Deborah te, Baraka te, Jaeli te Roreltute 4 1 Tin, Israela thlahte chuan Ehuda a thih lai chuan LALPA mithmuhah thil sual an ti leh a. 2 Tin, LALPAN anni chu Hazor khuaa lal Kanaan lal Jabina kutah a hralh a; a sipai hotu chu Jentailte Haroset khuaa awm Sisera a ni. 3 Tin, Israela thlahte chuan LALPA chu an au va, thir tawlailir zakua a nei a; kum sawmhnih chhung chu nasa takin Israela thlahte a tiduhdah a. 4 Chumi lai chuan Lapidothi nupui zâwlnei Debori chuan Israelte chu ro a rêlsak a. 5 Ephraim tlângah Rama leh Bethel inkâra Debora palm thing hnuaiah a awm a; 6 Tin, Kedeshnaftali khuaa Abinoama fapa Baraka chu a ko va, a hnênah, “LALPA Israel-te Pathianin, ‘Tabor tlâng lam pan la, Naphtali thlahte leh Zebulun thlahte zînga mi sângkhat hruai la,’ tiin thu a pe lo vem ni? 7 Tin, Jabina sipai hotu Sisera chu Kison luiah chuan a tawlailirte leh a mipuite nên ka hruai ang che; tichuan, ani chu i kutah ka pe ang,” a ti a. 8 Tin, Baraka chuan a hnênah, “Ka hnêna i kal ve chuan kei ka kal ang; 9 Tin, ani chuan, “I hnênah ka kal ngei ang; LALPAN Sisera chu hmeichhe kutah a hralh dawn si a. Debori chu a tho va, Baraka hnênah Kedes khuaah chuan a kal ta a. 10 Tin, Baraka chuan Zebulon leh Naphtali chu Kedes khuaah a ko va; tin, a ke bulah mi sângkhat nên a chho a: tin, Debori chu a hnênah a chho va. 11 Tin, Ken mi Hebera, Mosia puzawn Hobaba thlahte zînga mi chu Ken mite lakah a inṭhen a, Kedes bula Zaanaim phaiah chuan a puan in a din a. 12 Abinoama fapa Baraka chu Tabor tlângah a chho tih Sisera hnênah an hrilh a. 13 Tin, Sisera chuan a tawlailîr zawng zawng, thir tawlailir zakua leh a hnêna awm zawng zawngte chu Jentailte Haroset aṭanga Kison lui thlengin a ko khâwm a. 14 Tin, Debori chuan Baraka hnênah, “Tho la; hei hi LALPAN Sisera i kuta a hlan ni chu a ni si a: LALPA chu i hmaah a chhuak lo vem ni? Chutichuan, Barak chu Tabor tlâng aṭangin a chhuk a, a hnungah chuan mi sângkhat an awm a. 15 Tin, LALPAN Sisera leh a tawlailir zawng zawng leh a sipaiho zawng zawngte chu khandaihin Baraka hmaah a tibuai a; tichuan Sisera chu a tawlailîr aṭangin a chhuk a, a kein a tlân bo ta a ni.
1
Deborah te, Baraka te, Jaeli te
16 Nimahsela, Baraka chuan tawlailirte leh sipaihote chu Jentailte Harosheth thlengin a ûm a; tin, mi pakhat mah an awm tawh lo. 17 Nimahsela, Hazor lal Jabina leh Ken mi Hebera chhûngte inkârah remna a awm si a. 18 Tin, Jaela chu Sisera hmu tûrin a chhuak a, a hnênah, “Ka pu, lo lût rawh, ka hnênah lo lût rawh; hlau suh. Tin, puan inah a inluh veleh puan in a khuh a. 19 Tin, ani chuan a hnênah, “Khawngaih takin tui tlêm tê in tûr min pe rawh; ka tuihal si a. Tin, bawnghnute no khat a hawng a, a intir a, a khuh ta a. 20 Ani chuan a hnênah, “Puan in kawngkaah ding la, heti hi a ni ang, mi tu emaw lo kal a, ‘Hetah hian mi an awm em? tichuan, “Ni lo,” i ti ang. 21 Chutichuan, Jael Hebera nupui chuan puan inah nail a la a, a kutah chuan hammer a keng a, zawi tein a hnenah a va kal a, nail chu a biak chhungah a vawm a, leiah a khin a, a muhil a, a chau tawh si a. Chuvang chuan a thi ta a ni. 22 Tin, ngai teh, Baraka chuan Sisera a ûm lai chuan Jaela chu a lo hmuak a, a hnênah, “Lo kal la, i mi zawn chu ka hmuhtîr ang che,” a ti a. Tin, a puan inah chuan ngai teh, Sisera chu thiin a mu a, a biak inah chuan nail a awm a. 23 Chutichuan, chumi ni chuan Pathianin Kanaan lal Jabina chu Israela thlahte hmaah a thunun ta a. 24 Tin, Israela thlahte kut chu a hlawhtling a, Kanaan lal Jabina chu a hneh ta a, Kanaan lal Jabina an tihboral hma loh chuan.
