Yiftaa nama Giil’aad Abbootii Murtii 11 1 Yiftaan lammiin Giil’aad nama jabaa, ilma ejjituu ture, Giil’aad immoo Yiftaa dhalte. 2 Haati manaa Giil'aad immoo ilmaan dhiiraa isaaf deesse; ilmaan haadha manaa isaas guddatanii Yeftaa ari'anii, "Mana abbaa keenyaa keessatti hin dhaaltu; ati ilma dubartii ormaati. 3 Yiftaan obboloota isaa jalaa baqatee biyya Toob keessa jiraate; 4 Yeroo booda, ijoolleen Amoon Israaʼel irratti lola jalqaban. 5 Amooniin Israaʼel irratti yommuu lolan, jaarsoliin Giilʼaad Yiftaa biyya Toob keessaa baasuuf ni dhaqan. 6 Isaanis Yiftaasiin, "Kottu, nuti ilmaan Amoon wajjin wal loluuf ajajaa keenya ta'i" jedhan. 7 Yiftaan immoo jaarsolii Giilʼaadiin, “Isin na jibbitanii mana abbaa koo keessaa na ariʼuu mitii? amma yeroo rakkina keessa jirtan maaliif gara koo dhuftan? 8 Jaarsoliin Giil’aad immoo Yiftaasiin, “Ati nu wajjin deemtee ijoollee Amoon loluuf, jiraattota Giil’aad hundumaa irrattis mataa keenya akka taatuuf amma gara keetti deebi’a” jedhan. 9 Yiftaan immoo jaarsolii Giilʼaadiin, “Isin warra Amoon loluuf gara manaatti yoo na galchitan, Yihowaan immoo ana duratti yoo isaan dabarsee, ani mataa keessan taʼaa? 10 Jaarsoliin Giil’aad immoo Yiftaasiin, “Akka dubbii keetti yoo kana hin goone, Waaqayyo gidduu keenyatti dhugaa ba’aa” jedhaniin. 11 Yeftaan jaarsolii Giilʼaad wajjin dhaqee, sabni sun mataa isaanii fi ajajaa isaanii isa godhate; 12 Yiftaan immoo ergamtoota gara mootii ijoollee Amooniitti ergee, “Ati biyya koo keessatti loluuf ana irratti dhufte? 13 Mootiin ijoollee Amoonis ergamtoota Yiftaatiin, “Israa’el Gibxii keessaa yommuu ba’an, Arnoon irraa hamma Yaaboqii fi Yordaanositti biyya koo waan fudhataniif; 14 Yiftaan immoo deebi'ee gara mootii Amoonitti ergamtoota erge. 15 Innis, “Yiftaan akkana jedha, Israa’el biyya Mo’aab, biyya Amoonis hin fudhanne. 16 Israaʼel Gibxii keessaa yommuu ol baʼee, lafa onaa keessa gara Galaana Diimaatti yommuu deeme, gara Qaadeesh yommuu gaʼu; 17 Israa'eel ergamtoota gara mootii Edoomitti erguun, "Ani biyya kee keessa akkan darbu naaf heyyama; Haaluma wal fakkaatuun gara mootii Mo'aab erganii, inni garuu hin tole;
1
Yiftaa nama Giil’aad
18 Achiis lafa onaa keessa darbanii, biyya Edoomii fi biyya Mo'aab marsanii, gara bahaatti biyya Mo'aab dhufanii, Arnoon gama biraa buufatan, garuu daangaa Mo'aab keessa hin geenye; 19 Israaʼel immoo gara Sihoon mootii Amoor isa mootii Heshbonitti ergamtoota erge; Israa'el immoo, "Biyya kee keessa darbee bakka kootti haa darbina" jedheen. 20 Sihon garuu Israaʼel qarqara galaanaa isaa keessa akka darbu hin amanne, Sihon garuu saba isaa hundumaa walitti qabee Yahaazitti buufata buʼee Israaʼel in lole. 21 Waaqayyo Yihowaan Israaʼel Sihonii fi saba isaa hundumaa harka Israaʼelitti kenne, isaanis isaan in rukutu, Israaʼel biyya Amoorotaa, jiraattota biyya sanaa hundumaa in qabate. 