Skip to main content

Nepali - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Page 1


जबलीहर

१इस्राएलीमिश््बमिसकेपमलाेवरकेतसेिमलि्के सेह्मििि्,[२४५०AnnoMundi]परिशरािेश्ा्ई भनभये,'पवति्िरेिमिकआऊ,रिमतिएा्ईववय्र आज्ाखिरक्िईवब्ढङ्क्प्बएलीमििछ,िििा ािकेछ,त्मकमतिएामतिएलीा्ईमसक्उिसक।' २अमििेश्परिशरकेपवति्उख्र,रपरिपभकेिमलि् सएिपवति्रहे,र््िााछमििसमतसा्ईढ्मकरहे। ३अमिस्त्मििि्परिपभा््िाके्एच््बिेश्ा्ई ्ेा्उिभये,रपरिपभकेिमलि्पवतकेब्कर्ि् ज्ा्ििएआगेिसिखिने।

४अमििेश्च्ाएसमििरच्ाएसर्तपवति्रल,र परिशराउिा्ईववय्रगव्लएकेस्मििलीके मवभ्ििकेसररपमछकेइमतल्समसक्उिभये। ५अमिउल्ाभनभये:“यसपवति्िामतिएा्ईभिक्लरक वचिि्आफिेििाग्,रतएकर्लीरउब्पसकि्ाि, त्मकमतिएलीक्पस्ािखसकिमकिासएिपवति्िरे रमतमे्एचि्य्मपतगरकेकर्रउल्िगररमतिएलीा गरक्स्िषक्िलीकेक्रणागि्िामतिएलीा्ई कसरएत्गकेछि।”

६अमियसरएहिछि्यएस्कर्लीमतिएलीि्मथ

आइपिछि,त्मतिएलीाथ्ल्प्उिछिमकिमतिएलीक् स्न्यरमतिएलीक्स्क्यलीि्मतिएलीभभ््ढए धि्छ,रमतिएलीाथ्ल्प्उिछिमकिस्चमतिएलीसग भरकेछ।

७अमिआििमतिएा्ईघेरण्गियएस्वचिलीमतिए आफााि।मकिमकिमतिएलीा्ईतेिशि्परय्उिभभ् पमला,िििशके््रि्िामतिएलीक्पि्ली,अब्ल्ि, इसल्करय्क्ा्ईशपथि्रकेमथर,यसेभभ,'िमतमे सन्िा्ईिधरिल्गिशमििछ।'”

८अमिमतिएलीि्िछिरतपहिछि,रमतिएलीमविशए िवत्लीमतरफकिछि,(िवत्ली)मतरिसामतिएलीा्ई मतिएलीकेकष््बकलएपमिछबक्र्मििसकिि:रये गव्लएमतिएलीकेमवरुि्स्कएकेीपि्समििछ।मकिमक मतिएलीािर्स्आज्लीम्सिछि,(यदमप)िा मतिएलीा्ईआज्गरक्स्,रमतिएलीअनि्मतलीके

रमतिएलीाआफिेप्परआफि्पि्लीकेप्पसएक्र िगरसममतिएलीआज्क्रएहिछिि।' २२अमियसपमछमतिएलीसमणइि्भ्रएपवक,समण हियारसमणआत्ािमतरफकिछि,रिमतिएलीके हियकेअगछ्ा्रमतिएलीक्सन्िकेहियके अगछ्ा्केिति्गिछ,रिमतिएलीि्पमवतआत्समष गिछ,रिमतिएलीा्ईशुप्िछत्मकमतिएलीतस मिििखिअिनसमि््बब्ढ्िि्ओस। २३अमिमतिएलीक्आत्लीिि्रिर्स्आज्लीि् ब्मसिछि,रमतिएलीािर्आज्लीपर्गिछि,रि मतिएलीक्मपत्हिछरमतिएलीिर्छेर्छेरएहिछि। २४अमिमतिएलीस्िएमवतपरिशरक्सन्िभमििछि,र पतकसगितरपतकआत्ाि्नछि,ले,मतिएलीा ि्नछिमकयएिर्सन्िहि,रिध्मिकत्रध्मिकत्ि् मतिएलीक्मपत्ह,रिमतिएलीा्ईपिगछ। २५अमिमतिएायएस्वचिलीाखििििमतिएा्ईयस पवति्घेरण्गछ,पमलाेरअखनि,ििमििलीकेस् मवभ्ििलीि्ववय्,गव्लए,लप्लीरियनएलीि् अिनसमपर्हिछि,ि्समिताओमािमतिएलीसग अिनसम्सि।

२६अमिउल्ाउपखयमतकेसगिता्ईभनभये:समषके सरव्तिखििरेपमवतय्िमतिएलीक््एचि्सि्क्ाके ा्मगमिि्णिभरसमिेश्केा्मगाखिलेस।

२७अमिपरिपभस्केििरि्िि्पिहिछ,रस्ा ि्नहिछमकिइस्राकेपरिशररय्क्क्स् सन्िलीकेमपत्ह,रसि्केा्मगमसयेिपवति्र्ि्ह। अमिमसयेिरयीशािपमवतहिछि।' २८अमिइस्राकेछ्उिएकेअग्मडगरक्उपखयमतके सगितासमषकेसियिखि-ववय्केसियिखिवरलीकेमवभ्ििकेत्माक्रियनएक्लप्लीके गव्लएकेत्माक्मार,वख्गतवरलीअिस्र, ियनएलीकेस्सख्अिस्र[वख्गतवरलीअिस्र], [िय्]समषकेमिििखिि्सगरपथएिवएकरणगररिछर मतिएलीकेस्समषसगकेशख्अिस्र,रपथएकेस् समषअिस्र,मसयेिपवति्यीशािि्परिपभकेपमवत य्िि्िसम,रस्जेमतलीउपच्रकेा्मग,श्खनके ा्मगरइस्राक्स्चमिरक्लीक्ा्मगआशएव्िके ा्मगिवएकरणगररिछ,रतसमिििखिरपथएक्स्

१३प्च्मििि्उल्ायएतएिपक्रक्प्णएलीसमष गिभये।अमिछब्मििि्उल्ापथएक्स्िि्वरली,स् ग्ईवसलीरपथएि्चालागिस्थेकसमषगिभये। १४अमियएस्कर्पमछउल्ाि्मिससमषगिभये,रक पररररकसएामतिएलीा्ईसमषगिभये,रपथएि्भरक् स्थेक,सिदि्भरक्स्थेक,उडिस्थेक,पशली, ग्ईवसली,पथएि्चालागिस्थेकरसमणपथएि्मथ उसा्ईअमधक्रमििभये,रयएस्ि्मथउल्ाउसा्ई अमधक्रमििभये।

१५अमिछब्मििि्उल्ायएच्रपक्रलीसमषगिभये। अमििम्््इसपक्रलीमथर।

१६अमिउल्ाछब्मििि्आफि्स्क्िलीमसध्उिभये -सगि्भरक्स्कर्ली,पथएि्भरक्स्कर्ली, सिदलीि्भरक्स्कर्ली,अग्धि्डालीि्भरक् स्कर्ली,उज्ाेि्भरक्स्कर्ली,अध्रेि् भरक्स्कर्ली,अमिस्कर्ली। १७अमिउल्ाल्िएा्ईरउब्ठाेमचनमििभये,श््थमिि, मकल्िएाछमििक्िगिपछ,तरस्त्मििि्स्क्ि््ब मवश्िमििा्ईअागर्खिपछ। १८अमिउपखयमतक्स्सगितली,रपमवतएकरणक्स् सगितली,यएिईिल्िवगली-उल्ाल्िएा्ईसगर पथएि्उल्सगश््थप्ािगिआज्गिभरकेछ। १९अमिउल्ाल्िएा्ईभनभये:'लर,िस्ि्मतली््बिरे ा्मगरउब्ि्मता्ईअागगिछ,रमतिएलीाश््थमिि प्ािगिछि,रिमतिएलीा्ईिरेपि्केीपि्िरेा्मग पमवतगिछ,रमतिएलीा्ईआशएव्िमििछ;िसरएिाश््थ मििा्ईपमवत्ि्रकेछरिरेा्मगपमवतगरकेछ,तसरए ििमतिएलीा्ईआशएव्िमििछ,रमतिएलीिर्पि् हिछिरिमतिएलीक्परिशरहिछ।' २०अमििाििक्स्कर्लीिध््बय्क्केसन्िा्ई छ्िकेछ,रउसा्ईिरेिठेछेर्केीपि्ािकेछ,र उसा्ईसि्केा्मगिरेा्मगपमवत्ि्रकेछ;रि मतिएलीा्ईश््थमििमसक्उिछ,त्मकमतिएलीातस मििस्क्ि््बमवश्िमििप्ािगीि। २१अमियसरएउल्ातसि्रउब्मचनसमषगिभये िसअिस्रमतिएलीास्त्मििि्ल्िएसगश््थप्ाि गिपछ,ि्िरमपउिपछ,रस्कर्समषगिहिा्ई

३अमितएप्चमििि्आििापथएि्भरक्स्ि्तक्भ्ा रि्रएा्ईिि,तरउिएर्मथररआफिेा्मगकेलए

४अमिपरिपभाल्िएा्ईभनभये,'ि्मिसर््सर्मे लेइि।ल्िएउसकेा्मगरउब्सलयेगएभबघ्बगर्।' ५अमिपरिपभल्म्परिशराउिा्ईगमलरेमिद्ि्प्िभये, रउिएमिि्र,रउल्ाआफिेकरङ््बरउब्करङतस सएकेा्मगमािभये,रतेकरङउसकेकरङ््बसएके उतमतमथये,रउल्ातसकेसट्ि्ि्स्ि्उिभये,रसए ्ि्उिभये।

६अमिउल्ाआििा्ईमिद्््बबू्उिभयेरछब्मििि् बूिभये,रउल्ामतिा्ईआफकल्ल्उिभये,रमतिा्ई मचनभये,रमतिा्ईभनभये:'येअ्िरेलडएकेलडएरिरे ि्सकेि्सले;ये[िरए]पतएकला्इिछ;मकिभियेआफिे पमत््बमाररगइरकएमथई।' ७यसक्रणपरररपतएरकहिछि,रतसक्रणपररा आफिे्््रआि्ा्ईछेडरआफिएपतएसगमिलिछ,र मतिएलीरउबशरएरहिछि।

८पमलाेलप्ि्आििसमषगररये,रकरङ-उिकएपतए; िेसेलप्ि्उल्ाउिा्ईतेसएिि्उिभये:र यसक्रणागि्पररा्ईस्तमििरसएा्ईिईपबकस्त मििसममतिएलीकेअशुत्ि्र्खआज्मिइरकेमथये। ९अमिआििाआफसमषगरररकेभमिि्च्ाएसमििपर् गरपमछ,ल्िएाउसा्ईिेतरलरच्लगिअििके्गच्ि् ल्य्,तरअसएऔमििि्उिएलीाउसकएपतएा्ईल्र,र तसपमछउिएअििके्गच्ि्पमसि। १०अमियसक्रणसग्यप्बएलीि्िनमििसएके सम्ि्येआज्ाखिरकेछ:'यमिउसाछेर्िन्येभि, पमलाेलप्केमििअिस्रस्तमििसमआफिेअशुत्ि् रलिमछि,रततएसमििसमआफिेशुएकरणकेरगति् रलिमछि,रकिपमिपमवतचएिछिछिि,ितपमवतय्िि् पवशगिमछि,ि्समतएमििलीपर्गििििि(आज् मिइरक्)पररकेलकि्छि।'

११तरछेरएकेलकि्,उसाआफिेरिसा्केसियि् पमलाेिईलप्केमलस््ािईलप्मििसम्सपछ,र शुएकरणकेा्मगछयसठएमििसमरगताछट्उिपछ, अमितेस्असएमििसमरलिछ। १२अमिि्उिायएअसएमििपर्गररि,ल्िएाउिा्ई अििके्गच्ि्ल्य्,मकिमकयेपथए््लकस्भभ् पमवतछरयसि्रेमपरक्लरकीिपमवतछ।

१३तसक्रण,छेर्व्छेरएिन्उििमला्केसम्ि्तए मििलीकेमियितेमकरकेमथयेमकउिाकिपमिपमवत चएिछिहिि,िततएमििलीपर्िभरसमपमवतय्िि्

३१यसक्रणागि्,सग्यप्बएलीि्ववय्केन्यि्न

ढ्कपछ,रअनि्मतलीाआफा्ईिगगरिसआफा्ई िगगिहिि।

३२अमिच्थेिमलि्केिय्औसएि्,आििरउिकएपतए अििके्गच्््बमिस,रमतिएलीआफिेसमषकेिश रल्ि््से््सगिथ्ा।

३३अमिआििाआफिएपतएकेि्उलव्र्ि।

३४पमलाेपिय्पि्वर[म्ल्ि८्ि]िपगनिासम मतिएलीकेकिछेर्भरि।तसपमछउिातएसएा्ई सलव्सगर।

३५अ्उिाअििके्गच्ि्मििशिमिरअिस्रिमिि िेत।

अध्य४

१अमििेसेियनएकेतसेलप्ि्[६४-७०म्ल्ि]उिा कमयिा्ईिनमिइि,रच्थेि्[७१-७७म्ल्ि]उिा ल्म्ाा्ईिनमिइि,रप्च्ि्[७८-८४म्ल्ि]उिाआफिए छेरएअव्िा्ईिनमिइि।

२अमितसेियनएकेपमलाे(वर)[९९-१०५म्ल्ि],कमयिा ल्म्ाा्ईि्रमकिभि(परिशरा)ल्म्ाके्माि्िसएक्र गिभये,रकमयिके्माि्िसएक्रगिभरि।

३अमिउिातसा्ईिति्ि्र:रतसकेरगतापथएिखि सगसमकर्ये,मकिमकउसातसा्ईि्रकेमथये। ४अमिपरिपभाकमयिा्ईल्म्ाकेक्रणालपक्उिभये, मकिभिउसाउसा्ईि्रकेमथये,रउसकेभ्इकेरगतके क्रणाउसा्ईपथएि्भगव््ि्रकेमथये,रउल्ा उसा्ईपथएि्सर्पभये।

५अमियसक्रणसग्यप्बएलीि्ाखिरकेछ,'श्मपतलेस, िसाआफिेमछिकएा्ईमवश्सघ्तएतररक्ामलक्उछ,र िसाििक्रसिक्छि,मतिएलीाभिि,'यसलेस;'र िसाििकेछतरघेरण्गरकेछि,तेअक्िसश्मपत लेस।'

६अमियसक्रणल्िएपरिपभल्म्परिशरकेस्िआउि् सगि्,पथएि्,उज्ाेि्रअध्रेि्,अमिस्मतरगरररक् स्प्पलीकेघेरण्गछ्। ७आििरउिकएपतएाल्म्ाकेा्मगच्रलप्समशेक गर,[९९-१२७म्ल्ि]रप्च्लप्केच्थेवरि्[१३०म्ल्ि]

२०अमि््ह्पिय्पि्केमििि्,[५८२-८८]स्त्लप्ि्, उिाआफिेा्मगरउबएपतएल्र,रउिकेि्िरडि्मथये, िेि्िाकएछेरएमथइि,रउिके्््केभ्इकएछेरएमथइि, रछब्वरि्[५८७म्ल्ि]उिाउिकेा्मगरउब्छेर् िन्इिरउिाउसकेि्िितशालर्ि। २१अमिउिएयएछवब्पिमिािवरलीि्परिशरक् सगितलीसगमथर,रमतिएलीाउिा्ईपथएरसगि् भरक्स्कर्,सयकेश्सििि्र,रउिास्कर्ाि। २२अमिउिातएपलरि्रलीा्ईगव्लएमिर,िसा ि्मिसलीक्छेरएलीसगप्पगरक्मथर;मकिमकमतिएलीा ि्मिसलीक्छेरएलीसगअशुहिकेा्मगआफा्ई रकत््ुगिथ्ाक्मथर,रलिेका(मतिएलीस्के मवरुि्)गव्लएमिर।

२३अमिउसा्ईि्मिसक्छेर्छेरएली्एच््बामगये,र ल्िएाउसा्ईिमलि्रसम्िि्अििके्गच्ि्ाग्,र लर,तल्उसासस्रकेमिभ्रन्य,रि्मिसक् छेर्छेरएलीकेस्िषत्ाखछ। २४अमियसकेक्रणागि्(परिशरा)अििकेसमण भमिि्््ढएकेप्िएल्उिभये;मकिमकतल्उल्ा्ई मचनकेीपि्र्खिरकेमथयेरउल्ास्ि्मिसलीक् सन्िलीमवरुगव्लएमििपछ,त्मकउल्ािणके मििसमपस्क्स्क्िली्त्उिपछ। २५अमिमतिापमवतय्िकेधप््ा,पवति्परिपभके स्िसएक्यसगख्तिसा्लीपमि। २६मकिमकपरिपभकेपथएि्च्रय्िलीछि,अििके ्गच्,रपवकेपवत,रयेपवतिसि्तप्ईआिहिहनछ, मसि्ईपवत,रमसयेिपवत(िि)िय्समषि्पथएके पमवतएकरणकेा्मगपमवतगररिछ;यसि्फतपथएसस्रक् पस्लीभररस्(यसके)िेररयसकेअशुत्््बपमवत

हिछ। २७अमिच्ध्पिय्पि्केमिि[६५२म्ल्ि]ितशाला आफिे्््केभ्इकएछेरएअम्राकएछेरएरडि्ा्ईमवव्ल गर,यसलप्केपमलाेवरकेतसेलप्ि्[७०१-७म्ल्ि]र उिारउब्छेर्िन्ररउसकेि्िािकर्ि। २८अमितसेलप्केपन्ियनएि्ािकाआफिेा्मग रउबएपतिएाय्र,रउिकेि्उ्तिेसमथये,िेआफि् ्््केि्िकएछेरए््र्कएाकएछेरएमथइि।रयसलप् उिाउिकेा्मगरउब्छेरेिन्इि।उिाउसकेि्उ िेआर्ि,रभि,'यसािरेकरब,िरेस्क्िरपरिपभा श्पमििभरकेभमिकेा्मगिा्ईस्न्ि्मििछ।' २९अमिउन्इस्पिय्पि्केअनि्,छब्वरकेस्त् लप्ि्[म्ल्ि९:३०्ि],आििकेितभये,रउिक्स् छेर्लीाउिा्ईउिकेसमषकेभमिि्ग्ड,रउिएपथएि् ग्मडिपमलाेवख्मथर। ३०अमिउसा्ईरकलि्रवरिधसतरएवरअभ्वभये;

मतिएलीक्स्िषत्अिस्रिणमििभरि।

१२अमिउल्ाआफि्स्क्िलीकेा्मगरउब्िय्र ध्मिकपकमत्ि्उिभये,त्मकमतिएलीाआफिेसमण पकमति्सधभररप्पिगीि,तरस्आ-आफिेपक्रि्सध धि्लेऊि।