Roreltute 5 1 Chumi ni chuan Debori leh Abinoama fapa Baraka chuan heti hian hla an sa a. 2 Mipuiin duhsak taka an inhlan laia Israelte phuba lakna avângin LALPA chu fak rawh u. 3 Aw lalte u, ngaithla teh u; Aw lalte u, ngaithla rawh u; Kei, kei ngei hian LALPA tan hla ka sa ang; Lalpa Israelte Pathian fakna hla ka sa ang. 4 LALPA, Seir khua ata i chhuah lai te, Edom ram ata i kal chhuah lai te khan lei a khur a, van a tla a, chhumte pawhin tui a tla bawk a. 5 Tlângte chu LALPA hmaah a lo hmin a, Sinai chu LALPA Israel-te Pathian hmaah chuan a lo hmin ta a. 6 Anatha fapa Samgara lal lai te, Jaela lal lai te khan kawngpuiah chuan mi an awm lo va, khualzinte chu kawngpui dungah an kal a. 7 Khaw hrang hranga chengte chu an reh a, Israel ramah chuan an reh ta a, kei Debori ka thawh leh Israel rama nu ka neih hma loh chuan. 8 Pathian thar an thlang a; tichuan kulh kawngkaah indona a awm a: Israel rama mi sângli zîngah phaw emaw, fei emaw hmuh a ni em? 9 Mipui zînga duhsak taka inhlanna Israel ram awptute chungah ka thinlung a awm a. LALPA chu fak rawh u. 10 Nangni sabengtung var chunga chuangte, rorelnaa ṭhute, kawnga kalte u, sawi rawh u. 11 Tui lakna hmuna thal kaptute thawm laka chhanchhuahte chuan chutah chuan LALPA thiltih felte chu an sawi ang a, Israel rama a khuaa chengte chunga thil felte chu an sawi chhuak ang a: chumi hnuah chuan LALPA mite chu kulh kawngkaahte an chhuk ang. 12 Harh la, harh rawh, Debori: harh la, harh la, hla sawi rawh: Tho la, i sal tanna chu salah hruai rawh, Abinoama fapa. 13 Chutichuan, a la awmte chu mipui zînga mi ropuite chungah thu a nei ta a: Lalpa chuan mi chakte chungah thu ka nei ta a. 14 Ephraim khua ata chu Amalek dodâlna zung a lo chhuak a; i hnungah Benjamin, i mite zîngah; Makir ata chu ram awptute an lo chhuk a, Zebulon atangin lehkha ziaktu pen kengtute an lo chhuk bawk a. 15 Tin, Isakar hotute chu Debori hnênah an awm a; Isakara te, Baraka te pawh: kein ruamah tirh a ni. Reubena inthennate tan chuan thinlung ngaihtuahna ropui tak tak a awm a.
