डो ग ं रावरील पवरव मत् ५:१-४८ १ आणि गर् पाहू तो डोंगरावर चढला; आणि तो णतथे बसलावर ताचे णिष तायाचडे आले . २ आणि ताूे आपले तोंड उघडूू तां ूा णिचवले, तो मिाला, ३ जे आताूे गरीब आहे त ते धन, चारि सगार चे राज तां चेच आहे . ४ जे िोच चरतात ते धन, चारि तां ूा सां तू णमळे ल. ५ धन ते ूम, चारि तां ूा पृथीचा वारसा णमळे ल. ६ जे ूीणतमतासावी भुचेले व तहाूलेले आहे त ते धन, चारि तां ूा तृप चेले जाईल. ७ धन ते र्ाळू , चारि तां ूा र्ा णमळे ल. ८ धन ते, जे मूाूे णूमरळ आहे त, चारि तां ूा रे वाचे रिरू होईल. ९ जे िां ती प्ाणपत चरतात ते धन, चारि तां ूा रे वाचे पुत म्ले जाईल. १० जे ूीणतमतासावी छळले जातात ते धन, चारि सगार चे राज तां चेच आहे . ११ जेवा लोच माझामुळे तुमचा अपमाू चरतील, तुमचा छळ चरतील आणि तुमयाणववि सवर पचारया खोटा गोषी बोलतील, तेवा तुमी धन आहात. १२ आूंर चरा आणि अणति् उलाणसत वा; चारि सगार त तुमचे पणततळ मोवे आहे ; चारि तुमया पूव्या संरेषटां ूाही तां ूी असाच छळला होता. १३ तुमी पृथीचे मीव आहात; परं तु जर णमवाची चव गेली, तर ताला चिाूे खारवले जाईल? ते पुढे चिायाही चामाचे राहत ूाही, उल् ताला बाहे र ्ाचूू मािसां या पा्ाखाली तुडवले जाते. १४ तुमी जगाचा पचाि आहात. डोंगरावर वसलेले िहर लपवता ्ेत ूाही. १५ मािसे णरवा लावूू तो मापाखाली वे वत ूाहीत, तर तो समईवर वे वतात; आणि तामुळे घरातील सवाव ूा पचाि णमळतो. १६ तुमचा पचाि मूुषां समोर असा चमचू दा, ची ते तुमची चां गली चृते पाहू सगार तील तुमया णपताचे गौरव चरतील.
1
डोंगरावरील पवरव
१७ मी णू्मिास णचंवा संरेषटां ूा ूष चरा्ला आलो आहे , असे समजू ूचा; मी ूष चरा्ला ूाही, तर पूिर चरा्ला आलो आहे . १८ चारि मी तुमां ला खरोखर सां गतो, जोप्वत आचाि आणि पृथी ूाहीिी होत ूाहीत, तोप्वत णू्मिासातील एच अकर णचंवा माताही ूाहीिी होिार ूाही, जोप्वत सवरचाही पूिर होत ूाही. १९ मिूू जो चोिी हा लहाू आजां पंची एच मोडे ल आणि लोचां ूा तसे णिचवेल, ताला सगार या राजात सवार त लहाू म्ले जाईल; परं तु जो चोिी ता पाळील आणि णिचवेल, ताला सगार या राजात महाू म्ले जाईल. २० चारि मी तुमां ला सां गतो ची, जर तुमचे ूीणतमत िासी व पविी ्ां या ूीणतमतापेका अणधच ूसेल, तर तुमी चोिताही पररस्तीत सगार या राजात पवेि चरिार ूाही. २१ तुमी ऐचले आहे ची पूव्या लोचां ूी म्ले होते, ‘तू खूू चर ूचोस’; आणि जो चोिी खूू चरील, तो ना्ाया धोकात ्ेईल. २२ पि मी तुमां ला सां गतो ची, जो चोिी णवूाचारि आपला भावावर रागावतो, तो ना्णूवावाया धोकात ्ेईल; आणि जो चोिी आपला भावाला ‘राचा’ मिेल, तो ना्सभेया धोकात ्ेईल; परं तु जो चोिी ‘तू मूखर आहे स’ मिेल, तो अधोअण्या धोकात ्ेईल. २३ मिूू जर तू आपली रे िगी वेरीवर आििील आणि णतथे तुला आववेल ची तुझा भावाचे तुझावर चाही वंमूस आहे ; २४ वेरीसमोर तुझे अपरि तेथेच वे व आणि णूघूू जा; पथम तुझा भावािी सलोखा चर आणि मग ्ेऊू तुझे अपरि अपरि चर. २५ तू तायाबरोबर पवासात असताूाच आपला णवरोधचािी लवचर समे् चर; ूाहीतर णवरोधच तुला ना्ाधीिाया साधीू चरील आणि ना्ाधीि तुला अणधचाऱ्ाया साधीू चरील, आणि तुला तुवंगात ्ाचले जाईल. २६ मी तुला खरोखर सां गतो, जोप्वत तू िेव्चा पंसा तेडत ूाहीस, तोप्वत तू तेथूू मुळीच बाहे र ्ेऊ ूचोस. २७ तुमी ऐचले आहे ची पूव्या लोचां ूी म्ले होते, ‘वणभचार चर ूचोस.’ २८ पि मी तुमां ला सां गतो ची, जो चोिी सीचडे चामवासूेूे पाहतो, ताूे आपला मूात णतयाबरोबर वणभचार आधीच चेला आहे . २९ आणि जर तुझा उजवा डोळा तुला अडचि वरत असेल, तर तो चाढूू तेचूू रे ; चारि तुझा िरीराचा एच अव्व ूष होिे तुझासावी ता्दाचे आहे , संपूिर िरीर ूरचात ्ाचले जािे ता्दाचे ूाही. ३० आणि जर तुझा उजवा हात तुला अडचि णूमार ि चरत असेल, तर तो तोडूू सतवपासूू रू र तेचूू रे ; चारि तुझा िरीराचा एच अव्व ूष होिे तुझासावी ता्रे िीर आहे , संपूिर िरीर ूरचात ्ाचले जािे ूाही. ३१ असे म्ले आहे ची, जो चोिी आपला पतीला सोडूू रे ईल, ताूे णतला घ्सो्ाचे लेखी पत दावे: ३२ पि मी तुमां ला सां गतो ची, जो चोिी वणभचाराचे चारि वगळता आपला पतीला सोडूू रे तो, तो णतला वणभचार चरणास पवृत चरतो; आणि जो चोिी घ्सोण्त सीिी ल् चरतो, तो वणभचार चरतो. ३३ पुना, तुमी ऐचले आहे ची पूव्या लोचां ूी असे म्ले आहे , ची तू आपली िपथ मोडू ूचोस, तर परमेशरासमोर घेतलेला आपला िपथा पूिर चर. ३४ पि मी तुमाला सां गतो, मुळीच िपथ घेऊ ूचा; आचािाचीही िपथ घेऊ ूचा; चारि ते रे वाचे णसंहासू आहे . ३५ पृथीूेही ूाही; चारि ती ताचे पारपीव आहे ; ्विलेमूेही ूाही; चारि ते महाू राजाचे िहर आहे . ३६ तू आपला डोकाची िपथ घेऊ ूचोस, चारि तू एच चेसही पां ढरा णचंवा चाळा चर िचत ूाहीस. ३७ परं तु तुमचे बोलिे हो्, हो्; ूाही, ूाही असे असावे; चारि ्ाहू अणधच जे चाही आहे ते रु षतेतूू ्ेते. ३८ तुमी ऐचले आहे ची, ‘डोळाया बरलात डोळा आणि राताया बरलात रात’ असे म्ले गेले आहे . ३९ पि मी तुमां ला सां गतो ची, तुमी वाई्ाचा पणतचार चर ूचा; उल् जो चोिी तुमया उजवा गालावर मारे ल, ताला रु सरा गालही पुढे चरा.
2
डोंगरावरील पवरव
४० आणि जर चोिी तुझावर ख्ला भरू तुझा चो् चाढूू घेईल, तर ताला तुझा अंगरखाही घेऊ रे . ४१ आणि जो चोिी तुला एच मंल जाणास भाग पाडे ल, तायाबरोबर रोू मंल जा. ४२ जो तुला मागतो ताला रे , आणि जो तुझाचडूू उसूे घेऊ इस्तो तायापासूू रू र होऊ ूचोस. ४३ तुमी ऐचले आहे ची, ‘तू आपला िेजाऱ्ावर पेम चर आणि आपला वंऱ्ाचा दे व चर,’ असे म्ले गेले आहे . ४४ पि मी तुमाला सां गतो, तुमया ितूंवर पेम चरा, जे तुमाला िाप रे तात तां ूा आिीवार र दा, जे तुमचा दे व चरतात तां चे भले चरा, आणि जे तुमचा छळ चरतात व तुमाला तास रे तात तां यासावी पाथरूा चरा; ४५ ्ासावी ची तुमी सगार तील तुमया णपताची मुले वावे; चारि तो आपला सू्र रु षां वर आणि सजूां वर सारखाच उगवतो, आणि ूीणतमाूां वर व अूीणतमाूां वर सारखाच पाऊस पाडतो. ४६ चारि जे तुमयावर पेम चरतात, तां यावरच जर तुमी पेम चेले तर तुमाला चा् मोबरला णमळे ल? जचातरारही तसेच चरत ूाहीत चा? ४७ आणि जर तुमी चेवळ आपला बां धवां ूाच सलाम चरता, तर तुमी इतरां पेका वेगळे चा् चरता? जचातरारसुिा असेच चरत ूाहीत चा? ४८ मिूू जसा तुमचा सगार तील णपता पररपूिर आहे , तसे तुमीही पररपूिर वा.
मत् ६:१-३४ १ मूुषां ूी पाहावे मिूू तां यासमोर राूधमर चर ूचा, हे लकात वे वा; ूाहीतर सगार तील तुमया णपताचडूू तुमाला चाहीच पणततळ णमळिार ूाही. २ मिूू जेवा तू राूधमर चरतोस, तेवा ढोंगी लोचां पमािे सभा्ाूां त व रसां वर रिणिंग वाजवू ूचोस, ्ासावी ची लोचां ूा ताचे गौरव चरता ्ावे. मी तुमां ला खरोखर सां गतो, तां ूा तां चे पणततळ णमळाले आहे . ३ परं तु जेवा तू राू चरतोस, तेवा तुझा उजवा हाताूे चा् चेले आहे हे तुझा डावा हाताला चळू रे ऊ ूचोस. ४ मिजे तुझे राू गुपपिे वावे ; आणि जो तुझा णपता गुपपिे पाहतो, तो सतव तुला उघडपिे पणततळ रे ईल. ५ आणि जेवा तू पाथरूा चरिील, तेवा तू ढोंगी लोचां सारखा वागू ूचोस; चारि लोचां ूा णरसावे मिूू सभा्ाूां त व रसां या चोपऱ्ां त उभे राहू पाथरूा चरा्ला तां ूा आवडते. मी तुमां ला खरोखर सां गतो, तां ूा तां चे पणततळ णमळाले आहे . ६ परं तु तू जेवा पाथरूा चरतोस, तेवा आपला खोलीत जा आणि रार बंर चरू गुपपिे असलेला आपला णपताला पाथरूा चर; आणि जो गुपपिे पाहतो तो तुझा णपता तुला उघडपिे पणततळ रे ईल. ७ परं तु पाथरूा चरताूा, परराष्ी्ां पमािे वथर पुूरावृती चर ूचा; चारि तां ूा वा्ते ची जास बोललामुळे तां चे ऐचले जाईल. ८ मिूू तुमी तां यासारखे होऊ ूचा; चारि तुमी ताला चाही मागणापूव्च, तुमया णपताला तुमया गरजा माहीत असतात. ९ मिूू तुमी अिापचारे पाथरूा चरा: हे आमया सगार तील णपता, तुझे ूाव पणवत माूले जावो. १० तुझे राज ्ेवो. जसे सगार त तसे पृथीवरही तुझा इ्े पमािे होवो. ११ आज आमाला आमची रोजची भाचर रे . १२ आणि जसे आमी आमया चजररारां ूा कमा चरतो, तसे तू आमया चजाव ची कमा चर. १३ आणि आमाला मोहात पडू रे ऊ ूचो, तर वाई्ापासूू आमचे रकि चर; चारि राज, सामरर आणि गौरव सवरचाळ तुझेच आहे . आमेू. १४ चारि, जर तुमी मािसां ूा तां चे अपराध कमा चराल, तर तुमचा सग्् णपताही तुमाला कमा चरील. १५ परं तु जर तुमी मािसां ूा तां चे अपराध कमा चरिार ूाही, तर तुमचा णपताही तुमाला कमा चरिार ूाही.
3
डोंगरावरील पवरव
१६ णिवा्, उपवास चरताूा ढोंगी लोचां पमािे उरास चेहरा चर ूचा; चारि ते लोचां ूा उपवास चरत असलाचे णरसावे मिूू आपला चेहरा णवदू प चरतात. मी तुमाला खरोखर सां गतो, तां ूा तां चे पणततळ णमळाले आहे . १७ पि तू , जेवा उपवास चरतोस, तेवा आपला डोकाला तेल लाव आणि आपला चेहरा धु ; १८ तू उपवास चरत असलाचे लोचां ूा णरसू ू्े, तर गुपपिे असलेला तुझा णपताला णरसावे; आणि जो गुपपिे पाहतो तो तुझा णपता तुला उघडपिे पणततळ रे ईल. १९ पृथीवर सतवसावी संपती साववू ूचा, चारि तेथे चीड व गंज णतचा ूाि चरतात आणि चोर णिरू ती चोरू ूेतात. २० परं तु तुमी सतवसावी सगार त संपती साववा, जेथे चीड लागत ूाही व गंज लागत ूाही, आणि जेथे चोर णिरू चोरी चरत ूाहीत. २१ चारि जेथे तुमचा खणजूा आहे , तेथेच तुमचे हर्ही असेल. २२ िरीराचा पचाि डोळा आहे ; मिूू तुझा डोळा णूमरळ असेल, तर तुझे सवर िरीर पचािाूे पररपूिर होईल. २३ परं तु जर तुझा डोळा रु ष असेल, तर तुझे संपूिर िरीर अंधचाराूे भरू जाईल. मिूू, जर तुझात असलेला पचािच अंधचार असेल, तर तो अंधचार णचती मोवा आहे ! २४ चोिीही रोू मालचां ची सेवा चर िचत ूाही; चारि तो एच मालचाचा दे व चरू रु सऱ्ावर पेम चरील; णचंवा एचाला धरू वे वूू रु सऱ्ाचा णतरसार चरील. तुमी रे व आणि धू ्ा रोघां ची सेवा चर िचत ूाही. २५ मिूू मी तुमाला सां गतो, तुमी चा् खाल णचंवा चा् पाल ्ाणवव्ी तुमया जीवाची णचंता चर ूचा; तसेच तुमी चा् घालाल ्ाणवव्ी तुमया िरीराचीही णचंता चर ूचा. जीवू अनापेका आणि िरीर वसापेका शेर ूाही चा? २६ पाहा, आचािातील पकी; चारि ते पेरिी चरत ूाहीत, चापिी चरत ूाहीत णचंवा चोवारात सावविूचही चरत ूाहीत; तरीही तुमचा सग्् णपता तां ूा खाऊ घालतो. तुमी तां यापेका णचतीतरी शेर ूाही चा? २७ तुमयापंची असा चोि आहे जो णवचार चरू आपला उं चीत एच हातभर वाढ चर िचतो? २८ आणि तुमी वसां णवव्ी णचंता चा चरता? राूातील चमळां चडे पाहा, ती चिी वाढतात; ती चष चरत ूाहीत, आणि सूत चाततही ूाहीत. २९ तरी मी तुमां ला सां गतो ची, िलमोू आपला सवर वंभवातही हां पंची एचासारखा सजलेला ूवता. ३० तर मग, जर रे व िेतातील गवताला असे वस घालतो, जे आज आहे आणि उदा भटीत ्ाचले जाते, तर तो तुमां ला, अहो अलणवशासूंूो, अणधचच वस घालिार ूाही चा? ३१ मिूू, ‘आपि चा् खाऊ?’, ‘आपि चा् णपऊ?’ णचंवा ‘आपि चा् घालू?’ असा णवचार चर ूचा. ३२ (चारि परराष्ी् लोच हा सवर गोषीच ं ा िोध घेतात:) चारि तुमया सग्् णपताला माहीत आहे ची तुमाला हा सवर गोषीच ं ी गरज आहे . ३३ परं तु तुमी पथम रे वाचे राज आणि ताचे ूीणतमत िोधा; मिजे हा सवर गोषी तुमाला णमळतील. ३४ मिूू उदाची णचंता चर ूचा; चारि उदाचा णरवस सतवची चाळजी घेईल. ता णरवसापुरते ताचे संच् पुरेसे आहे .
मत् ७:१-२९ १. इतरां चा ना् चर ूचा, मिजे तुमचाही ना् चेला जािार ूाही. २ चारि, जा ना्ाूे तुमी ना् चराल, ताच ना्ाूे तुमचा ना् चेला जाईल; आणि जा मापाूे तुमी मोजाल, ताच मापाूे तुमाला परत मोजले जाईल. ३ आणि तू आपला भावाया डोळातील चुसळ पाहतोस, पि सतवया डोळातील वासाचडे लक रे त ूाहीस, असे चा? ४ णचंवा तू आपला भावाला चसे मििील, ची मला तुझा डोळातील चुसळ चाढू रे ; तर पाहा, तुझा सतवया डोळात तर वासा आहे ? 4
डोंगरावरील पवरव
५ अरे ढोंगी मािसा, आधी आपला डोळातील वासा चाढा; मिजे मगच तुला आपला भावाया डोळातील चुसळ चाढा्ला सष णरसेल. ६ जे पणवत आहे ते चुतां ूा रे ऊ ूचा, आणि आपली मोती डु चरां पुढे ्ाचू ूचा, चारि तसे चेलास ती तां ूा पा्ाखाली तुडवतील आणि उल्ू ू तुमचा लचचा तोडतील. ७ मागा मिजे तुमाला णमळे ल; िोधा मिजे तुमाला सापडे ल; वोचा मिजे तुमयासावी उघडले जाईल. ८ चारि जो मागतो ताला णमळते; जो िोधतो ताला सापडते; आणि जो वोवावतो तायासावी उघडले जाते. ९ णचंवा तुमयापंची असा चोि मािूस आहे , ची जाया मुलाूे भाचर माणगतली असता तो ताला रगड रे ईल? १० णचंवा ताूे मासा माणगतला तर तो ताला साप रे ईल चा्? ११ तर मग, तुमी रु ष असूूही आपला मुलां ूा चां गला वसू चिा दावात हे जािता, तर सगार तील तुमचा णपता ताला मागिाऱ्ां ूा चां गला गोषी णचतीतरी अणधच रे ईल! १२ मिूू, जसे तुमाला वा्ते ची इतरां ूी तुमयािी वागावे, तसेच तुमी तां यािी वागा; चारि हाच णू्मिास आणि संरेषटां चा संरेि आहे . १३ अवंर ररवाजाूे आत णिरा; चारि जो ररवाजा वंर आहे व जो मागर णवसृत आहे , तो ूािाचडे ूेतो; आणि तातूू जािारे पुषळ आहे त. १४ चारि जीवूाचडे ूेिारा ररवाजा अवंर व मागर णचंचोळा आहे , आणि तो िोधिारे थोडे च आहे त. १५ खोटा संरेषटां पासूू सावध राहा; ते मेढरां या वेिात तुमयाचडे ्ेतात, पि आतूू ते णहं स लां डगे असतात. १६ तुमी तां ूा तां या तळां वरू ओळखाल. लोच चाटां वरू दाके णचंवा चा्े री झुडपां वरू अंजीर गोळा चरतात चा? १७ ताचपमािे पतेच चां गला झाडाला चां गली तळे ्ेतात; परं तु वाई् झाडाला वाई् तळे ्ेतात. १८ चां गला झाडाला वाई् तळे लागत ूाहीत, आणि वाई् झाडाला चां गली तळे लागत ूाहीत. १९ जे झाड चां गले तळ रे त ूाही, ते तोडूू अ्ीत ्ाचले जाते. २० मिूू तां या तळां वरू तुमी तां ूा ओळखाल. २१ जो चोिी मला ‘पभू, पभू’ मितो, तो सवरच सगार या राजात पवेि चरिार ूाही; तर जो सगार तील माझा णपताची इ्ा पूिर चरतो, तोच पवेि चरील. २२ ता णरविी पुषळजि मला मितील, “पभू, पभू, आमी तुझा ूावाूे भणवषवािी चेली ूाही चा? तुझा ूावाूे भुते चाढली ूाहीत चा? आणि तुझा ूावाूे पुषळ अर् भुत चा्् चेली ूाहीत चा?” २३ आणि मग मी तां ूा सां गेू ची, मी तुमाला चधीही ओळखले ूाही; तुमी जे अधमर चरता, माझापासूू रू र वा. २४ मिूू जो चोिी माझे हे िब ऐचूू तापमािे वागतो, ताची तुलूा मी एचा जाूी मािसािी चरीू, जाूे आपले घर खडचावर बां धले. २५ आणि पाऊस पडला, पूर आला, वारे वाह लागले आणि ता घरावर आरळू लागले; तरी ते पडले ूाही, चारि ताचा पा्ा खडचाचा होता. २६ आणि जो चोिी माझे हे िब ऐचूू तापमािे वागत ूाही, तो वाळू वर आपले घर बां धिाऱ्ा मूखर मािसासारखा आहे . २७ आणि पाऊस पडला, पूर आला, वारे वाह लागले आणि ता घरावर आरळले; आणि ते पडले: आणि ताचा पडणाचा आवाज मोवा होता. २८ आणि असे झाले ची, जेवा ्ेिूूे हे बोलिे संपवले , तेवा लोच ताया णिचविीूे आश्रचणचत झाले : २९ चारि ताूे तां ूा अणधचारवािीूे णिचवले, िासीप ं मािे ूवे .
5