१३अमिस्केन्यसग्यप्बएलीि्ध्मिकत्ि्ाखिरके छराखिरकेछ-मलडिकेा्मगतेमकरकेि्ग््बतमकरक् स्केपमि(न्य);रयमिमतिएलीतसि्मलडििभि,पतक प्णएरलरकपक्रकेा्मगन्याखिरकेछ। १४अमिसगि्व्पथएि्,व्उज्ाेि्व्अ्क्रि्,व् प्त्ाि्व्गमलर्इि्,व्अ्क्रकेठ्उि्कलएछि (िसकेन्यगरररकेछि);रमतिएलीक्स्न्यली मिध्ररत,ाखिरक्रकमिरक्छि।

१५उल्ास्केन्यगिहिछ,ठाेा्ईउसके िल्ित्अिस्र,स्िेा्ईउसकेतचत्अिस्र,रलरका्ई उसकेच्ाअिस्र।

१६अमिउल्तसेवख्हिहनिसा(किपमिवख्के) व्स्गिहनछ,ितउल्उपल्रलीमािहनछ,यमिउल्ा भनहनछमकउल्ापतकि्मथन्यगिहिछ:यमिकसा पथएि्भरक्स्कर्मियेभि,उल्ाउपल्रलीव् वख्ा्ईव्स्गिहन,ितउल्केल्त््बकलएसएक्र गिहनछ,मकिमकउल्रकधि्न्यकत्हिहनछ। १७अमिइस्राक्सन्िलीके््रि्येाखिरकेर ववय्गरररकेछ:यमिमतिएलीध्मिकत्ि्उल्मतरफमकर

भिउल्ामतिएलीक्स्अपर्धलीकि्गिहिछर मतिएलीक्स्प्पलीकि्गिहिछ।

१८येाखिरकेरमिय्गरररकेछमकउल्ापतकवररक पबकआफि्स्अपर्धली््बफकिलीस्ा्ईिय्

िि्उिहिछ।

१९अमििापायअमघआफि्ि्गलीरमवच्रलीभषप्ि स्केलकि्,िलकेवख््््लकअीकसकेवख्् सएक्रगरररि;मकिमकउिकेवख््उिक्छेर्लीके ि्मतरसएक्रगरररकेमथये,िसा्ई(परिशरा)उिके ि्मतरिापायकेप्िए््ब्च्उिभरकेमथये;मकिमक उिकेहियउिक्स्ि्गलीि्धि्मथये,िसके््रि् आज्मिइरकेमथये,रउिएउिकेा्मगतेमकरकेकिपमि कर्््बपमछलबक्मथरिि।

२०अमिपरिपभाभनभयेमकउल्ापथएि्भरक्स्कर्,

भरक्ि्छ्ली,रि्िकेा्मगस्चएिलीमिरकेछ; लररयेिडए्बएलीिस,िामतिएलीा्ईि्िकेा्मगस् चएिलीमिरकेछ।

७तरमतिएलीाि्स,तसकेप्णसमलत,रगतसमलत,िि्ि; मकिमकस्प्णएकेप्णरगति्हनछ,ितत्मतिएलीके िएविकेरगतकेि्गगररिछ।पतकि्मिसकेल्त््ब, पतक(िि्वरके)ल्त््बिि्मिसकेरगतकेि्गगिछ। ८िसाि्मिसू्र्ि्मिसकेरगत्ग्उछ,उसकेरगत ्ग्इिछ,मकिमकपरिशराि्मिसा्ईआफिसीपि् ्ि्उिभरकेले।

९अमिमतिएलीपथएि््ढिि्ओरवखुहिि्ओ।

१०अमििलरउिक्छेर्लीाकिपमिि्सकेरगतिि्ि शपथि्र।अमियसिमलि्ि्उिापरिपभपरिशरकेस्ि पथएक्स्पस्समसि्केा्मगकर्र््ध। ११यसक्रणपरिपभामतिएा्ईभनभरकेछमकमतिएायस िमलि्ि्पवति्इस्राक्ि्मिसलीसगरउब्कर्र गिपछ।मतिएामतिएलीि्मथरगतछकिपछमकिभि परिपभामतिएलीसगसि्केा्मग््धिभरकेकर्रक्स्

मतिएलीायसा्ईमिरनरप्ािगिपछ,त्मकपथएकेस्

१३अमिइस्राएलीा्ईरगतिि्िभिएआज्िऊ।त्मक

परिशरकेस्िसि्-सवि्रहि।

१४अमियेववय्केा्मगकिमििकेसएि्छि,मकिमकये सि्केा्मगले।मतिएलीायसा्ईआफि्पस्भररप्ाि गिछि,त्मकमतिएलीाविएकेअग्मडरगतातप्ईकेा्मग प्थि्गीि;लरकमििरम्ल्िरस्ूमतिएलीा परिपभकेस्ितप्ईकेा्मगकि्ि्गित्मकमतिएलीा यसा्ईप्ािगीिरउिमाििपरेस।

१५अमिउल्ािलरउिक्छेर्लीा्ईपथएि्फरर िापायिआओसभिररउब्मचनमििभये।

१६पथएि्फररकमललिापायिआओसरपथएा्ई सधभररि्शिगरेसभिरउल्ाआफिेधि््िाि्अिन कर्रकेमचनकेीपि्र्खिभये।

१७यसक्रणसग्यप्बएलीि्येाखिरकेछराखिरके छ,मकमतिएलीावरि्रकपबकयसिमलि्ि्लप्लीके च्डिि्उिपछ,पतकवरकर्रिवएकरणगि। १८अमियेसमणच्डसमषकेमिििखििलकेमििसम सगि्िि्इये-छबएसियनएरप्चलप्वर[१३०९-१६५९

३०अमिआज्क्स्मििली््इसलप्क्मििलीहिछि,

३१अमिरकवरव्वर्सम(येआज्)्व्स्गिहिि।

३५मकिमकिा्ईथ्ल्छरअ्उप्नियेमतिएा्ईघेरण्

ाखिरकेपसक(छ)रसग्यप्बएलीि्मििलीके मवभ्िितेमकरकेछ,ितत्मतिएलीाकर्रक्च्डली म्सिछिरमतिएलीकेगलएरमतिएलीकेअज्ित्पमछ अनि्मतलीक्च्डलीअिस्रमलडिछि।

३६मकिमकतल्तस्ि्मिसलीहिछििसामिमशत ीपि्चनि्केअवाेकिगिछि-कसरए(यसा) ऋतलीा्ई््ध्परय्उछरवरिखिवरि्िशमििधरच्ड आउछ।

३७यसक्रणमतिएलीि्मथवरलीआउिछि,ि्मतिएलीा (कि)म्ग्िछि,रघमणत(मिि)गव्लएकेमििरअशु मििा्ईउतवकेमिि्ि्उिछि,रमतिएलीास् मििलीा्ई,पमवता्ईअशुसग,रअशुमििा्ईपमवतसग मिस्उिछि;मकिमकमतिएलीिमलि्ली,मवश्िली, च्डलीरियनएलीके््रि्गातगिछि। ३८यसक्रणिमतिएा्ईआज्मिनछरचत्विएमिनछमक मतिएामतिएलीा्ईस्कएिऊ;मकिमकमतमेितपमछमतम् छेर्छेरएलीा(मतिएलीा्ई)मवचमातप्िछि,त्मक

१अमिपमलाेवरकेस्त्लप्ि्[१३१७म्ल्ि],यस ियनएि्,िेआािल्िअमडरकेपल्डि्ि्िक््ेबली रेप,िसकेि्िा््रमथये,ििअर्रतपवतलीिधरक मथये,रमतिएलीाच्थेवरि्फाफा्र,[१३२०म्ल्ि]र उिामतिएलीकेफाकेरक्गर,रयसवरस्त्िमलि्ि् यसा्ईिम्गर।

२अमिउिातस््बि्ििद्ि्रररउब्भ्डेि्ल्ा,र प्च्वरके[१३२१म्ल्ि]पमलाेिमलि्केिय्औसएके पमलाेमििसमर्ि।

३अमिउिायेच्डकेमििआिभस्थिि्र,रपरिपभके मिख्लेि्माचढ्र,रउब्स्ढ,रउब्भड्,स्तवब्रकवर भड्ररउब््ेक्,त्मकउिाआफिेरआफि्छेर्लीके ा्मगप्यमशतगिसकि। ४अमिमतिापमला्प्ठेतय्रप्र,तसकेकलएरगतआफा ्ि्रकेविएि्भरकेि्सि्ाग्इमिर,रलेि्माचढ्उि

२४अमियसपमछमतिएलीापशली,चर्ली,रपथएि्

इच्ामिरनरवथरिषत्केकलि्गरये। २५अमिपरिपभापथएकेसतल््बस्कर्िषगिभये; मतिएलीकेिषक्िकेक्रणा,रमतिएलीापथएके्एचि् ्ग्रकेरगतकेक्रणाउल्ास्कर्िषगिभये। २६'अमिल्िए््कएरह्,िरमतिए,िर्छेर्ली,रल्िएसग िल्िि्पवशगिस्िि्,रलर,ििरेअग्मडमतिएलीक् क्िलीिखछमकमतिएलीध्मिकत्ि्मलडिि्:मकिमक मवि्शके््बेि्मतिएलीमलडिथ्ाक्छ्,रमतिएली रकअक्््बअागभरक्छ्,ररकअक्पमतईर्गछ्,र (यसरएआउछ)मकमतिएलीपतकआफिेभ्इसगिा ि्िि्।'

२७मकिमकििखछ,अमिलर,र्कसलीामतिएलीर मतिएलीक्छेर्छेरएलीमवरु(आफि्)पाेभिलीसर गरक्छिरअ्िा्ईमतिएलीकेतफ््बडरछ,मकिरे ितपमछमतिएलीापथएि्ि्मिसलीकेरगत्ग्उिछ्,र मतिएलीपमिपथएकेसतल््बिषहिछ्। २८मकिमकिसाि्मिसकेरगत्ग्उछ,रिसाकिपमि ि्सकेरगति्नछ,तेस्पथए््बिषहिछ। २९अमिपथएि्रगति्िव्ि्मिसकेरगत्ग्उिकिपमि ि्मिस््कएरलिछि,ितसगिमि्सउसकेकिपमि सन्िव्सन्ि््कएरलिछि;मकिमकमतिएलीप्त्ाि् ि्िछि,रमतिएलीिणकेठ्उि्ओमािछि,रगमलरे अ्क्रि्मतिएलीस्ा्ईमलस्तकितू्र्लब्इिछ।

ि्रकेमििसममतिएलीि्मथरगतिखििछि।मतिएलीा पथएकेसतलि््ग्रकेचएिा्ईढ्करआफिेिएविके

ा्मगअसाक्िगिछ्। ३१रगतसगि्िि्मिसिसेिलेऊ।तरमतिएलीा आफा्ईलेमसय्रर्ि,त्मकमतिएलीकेअग्मडकसारगत िि्ओस।रगतछेप,मकिमकमतिएलीरमतिएलीक्

छेर्छेरएलीरस्प्णएलीा्ईस्कएमिििा्ईयलएआज् मिइरकेछ।

३२अमिि्ससगप्णपमिि्िििऊ,ितत्मतिएलीकेरगत, ििमतिएलीकेिएविले,पथएि््ग्उिकिपमिि्स््ब ि्मगिछ।

३३मकिमकपथएि््ग्इरकेरगत््बतेशुहिछि; मकिमक(कवा)तसा्ई्ग्उिकेरगतू्र्िपथएतसके स्पस्समशुहिछ। ३४अमिअ्,िर्छेर्छेरएली,ध्ििऊ:न्यरध्मिकत् क्िगरििमतिएलीासमणपथएकेसतलि्ध्मिकत्ि्

पतककेउतर्मधक्रअिस्र,पमलाेवरकेपमलाेलप्ि्, ि्ल्िएपठ्इरक्िधरकिि्मतिएलीसगमथये। ११अमिउिाआफि्छेर्लीा्ई्ेा्र,रमतिएलीर उिएलीक्छेर्लीउिकेिमिकआर,रउिाभमिा्ई मचठ्ि्््ड,ििउिक्तएिछेर्लीाअमधक्रगिा्ई प्र।अमिमतिएलीाआफि्ल्तपस्ररआफि््््िलके क्ि््बािेबमिक्ा।

१२अमिशिकेमचट्ि्पथएके्एचि्तेभमिाखियेिि उसाआफिेरआफि्छेर्लीकेा्मगपस्िखिपस्सम उतर्मधक्रकेीपि्मािपछ,र्फ्पवतशङिा्के ्एच््ब,तएि्ििएकेप्िएकेिि््ब,रउसकेभ्गयस ििएके्एचि्हिपमशिमतरि्नछ,रयेअग्धि्डाके प्िएि्िपगनिाफमानछ,िस््बयेििएमिसनछरआफिे प्िएसिदि्िन्उछ,रयेििएिल्सिदि््गछ।र उतरमतरकेस्कर्य्पथकेले,रिमकणमतरकेस्कर्

१३रयेक्र्सेिपगनिाफमारकेछ:येिमकणमतरलरके

१४अमिउसकेभ्गिल्सिदकेछउि्फमारकेछ,रये

(यसके)प्िएकेमकि्रि्पगछ,रयेपमशिि्'अफ्'सम फमारकेछ,रयेगएलेिििएकेप्िएसमरगएलेिकेप्िएके िमकणि्यसििएकेमकि्रसमफमारकेछ।

१६अमियेपवमतरफमारकेछ,ि्समयेअििके्गच्ि् पगि,यसकेिमकणि्,[िमकणि्]रसमणअििभमिके पव््बरसमणपव््ब,येपवमतरिेमडनछरर्फ्ि्िक पल्डकेपवि्िपगनिाअग्मड्ढछ,रयेतएि्ििएके ििकेमकि्रि्ओानछ।

१७येभ्गशिरउिक्छेर्लीकेा्मगमचठ्ू्र्मिखसये, त्मकमतिएलीायेभ्गउिक्पस्समसधभररअमधक्र गीि।

१८अमिशिरउिक्छेर्लीकेा्मगयेभ्गमिसकेि् िेआिसएभर,रउिाआफिेििाअगिव्णएि्भिक्स् कर्समू;मकिमकउिाभिक्मथर:'शिक्परिपभपरिशर धनक्लेऊिरपरिपभशिकेव्सय्िि्््सगीि।' १९अमिउसा्ईथ्ल्मथयेमकअििके्गच्पमवतय्िले, रपरिपभके््सय्िले,रिरभमिकेकनमसि्ईपवतले,

३अमिअशरकेा्मगिेसेभ्गमिखसये,अशर,मििवर

४अमिअपकिकेा्मगतसेभ्गमिखसये,अथ्तयफमबस ििएकेपवमतर,ा्ासिदकेमसि्ि्ि्पिकलएलीके कतकेसमणभमि,रमिशमतरफककेसिदकेिल्ि िमिककेिरभमिकेस्प्िए,यफमबसििएकेमसि्ि्सम ा्ि्ि,स्िएररअि्ि्केसमणभमि। ५अमिअर्िकेा्मगच्थेभ्गमिखसये,अथ्तब्इमगसर यफमबसििएके्एचि्कलएलीकेउतरि्अशरक् पल्डलीकेमसि्ि्र'अर्र्केभमिसमकेसमणभमि।

६अमिप्च्भ्गािकेा्मगमिखसये,अशरक्पल्डली रमतिएलीसगसमख्तस्कर्लीि्समये िल्स्गरसमपगि,रि्समयेउसकेभ्इअशरके पवि्पगि।

७अमियपतापमिआफिेउतर्मधक्रकेभमिआफि् छेर्लीि्ू््ड।

८अमिपमलाेभ्गपवि्गेिरकेा्मगउतरतफ््बतएि् ििएसमआये;रउतरि्ि्गेगकेा्मगउतरक्स्मभतए भ्गलीमिखसरि्समयेि्यतसिदसमपगि।

९अमिि्िआफिेभ्गकेीपि्मिसििउिाआफि्िई

ि्िभ्इलीकेपमशि््बब्पलीरब्पलीके मकि्रलीसमप्उिमथर।

१०अमिय्व्िकेा्मगपतकब्परािकेमसि्ि्ि्रलक्

ािकेभ्गकेमसि्ि्मतरिेसेमिबेसमपगछ,िेसे मिबेभभ्परकेकतिखितसेमिबेसमपगछ।

१२अमििशककेा्मगछब्भ्गमिखसये,तसेमिबेभभ् परकेसमणकतििग्िएरकेपवमतरिपगनिासममथये। १३अमिमतर्सकेा्मगस्त्भ्गमिखसये,सिदके्एचि् च्रठा्ब्पली,ििल्िकेभ्गसमपगछि[रक्ितरएक् ब्पलीअपकिक्छेर्लीकेा्मगउिकेउतर्मधक्रके ीपि्मचट्ू्र्मिखसर]।

१४अमियसरएिेआक्छेर्लीाआफि्मपत्िेआके उपखयमति्आफि्छेर्लीि्््ड,रउिातएस्ा्ई शपथा््ड,िसाआफिेमचट्््ब(उिा्ई)िपरकेभ्ग लडपिेि,पतका्ईश्पमिर। १५अमिमतिएलीस्ाभि,'यसलेस;न्यकेमििसम मतिएलीरमतिएलीक्छेर्छेरएलीकेा्मगसधभरर मतिएलीक्पस्समयसलेस,ििमििपरिपभपरिशरा मतिएलीक्स्अशुिषत्क्ा्मगतरव्ररआगेान्य

पस्लीक्ा्मगगव्लएकेा्मगमिय्गरररकेमथये,त्मक उल्ान्यकेमििसमपस्िखिपस्समक्स्क्यली ्त्उिसकि।

१८तइस्पिय्पि्केपमलाेवरकेिेसेलप्ि्,पागा आफिएरउबएपतिएाय्र,िसकेि्उाेिि्मथये,िे मसि्रकएछेरएमथइि,रयसलप्केच्थेवरकेउिकेा्मग उिारउब्छेर्ििि्इि,रउिाउसकेि्उरऊर्ि; मकिमकउिाभि,'लर,ि्मिसलीक्सन्िलीमशि्रके भमिि्आफिेा्मगरउब्शलररधरलर््ि्उििरब

ििस्यािरबभरक्छि।'

१९मकिमकमतिएलीअर्र्तकेभमि््बपवमतरमशि्रमतर ा्ग;मकिमकउिकेसियि्मतिएलीाशलररधरलर््ि्र, यसेभभ,'ि्ओ,ल्िएतस््बसगि्उ््।'

