BOQONNAA 1
BOQONNAA 2
1 Nabukodonosor inni Nanawwee mandara guddittii bulche waggaa kudha lamaffaatti; bara Arfaaxaad isa Ekbataaneetti warra Meedota irratti bulchaa ture, . 2 Dallaa Ekbaataan naannoo dhagaa bal'inni isaa dhundhuma sadii fi dheerinni isaa dhundhuma ja'a ta'een ijaarame, olka'iinsa dallaa sanaa dhundhuma torbaatama, bal'inni isaas dhundhuma shantama godha. 3 Masaraawwan isaa karra isaa irratti olka'iinsi dhundhuma dhibba, bal'inni isaas hundee isaa dhundhuma sodama akka ta'u kaa'i. 4 Karrawwan ishee karra dhundhuma torbaatama ol ka'anii fi bal'inni isaanii dhundhuma afurtama ta'e, loltoonni isaa gurguddaan akka ba'anii fi namoonni miila isaa miilaan hiriiraniif. 5 Bara sanatti mootichi Nabukodonosor mooticha Arfaaxaad wajjin dirree guddaa isa daangaa Ragaawu keessa jirutti lola ture. 6 Warri tulluu keessa jiraatan hundinuu, warri naannoo Efraaxis, Tigriisii fi Hiidaspees, dirree Ariyook mootii Elimeiyaa keessa jiraatan hundinuu, akkasumas saboonni ilmaan Kelood baay'een gara isaa dhufan gara lolaatti. 7 Achiis Nabukodonosor mootiin Asoor warra Faarsi keessa jiraatan hundumaatti, warra gara dhihaatti jiraatan hundumaatti, warra Qiliqiyaa, Damaasqoo, Libaanos, Antilibaanos, akkasumas warra qarqara galaanaa jiraatan hundumaatti erge. 8 Warra saboota Qarmel, Gal’aad, Galiilaa ol aanaa fi dirree guddaa Esdrelom keessa turan; 9 Warra Samaariyaa keessa jiranii fi magaalota ishee, Yordaanos gama Yerusaalem, Betane, Keelos, Qades, laga Gibxii, Tafnees, Raasees, akkasumas guutummaa biyya Gesem keessa turan hundumaaf; 10 Hamma Taanisii fi Memfis bira darbitanii, jiraattota Gibxii hundumaa bira hamma daangaa Itoophiyaa dhuftanitti. 11 Jiraattonni biyya sanaa hundinuu garuu abboommii Nabukodonosor mootii Asoor salphisan, isaanis isa wajjin gara lolaatti hin deemne; sababiin isaas isaan isa hin sodaanne: eeyyee, inni akka nama tokkootti isaan dura ture, isaanis ergamtoota isaa tokko malee, salphina malee isaan biraa ni ergan. 12 Kanaaf Nabukodonosor biyya kana hundumaatti baay'ee aaree, teessoo isaa fi mootummaa isaatiinis, naannoo Qiliqiyaa, Damaasqoo, Sooriyaa hundumaa irratti haaloo akka ba'u, jiraattota keessa jiraatan hundumaas billaadhaan akka ajjeesu kakate biyya Mo'aab, ilmaan Amoon, Yihudaa hundumaa, warra Gibxii keessa turan hundumaa hamma daangaa galaana lamaan dhuftanitti. 13 Achiis waggaa kudha torbaffaatti humna isaatiin mooticha Arfaaxaad irratti hiriiree, lola isaa irrattis injifate; 14 Magaalota isaa irrattis gooftaa ta'ee gara Ekbatane dhufee, masaraawwan sana fudhatee, daandii ishee saamaa, miidhagina ishee salphinaatti jijjiire. 15 Arfaaxaad gaarreen Raagaawuu keessattis fudhatee, xiyyaa isaatiin isa rukutee, guyyaa sanatti guutummaatti isa balleesse. 16 Kana booda, inni fi gareen isaa hundinuu namoota waraanaa baayʼee taʼanii gara Nanawweetti deebiʼe, achittis tasgabbaaʼee loltoota isaa wajjin guyyaa dhibbaa fi digdamii affeerraa in qopheesse.
1 Waggaa kudha saddeettaffaatti, ji'a tokkoffaa guyyaa digdamii lamaa fi digdamaffaatti, akkuma jedhe, guutummaa lafaa irratti haaloo akka ba'u mana Nabukodonosor mootiin Asoor keessatti dubbatame. 2 Kanaaf, qondaaltota isaa hundumaa fi abbootii taayitaa isaa hundumaa gara isaatti waamee gorsa dhoksaa isaa isaanitti hime, rakkina guutummaa lafaa afaan isaa keessaa xumure. 3 Achiis foon warra abboommii afaan isaatiif hin ajajamne hundumaa balleessuuf murteessan. 4 Nabukodonoosoor mootiin Asoorotaa, hogganaa loltoota isaa isa isa cinaa ture Holofernees waamee itti hime. 5 Mootiin guddaan, gooftaan lafa guutuu akkas jedha, “Kunoo, fuula koo keessaa baatee namoota humna ofii isaaniitti amanaman, namoota miilaan deeman kuma dhibbaa fi digdamii fudhatta; lakkoofsi fardeen warra isaan yaabbatan waliin kuma kudha lama. 6 Abboommii koo waan hin ajajamneef, guutummaa biyya dhihaatti ni deemta. 7 Ani dheekkamsa kootiin isaan irratti nan ba'a, guutummaa lafaa miila waraana kootiin nan haguugee, boojuu isaaniif nan kenna isaan: 8 Namoonni ajjeefaman gammoojjii isaanii fi sulula isaanii ni guutu, lagni hamma lolaʼutti duʼa isaaniitiin in guutama. 9 Ani immoo boojiʼamaniin gara gara daangaa lafaa hundumaatti isaan nan geggeessa. 10 Kanaaf ni baata. naannoo isaanii hundumaas dursitee anaaf fudhadhu, yoo siif harka kennatan, hamma guyyaa adabbii isaaniitti naaf in kuufta. 11 Warra finciltootaa ilaalchisee garuu iji kee isaan hin laaffisin; garuu qalmaaf isaan galchi, bakka deemtu hundumaatti isaan saami. 12 Akkuma jiraadhee fi humna mootummaa kootiin waanan dubbadhe hundumaa harka kootiin nan hojjedha. 13 Abboommii gooftaa keetii keessaa tokko illee akka hin cabsinee, akkuma ani si ajajetti guutummaatti raawwadhu malee, raawwachuuttis akka hin turre of eeggadhu. 14 Achiis Holofernes fuula gooftaa isaa keessaa baʼee, bulchitootaa fi ajajoota waraanaa fi ajajoota loltoota Asur hundumaa waame; 15 Akka gooftaan isaa ajajetti namoota filatamoo lolaaf walitti qabee, namoota xiyyaa farda yaabbatan kuma dhibba tokkoo fi digdamii fi kuma kudha lamatti walitti qabe; 16 Akkuma waraanni guddaan waraanaaf ajajametti isaan fageeffate. 17 Gaalotaa fi harreewwan baayʼee baayʼee taʼan, gaarii isaaniif fudhate; soorata isaaniif hoolota, re'oota, re'oota lakkoofsa hin qabne; 18 Nama loltootaa hundumaaf nyaata baay'ee, warqee fi meetii baay'ee mana mootichaa keessaa ba'u. 19 Achiis humna isaa hundumaa wajjin deemee, Nabukodonoosoor mooticha dura deemuuf, akkasumas konkolaataa isaanii, warra farda yaabbatanii fi namoota miila isaanii filatamaniin fuula lafaa gara dhihaatti haguuggachuuf ni baʼe. 20 Biyyoonni hedduun akka awwaannisaa fi akka cirracha lafaa isaanii wajjin dhufan; 21 Isaanis Nanawwee keessaa baʼanii gara dirree Beektileetiitti guyyaa sadii deemuun, Beektileetii irraas
