Mosamaria yo Mobotse Luka 10:25-37 25 Yaba molaodi yo mongwe a ema, a mo leka, a re: “Moruti, ke tla dira’ng gore ke hwetše bophelo bjo bo sa felego?” 26 A re go yena: “ Ke eng seo se ngwadilwego molaong? o bala bjang? 27 Yena a araba a re: “O rate Morena Modimo wa gago ka pelo ya gago ka moka, ka moya wa gago ka moka, ka maatla a gago ka moka le ka monagano wa gago ka moka; le moagišani wa gago bjalo ka wena ka noši. 28 A re go yena: “ O arabile gabotse. 29 Eupša yena a rata go itokafatša, a re go Jesu: “Moagišani wa ka ke mang?” 30 Jesu a araba a re: “ Monna yo mongwe o ile a theoga Jerusalema a ya Jeriko, a wela gare ga mahodu ao a ilego a mo hlobola diaparo tša gagwe, a mo gobatša, a tloga a mo tlogela a hwile seripagare.” 31 Ka kotsi moperisita yo mongwe a theoga ka tsela yeo, ge a mmona a feta ka mošola. 32 Ka mo go swanago Molefi ge a be a le lefelong leo, a tla a mo lebelela, a feta ka mošola. 33 Eupša Mosamaria yo mongwe ge a be a sepela, a fihla mo a bego a le gona. 34 A ya go yena, a tlema dintho tša gagwe, a tšhela makhura le beine, a mo bea godimo ga sebata sa gagwe, a mo iša ntlong ya baeti, a mo hlokomela. 35 Ka mosegare ge a tloga, a ntšha dipente tše pedi a di nea madira a re go yena: “Mo hlokomele; se sengwe le se sengwe seo o se dirišago go feta moo, ge ke boa, ke tla go lefa. 36 O nagana gore ke mang go ba bararo bao e bego e le moagišani wa yo a welego gare ga mahodu? 37 A re: “Yo a mo gaugelago.” Jesu a re go yena: “ Sepela o dire bjalo.” Kanegelo ya Mosamaria yo Mobotse (Luka 10:25–37) ke ye nngwe ya diswantšho tše di tumilego kudu tša Jesu. E tšweletša tlhaloso e tseneletšego ya lerato la kgonthe, kgaugelo le seo se bolelwago e le ka kgonthe go ba moagišani. Mo ke karoganyo ya temana ka temana yeo e akaretšago kanegelo, gomme ya latelwa ke dithuto tše bohlokwa le ditirišo tše di šomago.
Kgaogano ya Temana ka Temana Luka 10:25–28 — Teko ya Ramolao le Melao ye Megolo Temana 25: Ramolao (seithuti sa Molao wa Moshe) o ema go leka Jesu, a botšiša gore o swanetše go dira eng gore a hwetše bophelo bjo bo sa felego. Temana 26: Jesu o araba ka go bušetša potšišo mangwalong, a botšiša ramolao gore o bala Molao bjang.
1
Mosamaria yo Mobotse
Temana 27: Ramolao o araba ka nepagalo, a akaretša Molao ka melawana ye mebedi ya motheo: go rata Modimo ka pelo ka moka, moya, maatla le monagano, le go rata moagišani bjalo ka ge a ithata (a šupa Doiteronomio 6:5 le Lefitiko 19:18). Temana 28: Jesu o reta karabo ya gagwe, a mmotša gore go dira se go tla tliša bophelo. Luka 10:29–32 — Babogedi ba Kgothatšo le bao ba sa Letelwago Temana 29: A nyaka go itokafatša goba go lekanyetša bogolo bja mošomo wa gagwe, ramolao o botšiša gore, "Gomme moagišani wa ka ke mang?" Temana 30: Jesu o thoma seswantšho. Monna yo a sepelago tseleng ya go theoga le e kotsi go tloga Jerusalema go ya Jeriko o wela ka gare ga mahodu. Ba mo hlobola diaparo, ba mo otla o šoro, ba mo tlogela a hwile seripagare. Temana 31: Moprista o theoga tseleng yona yeo. Ge a bona monna yo a gobetšego, o tshela ka lehlakoreng le le fapanego gomme o tšwela pele a sepela. Temana 32: Molefi (mothuši wa tempele) o fihla ka morago. O lebelela monna yo a gobetšego, eupša bjalo ka moperisita, o tshela go ya ka lehlakoreng le lengwe gomme o feta. Luka 10:33–35 — Mosamaria wa Kwelobohloko Temana 33: Mosamaria—setho sa sehlopha seo se nyatšwago kudu le go phengwa ke ba-Juda ba bantši ba mehleng yeo—o theoga tseleng. Ge a bona monna yo a gobetšego, o kwa kwelobohloko e tseneletšego. Temana 34: Mosamaria o ya thwii go monna, o