22 Arnoon irraa kaasee hamma Yaaboqitti, lafa onaa irraa hamma Yordaanositti naannoo Amoorotaa hundumaa qabatanii turan. 23 Waaqni Israaʼel Yihowaan saba isaa Israaʼel duratti Amoorota buqqiseera, ati immoo dhaadhessuu qabdaa? 24 Wanta waaqni kee Kemosh akka qabaattu siif kennu hin qabaattee? Egaa Waaqayyo gooftaan keenya nama nu dura ari'u, isaan ni dhufna. 25 Amma immoo Balaaq ilma Ziphoor, mootii Mo'aab caalaa wanti caaltuu? Israaʼel irratti qabsaaʼee beekaa moo isaan lolee beekaa, . 26 Israa’el Heshboon fi magaalota ishee, Aro’er fi magaalota ishee fi magaalota qarqara Arnoon jiran hundumaa keessa waggoota dhibba sadii utuu jiraattu? maaliif yeroo sanatti isaan hin deebifne? 27 Kanaaf ani cubbuu sirratti hin hojjenne, ati garuu ana irratti loluuf balleessaa na goota; 28 Haa taʼu malee, mootiin warra Amoon dubbii Yiftaa isa erge hin dhaggeeffanne. 29 Hafuurri Yihowaa Yiftaa irratti dhufee, Giil’aad fi Minaasee irra darbee, Mizpaa Giil’aad keessa darbee, Mizpaa Giil’aad irraas gara ijoollee Ammoonitti ce’e. 30 Yiftaan immoo, “Ijoollee Amoon harka kootti yoo dabarsite; 31 Sana booda wanti balbala mana koo keessaa na simachuuf ba'u hundinuu, yeroon nagaadhaan ijoollee Amoon irraa deebi'u, kan Yihowaa ta'a, anis aarsaa gubamuuf nan dhiheessa. 32 Yeftaan isaan loluuf gara warra Amoonitti ceʼe; Waaqayyo immoo harka isaatti dabarsee isaan kenne. 33 Aroer irraa kaasee hamma ati gara Minit dhuftutti, magaalota digdamii fi hamma dirree maasii wayinii baayʼee guddaadhaan isaan rukute. Akkasitti ilmaan Amoon ijoollee Israa'el duratti jilbeenfatan. 34 Yiftaan immoo gara mana isaa Mizpaatti dhufee, intalli isaa shubbisaa fi shubbisuudhaan isa simachuuf baatee dhufte; ishee cinaatti ilma fi intala hin qabu ture. 35 Yommuu ishee arge uffata isaa cicciree, “Yaa intala koo! ati baay'ee na gad buutteetta, warra na rakkisan keessaa tokkodha; 36 Isheen immoo, "Abbaa koo, afaan kee Yihowaadhaaf yoo bantee, akka waan afaan kee keessaa ba'etti natti godhi; Waaqayyo diinota kee ilmaan Amoon irraa haaloo siif ba'eera. 37 Isheen immoo abbaa isheetiin, "Wanti kun anaaf haa ta'u, gaara irra ol ba'ee gad bu'ee durbummaa kootti akkan boo'uuf ji'a lama na dhiisi, ani fi namoota wajjin koo" jette. 38 Innis, “Deemi” jedheen. Innis ji'a lamaaf ishee erge, isheen immoo hiriyyoota ishee wajjin deemtee gaarreen irratti durbummaa ishee boosse. 39 Ji'a lama boodas gara abbaa ishee deebite, innis akka waadaa inni waadaa galetti ishee wajjin raawwate; Israa'el keessattis aadaa ture, . 40 Dubartoonni Israaʼel waggaatti guyyaa afur intala Yiftaa namicha Giilʼaaditti booʼuuf waggaa waggaan akka deeman turan.