२०अमिमतिएलीामिि्णगिथ्ा,रच्थेलप्ि् मतिएलीाआगेपयेगगररइब््ि्र,रइब्लीाढङ्के ीपि्क्िगर,रमतिएलीामतिएलीा्ईमसिनगरकेि्बे

२१अमिमतिएलीायसा्ईमिि्णगर:मतिएलीायसा्ई मिि्णगरकेतच्ाएसवर[१६४५-१६८८म्ल्ि];यसके च्ड्इ२०३इब्मथये,रउच्इ(रउब्इब्के)रककेतसे भ्गमथये;यसकेउच्इ५४३३ल्तर२ििरकेीिमथये,र (रउब्पि्ाकेमवस्र)तहसड(रअक्तएससड)मथये। २२अमिपरिपभल्म्परिशराल्िएा्ईभनभये:लर, मतिएलीरकि्मतहि,र(ये)मतिएलीागिथ्लछि,रअ् मतिएली््बकलएपमिरेमकिछि।ि्ओ,ल्िएताि्और मतिएलीकेभ्र्ा्ईिा्ाप्र्,त्मकमतिएलीा रकअक्के्ेाएि्ूि,रमतिएलीशलरलीरर्षलीि् छरपसलेऊि,रन्यकेमििसममतिएलीसगरउबउदश रलिछि।'

२३अमिपरिपभताओािभये,रल्िएउल्सगि्मिसलीा ्ि्रकेशलररधरलर्लिओल्।

२४अमिउल्ामतिएलीकेभ्र्िा्ा्इमििभये,र मतिएलीारकअक्के्ेाए्ूिि,रतसपमछमतिएलीा शलररधरलर््ि्उिछेड।

२५यसक्रणागि्मशि्रकेसमणभमिा्ई्््ाभमिनछ,

ा्मग्ि्रक्मथर,रमतिएलीाकमिरक्िमतलीरअशु मसिा्क््ि्उिथ्ा,रिषआत्लीा(मतिएलीा्ई) अपर्धरअशुत्गििदतगरर्लक्र। ४अमिर्िकि्रि्सि्ायेस्गिआफा्ईिेशक्स्थ पय्सगर,रउिाअीआत्लीपठ्र,िसा्ईउिके ल्ति्सखमरकेमथये,स्पक्रक्गातक्ि,प्प,रस् पक्रक्अपर्धगि,भषप्ि,िषगि,रपथएि्रगत ्ग्उि।

५यसक्रणउिासरेलकेि्उसरगर्ि,मकिमकस् मकमसिक्प्परअपर्धगिमतरा्गक्मथर। ६अमिउिएहमकररकलएलीकेऊरि््से््सगिथ्ा, आफिएपतएकएआि्के्््केिमिक,रउिािमतलीके पि्गथ,रउिाछतएस्ियनएि्,प्च्लप्ि्,पमलाे वरके[१७४४म्ल्ि]रउबएपतएमवव्लगररउिकेि्ि िाक्मथये,िेक््रकएछेरएमथइि,िेउिक््््के भ्इकएछेरएमथइि।

७अमियसवरकेपमलाेलप्ि्उिाि्लेरा्ईिन्इि। ि्लेरकलएलीकेऊरि्हमकयेर्से््सगिथ्ले। उिक््््ाउिा्ईसगक्मचनलीअिस्रकलएलीके ि्िरभमवरव्णएकेअधयिमसक्र।

८अमिपमलाेवरकेछब्लप्केसतएस्पिय्पि्ि्,[१८०० म्ल्ि]उिाआफिेा्मगरउबएपतएल्र,रउिकेि्ि 'इि्स्'मथये,िेकलएलीक्िस्गकएछेरएमथइि।

९अमियसलप्केस्त्वरि्उिातरला्ईिन्इि। [१८०६म्ल्ि]

१०अमिर्िकि्रि्सि्ाभमिा्ईिषगिरि्मिसलीक् सन्िलीा्ईमतिएलीकेशि््बाबिकेा्मगभमिि् रेमपरके्एउमिलिक्गरचर्लीपठ्र।्एउिेतसक अमघि,क्गलीािमििकेसतल््बमबपरफ्ा। ११अमियसक्रणउिाउसकेि्उतरलर्िमकिभिक्गर चर्लीामतिएलीा्ईिररदतल्उथरमतिएलीके्एउ ि्इमिन।

१२अमिचर्लीकेक्रणागि्वरली््ूेहिथ्ा,र मतिएलीाीिली््बीिक्स्फालीि्इमिर:ठाे पय्सगररि्तमतिएलीाआफिेसियि्पथएक्स् फाली्च्उिसक।

१३अमियेउन्ाएस्पिय्पि्केमििि्,पमलाेवरके िेसेलप्ि्,[१८७०म्ल्ि]तरलारउबएपतएल्र,रउिके ि्ि'रिि्'मथये,िेअब्िकएछेरएमथइि,िेउिके्््कए

५मतिएलीमकितएिमतलीकेपि्गछ्िसि्आत्छि?

मकिमकतए(ि्मिसलीक्)ल्तक्क्िहि, अमिमतिएलीातएआफि्क्धि््ेकछ्, अमिमतिएलीा्ईमतिएली््बकिसल्यत्छि, तरतए्ि्उिलीक्ा्मगतएा्िकेठाेक्रणहि, रमतिएलीा्ईपि्गिलीक्ा्मगहिया्ईभमितप्ि: मतिएलीा्ईपि्िगर।

६अमिउिक््््ाउिा्ईभि,“िा्ईपमिथ्ल्छ,िरे छेर्,तरतएि्मिसलीा्ईिकगीिसािा्ई मतिएलीकेअग्मडसव्गिाग्रक्छि?”

७अमियमििामतिएलीा्ईसत्त्रभि,मतिएलीा िा्ईि्िछि;मकिमकमतिएलीकेआत्मतिएलीा्ईपि् गिरसम्िगिमतिएलीसगब्मसरकेछ। ८िरेछेर्,चपा्ग,ितत्मतिएलीामतिएा्ईि्िछि।' अमिउिाआफि्िईि्िभ्इा्ईयएकर्लीभि,र मतिएलीउिएसगररस्ररउिएचपा्ग। ९अमिच्ाएस्पिय्पि्केस्त्वरकेिेसेलप्ि्, [१९२५म्ल्ि]अब्िाआफिएपतएा्ईमवव्लगर,रउिके ि्िस्र्ईमथये,िेउिक््््कएछेरएमथइि,रउिएमतिकए पतएभइि।

१०अमिउसकेभ्इल्र्िातसेलप्केतसेवरि्[१९२८ म्ल्ि]रउबएपतएा्ईमवव्लगय्रयसलप्केस्त्वरि् [१९३२म्ल्ि]उिाउसकेा्मगरउब्छेर्िन्इिरउसा उसकेि्उातर्खे। ११अमिउसकेभ्इि्लेरारउबएपतएल्ये।

१२अमिअब्िकेिएविकेस्ठएऔवरि्,अथ्तच्थे लप्ि्,च्थेवरि्,[१९३६म्ल्ि]अब्िर्तएउठ,र िमतलीकेघरिा्र,रघरि्भरक्स्थेकिा्रतर कसा्ईथ्ल्भरि।

१३अमिमतिएलीर्तएउठरआफि्िवत्लीा्ईआगेके ्एच््ब्च्उििेि।

१४अमिल्र्िामतिएलीा्ई्च्उिलत्रगर,तरआगेा उिा्ईसि्पप्य्,रउिएआगेि्िा।उिएआफि्््् तरलकेितहिभभ्अग्मडकलएलीकेऊरि्िर,र उिएलीाउिा्ईकलएलीकेऊरि्ग्ड।

१५तरलआफि्छेर्लीमाररकलएलीकेऊर््बमिसर ा्ि्िरकि्ििशि्गर।तल्््बउिएल्र्िि््से््स गिथ्ा।अब्िआफि््््तरलसगिईलप्समल्र्िि् ्स।

१६अमिछब्लप्ि्,प्च्वरके,[१९५१म्ल्ि]अब्िस्त् िमलि्केिय्औसएि्र्तभररउठर्स,स्ूिखिम्ल्िसम त्र्लीलि,वर्केसभभि्वरकेचररतकहिछभिरलि, रउिएर््सरअवाेकिगर।

१७अमिउिकेििि्रउब्कर्आयेरउिाभि:

१८उल्ाच्लिभयेभि,म्ल्िर्ाक्प्िए्स्उिहनछ।

उिातएअधयिगिथ्ा,रिाउिा्ईतेकर््त्रिि

1अब्िाल्र्ि््बय्त्गर,रआफिएपतएस्र्ईरआफिे भ्इल्र्िकेछेर्ाता्ईकि्ििशि्माररगर।अमिउिए

अशरि्आर,रशकिगर,ररउब्अगेफा्बकेीिके छउि््से््सगर।

२अमिउिालर,रलि्तकेपवशू्रिखिअगेफा्बके ीिसमकेभमिरकििरि्इाेमथये। ३अमिपरिपभाउिा्ईभनभये,“ियेभमिमतिएरमतम् सन्िा्ईमििछ।”

४अमिउिातल्रउब्विए्ि्ररतसि्उिा परिपभा्ईलेि्माचढ्र,िेउिा्ईिि्पिभरकेमथये। ५अमिमतिएतल्््बपल्डमतरा्गपमशिि््थारपवि् ऐशलरमथये,रतल्आफिेप्ाब्ग। ६अमिउिालररिि,तेभमिधरफर्मकाेरर्मेमथये,र तसि्स्थेकउममरकेमथये-ि्िके्ेब,िभ्र्,अि्र, फा्ब,इाक,त्र्,ताक्ीिली,िवि्र,सल्,ििरक् ीिली,रिि्िक्स्ीिली,रपल्डलीि्प्िएमथये। ७अमिउिापरिपभा्ईधनव्िमिरिसाउिा्ई कलएलीकेऊर््बमिक्ारयसभमिि्ल्उिभरके मथये।

८अमियसेभयेमकपमलाेवरकेस्त्लप्ि्,पमलाे

िमलि्केिय्औसएि्,१९५४म्ल्ि]उिायसपवति्रउब् विए्ि्र,रपरिपभकेि्उपक्र:'तप्ई,अिनपरिशर, िरेपरिशरहिहनछ।' ९अमिउिाविएि्परिपभा्ईलेि्माचढ्रत्मकउल्

उल्सगरलिहिछरआफिेिएविभररउल्ा्ईत्गहिछि। १०अमिउिएतल्््बगररिमकणमतरा्ग,रलबेिि्आरर तससियि्लबेिमिि्णगरररकेमथये,रउिएतल्िईवर ्स,रउिएिमकणकेिश््ाेति्गर,रतल्अमिक्ापय्। ११अमिलप्केतसेवरि्अब्िमिशि्गर।आफिएपतएा्ई उिए््बमिक्मािभभ्प्चवरअग्मडउिएतल््स। १२तस्ा्मिशि्तिस्ि्इरकेमथये-लबेिशलरके मिि्णभरकेस्तवरपमछ।

१३अमिि्मफरऊिाअब्िकएपतएस्र्ईा्ईपक, परिपभाअब्िकएपतएस्र्ईकेक्रणाफ्रेरउिके पररव्रि्मथठाेमवपमतल्उिभये।

१४अब्िभड्,ग्ईवस,गध्,घेड्,ऊब,िेकर-च्िए,सिच्िएि्धिएभरकेामतिएअतनग्रवश्ाएभर।अमि मतिकेभ्इकेछेर्ातपमिधिएमथये। १५अमिमफरऊिाअब्िकएपतएस्र्ईा्ईफक्इमिरर

१यएकर्लीपमछ,यसलप्केच्थेवरकेतसेिमलि्के औसएि्,परिपभकेवचिसपि्ि्अब्िकल्आये,रभने: 'िडर्ऊ,अब्ि;िमतमेरककह,रमतमेइि्िअतनठाे

हिछ।'

२अमिउिाभि,“पभ,पभ,तप्ईािा्ईकमििहनछ?

मकिमकियल्््बमिसन्िि्िछ,रिरएि्सएकेछेरे, ि्सककेछेरे,िम्सकराएरिरले:ऊिरेउतर्मधक्रए हिछ,रतप्ईािा्ईकिसन्िमििभरकेछि।”

३अमिउल्ाउसा्ईभनभये:'ये(ि्मिस)मतमेउतर्मधक्रए हिछि,तरमतमेआफिगभ््बमिसिछ।तेमतमे उतर्मधक्रएहिछ।'

४अमिउल्ाउसा्ई््मलरमिक्लिभये,रभनभये, “आक्शमतरलररत्र्लीगनसकछ्भिगन।”

५अमिउल्ाआक्शमतरलिभये,रत्र्लीिखिभये।अमि उल्ाउसा्ईभनभये:'तर्सन्िलीपमितसहिछि।' ६अमिउिापभि्मवश्सगर,रयेउिकेा्मगध्मिकत् गमिये।

७अमिउल्ामतिा्ईभनभये,“कि्िएलीकेिशसि्के ा्मगअमधक्रगिा्ईमतिएा्ईकलएलीकेऊर््ब मिक्ारल्उिपरिपभििह।िमतमेरमतमेपमछआउि मतम्सन्िकेपरिशरहिछ।”

८अमिउिाभि:'पभ,पभ,िकसरएथ्ल्प्उिमकियसके उतर्मधक्रएहिछ?'

९अमिउल्ाउसा्ईभनभये,'िा्ईतएिवरकेरउब्ग्ई, तएिवरकेरउब्््ख्,तएिवरकेरउब्भड्,रउब्ढकरर रउब्परव्ाऊ।'

१०अमििमलि्के्एचि्उिायएस्माररलबेिकेिमिक रलकेिमकेफा्बकेीिि््से््सगिथ्ा।

११अमिउिातल्रउब्विए्ि्ररतएस्ा्ई्माि्ि

चढ्र;रमतिएलीकेरगतविएि्िन्इमिर,रमतिएलीा्ई ्एचि्््ड,ररकअक्केस्ििर्ि;तरउिाचर्लीा्ई ््डिि।

१२अमिचर्लीतएबक्लीि्मथूर,रअब्िातए बक्लीा्ईधप्र,रचर्लीा्ईतएबक्लीछिमिरिि। १३अमिसयअस्रपमछ,अब्िि्मथरउब्परि्िभआये,र लर!उिएि्मथठाेअ्क्रकेत्सछ्ये,रअब्िा्ईभमिये: 'मिशयि्िमकतर्सन्िलीतसेिशि्परिशएहिछि ििमतिएलीकेलेइि,रमतिएलीामतिएलीा्ईि्स्ि् प्िछिरच्रसयवरसमििमििछि।' १४अमिििर्षकेमतिएलीि्स्ि्पिछि,तसर्षके पमििन्यगिछ,रतसपमछमतिएलीतल्््बधर धिसममतमाररमिसिछि।

१५अमिमतिएश्खनसगआफि्मपत्-पि्लीकल्ि्िछ्र

मसुलेऊ।'

४अमिििरेरमतमे्एचि्रउब्कर्र््धछ,रिमतिएा्ई अतनवखुगिछ।

५अमिअब्िघेपेपर,अमिपरिशराउिएसगकर्गिभयेर भनभये:

६“लर,िरेआज्तसगछ, अमिमतिएधरि्मतलीकेमपत्हिछ्।

मकिमकिामतिएा्ईधरि्मतलीकेमपत््ि्रकेछ।

ा्मगतेिशअमधक्रगिछस,रिमतिएलीकेपरिशर हिछ।

११अमिपरिपभाअब्ल्िा्ईभनभये:“अमिमतमेकर्गि लेभि,मतिएरमतमेपमछआउिमतम्सन्िलीािरेकर्र प्ाि्गर।मतिएलीिधपतकपररकेिति्गर,र मतिएलीकेिाडएकेिति्गर,रयेिरेरमतमे्एचि् अिनकर्रकेमचनहिछ।”

12आठ्मििि्िनकेपतकपीरकेिति्गर।तेपीर पीरकेघरि्िनकेलेसव्मविशए््बमकिकेलेस,िे मतिएलीकेसन्िलेइि। १३मतमेघरि्िनिलरककेिति्अवशगररिछ,रमतिएा पस्मतररमकिक्स्केिति्अवशगररिछ।िरेकर्र मतिएलीकेशरएरि्अिनकेमवमधकेीपि्रलिछ। १४अमिआठ्मििि्िति्िगरररकेपरर,िसकेिाडएके ि्सकेिति्गरररकेछि,तेप्णएआफि्ि्मिसली््ब ्मलषतहिपछ,मकिभितसािरेकर्रभङगरकेछ। १५अमिपरिशराअब्ल्िा्ईभनभये,“मतमएपतएस्र्ईके ि्िअ्उप्नस्र्ईहिछि,तरउसकेि्िस्र्हिछ।” १६िउसा्ईआमशरमििछरउ््बमतिएा्ईरउब्छेर् मििछ।िउसा्ईआमशरमििछ।ऊरउब्र्ष्नछर तस््बि्मत-ि्मतक्र्ि्लीउतनहिछि।

१७अब्ल्िघेपेपररिसएभर।उिाआफिेििि्भि,“क सयवरकेपीराछेर्िन्उिसकछर?अमििबवरकए स्र्ापमिछेर्िन्उिसकछ?”

१८अमिअब्ल्िापरिशरा्ईभि:'इश्रातप्ईकेस्ि ््चकेभर!'