2
Deborah te, Baraka te, Jaeli te
16 Berâm rualte au thawm ngaithla tûrin engah nge berâm rual zîngah i awm? Reubena inthennate tan chuan thinlung zawng zawng nasa tak a awm a. 17 Gilead chu Jordan ral ralah a awm a, Dan chu engah nge lawngah a awm reng? Aser chu tuifinriat kamah chuan a kal chhunzawm a, a kekawrteah chuan a awm ta a. 18 Zebulon leh Naphtali mite chu ram sâng hmun sângahte thihna khawpa an nunna tichhetu an ni. 19 Lalte chu an lo kal a, an indo a, chumi hnuah Megiddo tuipui kamah Taanak khuaah Kanaan lalte chu an bei a; sum hlawkna engmah an la lo. 20 Van atangin an indo a; an kalna kawngah arsi te chuan Sisera chu an bei a. 21 Kison lui chuan a nuai bo a, chu lui hlui, Kison lui chu. Aw ka thlarau, chakna i rap tlat a ni. 22 Chutichuan, sakawr kekawrte chu an mi chakte hrualna hmangin an tikehsawm ta a. 23 Meroza chu ânchhe lawh rawh u, LALPA vântirhkoh chuan a ti a, a chhûnga chêngte chu nasa takin ânchhe lawh rawh u; LALPA ṭanpui tûrin an lo kal loh avângin, mi chakte chu LALPA ṭanpui tûrin an lo kal lo a ni,” a ti a. 24 Keni mi Hebera nupui Jaeli chu hmeichhe aia malsâwmin a awm ang a, puan in chhûnga hmeichhiate aiin malsâwmin a awm ang. 25 Tui a dil a, ani chuan hnute a pe a; lal dish-ah butter a rawn keng chhuak a. 26 A kut chu nail-ah a nghat a, a kut dinglam chu hnathawktute ham-ah a nghat bawk a; tin, Sisera chu hammer hmangin a vuak a, a lu chu a vuak a, a hmui chu a hrual a, a vuak bawk a. 27 A ke bulah chuan a bawkkhup a, a tlu a, a mu a, a ke bulah chuan a bawkkhup a, a bawkkhup a, a kûn na hmunah chuan thiin a tlu a. 28 Sisera nu chuan tukverh aṭangin a han en a, kawr kawngkhar aṭangin a au a, “Engah nge a tawlailîr chu a lo kal rei êm êm? engvangin nge a tawlailir kekawrte chu a tihkhawtlai? 29 A hmeichhe fingte chuan an chhâng a, A ni, amah leh amah a chhâng leh a; 30 An tlan chak lo em ni? an ei tur chu an sem chhuak lo em ni; mi tin hnenah nula pakhat emaw, pahnih emaw; to Sisera a prey of divers colours, a prey of divers colors of needlework, of divers colours of needlework on both side, thil rawk latu te kawr atan inhmukhawm? 31 Aw LALPA, i hmêlmate zawng zawng boral vek rawh se: Amah hmangaihtute erawh chu a chaknain a chhuah hunah ni angin awm rawh se. Tin, ram chu kum sawmli chhung chawlhna a nei a.
Thuhmahruai a ni Roreltute bung 4 leh 5- a kan hmuh Debori, Barak leh Jaeli chanchin hi ram dang tihduhdahna laka Israel-in a chhanchhuahna langsar ber pakhat a ziak a ni. Pathian lalna, hruaitu huaisen tak, leh Pathianin a thiltumte hlen chhuah nâna beisei loh hmanrua a hman dânte a târ lang a ni.