naannoo gaara isa gara bitaa Kiilqiyaa isa gubbaa jirutti buufatan. 22 Achiis loltoota isaa hundumaa, namoota miilaan deeman, fardeen isaa fi konkolaattota isaa fudhatee achi irraa gara lafa tulluu sanaatti in deeme; 23 Fuud fi Luud ni balleessan, ijoollee Raasee fi Israaʼel warra gara lafa onaa gara kibba biyya Keeliyaanitti argaman hundumaa saamanii turan. 24 Achiis Efraaxis ceʼee, Mesopotaamiyaa keessa darbee, hamma galaanatti dhuftanitti magaalota ol kaʼoo laga Arbonaayi irra jiran hundumaa balleesse. 25 Innis daangaa Qiliqiyaa fudhatee warra isa morman hundumaa ajjeesee, gara daangaa Yaafet isa gara kibbaatti, gara biyya Arabaa faallaa jirutti gaʼe. 26 Ijoollee Madiyaan hundumaas marsee, dunkaana isaanii ni gube, mana hoolota isaaniis ni saame. 27 Achiis yeroo qamadii sassaabamutti gara dirree Damaasqootti gad buʼee, maasii isaanii hundumaa gubee, hoolota isaanii fi loon isaanii balleesse, akkasumas magaalota isaanii saamaa, biyya isaaniis guutummaatti balleessee, dargaggoota isaanii hundumaas ittiin rukute qarqara billaa. 28 Kanaaf sodaa fi sodaan isaa jiraattota qarqara galaanaa Siidoon fi Xiroos keessa jiraatan hundumaa, warra Suurii fi Osiinaa keessa jiraataniifi Jemnaan keessa jiraatan hundumaa irratti ni bu’e; warri Azotoosii fi Askaaloon keessa jiraatanis baayʼee isa sodaatan. BOQONNAA 3 1 Isaanis ambaasaaddaroota gara isaatti erganii, akka nagaa wal'aansoo qabaniif; 2 Kunoo, nuti tajaajiltoonni Nabukodonosor mootii guddichaa si dura ciifnee jirra; akka fuula kee duratti gaarii ta'etti nutti fayyadami. 3 Kunoo, manneen keenya, iddoowwan keenya hundinuu, maasii qamadii, hoolota hoolota, hoolonni keenya hundinuu, iddoon dunkaana keenyaa hundinuu fuula kee dura ciisu; akka sitti toletti itti fayyadami. 4 Kunoo, magaalonni keenyaa fi jiraattonni ishee garboota kee ti; kottaa akka gaarii sitti fakkaatetti isaan hojjedhu. 5 Namoonni sunis gara Holofernes dhufanii akkasitti isatti himan. 6 Achiis inniifi loltoonnisaa gara qarqara galaanaatti gad buʼanii, magaalota ol kaʼoo taʼan keessatti loltoota waraanaa kaaʼee, namoota filatamoo taʼan isaan keessaa baase. 7 Isaanis taʼe baadichi naannoo sana jiran hundinuu faaya, shubbisaa fi tibbaan isaan simatan. 8 Taʼus, saboonni hundinuu Nabukodonosoor qofa akka sagadan, akkasumas afaanii fi gosti hundinuu akka waaqatti akka isa waaman waaqolii biyya sanaa hundumaa balleessuuf murteessee ture. 9 Innis gara Isdiraaloonitti gara Yihudaatti dhihoo, gara dhiphina guddaa Yihudaa sanaatti ceʼe. 10 Geebaa fi Iskiitopolis gidduutti buufata dhaabe, konkolaataa waraana isaa hundumaa walitti qabuuf ji'a guutuu achi ture. BOQONNAA 4 1 Israaʼel warri Yihudaa keessa jiraatan, wanta Holofernes inni angafa Nabukodonosor mootiin Asoor saboota irratti
raawwate, akkasumas mana qulqullummaa isaanii hundumaa akka saamame, akkasumas akka isaan balleesse hundumaa dhagaʼaniiru. 2 Kanaaf isaan baay'ee isa sodaataniiru, Yerusaalem fi mana qulqullummaa Waaqayyo gooftaa isaaniitiif ni rifatan. 3 Isaan reefuu boojiʼamanii kan deebiʼan siʼa taʼu, namoonni Yihudaa hundinuu yeroo dhihootti walitti qabamaniiru; 4 Kanaaf gara naannoo Samaariyaa hundumaatti, gandaatti, gara Betoroonitti, Beelmeen, Yerikootti, gara Koobaa, Esooraa fi gara gammoojjii Saaleemitti ergan. 5 Fiixee gaarreen ol kaʼoo hundumaa dursanii of qabatanii, gandoota isaan keessa jiran jabeessanii, nyaata waraanaaf oolu kuufatan; 6 Angafa lubootaa Yohaaqim inni bara sanatti Yerusaalem keessa ture, warra Betuliyaa fi Betomestaam ishee gara Eesdraeloonitti gara lafa banaatti, Dotaayimitti dhihoo jirutti, warra jiraataniif barreesse. 7 Daandiiwwan tulluu sanaa akka eegan isaan ajaje, isaan bira karaan gara Yihudaa seenu waan jiruuf, karaan sun qajeelaa waan taʼeef, yoo baayʼee namoota lamaaf, warra ol baʼan dhaabuun salphaa ture. 8 Israaʼel namoota durii saba Israaʼel warra Yerusaalem keessa jiraatan hundumaa wajjin akkuma angafa lubaa Yoʼaakiim isaan ajajetti raawwatan. 9 Achiis Israaʼeloonni hundinuu jabina guddaadhaan gara Waaqayyootti iyyataniiru, jabina guddaadhaanis lubbuu isaanii gad of deebisan. 10 Isaan, haadhotii manaa isaanii, ijoolleen isaanii, horiin isaanii, ormi fi qacartoonni isaanii, hojjettoonni isaanii qarshiidhaan kan bitatan hundinuu, uffata gaddaa mudhii isaaniitti uffatan. 11 Akkasitti dhiiraa fi dubartoonni, ijoolleen xixinnoo, jiraattonni Yerusaalem hundinuu mana qulqullummaa duratti kufanii, mataa isaaniitti asheeta darbatanii, uffata isaanii fuula Gooftaa duratti diriirsan; 12 Ijoollee isaanii booji'uuf, haadhotii manaa isaaniis saamicha akka hin kennine, magaalota dhaala isaaniis akka hin balleessine, iddoo qulqulluu immoo xureessuu fi arrabsoo fi saboonni akka itti gammadaniif. 13 Waaqayyo kadhannaa isaanii dhaga'ee, rakkina isaaniis ilaale; 14 Angafa lubootaa Yo’aakiim, luboonni Yihowaa dura dhaabbatanii fi warri Yihowaa tajaajilan hundinuu, mudhii isaanii uffata gaddaatiin hidhamee, waadaa fi kennaa tolaa sabnichaa wajjin guyyaa guyyaadhaan aarsaa gubamu ni dhiheessan. 15 Asheeta miʼa isaanii irra kaaʼanii, mana Israaʼel hundumaa gara laafinadhaan akka ilaalu humna isaanii hundumaan gara Yihowaatti iyyan. BOQONNAA 5 1 Achiis Israaʼel lolaaf akka qophaaʼan, karaa lafa tulluu sanaa cufaniiru, fiixee tulluu ol kaʼaa hundumaas akka jabeessanii fi akka qaban, Holofernes, ajajaa waraana Asuritti ni beeksise biyyoota shaampiyoonaa keessatti gufuulee kaa’aman: 2 Innis baay'ee aaree, bulchitoota Mo'aab, bulchitoota Amoon, bulchitoota qarqara galaanaa hundumaa waame; 3 Innis, "Isin ilmaan Kana'aan, sabni tulluu keessa jiraatu kun eenyu akka ta'e, magaalonni isaan keessa jiraatan maal akka ta'an, baay'inni waraana isaanii maali akka ta'e,
isaanis eessa akka jiran natti himaa" jedheen humnaa fi humna, akkasumas mootii maaltu isaan irratti kaa’ame, ykn ajajaa waraana isaanii; 4 Jiraattoota warra dhihaa hundumaa caalaa maaliif dhufanii na qunnamuu dhiisuuf murteessan. 5 Achiyoor inni ajajaan ilmaan Amoon hundumaa, “Gooftaan koo amma dubbii tokko afaan garbicha kee irraa haa dhagaʼu, ani waaʼee saba sitti dhihoo jiraatu fi lafa tulluu keessa jiraatu kanaa dhugaa siif nan hima” jedhe : sobni afaan garbicha kee keessaa hin bahu. 6 Sabni kun hidda dhaloota Kaldootaa ti. 7 Isaan waaqolii abbootii isaanii warra biyya Kaldiyaa keessa turan duukaa bu'uu waan hin barbaanneef, hanga ammaatti Mesopotaamiyaa keessa jiraatu turan. 8 Karaa abbootii isaanii dhiisanii, Waaqa samii isa isaan beekan sagadaa turan, fuula waaqolii isaanii irraa isaan ari'anii gara Mesopotaamiyaatti baqatanii guyyoota hedduu achi jiraatan. 9 Waaqni isaaniis bakka jiraatan irraa ka'anii gara biyya Kana'aan akka dhaqan isaan ajaje. 10 Beelli guutummaa biyya Kanaʼaan yommuu uwwise, gara Gibxiitti gad buʼanii, utuu sooramanii achi keessa jiraatan, saba isaaniis lakkaaʼuu waan hin dandeenyeef, achitti baayʼee in taʼan. 11 Kanaaf mootiin Gibxii isaan irratti ka'ee haxxummaa isaanitti hojjete, hojii cilee hojjechuudhaan isaan gad buuse, garboota isaan godhe. 12 Achiis gara Waaqa isaaniitti iyyan, inni immoo guutummaa biyya Gibxii dhaʼicha fayyuu hin dandeenyeen in rukutu; 13 Waaqayyo Galaana Diimaa isaan duratti gogse; 14 Gaara Siinaa fi Kaadees-Baarneetti isaan fide, warra lafa onaa keessa jiraatan hundumaas gadi darbate. 15 Isaan biyya Amoorotaa keessa jiraatan, humna isaaniitiin warra Esebon hundumaa balleessan, Yordaanos ce'aniis lafa tulluu hundumaa qabatan. 16 Kanaanoota, Fereezoota, Yebusoota, Sikeemoota, Gergesoota hundumaas fuuldura isaaniitti darbatanii biyya sana keessa guyyoota hedduu jiraatan. 17 Waaqa isaanii duratti cubbuu utuu hin hojjetiin, Waaqayyo inni jal'ina jibbu isaan wajjin waan tureef, milkaa'ina argatan. 18 Karaa inni isaan muudate irraa yommuu ka’an garuu, lola baay’ee irratti baay’ee hamaadhaan ni balleeffamaniiru, booji’amaniis gara biyya kan isaanii hin taaneetti geeffamaniiru, manni qulqullummaa Waaqa isaaniis lafatti darbatamanii, magaalonni isaaniis ni ta’an diinootaan fudhatame. 19 Amma garuu gara Waaqa isaaniitti deebi'aniiru, iddoowwan faffaca'anii turan irraas ol ba'aniiru, Yerusaalem bakka qulqulluun isaanii jirus dhuunfataniiru, lafa tulluu keessas taa'aniiru; sababiin isaas, lafa onaa ture. 20 Kanaaf yaa gooftaa koo fi bulchaa koo, dogoggorri saba kana irratti yoo uumame, isaanis Waaqa isaanii irratti yakka yoo godhan, kun badiisa isaanii akka taʼu haa ilaallu, haa ol baanu, isaan in injifna. 21 Saba isaanii keessatti jal'inni yoo hin jiraanne garuu, Gooftaan isaanii akka isaan hin falmneef, Waaqni isaaniis isaaniif akka hin taane, nuti immoo addunyaa hundumaa duratti arrabsoo akka hin taaneef gooftaan koo amma bira haa darbu. 22 Akiyoor dubbii kana yommuu xumuru, namoonni naannoo dunkaana sanaa dhaabbatan hundinuu ni
