डाँडाको उपदे श मत् ५:१-४८ 1 भ्डलाई दे खेर उहाँ डाँ डामा उक्लभुो, र उहाँ बसलभुपएप चेलाहर उहाँ कहाँ आु। २ अए् उहाँ ले आफ्ो मलख खोल्लभुो र एि््हरलाई एिकाउँ दै भनलभुो, ३ धन आतामा द्् ह्ेहर, एक्भ्े स्वको राज एि््हरकै हो। ४ धन शोक ्््हर, एक्भ्े एि््हरलाई िान््ा एदइ्ेप। ५ धन ्महर, एक्भ्े एि््हरले पृथ्को उतराएधकार् ह्ेप्न। ६ धन धाएमवकिाको लाए् भोकाउ्े र एिखाव उ्ेहर, एक्भ्े एि््हर िृ प ह्ेप्न। ७ धन दुाललहर, एक्भ्े एि््हरले दुा पाउ्ेप्न। ८ धन हदुका शलदहर, एक्भ्े एि््हरले परमेशरलाई दे खेप्न। ९ धन मेलएमलाप ्राउ्ेहर, एक्भ्े एि््हर परमेशरका पोरापोर् कहलाइ्ेप्न। १० धन धाएमवकिाको ए्म् ििाइुकाहर, एक्भ्े स्वको राज एि््हरको हो। ११ धन हौ एिम्हर, जब माए्िहरले मेरो खाएिर एिम्हरको ए्ना ्््प्न, ििाउ्ेप्न, र झूटा बोलेर एिम्हरको एिरदमा िबै एकएिमका खराब कलरा भनेप्न। १२ रमाओ, र अत्ै खलि् होओ, एक्एक स्वमा एिम्हरको इ्ाम ठूलो प। एक्एक एिम्हरभना अएिका अ्मिकाहरलाई एि््हरले ुिर् ्ै ििाु। १३ एिम्हर पृथ्का ्ल् हौ: िर ुएद ्ल्ले आफ्ो साद ्लमाुो भ्े , ुिलाई किर् ्लए्लो ब्ाउ्े? अब उपा् ुो बाएहर फाँ एक्ल र माए्िहरको खलटामलए् कलमलच्ल बाहे क केह् कामको हँ दै्। १४ एिम्हर िंिारको जोएि हौ। डाँ डामा बिाएलुको शहर ललक िकै ्। १५ माए्िहरले बत् बालेर पाथ्मलए् राखदै ््न, िर िामदा्मा राखप्न; र िरमा ह्े िबैलाई तिले उजालो एदनप। १६ ुिर् ्ै एिम्हरको जोएि माए्िहरका िामल चम्कुोिन, िाएक एि््हरले एिम्हरका अिल कामहर दे खू्न र स्वमा ह्लह्े एिम्हरका एपिाको मएहमा ्र्न। १७ म विया िा अ्मिकाहरलाई रद ््व आुको हँ भ्् ्ि्झ। म रद ््व होइ्, िर पूरा ््व आुको हँ । १८ एक्एक म एिम्हरलाई िाँ चो भनपल , स्व र पृथ् एबिे र ्जाउनजेल, िबै कलरा पूरा ्भुिम वियाबाट ुउटा माता िा ुउटा एबनदल पए् एबिे र जा्ेपै्।
1
डाँ डाको उपदे श
१९ तिकारा जिले ु् िा्ा आजाहरमरे ुउटालाई पए् उल्् ्पव र माए्िहरलाई तिै ््व एिकाउँ प, तो स्वको राजमा िबैभना िा्ो कहलाइ्ेप। िर जिले ि् पाल् ्पव र एिकाउँ प, तो स्वको राजमा ठूलो कहलाइ्ेप। २० एक्एक म एिम्हरलाई भनपल , ुएद एिम्हरको धाएमवकिा शास् र फररि्हरको धाएमवकिाभना बढ् भु् भ्े एिम्हर कल्ै पए् हालिमा स्वको राजमा पिेश ््व िकेपै्ौ। २१ एिम्हरले िल्ेका पौ, पाच्् िमुका माए्िहरले ुिो भ्ेको एथुो, 'एिम्ले हता ्््ूव, र जिले हता ्पव , तो नाुको जोमखममा प््प।' २२ िर म एिम्हरलाई भनपल , जो कोह् आफ्ो भाइिँ् एब्ाकारा ररिाउँ प, तो नाुको जोमखममा प््प। जिले आफ्ो भाइलाई 'राका' भनप, तो पररषदन को जोमखममा प््प। िर जिले 'ु मूखव' भनप, तो ्रकको आ्ोको जोमखममा प््प। २३ तिैले ुएद एिम्ले िेद्मा आफ्ो भेट् चढाुौ, र तहाँ एिमो एिरदमा एिमो भाइको केह् प भ्् ि््ौ भ्े , २४ एिमो भेट् तह् ँ िेद्को अ्ाएड पोड, र जाऊ, पएहले आफ्ो भाइिँ् एमलाप ्र, अए् आुर आफ्ो भेट् चढाऊ। २५ बाटोमा पँ दा ्ै एिमो एिरोध्िँ् िल र्ै एमलाप ्र, ्तिा एिरोध्ले एिम्लाई नाुाध्शकहाँ िलम्एद्ेप, र नाुाध्शले एिम्लाई अएफिरको हािमा िलम्एद्ेप र एिम्लाई ्ालखा्ामा हाएल्ेप। २६ िाँ चो-िाँ चो म एिम्लाई भनपल , एिम्ले िबैभना ठूलो पैिा ्एिरे िम एिम् तहाँ बाट कल्ै पए् हालिमा उ्क् पाउ्े पै ्ौ। २७ एिम्हरले िल्ेका पौ, पाच्् िमुका माए्िहरले ुिो भ्ेको एथुो, 'एिम्ले वएभचार ््र।' २८ िर म एिम्हरलाई भनपल , जिले कल्ै स्लाई कामिाि्ाको इचाले हे पव, उिले पएहले ्ै आफ्ो हदुमा तििँ् वएभचार ्ररिकेको हनप। २९ ुएद एिमो दाएह्े आँ खाले एिम्लाई बाधा पलरनुाउँ प भ्े , तिलाई ए्कालेर फाएलदे ऊ। एक्एक एिमो ि्ू ाव शर्र ्रकमा फाँ एक्ल भना एिमो ुउटा अङ ्ष ह्ल एिमो लाए् एहिकार् हनप। ३० ुएद एिमो दाएह्े हािले एिम्लाई बाधा पलरनुाउँ प भ्े , तिलाई काटे र फाएलदे ऊ। एक्एक एिमो ि्ू ाव शर्र ्रकमा फाँ एक्लभना एिमो ुउटा अङ ्ष ह्ल एिमो लाए् एहिकार् हनप। ३१ ुिो भए्ुको प, ‘जिले आफ्् पत्लाई ता् ्पव , उिले उिलाई ता्पत लेख् दे ओिन।’ ३२ िर म एिम्हरलाई भनपल , जिले आफ्् पत्लाई वएभचारको कारा बाहे क तायप, उिले उिलाई वएभचार ््व ल्ाउँ प। र जिले ताए्ुक्िँ् एििाह ्पव , उिले पए् वएभचार ्पव । ३३ फेरर, एिम्हरले िल्ेका पौ एक पाच्् िमुका माए्िहरले ुिो भ्ेको एथुो, 'एिम्ले आफ्ो शपथ ्ता्, िर परमपभलको ए्म् आफ्ो शपथ पूरा ्र।' ३४ िर म एिम्हरलाई भनपल , किम खाँ दै ्खाओ; स्वको पए् ्ाउँ मा ्खाऊ, एक्एक तो परमेशरको एिंहाि् हो। ३५ ् ि पृथ्को ्ाममा, एक्एक तो उहाँ को पाउदा् हो, ् ि ुरशलेमको ्ाममा, एक्एक तो महा्न राजाको शहर हो। ३६ अए् आफ्ो एशरको किम पए् ्खाऊ, एक्एक एिम् आफ्ो एशरको ुउटा केशलाई पए् िेिो िा कालो ब्ाउ् िकै ्ौ। ३७ िर एिम्हरको कलराका्् 'हो', 'होइ्', 'होइ्' मात होिन। एक्एक ु् भना बढिा जे प तो दल षबाट आउँ प। ३८ एिम्हरले िल्ेका पौ, ुिो भए्ुको एथुो, 'आँ खाको बदला आँ खा, र दाँ िको बदला दाँ ि।' ३९ िर म एिम्हरलाई भनपल , दल षको िाम्ा ््र। ुएद किैले एिमो दाएह्े ्ालामा चडन काुो भ्े , तिलाई अक् ्ाला पए् फकाव इदे ऊ। ४० अए् ुएद किैले एिम्लाई मलदा हालेर एिमो कोट ल्् खोजप भ्े , उिलाई एिमो कोट पए् दे ऊ। ४१ अए् जिले एिम्लाई ुक माइलिम जबरजस् जा् ल्ाउँ प, उिँ् दल ई माइल जाऊ। ४२ एिम्िँ् मागेलाई दे ऊ, र एिम्बाट ऋा एल् चाह्ेलाई पए् अस्कार ््र। ४३ एिम्हरले ुिो भए्ुको िल्ेका पौ, 'एिमो एपमेक्लाई पेम ्र र एिमो शतललाई िृाा ्र।' ४४ िर म एिम्हरलाई भनपल , आफ्ा शतलहरलाई पेम ्र, एिम्हरलाई िरापेहरलाई आश्िाव द दे ऊ, एिम्हरलाई िृाा ्््हरलाई भलाइ ्र, अए् एिम्हरलाई दल वविहार ््् र ििाउ्ेहरका लाए् पाथव्ा ्र। ४५ िब एिम्हर स्वमा ह्लह्े एिम्हरका एपिाका पोरापोर् ह्ेपौ, एक्एक उहाँ ले दल ष र िज् दल िैमाएथ िाम ल्ाइएद्लहनप, अए् धम् र अधम् दल िैमाएथ पा्् पठाइएद्लहनप। ४६ ुएद एिम्हरलाई पेम ्््हरलाई मात पेम ्प् भ्े एिम्हरलाई के इ्ाम प र? के महिूल उठाउ्ेहरले पए् तसै ्द् ््न र?
2
डाँ डाको उपदे श
४७ अए् ुएद एिम्हरले आफ्ा दाजलभाइ एदद्बएह््हरलाई मात अएभिाद् ्प् भ्े अरभना के बढ् ्प् र? के कर उठाउ्ेहरले पए् तिो ्द् ््न र? ४८ जिर् एिम्हरका स्वमा ह्लह्े एपिा एिद ह्लहनप, एिम्हर पए् तसै एिद होऊ।
मत् ६:१-३४ १ होएिुार बि, माए्िहरले दे खू्न भ्ेर एिम्हरले आफ्ो धमवकमव ््र। ्तिा स्वमा ह्लह्े एिम्हरका एपिाबाट एिम्हरलाई कल्ै इ्ाम एमल्ेपै्। २ तिकारा, जब एिम् दा् ्प्, िब आफ्ो िामल िल रह् ्बजाऊ, जसो कपट्हरले माए्िहरबाट पशंिा पाउ्लाई िभािरहर र ्ल्हरमा ्पव ्न। िाँ चो म एिम्हरलाई भनपल , एि््हरले आफ्ो इ्ाम पाइिकेका प्न। ३ िर जब एिम् दा् ्प्, एिमो दाएह्े हािले के ्पव भ्ेर एिमो दे बे हािले थाहा ्पाओिन। ४ एिम्हरका दा्हर ्लपमा होऊ्न, र ्लपमा दे ख्लह्े एिमा एपिाले एिम्हरलाई खललमखलला इ्ाम एद्लह्ेप। ५ अए् जब एिम्हर पाथव्ा ्प्, िब कपट्हर जसो ्होओ। एक्एक एि््हर माए्िहरले दे खू्न भ्ेर िभािरहरमा र ्ल्का कल्ामा उएभुर पाथव्ा ््व म् पराउँ प्न। िाँ चो म एिम्हरलाई भनपल , एि््हरले आफ्ो इ्ाम पाइिकेका प्न। ६ िर जब एिम् पाथव्ा ्प्, आफ्ो कोठामा पि, र ढोका थल्ेर ्लपमा ह्लह्े एिमा एपिालाई पाथव्ा ्र; अए् ्लपमा दे ख्लह्े एिमा एपिाले एिम्लाई खललमखलला इ्ाम एद्लह्ेप। ७ िर जब एिम्हर पाथव्ा ्प्, िब अनजाएिहरले जसो वथवको दोहोऱन ुाइँ ््र, एक्एक एि््हर िोच्न एक एि््हरको धेरै बोल्को काराले एि््हरको िल्लिाइ ह्ेप। ८ तिैले एि््हर जसा ्होओ, एक्एक एिम्हरले मागलभना पएहले ्ै एिम्हरलाई के-के चाएहनप भ्ेर एिम्हरका एपिाले जानलहनप। ९ तिैले ुिर् पाथव्ा ्र: हे हामा स्वमा बसलह्े एपिा, िपाईंको ्ाम पएित पाररुोिन। १० िपाईंको राज आओिन, िपाईंको इचा स्वमा जसै पृथ्मा पए् पूरा होिन। ११ आज हाम्लाई हामो दै ए्क रोट् एद्लहोिन। १२ अए् हामा ऋा कमा ््लवहोिन, जिर् हाम्ले हामा ऋा्हरलाई कमा ्रे का पौं। १३ अए् हाम्लाई पर्कामा ्पा्लवहोिन , िर दल षबाट पल टाउ्लहोिन: एक्एक राज, शमक र मएहमा िदा ििवदा िपाईंको ्ै ह्न। आमे्। १४ एक्एक ुएद एिम्हरले माए्िहरका अपराधहर कमा ्ु् भ्े, एिम्हरका स््ु एपिाले पए् एिम्हरलाई कमा ््लवह्ेप। १५ िर ुएद एिम्हरले माए्िहरका अपराधहर कमा ्रे ्ौ भ्े, एिम्हरका एपिाले पए् एिम्हरका अपराधहर कमा ््लवह्ेपै्। १६ अए् जब एिम्हर उपिाि बसपौ, िब कपट्हर जसा उदाि अ्लहार ्दे खाऊ। एक्एक माए्िहरले उपिाि बिेको दे खाउ्लाई एि््हरले आफ्ो अ्लहार एब्ापव ्न। िाँ चो म एिम्हरलाई भनपल , एि््हरले आफ्ो इ्ाम पाइिकेका प्न। १७ िर जब एिम् उपिाि बसपौ, आफ्ो एशरमा अएभषेक ्र र मलख धल। १८ िाएक माए्िहरले होइ्, िर ्लपमा ह्लह्े एिमा एपिाले एिम् उपिाि बिेको दे खू्न, र ्लपमा दे ख्लह्े एिमा एपिाले एिम्लाई खललमखलला इ्ाम एद्लह्ेप। १९ आफ्ो लाए् पृथ्मा ध्ि्एत ्थलपार, जहाँ क्रा र मखुाले ्ष पापव , र चोरहरले फोरे र चोपव ्न। २० िर आफ्ो लाए् स्वमा ध्ि्एत थलपार, जहाँ ् ि क्राले ् मखुाले ्ष पापव , ् ि चोरहरले ्ै चोपव ्न। २१ एक्एक जहाँ एिमो ध् हनप, तह् ँ एिमो म् पए् ह्ेप। २२ शर्रको बत् आँ खा हो। ुएद एिमो आँ खा ए्मवल प भ्े , एिमो ि्ू ाव शर्र उजालोले भरर्ेप। २३ िर ुएद एिमो आँ खा खराब प भ्े, एिमो ि्ू ाव शर्र अँरारोले भरर्ेप। ुएद एिम्मा भुको उजालो अँरारो हो भ्े, तो अँरारो कएि ठूलो प! २४ कल्ै पए् माए्िले दल ई माएलकको िेिा ््व िकै ्: एक्एक उिले ुउटालाई िृाा ्््प र अक्लाई पेम ्््प; अथिा ऊ ुउटािँ् टाँ एि्ेप र अक्लाई िल च ठा्न्ेप। एिम्हरले परमेशर र ध्को िेिा ््व िकै ्ौ। २५ तिैले म एिम्हरलाई भनपल , के खा्े िा के एपउ्े भ्ेर आफ्ो ज्ि्को बारे मा एच्ा ््र; र के ल्ाउ्े भ्ेर आफ्ो शर्रको बारे मा पए् एच्ा ््र। के ज्ि् खा्ाभना र शर्र लल्ाभना बढ् होइ् र? 3
डाँ डाको उपदे श
२६ आकाशका चराचलरङ्हरलाई हे र, एक्एक एि््हरले ् ि पपव ्न, ् कट्् ्पव ्न, ् भकार्मा जमा ्पव ्न ; िै पए् एिम्हरका स््ु एपिाले एि््हरलाई खलिाउ्लहनप। के एिम्हर एि््हरभना धेरै अिल पै ्ौ? २७ एिम्हरमरे किले एच्ा ्रे र आफ्ो आुलमा ुक हाि थप िकपौ? २८ अए् एिम्हर एक् लल्ाफाटाको बारे मा एच्ा ्प्? मैदा्का एलल् फूलहरलाई एिचार ्र, एि््हर किर् बढन प्न; एि््हर ् ि पररशम ्पव ्न, ् ि कातप्न। २९ िर म एिम्हरलाई भनपल , एक िललेमा् पए् आफ्ो ि्ू ाव िैभिमा ु् मरे ुउटा जएतकै िएजुका एथु््न। ३० तिकारा, ुएद परमेशरले आज प र भोएल चललोमा फाँ एक्े मैदा्को िाँ िलाई ुिर् पएहराउ्लहनप भ्े, हे अलएिशाि् हो, के उहाँ ले एिम्हरलाई झ्न बढ् पएहराउ्लह्ेपै् र? ३१ तिैले, 'हाम् के खाऔंला?' िा 'हाम् के एपऔंला?' िा 'हाम् के ल्ाऔंला?' भ्ेर एच्ा ््र। ३२ (एक्एक अनजाएिहर ु् िबै कलराहरको पएप लायप्न) एक्एक एिम्हरका स्वका एपिालाई थाहा प एक एिम्हरलाई ु् िबै कलराको आिशकिा प। ३३ िर पएहले परमेशरको राज र उहाँ को धाएमवकिाको खोज् ्र; अए् ु् िबै थोक एिम्हरलाई थएप्ेप्न। ३४ तिैले भोएलको लाए् एच्ा ््र, एक्एक भोएलको एद्ले आफ्ै कलराहरको बारे मा िोचेप। आजको लाए् तिको दल षिा पुाव प प।
मत् ७:१-२९ १ नाु ््र, िाएक एिम्हरको नाु ््ररुोिन। २ एक्एक जल् नाुले एिम्हर नाु ्प्, तह् नाुले एिम्हरको पए् नाु ्रर्ेप। अए् जल् ्ापले एिम्हर ्ापपौ, तह् ्ापले एिम्हरलाई फेरर ्ाएप्ेप। ३ अए् एक् एिम् आफ्ो भाइको आँ खामा भुको कएिङर दे खपौ, िर आफ्ै आँ खामा भुको मलढालाई भ्े रा् एदँ दै्ौ? ४ अथिा किर् एिम्ले आफ्ो भाइलाई भन िकपौ, 'मलाई एिमो आँ खाबाट कएिङर ए्काल् दे ऊ,' जब हे र, एिमो आफ्ै आँ खामा मलढा प? ५ ु कपट्, पएहले आफ्ो आँ खाबाट मलढा ए्काल, अए् एिम्ले आफ्ो भाइको आँ खाबाट कएिङर ए्काल् सषिँ् दे खेपौ। ६ कलकलरहरलाई पएित कलरा ्दे ऊ, ् ि आफ्ा मोि्हर िलँ्लरहरको अ्ाएड ्फाल, ्तिा एि््हरले ि् आफ्ा खलटामलए् कललच्ेप्न र फक्र एिम्हरलाई चातेप्न। ७ मा्, अए् एिम्हरलाई एदइ्ेप; खोज, अए् एिम्हरले भेटाउ्ेपौ; ढकढकाओ, अए् एिम्हरको लाए् खोएल्ेप। ८ एक्एक मागे हरे कले पाउँ प; खोजेले भेटाउँ प; र ढकढकाउ्ेको लाए् खोएल्ेप। ९ अथिा एिम्हरमरे कल्चाएहं माए्ि प, जिको पोराले रोट् मागा ढल ङा दे ला? १० अथिा, ुएद उिले मापा मागो भ्े, के उिले उिलाई िपव एदनप? ११ ुएद एिम्हर दल ष भुर पए् आफ्ा पोरापोर्हरलाई अिल कलराहर एद् जानपौ भ्े, स्वमा ह्लह्े एिम्हरका एपिाले उहाँ िँ् मागेहरलाई कएि बढ् अिल कलराहर एद्लह्ेप? १२ तिकारा, माए्िहरले एिम्हरलाई जे ्र्न भने एिम्हर चाहनपौ, एिम्हरले पए् एि््हरलाई तिै ्र। एक्एक ुह् ्ै विया र अ्मिकाहरको एशका हो। १३ िाँ िलरो ढोकाबाट एभत पि, एक्एक एि्ाशमा पलरनुाउ्े ढोका फराएकलो र बाटो फराएकलो प, र तिबाट एभत पसेहर धेरै प्न। १४ एक्एक ज्ि्मा पलरनुाउ्े ढोका िाँ िलरो हनप र बाटो िाँ िलरो हनप, र तो भेटाउ्े थोरै हनप्न। १५ झूटा अ्मिकाहरदे मख होएिुार बि, जो एिम्हरकहाँ भेडाको भेषमा आउँ प्न, िर एभतपएट एि््हर भोका बाँ िाहर ह्न। १६ एिम्हरले एि््हरलाई एि््हरका फलबाट एचनेपौ। के माए्िहरले काँ डाबाट अं्ूर बटल लप्न, एक एिउँ ड्बाट ्ेभारा बटल लप्न? १७ तिर् ्ै हरे क अिल रखले अिल फल फलाउँ प; िर खराब रखले खराब फल फलाउँ प। १८ अिल रखले खराब फल फलाउ् िकै ्, ् ि खराब रखले अिल फल फलाउ् िकप। १९ अिल फल ्फलाउ्े हरे क रख काटे र ढाएलनप र आ्ोमा फाएलनप। 4
डाँ डाको उपदे श
२० ुिकारा एि््हरका फलबाट एिम्हरले एि््हरलाई एचनेपौ। २१ मलाई पभल, पभल भने िबै स्वको राजमा पिेश ्््पै््न, िर स्वमा ह्लह्े मेरो एपिाको इचा पाल् ््् माए्ि मात पिेश ्््प। २२ ति एद् धेरैले मलाई भनेप्न, पभल, पभल, के हाम्ले िपाईंको ्ाममा अ्मिाा् बोले्ौं? र िपाईंको ्ाममा भूिहर धपाुौं? र िपाईंको ्ाममा धेरै अचमका कामहर ्ु्? २३ अए् म एि््हरलाई सष रपमा भनेपल, मैले एिम्हरलाई कएहलै एच्ेको एथइ्ँ। दल ष काम ्््हर हो, मबाट टाढा होओ। २४ तिकारा, जिले मेरा ु् िच्हर िलनप र पाल् ्पव , म उिलाई ुउटा बलमदमा् माए्ििँ् िल ल्ा ्््पल, जिले आफ्ो िर चटा्माएथ ब्ाुो। २५ अए् पा्् पु्, बाढ् आुो, बिाि चलो र तो िरमाएथ बजाररुो; िर तो ढले्, एक्एक तो िर चटा्माएथ ज् बिाएलुको एथुो। २६ अए् जिले मेरा ु् िच्हर िल्ेर पाल्ा ्द् ्, उिलाई बाललिामाएथ िर ब्ाउ्े मूखव माए्ििँ् िल ल्ा ्रर्ेप। २७ अए् पा्् पु्, बाढ् आुो, बिाि चलो र तो िरमाएथ बजाररुो; र तो िर ढलो; र तिको ठूलो पि् भुो। २८ अए् ुसो ह् ्ुो एक जब ुेशूले ु् कलराहर भनलभुो, माए्िहर उहाँ को एशकामा पक परे : २९ एक्एक उहाँ ले एि््हरलाई शास्हरले जसो होइ्, िर अएधकार भुको माए्िले जसो एिकाउ्लभुो।
5