१९अमिपरिशराभनभये,“ले,अमिस्र्ापमिमतिएा्ई रउब्छेरेमििमछि।मतिएाउसकेि्उइसल्कर्खि।ि तससगरतसक्पमछआउिसन्िसगिरेकर्रय्मपत गिछ,ििअिनकेकर्रहिछ।”

२०अमिइश्राके््रि्पमििामतमेकर्सिकेछ।लर, िउसा्ईआशएव्िमििछ,उसा्ईिल्ि्ि्उिछ,र उसा्ईअतनवखुगिछ।उसा््हिि्र्िकि्रलीा्ई िनमििछ,रिउसा्ईरउब्ठाेर्ष्ि्उिछ। २१तरििरेकर्रइसल्कसगय्मपतगिछ,िसा्ईस्र्ा मतिए््बिन्उिमछि।अ्,अक्वर,यलएमििलीि्।' २२अमिउल्ाअब्ल्िसगकर्गिछेडिभये,रपरिशर अब्ल्ि््बि्मथि्िभये।

२३अमिअब्ल्िापरिशराभनभरूगर।उिाआफिेछेर् इश्रारआफिेघरि्िनक्स्पररलीा्ई,िसा्ई उिाआफिेपस्ामकिक्मथर,आफिेघरक्स् पररलीा्ईमाररमतिएलीकेिाडएकेिति्गर। २४अमितलएमििअब्ल्िकेिति्गररये,रउिकेघरक्

२अमिस्र्ल्मसि,मकिमकल्िएाअब्ल्िसगयएकर्ली

शबलीकेक्रणागि्उिएल्सकेकर्असएक्रगररि। ३अमिल्िएाउिा्ईउिकेछेर्केि्ि्त्य्,मकिमक उिकेि्िसग्यप्बएलीि्(अथ्त)इसल्कि्ाखिरकेछ राखिरकेछ।

४अमि(मक)ि्ल्िएतेमकरकेसियि्उिएकल्फमकय्, उिारउब्छेर्िन्उिमछि।

५अमियसिमलि्ि्परिपभासिेि,गिेर्,स्ेइिरयिि ििएकेस्इा्क्ि्मथआफिेन्यक्य्ायिगिभये। उल्ामतिएलीा्ईआगेरग्कािा्इमििभयेरआिके मििसमपमििषगिभये।िामतिएलीा्ईमतिएलीक्स् क्िली्त्रकेछ,मकमतिएलीिषरप्पएछि,र मतिएलीाआफा्ईअशुप्छि,आफिेशरएरि्वमभच्र गछिरपथएि्अशुक्िगछि। ६अमि,तसरएि,सिेिक्ि्मिसलीकेअशुत्अिस्र मतिएलीागरक्ठ्उलीि्पमिपरिशरान्यक्य्ायि गिहिछ,िससिेिकेन्य। ७तरल्िएााता्ई्च्य्;मकिमकपरिशराअब्ल्िा्ई समूिभयेरउिा्ईपतिके्एच््बपठ्उिभये। ८अमिउिारउिक्छेरएलीापथएि्प्पगर,िि आििकेसियिखिउिकेसियसमपथएि्कमललभरके मथरि;मकिमकतएि्मिसाआफि्छेरएलीसगसलव्सगर। ९अमि,लर,सग्यप्बएलीि्उिक्स्सन्िके््रि् मतिएलीा्ईलब्उिरउिलि,रसिेिकेन्यिस

मतिएलीि्मथन्यक्य्ायिगि,रिणकेमििि्पथएि् ि्मिसकेकिपमिसन्िा्ईिछेडिआिशमिइरकेमथयेर कमिरकेमथये।

१०अमियसिमलि्ि्अब्ल्िलबेि््बमलड,रक्िशर शरके्एचि्गर्रकेपल्डि््से््सगर।

११अमिप्च्िमलि्के्एचि्उिएतल्््बगर,रशपथके

इि्रि््स।

१२अमिछब्िमलि्के्एचि्परिपभास्र्ा्ईभबिभयेर उल्ाभनभरअिस्रगिभयेरउिएगभवतएभइि। १३अमितसेिमलि्ि्उिारउब्छेर्िन्इि।िमलि्के ्एचि्,ििसियि्परिपभाअब्ल्िसगकर्गिभरके मथये,फसाकेपमलाेफाकेच्डि्,इसल्ककेिनभये। १४अमिअब्ल्िाआठ्मििि्आफिेछेर्केिति्गर। कर्रअिस्रिति्गरररकेपमलाेछेर्अब्ल्िमथर,िि

इस्राकेा्मगयेसि्केा्मगतेमकरकेछमकमतिएलीा येिि्उिपछ,छ्पेलीि््सपछ,आफिेब्उकेि्ि्ा् ाग्उिपछ,रिेा्््बप्ति्रल्ग्लीरमवाेमािपछ। ३१अमिअब्ल्िाििरक्ल्ग्लीरर्म्-र्म्ीिलीक् फालीमार,रलरकमििम्ल्िस्तपबकतएल्ग्लीमारर विएकेपररकि्गथ,रआिभि्स्कर्केा्मगआफि् परिशरकेपशस्रधनव्िगथ।

१अमिप्च्लप्केपमलाेवरकेयसियनएि्इसल्का्ई िधछब्इये,[१९८२म्ल्ि]रअब्ल्िातसेिमलि्ि्, आफिेछेर्इसल्का्ईिधछब्रकेमििि्रउब्ठाेभेि

२अमिमिशएल्ग्रकेछेर्इश्रा,उिक्मपत्अब्ल्िके अग्मडउिकेठ्उि्मथर।अब्ल्िाआिभिि्रर परिशरा्ईआशएव्िमिरमकिभिउिाआफि्छेर्लीा्ई

ििक्मथररमिसन्ििरक्मथरिि। ३अमिाताआफ््बअाख्रकेमििउल्ाभनभरकेकर् उिासमू,रपरिपभापथएकेउतर्मधक्रकेा्मगउिा्ई पथएि््एउमििभरकेि्उिएआिखभतभर,रउिाआफिे समणििास्थेकक्समषकत्ा्ईआशएव्िमिर। ४स्र्ाइश्राा्ईिलरि्चिगरकेिखिि,र अब्ल्िा्ईठाेआिभारि्उिगरकेिखिि।मतिए इश्रापमतड्लएभइिरअब्ल्िा्ईभमिि,“यसकि्रएर तसकेछेर्ा्ईमिक्मािऊ,मकिमकयसकि्रएकेछेर्िरे छेर्इसल्कसगउतर्मधक्रएहिछि।” ५अब्ल्िा्ईआफिएि्सएरछेर्केक्रणागि् उिएलीा्ईआफ््बमिक्लिकर्स्हग्हेभये। ६अमिपरिशराअब्ल्िा्ईभनभये,“मतमेदमषि्््ाकर ि्सएकेक्रणाििएिहिलेस;स्र्ामतिएा्ईभिक्स् कर्लीि्ध्ििऊरमतिक्वचिलीप्ािगर;मकिमक इसल्क््बमतमेि्उरसन्ि्ेा्इिछ।” ७तरयसकि्रएसएकेछेर्केा्मगिउसा्ईरउब्ठाे ि्मत्ि्उिछ,मकिभिऊतरेसन्िले। ८अमिअब्ल्िम्ल्िस्रउठ,रेबएरप्िएकेिशकमारर ल्ग्रर््ाककेक्धि्र्खिमिररउिा्ईम्ि्गर। 9अमिउिएतल्््बगइिर्श््केिरभमिि्घिमफर गररि।िशककेप्िएसमकये,र््ाकमति्रकेमथये,र अग्मड्ढििसकराडे। १०त्उसकएआि्ाउसा्ईागररउब्ितिकेीििमि

अध्य१८

६इसल्काआफिे्््ा्ईभि,“्््!”अमिउिाभि,“ि यल्छ,िरेछेर्।”अमिउिाभि,“लर,आगे,चकरि्उर् तछि,तरलेि्माकेा्मगभड्कल्छ,्््?”

७अमिउिाभि,“परिशरालेि्माकेा्मगरउब्भड् िब्इमििहिछ,िरेछेर्।”अमिउिएपरिशरकेपवतके िमिकगर।

८अमिउिारउब्विए्ि्र,रविएि्ि्उर्र्ि,रआफिे छेर्इसल्का्ई््धरविएि्मथकेि्उर्ि्मथर्ि,रआफिे छेर्इसल्का्ईि्िचकमािआफिेल्तपस्य्। ९अमििउसकेअग्मडरर्िकि्रि्सि्केअग्मडउमभर, अमिपरिपभाभनभये,'तसा्ईतेकबेि्मथल्तिउठ्उि, ितउसा्ईकलएगिभि,मकिमकिािि्रकेछमकऊ परिपभकेडरि्भछ।'

१०अमििासग््बउिा्ई्ेा्ररभि,‘अब्ल्ि, अब्ल्ि!’अमिउिएडर्ररभि,‘लर,ियल्छ।’ ११अमििाउसा्ईभि:'तेकबेि्मथआफिेल्तिउठ्ओ, िततसा्ईकलएगर;मकिमकअ्िािि्रकेछमकमतिए परिपभकेडरि्भछ्,रमतमेिठेछेर्,ि््बमतिएा रेककेछि्।'

१२अमिर्िकि्रि्सि्ाख्तभर;अमिअब्ल्िाआफिे आि्उठ्ररलर,अमिउिारउब्भड्ा्ईिििसके मसङासि्मतरकेमथये,अमिअब्ल्िगररतेभड्ा्ई माररआफिेछेर्केसट्ि्लेि्माकेीपि्चढ्र। १३अमिअब्ल्िातसठ्उा्ई'परिपभािखिभरकेछ'

भमिरकेछ:तेमसयेिपवतले।

१४अमिपरिपभाअब्ल्िा्ईिेसेपबकसग््बआफिे ि्िा्ेा्उिभये,ि्उल्ाल्िएा्ईउल्केि्उि् उल्सगकर्गििि्पिभये।

१५अमिउिाभि:“परिपभभनहनछ,िाआफिि्उि्शपथ ि्रकेछ,मकिमकतायेक्िगरकेछस,रतरेछेर्,तरे प्रेछेर्ा्ईि््बरेककेछिस,मकिता्ईआशएव्िि् आशएव्िमििछ,रतरेसन्िा्ईवखुगि्ढ्उिछ। आक्शक्त्र्लीरसिदमकि्रके््ाव्िमतक।अमि तरेसन्िाआफि्शतलीक्शलरलीअमधक्रगिछ, १६अमितरेसन्िू्र्पथएक्स्ि्मतलीआमशमरत हिछि;मकिभितािरेकर्सिकेछस,रिाता्ईभिके स्कर्ि्तिरेमवश्सयेगछसभिरस्ा्ईिि्इसकके छ:श्खनसगि्ऊ।

१७अमिअब्ल्िआफि्िव्िि्मिसलीकल्गर,र मतिएलीउठर्श््गर,रअब्ल्ि[२०१०म्ल्ि]शपथके

१६अमिअब्ल्िारस्वक्क्िलीिि,रउिाथ्ल्प्र

१७अमिउल्ामतिा्ईभनभये:“िरएछेरए,िरेछेर् य्क्केलरच्लगर,मकिमकऊपथएि्िरेसट्ि्हिछ,र ि्मिसलीक्सन्िलीक््एचि्आमशषेा्मग,रशिक् समणसन्िकेिमलि्केा्मग।”

१८मकिमकिा्ईथ्ल्छमकपरिपभाउसा्ईपथएके सतलि्रलक्स्ि्मिसलीभभ्ि्मथआफिेसममतके ा्मगरकि्मतहिछ्नहिछ।

१९अमिलर,िरेछेर्इसल्काय्क्ा्ईभभ्रस्वा्ई ्ढएि्य्गछ,तरििखछमकमतिएास्चय्क्ा्ईि्य् गछ्।

२०उल्पमतकेतप्ईकेिय्अू्ढ्उिलेस,रउल्ि्मथ तप्ईकेपिरलेस,मकिमकउल्अ्िखिपथएक्स् पस्समपथएि्ल्मेा्मगआमशरहिहिछ।

२१मतम्ल्तली्माय्लेऊि,रमतमेहियमतमेछेर् य्क्ि्आिखभतलेस,मकिमकिािर्स्छेर्लीा्ई भभ्उसा्ईधरपिगरकेछ।ऊसधभररधनहिछ,र उसकेसन्िास्र्पथएभररिछ।

२२यमिकिि्मिसापथएके््ाव्गनसकछभि,उसके सन्िपमिगनसमकनछ।

२३अमिपरिपभािा्ईरिरेसन्िा्ईआशएव्ि मििभरकेस्आशएव्िलीसधय्क्रउसकेसन्िके हिछ।

२४अमिउसकेसन्िि्िरेि्िरिर्पि्लीशि, िेआ्,लिेक,िलााा,रिेश,सतरआििकेि्िधन हिछ।

२५अमियएकर्लीाआक्शकेिग्स्लिछि,पथएा्ई ्मायेप्िछि,रआक्शि्भरक्स्जेमतलीा्ईिय् ्ि्उिछि।

२६अमिउिाआफिएआि्रर्क्केआि्केस्िन य्क्ा्ई्ेा्र,उसा्ईचमिगररआशएव्िमिररभि: २७“य्क्,िरेप्रेछेर्,िसा्ईिरेप्णाि्य्गछ, परिशरामतिएा्ईआक्श््बआशएव्ििऊि,रआिि, लिेक,िेआरशिा्ईउल्ामििभरक्स्आशएव्ि मतिएा्ईिऊि;रउल्ािा्ईभनभरक्स्कर्ली,र िा्ईमििपमतज्गिभरकेस्कर्,उल्ामतिएरमतम् सन्िा्ईपथएि्मथसगकेमििलीअिस्रसि्केा्मग

मतिएलीक्छेर्लीा्ईआशएव्ििऊ,त्मकमतिएलीपमि ििसआमशरप्उिसकि।

११अमिउिाइश्रा,उिक्छेर्लीरकतर्क् छेर्लीा्ईउपल्रमिर,रमतिएलीा्ईआफिेछेर् इसल्क््बब्ढ्पठ्र,रउिास्कर्आफिेछेर् इसल्का्ईमिर।

१२अमिइश्रारउिक्छेर्ली,कतर्क्छेर्लीर उिएलीक्छेर्लीप्र्ििखि्म्ाेिकेपवशू्रसमगर रपवमतरिरभमिमतरफककेसमणभमिि््से््सगर। १३अमियएरकअक्सगमिमसर,रमतिएलीकेि्िअर्एर इश्राएर्खिये।

१अमियसपिय्पि्केस्त्लप्केछब्वरकेसियि् अब्ल्िाआफिेछेर्इसल्का्ई्ेा्र,र[२०५७(२०५०?) म्ल्ि]उसा्ईआज्मिर:'ि्ढेभरकेछ,रिरेितके मििथ्ल्छि,रिरेआयपर्भरकेछ।' २अमिलर,िरकसयपचलतरवरकेभर,रिरेिएविक्स् मििलीि्िापरिपभा्ईसमूकेछ,रउल्केइच्पर् गिरउल्क्स्ि्गलीि्इि्भ्रएपवकमलडििरेसमण हियापय्सगरकेछ।

३िरेप्णािमतलीा्ईघण्गरकेछ,अमििामतिएलीके सव्गिलीा्ईघण्गरकेछ,रिा्ईसमषगिहिकेइच् प्ािगििािरेहियरआत्मिरकेछ। ४मकिमकउल्िएमवतपरिशरहिहनछ,रउल्पमवतर मवश्सयेगहिहनछ,रउल्स्कर्भभ्धि्हिहनछ,र उल्सगि्मिसलीा्ईसएक्रगिरउपल्रलीसएक्रगि किकित्छि;मकिमकपरिशरधि्हिहनछ,रउल्क् आज्लीउल्िगिरउल्केकर्रा्ईतचठ्नस्ि्मथ उल्ान्यगिहनछ।

५अमिलिरेछेर्,उल्क्आज्ली,उल्क्मवमधलीर उल्क्न्यलीप्ािगर,रमघिा्ग्िमतली,किक् िमतलीरढा्बिमतलीपछ्उििमलड। 6अमिमतिएलीापश,ग्ईवसव्आक्शि्उडिकिपमि चर्केरगतिि्ि। ७“यमिमतिएागलणयेगिा्माकेीपि्कि्माि्छ्

२३मतिएलीक्स्क्िरस्अशुत्््बफक,रसव्च परिशरकेववय्प्ािगर,रउल्केइच्पर्गर,रस् कर्ि्इि्भ्रलेओ। २४अमिउल्ामतिएा्ईमतम्स्क्िि्आमशरमििहिछ,र मतिए््बस्र्पथएभरर,पथएक्स्पस्भररध्मिकत्के म्रव्उि्िहिछ।िरेरमतमेि्िसगिमिकमललम्मसि

छि।

२५िरेछेर्,श्खनसगि्ऊ।सव्चपरिशर,िर्परिशरर मतम्परिशरामतिएा्ईउल्केइच्पर्गि्माये्ि्ऊि, अमिउल्ामतम्स्सन्िरमतम्््कएरलक् सन्िलीा्ईपस्समसि्केा्मगस्ध्मिक आमशषलीाआमशरिऊि,त्मकमतिएस्र्पथएि्आमशर ्नसक।

२६अमिउिएिसएहितल्््बमिस।

१अमिच्त्मास्पिय्पि्केपमलाेलप्ि्,िेसेवरके, अथ्त,अब्ल्िकेितभरकेवरि्,इसल्करइश्रा शपथकेइि्र््बलप्केच्ड-अथ्त,फसाकेपमलाे फाकेच्ड-िि्उिआर-मतिएलीक््््अब्ल्िकल्,र अब्ल्िाआफि्िईछेर्लीआरकेि्आिखभतभर। २मकिमकइसल्कके्श््ि्धरसममतमथये,रइसल्क आफिेसममतलिरआफिे्््कल्फकिि्िगथ। ३तएमििलीि्इश्राआफिे्््ा्ईभबिआये। मतिएलीिविि्रकस्थआर।इसल्कालबेिि््ि्रके आफिे्््केविएि्लेि्माकेीपि््माि्िचढ्र। ४अमिउिाआफिेभ्इइश्राकेस्िधनव्ि्माचढ्र रआिभकेभेिमिर।अमिरर्क्ािय्अन््बिय्कक ्ि्ररआफिेछेर्य्क्ा्ईमिइि,त्मकउिाआफिे््् अब्ल्िा्ईिशकेपमलाेफा््बमाररि्ऊि,त्मकउिा ितहिभभ्अमघस्थेकक्समषकत्ा्ईआशएव्िमिि सकि।

५अमिइसल्कापमिय्क्केल्त््बअब्ल्िा्ईि्िर मपउिकेा्मगउतिधनव्िभबएपठ्र।

६अमिउिाि्र,मपर,रसव्चपरिशरा्ईधनव्िमिर, िसासगरपथएसमषगिभये,िसापथएक्स्िेब्-िेब् कर्ली्ि्उिभये,रतएि्मिसलीक्सन्िलीा्ई मििभये,त्मकमतिएलीाि्िरमपउिसकिरआफिे समषकत्ा्ईधनव्ििऊि। ७'अमिअ्ितप्ईा्ईधनव्िमिनछ,लिर्परिशर,

२०लिरेछेरेय्क्,कि्िएछेरएलीिधकिपमि सन्िा्ईमवव्लगििखिलेमसय्रलेऊ,मकिमकउसक्स् सन्िपथए््बिरसितउिमािछि।

२१मकिमक,ल्िकेअपर्धकेक्रणागि्,कि्िागलए गय्,रउसक्स्सन्िलीपथए््बिषहिछिरतसक् स्््कएरलक्लीपमििषहिछि,रन्यकेमििि्उस््ब िनक्केलएपमि्च्इिछिि। २२अमििमतपिकलीरअपमवति्मिसलीस्के््रि् (क)िएमवतलीकेिशि्मतिएलीकेा्मगकिआश्हिछि; (ि)अमिपथएि्मतिएलीकेसमूि्हिछि; (ग)मकिमकमतिएलीमशओाि्िसछि, (घ)अमिमतिएलीिणकेठ्उि्ि्िछि, िसरएसिेिक्सन्िलीपथए््बामगर,तसरएििमतपि् गिलीपमिामगिछि।