tlema dintho tša gagwe, o di alafa ka makhura le beine (dikalafo tše di tlwaelegilego tša kalafo tša mehleng yeo), o mo bea phoofolong ya gagwe, o mo tliša ntlong ya baeti gomme o mo hlokomela bošego ka moka. Temana 35: Letšatšing le le latelago, Mosamaria o nea mong wa ntlo ya baeti dipeni tše pedi (denari) gore a lefe tlhokomelo e oketšegilego, a holofetša gore o tla boa gomme a lefe ditshenyagalelo le ge e le dife tše oketšegilego tšeo di dirilwego. Luka 10:36–37 — Phetho e Šomago Temana 36: Jesu o fetola potšišo ya mathomo, a botšiša ramolao gore ke efe go basepedi ba bararo yeo e ilego ya šoma bjalo ka moagišani go mohlaselwa. Temana 37: Ka ge a sa kgone go itliša gore a re "Mosamaria," ramolao o araba ka gore, "Yo a mo gaugelago." Jesu o mo laela gore: " Sepela o dire ka mo go swanago. "
Dithuto tše Bohlokwa & Ditirišo tša Bophelo Go hlaloša leswa "Moagišani": Go ba moagišani ga go hlalošwe ke mellwane ya thutafase, ya semorafe, goba ya leago, eupša ke go ikemišetša go bontšha lerato le kgaugelo go mang le mang yo a hlokago. Kwelobohloko Godimo ga Setšo: Tsebo ya bodumedi goba maemo a tša leago e bolela mo gonyenyane ka ntle le lerato le le mafolofolo. Bobedi moperisita le Molefi ba ile ba boloka bohlweki bja bodumedi goba boiketlo ka go senya kwelobohloko ya batho. Lerato leo le Lebanego le Tiro: Lerato la kgonthe le nyaka tiro e šomago le e bitšago tšhelete e ntši. Mosamaria o ile a gafa nako ya gagwe, matlotlo, polokego le boiketlo bja gagwe ka noši bakeng sa go tsošološa motho yo a sa mo tsebego. Go Fenya Dikgethollo: Thušo le botse gantši di tšwa methopong yeo e sa letelwago. Seswantšho se re hlohla go lebelela ka kua ga ditshekamelo tša setšhaba gomme re bone botho go motho yo mongwe le yo mongwe.
Lemorago la Histori Magareng ga Bajuda le Basamaria Bonaba bjo bo bego bo le gona magareng ga ba-Juda le ba-Samaria lekgolong la pele la nywaga e be e se feela phenkgišano e boleta ya tša leago; e be e le karogano yeo e tsemilego medu kudu, ya nywaga-kgolo yeo e tsemilego medu morafong, dipolitiking le ditumelong tša motheo tša bodumedi.
2
Mosamaria yo Mobotse
Go kwešiša ka botlalo lebaka leo ka lona batheetši ba Jesu go Luka 10 ba bego ba tla tšhoga ge ba ekwa Mosamaria a foreimilwe bjalo ka mogale wa kanegelo, go thuša go kwešiša kamoo ngangišano ye e tšweletšego ka gona.
1. Karogano ya Histori: Tšwago ye e Aroganego Phenyo ya Asiria (722 B.C.E.): Ge Mmušo wa Asiria o be o thopa Mmušo wa ka Leboa wa Isiraele (Samaria), o ile wa raka ba-Isiraele ba bantši gomme wa dudiša ditšhaba tše dingwe lefelong leo. Lešika le le Hlakanego: Ditlogolo tša bao ba ilego ba dula ba nyalane le badudi ba dinaga dišele. Le ge Basamaria ba be ba tiišetša gore e be e le ditlogolo tša therešo, tše di sa šitišwego tša meloko ya ka leboa (Efuraime le Manase), Bajuda ba be ba ba lebelela e le "morafe o hlakantšwego" wo o senyegilego goba seripa-gare sa madi ao a bego a beile bobedi bohlweki bja morafe le borapedi bjo bo botegago kotsing.
2. Go aga leswa Tempele le Thulano ya Dipolotiki Kganetšo go Esera le Nehemia (Lekgolo la bo-5 la Nywaga B.C.E.): Ge mathopša a Judea a be a boa Babilona go yo aga Jerusalema le Tempele ya Bobedi, Basamaria ba ile ba ithapela go tsenela modiro woo. Baetapele ba ba-Juda ba ile ba gana thušo ya bona, ba ba lebelela e le bao ba lego kotsing bodumeding. Go itefeletša: Ge ba arabela, baetapele ba Basamaria ba ile ba lopa mmušo wa Peresia ka mafolofolo gore o diege le go šitiša go agwa lefsa ga Jerusalema. Se se ile sa baka go baba mo go sa felego ga dipolitiki.