Part 1: Châng khat hnu Châng hrang hranga inṭhen darh Roreltute Bung 4: Chhanchhuahna chungchang sawina Châng 1–3: Israelte Sualna leh Hrehawm Takte tihduhdahna Roreltu Ehuda thih hnuah Israel fate chuan Lalpa mithmuhah thil tha lo an ti leh a. Chumi avang chuan Pathian chuan Kanaan lal Jabina (Hazor khuaa lal) kutah a pe a, a sipai hotu chu Sisera a ni . Sisera chuan thir tawlailir 900 awmna sipai chakna hlauhawm tak hmangin kum sawmhnih chhung zet Israel chu nasa takin a tiduhdah a ni . Israel fate chuan Lalpa hnenah tanpuina an dil a. Châng 4–9: Debori leh Baraka kohna Zawlnei nula leh Lapidothi nupui Deborah chuan he hun lai hian Israelte chu ro a rel mek a, Debori palm thing hnuaiah a thu a ni. Abinoama fapa Baraka chu a ko va , Pathian thupek a pe a: Naphtali leh Zebulun mi 10,000 chu Tabor tlângah a hruai ang a, Pathianin Sisera leh a tawlailirte
3
Deborah te, Baraka te, Jaeli te
chu Kison luiah a hruai ang. Barak chuan conditional takin a chhang a: “Ka ruala i kal chuan kei ka kal ang ; Deborah chuan kal a remti a, mahse chu zinkawng chuan mimal chawimawina a thlen dawn lo tih a hrilhlawk a , a chhan chu Lalpa chuan Sisera chu hmeichhe kutah a hralh dawn a ni. Châng 10–16: Tabor tlâng leh Kison-a Indona Baraka chuan Zebuluna leh Naphtali te chu Kades khuaah a ko khawm a, a hnungzuitu 10,000 zet a ko khawm a, Debori pawhin a zui ve bawk. Sisera’n chu thu a hriat chuan a thir tawlailir 900 leh a sipai zawng zawngte chu Kison luiah a hruai khawm a. Debori chuan Baraka chu tho turin a hrilh a, "LALPA chu i hmaah a chhuak lo em ni?" Barak chuan a mite chu tlang chungah a hruai thla a, Lalpa chuan Sisera leh a sipaite chu a ti buai (route) ta a ni . Sisera sipaite chu khandaih hmangin a tichhe vek a, mi pakhat mah an dam lo va, Sisera erawh chuan a tawlailir chu kalsanin kein a tlanchhia thung. Châng 17–22: Jaela leh Sisera hnehna Jabina lal in leh Hebera chhungte inkara remna a awm avangin Sisera chu Ken mi Hebera nupui Jaela puan in lamah a tlanchhia a . Jael chu hmu turin a chhuak a, a sawm lut a, a khuh ta a ni. Sisera chuan tui a dil a; chu ai chuan, lal dish-ah butter (curdled milk) a pe zâwk a ni . Chau leh rintlak takin Sisera chu a muhil nghal vat a. Jaela chuan ngawi rengin puan in nail (peg) leh hammer chu a kutah a keng a, zawi zawiin a hnenah a kal a, chu nail chu a hmui kal tlangin leiah a khalh lut a, a that nghal vek a ni. Baraka chu um zuia a lo thlen chuan Jaela chuan hmêlma sipai hotu thi tawh chu a kawhhmuh a, chu chuan Debori hrilh lâwkna chu a tihlawhtling ta a ni. Châng 23–24: Lal Jabina hnuaia awm Chumi ni chuan Pathianin Kanaan lal Jabina chu Israela thlahte hmaah a thunun a, Israel kut chu a hlawhtling a, a boral hma loh chuan a hneh ta a ni. Roreltute Bung 5: Debori leh Baraka hla Châng 1–5: Lalpa fakin Deborah leh Baraki te chuan hnehna hla an sa a, Israel mipui tlawmngai hruaitute leh mi duhsak tak takte tan Pathian fakna hla an sa a. Pathianin Seir leh Edom atanga a kal laia a awmna ropui tak, leilung tichhe thei tak chu an hrechhuak a ni. Châng 6–11: Israelte Tihchhiatna chu Rorelnaah A Inlet He hla hian tihduhdahna ni thim tak, highway-te a khar a, khaw mipuite chu Deborah-i "Israel rama nu" a lo chhuah thlenga an inthup lai kha a hrechhuak a ni . Tui pekna hmuna roreltu te, roreltu te leh khaw mi pangngai lo pungkhawmte chu Lalpa thiltih dik leh chhanchhuahna thiltih te sawi nawn leh turin a sawm a ni. Châng 12–18: Hnam duhthusam leh Hnam Inngaitlawm tak takte Hnehna changtu kohna chu Baraka hnenah sal tang hruai turin a chhuak a. Hla hian eng hnam nge duhthusam taka inpe— Ephraim, Benjamin, Makir, Zebulun, Isakara, leh Naphtali —te chu chipchiar takin a sawi a, an berâm huan emaw, tuipui kama awmte, Reubena, Dan, leh Aser ang chite chu nasa takin a zilh a ni . Châng 19–23: Khawvêl Indona leh Meroz-a ânchhia Kanaan lalte chuan an indo a, mahse "an kal zelnaah arsi te chuan Sisera chu an bei a" (Pathian inrawlhna a kawk a, ruah nasa takin Kison lui chu tuilianah a chantir a rinawm a, chu chuan thir tawlailirte chu a ti thei lo). Hmanlai Kison lui chuan hmelma chu a nuai bo ta a. "Mi chakte laka
4
Deborah te, Baraka te, Jaeli te
LALPA tanpui tura" an chhuah loh avangin Meroz khawpui chungah chibai bukna na tak an puang a ni . Châng 24–27: Jaela Huaisenna chawimawi Jael hi puan in chhungah "hmeichhia aia malsawm" tia lawm a ni . Hla chuan a thiltih thutlukna siam chu chiang takin a sawi a—hammer chu a kut a phar a, Sisera lu-ah chuan nail chu a khalh a, chutah chuan a pil a, a ke bulah thiin a tlu ta a ni. Châng 28–30: Sisera Nu Irony Dramatic, ironic vignette chu Sisera nu chu a lattice window atanga thlirin a inthlak a, a fapa tawlailir chu engvangin nge a lo kir leh slow em em tih chu lungkham takin a ngaihtuah a. A hmeichhe fingte chuan a thi tawh tih hre lovin thil rallak—salte leh embroidery hausa tak takte—a sem chhuah mai mai ang tih rilru pu chungin an thlamuan a ni. Châng 31: Tâwpna Tawngtaina Hla hi ṭawngṭaina chak tak hmangin a tawp a: "Chutichuan, aw LALPA, i hmêlma zawng zawng boral vek rawh se: amah hmangaihtute erawh chu a chaknain a chhuah hunah ni ang ni rawh se," tiin. He hnehna hnu hian ram chuan kum sawmli chhung chawlh a nei ta a ni .
Part 2: Zirna pawimawh leh Nun Hman Dan Pathianin thil awm lo leh thil pangngai a hmang: Chhanchhuahna chu ralthuam ropui tak tak nei lal sipai hlui hmanga lo thleng a ni lo va, hmeichhe pangngai (Jaela) pakhatin in chhunga puan in peg leh hammer hmanga a lo thleng a, chu chuan Pathianin thil mak tak tak atana hmanraw inngaitlawm tak hman chu a lawm hle tih a tilang a ni. The Peril of Spiritual Neutrality and Complacency: Deborah hla hian in lama awm hnam (Reuben leh Dan ang) te chu nasa takin a sawisel a, Meroza chu tanpui duh loh avangin chibai a buk bawk. Nungchang lama harsatna hun laia thlarau lam neutrality hi dodalna anga ngaih a ni a; ringtute chu comfortable spectator status aiin active engagement-ah koh an ni. Thawhhona leh Fuihna Thiltihtheihna: Barak chuan thlarau lama innghahna a mamawh tih a hre chiang a, Deborah chu indonaah zui turin a ngen a. Pathian chuan kan thlarau lam leh hmantlak hnehnate hi mimal ngaihdan hrang hrang aiin khawtlang, inchhir tawnna leh Pathian ngaihsakna lam hawiin a duang fo thin. Pathian hnena Ropuina pe kir leh: Sipai lama hlawhtlinna nasa tak an neih hnu lawkah Deborah leh Baraki te chuan anmahni tactical brilliance an inchhuang lo va; chu ai chuan, ropuina zawng zawng, chanchina thiltihtheihna leh hnehna zawng zawng chu Lalpa hnena hlan let lehin biakna hlaah an puak darh ta zawk a ni. Mimal emaw, hnathawhna lama hnehna kan chan hun lai hian tumruh taka fakna leh inngaihtlawmna hian kan chakna bul dik takah kan ngaihtuahna a nghat tlat thin.
5