२३लिरेछेर्य्क्,िडर्ऊ,रलअब्ल्िकेछेर्,मिर्श िलेऊ:सव्चपरिशरामतिएा्ईमवि्श््बिेग्उिहिछ,र स्भिक्ि्गली््बमतिएा्ईछबक्र्मििहिछ। २४येघरिाआफिेा्मग्ि्रकेहत्मकिपथएि्िरे ि्िर्खसक।[येमतिएरमतमेसन्िा्ईसि्केा्मग मिइरकेछ],रयसा्ईअब्ल्िकेघर्ि्भमििछ।येमतिएर मतमेसन्िा्ईसि्केा्मगमिइरकेछ।मकिमकमतिएािरे घर्ि्उिछ्रिरेि्िपरिशरकेस्िसि्केा्मग य्मपतगिछ्।मतमेसन्िरमतमेि्िपथएक्स् पस्लीि्रलिछ।

२५अमिउिातसा्ईआज्मििरआशएव्िमििछेड।

२६अमितएिईिि्रउबओछ्िि्सत,अमिय्क्आफिे ्््के्््अब्ल्िकेक्िि्सतरउिाउिा्ईस्त पबकचमिगर,अमिउिकेसलरउिकेहियउिएि्मथ पसनभये।

२७अमिउिाआफिेसमणहियाउिा्ईआशएव्िमिरर भि:'सव्चपरिशर,स्क्परिशररस्क्समषकत्,िसा िा्ईकलएलीकेऊर््बमिक्ारल्उिभयेत्मकउल्ा िा्ईयेभमिसि्केा्मगअमधक्रगिसकि,रिरउब् पमवतसन्िय्पि्गिसक-सव्चपरिशरसि्केा्मग धनलेऊि।'

२८अमिउिाय्क्ा्ईआशएव्िमिररभि:“िरेछेर्, िसि्मथििरेस्र्हियरि्य्ाआिखभतछ,तप्ईके अिगलरकप्उसि्मथरउसक्सन्िि्मथसि्रलेस।” २९अमिअ्िखिउप्नअिनसमउसा्ईित्गलेस,ित तचठ्नलेस,रतप्ईकेआि्उसि्मथरउसक्सन्िि्मथ िेमायेस,त्मकतप्ईाउसा्ई्च्उिसकहनछ,र आशएव्िमििसकहनछ,रतप्ईकेउतर्मधक्रकेा्मगरक र्षकेीपि्उसा्ईपमवत्ि्उिसकहनछ;

१५त्मतिएलीाभनछि:'पि्लीक्मििलीधरमथर,रक लि्रवरसम,रअसामथर;तरलर,ल्मेिएविक्मििली, यमिरकि्मिसधर््चकेछभि,तएसवररिशवरछि,र, यमिऊ्मायेछभि,च्रवर,रतएिषछि,रयसिष पस्केसियि्किश्खनछि।' १६अमितसपस्ि्छेर्लीाआफि्मपत्रआफि् ्ढ्प्क्लीा्ईप्परअधि,रआफिेििक्शबलीर उिएलीागिठा्िषत्लीकेिेरएठलर्उिछि,र परिपभाउिएलीरउल्के्एचि्गिभरकेकर्रा्ईत्ग ््रि्,मकउिएलीाउल्क्स्आज्ली,उल्क्मवमधली रउल्क्स्क्ििलीप्ाि्गिपछरप्ािगिपछ,ि्मलि व्िबमतरिफक्।

१७मकिमकस्ािषक्िगरक्छि,रलरकििाअधि ्ेलछरमतिएलीक्स्क्िलीअशुत्रघमणतछि,र मतिएलीक्स्ि्गलीअशुत्,अशुत्रमवि्शहि। १८लर,पथएउिएलीक्स्क्िलीक्क्रणिषहिछ,र तल्ि्िके्ेबके्एउहिछि,रतापमिहिछि;मकिमक उिएलीक्क्िलीपणीपि्अमवश्सएछि,रमतिएली स्रकस्थिषहिछि,िि्वरली,ग्ईवसलीरचर्ली, रसिदक्स्ि्छ्ली,ि्मिसलीक्छेर्छेरएलीक्

क्रण।

१९अमिववय्रकर्रकेक्रणागि्मतिएलीा रकअक्सगूगड्गिछि,िव्िलीवुलीसग,वुली िव्िलीसग,गरर्लीधिएलीसग,गरर्लीठा्लीसग,र ि्गलीश्सकसग,मकिमकमतिएलीाआज्,कर्र,च्डली, िमलि्ली,मवश्िमििली,ियनएलीरस्न्यलीम्सक् छि।

२०अमिमतिएलीा्ई््बेि्फक्उिमतिएलीधि,तरव्रर युमाररिड्हिछि;तरपथएि्रक-रकगरएधररगत

ि्ग्रसममतिएलीफकिछिि।

२१अमििेभ्गक्छि,मतिएलीआफिेिषत्््ब ध्मिकत्के््बेि्फकिछिि,तरमतिएलीस्ाआफा्ई छारधिसममतमतर्ढ्व्मििछि,त्मकमतिएलीपतका आफिेमछिकएकेस्थेकमािसकि,रमतिएलीाठाेि्ि र्खछि,तरसतत्ि्लेइि,ध्मिकत्ि्लेइि,रमतिएलीा आफिेअशुत्रआफिेअशुत्केभषत्ापमवतय्िा्ई अशुप्िछि।

२२अमियसपस्क्ि्मिसलीक्क्िलीकेा्मग परिपभ््बठाेिणआउिछ।उल्ामतिएलीा्ईतरव्र, न्य,कि,ाबप्बरमिलिसमिहिछ।

२३अमिउल्ामतिएलीकेमवरुि्अनि्मतक् प्पएलीा्ईउठ्उिहिछ,िसि्ितिय्छितकरण्छ, रिसाितवुििव्ि,ितकसकेपमिआिरगिछि, मकिमकमतिएलीस्ि्मिसलीभभ्िषरिषक्िगि

८अमििशभररअमिक्ापय्।यसलप्केिेसेवरकेमिि

९अमिपरिपभामतिा्ईिि्पिभयेरभनभये,“मिशि् िि्ऊ,िििशिमतिएा्ईभनछ,तलए्सरयलए्से््स गर।िमतिएसगरलिछरमतिएा्ईआशएव्िमििछ।” १०मकिमकिमतिएरमतम्सन्िा्ईयेस्िशमििछ।िा मतमे्््अब्ल्िा्ईमिरकेपमतज्पर्गिछ।िमतमे सन्िा्ईआक्शक्त्र्लीिस्ढ्उिछरयेस्िश मतमेसन्िा्ईमििछ।

११अमितरेसन्िू्र्पथएक्स्ि्मतलीआशएव्मित हिछि,मकिमकतरे्््ािरेकर्सनभये,रिरेआज्ली, िर्ववय्ली,िर्मियिलीरिरेकर्रप्ािगिभये; अ्िरेकर्ि्िरयसिशि््से््सगिलेस। १२अमिमतिएतएिलप्समगा्रि््स। १३अमिअ्एिाका[२०८०-२१०१म्ल्ि]उसके््रि्र उसकेस्चएिलीके््रि्यसेआज्मिर,'िसाउसा्ई व्उसकेकिपमिचएिा्ईछनछतेमिशयिि्ररिछ।' १४इसल्कपमाशतएलीक््एचि्शख्श्ाएहिगर।उिा धरसममत,ग्ईवस,भड्,ऊब,गध्रठाेपररव्रप्पगर। १५अमिउिापमाशतएलीकेिशि््एउछररसयगण््ढए

१६अब्ल्िकेिएविक्ाि्उिक्िेकरलीाििक्स् इि्रली,अब्ल्िकेितपमछपमाशतएलीा्भगररमिरर ि्बेाभररमिर।

१७अमिअ्एिाकाइसल्का्ईभि,“ल्िए््बगइल्ा, मकिमकमतिएल्िएभभ्धरशख्श्ाएछ्।”अमिइसल्क स्त्लप्केपमलाेवरकेतल्््बमिसरगर्रके उपतक्ि््से््सगिथ्ा। १८अमिमतिएलीातएइि्रलीफररििििउिक्मपत् अब्ल्िक्िेकरलीाििक्मथर,रउिक्मपत् अब्ल्िकेितपमछपमाशएलीा्भगरक्मथर।अमि अब्ल्िातएइि्रलीकेि्उआफि्मपत्अब्ल्िार्िक् ि्िअिस्रर्ि।

१९अमिइसल्कक्िेकरलीा्सएि्रउब्इि्रििर मिउिेप्िएभट्र।गर्रक्गेठ्ा्लीाइसल्कक् गेठ्ा्लीसगूगड्गररभि,'प्िएल्मेले';अमि इसल्कातसइि्रकेि्ि'मवकमत'र्ि,मकिभिमतिएलीा ल्िएसगिषववल्रगरक्मथर। २०अमिमतिएलीािेसेइि्रिि,रतसकेा्मगपमि ूगड्गर,रउिातसकेि्ि'शतत्'र्ि।अमिउिए

मतिएलीाआफि्स्अशुक्िलीािरेििा्ईतएते ्ि्रक्छि:मकिमकमतिएलीक्स्क्िलीवमभच्रर अमभा्र्हि,रमतिएलीि्किध्मिकत्छि,मकिमक (मतिएलीक्क्िली)िषछि।”

२अमिि,िरेछेर्,मतिएा्ईअतनि्य्गछ,रिरेहियर िरेसलामििकेलरकघडएरर्तकेलरकपलरि्मतिएा्ई आशएव्िमिनछ।

३अमिअ्,लिरेछेर्,िरेकर्सि,रमतमएआि्केइच् प्ािगर।यसिशक्छेरएलीिधकसा्ईपमिमवव्लिगर, तरिरे्््केघररिरे्््केि्ति्र््बि्त।तािरे ्््केघर््बरउबएपतएमािछस,रसव्चपरिशराता्ई आमशरमििहिछ,रतर्छेर्छेरएलीधि्पस्रपमवत सन्िहिछि।

४अमिय्क्ाआफिएआि्रर्क्सगकर्गररउिा्ईभि: “लिलेस,आि्,िि्लप्केभर,रिा्ईथ्ल्छि,ितिा किसएा्ईछरकेछ,ितिाकससगआफिेिगिएगरके छ,ितकि्िक्छेरएलीिधकसा्ईआफिेपतए्ि्उि मवच्रिगरकेछ।”

५मकिमकआि्,िा्ईल्म्मपत्अब्ल्िक्शबलीय्ि छि,मकिमकउल्ािा्ईकि्िक्छेरएली््बपतएिमाि भिएआज्मििभरकेमथये,तरिरे्््केघर्ि्रिरे ि्ति्र््बरउबएपतएमािभिएआज्मििभरकेमथये। ६िापमलािसिकेमथरमकतरेभ्इा्््िक्छेरएली िनक्छि।तसािामतिएलीक्एच््बरउबएपतए

७अमियसक्रणागि्िािरेिएविभररप्पिगिव्िर् स्ि्गलीि्भषहि््बआफा्ईिरेआत्ि्सरमकत र्िकेछ;मकिमकव्सि्रवमभच्रकेसम्ि्,िर्मपत् अब्ल्िािा्ईधरआज्लीमििभरकेमथये। ८अमि,उल्ािा्ईआज्मििभरक्स्कर्लीके्््िि पमि,यए््इसवरिखििरेभ्इािसगूगड्गरररलकेछ,र िा्ई््रम्रभमिरलकेछ:'लिरेभ्इ,िर्िई पतएलीिधरउबए्मलिएा्ईमवव्लगर';तरिउसागरिस गिअसएक्रगछ।

९आि्,ितप्ईकेस्िशपथि्नछमकिरेिएविभररि कि्िएसन्िक्छेरएलीिधकसा्ईपमिमवव्लगिछि,र िरेि्िािसेिषक्िगिछि। १०िडर्उिलेस,आि्;ितप्ईकेइच्पर्गिछर इि्िि्रएपवकमलडिछ,रिर्ि्गलीकमललभषप्िछि भनकर्ि्ढकहिलेस।'

११अमितसपमछउिाआफिेअिल्रसगमतरउठ्इिर आफि्ल्तक्औा्लीफा्इि,रआफिेिििेमािरसग रपथएसमषगिहिसव्चपरिशरा्ईधनव्िमिइिर

मििसकछ।”अमिअ्,िरेछेर्,िाता्ईआज्गरकेकर् प्ािगर।तरे्ग्ाि्गररिईवब्असा््ख्माररआऊ, रितरे्््ा्ईििपिस्मिषि्िकर््ि्उिछ।तातरे ्््कल्ाि्,त्मकमतिाि्ररपरिपभकेस्िता्ई आशएव्ििऊि,रतआमशरप्उिछस। ७अमिय्क्ाआफिएआि्रर्क्ा्ईभि,“आि्,िर् ्््ाि्िहिरउल्ा्ईििपिकिपमिकर्िमिि््ब रेकछि।िरएआि्,िा्ईडरछमकउल्ािरेसरमचनहनछ रिा्ईछिच्लिहनछमक।”

8मतिएा्ईथ्ल्छिाेभएछअमििरेि्जरस्वर्भरके छ।िउसकेििरकेस्ििषि्मिसिसिि्पिछ।ि तसेक्िगिछििउसािा्ईगिआज्मिरकेमथरि।

अमिऊिसगररस्उिछरिआफि्मथआमशरलेइि,सर्प

ल्उिछ।'

९त्उसकएआि्रर्क्ाउसा्ईभमिि,“छेर्,मतमेसर्प िि्मथपरेस।िरेकर्ि्ति्ि।”

१०अमिय्क्ाआफिएआि्रर्क्केकर्ि्िरगरर िईवब्र्म्रिेब्््ख्क्प्ठ्ल्ररआफिएआि्कल् ल्र,रउसकएआि्ामतिा्ईििपिस्मिषि्स्ि्इि। ११अमिरर्क्ाआफिेिठेछेर्रस्वकेप्िएल्इि,िे

ाग्इमिइि।

१२अमिउिातय्रप्रकेि्सररेबएआफिेछेर्य्क्के

ल्ति्मिइि।

१३त्य्क्आफिे्््कल्गररभि,“ितप्ईकेछेर्ह। तप्ईािा्ईिभनभरकेमथये,िातलएगर।उठिलेस, ्सलेसरिासि्तकेि्सि्उिलेस,्््,त्मकतप्ईके आत्ािा्ईआशएव्िमििलेस।”

१४त्इसल्काआफिेछेर्ा्ईभि,“छेर्,मतिएायमत च्डकसरएभट्य्?”

१५'अमिय्क्ाभि,'मकिभिपरिपभ>मतम्परिशरा िा्ईभट्उिभये।'

१६त्इसल्काउसा्ईभि,“िरेछेर्,िमिकआइि,त्मक िमतिएा्ईछिसक,कमतिएिरेछेर्रस्वल्मकलेइि्?”

१७अमिय्क्आफिे्््इसल्ककेिमिकगर,रमतिा उिा्ईछेररभि,“मतमेआव्िय्क्केिसछ,तर ल्तलीरस्वक्ल्तलीहि।” १८तरउल्ाउसा्ईमचनभरि,मकिमकयेसग््बउिके

1अमिरस्वकेिठेछेर्ासपि्ि्भिकेकर्रर्क्ा्ई सि्इये,ररर्क्ाआफिेक्नछेछेर्य्क्ा्ई्ेा्उि पठ्इि, २अमिमतिा्ईभि,“लर,तरेि्िरस्वाति्मथ्िा् मािछरता्ईि्िछ।”

३अ्,लिरेछेर्,िरेकर्सि,रउठरिरेभ्इा्््िकल् ल्र्िि्भ्गरि्ऊ।अमिकलएमििउससग्सि्सम मतमेभ्इकेररसििि,रउसामतिए््बआफिेररसलब्उिि रमतिएागरक्स्क्िम्सिि।तसपमछिमतिएा्ई

तल्््बल्उिपठ्उिछ।'

४अमिय्क्ाभि:'िडर्उमिि;यमिउसािा्ईि्ि

५तरउिाभमिि,“िा्ईरकमििि्िर्िवछेर्ली््ब

६य्क्ाआफिएआि्रर्क्ा्ईभि,“लर,मतिएा्ईथ्ल्छ

ि्िछि;ि्उल्ािा्ईपठ्उिहनछ,त्ि्तिि्िछ।”

७अमिरर्क्ाय्क्ा्ईभमिि,“िमभतगररमतिएसगकर् गिछ,रमतिामतिएा्ईि्िमििछि।”

८त्रर्क्ाइसल्का्ईभमिि:“रस्वाआफमसतमवव्ल गरक्िईलति्मतकएछेरएलीकेक्रणागि्िा्ईिरे ज्ििघण्ा्गछ।यमिय्क्ापमियसिशकए छेरएलीिधरउबएा्ईमवव्लगऱयेभििकसरए््च?

मकिमककि्िक्छेरएलीिषछि।” ९त्इसल्काय्क्ा्ई्ेा्ररआशएव्िमिर,रउिा्ई लपक्ररभि,“कि्िएछेरएलीिधकसा्ईपमिमवव्लिगि। 10उठरिसेपेब्मिय्ि्तरएआि्के््््तराकेघरि् ि्ऊ।तल्तरएआि्केि्िा्््िक्छेरएलीिधरउबए पतएल्ऊ। ११सवशख्ि्िपरिशरामतिएा्ईआशएव्िमिऊि,मतिए धरर्षलीि्््चसक।मतिएरिरेमपत्अब्ल्िािस आशएव्िमतिएा्ईिऊि।मतिएरमतमेपमछआउिमतम्

हिछ,रतप्ईािा्ईमििभरकेस्कर्केिश्शि तप्ईा्ईमििछ,लिर्परिशर।'

1तसपमछय्क्आफिेय्त्ि्रएर्खे।तेपवमतरके िशि्रर्क्केभ्इा्््िकल्पगे।ा्््िरर्क्सग ्सेररकलप्समरर्क्कएछेरएर्लाकेा्मगउसके सव्गय्।

२अमितसेलप्केपमलाेवरि्[२१२२म्ल्ि]उिाउसा्ई

भि:'िा्ईिरएपतएमििलेस,िसकेा्मगिास्तवरसम तप्ईकेसव्गर';अमिा्््िाय्क्ा्ईभि:'ितप्ईा्ई मतमएपतएमििछ।'

३ा्््िाभेितय्रप्ररआफिएिठएछेरएाआा्ईमारर य्क्ा्ईपतएकेीपि्मिर,रआफिएकि्रएमिल्ा्ईपमि ि्सएकेीपि्मिर;तरय्क्ाउिा्ईमचििि,मकिमक उिासेचमकउिएर्लाहि। ४अमिय्क्ाउिकेिमिकगररलि्,उिएाआमथइि; य्क्ा्््िसगररस्ररभि,“मतिएािसगमकियसे ववल्रगय्?किार्लाकेा्मगमतमेसव्गररि,ाआके ा्मगलेइि?मतिएािा्ईमकिअन्यगय्?”