Abbootii Murtii 12 1 Namoonni Efreem walitti qabamanii gara kaabaa dhaqanii Yiftaasiin, “Ati maaliif ilmaan Amoon loluuf darbitee, si wajjin akka deemnu nu hin waamne? mana kee ibiddaan sitti gubna.
2
Yiftaa nama Giil’aad
2 Yiftaan immoo, “Aniifi sabni koo ijoollee Amoon wajjin waldhabdee guddaa qabna turre; yeroon isin waame immoo harka isaanii jalaa na hin baafne. 3 Isin akka na hin oolchine yommuun arge, lubbuu koo harka kootti kaa'ee, ijoollee Amoonitti ce'ee, Waaqayyo harka kootti dabarsee isaan kenne; 4 Yeftaan namoota Giilʼaad hundumaa walitti qabee Efreem wajjin lolee, warri Giilʼaad immoo “Isin warri Giil’aad Efreem warra Efreem fi Minaasee gidduutti Efreem irraa baqattaniittu” jedhanii Efreem rukutan. 5 Warri Giil’aad immoo karaa Yordaanos Efreem duratti fudhatan; warri Giil’aad, “Ati lammii Efreem? Yoo inni, Lakki; 6 Isaanis, “Shibolet jedhi” jedhaniin. Achiis isa qabatanii karaa Yordaanositti isa ajjeesan, yeroo sanatti Efreemoonni kuma afurtamii lama ni kufan. 7 Yiftaan immoo Israaʼelitti waggaa jaʼaaf murteesse. Yeftaan lammiin Giil’aad du’ee magaalota Giil’aad keessaa tokkotti awwaalame.
Yaada Seenaan Yiftaa , Macaafa Qulqulluu King James Abboota Firdii Boqonnaa 11 fi 12 keessatti kan argamu , seeneffama humna guddaa qabu, walxaxaa fi gaddisiisaa kakuu moofaa keessaa isa tokko. Innis loltuu cimaa maatii isaatiin fudhatama dhabee Israa’el baraaruuf ka’ee, kakaa gaddisiisaa ta’een kiyyootti galfamee boodarra waraana biyya keessaa hadhaa’aa ta’e keessatti hirmaate kan agarsiisudha.
Kutaa 1: Lakkoofsa Caqasa Abbootii firdii Boqonnaa 11–12 Abbootii firdii Boqonnaa 11: Ka’umsa Yiftaa fi Waldhabdee Amoonotaa 11:1–3 — Duubbee fi Boojuu Yiftaa Yiftaan "nama jabaa gootummaa" jedhamee kan dhiyaate yoo ta'u, inni garuu ilma ejjituuti. Abbaan isaa Giil’aad ilmaan seera qabeessa ta’an qaba, isaanis Yiftaan akka hin dhaalne ari’an. Yiftaan gara biyya Toob baqata, bakka gareen "namoota waa'ee hin baafne" (warra ari'aman ykn namoota hojii malee hojjetan) naannoo isaa walitti qabamanii akka geggeessaa isaaniitti isa hordofu. 11:4–11 — Jaarsoliin Giil’aad Gargaarsa Barbaadan Amoononni Israaʼel irratti lola yommuu banan, jaarsoliin Giilʼaad ajajaa waraanaa akka isaan barbaachisu hubatu. Yeftaan akka isaan geggeessu kadhachuuf gara biyya Toob deeman. Yiftaan jalqaba irratti waa’ee diduu isaanii isa darbee isaan dura dhaabbate, garuu gara injifannootti yoo isaan geggeesse jiraattota Giil’aad hundumaa irratti mataa akka ta’u walii galu. Mizpetti kakaa kana Gooftaa duratti chaappaa godhatu. 11:12–28 — Marii Dippilomaasii fi Ti’ooloojii Yiftaa Yiftaan lolaan dura, maaliif biyya Israaʼel irratti haleellaa akka jiran gaafachuuf ergamtoota gara mootii Amoonitti erga. Mootiin Amoon Israa'el yeroo Gibxii keessaa ba'an lafa isaanii akka fudhatan hima. Yiftaan ittisa seenaa fi ti’ooloojii bal’aa ta’een deebii kenna: Israa’el lafa Amon ykn Mo’aab irraa hin fudhanne, garuu Sihon mootii Amoorotaa isa Waaqayyo harka isaaniitti kenne irraa fudhatte. Waggaa dhibba sadii booda karaa nagaa qubatee mirga komii dhiheessuu Amon mormee firdii Gooftaaf dhiisa. Mootiin Amoon ergaa kana tuffata.
3
Yiftaa nama Giil’aad
11:29 — Humna Hafuura "Ergasii hafuurri Waaqayyoo Yiftaa irratti in dhufe." Yiftaan Waaqayyoon humna waan argateef, Giil’aadiifi Minaasee keessa deemee loltoota walitti qabee gara Amoonotaatti hiriira. 11:30–31 — Irbuu Yiftaa Rash Lola dura Yiftaan Waaqayyoof waadaa seena: Waaqayyo Amoonota harka isaatti yoo kenne, wanti yeroo inni nagaadhaan deebi'u balbala mana isaa keessaa ba'ee isa simachuuf ba'u hundinuu kan Gooftaa ta'a, inni immoo aarsaa gubamaa ta'ee ni dhi'eessa. 11:32–33 — Injifannoo Amoon irratti Yiftaan tarkaanfatee Amoonota lola. Gargaarsa Gooftaatiin magaalota digdama keessa darbanii Amoonota ijoollee Israa’el duratti injifannoo guddaa isaan irratti fida. 11:34–40 — Gara Manaatti Deebi’uu fi Raawwii Kakuu Gaddisiisaa Yiftaan gara biyya isaa Mizpeetti deebiʼe. Mucaan isaa tokkichi—intalli isaa—timbrel shubbisaa isa simachuuf baatee dhufti. Yiftaan gaddaan kan rukutame uffata isaa cicciree, waadaa isaa deebisee fudhachuu akka hin dandeenye hubatee boo’a. Intalli isaa gootummaan bitamtee, durbummaa ishee boo'uuf hiriyyoota ishee waliin gaara seentee ji'a lama qofa gaafatti. Jiʼa lama booda deebitee kan dhufte siʼa taʼu, Yiftaan immoo waadaa isheef gale raawwate. Taatee kun duudhaa waggaa waggaadhaan ijoolleen durbaa Israa’el waggaa waggaan guyyoota afuriif isheef boo’an ta’a. Abbootii Murtii Boqonnaa 12: Waraana Biyya keessaa Efreem fi Abbootii Murtii Itti Aanan Waliin 12:1–3 — Komii Efreem Namoonni of tuultoonni Efreem walitti qabamanii gara Zaafoonitti ce’anii, aariidhaan Yiftaa wajjin wal dura dhaabbatu. Gargaaruuf osoo isaan hin waamiin Ammoon irratti lola seene jedhanii komatu, mana isaas keessa isaa waliin gubuuf doorsisu. Yiftaan deebii kenna, inniifi sabni isaa yeroo rakkina guddaa keessa turan gargaarsaaf waaman, Efreem garuu isaan hin oolchine. 12:4–6 — Waraana Biyya keessaa fi Qormaata "Shibboleth". Yiftaan namoota Giil’aad walitti qabee Efreem lolee isaan injifate. Warri Giil’aad karaa Laga Yordaanos ni qabatu. Efreemoonni baqatan yeroo duubatti qaxxaamuruu yaalan, eegdonni jecha "Shibolet" jedhu akka dubbatan gaafachuudhaan isaan qorru . Loqodni Efreem sagalee "sh" jedhu sagaleessuu waan hin dandeenyeef "Sibboleth" jedhanii waamu . Kennaan afaanii kun isaan saaxila, bu’aan isaas Efreemoonni 42,000 qalamu. 12:7 — Du’a Yiftaa Yiftaan duʼuu isaa dura waggaa jaʼaaf Israaʼelitti farada. Magaalota Giil’aad keessaa tokkotti awwaalame.
Kutaa 2: Barnoota Ijoo fi Hojiirra Oolmaa Jireenyaa 1. Waaqayyo Namoota Ari’amanii fi Gataman Fayyadamuu Danda’a Barumsa: Yiftaan sababa seenaa isaa irraa kan kaʼe maatii isaatiin kan ariʼame taʼus, Waaqayyo saba guutuu akka baraaruuf isa filateera.
4
Yiftaa nama Giil’aad
Hojiirra oolmaa: Seenaan kee darbe, seenaan maatii keetii ykn diduun namaa dandeettii kee akka ibsu gonkumaa hin heyyamiin. Waaqayyo yeroo baay’ee namoota dhuunfaa hawaasni isaan bira darbu ykn barreessee kaayyoo adda ta’e galmaan ga’uuf itti fayyadama. 2. Barbaachisummaa Murteessaa Jechoota Kee Tikfachuu (Balaa Dhaadannoo Rash) . Barumsa: Yiftaan fedhii miiraa fi yaaddoo irraa kan kaʼe ariitiidhaan dhaadannoo hin barbaachifne kan galche siʼa taʼu, kunis balaa dhuunfaa gaddisiisaa taʼe irra gaʼeera. Hojiirra oolmaa: Jechoonni ulfaatina guddaa qabatu. Waadaa ariifachiisaa, labsii miiraa ykn waadaa dhiibbaa jalatti galuu irratti of eeggannoo gochuu qabna. Amantiin dhugaan waadaa ariifachiisaatiin "malaammaltummaa" ykn daldaluu osoo hin yaalin olaantummaa Waaqayyoo ni amana (Lallaba 5:2,5). 3. Seenaa Kee Beekuu fi Dhugaa Irra Dhaabbachuu Barumsa: Yiftaan loltuu gara jabeessa qofa utuu hin taʼin; seenaa Israaʼeliifi walitti dhufeenya kakuu Waaqayyo saboota naannoo sana jiranii wajjin qabu irratti beekumsa gadi fagoo qaba ture. Hokkoraaf osoo hin gargaaramin dura dippilomaasii fi dhugaa seenaa fayyadameera. Hojiirra oolmaa: Dhugaa Dubbii Waaqayyoo fi dhugaa seenaa keessatti of lafa kaa'i. Bu’uura amantii keetii beekuun qeeqxootaaf deebii kennuu, waldhabdee ogummaadhaan furuu fi himannaa sobaa dura dhaabbachuu si dandeessisa. 4. Maalummaa Diigumsaa Boonsaa fi Gosummaa Barumsa: Efreemoonni of tuulummaa, hinaaffaa fi of tuulummaa gosa madaa’een kan oofan yoo ta’u, kunis waraana biyya keessaa miira hin qabne kan lubbuu Israa’eloota kuma kudhaniin lakkaa’aman galaafate. Hojiirra oolmaa: Of tuuluun fi dorgommiin xixiqqoo amantoota gidduutti (ykn hawaasaa fi maatii keessatti) tokkummaa keessaa balleessa. Eenyuutu galata ykn ulfina argata jennee wal loluu mannaa, mootummaa Waaqayyoo fi wal deggeruuf dursa kennuu qabna. 5. Meeshaalee Namaa fi Ayyaana Waaqummaa Mudaa Qaban Barumsa: Yiftaan Galma Amantii Kakuu Haaraa keessatti tarreeffameera (Ibroota 11:32), ta’us jireenyi isaa mudaa cimaa, murtoo ariifataa fi lola gosa gara jabeessa ta’een kan mallatteeffame ture. Hojiirra oolmaa: Waaqayyo namoota cabee fi mudaa hin qabneen hojjeta. Filannoon keenya badaan amma iyyuu bu’aa lafa irraa dhukkubsataa kan baatu yoo ta’u, ayyaanni Waaqayyoo garaa fedhii qabu furuu danda’a, yeroo garaan sun naannoo qarqaraatti gara jabeessa ta’ettillee.
Yiftaa Kakuu Haaraa keessatti Ibroota 11 keessatti —yeroo baay'ee "Galma Amantii" jedhamee kan waamamu—Yiftaan gootota dubartootaa fi gootota gurguddoo seenaa macaafa qulqulluu gidduutti caqafamuu hin eegamnee fi kabajamaa argateera. Bu’aa gaddisiisaa fi wal-xaxiinsa naamusaa seenaa isaa Abboota Firdii keessatti galmaa’e yoo ilaalle, boqonnaa kana keessatti hammatamuun isaa Kakuu Haaraa akkamitti amantii, ayyaanaa fi mudaa namaa akka ilaalu hubannoo gadi fagoo kenna.
5
Yiftaa nama Giil’aad
1. Ibiroota keessatti Iddoo Yiftaan Mul’ate 11 Ibroota 11:32–34 irratti caqafameera : "Kana caalaa maal jedha? waa'ee Gedewoon, waa'ee Baraak, waa'ee Siimson, waa'ee Yiftee [Yiftaa], waa'ee Daawit, Saamu'eel, waa'ee raajotaas, waa'ee amantiidhaan mootummoota of jala galche, qajeelummaa hojjete, abdii kan argate, afaan leencotaa kan dhaabe, jeequmsa ibiddaa kan dhaamse, kan jalaa miliqe." billaan, dadhabina irraa kan ka'e jabaate, lola irratti goota ta'ee, waraana alagaa baqachuuf garagale." 2. Hubannoo Ijoo Ilaalcha Kakuu Haaraa irraa A. Amantiin Namummaa Mudaa Qabu Gidduutti Beekamtii Argame Kitaabni Abbootii Firdii yeroo Israa’el keessatti hafuuraan kufaatii kan argisiisu si’a ta’u, jireenyi Yiftaa qulqulluu ykn gaarii ta’uu irraa fagaatee ture. Inni daa'ima seeraan alaa, baqataa, geggeessaa "namoota waa'ee hin baafne" fi loltuu dhaadannoo ariifachiisaa kan balaadhaan xumurame ture. Ta’us, Ibroota 11 qulqulloota naamusa guutuu ta’uu irratti hundaa’ee hin tarreessine; amantii irratti hundaa'ee tarreessa . Barreessaan Kakuu Haaraa kun yeroo inni Israa’eliif falmuuf Waaqayyotti amanamummaa isaa kaa’e ibsuuf maqaa balleessii hawaasummaa, duubbee rakkisaa fi tarkaanfii dogoggoraa dhuunfaa isaa bira darba. Galatni Waaqayyoo Kakuu Haaraa keessatti hundee isaa isatti amanamuu irraati , mudaa dhabuu namaa miti. B. "Dadhabbii keessaa ba'anii Jabeessaman". Ibroota 11:34 muuxannoo abbootii firdii baay'ee gaalee kanaan gabaabsee ibsa: "dadhabbii irraa jabaatanii turan." Dadhabbii Yiftaa: Inni akka nama ari'amee obboloota ofii isaatiin ari'amee jalqabe (Abboota firdii 11:2) fi hidda dhalootaa aadaa, kabajamaa hin qabu ture. Jabina Waaqayyoo: Hafuurri Gooftaa yommuu isa irratti dhufu (Abboota firdii 11:29), hanqinni uumamaa fi baqaan hawaasummaa isaa gara aangoo hafuuraa fi bilisa loltummaatti jijjiirame. Walitti dhufeenya kakuu haaraa: Kun kallattiin ti'ooloojii Phaawuloos 2Qorontoos 12:9 ( "Ayyaanni koo siif gahaadha, humni koo dadhabina keessatti guutuu waan ta'eef" ) wajjin kan walsimudha. C. Amantii Amantaa Afaanii fi Ti’ooloojii keessatti Mul’atu Yiftaan Amoonota waliin osoo hin lolin dura, seenaa Israa’el irratti hundaa’e waljijjiirraa dippilomaasii dheeraa irratti bobba’e (Abboota Firdii 11:12–27). Innis ija jabinaan Waaqayyo Gooftaan Israa'el biyya sana saba isaatiif akka kenne labsee akkas jedhee mirkaneesse: "Gooftaan abbaan murtii har'a ijoollee Israa'elii fi ijoollee Amoon gidduutti abbaa murtii haa ta'u." Waaqayyo qofti Abbaa Murtii olaanaa fi mootummoota ilmaan namootaa irratti olaantummaa akka taʼe amanuudhaan ture . mootummoota gadi qabuu fi lola irratti gootummaa akka ta’u ibsameera . D. Humna Ayyaana Kakuu Fakkiiwwan akka Yiftaa, Siimson fi Gideon Ibroota 11 keessatti hammatamuun isaanii mata duree guddaa Kakuu Haaraa: Ayyaana Furii .
6
Yiftaa nama Giil’aad
Fayyinni fi fudhatama Waaqayyoo raawwii qulqulluu irratti kan hundaa’e yoo ta’e, Yiftaan tarree kana keessa hin seenu ture. Hammatamuun isaa ergaa Wangeelaa fuulduratti agarsiisa-Waaqayyo namoota cabee, jeequmsaa fi mudaa hin qabnee fi hirkattummaadhaan gara isaatti garagalan akka hojjetu. 3. Seenaa Kakuu Moofaa Cuunfaa Kakuu Haaraa wajjin wal bira qabuu Xiyyeeffannoo Kakuu Moofaa (Abboota Firdii 11–12) .
Xiyyeeffannoo Kakuu Haaraa (Ibroota 11) .
Historical & Human Reality: Haala ala ta’e, dippilomaasii cimaa, dhaadannoo ariifachiisaa, kasaaraa gaddisiisaa, waldhabdee sivilii.
Dhugaa Hafuuraa: Injifannoo karaa wal amantaa, dadhabina mo'achuu, humna Waaqayyootti hirkachuu.
Xiyyeeffannoo: Walxaxiinsa jeequmsa bara gosa Israa’el.
Xiyyeeffannoo: Humna Waaqayyoo haala rakkisaa keessatti amantii dhugaadhaan hojjechuu.
dhala
Barumsa: Bu’aa hin yaadamne gowwummaa fi sirna dhala namaa cabee.
namaa
fi
jechoota
Barumsa: Kabajni bara baraa warra Waaqayyoon amananii lola isaanii lolaniif kennamu.
Hojiirra oolmaa Jireenyaa Ilaalcha Kakuu Haaraa irraa Waaqayyo Dogoggora Kee Hamaadhaan Si Hin Ibsu: Yiftaan Kakuu Haaraa keessatti kan yaadatamu humna Waaqayyo nama geessutti amanuudhaan malee waadaa ariifachiisaa gaddisiisaa ta'een miti. Kiristoos keessatti dhaalli kee kan bocame amantii fi ayyaana Waaqayyoo malee dogoggora kee isa darbee miti. Amantiin Bara Mudaa Hin Qabne Keessatti Ni Hojjeta: Yiftaan bara naamusaan jeequmsa keessa ture keessa kan jiraate taʼus, amma iyyuu Waaqayyoon amanama ture. Amantii dhugaa argisiisuuf naannoo mudaa hin qabne si hin barbaachisu. Meeshaa Qofa Osoo Hin Taane Nama Bilisa Baasu Irratti Xiyyeefadhu: Ibroota 11 keessatti Yiftaan hammatamuun isaa gara Waaqayyootti akeeka isa dhumaa—Goota dhugaa Macaafa Qulqulluu kan ilmaan namootaa dadhaboo abdiiwwan isaa akka raawwatan humna kennu.
7