gunguman, warri Holofernes, warri qarqara galaanaa fi Mo'aab keessa jiraatan hundinuu akka inni isa ajjeesu dubbatan. 23 Kunoo, saba lola cimaadhaaf humnas taʼe humna hin qabne waan taʼeef, fuula ijoollee Israaʼel hin sodaannu jedhu 24 Kanaafuu, yaa gooftaa Holofernes, nuti ol ni deemna, isaanis boojiʼamtoota waraana kee hundumaa irraa in nyaatamu taʼu. BOQONNAA 6 1 Jeequmsi namoota naannoo yaa'ii sanaa yommuu dhaabbate, Holofernes ajajaan loltoota Assur, Akiyoorii fi Mo'aaboota hundumaatti, garee saboota kaan hundumaa duratti; 2 Yaa Akiyoorii fi warri Efreem akka har'aa nu irratti raajii dubbattee, Waaqni isaanii waan isaan ittisuuf saba Israa'el wajjin lola hin qabnu jette eenyu? Nabuchodonosor malee Waaqayyo eenyu? 3 Inni humna isaa ni erga, lafa irraas isaan in balleessa, Waaqayyo isaaniis isaan hin oolchu; humna fardeen keenyaa itti fufsiisuu waan hin dandeenyeef. 4 Isaan wajjiin miila jala isaan dhiita, gaarri isaaniis dhiiga isaaniitiin in machaa’u, maasii isaaniis reeffa isaaniitiin in guutama, miilli isaaniis nu dura dhaabbachuu hin danda’u, isaan guutummaatti in badu. jedha mootichi Nabukodonosor, gooftaa lafa hundumaa, “Dubbiin koo tokkollee akkasumaan hin ta’u” jedheera. 5 Yaa Akiyoor, qacarrii Amoon, inni guyyaa yakka keetti dubbii kana dubbatte, hamman saba Gibxii keessaa baʼe kana haaloo baʼutti, guyyaa harʼaa jalqabee fuula koo hin argitu. 6 Achiis billaa loltoota koo fi tuutni namoota na tajaajilan cinaacha kee keessa darba, ati immoo yeroon deebi'u isaan ajjeefaman gidduutti ni kufta. 7 Amma tajaajiltoonni koo gara biyya tulluutti si deebisanii, magaalota karaa irra darban keessaa tokko keessa si kaa'u. 8 Hanga isaan wajjin balleeffamtutti hin baddu. 9 Isaan akka fudhataman yaada kee keessatti yoo of amansiifte, fuulli kee hin kufne; 10 Achiis Holofernes tajaajiltoota isaa warra dunkaana isaa keessa eeggatan, Akiyoor fuudhanii gara Betuliyaatti fidanii harka ijoollee Israaʼelitti akka kennan ajaje. 11 Hojjettoonni isaas isa fuudhanii buufata keessaa gara dirree lafaatti isa fidanii, dirree gidduudhaa gara lafa tulluutti deemanii gara burqaawwan Betuliyaa jala jiran gaʼan. 12 Namoonni magaalattii yommuu isaan argan, meeshaa waraanaa isaanii fuudhanii, magaalattii keessaa gara fiixee tulluu sanaatti baʼan; 13 Haataʼu malee dhoksaan tulluu jala gaʼanii, Akiyooriin hidhanii gad isa gatuudhaan, miila tulluu sanaatti dhiisanii gara gooftaa isaaniitti deebiʼan. 14 Israaʼeloonni garuu mandara isaanii keessaa buʼanii gara isaa dhufanii isa hiikuudhaan gara Betuliyaatti isa fidanii bulchitoota magaalattii duratti isa dhiyeessan. 15 Bara sanatti Oziyaas ilmi Mikaa, gosa Simi'oon, Kaabriis ilma Gotoni'eel, Kaarmiis ilmi Melki'eel turan. 16 Isaan durii magaalattii hundumaa walitti waamanii, dargaggoonni isaanii hundinuu fi dubartoonni isaanii gara walgaʼii sanaatti fiiganii, Akiyooriin saba isaanii
hundumaa gidduu kaaʼan. Achiis Oziyaas wanta raawwatame isa gaafate. 17 Innis deebisee dubbii yaa'ii Holofernes, jechoota inni bulchitoota Aasur gidduutti dubbate hundumaa fi waan Holofrnees mana Israa'el irratti boonsaan dubbate hundumaa isaanitti hime. 18 Sana booda sabni kufanii Waaqayyoon sagadanii gara Waaqayyootti iyyan. jechuun, . 19 Yaa Waaqayyo gooftaa samii, of tuulummaa isaanii ilaali, gad-aanaa saba keenyaaf mararfadhu, fuula warra har'a siif qulqullaa'an ilaali. 20 Achiis Akiyooriin jajjabeessanii, baayʼee isa jajatan. 21 Oziyaas walgaʼii keessaa gara mana isaatti isa fuudhee, jaarsoliif affeerraa qopheesse; halkan sana guutuus gargaarsa argachuuf Waaqa Israaʼel waaman. BOQONNAA 7 1 Guyyaa itti aanutti Holofernes loltoota isaa hundumaa fi sabni isaa warri qooda isaa fudhachuuf dhufan hundinuu buufata isaanii Betuliiyaa irratti akka buqqisan, ol ba'iinsa lafa tulluu sanaa dursanii akka fudhatan, ijoollee Israa'el irrattis akka lolan ajaje . 2 Achiis namoonni jajjaboon isaanii guyyaa sanatti buufata isaanii ni buqqisan, waraanni namoota waraanaa loltoota miilaan kuma dhibba tokkoo fi torbaatama, akkasumas namoota farda yaabbatan kuma kudha lama, miʼa sana cinaatti, namoota kaan immoo isaan gidduutti miilaan deeman, tuuta baayʼee guddaa taʼe . 3 Isaanis gammoojjii naannoo Betuliyaatti, burqaa sanaa bira buufataniiru, bal'inaan Dotaayim irraa hamma Beelmaa'imitti, dheerinaan Betuliiyaa irraa hamma Qinamoon isa faallaa Esdraelonitti argamutti babal'atan. 4 Israaʼel namoota baayʼina isaanii yommuu argan baayʼee rifatanii, tokkoon tokkoon isaanii ollaa isaaniitti, “Namoonni kun amma lafa ni arraabu; sababni isaas, gaarreen ol kaʼoon, gammoojjiinis, tulluunis ulfaatina isaanii baachuu hin dandaʼan. 5 Achiis namni tokkoon tokkoon isaa meeshaa waraanaa isaa fudhatee, masaraawwan isaanii irratti ibidda erga qabsiisanii booda halkan sana guutuu hafanii dammaqaniiru. 6 Guyyaa lammaffaatti garuu Holofernes loltoota farda isaa hundumaa ijoollee Israa'el warra Betulia keessa jiran duratti baase. 7 Karaawwan gara magaalattiitti ol ba'an ilaalee, gara burqaa bishaan isaaniitti dhufee, isaan fudhatee, loltoota loltootaa isaan irra kaa'ee, ofii isaatii gara saba isaatti in ba'e. 8 Achiis bulchitoonni ilmaan Esaawuu hundinuu, bulchitoonni saba Mo'aab, bulchitoonni qarqara galaanaa hundinuu gara isaa dhufanii akkana jedhan; 9 Gooftaan keenya amma dubbii tokko haa dhaga'u, loltoonni kee akka hin kufneef. 10 Sababni isaas, sabni Israaʼel kun gara fiixee gaarreen isaaniitti ol baʼuun salphaa waan hin taaneef, olkaʼiinsa gaarreen keessa jiraatanitti malee eeboo isaaniitti hin amanan. 11 Kanaaf yaa gooftaa koo, lolaan isaan hin lolin, saba kee keessaa namni tokko illee hin badu. 12 Buufatni kee keessa turi, namoota waraana kee keessa jiran hundumaas eegi, garboonni kees burqaa bishaanii isa miila gaarichaa keessaa baʼu harka isaaniitti haa galchan.