५मतमएछेरएा्ईमाररि्ऊ,िि्नछ;मकिमकमतिएािा्ई िर्मेक्िगरक्छ्।'मकिमकय्क्ााआा्ईभभ् र्लाा्ई्ढएि्य्गथ;मकिमकाआक्आि्कििेरमथर, तरउिकेीपधरसभरमथये;तरर्लाक्आि्सभरमथर रउिएअतनसभररसभरमथइि।

६अमिा्््िाय्क्ा्ईभि,“ल्मेिशि्िठएभभ् क्नछएा्ईमििचािछि।”अमियसेगिउमचतलेइि; मकिमकसग्यप्बएलीि्यसरएाखिरकेछराखिरकेछ, मककसापमििठएभभ्क्नछएा्ईमििहिि;तरिठेा पमलामिनछरतसपमछक्नछए-अमििसातसेगछ, मतिएलीासगि्उसकेमवरुि्िेरथेपछि,रयेक्ि गिकेलएपमिधि्हिि,मकिमकयेक्िपरिपभकेििरि् िषले।

७अमिइस्राक्सन्िलीा्ईयेक्ििगिआज्िऊ; िठेा्ईिमििभभ्पमलामतिएलीाक्नछेा्ईपमििमािि रिमििि,मकिमकयेधरिषक्िले।

८ा्््िाय्क्ा्ईभि,“यसकेभेिकेस्तमििम्त्उि िऊ।िमतिएा्ईर्लामििछ।मतिएाअूस्तवरिरेसव् गिसकछ्।अमघलेलप्ि्िसमतिएािर्भड्लीचर्उि सकछ्।”

९ाआकेभेिकेस्तमििम्तपमछा्््िाय्क्ा्ईर्ला मिर,त्मकउसाअीस्तवरसमसव्गरेस।अमिमिल्कए ्मलिएम्ल्ा्ईर्लाकएि्सएकेीपि्मिर।

तप्ईकेसव्गरकेवरलीपर्गरकेछ,रििरे्््के घरि्ि्िछ।”

२६ा्््िाय्क्ा्ईभि,“िसग्सरिरेभड्््ख् चर्ऊरमतमेज्ा्ाऊ।”

२७अमिमतिएलीारकअक्सगसलिमतिि्रमकउसा क्ाे,थेप्रसतेिनक्थि्र््ख्लीकेज्ा् उसा्ईमििपछ,(यए)उसकेज्ा्हिपछ।

२८स्भड्लीथेप,थेप,क्ा्,्ग््गमकमसिक्थेप िन्र।अमिमतिएलीाफररआफििसप्ठ्लीिन्र। स्थेपय्क्क्मथरर््कएरलक्ा्््िक्मथर। २९य्क्केसममतअतन्ढे।ऊसगग्ई-गेर,भड्,गध्, ऊब,िेकर-िेकि्लीपमिमथर।

३०ा्््िरउसक्छेर्लीाय्क्केड्लगिथ्ा। ा्््िाउसक्भड्लीिेसरउसा्ईिर्मेििरालर।

1र्लाायेसफा्ईिनमिरपमछा्््िआफि्भड्लीके ऊिक्बिगर,मकिमकभड्लीमति््बतएिमििकेब्ढ् पु्।

२ा्््िाआफि्भड्लीकेऊिकतिा्गकेय्क्ा िि।य्क्ााआरर्लाा्ई्ेा्ररउिएलीा्ईकि्ि िशि्आफसगआउििय्ाकर्गर। ३मकिमकउिासपि्ि्ििक्स्कर्,आफि््््केघर फकिपछभिरउिाभिक्स्कर्लीउिएलीा्ई्त्र। उिएलीाभि,'तप्ईिल्ि्िहनछ,ल्िएतप्ईसगि्िछ्।' ४अमिय्क्ाआफि्मपत्इसल्कक्परिशररआफि्मपत् अब्ल्िक्परिशरा्ईआशएव्िमिर।अमिउिएउठर आफि्पतएलीरछेर्छेरएलीि्मथचढ,रआफि्स्सममत माररििएप्रगर,रमगा्िकेभमिि्आर।य्क्ा ा्््ि््बआफिेििस्याक्ररउिा्ईभििि। ५च्थेलप्केस्त्वरकेपमलाेिमलि्ि्,अथ्तरक्इस् मििि्य्क्मगा्िमतरफक।[२१३५म्ल्ि]ा्््िा उसा्ईपछ्ररतसेिमलि्ि्,अथ्ततह्मििि्मगा्िके पल्डि्य्क्ा्ईभट्र।

६अमिपरिपभाय्क्ा्ईल्मिगिमििभरि;मकिमकर्तए सपि्ि्ा्््िाय्क्ा्ईिि्पर।अमिा्््िा य्क्सगकर्गर।

७अमिपन्मििि्य्क्ाा्््िरउिएसगआरक्स्के ा्मगभेितय्रप्र।तसमििय्क्ाा्््िा्ईर ा्््िा्ईपमिय्क्ा्ईकसिि्र,मकमगा्िकेपल्ड ि्घरिर््उदशाअक्ठ्उि्िि्ओस।

गिपछमकिभिमतिएलीाइस्राि्ा््ििकक्िगरक् मथर।

६अमिपरिपभामतिएलीा्ईय्क्क्छेर्लीकेल्ति् समिभयेत्मकमतिएलीामतिएलीा्ईतरव्राि्शगीि रमतिएलीि्मथन्यक्य्ायिगीि,रइस्राि्फरर यसेिलेसमकइस्राकएकि्रएअशुलेस।

७अमियमिकिि्मिसाइस्राि्आफिएछेरएव््मलिएा्ई अनि्मतलीकेसन्िभरकेकिि्मिसा्ईमििच्लनछ भि,उसा्ईमिशयिि्िपछरमतिएलीाउसा्ईढङ्ा ल्िरि्िपछ;मकिभिउसाइस्राि्ा्ििि्क्िगरके छ;रमतिएलीातससएा्ईआगेि्िा्उिपछ,मकिभि उसाआफिे्््केघर्ि्केि्िअि्िरगरकएछर उसा्ईइस्रा््बिरसितउिमािछ। ८अमिपथएक्पस्भररइस्राि्वमभच्रगिसएव् अशुत्िभमबऊि;मकिमकइस्रापरिपभकेमिख्पमवत छ,रलरकि्मिसिसातसा्ईअशुप्रकेछ,तेमिशय िि्ररिछ।मतिएलीातसा्ईढङ्ाल्िरि्िि। ९मकिमकइस्राक्स्सन्िके््रि्सग्यप्बएलीि् यसरएिाखिरकेराखिरकेछ:िसा(यसा्ई)अशुप्छ तेमिशयिििछ,रढङ्ाल्िरि्ररिछ।

१०अमियसववय्केकिसएि्छि,ितकिकि्छ,ित किप्यमशतिछ।तरिसाआफिएछेरएा्ईअशुप्छ, तसा्ईइस्राकेस्र्सिि्य््बिरसितउिमायेस, मकिभितसाआफिेि्िएिेाेिा्ईमिरकेछरतसा्ई अशुप्ििषक्िगरकेछ। ११अमिलिेश्,मतिएाइस्राक्सन्िलीा्ईआज्िऊ रमतिएलीा्ईआफि्छेरएलीअनि्मतलीा्ईिमििर आफि्छेर्लीक्ा्मगअनि्मतक्छेरएलीिमािआगल गर,मकिमकयेपरिपभकेदमषि्घमणतछ। १२यसक्रणिामतमेा्मगववय्क्शबलीि् शकिएलीािएि्केमवरुि्गरक्स्क्िलीरय्क्क् छेर्लीाभिक्कर्लीािकेछ,'ल्िएआफिएछेरएा्ई िति्िगरररकेि्मिसा्ईमििछि्,मकिमकतेल्मेा्मग अपि्िमथये।'

१३अमियेइस्राकेा्मग,््मचरलक्लीकेा्मगर अनि्मतक्छेरएलीा्ईमवव्लगिलीकेा्मगमिभ्ले; मकिमकयेइस्राकेा्मगअशुरमघिा्गेछ। १४अमियमिइस्रााअनि्मतक्छेरएलीिधकिपतए र्िकेछ,व्आफि्छेरएलीिधकिअनि्मतक्पररा्ई

मतिएलीक््एचि्रलक्मविशएिवत्लीा्ईमतिएलीा लब्इिऊ।”

२मतिएलीातएपर्ईिवत्ली,क्िि्भरक्रघ्बएि् भरक्िमतली,र्लााआफि््््ा्््ि््बचेरर य्क्ा्ईमिरक्िमतलीत्ग।ा्््िातएिमतलीा्ई िा्इमिर,बक्-बक्प्ररिषप्रअमिशकिकेभमिि् भरकेफा्बकेीििमिाक्र। ३अमिस्त्िमलि्केऔसएि्उिए्थागर।उिासतके ठ्उि्रउब्विए्ि्र,रतल्रउब्ि्िेिड्गर।उिा आफिे्््इसल्का्ईआफिे्माि्िि्आउिरआफिए आि्रर्क्ा्ईि्रपठ्र।

४इसल्काभि,“िरेछेरेय्क्ा्ईआउििऊ,रि ििभभ्पमलाउसा्ईभबििऊ।”

५अमिय्क्आफि््््इसल्करआि्रर्क्कल्,आफि् ्््अब्ल्िकेघरि्गर।उिाआफि्िईछेर्ली,ावएर यहि्ा्ईपमिआफसगमाररगर।तसपमछउिएआफि्््् इसल्करआि्रर्क्कल्गर। ६अमिरर्क्य्क्ा्ईचमिगिरअग्ाेल्लिधरलर्््ब

आरकेछ'भनसिरउिकेआत्फररि्गतभये;रउिा उसा्ईचमिगररि।

७अमिउिाउिक्िईछेर्लीा्ईिखिि,रमतिएलीा्ई मचमिि,रउिा्ईभमिि:“कयएमतम्छेर्लीहि,िरेछेर्?” अमिउिामतिएलीा्ईअग्ाेल्माि,चमिगररिर आशएव्िमििभमिि:“मतिएलीि्अब्ल्िकेसन्िपमतमयत हिछ,रमतिएलीपथएि्आमशरस्म्तहिछ्।”

८त्य्क्आफि््््इसल्ककल्गर,िल्उिएसतक् मथर।उिक्िईछेर्लीपमिउिएसगमथर।उिाआफिे ्््केल्तसि्तरमिहररररउिा्ईचमिगर।इसल्का आफिेछेर्य्क्केगा्ि्ब्सरउिकेगा्ि्अग्ाे ल्ाररेर।

९अमिइसल्ककेआि्््बअध्रेलटे,रउिाय्क्क् िईछेर्ली,ावएरयहि्ा्ईिि,रभि:'कयएमतम् छेर्लीहि,िरेछेर्?मकिमकमतिएलीमतिएिसछि।'

१०अमिउिाउिा्ईभिमकमतिएलीस्चिर्छेर्ली मथर:'अमिमतिएास्चििक्छ्मकमतिएलीस्चिर्

रपरिपभकेस्ि्माि्िचढ्उिकेा्मगआफाभ्का गरअिस्रस्कर्तय्रभरकेरउिा्ईगध्ि्चढ्उि आरके्त्र।

२७अमिइसल्काआफिेछेर्य्क्ा्ईभि,“िमतिएसग ि्िसखकि;मकिमकिवुभरकेछर््बेसलिसखकि। िरेछेर्,श्खनसगि्ऊ;मकिमकिआिरकसयपसठए वरकेभर;अ्िय्त्गिसखकि;मतमएआि्ा्ई(गध्ि्) चढ्ररमतिएसगि्ििऊ।”

२८अमििा्ईथ्ल्छ,िरेछेर्,मतिएिरेि्मतरआरक् ल्।अमिआिकेमििधनलेसमकिमकमतिएािा्ईिएमवत ििक्छ्,रिापमिमतिएा्ईििकेछ,िरेछेर्। २९मतिएसफालेसरमतिएागरकेभ्कापर्गर।आफिे भ्काित्ग।मकिभिमतिएाभ्काके््रि्िव्फिलए हिछ्।अ्तेपर्गिलत्रगर।अमिस्थेक्ि्उि, िसा्ईमतिएाभ्कागरक्छ्,उल्पसनलेऊि। ३०अमिउिारर्क्ा्ईभि,“मतमेछेर्य्क्सगि्ऊ।” रर्क्आफिेछेर्य्क्रि्ेर्सगगइिरमतिएली ्थाि्आइपग।

३१अमिय्क्ाआफि््््ामतिा्ईरआफि्िईछेर्ली ावएरयहि्ा्ईआशएव्िमिरकेप्थि्समू।अमिउिा आिभिि्ररआफि्पि्लीअब्ल्िरइसल्कक् परिशरा्ईधनव्िमिर।

३२अमिउिाभि:'अ्िा्ईथ्ल्छमकिसगअिनआश् छ,रिर्छेर्लीपमि,स्क्परिशरकेस्ि';रयसरएये िईके््रि्तेमकरकेछ;रमतिएलीासग्यप्बएलीि् उिएलीा्ईअिनगव्लएकेीपि्रकडगछिमकइसल्का उिएलीा्ईकसरएआशएव्िमिर।

अध्य३२

1अमितेर्तउिए्थाि््स,रावएासपि्ििमक मतिएलीाउिा्ईरउिक्छेर्लीा्ईसि्केा्मगसव्च परिशरकेपि्ल्रएमिय्गरक्छिर्ि्रक्छि;अमि उिएमिद्््बबूरपरिपभा्ईधन््िमिर। २अमिय्क्यसिमलि्केच्ध्मििम्ल्िस्रउठर आफसगआरक्स्चएिली,ि्मिसलीरग्ईवसली,सि रलरकभ्ड्कड्राग्लीकेिश्शमिर।ले,उिास्

गिछि,रतसपमछमतिएलीास्र्पथएअमधक्रगिछिर सि्केा्मगतसा्ईअमधक्रगिछि। २०अमिउल्ामतिएसगकर्गररसकपमछ,उल्मतिए््बि्मथ ि्िभये,रय्क्ासगि्िउठसमलर। २१अमिउिार्तकेिशिि्िि,रसग््बरकसगितता ओा,िसकेल्ति्स्तवब्प्बएमथर,रउिातएय्क्ा्ई मिर,रउिातएपढरतसि्ाखिरक्स्कर्लीि्भथ ििउिएरउिक्छेर्लीा्ईयग्यगसमआइपगछि। २२अमिउल्ाप्बएलीि्ाखिरक्स्कर्िि्उिभये,र उसा्ईभनभये:'येठ्उि्ि्उि,रयसा्ईअिन पमवतय्िि्ि्उि,रयल्ि्स;मकिमकयेठ्उलेइि। आफिे्््अब्ल्िकेघरि्ि्ऊरआफिे्््केितके मििसमआफिे्््इसल्कसग्स।' 23मकिमकमिशि्मतिएश्खनसगििछ्,रयसिशि् मतिएा्ईतर्पि्लीअब्ल्िरइसल्कसगसम्िपवक ग्मडिछ।

२४िडर्ऊ,मकिमकमतिएाििक्रपढक्िसस्हिछ; अमिमतिएाििक्रपढक्स्कर्ाि।

२५अमिय्क्ाभि:'पभ,िापढक्रििक्स्कर्ली िकसरएसमूिसकछ?'अमिउिाउसा्ईभि:'िस् कर्लीतप्ईकेसमूि्ि्ल्उिछ।' २६अमिउिएतल्््बउठ,रमिद्््बबू,रउिापढक्र ििक्स्कर्समू,रउिापढक्रििक्स्शबली ाि।

२७अमिउिातल्अक्मिििि्र,रपमलाक्मििलीि् ्माि्िचढ्उिस््माि्िलीिसतसि््माि्िचढ्र, रतसकेि्ि'थप'र्ि,मकिमकयेमििथमपयेरपमलाक् मििलीा्ईउिा'च्ड'भि।

२८अमियसरएयेहिपछभिरपकबभये,रयेसग्य

प्बएलीि्ाखिरकेछ:तसाउल्ा्ईयेपकबगररयेमक उल्ायसा्ईिि्उिपछ,रयसा्ईच्डकेस्तमििलीि् थपपछ।

२९अमियसकेि्ि'थप'र्खिये,मकिभियेच्डक् मििलीि्,वरकेमििलीकेसख्अिस्राखिरकेमथये। ३०अमितलएिमलि्केतईस्मििकेर्ति्,रर्क्कएध्ई ि्ेर्केितभये।मतिएलीाउिा्ईशलरिमिििएके फा्बकेीििमिग्ड।उिातसठ्उकेि्ि'ि्ेर्के ििए'रफा्बकेीिकेि्ि'ि्ेर्केशेककेफा्ब'र्ि। ३१रर्क्आफिे्््इसल्ककल्आफिेघरफमकइि। य्क्ारर्क्ा्ईभड्,भड्र््ख्लीपठ्इमिरत्मक उिाआफिे्््ा्ईच्लकेि्ि्तय्रप्ीि। ३२अमिउिएआफिएआि्केपमछा्गि्समउिए कब्तिकेभमिि्आरिि,रतल््स। ३३अमिर्लाार्ति्रउब्छेरेिन्इिरउसकेि्ि'िरे

पकबभरकेछ)ऋतलीरमििलीकेववय्केीपि्,र अिनपस्लीकेा्मगअिनववय्केीपि्। १७अमियेववय्केा्मगमििलीकेअनहिि,ित यसकेा्मगप्यमशतिहनछ,तरतएिवा्ईर्षके्एचि् िरसितउिलिपछ:ििमििमतिएलीायेगर,तलएमिि मतिएलीामतिएलीा्ईि्िछि। १८अमिलिेश्,इस्राकेमिख्येाखििऊत्मक मतिएलीायेप्ािगीिरयएवचिलीअिस्रगीि,र ितसमकेप्पिगीि;मकिमकपरिपभल्म्परिशर न्यकत्हिहनछ,िसाि्मिसलीकेसम्िगिििर उपल्रलीसएक्रगििि। १९अमिमतिएलीा्ईकर्रक्यएवचिलीभि,त्मक मतिएलीासििरप्ािगीि,रमतिएलीके््रि्लेमसय्र रहि,रिषिलेऊिरिश््बिरसितउिमारिि;मकिमक ल्म्परिशरकेस्िपथएि्येगिलीस्अशुत्,घमणत कर्,िमरतत्रअशुत्हि।