3. Karogano ya Bodumedi: Thaba ya Gerizima vs. Thaba ya Tsione Mafelo a Borapedi ao a Phadišanago: Ka ge ba be ba gannwe ke Jerusalema, Basamaria ba ile ba aga tempele ya bona ka noši Thabeng ya Gerisima kgaufsi le Sikeme, ba bolela gore e be e le sekgethwa sa therešo seo se kgethilwego ke Moše. Mangwalo a Fapanego Ganyenyane: Basamaria ba ile ba amogela feela Pentateuch ya Basamaria (dipuku tše hlano tša mathomo tša Moše) e le lengwalo, ba gana ditšo tša Baporofeta ba Baheberu, Mangwalo le Jerusalema. Go senywa ga Tempele ya Basamaria (110 B.C.E.): Dikgateletšego di ile tša fihla ntlheng ya go bela Mehleng ya Hasmonean ge Moperisita yo Mogolo wa Mojuda John Hyrcanus a be a hlasela Samaria gomme a senya tempele ya Basamaria Thabeng ya Gerizima. Tshenyo ye e ile ya tiiša meloko ya sekgopi se se tseneletšego sa bobedi.
4. Nnete ya Lekgolo la Pele la Nywaga Nakong ya Bodiredi bja Jesu Ka nako ya Testamente ye Mpsha, karogano e be e tutuetša bophelo bja letšatši le letšatši:
Go Phema & Sekgala sa Leago: Basepeding ba ba-Juda bao ba sepelago magareng ga Galilea le Judea gantši ba be ba tšea tsela ya go fapoga moeding wa Noka ya Jorodane ka mo go kgethegilego bakeng sa go phema go gata leoto tšhemong ya Basamaria. Dipolelo tša Setšo: Go bitša Mojuda "Mosamaria" e be e le go nyefola mo gogolo, go lekana le go ba bitša mohlanogi goba mohlanogi (bjalo ka ge go bonwe go Johane 8:48). Ditiragalo tša go Tšhilafatšwa: Go ya ka dipego tša histori tše di tšwago go Flavius Josephus, mo e ka bago nakong ya bofsa bja Jesu, sehlopha sa ba-Samaria se ile sa gaša marapo a batho ka sephiring ka gare ga Tempele ya Jerusalema nakong ya Paseka bakeng sa go e šilafatša.
3
Mosamaria yo Mobotse
Ke ka Baka La’ng Taba ye e Godiša Seswantšho
Ge ramolao a botšiša gore "Le moagišani wa ka ke mang?" go Luka 10:29, o be a letetše mollwane—e lego tiišetšo ya gore "moagišani" o be a šoma fela go badudi-gotee le yena ba Bajuda bao ba kwago molao. Ge Jesu a be a tsenya Mosamaria kanegelong: The Hero Shock Factor: Batheetši ba be ba letetše boraro bja kanegelo bja Moperisita, Molefi le Moisiraele wa sedumedi. Go bea Mosamaria yo a nyatšwago sekotjaneng sa boraro go ile gwa thuba ka mo go feletšego ditebelelo tša bona tša setšo. Go Bušetša morago Matla: Mojuda yo a gobetšego o ile a swanelwa ke go ithekga ka lenaba la gagwe leo le ikannego bakeng sa bophelo bja gagwe ka noši. Go Hlaloša Lefsa Lerato la Baagišani: Jesu o hlatsetše gore kgaugelo e hlokomologa sekgopi sa histori, kgethollo le mellwane ya leago. Boagišani bja kgonthe bo bontšhwa ka kgato ya kwelobohloko go motho le ge e le ofe yo a hlokago, go sa šetšwe setlogo.
Tlhago ya Radical ya Kgaugelo ya Modimo vs. Go Itokafatša ka Molao Le ge Seswantšho sa Mosamaria yo Mobotse gantši se balwa e le taelo ya boitshwaro mabapi le botho, botebo bja yona bja motheo bja thutatumelo bo tsenelela kudu. E nngwe ya dihlooho tše di tšwelelago kudu tša thutatumelo temaneng ye ke The Radical Nature of Divine Mercy vs. Self-Justifying Legalism . Tlhahlobo ya moko wa ditaba wo go ralala le dikarolo tše tharo še:
1. Go Itokafatša vs. Phetogo ya Pelo
Poledišano e thoma ka ngangišano ya molao le ya thutatumelo: Maikemišetšo a Ramolao: Temana ya 29 e hlokomela ka go lebanya gore ramolao o ile a botšiša gore "Gomme moagišani wa ka ke mang?" ka gobane o be a "kganyoga go itokafatša." O be a nyaka tlhaloso e nepagetšego ya molao yeo e bego e tla mo dumelela go thala mollwane go dikologa ditlamo tša gagwe—mola wo o bego o swaya moo mošomo wa gagwe o felelago gona le moo a bego a ka kgaotša go rata ka boiketlo. Thulano ya Thutatumelo: Ramolao o be a lebelela toko e le lelokelelo la go hlahloba mellwane ya molao. Jesu o hlama toko lefsa e le boemo bja pelo bjo bo itlhalosago ka lerato leo le se nago mabaka. Phapano: Bomodimo bja kgonthe bo ka se lekanywe ka tsela yeo re hlalosago mediro ya rena ka tsela e tshesane, eupša ka tsela yeo re katološago kgaugelo ya Modimo ka bophara.
2. Boikgopolelo bja Bohlweki bja Meetlo Ntle le Kwelobohloko
Go akaretšwa ga moperisita le Molefi go gatelela temošo e bohlokwa ya thutatumelo mabapi le go etiša pele bodumedi: Melao ya Bohlweki vs. Ditaba tše Boima: Ka fase ga molao wa Testamente ye Tala, go kgoma setopo go be go dira gore moperisita a se hlweke ka moletlo (Lefitiko 21:1). Mohlaselwa tseleng o be a "hwile seripagare" (Luka 10:30). Ge moperisita goba Molefi a be a ka ema gomme a mo hwetša a hwile, ba be ba tla ipea kotsing ya go šilafatšwa ka monyanya, ba šitiša mediro ya bona ya bodumedi le go ema setšhabeng. Selo sa Pele seo se sa Bewago: Ba ile ba etiša pele moriti wa moetlo go feta selo sa boitshwaro . Jesu o ruta ka go se kgaotše go ralala le Diebangedi gore lerato, kgaugelo, le bophelo bja motho di tšea sebaka sa protocol ya monyanya (mohlala, phodišo ka Sabatha). Temogo ya Thutatumelo: Bodumedi bjo bo thibelago motho tlaišegong ya batho, go e na le go mo gapeletša go yona, bo palelwa ke go bontšha semelo sa Modimo.
4
Mosamaria yo Mobotse
3. Kgaugelo bjalo ka Metric ya Nnete ya Tumelo Jesu o fetoša motheo ka moka wa potšišo ya mathomo ya ramolao: Ramolao o ile a botšiša gore:
Jesu a araba:
"Moagišani wa ka ke mang?" (Nepo: Ke mang yo a swanelegago go amogela lerato la ka?)
"Ke mang go ba bararo bao e bego e le moagišani wa gagwe?" (Nepo: Ke motho wa mohuta mang?)
Mogau o Mafolofolo: Kgaugelo ya Mosamaria e be e bitša tšhelete e ntši, e le kotsi e bile e se na mabaka. O ile a bea polokego ya gagwe kotsing tseleng e kotsi, a diriša makhura a gagwe le beine, a gafa thaba ya gagwe, a diriša tšhelete ya gagwe gomme a holofetša gore o tla boa go yo lefa tšhelete e ntši. Go Bontšha Tlhago ya Modimo: Thutatumelo ya Beibele, kgaugelo ( hesed ka Sehebere, eleos ka Segerika) ga se feela maikwelo a kwelobohloko; ke kwelobohloko ya kgwerano, ye e šomago. Mosamaria o ile a ba seswantšho sa kgaugelo ya Modimo ka go bontšha kgaugelo yeo e sa hwetšwego go motho yo mohlomongwe a bego a mo lebelela e le lenaba.
Tlhathollo ya Histori ya Tshwantšhišo (Pono ya Bokriste) . Historing ka moka ya kereke, bo-rathutatumelo ba pele (ba bjalo ka Augustine, Origen le Chrysostom) le bona ba bone sehlogo se se tseneletšego sa Bokriste seo se tsentšwego seswantšhong se: Mosepedi yo a welego: Botho, bjo bo hlobotšwego toko le go gobatšwa ke sebe, bo tlogetšwe ba hwile seripagare tseleng ya lefase leo le welego. Moperisita le Molefi: Molao le Tshepedišo ya Dihlabelo, yeo e bego e ka bona go wa ga batho eupša e se na matla a go e fodiša goba go e phološa. Mosamaria yo Mobotse: Jesu Kriste ka boyena —o ile a nyatšwa, a ganwa le go lebelelwa e le motho wa ka ntle ke mokgatlo wa bodumedi, lega go le bjalo a tla ka go lebanya moo batho ba robetšego ba e-hwa. Oli, Beine, le Inn: Mogau wa Modimo, Moya o Mokgethwa, le Kereke bjalo ka sekgethwa sa phodišo go fihlela A boa. Le ge seemo sa mathomo sa histori e le thuto ya boitshwaro le ya kgwerano, pono ye ya setšo ya Bokriste e gatelela gore re ka bontšha fela kgaugelo ye e tseneletšego go ba bangwe ka gobane Kriste o thomile go re bontšha kgaugelo ye e tseneletšego ge re be re hloka moyeng.
5