13 Jiraattonni Betuliyaa hundinuu bishaan isaanii achi irraa argatu; akkasitti dheebuun isaan ajjeesa, isaanis mandara isaanii ni dhiisu, nutis sabni keenyas gara fiixee gaarreen dhihoo jiranitti ol baana, namni tokko illee magaalattii keessaa akka hin baane eegnee isaan irra buufanna. 14 Kanaafuu, isaanis, haadhotii manaa isaanii fi ijoolleen isaanii ibiddaan ni du'u, billaan isaan irratti utuu hin dhufin daandii isaan keessa jiraatan irratti ni kuffifamu. 15 Akkasitti mindaa hamaa isaaniif kennita; sababni isaas isaan fincilanii, nama kee nagaan wal hin qunnamne. 16 Dubbiin kun Holofernesii fi tajaajiltoota isaa hundumaa kan gammachiise siʼa taʼu, akka isaan dubbatanittis akka raawwatan murteesse. 17 Buufatni Amoonotaa fi Asoorota kuma shan isaan wajjin baʼanii, gammoojjii keessa buufatanii bishaanii fi burqaa bishaanii ilmaan Israaʼel fudhatan. 18 Achiis ijoolleen Esaawuu ijoollee Amoon wajjin ol baʼanii, lafa tulluu Dotaayim fuuldura jirutti buufataniiru, isaan keessaa tokko tokko gara kibbaatti, gara bahaattis gara Ekreebel isa Kuusiitti dhihoo jirtutti ergan sulula Mochmur irratti; waraanni Asoor hafes dirree keessa buufatanii, guutummaa biyyattii uwwisan; dunkaanonni isaanii fi gaariin isaaniis namoota baayʼee baayʼee taʼaniif ni dhaabbatan. 19 Achiis ilmaan Israaʼel diinonni isaanii hundi naannoo isaanii waan isaan marsaniif, karaan isaan keessaa itti baʼan waan hin jirreef, garaan isaanii waan dadhabeef gara Waaqayyo gooftaa isaaniitti iyyatan. 20 Akkasitti gareen Aasur hundinuu, namoota miilaan deeman, gaariin, farda isaanii, guyyoota soddoma afuriif naannoo isaaniitti hafan, bishaan isaanii hundinuu warri Betuliyaa dhowwu hundinuu ni dhaban. 21 Boolla bishaanii duwwaa taʼee, guyyaa tokkoof bishaan itti dhugan hin qaban turan; sababni isaas safartuudhaan isaan dhuganiiru. 22 Ijoolleen isaanii xixinnoon garaan isaanii waan badeef, dubartoonni isaanii fi dargaggoonni isaanii dheebuu irraa kan kaʼe of wallaalanii, daandii magaalattii fi karaa karrawwan irra kufanii, kana booda humni isaan keessa hin jiru. 23 Achiis sabni hundinuu gara Oziyaasii fi angafa magaalattii, dargaggoota, dubartoonni, daaʼimman, walitti qabamanii sagalee guddaadhaan iyyan, jaarsolii hundumaa duratti akkana jedhan. 24 Nagaa ilmaan Assur irraa waan hin barbaanneef, Waaqayyo nuu fi isin gidduutti abbaa firdii haa ta'u. 25 Amma nuti gargaaru hin qabnu; 26 Ammas gara keessanitti isaan waamaatii, guutummaa magaalattii saba Holofernesii fi loltoota isaa hundumaaf saamicha godhadhaa. 27 Dheebuudhaan du'uu mannaa, boojuu isaaniif ta'uu wayya; ijoolleen keenya akka du'an. 28 Akka cubbuu keenyaa fi cubbuu abbootii keenyaatti nu adabsiisu samii fi dachii, Waaqa keenya gooftaa abbootii keenyaas akka har’a dubbannetti akka hin hojjenne isin irratti dhugaa ba’a. 29 Achiis walgaʼii sana gidduutti tokkicha tokkoon booʼichi guddaan ni dhagaʼama ture; isaanis sagalee guddaadhaan gara Waaqayyo gooftaatti iyyan. 30 Oziyaas immoo, “Yaa obboloota koo, ija jabaadhaa, Waaqayyo gooftaan keenya gara laafina isaa gara keenyatti gara keenyatti akka deebisu guyyoota shan haa obsinu; inni guutummaatti nu hin dhiisu waan taʼeef.
31 Guyyoonni kun yoo darbanii gargaarsi tokko illee yoo nuuf hin dhufne, akka dubbii keetii nan raawwadha. 32 Innis tokkoon tokkoon isaanii akka ofii isaaniitti namoota bittimse; isaanis gara dallaa fi masaraa magaalaa isaaniitti dhaqanii dubartootaa fi ijoollee mana isaaniitti erganii, magaalattii keessattis baay'ee gad bu'aniiru. BOQONNAA 8 1 Yeroo sanatti Yuudiit intala Merarii, ilma Re'ee, ilma Yoseef, ilma Ozeel, ilma Elqiyaa, ilma Ananiyaas, ilma Gedewoon, ilma Raafaa'im, waa'ee kanaa dhageesse , ilma Asiitoo, ilma Eliyoo, ilma Eliyaab, ilma Nataanaa’eel, ilma Samaa’eel, ilma Salasaadaal, ilma Israa’el. 2 Minaasees abbaa manaa ishii, gosa ishee fi firoota ishii irraa kan taʼe siʼa taʼu, inni sassaabbii barbaree irratti duʼe ture. 3 Warra baala muka hidhan dirree irratti utuu dhaabatee, ho'i mataa isaa irratti dhufee, siree isaa irratti kufee mandara Betuliyaatti du'e; . 4 Yuudiit waggaa sadii fi ji'a afur mana ishee keessatti dubartiin abbaan manaa irraa du'e turte. 5 Gubbaa mana ishee irratti dunkaana isheef tolchite, mudhii ishee irrattis uffata gaddaa uffatte, uffata dubartii abbaan manaa irraa du'ees ni tolchite. 6 Guyyoota abbaan manaa irraa duʼe hundumaa, jala bultii sanbataa, sanbata, jala bultii jiʼa haaraa, jiʼa haaraa, ayyaana fi guyyoota kabajaa mana Israaʼel irraa kan hafe ni soomte. 7 Isheen bifti ishee bareedduu, ilaaluudhaaf baay'ee bareedduu turte, abbaan manaa ishee Minaasees warqee, meetii, garboota dhiiraa, garboota durbaa, horii fi lafa ishee dhiisee ture; isaan irrattis hafte. 8 Namni dubbii hamaa isheef dubbate hin turre; akkuma Waaqayyoon baay’ee sodaattu. 9 Dubbii hamaa sabni bulchaa sana irratti dubbatan yommuu dhageessee, bishaan dhabanii akka dadhaban; sababiin isaas, Yiudiit dubbii Oziyaas isaanitti dubbate hundumaa dhageessee, guyyaa shan booda magaalattii warra Asooritti dabarsee akka kennu kakate; 10 Achiis dubartii ishee eeggattuu ishee bulchiinsa wanta qabdu hundumaa qabdu, Oziyaas, Chabriis fi Chaarmis warra durii magaalattii akka waamtu ergite. 11 Isaanis gara ishee dhufanii isheen immoo, "Yaa bulchitoota jiraattota Betuliyaa yaa na dhaggeeffadhaa; Waaqayyoo fi isin gidduutti, guyyoota kana keessatti Gooftaan isin gargaaruuf yoo deebi'e malee, magaalattii diinota keenyaaf akka dabarsinuuf waadaa galleerra. 12 Amma immoo warri har'a Waaqayyoon qormaattanii ijoollee namootaa gidduutti bakka Waaqayyoo dhaabbattan eenyu? 13 Ammas Gooftaa hundumaa danda'u qoradhu, garuu yoomiyyuu homaa hin beektu. 14 Gad fageenya garaa namaa argachuu hin dandeessan, wanta inni yaadus hubachuu hin dandeessan; Lakki yaa obboloota koo, Waaqayyo gooftaa keenya hin aarsin. 15 Guyyoota shanan kana keessatti yoo nu hin gargaarre, guyyaa hundumaa yeroo fedhetti nu ittisuuf ykn diinota keenya duratti nu balleessuuf humna qaba. 16 Waaqayyo gooftaan gooftaa keenya gorsa hin hidhinaa; akka ilma namaas akka inni raafamuuf hin ta'u.
17 Kanaaf fayyina isa irraa haa eeggannu, akka nu gargaaru haa waamnu, sagalee keenyas yoo isa gammachiise ni dhagaʼa. 18 Bara keenyatti, ammas bara kanatti gosti, maatiin, ummanni, magaalaan akka durii waaqolii harkaan hojjetaman waaqeffatu hin jiru. 19 Sababa kanaaf abbootiin keenya billaa fi saamichaaf kennamaniiru, diinota keenya duras kufaatii guddaa isaan mudate. 20 Nuti garuu waaqa biraa hin beeknu, kanaaf inni nu, saba keenya keessaas akka hin tuffanne ni amananna. 21 Akkasitti yoo fudhatamne Yihudaa guutuun ni bada, manni qulqulluun keenyas in saamama; xureessuus afaan keenyatti ni gaafata. 22 Qalma obboloota keenyaa, booji'amuu biyyaa, diigamuun dhaala keenyas, bakka nuti garbummaa taanu hundumaatti, Ormoota gidduutti mataa keenya in garagalcha; nuti warra nu qaban hundumaattis balleessaa fi arrabsoo taana. 23 Garbummaan keenya gara tolaatti hin qajeelu, Waaqayyo gooftaan keenya garuu gara salphinaatti in jijjiira. 24 Kanaafuu, yaa obbolootaa, garaan isaanii nurratti waan hirkatuuf, iddoon qulqulluun, manni, iddoon aarsaas nurra waan boqotuuf, obboloota keenyaaf fakkeenya haa taasifnu. 25 Kana malees, Waaqayyo gooftaa keenya isa nu qoru akkuma abbootii keenya galateeffanna. 26 Wanta inni Abrahaam irratti raawwate, Yisihaaq akkamitti akka qore, akkasumas Yaaqoob Mesopotaamiyaa Sooriyaa keessatti hoolota Laabaan obboleessa haadha isaa eegutti maal akka isa mudate yaadadhu. 27 Inni akka isaan godhe, garaa isaanii qorachuuf ibidda keessatti nu hin qorre, haaloo nuttis hin baane; 28 Oziyaas immoo, “Wanta dubbatte hundumaa garaa gaariin dubbatteetta, dubbii kee kan mormus hin jiru” jedheen. 29 Guyyaan kun guyyaa jalqabaa ogummaan kee itti mul'atu miti; garuu jalqaba bara keetii kaasee sabni hundinuu hubannoo kee beeku, sababni isaas, amala garaa keetii gaarii waan ta'eef. 30 Sabni sun garuu baayʼee dheebotee, akka nuti dubbannetti akka isaanitti goonu, kakaa nuti hin cabsine akka ofitti fidnu nu dirqisiisan. 31 Kanaaf amma ati dubartii Waaqayyoon sodaattu waan taateef, gooftaan boolla bishaanii keenya akka guuttuuf rooba nuuf erga, nuti immoo kana booda hin dadhabnu. 32 Yuudiit immoo, "Na dhaggeeffadhaa, wanta dhaloota hundumaa ijoollee saba keenyaaf ta'u nan hojjedha" jette. 33 Halkan kana karra keessa in dhaabattu, ani immoo dubartii eegduu koo wajjin nan ba'a; 34 Hanga wanti ani hojjedhu xumuramutti ani kana isinitti hin himu waan ta'eef, gocha koo hin gaafatinaa. 35 Oziyaasii fi bulchitoonni, "Diinota keenya irratti haaloo ba'uuf nagaadhaan dhaqi, Waaqayyo gooftaan si dura haa jiraatu" jedhan. 36 Isaan dunkaana keessaa deebiʼanii gara kutaa mana isaaniitti deebiʼan. BOQONNAA 9 1 Yuudiit fuula ishee irratti kuftee, asheeta mataa ishee irra kaa'attee, uffata gaddaa isheen uffatte sanas hiikte; yeroo ixaanni galgala sanaa Yerusaalemitti mana Gooftaa
keessatti aarsaa ta'etti Yihudit sagalee guddaadhaan iyyitee akkas jette; 2 Yaa Waaqayyo gooftaa abbaa koo Simi'oon, ormoota irraa haaloo ba'uuf billaa siif kennite, ishee xureessuuf girdoo hojjettuu ishee hiiktee, qoma ishee salphifte, durbummaa ishee immoo arrabsoo isheef xureessite; ati akkas hin ta'u jette; ammas akkas godhan: 3 Kanaaf bulchitoota isaanii akka ajjeefaman kennite, isaan gowwoomfamanii siree isaanii dhiigaan halluu itti godhanii, garboota gooftota isaanii wajjin, gooftota teessoo isaanii irrattis rukutan; 4 Haadhotii manaa isaanii booji'uuf, ijoollee durbaa isaaniis booji'amuuf, saamicha isaanii hundumaas ijoollee kee jaallatamoo ta'aniif akka qoodamu kenniteetta; warri hinaaffaa keetiin socho'an, xuraa'ummaa dhiiga isaanii jibbanii, gargaarsaaf si waaman: Yaa Waaqayyo yaa Waaqayyo koo, dubartii abbaan manaa irraa du'es na dhaga'i. 5 Wantoota sana qofa utuu hin taʼin, wantoota duraan kufanii fi booda dhufanis hojjetteetta; ati waan amma jiruu fi kan dhufu irratti yaaddeetta. 6 Eeyyee, wanti ati murteessite sun qophaa'ee ture, "Kunoo, nuti as jirra; 7 Kunoo, warri Asoor humna isaanii baay'ataniiru; fardaa fi namaa wajjin ol kaafamu; humna namoota miilaan deemanitti of jaju; gaachana, eeboo, xiyya, fi qoochootti ni amanamu; ati gooftaa lola cabsu ta'uu kee hin beekin, Gooftaan maqaa kee ti. 8 Humna isaanii gadi darbadhu, dheekkamsa kee keessattis humna isaanii gadi buusi, isaan mana qulqullummaa kee xureessuu, godoo qulqullaa'aa maqaan kee inni ulfina qabeessa ta'e itti boqotu xureessuu fi gaanfa iddoo aarsaa kee billaadhaan gadi darbachuuf yaadaniiru. 9 Of tuulummaa isaanii kunoo, dheekkamsa kee mataa isaaniitti ergi, humna ani ulfeesse harka koo isa dubartii abbaan manaa irraa du'e kootti kenni. 10 Gowwoomsaa funyaan kootiin garbicha bulchaa wajjin, bulchaan immoo garbichaan rukutaa; 11 Humni kee baay'inaan hin dhaabbatu, humni kees namoota ciccimoo keessa hin dhaabbatu, ati Waaqa warra rakkattootaa, gargaaraa warra cunqurfamoo, warra dadhaboo deggeru, warra dadhaboo eegduu, warra abdii hin qabneef fayyisaa waan taateef . 12 Yaa Waaqayyo abbaa koo, Waaqayyo dhaala Israaʼel, Gooftaa samii fi lafaa, Uumaa bishaanii, mootii uumama hundumaa, kadhannaa koo dhaggeeffadhu! 13 Dubbii koo fi gowwoomsaa koos madaa fi rukuttaa isaanii akka taʼu godhi, warra kakuu kee irratti, mana kee isa qulqullaaʼaa irratti, fiixee Tsiyoon irratti, mana ijoollee kee irrattis wanta gara jabeessa kaayyeffatan. 14 Sabni fi gosti hundinuu ati Waaqa humnaa fi humna hundumaa ta'uu kee, akkasumas si malee kan saba Israa'el eegu akka hin jirre akka beekan godhi. BOQONNAA 10 1 Isheen gara Waaqa Israa'elitti iyyachuu dhiistee, dubbii kana hundumaas erga xumurtee booda. 2 Isheen bakka kufte kaatee hojjettuu ishee waamtee, guyyaa Sanbataa fi guyyaa ayyaana ishee mana keessa jiraattutti gad buute. 3 Uffata kophaa isheen uffatte ofirraa baaftee, uffata abbaan manaa irraa du'e ofirraa baaftee, qaama ishee
hundumaa bishaaniin dhiqxe, dibata gatii guddaa qabuun of dibatte, rifeensa mataa ishee hodhattee, gommaa uffatte kanas uffatte, uffata gammachuu ishee bara abbaa manaa ishee Minaasees uffatte. 4 Kophee miila ishee irra kaa'attee, mi'a harkaa ishee, sansalata ishee, ringii ishee, jilba ishee, fi faaya ishee hundumaa itti uffatte, ija namoota ishee argan hundumaa hawwachuufis ija jabinaan of miidhagsite. 5 Achiis hojjettuu manaa ishee qaruuraa wayinii tokkoo fi qaruuraa zayitii tokko kennitee, boorsaa tokko midhaan goge, harbuu fi buddeena gaarii guutte; kanaaf wantoota kana hundumaa walitti dachaastee ishee irra kaa'atte. 6 Akkasitti gara karra mandara Betuliyaatti baʼanii, Oziyaa fi namoota durii magaalattii, Kaabriisii fi Kaarmis achi dhaabbatanii argan. 7 Fuulli ishii akka jijjiiramte, uffatni ishees akka jijjiirame yommuu argan, bareedina ishii baayʼee dinqisiifatanii ittiin jedhan. 8 Waaqni, Waaqni abboota keenyaa, ulfina ilmaan Israa'el, Yerusaalem ol akka ol baatu, hojii kee raawwadhu. Achiis Waaqayyoon waaqeffatan. 9 Isheen immoo, “Waan isin natti dubbattan raawwachuuf akkan baʼuuf, karrawwan magaalattii akka naaf banaman ajajaa” jetteen. Kanaaf dargaggoonni akka isheen dubbatteetti akka isheef banatan ajajan. 10 Isaan kana erga godhanii booda, Yuudiit ishee wajjin hojjettuu ishee wajjin baate; namoonni magaalattiis hamma isheen gaara sanarraa gad bu'uutti, hamma isheen gammoojjii sana bira darbitee, kana booda ishee arguu hin dandeenyetti ishee ilaalan. 11 Akkasitti isaan kallattiidhaan gammoojjii keessa ba'an; 12 Ishee fuudhee, "Ati namoota akkamii ti?" ati immoo eessaa dhufte? ati immoo garamitti deemta? Isheen immoo, "Ani dubartii warra Ibirootaa ti, isaan jalaa baqadheera; 13 Dubbii dhugaa labsuuf Holofernes isa angafa waraana keessanii duratti nan dhufa; karaa inni ittiin deemee lafa tulluu hundumaa injifatu, reeffa ykn lubbuu namoota isaa keessaa tokko illee utuu hin dhabin itti nan argisiisa. 14 Namoonni sun dubbii ishii yommuu dhagaʼanii fuula ishii yommuu argan, bareedina ishii baayʼee dinqisiifatanii, ishiidhaan jedhan. 15 Gara fuula gooftaa keenyaatti gad bu'uu keetiin lubbuu kee oolcheera; 16 Fuuldura isaa yommuu dhaabattu, akka dubbii keetti isatti argisiisi malee, garaa kee keessatti hin sodaatin; akka gaariittis si kadhata. 17 Achiis isaan keessaa dhiirota dhibba tokko filatanii ishee fi intala ishee wajjin akka deeman godhan; isaanis gara dunkaana Holofernesitti ishee fidan. 18 Achiis guutummaa buufatichaa keessatti walgaʼiin ni taʼe, dhufaatiin ishee dunkaana gidduutti dhagaʼamee, hamma isaan waaʼee ishii itti himanitti, utuu isheen dunkaana Holofernes ala dhaabatteetti ishee naannaʼan. 19 Isaanis miidhagina ishee dinqisiifatan, sababii isheetiin ijoollee Israa'el dinqisiifatan, namni hundinuu ollaa isaaniitiin, "Uummata dubartoota akkasii qaban kana eenyutu tuffata? dhugumatti isaan keessaa namni tokko kan gadhiifamee lafa guutuu gowwoomsu hafuun gaarii miti. 20 Warri Holofernesitti dhihoo ciisan, hojjettoonni isaa hundii fi isaanis gara dunkaana sanaatti ishee galchan. 21 Holofernes immoo siree isaa irratti golgaa diimaa, warqee, emeraaldii fi dhagaa gati jabeessan hodhame jala boqote.
22 Isaanis waaʼee ishii isatti argisiisan; innis ibsaa meetii isa dura deemaa jiruun dunkaana isaa duratti baʼe. 23 Yuudiit isa fi tajaajiltoota isaa dura yommuu dhufan hundinuu bareedina fuula ishee dinqisiifatan; isheen immoo fuula ishee irratti kuftee, isa kabajte; BOQONNAA 11 1 Holofernes immoo, "Dubartiin, na jajjabeessi, garaa kee keessatti hin sodaatin; 2 Ammas utuu sabni kee gaarreen keessa jiraatu ana biraa hin ibsine ta'ee, ani eeboo koo isaan irratti hin kaasu ture; 3 Amma garuu maaliif isaan jalaa baqattee gara keenya akka dhufte natti himi; jajjabina gaarii ta'i, halkan kana boodas ni jiraatta; 4 Akkuma tajaajiltoota mootii Nabukodonosor gooftaa koo godhan, akka gaariitti si kadhachuu malee, namni si miidhu hin jiru. 5 Yuudiit immoo, "Dubbii garbicha keetii fudhadhu, hojjettuun kee immoo fuula kee duratti akka dubbattu hayyami, ani halkan kana gooftaa kootti soba tokkollee hin himu" jetteen. 6 Dubbii garbittii keetii yoo hordofte, Waaqayyo wanticha guutummaatti si bira ni raawwata; gooftaan koos kaayyoo isaa irraa hin hafu. 7 Akkuma Nabukodonosor mootiin lafa hundumaa jiraataa jiruu fi humni isaa jiraataa, inni lubbu qabeeyyii hundumaaf si erge; simbirroonni samii, humna keetiin Nabukodonoosoorii fi mana isaa hundumaa jalatti in jiraatu. 8 Ogummaa kee fi imaammata kee dhageenyeerra, mootummaa hundumaa keessattis caalmaa, beekumsa irrattis jabaa, hojii waraanaa irrattis dinqisiisaa ta'uu kee qofa lafa guutuutti himamaa jira. 9 Dhimma Akiyoor yaa'ii kee irratti dubbate kana ilaalchisee dubbii isaa dhageenyeerra; sababni isaas namoonni Betuliyaa isa oolchaniiru, innis waan sitti dubbate hundumaa isaanitti hime. 10 Kanaaf yaa gooftaa fi bulchaa, dubbii isaa hin kabajsin; garuu dhugaa waan ta'eef garaa kee keessa kaa'i, sababni isaas sabni keenya Waaqayyo isaanii irratti cubbuu yoo hojjetan malee hin adabamu, billaanis isaan mo'uu hin danda'u. 11 Ammas, gooftaan koo akka hin mo’amnee fi kaayyoo isaa akka hin fashaleessineef, amma duuti illee isaan irratti bu’eera, cubbuun isaaniis isaan mudateera, kanaanis yeroo wanta ta’uuf hin malle hojjetan hundumaatti Waaqa isaanii ni aarsu raawwatame: 12 Nyaanni isaanii waan dadhabeef, bishaan isaaniis hundinuu waan hir'ateef, horii isaanii irratti harka kaa'uuf murteeffataniiru, wantoota Waaqayyo seera isaatiin akka hin nyaanne isaan dhoowwe sana hundumaas nyaachuuf kaayyeffataniiru. 13 Wayinii fi zayitii isa isaan qulqulleessan, luboota Yerusaalem keessatti fuula Waaqa keenya duratti tajaajilaniif qabataniif, kurnaffaa keessaa firii jalqabaa akka baasan murteessaniiru; the which things ummata keessaa kamiifuu hanga harka isaaniitiin tuquun halaala hin taane. 14 Warri achi jiraatanis mana maree mana maree irraa hayyama isaaniif fiduuf akkas waan godhaniif, namoota tokko tokko gara Yerusaalemitti erganiiru. 15 Dubbii isaanii yommuu fidan battaluma sanatti ni raawwatu, guyyuma sanatti akka balleeffamtuuf siif kennama.
16 Kanaaf ani garbittii kee, kana hundumaa beekee, fuula isaanii jalaa baqadheera; Waaqayyos akkan si wajjin hojjedhu na ergeera, kunis lafti hundinuu in ajaa'ibsiifatu, namni kana dhaga'us. 17 Garbichi kee amantii waan ta'eef halkanii fi guyyaa Waaqa samii in tajaajila; cubbuu isaanii yommuu raawwatan natti hima; 18 Ani dhufee sitti nan argisiisa; 19 Hanga Yerusaalem dura dhuftutti Yihudaa gidduutti si nan geggeessa; teessoo kee immoo gidduu isaa nan kaa'a; akka hoolota tiksee hin qabneetti isaan ariita, sareenis afaan isaa sitti hin banu; si. 20 Achiis dubbiin ishii Holofernesii fi tajaajiltoota isaa hundumaa ni gammachiise; isaanis ogummaa ishee dinqisiifatanii, . 21 Dubartiin akkasii, bareedina fuulaa fi ogummaa dubbiitiin illee hin jirtu. 22 Holofernes akkasumaan isheen jedhe. Waaqayyo humni harka keenya keessa akka ta'uuf, warra gooftaa koo salphisanii ilaalan irrattis badiisa akka ta'uuf, saba duratti si erguun isaa gaarii ta'eera. 23 Amma immoo fuula keetiin bareedduudha, dubbii keetiinis qoosaa dha, dhuguma akka ati dubbatteetti yoo goote Waaqni kee Waaqa koo in ta'a, mana mootii Nabukodonosor keessas ni jiraatta, guutummaatti beekamtii ni argatta dachee. BOQONNAA 12 1 Achiis bakka saanii isaa kaaʼametti akka ishee galchitu ajaje; soorata ofii isaatii akka isheef qopheessan, daadhii wayinii isaas akka dhugdu ajaje. 2 Yihudiit immoo, "Ani balleessaan akka hin uumamneef irraa hin nyaadhu; 3 Holofernes immoo, "Sooranni kee yoo dadhabe, akkamittan kan kana fakkaatu siif kennina?" saba kee keessaa namni nu waliin hin jiru. 4 Yaa gooftaa koo, lubbuun kee akkuma jiraattutti, Gooftaan wanta inni murteesse harka kootiin utuu hin hojjetin, wanta ani qabu sana hin fixtu. 5 Achiis hojjettoonni Holofernes gara dunkaanaatti ishee galchanii, hamma halkan walakkaatti rafte, yeroo ganamaatti kaate. 6 Gara Holofernesitti erge, "Gooftaan koo amma garbichi kee gara kadhannaa akka deemtu haa ajaju" jedhe. 7 Holofernees eegdota isaa akka isaan ishii hin dhaabne ajaje. 8 Yommuu baatees, Waaqayyo gooftaa Israaʼel gara kaʼumsa ilmaan saba ishii akka qajeelchu kadhatte. 9Kanaaf qulqullaa'ee galtee hamma galgala foon ishee nyaattutti dunkaana keessa turte. 10 Guyyaa afraffaattis Holofernes garboota isaa qofaaf affeerraa qopheessee, qondaaltota sana keessaa tokko illee affeerraa sanaaf hin waamne. 11 Achiis Baagoʼaasiin isa wanta qabu hundumaa irratti ajajaa tureen, “Amma dhaqiitii dubartii Ibirootaa si wajjin jirtu kana gara keenya dhuftee nu wajjin akka nyaattu, akka dhugdu amansiisi” jedhe. 12 Kunoo, dubartii akkasii wajjin utuu hin jiraatin yoo gadhiifne, nama keenyaaf qaanii taʼa; nuti gara keenyatti yoo ishee hin harkifne, tuffiidhaaf nutti kolfiti. 13 Baago'as fuula Holofernes irraa gara ishee dhufee, "Intalli bareedduu kun gara gooftaa koo dhufuu fi fuula
isaa duratti ulfina argachuu, daadhii wayinii dhugdee nu wajjin gammaduu fi ta'uu hin sodaatin" jedhe guyyaa kana akka ijoollee durbaa Asoor mana Nabukodonosor keessatti tajaajilan keessaa tokko ta’ee godhe. 14 Yuudiit immoo, "Gooftaa koo mormuudhaaf ani amma eenyu?" dhugumatti wanta isa gammachiisu hundumaa dafee nan hojjedha, hamma guyyaa du'a koottis gammachuu koo in ta'a. 15 Isheen kaatee uffata ishee fi uffata dubartii ishee hundumaan of miidhagsitee, hojjettuun ishee deemtee gogaa lallaafaa Holofernes isa isheen guyyaa guyyaatti itti fayyadamuuf Baago'aasi irraa fudhatte lafa irra kaa'atte, akka isheen teessee fi isaan irratti nyaadhaa. 16 Yuudiit yommuu galtee teesse, Holofernes garaan isaa ishii wajjin ni raafame, yaadni isaas ni raafame, ishii wajjinis baayʼee hawwe; sababni isaas, guyyaa ishee arge irraa kaasee ishee gowwoomsuuf yeroo eege. 17 Holofernes immoo, "Amma dhugiitii nu wajjin gammadi" jedheen. 18 Yuudiit immoo, "Yaa gooftaa koo, jireenyi koo erga dhaladhee guyyoota hundumaa caalaa har'a na keessatti waan guddateef amma nan dhuga" jette. 19 Achiis wanta hojjettuun ishee qopheessite fudhattee nyaattee dhugde. 20 Holofernes immoo isheetti gammadee, erga dhalatee guyyaa tokkotti wayinii dhuge caalaa dhuge. BOQONNAA 13 1 Galgala yommuu ga'u, hojjettoonni isaa ariitiin ba'anii deeman, Baago'as dunkaana isaa ala cufee, namoota nyaata dhiheessan fuula gooftaa isaa irraa ari'e; ayyaanni sun yeroo dheeraa waan tureef, hundi isaanii waan dadhabaniif gara siree isaaniitti ni dhaqan. 2 Yuudiit immoo dunkaana keessatti kophaa ishee hafe, Holofarnes immoo wayiniidhaan waan guutameef siree isaa irra kophaa ishee ciifte. 3 Yuudiit hojjettuun ishee mana ciisichaa ishee ala akka dhaabattee akka ishee eegdu ajajtee turte. akkuma guyyaa guyyaan gootutti baatee, gara kadhannaa isheetti nan ba'a jettee waan turteef, akkasuma kaayyoo sanatti Baago'aasitti dubbatte. 4 Kanaaf hundinuu baʼanii, xinnoos taʼe guddaan tokko illee kutaa ciisichaa keessatti hin hafne. Yeroo kana Yuudiit siree isaa bira dhaabbattee garaa isheetiin, Yaa Waaqayyo gooftaa humna hundumaa, hojii harka kootii Yerusaalem ol kaasuuf hojjetame kana ilaali. 5 Yeroon dhaala kee gargaartu, diinota nu irratti ka’an balleessuuf yeroon itti hojii kee raawwattu amma. 6 Achiis gara utubaa siree isa mataa Holofernes irra jirutti dhuftee, achi irraa harka isaa buusite. 7 Siree isaatti dhihaatee rifeensa mataa isaa qabee, "Yaa Waaqayyo gooftaa Israa'el, har'a na jabeessi" jedhe. 8 Isheenis humna ishee hundumaan siʼa lama morma isaa rukutte, mataa isaas isa irraa fuutee fudhatte. 9 Reeffi isaas siree irraa kuffisee, golgaa utubaawwan irraa gadi harkisee; anon erga isheen baatee booda, mataa isaa Holofernees intala isheetiif kennite; 10 Isheenis boorsaa nyaataa ishee keessa kaa'atte, lamaan isaanii akka aadaa isaaniitti waliin kadhannaadhaaf in deeman; 11 Achiis Yuudiit fagootti eegdota karra sanaatti, “Karra sana banaa, banaa! Waaqayyo, Waaqayyo keenya, humna
isaa Yerusaalem keessatti, humna isaa diina irrattis argisiisuuf nu wajjin jira” jette guyyaa kana raawwatame. 12 Namoonni mandara ishii sagalee ishii yommuu dhagaʼan, ariitiin gara karra mandara isaaniitti gad buʼanii, jaarsolii magaalattii waaman. 13 Achiis ishiin dhufuun isaa waan ajaa'ibaa waan ta'eef, xixiqqaa fi guddaan hundi isaanii waliin fiigan; 14 Achiis sagalee guddaadhaan, “Waaqayyoon galateeffadhu, galateeffadhu, Waaqayyoon galateeffadhu jedheen jedha, inni mana Israaʼel keessaa araara isaa hin fudhanne, halkan kana diinota keenya harka kootiin balleesseera. 15 Isheen mataa boorsaa sana keessaa baaftee agarsiiftee, kunoo mataa Holofernes, ajajaa waraana Asur, kunoo, golgaa inni machaa'ee keessa ciisee jiru ilaalaa; Gooftaan immoo harka dubartii tokkoon isa rukuteera. 16 Gooftaan inni karaan ani deeme irratti na eege akkuma jiraataa ta'etti, fuulli koo hamma badiisa isaatti isa gowwomseera, ta'us garuu na xureessuu fi na qaanessuuf cubbuu anaa wajjin hin hojjenne. 17 Sana booda sabni hundinuu ajaa'ibsiisaa ta'ee, jilbeenfatanii Waaqayyoon sagadanii, "Yaa Waaqayyo keenya, ati har'a diinota saba kee balleessite, ati haa eebbifamtu" jedhan. 18 Oziyaas immoo, “Yaa intala, ati dubartoota lafa irra jiran hundumaa caalaa Waaqayyo isa hundumaa ol taʼe irraa eebbifamaa dha; Waaqayyo Gooftaan inni samii fi dachii uume, mataa angafa diinota keenyaa akka muruuf si qajeelche haa eebbifamu. 19 Amantaan kee kun garaa namootaa warra humna Waaqayyoo yaadatan irraa bara baraan hin fagaatu. 20 Waaqayyo immoo Waaqayyo keenya duratti qajeelaa deemtee badiisa keenyaaf haaloo baatee, rakkina saba keenyaaf lubbuu kee waan hin qusanneef, wanta gaariin si daawwachuudhaaf, galata bara baraa akka si daawwachuuf, wantoota kana gara keetti deebisa. Namoonni hundinuus; Kanaaf haa ta'u, akkas haa ta'u. BOQONNAA 14 1 Yuudiit immoo, "Yaa obboloota koo, amma na dhaggeeffadhaa, mataa kana fudhadhaatii dallaa keessan isa ol ka'aa irratti fannisaa" jette. 2 Akkuma ganama mul'atteen, aduun immoo lafa irratti baatee, tokkoon tokkoon keessan meeshaa waraanaa isaanii fudhadhaa, gootoon hundinuu magaalattii keessaa ba'aa, akka waan barbaaddanittis ajajaa isaan irra kaa'aa gara eegumsa warra Asoor gara dirreetti gad bu'aa; garuu gadi hin bu'inaa. 3 Achiis meeshaa waraanaa isaanii fudhatanii gara buufata isaaniitti ni seenu, ajajoota loltoota Aasur ni kaasanii gara dunkaana Holofernees ni fiigu, garuu isa hin argan; fuula kee duratti ni baqata. 4 Kanaaf isin, warri qarqara Israa'el keessa jiraatan hundinuu, isaan ari'attanii, akkuma deemanitti isaan kuffiftu. 5 Wantoota kana raawwachuu keessan dura garuu, nama mana Israaʼel tuffatee, akka duʼaattis gara keenyatti isa erge akka argee beekuuf, Akiyoor nama Amoon naan jedhaa. 6 Achiis mana Oziyaas keessaa Akiyooriin waaman; innis dhufee, walgaʼii namootaa keessatti mataa Holofernes
harka nama tokkoo yommuu argu, fuula isaatiin gadi buʼee, hafuurri isaas ni dadhabe. 7 Isaan erga isa deebisanii booda garuu, miilla Yihudiit jala kufee, ishii kabajuudhaan, “Ati dunkaana Yihudaa hundumaa keessattis taʼe saboonni maqaa kee dhagaʼanii in dinqisiifatan hundumaa keessatti eebbifamte” jedheen. 8 Kanaafuu, wanta guyyoota kanatti goote hundumaa natti himi. Achiis Yuudiit guyyaa isheen baate irraa kaasee hanga sa'aatii isheen isaanitti dubbatte sanaatti waan isheen hojjette hundumaa namoota gidduutti isatti himte. 9 Dubbachuu yommuu dhiifte, namoonni sun sagalee guddaadhaan iyyan, mandara isaanii keessattis sagalee gammachuu ni dhageessisan. 10 Akiyoor wanta Waaqayyo Israaʼel hojjete hundumaa erga argee booda, Waaqayyootti baayʼee amanee, foon gogaa isaa dhaqna qabatee, hamma harʼaattis mana Israaʼelitti makame. 11 Akkuma bari'een mataa Holofernes dallaa irratti fannisan, tokkoon tokkoon isaaniis meeshaa waraanaa isaa fudhatanii hidhaadhaan gara gaara sanaatti ba'an. 12 Warri Asoor garuu yommuu isaan argan, geggeessitoota isaanii warra gara ajajoota isaanii fi bulchitoota isaanii fi bulchitoota isaanii tokkoon tokkoon isaaniitti ergan. 13 Isaanis gara dunkaana Holofernes dhufanii, isa wanta isaa hundumaa to'atutti, "Garboonni sun guutummaatti akka balleeffamaniif, gara lolaatti nutti bu'uuf ija jabaatanii waan jiraniif gooftaa keenya dammaqi" jedhan. 14 Achiis Baagoʼaasitti seenee balbala dunkaana sanaa rurrukute; sababiin isaas, Yuudiit wajjin waan rafe itti fakkaate. 15 Namni tokko illee waan hin deebisneef, banee gara kutaa ciisichaa seenee, du'ee lafa irratti gatamee arge, mataan isaas irraa fudhatame. 16 Kanaaf, sagalee guddaadhaan, booʼichaan, aariidhaan, iyya cimaadhaan iyye, uffata isaas cicciree. 17 Innis dunkaana Yiudiit keessa buufatte keessa erga seenee booda, ishii yommuu hin arganne immoo gara namoota sanaatti utaalee baʼee iyye. 18 Garboonni kun gantummaa raawwataniiru; Dubartiin Ibiroota keessaa tokko mana mootii Nabukodonosor salphifteetti, kunoo, Holofernes mataa malee lafa irra ciiftee jirti. 19 Abbootiin loltoota Asoor dubbii kana yommuu dhagaʼan, uffata isaanii cicciranii sammuun isaanii haala ajaaʼibsiisaa taʼeen ni dhiphate, guutummaa buufatichaa keessatti iyyuu fi sagaleen baayʼee guddaa taʼe ni dhagaʼama ture. BOQONNAA 15 1 Warri dunkaana keessa turanis yommuu dhagaʼan, wanta raawwatame kanaan ni dinqisiifatan. 2 Sodaa fi raafamni isaan irratti waan bu'eef, namni ija ollaa isaa duratti hafuuf ija jabaate tokko illee hin jiru, isaanis hunda isaanii waliin fiigaa ba'anii gara dirree fi lafa tulluu hundumaatti baqatan. 3 Warri gaarreen naannoo Betuliyaatti buufatanii turanis baqatan. Achiis ilmaan Israaʼel, warri isaan keessaa loltuu taʼan hundinuu isaanitti fiiganii baʼan. 4 Achiis Oziyaas gara Betomasteem, gara Bebaayi, Kobaayi, Koolaa fi naannoo Israaʼel hundumaatti erge. 5 Israaʼeloonni kana yommuu dhagaʼan, hundi isaanii walii galtee tokkoon isaanitti kufanii hamma Qobaayitti isaan
ajjeesan; buufata diinota isaanii keessatti) warri Galaad fi Galiilaa keessa turan, hamma Damaasqoo fi daangaa ishee bira darbanitti qalma guddaadhaan isaan ari’an. 6 Hafteen Betuliya keessa jiraatanis buufata Asur irratti kufanii isaan saaman, baay'ees badhaadhina argatan. 7 Israaʼel warri qalma irraa deebiʼanis wanta hafe ni qabaataniiru; gandoonni fi magaalonni gaarreen fi dirree keessa jiran boojuu baay'ee argataniiru. 8 Achiis angafa lubootaa Yo’aakiim fi warri durii ijoollee Israaʼel warri Yerusaalem keessa jiraatan, wanta gaarii Waaqayyo Israaʼelitti argisiise ilaaluuf, Yihudiit arguu fi nagaa ishee gaafachuuf dhufan. 9 Isaanis gara ishii yommuu dhufan, garaa tokkoon ishii eebbisuudhaan, “Ati ol kaʼaa Yerusaalem ti, ati ulfina guddaa Israaʼel ti, ati gammachuu guddaa saba keenyaa ti. 10 Wantoota kana hundumaa harka keetiin gooteetta, Israa'eliif waan gaarii baay'ee gooteetta, Waaqayyos itti gammadeera; Namoonni hundinuu, “Akkas haa ta’u” jedhan. 11 Sabni sun immoo guyyaa soddomaaf buufata sana saamanii, dunkaana isaa, saanii isaa hundumaa, siree isaa, miʼa isaa hundumaa fi meeshaa isaa hundumaa Yuudiit Holofernesiif kennan; gaarii ishee qopheessitee irra kaa'e. 12 Dubartoonni Israa'el hundinuu ishee arguuf fiiganii ishee eebbisan, isheen immoo damee harka ishee qabattee dubartoota ishee wajjin jiraniif ni kennite. 13 Faaya ejersaa ishii fi hojjettuu ishee wajjin turte irra kaaʼan, isheen immoo dubartoota hundumaa dursitee shubbisa sana keessatti namoota hundumaa dursitee deemte; afaan isaanii keessaa. BOQONNAA 16 1 Achiis Yuudiit Israaʼel hundumaa keessatti galata kana faarfachuu jalqabde, sabni hundis faarfannaa galateeffannaa kana ishee duukaa faarfate. 2 Yuudiit immoo, "Waaqa kootti sagalee dhageessisaa jalqabi, simbirroodhaan Gooftaa kootti faarfadhu, faarfannaa haaraa isaaf dhaggeeffadhu, ol isa ol kaa'i, maqaa isaas waami" jette. 3 Waaqayyo lola in cabsa, sababni isaas, boollawwan namoota gidduu jiran keessaa warra na ari'atan jalaa na oolcheera. 4 Aasur kaabaa gaarreen keessaa baʼe, loltoota isaa kuma kudhaniin lakkaaʼaman wajjin dhufe, namoonni baayʼeen isaanii sulula sana dhaabanii, fardeen isaaniis tulluu uwwisan. 5 Daangaa koo akka gube, dargaggoota koos billaadhaan akka ajjeesu, ijoollee hoosisan lafatti akka rukutu, daaʼimman koo akka boojiʼamtootaa, durboota koos akka boojuu akka godhu of jaje. 6 Gooftaan hundumaa danda'u garuu harka dubartii tokkoon isaan mufachiiseera. 7 Jabaan sun dargaggoota sanaan hin kufne, ilmaan Tiitaaniis isa hin rukunne, gingilchoonni ol ka'oos isa irratti hin ka'an; 8 Warra Israaʼel keessatti cunqurfamaa turan ol kaasuuf jecha uffata abbaan manaa irraa duʼe ishii ofirraa baaftee, fuula ishee dibata dibatte, rifeensa ishee gogaadhaan hidhuudhaan, isa gowwoomsuuf uffata quncee talbaa irraa tolfame fudhatte.
9 Kophee isheen ija isaa ni harkisee, bareedinni ishee sammuu isaa boojiʼee, fauchiyoonis morma isaa keessa darbe. 10 Warri Faarsi ija jabina isheetiin kan raafaman siʼa taʼu, warri Meedii immoo jabina isheetiin ni sodaatan. 11 Achiis warri koo rakkatan gammachuudhaan ni iyyan, warri koo dadhabanis sagalee guddaadhaan iyyan; isaan garuu ni dinqisiifatan, isaan kun sagalee isaanii ol kaasanii, garuu ni kuffisan. 12 Ilmaan shamarranii isaan bocaniiru, akka ijoollee fuugaattis isaan madaa'aniiru; 13 Faarfannaa haaraa Gooftaaf nan faarfadha: Yaa Gooftaa ati guddaa fi ulfina qabeessa, humnaan dinqisiisaa, kan hin mo'amne dha. 14 Uumamtoonni hundinuu siif haa tajaajilan, ati dubbattee waan uumamaniif, ati hafuura kee ergitee, innis isaan uume, namni sagalee kee mormuu danda'u hin jiru. 15 Gaarreen bu'uura isaanii irraa bishaan waliin ni socho'u, dhagaan fuula kee duratti akka mukaa in baqu; 16 Aarsaan hundinuu urgooftuu mi'aawaa siif xiqqaadha, coomni hundinuu aarsaa kee isa gubamuuf hin ga'u; 17 Saboonni firoota koo irratti kaʼan wayyoo! gooftaan inni hundumaa danda’u guyyaa firdii, foon isaaniitti ibiddaa fi raammoo kaa’uudhaan haaloo isaanii ni in ba’a; isaanis ni dhagaʼama, bara baraanis ni booʼu. 18 Yerusaalem akkuma seenaniin Yihowaa waaqeffatan; sabni sun akkuma qulqullaa'aniin aarsaa isaanii isa gubamu, aarsaa tolaa isaanii fi kennaa isaanii ni dhiheessan. 19 Yuudiit immoo meeshaalee Holofernes sabni isheef kennan hundumaa qulqulleessitee, golgaa isheen kutaa ciisichaa isaa keessaa baafte immoo kennaa Gooftaaf kennite. 20 Sabni sun Yerusaalemitti iddoo qulqulluu duratti jiʼa sadiif affeerraa affeerraa kan itti fufan siʼa taʼu, Yiudiit immoo isaan bira turte. 21 Yeroo kana booda namni hundinuu gara dhaala ofii isaatti deebi'e, Yuudiit immoo gara Betuliiyaa deemtee qabeenya ishee keessa turte, yeroo isheettis guutummaa biyyaatti kabajamtuu turte. 22 Namoonni baay'een ishee kadhatan, garuu erga Manaasees abbaan manaa ishee du'ee gara saba isaatti walitti qabamee booda, bara jireenya ishee guutuu namni ishee hin beekne. 23 Isheen garuu ulfina ishee baay'achaa deemte, mana abbaa manaa ishee keessattis dulloomtee, umriin ishee waggaa dhibbaa fi shan ta'ee, hojjettuu ishee bilisa baafte; akkasitti isheen Betuliyaatti duute, holqa abbaa manaa ishee Minaasees keessatti ishee awwaalan. 24 Manni Israaʼel immoo guyyoota torba ishiidhaaf booʼan, utuu isheen hin duʼin duras, warra abbaa manaashee Minaaseetti dhihoo taʼanii fi warra firoota isheetti dhihoo taʼaniif qabeenya ishii ni qoodde. 25 Bara Yihuditti, duutee yeroo dheeraa boodas kan ilmaan Israaʼel sodaachise hin turre.