२०अमिपथएि्मतिएलीागिवमभच्रभभ्ठाेप्पअी कलएछि;मकिमकइस्रापरिपभआफि्परिशरकेा्मग रकपमवतर्षले,रउतर्मधक्रकेर्षले,ररकपि्ल्रएर श्लएर्षलेर(आफि)सममतकेा्मगले;रपमवतर्षके ्एचि्तसेकिअशुत्िि्पिछि। २१अमिछब्लप्केतसेवरि्[२१४५म्ल्ि]य्क्र उिक्स्छेर्लीगररअब्ल्िकेघरि्उिक्््् इसल्करआि्रर्क्केछउि््से््सगर।

22य्क्क्छेर्लीक्ि्उयएिमथर:िठ्ी्ि,मशिेि, ावए,यहि्,इस्ि्ररि्ाि,ाआक्छेर्ली;र्लाक् छेर्ली,येसफर्िय्िएि;म्ल्क्छेर्ली,ि्िर िपत्ाए;मिाप्क्छेर्ली,ग्िरआशर;रय्क्कएरकाए छेरएाआकएछेरएिएि्।

२३अमिमतिएलीआररइसल्कररर्क्ा्ईिणवतगर। ि्मतिएलीामतिएलीा्ईिि,मतिएलीाय्क्रउिक् स्छेर्लीा्ईआशएव्िमिर।इसल्कअतनिसएभर, मकिमकउिाआफिेक्नछेछेर्,य्क्क्छेर्लीा्ईिि रमतिएलीा्ईआशएव्िमिर।

१अमियेच्त्ाएस्पिय्पि्केयसलप्केछब्वरके [२१४८म्ल्ि]य्क्ाआफि्छेर्लीा्ईभड्चर्उि पठ्ररआफि्िेकरलीा्ईपमिमतिएलीसगशकिके चरिि्पठ्र।

२अमिस्तिि्रिेरएर्ि्लीउिएलीा्ईि्िर उिएलीक्ग्ईवसा्ईाक्उिीिलीिमिाकउिएली

आफा्ईशुप्िसकि।

२०येसफकेितपमछ,य्क्क्छेर्लीाआ-आफि् पतएलील्र।ी्िकएपतएकेि्ि'आि्'ले;मशिेिकए पतएकेि्ि'अिा््'ले,िेकि्िएमथइि;ावएकएपतएके ि्ििाक्ले,िेतरलक्छेर्लीक्सन्िकएअर्िकए छेरएलीिधमथइि;यहि्कएपतएकेि्ि्तसरा,िेकि्िए मथइि;इस्ि्रकएपतएकेि्िलि्क्;ि्ाेिकएपतएके ि्ििएि्ि;ि्िकेपतएकेि्ि'रग्';िप्ाएकएपतएकेि्ि रस'िेिसेपेब्मिय्कएमथइि;ग्िकएपतएकेि्िि्क्; आशरकएपतएकेि्ि'इयेि्';यसफकएपतएकेि्ि'असित', िेमिशएमथइि;र्न्िएिकएपतएकेि्ि'इय्स्क्'। २१अमिमशिेिापश्त्पगररिसेपेब्मिय्कएरउबएअक्

२अमिय्क्ाभि,“तप्ईािा्ईआज्गिभरअिस्रि स्गिछ;मकिमकयेिरेा्मगसम्ि,िल्ित्रपरिपभके स्िध्मिकत्हिछ,मकिमकिमतिएलीा्ईसम्िगिछ।” ३अमिमतिएपमि,आि्,ििनकेसियिखिआिसम,िर् स्क्िलीरिरेहियि्भरक्स्कर्लीि्भछ्मकि सधस्के््रि्र्मेसेच। ४अमितप्ईािा्ईआज्गिभरकेयेक्ििकसरएिगी, त्मकिािरे्््रिरेभ्इकेसम्िगिसक!

५आि्,िा्ईभनलेस,तप्ईािि्कमवकमतिखिभयेरि तस््बफकिछ,रिि्मथिय्हिछ।' ६अमिउिाउसा्ईभमिि:“िरेछेर्,िािरेिएविभरर मतिएि्किपमििर््एििकेछितर(कवा)ध्मिक क्िलीििकेछ।तरपमििमतिएा्ईसतभनछ,िरेछेर्: ियसवरििछ,रियसवरिरेिएविि्््चछि;मकिमक िािरेितकेमििसपि्ि्ििकेछ,मकिरकसयपचपन वरभभ््ढए््चछि;रलर,िािरेिएविक्स्मििली पर्गररसककएछििि््चच्लनछ।” ७अमिय्क्आफिएआि्केकर्सिरल्स।मकिभिउसकए

गिछ्,र(यसरए)मतिएलीसिुहिछ्,िर्छेर्ली,र िशके्एचि्सम्मितहिछ्,रकिशतमतिएलीि्मथ रि्उिछि,रमतिएलीा्ईपिगिस्केििरि्मतिएली आमशररिय्हिछ्।”

२१अमिउिाभि,“मतिएाभिक्स्कर्िगिछ,रमतिए ििमििि्िर््््कएआि्स्र्केछउि्ग्डिछ,िसरए मतिएाच्लक्मथय्मकउिक्लडएलीमतम्लडएलीसग रहि।”

२२अमिय्क्,िरेभ्इ,पमि,िस्प्णएलीभभ््ढएपि गिछ;मकिमकस्र्पथएि्िरेभ्इछि,कवाऊि्तले;र यमििउसा्ईपिगछभियेिरेा्मगठाेयेगत्लेइि; मकिमकऊिरेभ्इले,रल्िएमतमेशरएरि्रकस्थ छरररक्मथय्,रल्िएमतमेगभ््बरकस्थमिखसय्,रयमि ििरेभ्इा्ईपिगमििभि,िकसा्ईपिगिछ?

२३अमििआफपमि,य्क्ा्ईिरेरिर्छेर्लीके््रि् आगलगिम्नएगछ,मकिमकिा्ईथ्ल्छमकऊमिशयिि रिर्छेर्लीि्मथर्ि्हिछ,मकिमकििमिििर््््ा उसा्ईआशएव्िमििभये,तसमििउल्ाउसा्ईउचर िा्ईस्िे्ि्उिभये।

२४अमििमतिएा्ईकसिि्नछमकिउसा्ईपिगिछ,र िरेिएविभररउसकेमवरुि्िर््एच्लिछि,तरभा्इ ि्तगिछ।'

२५अमिउिायएस्कर्के््रि्शपथि्र।अमिउिा रस्वकेआि्केस्िय्क्ा्ई्ेा्इि,ररस्वा्ई भिक्कर्लीअिस्रमतिा्ईआज्मिइि।

२६अमिउिाभि,“ितप्ईकेइच्पर्गिछ।िा्ईमवश्स गिलेसमकिव्िर्छेर्ली््बरस्वकेमवरुि्कि िर््एहिछि।िपिि्््लकअीकिकर्ि्पमलाे हिछि।”

२७अमितसर्तउिारउिक्छेर्लीाि्ररमपर।अमि उिएतएिियनएररकलप्ररकवरकेउिरि्िरए।तस र्तउिक्िईछेर्लीरस्वरय्क्ाउिा्ईआफिए ्््कएआि्स्र्केछउि्रलकेिेलेरेओड्रि्ग्ड।

अध्य३६

१अमियसलप्केछब्वरि्[२१६२म्ल्ि]इसल्का

यसके््रि्भना्ईरकशबपमिछि,मकिमकयेउसके ले।”

१५इसल्काभि,“आिमतिएली,िर्छेर्लीर मतिएलीक्सन्िि्मथआमशव्िरलेस,मकिमकमतिएलीा िा्ईमवश्िमिरक्छ्।िरेहियजयअमधक्रके््रि् िखितछि,ितत्मतिएलीायसकेक्रणािषक्िगिछ्।” १६सव्चपरिशराध्मिकत्क्िगिि्मिसा्ई,उसा्ईर उसकेसन्िा्ईसि्केा्मगआमशरिऊि।

१७अमिउल्ामतिएलीा्ईआज्मििभयेरआशएव्ि मििभये,रमतिएलीाउल्केस्िसगि्िमपिगिभये,र उल्आिखभतहिभयेमकिभिमतिएली्एचरकििमथये,र मतिएलीउल्््बमिसरतसमििआर्िगररसत। १८तसमििइसल्कआिखभतहिआफिेओछ्िि्सत;र उिएअिनमिद्ि्सत,ररकसयअसएवरकेउिरि्िर। उिापचएसलप्रप्चवरपर्गर;रउिक्िईछेर्रस्व रय्क्ाउिा्ईग्ड।

१९अमिरस्वरिेििशि्,सइरकेपल्डएइा्क्ि्गरर तल््से््सगर।

२०य्क्लबेिकेपल्डि्,आफि्मपत्अब्ल्िकेपव्सके िशकेधरलर्ि््से््सगर।उिाआफिेसमणहिया परिपभकेआर्धि्गररउल्ाआफि्पस्लीक्मििली ््डरमििभरअिस्रउल्ािखसमकिआज्लीप्ािगर। २१अमिपत्ाएस्पिय्पि्केिेसेलप्केच्थेवरके [२१६७म्ल्ि]उिकएपतएाआकेितभयेरउिाउिा्ई आफिएआि्रर्क्केिमिककेिेलेरेगफ्ि्ग्ड,िि

्मलिएकेितपमछउिार्लाा्ईअस्धि्य्गरकेाउिा उिा्ईस्हमवा्पगर।

२३मकिमकउिएआफि्स्ि्गि्मसुरसेूेमथइिर य्क्ा्ईआिरगमथि,रउिएउिएसग्स्समउिाउिके िि््बरकपमिकठेरवचिसनभरि,मकिभिउिएकेिा, श्खनमपय,धि्रआिरणएयमथइि।

२४अमिउिाआफिेिएविक्ाि्गरक्स्क्िलीसमू रउिकेा्मगअतनमवा्पगर;मकिमकउिाआफिेसमण हियरप्णाउिा्ईपिगथ। अध्य३७

१अमिय्क्ररस्वक््््इसल्ककेितभरकेमिि [२१६२म्ल्ि]रस्वक्छेर्लीासिमकइसल्कािठेके

ि्ि्मतिएलीासि्केा्मगशपथि्रक्हनछि;तरलरक मििमतिएलीरकअक्केमवरुि्िषयेिि््ि्उछि,र कसरएपतकाआफिेशतरशता्ईि्िसकछि।” १९अमिमतिएािा्ईरिर्छेर्छेरएलीा्ईसधभररघण् गिछ्।अमिमतिएसगभ्इच्र्सम्र्खकिठ्उछि। २०िमतिएा्ईसि्उिछ,यएवचिलीसि,यमि्िाा आफिेछ्ा््िलिसकछरऊििसिरि्ि्उिसकछ,व् यमियसाआफिेब्उकेि्िगव्भड्केमसङिस मसङलीउि्िसकछभि,िमतिएसगभ्इच्र्के््िप्ाि गिछ,रयमिसिलीाआफा्ईआफिएआि्््बअागगर भि,मकिमकमतिएिरेि्िभ्इलेइि्। २१अमियमिब्स्लीाभड्लीा्ईि्िव्मलस्गि््ब रेककेा्मगश्खनक्यिगछिभि,रयमिमतिएलीकेहिय भा्इकेा्मगमतिएलीपमतछभि,िरेहियि्मतिएलीपमत

२२अमियमिमसलगेरकेमित्नछरतससगश्खनगछभि, रयमितसा्ईरउबिव्िमि््धरतससगिेतछभि,ि मतिएसगश्खनगिछ।

२३अमिि्क्गरि्िससतेहनछ,त्ि्िमकिा मतिएा्ईपिगरकेछ,रमतिएसगश्खनगिछ,मतिएा्ई उिमािछ,रमतम्छेर्लीा्ईउिमािछ,रमतमेा्मग श्खनहिछि।'

२४अमिि्य्क्ाििमकऊआफिेहियरस्र्प्णा उसा्ईि्ियमतिषभरकेमथये,रतेिङाए्िािस आयेििभ्ा्ि्मथआउछरतसा्ईछडछरि्छ,तर तस््बपमछलबिि;

२५त्उिाआफि्ि्मिसलीरआफि्सवकलीा्ईभि मकउिएलीाउिएरउिक्स्स्थएलीा्ईआकिण

गिपछ।

अध्य३८

१अमितसपमछयहि्ाआफिे्््य्क्सगकर्गय्र उसा्ईभने:'्््,आफिेधिउठ्उिलेस,रआफि्तएरली पठ्उिलेसरशता्ईताू्िमििलेसरशता्ईि्िलेस;र तप्ईसगशख्लेस,मकिमकल्िएतप्ईकेभ्इा्ईि्िछि्, मकिमकउल्तप्ईिसहिहनछ,रउल्तप्ईिसहिहनछ, ल्िएउल्ा्ई(ये)सम्िमििच्लनछ्।' २त्य्क्ाआफिेधित्िरक्डल्िरआफिेि्ि

१६अमि्ओरक्छेर्््ा्कारिेिि्श्सिगर,रउिके सलरकेि्िि्ि््मथये।

१७अमि््ा्ककेितभये,र्ेसरक्ि्र्क्छेर् ये्््ाउिकेठ्उि्श्सिगर।

१८ये्््केितभयेरति्ििशक्आस्िाउिकेठ्उि् श्सिगर।

१९आस्िकेितभरपमछिेआ्केइा्क्ि्

य्क्कि्ििशि््से््सगरिल्उिक्मपत््से््स

२ि्मतिएलीायेसफा्ईमिशिशि्ागत्उिएसत

३अमिउिायेसफा्ईआफिेघरकेस्मिम्मिर। येसफकेक्रणागि्परिपभकेआमशरमिशएकेघरि् आये।अमिपरिपभामतिा्ईमतिागरक्स्क्िि्उनमत गर्उिभये।

४अमिमिशएास्कर्येसफकेल्ति्सखममिये;मकिमक उसाििकेमथयेमकपरिपभउसकेस्थि्हिहनछरउसा गरकेस्क्िि्परिपभाउसा्ईसफातल्उिहनछ। ५येसफकेीपरकििसभरमथये।उसकेि्माककएपतएा आि्उठ्ररयेसफा्ईिखिि।उिाउसा्ईि्य्गररिर आफसगसतम्नएगररि।

६तरउिाआफिेआत्सिपणगरिि,रउिापरिपभा्ई रउिक्मपत्य्क्ाअब्ल्िक्वचिलीिध््बपढक् वचिलीसमू,मककिपमिि्मिसापमतभरकएसएसग

७अमियेसफातएकर्लीसमूरउिएसगसतअसएक्र

गर।

८अमिउिारकवरसमउसा्ईम्नएगररि,तरउसा

ि्ििरसिि।

९तरउिातसा्ईअग्ाेल्ारघरमभतअग्ाेल्ार आफसगसतकराग्इि,रघरक्ढेक्ली्भगरर तसा्ईअग्ाेल्माि;तरउिाआफिेाग्उिकेल्ति् छेडरढेक्फेररतसकएउपखयमत््ब््मलरभ्ग। १०अमितेसएाथ्ल्प्इिमकतेि्मिसआफसगसत च्लिि।तसाउसाउसकेि्माककेस्िउसकेमवरुि् ्य्िमििभमिि,“तप्ईकेतेमलबिेकर,िसा्ईतप्ईपि गिहनछ,िसगसतिा्ईि्रिसएगििेजे।तरि्िा कर्ररभि,तेभ्गेरिाउसा्ईसि्त,त्उसाआफिे ाग्िरेल्ति्छेडे।उसाढेक्फेडे।”

११अमिमिशएायेसफकेाग्रफबकेढेक्िि,रआफिए पतएकेकर्सि,रयेसफा्ईिाि्तेठ्उि्ल्मामिरिल् र्ि्ाकिगरक्किएलीा्ईर्िक्मथर। १२अमिउिएतलएझ्ाि्ि्ि्मथर;अमिपरिपभा

ि्मिसलीकेन्यमिषकत्पवकगथ। ९अमिमिशिशमफरऊिकेस्ियेसफकेक्रणाश्खनि् मथये,मकिमकपरिपभउिएसगहिहने,रउिा्ईमचनर उिके््रि्सनस्केअग्मडउिक्स्पस्लीक्ा्मग उिाअिगलरिय्िि्उिभये।फ्रेकेर्जर्मेसग ववखयतमथये,रतल्किशत्िरिषवख्मथरि। १०अमिर्ि्ायेसफकेि्उसफखनफनर्िर लमायेपेमासक्पि्रएकएछेरएपेतएफरकएछेरएा्ई येसफकेमवव्लगर्इमिर,िेिखभ्नमथये।

११अमिफ्रेकेस्ियेसफउमभरकेमििउिएतएसवरक् मथर[ि्उिएफ्रेकेस्िउमभरक्मथर]।

१२अमितलएवरइसल्ककेितभये।अमियेसफाआफि् िईसपि्केअथिेल्भिू,मिशिशभररस्तवरसम सलक्ाभये,रमिशिशापशसउबिएगरये,रकि्पा

अठ्रसयि्पा।

१३अमियेसफालरकसलरि्अनिम्गर,रस्सलर अनाभररर,यमतसममकमतिएलीातसकेसङख्के मलस््ागनरि्पसकिि।

१अमिपत्ाएस्पिय्पि्केिेसेलप्ि्,(र)िेसेवरके [२१६५म्ल्ि]यहि्ाआफिेिठेछेरेररकेा्मगअर्िए छेरएलीिधत्ि्रि्िगरकएरउबएपतएल्ये। २तरऊघण्गु्रतससगसतििुे,मकिभिउसकएआि् कि्िएछेरएलीिधकएमथइि।ऊआफिएआि्केि्ति्रकए

पतएहिच्लने,तरउसके्््यहि्ाउसा्ईअििमत मिरि।

३अमियहि्केिठेछेर्ररिषमथयेरपरिपभाउसा्ई ि्िभये।

४अमियहि्ाआफिेभ्इओि्िा्ईभने,“मतमेभ्इकए पतएकल्ि्ऊरउसपमतभरकेकतवपर्गररमतमेि्िके ा्मगसन्ििन्ऊ।”

५ओि्िा्ईथ्ल्मथयेमकतेसन्िउसकेलेइि,उसके ि्िकेि्तहिछ।तसाऊआफिेभ्उिकेघरि्गयेर तेसन्ििमििि्छररमिये।परिपभकेदमषि्ऊिषभयेर उल्ाउसा्ईि्िभये।

६त्यहि्ाआफिए्ल्रएत्ि्रा्ईभि,“िरेछेर्शा्ल ठाेिलेउनिामतिएआफिे्््केघरि्मवधव्भरर्स।

मिइरि,रऊफररपमितससगिमिकआरि। २१अमितसपमछिेसेलप्केस्त्वरकेसियि्उिािई

आगेािा्उिपछ,अमिउल्ाइस्रा््बकेधरिण लब्उिहिछ।

२७अमिल्िएायहि्ा्ईभन्मकउसक्िईछेर्ली उिएसगसतक्मथरिि,रयसक्रणउसकेसन्ििेसे पस्केा्मगखयररहे,रउिमािमथरि।

२८मकिमकऊरकाआि्ािणिेजगरकेमथये,अथ्त, अब्ल्िकेन्यअिस्र,ििउसाआफि्छेर्लीा्ई आज्मिरकेमथये,यहि्ाउसा्ईआगेािा्उििेिके

मथये।

अध्य४२

१अमिपत्ाएस्पिय्पि्केतसेलप्केपमलाेवरके मििि्भमिि्अमिक्ापिथ्ले,रप्िएपिअसएक्रगरये, मकिमककलएपमििसि।

२िमिि््ूेभये,तरमिशि्अनमथये,मकिमकयेसफा स्तवरकेसलक्ाि्भमिके्एउिम्गररतसा्ई सरमकतर्िक्मथर।

३अमिमिशएलीयेसफकल्आरत्मकमतिामतिएलीा्ई ि्िकर्मििसकि।उिापमलाेवरकेअनर्खभण्रली िेारतसा्ईतसिशक्ि्मिसलीा्ईसिकेिलि् ्च।

४अ्कि्ििशि्अमिक्ास्हपरकेमथये,रय्क्ा मिशि्अनछभिएसि,रउिाआफि्िशिि्छेर्लीा्ई मिशि्आफिेा्मगि्ि्मकनपठ्र;तरउिाम्न्िएिा्ई पठ्रिि,रय्क्क्िशिि्छेर्लीमिशि्गरक्लीिध आइपग।

५यसफामतिएलीा्ईमचि,तरमतिएलीाउिा्ईमचििि। अमिमतिाउिएलीसगकर्गररसेधपछगर।मतिाभि,“क मतिएलीि्ससलेइि्रिशकेछउछ्उकेिेिएगिआरक् लेइि्?”अमिमतिामतिएलीा्ईमलर्सति्र्ि। ६अमितसपमछउिामतिएलीा्ईफररि्गर,र मशिेिा्ईि्तमलर्सति्माररउिक्ि्िि् ि्िभ्इलीा्ईपठ्र।

७अमिउिामतिएलीक््ेर्लीअनाभर,रमतिएलीके सिमतिएलीक््ेर्लीि्ल्ा,तरमतिएलीा्ईथ्ल्भरि।

अध्य४३

1अमियसफाभिूउिागर।उिामतिएलीक्स् ्ेर्लीि्अनभर,मतिएलीकेपस्मतिएलीक््ेर्लीि् ल्ा,रकच्र्म्न्िएिके्ेर्ि्ल्ा। २म्ल्िस्रमतिएलीगर,रयसेहिगयेमक,ि्मतिएली तल्््बगर,येसफाआफिेघरकेभण्रा्ईभि: “मतिएलीा्ईिि,ि्डरमतिएलीा्ईसि्त,रभने, “मतिएलीािा्ईभा्इके्िा्मारक्छ्;मतिएलीािरे ि्माकामपउिच्िएकेकच्र्ि््बचेरक्छ्।”अमि मतिएलीकेक्नछेभ्इा्ईिकल्मफत्ल्ऊ,रििरे न्यकेआसिि्ि्िभभ्पमला(मतिा्ई)च्डेमाररआऊ।” ३अमिउिएमतिएलीकेपमछि्डरयएशबलीअिस्र मतिएलीा्ईभि।

४अमिमतिएलीाउिा्ईभि,“परिशरातप्ईक् ि्सलीा्ईयसेिगीिरतप्ईक्ि्माककेघर््बकि पमिभ्ड्कड्चेििमिऊि।अमिल्िएापमलाेपबकल्म् ्ेर्लीि्भट्रकेपस्पमिकि्ििश््बमफत्ल्य्।” ५अ्ल्िएकसरएभ्ड्कड्चेिसकछ्?लिलेस,ल्िएर ल्म््ेर्लीयल्िेमिरलक्छ्।ल्िएिधकिपमि ि्मिसके्ेर्ि्कच्र्भमबरि्तसा्ईि्ररयेस।ल्िएर

६अमिउिामतिएलीा्ईभि:'तसेलेइि,ििससगभबछ, उसा्ईि्तसवककेीपि्मािछ,रमतिएलीश्खनपवक आफिेघरफकिछ्।'

७अमिि्मतिािठेिखिक्नछेसममतिएलीक्भ्ड्ली िेजमथर,त्म्न्िएिके्ेर्ि्तेभट्ये।

८त्उिएलीाआ-आफि्ाग्च्त,रआ-आफि् गध्लीि्ा्िरसलरफक,रयेसफकेघरि्आर,रस्ा आ-आफिेअिल्रभइि्घेपेपररउिा्ईिणवतगर। ९अमियेसफामतिएलीा्ईभि,“मतिएलीािषक्िगरक् छ्।”मतिएलीाभि,“ल्िएकभि्रकसरएआफिे्च्उगर्? ल्म्ि्माकाआफि्ि्सलीकेअपर्धपत्ाग्उिभरके छ;लिलेस,ल्िएल्म्ि्माकक्ि्सल्,रल्म्गध्ली पमि।”

१०'त्येसफामतिएलीा्ईभि,'िपमिपरिपभकेडर ि्नछ।मतिएलीकेकर्कलेभि,मतिएलीआ-आफिेघर ि्ओरमतिएलीकेभ्इा्ईिरेसवक्ि्ऊ,मकिमक मतिएलीािषक्िगरक्छ्।कमतिएलीा्ईथ्ल्छिमक ि्मिसाआफिेकच्र्ि्ििसरि्उछ?तरमतिएलीाये

स्ा्ईरग-म्रगएाग्रच्िएमिर।

२२अमिमतिामतिएलीक््््ा्ईाग्फ्ब्,च्िएरअन

३अमियसफा्ईआफकल्आउिि्रपठ्उिमवच्रगि गि्,तरतािि्िमवच्रगिगि्,उिएतल्स्तमििसम ्स,स्यिउिातल््समकिि्िभनिशििखसक। ४अमिउिापमलाउबिएके््ाएक्बिच्डपर्िेअनसग िि्र,मकिमककि्ििशि्रकिठएपमि्एउमथरि,मकिमक अमिक्ास्पशली,ग्ईवसरचर्चरङएलीर ि्मिसलीि्मथपरकेमथये।

५अमिसेह्मििि्परिपभमतिएकल्िि्पिभयेरमतिा्ई भनभये,“य्क्,य्क्।”अमिमतिाभि,“ियल्छ।”अमि उल्ामतिा्ईभनभये,“िमतम्पि्लीक्परिशर, अब्ल्िरइसल्कक्परिशरह।मिशि्ि्ििडर्ऊ, मकिमकितल्मतिए््बरउब्ठाेि्मत्ि्उिछ,ि मतिएसगि्िछ,रिमतिएा्ईफररि्मथल्उिछ,रयस भमिि्मतिएा्ईग्मडिछ।”अमियेसफाआफि्ल्तलीतरे आि्ि्र्खछि।

६िडर्ऊ,मिशि्ि्ऊ।

७त्मतिक्छेर्लीरि्मतलीउठ,रमतिएलीाआफि् ्््रआफि्सममतग्ड्लीि्र्ि।

८अमितसेिमलि्केसेह्मििइस्राशपथकेइि्र््ब उठरमिशिशि्गर।

९अमिइस्राायहि्ा्ईआफिेछेर्यसफकल्गेशि िशकेि्च्ूगिपठ्र।यसफाआफि्ि्िभ्इलीा्ई गेशििशि्आरर्सभिक्मथरत्मकमतिएलीउसके

१०अमियेभमिमिशिशकेस्भभ्र्मेमथयेरयेउसके िमिकमथये,स्केा्मगरग्ईवसलीकेा्मगपमि। ११अमिआफि््््य्क्सगमिशि्गरक्य्क्क् छेर्लीकेि्ियएिहि।

१२इस्राक्िठ्छेर्ी्ि;रउिक्छेर्लीकेि्उयए

िहिलिेक,पल,लसेिरकि्प्चिि्।

१३मशिेिरउिक्छेर्ली;रउिक्छेर्लीक्ि्ियएि हि:यिरा,य्िएि,ओलि,य्कएि,सेलररसपतकएसएक् छेर्श्ास्तिि्।

१४ावएरउिक्छेर्ली;रउिक्छेर्लीक्ि्उयएिहि: गश्ि,कल्तरिर्रएच्रिि्।

१५यहि्रमतिक्छेर्ली;रमतिक्छेर्लीकेि्ियएि हि:शा्,परसरिरलच्रिि्।

१६इस्ि्ररउिक्छेर्ली;रउिक्छेर्लीक्ि्उयए िहि:तेा्,फआ,य्स्रमशमेिप्चिि्।

१७ि्ािरउिक्छेर्ली;रउिक्छेर्लीक्ि्उयएि हि:सरि,राेिरयलााच्रिि्। १८य्क्क्छेर्लीराआािसेपेब्मिय्ि्िन्रक् मतिएलीक्छेर्लीयएिहि:छिि्,मतिएलीकएरउबए

७अमियसफाआफि््््,ि्िभ्इलीरमतिएलीक् सममतकेप्ािपेरणस्तवरकेअमिक्ाकेा्मगपय्प भेििमिर।

८अमिक्ाकेक्रणागि्मिशिशकषकरभये।अमि येसफामफरऊिकेा्मगस्भमिमकिरि्िकर्के ्िा्ि्मार।उिामफरऊिकेा्मगि्मिसली,मतिएलीक् ग्ईवसरस्थेककेअमधक्रमार।

९अमिअमिक्ाक्वरलीसमकर।अमिआठ्वरि्ििएा समणमिशिशा्ईिभररभर्उभरकेायसफातसिशक् ि्मिसलीा्ई्एउरअनमिर। १०मकिमकअमिक्ाकेस्तवरि्प्िए्गकेमथरिर ििएकेमकि्रि्कलएठ्उलीि्ि्तमसच्इगरररकेमथये,

११अमियेपत्ाएस्पिय्पि्केच्थेलप्केपमलाेवर

पिय्पि्केप्च्लप्केच्थेवरि्उिकेितभये। १४अमिइस्रााआफिेितहिभभ्अमघआफि् छेर्लीा्ईआशएव्िमिररमिशिशि्उिएलीि्मथ आइपिस्कर्मतिएलीा्ई्त्र;अमिउिामतिएलीा्ई अखनिमििलीि्उिएलीि्मथकआइपिछभिरपकबगर, रउिएलीा्ईआशएव्िमिररयेसफा्ईिशि्िईभ्ग मिर।

१५अमिमतिएआफि्पि्लीमसतसत,रमतिा्ईकि्ि िशकेिईवब्ओड्रि्ग्मडये,ििमचल्िउिक्््् अब्ल्िालबेििशकेिईवब्ओड्रि्आफिेा्मगििक् मथर।

१६अमिउिाआफि्स्पसकलीरआफि्पि्लीक् पसकलीआफि्छेर्ावएा्ईमिरत्मकउिातए

अध्य४७

१अमिस्त्लप्ि्,स्त्वरि्,सत्ाएस्पिय्पि्ि्,मतम् ्््कि्ििश््ब[२३०३म्ल्ि]मिस,रमतमेिनच्थे लप्ि्,छब्वरि्,[२३३०म्ल्ि]अठच्ाएस्पिय्पि्ि् भये;येइस्राक्सन्िलीि्मथकषकेसियमथये। २अमिमिशक्र्ि्फ्रेामतिएलीके््रि्रउब्आिश ि्रएगरमकमतिएलीािनक्स्छेर्छेरएलीा्ईििएि्

फ्मकमििपछ।

३अमिमतिएलीामतिएिनकेमििसमस्तिमलि्सम मतिएलीा्ईमभतर्ि।

४मतमएआि्ामतिएा्ईतएििमलि्समाक्इि,अमि

उिएलीाउिके््रि््त्र।अमिउिामतमेा्मगरउब् िल्ि्ि्इि,तसा्ईअाकत्रड्िरामामपि,रििएके मकि्रि्रलक्ूण्लीि्र्खिि,रस्तमििसममतिएा्ई तसि्र्खिि।अमिमतमएआि्र्तएआररमतिएा्ईिध चस्इि,रमििि्मतमए्मलिएिररयिामतिएा्ईचर्ली््ब ्च्इि।

५तएमििलीि्फ्रेकएछेरए,तितििएि्िल्उिआइि,र

तप्ईा्ई््मलरमिक्लिभमिि,रमतिएलीातप्ईा्ई

आफकल्ल्र।

६अमिउिामतिएा्ईिल्ि््बमिक्माि,अमिमतिएि्मथ िय्ि्गे।

७अमिमतमएमििएाभमिि,“किगरररउबएमलबआइि्ईा्ई

्ेा्ऊिसायेि्िएा्ईिधिव्उछरमतमेा्मगिध चस्उछ?”

८अमिउिाभमिि,“ि्ऊ।”अमिगररमतमएआि् येक्िा्ई्ेा्इि,रउिाआफिेज्ा्मिइि,रमतिएा्ई

िधिव्इि।

९अमिपमछ,ि्मतिएठाेभय्,मतिएलीामतिएा्ई मफरऊिकएछेरएकल्ल्र।मतिएउिकेछेर्भय्।अमि मतम््््अम्िामतिएा्ईाखमसक्र।अमिमतिएातएि लप्पर्गरपमछमतिएलीामतिएा्ईर्ििर््रि्ल्र। १०अमिमतिएतएिलप्वरसमिर््रि्मथय्,ि्मतिए र्ििर््र््बमिखसय्ररकमिशएामतमेइस्राएस्थएा्ई मलक्उिगरकेिख्,रमतिएाउसा्ईि्रर््ाव्ि्

इस्राक्सन्िलीिमिकेअग्धि्डाकेगमलर्इि् फ्मकमििभये,िसरएमिशक्ि्मिसलीाआफि् छेर्छेरएलीा्ईििएि्फ्कक्मथर।परिपभा मतिएलीिध१०,००,०००सग्िा्मािभये,रतप्ईके ि्मिसलीक्रकिि्िध््ाका्ईििएि्फ्मकमिरके क्रणागि्रकलि्र्माय्रिेमशा्ि्मिसलीि्ररर। १५अमिच्ध्मििि्,पन्मििि्,सेह्मििि्,सत्मििि्र अठ्र्मििि्र्िकि्रि्सि्ा्ई््धरइस्राक् सन्िलीकेपछ्मडकिगररयेत्मकउिामतिएलीा्ईिेर िा्गेस।

१६अमिउन्इस्मििि्ल्िएामतिएलीा्ईछेमडमिय्त्मक मतिएलीामिशएलीा्ईिदतगिसकिरइस्राक् सन्िलीा्ईिदसकि।

१७अमिउल्ामतिएलीकेहियकठेरप्िभयेर

१९अमिल्िएाइस्राक्सन्िलीा्ईमिश््बि्ाएल्त

ल्रि्।

अध्य४९

1मिस्रच्डके््रि्परिपभामतिएलीा्ईमििभरके आज्य्िगर।पमलाेिमलि्केच्ध्मििि्मिस्रच्ड िि्उि,स्ूहिभभ्अमघितसा्ईि्िअमिसय अस्रकेसियिखिपन्मििकेस्ूि्र्तएि्ि। २मकिमकतेर्त-च्डकेसरव्तरआिभकेसरव्तमतिएलीामिशि्मिस्रच्डि्िमथय्,ि्ि्सि्क्स् शख्लीमिशिशक्स्िठ्लीा्ईि्िछेमडरक्मथर, फ्रेकेिठेछेर्िखिमाररि्तेमपसकिएि्सएकेिठे छेर्समरग्ईवससम।

तेि्िछि;मकिमकपरिपभकेपमवतय्िि्तेि्िपछ भिएाखिरकेरववय्गरररकेछ।

१८ि्इस्राएलीआफाअमधक्रगििशकि्िि्पगछि रआफिेकाकेरउब्काि्परिपभकेपमवतय्ि ि्िसमतसिशके्एचि्परिपभकेप्ाठ्उि्र्खछि, त्मतिएलीापरिपभकेपमवतय्िके्एचि्मिस्रच्ड िि्उिपछरवरमपचपरिपभकेस्ितसा्ईि्िपछ।

१९अमिििमििमतिएलीकेउतर्मधक्रकेभमिि् परिपभकेि्उि्घर्ि्इनछ,मतिएलीातल्गररस्ूि्, सय्सपमछ,मििकेतसेभ्गि्मिस्रच्डके्मा चढ्उिछि।

२०अमिमतिएलीातसकेरगतविएकेसघ्रि्चढ्ऊि, तसके्ेसेविएि्मथकेआगेि्र्िि,अमितसकेि्स परिपभकेि्उि्पमवतप्रररकेघरकेआगिि्आगेि् पेारि्िि।

२१अमिमतिएलीाआफि्सलरलीि्व्परिपभके व्सय्िकेस्िव्उल्केि्िाव्सगरकेघरकेस्ि ््लकअीकिठ्उि्मिस्रच्डिि्उिछिि;अमि मतिएलीपरिपभ््बब्ढ्ि्िछिि। २२अमिलिेश्,मतिएाइस्राक्सन्िलीा्ईमिस्रच्डक्मवमधलीप्ाि्गिआज्िऊ,िसरएमतिएा्ईआज् गरररकेमथये;मतिएामतिएलीा्ईपतकवर,तसकेमििर अिमिरएरेबएकेच्डके््रि््त्ऊ,मकमतिएलीास्त मििसमअिमिरएरेबएि्िपछ,(र)मतिएलीायसकेच्ड िि्उिपछ,रतएस्तमििसमआिभकेसियि्मतिएलीक् परिशरकेविएि्परिपभकेस्िलरकमििभबएल्उिपछ। २३मकिमकमिश््बमिसरशरकेिरभमिि्िपगनिा मतिएलीायेच्डलत्र-लत्रिि्य्,मकिमकसिदके मकि्रि्मतिएलीायेच्डपर्गय्।

अध्य५०

१अमियसववय्पमछिामतिएा्ईराएिरसएिके्एचि् रलकेसएिकेिरभमिि्मवश्िमििली््र्त्र। २अमििामतिएलीा्ईसएिपवति्भमिकेमवश्िके््रि् ्त्र,रवरलीकेमवश्िकेसियि्पिय्पि्केवरलीके ््रि्भि।तरमतिएलीाअमधक्रगिा्गकेभमिि्पवश िगरसमिामतिएलीा्ईतसकेवरभमिि। ३अमिि्सममतिएलीतल््सछि,मतिएलीाआफिे

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook