परमेश रवरव परवकमर दूत यरुशेम रे रक् करतो २ राजे १८-१९ २ राजे १८ १ आता असे झाले की, इसारलएा राजा रलाहएा मुलगा होशेया याचा राजाचा ततसऱया वर्, यहूाएा राजा आहाजएा मुलगा तहज्या याने राज करणास सुरवात केली. २ ताने राज करणास सुरवात केली तेवा तो पंएवीस वराष एा होता; आति ताने यरशलेमममे रकोितीस वर् राज केले. ताचा आईएे नावही अबी होते, ती जखऱयाएी मुलगी होती. ३ आति ताएा बाप ूावीू याने जसे केले होते, तायमािे ताने परमेशराचा दृीने जे योग होते ते केले. ४ ताने उं ए तिकािे पाडून टाकली, मूत् फोडून टाकला, ूे वूार वृकां एी वने तोडून टाकली आति मोशेने बनवलेला तपतळी सपाप एे तुकडे केले; कारि ता तूवसां पयषत इसारल लोक ताला धूप जाळत असत आति ताने ताला नहृान असे नाव तूले होते. ५ ताने इसारलाएा ूे व परमेशर यावर तवशास िे वला; तामुळे ताचानंतर यहूाचा सवप राजां ममे ताचासारखा कोिी नवता, आति ताचा आधीही कोिी नवता. ६ कारि तो परमेशराला तएकटू न रातहला आति ताएे अनुसरि करणापासून ूू र झाला नाही, तर परमेशराने मोशेला तूलेला आजा पाळला. ७ आति परमेशर ताचाबरोबर होता; आति तो जेथे जेथे गेला तेथे तेथे ताएी भरभराट झाली: आति ताने अशूरचा राजातवरु बंड केले आति ताएी सेवा केली नाही. ८ ताने पतलष्ां एा, गाझापयषत आति ताचा सीमेपयषत, पहारे कऱयां चा बुरजापासून ते तटबंूीचा शहरापयषत पराभव केला. ९ आति असे झाले की, इसारलएा राजा रलाएा मुलगा होशे याचा राजातभरेकाएे सातवे वरप , मिजेए राजा तह्ीयाचा एौथा वर्, अशूरएा राजा शलनेसर शोमरोनावर एाल करन आला आति ताने ताला वेढा घातला. १० आति तीन वराष चा अखेरीस तां नी ते तजंकले: तह्ीयाचा सहावा वर्, मिजे इसारलएा राजा होशेया याचा राजाचा नववा वर्, शोमरोन तजंकले गेले.
1
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
११ आति अशूरचा राजाने इसारल लोकां ना अशूरममे नेऊन िे वले आति तां ना गोजान नूीजवळील हलाह व हाबोर येथे, तसेए मेूी लोकां चा शहरां ममे िे वले. १२ कारि तां नी आपला ूे व परमेशर याएे ऐकले नाही, उलट ताएा करार व परमेशराएा सेवक मोशे याने तूलेला सवप आजा मोडला; तां नी ता ऐकला नाहीत तकंवा ता पाळला नाहीत. १३ आता तह्ीयाचा राजाचा एौूावा वर् अशूरएा राजा सने रीब यहूाचा सवप तटबंूीचा शहरां वर एाल करन आला आति ताने ती तजंकली. १४ आति यहूाएा राजा तह्ीयाने लाकीश येथील अशूरचा राजाला तनरोप पािवला की, “मी अपराध केला आहे ; माझापासून परत जा. तू जे काही माझावर लाूत आहे स, ते मी सहन करीन.” आति अशूरचा राजाने यहूाएा राजा तह्ीयाला तीनशे तालंत एां ूी व तीस तालंत सोने तूले. १५ आति तह्ीयाने परमेशराचा मंतूरात व राजाचा घरातील खतजनात सापडलेले सवप एां ूी ताला तूले. १६ ताए वेळी तह्ीयाने परमेशराचा मंतूराचा ूारां वरील आति यहूाएा राजा तह्ीयाने मुलामा तूलेला संभां वरील सोने काढून अशूरचा राजाला तूले. १७ आति अशूरचा राजाने लाकीशमधून टाटप न, रबसारीस आति रबशाकेह यां ना यरशलेमवर एाल करन येणासािी राजा तह्ीयाकडे मोठा सैनासह पािवले . आति ते वर एढून यरशलेमला आले . आति वर आलावर, ते धोबाचा शेताचा रसावर असलेला वरचा तलावाचा कालवापाशी येऊन उभे रातहले. १८ आति जेवा तां नी राजाला बोलावले, तेवा घराणाएा यमुख असलेला तहज्याएा मुलगा रलीयाकीम, लेखक शेबना आति नोंूिी करिारा आसाफएा मुलगा योआ हे तां चासमोर आले . १९ आति रबाके तां ना मिाला, “आता तुमी तह्ीयाला सां गा, अशूरएा महान राजा असे मितो, की तू कोिता गोृीवर तवशास िे वतोस?” २० तू मितोस, (पि हे केवळ वथप शब आहे त,) की युुासािी माझाकडे सला आति सामथप आहे . आता तू कोिावर तवशास िे वतोस, की तू माझातवरु बंड करतोस? २१ आता पाहा, तू या िे एलेला वेताचा कािीवर, मिजेए तमसर ूे शावर, तवशास िे वतोस; जर कोिी तावर टे कला, तर ती कािी ताचा हातात घुसून ताला भोसकते; ताएयमािे तमसर ूे शाएा राजा फारो, ताचावर तवशास िे विाऱया सवाष शी वागतो. २२ परं तु जर तुमी मला मिालात की, ‘आमी आमएा ूे व परमेशर यावर तवशास िे वतो,’ तर तोए नाही का, जाएी उं ए तिकािे व वेूी तह्ीयाने काढून टाकली आति यहूा व यरशलेमला सां तगतले की, ‘तुमी यरशलेममधील या वेूीसमोर उपासना करावी’? २३ तर आता, मी तुला तवनंती करतो की, तू माझा सामी, अशूरचा राजाला तारि ूे , आति जर तू सतव तां वर सार बसवू शकलास, तर मी तुला ूोन हजार घोडे ूे ईन. २४ तर मग तू माझा धनाचा सेवकां पैकी सवाप त कतनष अशा रका सेनापतीकडे पाि कशी तफरवतोस, आति रथां सािी व घोडूळासािी इतजपवर तवशास कसा िे वतोस? २५ मी आता परमेशरातशवाय या जागेवर एाल करन आलो आहे काय, की ततएा नाश करावा? परमेशर मला मिाला, या ूे शावर एाल करन जा आति ततएा नाश कर. २६ मग तहज्याएा मुलगा रलीयाकीम, शेबना आति योआ हे रबाकेला मिाले, “मी तुला तवनंती करतो की, तू तुझा सेवकां शी सीररयन भारेत बोल; कारि ती आमाला समजते: आति तटबंूीवर असलेला लोकां चा कानावर पडे ल अशायकारे आमचाशी यहूी भारेत बोलू नकोस.” २७ पि रबाके तां ना मिाला, “माझा धनाने मला तुमचा धनाकडे आति तुमचाकडे हे शब बोलणासािी पािवले आहे का? ताने मला तभंतीवर बसलेला मािसां कडे पािवले नाही का, की तां नी तुमचाबरोबर सतवएी तवषा खावी आति सतवएे मूत पावे ?” २८ मग रबाके उभा रातहला आति यहुां चा भारेत मोठाने ओरडून मिाला, “अशूरएा राजा, महान राजा, याएे मििे ऐका: २९ राजा असे मितो, तह्ीयाने तुमाला फसवू नये; कारि तो तुमाला ताचा हातून सोडवू शकिार नाही.
2
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
३० तसेए, तह्ीयाने तुमाला असे सां गून परमेशरावर तवशास िे वायला लावू नये की, “परमेशर आमएे नकीए रकि करील आति हे शहर अशूरचा राजाचा हाती तूले जािार नाही.” ३१ तह्ीयाएे ऐकू नका; कारि अशूरएा राजा असे मितो, “तुमी मला भेटवसू ूे ऊन करार करा आति माझाकडे या; मग तुमी यतेक जि आपापला दाकवेलीएे फळ खा, आपापला अंतजराचा झाडाएे फळ खा आति आपापला हौूाएे पािी पा.” ३२ जोपयषत मी येऊन तुमाला तुमचा ूे शासारखा ूे शात, मिजे धान व दाकारस, भाकरी व दाकबागा, जैतुिाएे तेल व मध यां चा ूे शात घेऊन जात नाही, तोपयषत तुमी तजवंत राहावे आति मरिार नाही; आति जेवा तहज्ा तुमाला, ‘परमेशर आमएे रकि करील’ असे सां गून समजावतो, तेवा ताएे ऐकू नका. ३३ राृ्ां चा ूे वां पैकी कोिी आपला ूे श अशूरचा राजाचा हातून सोडवला आहे का? ३४ हमाथ आति अपाप ू यां एे ूे व कोिे आहे त? सफारवाईम, हे ना आति इवा यां एे ूे व कोिे आहे त? तां नी शोमरोनाला माझा हातून सोडवले आहे का? ३५ ूे शां चा सवप ूै वतां ममे असे कोि आहे त, जां नी आपला ूे श माझा हातून सोडवला आहे , की परमेशराने यरशलेमला माझा हातून सोडवावे? ३६ परं तु लोक शां त रातहले आति तां नी ताला रकही शब उतर तूले नाही; कारि राजाएी आजा होती की, ‘ताला उतर ूे ऊ नका.’ ३७ मग घराणाएा यमुख असलेला तहज्याएा मुलगा रलीयाकीम, लेखक शेबना आति नोंूिी करिारा आसाफएा मुलगा योआ हे आपले फाटलेले कपडे घालून तह्ीयाकडे आले आति तां नी ताला रबाकेएे शब सां तगतले. २ राजे १९ १ आति असे झाले की, जेवा राजा तह्ीयाने हे ऐकले, तेवा ताने आपले कपडे फाडले, गोिपाट पां घरले आति तो परमेशराचा मंतूरात गेला. २ आति ताने घराणाएा यमुख रलीयाकीम, शासी शेबना व याजकां एे वडीलजन यां ना गोिपाटाएे कपडे घालून आमोझएा मुलगा यशया संूेष्ाकडे पािवले. ३ आति ते ताला मिाले, तह्ीयाएे मििे असे आहे की, आजएा तूवस संकटाएा, तनंूेएा आति ईशरतनंूेएा आहे ; कारि तपले यसूतीसािी तयार झाली आहे त, परं तु यसूती करणाएे सामथप नाही. ४ कूातएत परमेशर तुझा ूे व रबाकेएे सवप शब ऐकेल, जाला अशूरचा राजाने, ताएा सामी, तजवंत ूे वाएी तनंूा करणासािी पािवले आहे ; आति परमेशर तुझा ूे वाने ऐकलेला शबां एी तो तनंूा करे ल: मिून जे अवशेर तशलक आहे त तां चासािी तू याथपना कर. ५ तेवा राजा तह्ीयाएे सेवक यशयाकडे आले. ६ आति यशया तां ना मिाला, “तुमी आपला धनाला असे सां गा की, परमेशर असे मितो, अशूरचा राजाचा सेवकां नी जा शबां नी माझी तनंूा केली आहे , ते शब तू ऐकले असून, तां एं तभऊ नकोस.” ७ पाहा, मी ताचावर रक वाूळ पािवीन, आति तो अफवा ऐकून आपला ूे शात परत जाईल; आति मी ताला ताचाए ूे शात तलवारीने िार करीन. ८ तेवा रबाके परत आला, आति ताने पातहले की अशूरएा राजा तलबातवरु युु करत होता; कारि ताने ऐकले होते की तो लाकीश सोडून गेला होता. ९ आति जेवा ताने इतथओतपयाएा राजा ततरहका याचाकडून ऐकले की, ‘पाहा, तो तुझातवरु लढायला बाहे र आला आहे ,’ तेवा ताने तह्ीयाकडे पुना ूू त पािवून कळवले की, १० तुमी यहूाएा राजा तह्ीयाला असे मिा की, ‘यरशलेम अशूरचा राजाचा हाती तूले जािार नाही, असे सां गून तू जा ूे वावर तवशास िे वतोस ताला तुला फसवू ूे ऊ नकोस.’ ११ पाहा, अशूरचा राजां नी सवप ूे शां एा पूिपपिे नाश करन काय केले आहे , हे तू ऐकले आहे स; तर मग तुझी सुटका होईल काय?
3
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
१२ माझा पूवपजां नी जां एा नाश केला, ता सवाष ना राृ्ां चा ूै वतां नी वाएवले आहे काय; जसे की गोजान, हारान, रे जेफ आति थेलासारमधील रूे नएी मुले? १३ हमाथएा राजा, अपाप ूएा राजा, आति सफरवाईम शहराएा राजा, हे ना व इवा कोिे आहे त? १४ आति तह्ीयाने ूू तां चा हातून ते पत घेतले व वाएले; आति तह्ीय परमेशराचा मंतूरात जाऊन ताने ते परमेशरासमोर पसरवले. १५ आति तह्ीयाने परमेशरापुढे याथपना करन मटले, “हे इसारलाचा ूे वा, तू करब ूू तां ममे वास करतोस, तूए पृथीवरील सवप राजां एा ूे व आहे स, केवळ तूए रकटा; तूए आकाश व पृथी तनमाप ि केली आहे स.” १६ हे परमेशरा, तुझे कान खाली वाकव आति ऐक; हे परमेशरा, तुझे डोळे उघड आति पाहा; आति सने रीबएे शब ऐक, जाने ताला तजवंत ूे वाएी तनंूा करणासािी पािवले आहे . १७ हे परमेशरा, खरोखरए, अशूरचा राजां नी राृ्े व तां एे ूे श नृ केले आहे त. १८ आति तां नी तां चा ूै वतां ना अगीत टाकले आहे ; कारि ती ूै वते नवती, तर मानवतनतमपत, लाकूड व ूगडाएी बनलेली होती; मिून तां नी तां एा नाश केला आहे . १९ तर आता, हे आमचा परमेशरा, मी तुला तवनंती करतो की, तू आमाला ताचा हातून वाएव, मिजे पृथीवरील सवप राजां ना कळू न येईल की, तूए परमेशर ूे व आहे स, केवळ तूए. २० मग आमोसएा मुलगा यशया याने तह्ीयाला तनरोप पािवला की, “इसारलएा परमेशर ूे व असे मितो की, अशूरएा राजा सने रीब याचातवरु तू जी याथपना केली आहे स, ती मी ऐकली आहे .” २१ परमेशराने ताचातवरयी हे वएन सां तगतले आहे : तसयोनएी कना कुमारीने तुझा ततरसार केला आहे व तुझी थटा केली आहे ; यरशलेमचा कनेने तुझाकडे पाहन आपले डोके हलवले आहे . २२ तू कोिाएी तनंूा केलीस व कोिाएा अपमान केलास? आति कोिातवरु तू आपला आवाज उं ए केलास व आपले डोळे वर उएललेस? इसारलाचा पतवत ूे वातवरु. २३ तू आपला ूू तां दारे परमेशराएा अपमान केला आहे स आति मटले आहे स की, “मी माझा रथां चा समुूायासह पवपतां चा तशखरां वर, लबानोनचा यूे शापयषत आलो आहे आति तेथील उं ए गंधसरएी झाडे व उतम ूे वूार वृक तोडून टाकीन; आति मी ताचा सीमेवरील तनवाससानां त व ताचा कम्लचा अरणात यवेश करीन.” २४ मी परके पािी खिले व पायलो, आति माझा पायां चा तळवां नी वेढलेला तिकािचा सवप नुा आटवून टाकला आहे त. २५ फार पूव् मी हे कसे केले आति याएीन काळापासून मी हे कसे घडवले, हे तू ऐकले नाहीस काय? आता मी हे घडवून आिले आहे की, तू तटबंूी असलेली शहरे उू् धस करन तां एे तढगारे करावेस. २६ मिून तेथील रतहवाशां एे सामथप कमी होते, ते तनराश व गोंधळलेले होते; ते रानातील गवतासारखे, तहरवा वनसतीसारखे, घरां चा छतावरील गवतासारखे आति वाढणापूव्ए करपून गेलेला धानासारखे होते . २७ पि तुझे तनवाससान, तुझे बाहे र जािे, तुझे आत येिे आति माझातवरु तुझा कोध मला माहीत आहे . २८ कारि तुझा माझावरील कोधाएा व तुझा गोंधळाएा माझा कानावर पडला आहे , मिून मी तुझा नाकात माझा आकडा आति तुझा ओिां वर माझा लगाम घालीन आति जा मागाप ने तू आलास, ताए मागाप ने तुला परत पािवीन. २९ आति हे तुझासािी रक तएन असेल, की या वर् तुमी आपोआप उगविाऱया गोृी खावात आति ूु सऱया वर् ताए गोृी ंपासून फुटिाऱया गोृी खावात; आति ततसऱया वर् तुमी पेरिी करावी, कापिी करावी, दाकां चा बागा लावावात आति तां एी फळे खावीत. ३० आति यहूाचा घराणातील वाएलेले अवशेर पुना खाली मूळ धरतील आति वर फळ ूे तील. ३१ कारि यरशलेमातून रक अवशेर बाहे र पडे ल, आति जे सीयोन पवपतावरन तनसटू न जातील; सेनाधीश परमेशराएा आवेश हे करील. ३२ मिून अशूरचा राजातवरयी परमेशर असे मितो, की तो हा नगरात येिार नाही, तेथे बािही मारिार नाही, ढाल घेऊन ताचासमोर येिार नाही तकंवा ताचातवरु तटबंूी उभारिार नाही. ३३ परमेशर मितो, “जा मागाप ने तो आला, ताए मागाप ने तो परत जाईल आति या शहरात येिार नाही.”
4
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
३४ कारि मी माझा सतवसािी आति माझा सेवक ूावीू याचासािी या शहराएे रकि करीन, ताला वाएवीन. ३५ आति ता राती असे झाले की, परमेशराएा ूू त बाहे र गेला आति ताने अशूरी लोकां चा छाविीत रक लाख पंचाऐंशी हजार लोकां ना िार मारले; आति जेवा ते सकाळी लवकर उिले, तेवा तां नी पातहले की, ते सवप मृतूे ह होते . ३६ तेवा अशूरएा राजा सने रीब तनघून गेला आति परत येऊन तननवे येथे राह लागला. ३७ आति असे झाले की, तो आपला ूे व तनसोख याचा मंतूरात उपासना करत असताना, ताएे पुत अदाममेलेक आति शारे झर यां नी ताला तलवारीने िार मारले; आति ते अम्तनया ूे शात पळू न गेले. आति ताएा मुलगा रसारहदोन ताचा जागी राज कर लागला.
२ इततहास ३२:१-२३ १ हा गोृी ंनंतर आति ता सातपत झालावर, अशूरएा राजा सने रीब आला आति यहूात तशरला, आति तटबंूीचा शहरां वर तळ िोकून ती सतवसािी तजंकणाएा तवएार कर लागला. २ आति जेवा तह्ीयाने पातहले की सने रीब आला आहे आति ताने यरशलेमतवरु लढणाएा तनशय केला आहे , ३ ताने शहराबाहे र असलेला झऱयां एे पािी थां बवणासािी आपला सरूारां शी आति योदां शी सलामसलत केली; आति तां नी ताला मूत केली. ४ तेवा पुषळ लोक रकत जमले होते , आति तां नी सवप झरे व ूे शाचा ममातून वाहिारा ओढा अडवून मटले, “अशूरएे राजे येऊन तां ना पुषळ पािी का तमळावे?” ५ तसेए ताने सतवला बळकट केले, आति तुटलेली सवप तभंत पुना बां धली, आति ततला बुरजां पयषत उं ए केले, आति बाहे र ूु सरी तभंत बां धली, आति ूावीूचा शहरातील तमलोएी ूु रसी केली, आति तवपुल यमािात बाि व ढाली बनवला. ६ आति ताने लोकां वर सेनापती नेमले, आति नगराचा वेशीजवळील रसावर तां ना आपलाजवळ रकत जमवून, तो तां ना धीराने मिाला, ७ बलवान व धैयपवान वा; अशूरचा राजाएी तकंवा ताचाबरोबर असलेला सवप सैनाएी भीती बाळगू नका व घाबर नका; कारि ताचापेका अतधक लोक आपलाबरोबर आहे त. ८ ताचाजवळ मानवी सामथप आहे ; परं तु आमाला साहाय करणासािी व आमचा लढाया लढणासािी आमएा ूे व परमेशर आमचाजवळ आहे . आति लोकां नी यहूाएा राजा तह्ीयाचा शबां वर तवशास िे वला. ९ यानंतर अशूरएा राजा सने रीब याने आपले सेवक यरशलेमला पािवले, (परं तु ताने सतव लाकीशला वेढा घातला होता आति ताएे सवप सैन ताचाबरोबर होते ,) यहूाएा राजा तहज्या व यरशलेमममे असलेले सवप यहूी यां चाकडे , असे सां गणासािी की, १० अशूरएा राजा सने रीब असे मितो, “तुमी यरशलेमचा वेढात का तटकून आहात?” ११ अशूरचा राजाचा हातून आपला परमेशर ूे व आपली सुटका करील, असे सां गून तह्ीय तुमाला ूु षाळ व तहानने मरणासािी सतवला ताचा साधीन करणास यवृत करत नाही का? १२ ताए तह्ीयाने आपली उं ए साने व आपला वेुा काढून टाकला नाहीत का, आति यहूा व यरशलेमला अशी आजा तूली नाही का, की तुमी रकाए वेूीसमोर उपासना करावी आति तावर धूप जाळावा? १३ मी आति माझा पूवपजां नी परूे शां तील सवप लोकां एे काय केले आहे , हे तुमाला माहीत नाही का? ता ूे शां तील राृ्ां एे ूे व तां चा भूमी ंना माझा हातून सोडवू शकले असते का? १४ माझा पूवपजां नी पूिपपिे नृ केलेला ता राृ्ां चा सवप ूै वतां पैकी असा कोि होता, की जो आपला लोकां ना माझा हातून सोडवू शकला असता, की तुमएा ूे व तुमाला माझा हातून सोडवू शकेल? १५ मिून आता तह्ीयाने तुमाला फसवू नये, तकंवा या रीतीने तुमाला पटवून ूे ऊ नये, आति तरीही ताचावर तवशास िे वू नये: कारि कोिताही राृ्ाएा तकंवा राजाएा कोिताही ूे व आपला लोकां ना माझा हातून व माझा पूवपजां चा हातून सोडवू शकला नाही: तर तुमएा ूे व तुमाला माझा हातून कसा काय सोडवेल? 5
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
१६ आति ताएे सेवक परमेशर ूे वातवरु आति ताएा सेवक तहजकीया याचातवरु अतधकए बोलू लागले. १७ ताने इसारलएा परमेशर ूे व याएी तनंूा करणासािी व ताचातवरु बोलणासािी पते तलतहली आति मटले की, जसे परूे शां तील राृ्ां चा ूे वां नी आपला लोकां ना माझा हातून सोडवले नाही, ताएयमािे तह्ीयाएा ूे वही आपला लोकां ना माझा हातून सोडविार नाही. १८ मग तां नी यरशलेमचा तटबंूीवर असलेला लोकां ना घाबरवणासािी व गोंधळात टाकणासािी, आति शहर ताबात घेणासािी, यहुां चा भारेत मोठाने ओरडून सां तगतले. १९ आति ते यरशलेमचा ूे वातवरु बोलले , जिू काही ते पृथीवरील लोकां चा ूै वतां तवरु बोलत होते, जे मानवाने आपला हातां नी तनमाप ि केले होते. २० आति याए कारिामुळे राजा तह्ीयाने आति आमोझएा पुत यशया संूेष्ाने याथपना करन आकाशाकडे धावा केला. २१ आति परमेशराने रक ूे वूू त पािवून अशूरचा राजाचा छाविीतील सवप पराकमी योुे , पुढारी व सेनापती यां एा वध केला. तामुळे तो लज्त होऊन आपला ूे शात परतला. आति जेवा तो आपला ूे वाचा मंतूरात आला, तेवा ताचाए पोटी जनलेलां नी तेथेए तलवारीने ताएा वध केला. २२ अशायकारे परमेशराने तह्ीयाला व यरशलेमचा रतहवाशां ना अशूरएा राजा सने रीब याचा हातून आति इतर सवाष चा हातून वाएवले आति सवप बाजूंनी तां एे मागपूशपन केले. २३ आति पुषळ लोकां नी यरशलेमला परमेशरासािी भेटी आिला व यहूाएा राजा तहजकीया यालाही भेटी आिला; तामुळे तेवापासून सवप राृ्ां चा दृीने ताएे मोिे पि वाढले.
यशया ३६-३७ यशया ३६ १ आता असे झाले की, राजा तह्ीयाचा एौूावा वर् अशूरएा राजा सने रीब यहूाचा सवप तटबंूी असलेला शहरां वर एाल करन आला आति ताने ती तजंकली. २ आति अशूरचा राजाने रबाकेला लाकीशहन यरशलेमला राजा तह्ीयाकडे मोठा सैनासह पािवले. आति तो धोबाचा शेताचा रसावर, वरचा तलावाचा कालवापाशी उभा रातहला. ३ मग ताचाकडे तह्ीयाएा मुलगा रलीयाकीम, जो घराणाएा यमुख होता, आति शेबना, जो शासी होता, आति आसाफाएा मुलगा योआ, जो नोंूिी करिारा होता, हे आले. ४ आति रबाके तां ना मिाला, “आता तुमी तह्ीयाला सां गा, अशूरएा महान राजा असे मितो, की तू कोिता गोृीवर तवशास िे वतोस?” ५ तू मितोस का, (पि ते केवळ वथप शब आहे त) की माझाकडे युुासािी सला आति सामथप आहे : आता तू कोिावर तवशास िे वतोस, की तू माझातवरु बंड करतोस? ६ पाहा, तू तमसर ूे शावर या मोडलेला वेताचा कािीएा तवशास िे वतोस; जर कोिी तावर टे कला, तर ती ताचा हातात घुसून ताला टोएेल: ताएयमािे तमसर ूे शाएा राजा फारो, ताचावर तवशास िे विाऱया सवाष शी वागतो. ७ पि जर तू मला मिालास की, ‘आमी आमएा ूे व परमेशर यावर तवशास िे वतो,’ तर तोए नाही का, जाएी उं ए तिकािे व वेूी तह्ीयाने काढून टाकली आति यहूा व यरशलेमला सां तगतले की, ‘तुमी या वेूीसमोर उपासना करावी’? ८ तर आता, मी तुला तवनंती करतो की, तू माझा सामी अशूरएा राजा याला तारि ूे , आति जर तू तां वर सार बसवू शकलास, तर मी तुला ूोन हजार घोडे ूे ईन. ९ तर मग तू माझा धनाचा सेवकां मधील सवाप त कतनष अशा रका सेनापतीकडे पाि कशी तफरवतोस, आति रथां सािी व घोडूळासािी इतजपवर तवशास कसा िे वतोस? १० तर मग मी आता परमेशरातशवाय या ूे शावर एाल करन आलो आहे काय, ताएा नाश करणासािी? परमेशर मला मिाला, या ूे शावर एाल करन जा आति ताएा नाश कर. 6
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
११ मग रलीयाकीम, शेबना आति योआ रबाकेला मिाले, “तू तुझा सेवकां शी सीररयन भारेत बोल; कारि ती आमाला समजते ; आति तटबंूीवर असलेला लोकां चा कानावर पडे ल अशा यकारे आमचाशी यहूी भारेत बोलू नकोस.” १२ पि रबाके मिाला, “माझा धनाने मला तुझा धनाकडे आति तुझाकडे हे शब बोलणासािी पािवले आहे का? ताने मला तभंतीवर बसलेला मािसां कडे पािवले नाही का, की तां नी तुमचाबरोबर सतवएी तवषा खावी आति सतवएे मूत पावे ?” १३ मग रबाके उभा रातहला आति यहुां चा भारेत मोठाने ओरडून मिाला, “महान राजा, अशूरएा राजा, याएे शब ऐका.” १४ राजा असे मितो, तह्ीयाने तुमाला फसवू नये, कारि तो तुमाला वाएवू शकिार नाही. १५ तसेए, तह्ीयाने तुमाला असे सां गून परमेशरावर तवशास िे वायला लावू नये की, “परमेशर आमएे नकीए रकि करील; हे शहर अशूरचा राजाचा हाती तूले जािार नाही.” १६ तह्ीयाएे ऐकू नका; कारि अशूरएा राजा असे मितो, “भेटवसू ूे ऊन माझाशी करार करा आति माझाकडे या; आति तुमी यतेक जि ताचा दाकवेलीएे फळ खा, ताचा अंतजराचा झाडाएे फळ खा आति तुमी यतेक जि आपला तवतहरीएे पािी पा.” १७ जोपयषत मी येऊन तुमाला तुमचा ूे शासारखाए रका ूे शात, मिजे धान व दाकारस, भाकरी व दाकां चा मळां चा ूे शात घेऊन जात नाही. १८ तह्ीयाने ‘परमेशर आमएी सुटका करील’ असे मिून तुमाला पटवून ूे ऊ नये, यातवरयी सावध राहा. राृ्ां चा ूे वां पैकी कोिी आपला ूे शाला अशूरचा राजाचा हातून सोडवले आहे का? १९ हमाथ व अफाप ूएे ूे व कोिे आहे त? सफारवाईमएे ूे व कोिे आहे त? आति तां नी शोमरोनाला माझा हातून सोडवले आहे का? २० हा ूे शां तील सवप ूे वां पैकी ते कोि आहे त, जां नी आपला ूे श माझा हातून सोडवला आहे , की परमेशराने यरशलेमला माझा हातून सोडवावे? २१ परं तु ते शां त रातहले आति तां नी ताला रक शबही उतर तूले नाही; कारि राजाएी आजा होती की, ताला उतर ूे ऊ नका. २२ मग तह्ीयाएा मुलगा रलीयाकीम, जो घराणाएा यमुख होता, शेबना नावाएा शासी, आति आसाफाएा मुलगा योआ, जो नोंूी िे विारा होता, हे सवपजि फाटलेले कपडे घालून तह्ीयाकडे आले आति तां नी ताला रबाकेएे शब सां तगतले. यशया ३७ १ आति असे झाले की, जेवा राजा तह्ीयाने हे ऐकले, तेवा ताने आपले कपडे फाडले, गोिपाट पां घरले आति तो परमेशराचा मंतूरात गेला. २ आति ताने घराणाएा यमुख रलीयाकीम, शासी शेबना आति गोिपाटाएे कपडे घातलेला याजकां चा वडीलधाऱया लोकां ना, आमोसएा मुलगा यशया संूेष्ाकडे पािवले. ३ आति ते ताला मिाले, तह्ीयाएे मििे असे आहे की, आजएा तूवस संकटाएा, तनंूेएा आति ईशरतनंूेएा आहे ; कारि तपले यसूतीसािी तयार झाली आहे त, परं तु यसूती करणाएे सामथप नाही. ४ कूातएत परमेशर तुझा ूे व रबाकेएे शब ऐकेल, जाला अशूरचा राजाने, ताएा सामी, तजवंत ूे वाएी तनंूा करणासािी पािवले आहे , आति परमेशर तुझा ूे वाने ऐकलेले शब तो खोडून काढे ल: मिून जे काही अवशेर तशलक आहे त तां चासािी तू याथपना कर. ५ तेवा राजा तह्ीयाएे सेवक यशयाकडे आले. ६ आति यशया तां ना मिाला, “तुमी आपला धनाला असे सां गा की, परमेशर असे मितो, अशूरचा राजाचा सेवकां नी जा शबां नी माझी तनंूा केली आहे , ते शब तू ऐकले असून, तां तवरयी तभऊ नकोस.” ७ पाहा, मी ताचावर रक वाूळ पािवीन, आति तो अफवा ऐकून आपला ूे शात परत येईल; आति मी ताला ताचाए ूे शात तलवारीने िार करीन.
7
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
८ तेवा रबाके परत आला, आति ताने पातहले की अशूरएा राजा तलबातवरु युु करत होता; कारि ताने ऐकले होते की तो लाकीश सोडून गेला होता. ९ आति ताने इतथओतपयाएा राजा ततरहका याचातवरयी असे ऐकले की, ‘तो तुझाशी युु करायला आला आहे .’ हे ऐकलावर ताने तह्ीयाकडे ूू त पािवून सां तगतले की, १० तुमी यहूाएा राजा तह्ीयाला असे मिा की, “जा ूे वावर तुझा तवशास आहे , तो तुला असे सां गून फसवू नये की, यरशलेम अशूरचा राजाचा हाती तूले जािार नाही.” ११ पाहा, अशूरचा राजां नी सवप ूे शां एा पूिपपिे नाश करन काय केले आहे , हे तू ऐकले आहे स; तर मग तुझी सुटका होईल काय? १२ माझा पूवपजां नी जां एा नाश केला, ता गोजान, हारान, रे जेफ आति तेलसारमधील रूे नचा मुलां ना राृ्ां चा ूै वतां नी वाएवले आहे काय? १३ हमाथएा राजा, अफाप ूएा राजा, आति सफारवाईम, हे ना व इवा या शहरां एा राजा कोिे आहे ? १४ आति तह्ीयाने ूू तां चा हातून ते पत घेतले व वाएले; आति तह्ीय परमेशराचा मंतूरात जाऊन ताने ते परमेशरासमोर पसरवले. १५ आति तह्ीयाने परमेशराकडे याथपना करन मटले, १६ हे सेनाधीश परमेशरा, इसारलाचा ूे वा, तू करब ूू तां ममे वास करतोस, तूए पृथीवरील सवप राजां एा ूे व आहे स, केवळ तूए रकटा आहे स; तूए आकाश व पृथी तनमाप ि केली आहे स. १७ हे परमेशरा, आपले कान लाव आति ऐक; हे परमेशरा, आपले डोळे उघड आति पाहा: आति जाने तजवंत ूे वाएी तनंूा करणासािी पािवले आहे , ता सने रीबएे सवप शब ऐक. १८ हे परमेशरा, खरोखर, अशूरचा राजां नी सवप राृ्े व तां एे ूे श उजाड करन टाकले आहे त. १९ आति तां नी तां चा ूै वतां ना अगीत टाकले आहे ; कारि ती ूै वते नवती, तर मानवतनतमपत, लाकूड व ूगडाएी बनलेली होती; मिून तां नी तां एा नाश केला आहे . २० तर आता, हे आमचा परमेशरा, आमाला ताचा हातून वाएव, मिजे पृथीवरील सवप राजां ना कळू न येईल की तूए परमेशर आहे स, केवळ तूए. २१ मग आमोझएा मुलगा यशया याने तह्ीयाला तनरोप पािवला की, “इसारलएा परमेशर ूे व असे मितो की, तू अशूरएा राजा सने रीब याचातवरु माझाकडे याथपना केली आहे स: २२ परमेशराने ताचातवरयी सां तगतलेले वएन हे आहे : तसयोनएी कना, कुमारीने तुझा ततरसार केला आहे व तुझी थटा केली आहे ; यरशलेमचा कनेने तुझाकडे पाहन आपले डोके हलवले आहे . २३ तू कोिाएी तनंूा केलीस व कोिाएा अपमान केलास? आति कोिातवरु तू आपला आवाज उं ए केलास व आपले डोळे वर उएललेस? इसारलाचा पतवत ूे वातवरु. २४ तू आपला सेवकां दारे परमेशराएा अपमान केला आहे स आति मटले आहे स की, “माझा रथां चा गू्सह मी पवपतां चा तशखरां वर, लबानोनचा यूे शापयषत आलो आहे ; आति मी तेथील उं ए गंधसर व उतम ूे वूार वृक तोडून टाकीन; आति मी ताचा सीमेचा उं ए यूे शात व ताचा कम्लचा अरणात यवेश करीन.” २५ मी खिले आहे आति पािी पायलो आहे ; आति माझा पायां चा तळवां नी मी वेढा घातलेला तिकािचा सवप नुा आटवून टाकला आहे त. २६ फार पूव् मी हे कसे केले, आति याएीन काळापासून मीए याएी रएना कशी केली, हे तू ऐकले नाहीस काय? आता मी हे घडवून आिले आहे की, तू तटबंूी असलेली शहरे उू् धस करन तां एे अवशेर करावेस. २७ मिून तेथील रतहवाशां एे सामथप कमी होते, ते तनराश व गोंधळलेले होते; ते रानातील गवतासारखे, तहरवा वनसतीसारखे, घरां वरील गवतासारखे आति वाढणापूव्ए करपून गेलेला धानासारखे होते . २८ पि तुझे तनवाससान, तुझे बाहे र जािे, तुझे आत येिे आति माझातवरु तुझा कोध मला माहीत आहे . २९ कारि तुझा माझातवरुएा कोध आति तुझा गोंधळ माझा कानावर आला आहे , मिून मी तुझा नाकात माझा आकडा आति तुझा ओिां वर माझा लगाम घालीन आति जा मागाप ने तू आलास, ताए मागाप ने तुला परत पािवीन.
8
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
३० आति हे तुझासािी रक तएन असेल, की या वर् जे आपोआप उगवेल ते तुमी खावे; आति ूु सऱया वर् जे ताएपासून उगवेल ते खावे ; आति ततसऱया वर् पेरिी करावी, कापिी करावी, दाकां चा बागा लावावात आति तां एी फळे खावीत. ३१ आति यहूाचा घराणातील वाएलेला अवशेर पुना खाली मूळ धरे ल आति वर फळ ूे ईल. ३२ कारि यरशलेमातून रक अवशेर बाहे र पडे ल, आति जे सीयोन पवपतावरन तनसटू न जातील तेही बाहे र पडतील; सेनाधीश परमेशराएा आवेश हे करील. ३३ मिून अशूरचा राजातवरयी परमेशर असे मितो, की तो या शहरात येिार नाही, तेथे बािही मारिार नाही, ढाली घेऊन ताचासमोर येिार नाही तकंवा ताचातवरु तटबंूी उभारिार नाही. ३४ परमेशर मितो, “जा मागाप ने तो आला, ताए मागाप ने तो परत जाईल आति या शहरात येिार नाही.” ३५ कारि मी माझा सतवसािी आति माझा सेवक ूावीू याचासािी या शहराएे रकि करीन. ३६ मग परमेशराएा ूू त बाहे र गेला आति ताने अशूरी लोकां चा छाविीत रक लाख पंचाऐंशी हजार लोकां ना िार मारले; आति जेवा ते सकाळी लवकर उिले, तेवा तां नी पातहले की ते सवप मृतूे ह होते. ३७ तेवा अशूरएा राजा सने रीब तनघून गेला आति परत येऊन तननवे येथे राह लागला. ३८ आति असे झाले की, तो आपला ूे व तनसोख याचा मंतूरात उपासना करत असताना, ताएे पुत अदाममेलेक आति शारे झर यां नी ताला तलवारीने िार मारले; आति ते आम्तनया ूे शात पळू न गेले: आति ताएा मुलगा रसारहदोन ताचा जागी राज कर लागला.
शोकानुस ार तवशेर ि तह्ीय, यशया, सने रीब आति रबाकेह यां एी ऐततहातसक कथा जुना करारात तीन यमुख तिकािी नोंूवलेली आहे : २ राजे १८-१९ , यशया ३६-३७ आति २ इततहास ३२ . तकं ग जेम आवृत ीमधील समां तर उताऱयां शी जुळिारे शोकानुसार तवशेरि तूले आहे , आति तानंतर महताएे धडे तूले आहे त. 1. तह्ीयाएी तनषा आति सु र वातीचा सु ध ारिा २ राजे १८:१-३ – तह्ीयाने वयाचा २५ वा वर् यहूावर राज करणास सुरवात केली आति “परमेशराचा दृीने जे योग होते ते केले.” २ राजे १८:४ – ताने उं ए तिकािे काढून टाकली, मूत् फोडला, ूे वूार वृकां एी वने तोडून टाकली आति मोशेने बनवलेला तपतळी सपाप एे (नेहृान) तुकडे केले, कारि इसारल लोकां नी ताला धूप जाळायला सुरवात केली होती. २ राजे १८:५-७अ – "ताने इसारलएा ूे व परमेशर यावर तवशास िे वला; तामुळे ताचानंतर यहूाचा सवप राजां ममे ताचासारखा ूु सरा कोिी नवता..." परमेशर ताचाबरोबर आहे आति तो जेथे जातो तेथे ताएी भरभराट होते . २ राजे १८:७ब–८ – तो अशूरचा राजातवरु बंड करतो (ताएी सेवा करणास नकार ूे तो) आति गाझापयषत पतलष्ां ना मारतो. २ इततहास ३२:१-८ – सने रीब येत असलाएे पाहन, तह्ीयाने यरशलेमबाहे रील पाणाएे सोत बंू करणासािी आपला सरूारां शी सलामसलत केली, तभंती व बुरज बां धले, शसे बनवली आति लोकां ना धीर तूला: "बलवान व धैयपवान वा... ताचाजवळ मानवी सामथप आहे ; परं तु आमाला साहाय करणासािी व आमचा लढाया लढणासािी आपला ूे व परमेशर आपलाजवळ आहे " (२ इततहास ३२:७-८).
9
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
2. शोमरोनाएा पाडाव आति अशू र एे आकमि २ राजे १८:९-१२ – तह्ीयाचा एौथा वर्, अशूरएा राजा शलनेसर याने शोमरोनाला (इसारलएे उतर राज) वेढा घातला आति तह्ीयाचा सहावा वर् ते तजंकले, कारि इसारल लोकां नी “आपला ूे व परमेशर याएी वािी ऐकली नाही.” २ राजे १८:१३ / यशया ३६:१ – तह्ीयाचा १४ वा वर्, अशूरएा राजा सने रीब यहूाचा सवप तटबंूी असलेला शहरां वर एाल करन येतो आति ती तजंकतो. २ राजे १८:१४-१६ – भीतीचा किी, तह्ीयाने लाकीश येथील सने रीबला खंडिी पािवून मटले, “मी अपराध केला आहे ; माझापासून परत जा: जे तू माझावर लाूशील ते मी सहन करीन.” ताने ३०० तालंत एां ूी आति ३० तालंत सोने तूले, इतकेए नवे तर परमेशराचा मंतूराचा ूारां वरील व संभां वरील सोनेही काढून घेतले. 3. रबाके हएे टोमिे आति मानतसक यु ु २ राजे १८:१७-१८ / यशया ३६:२-३ – सने रीब लाकीशमधून टाटप न, रबसाररस आति रबशाके यांन ा रका मोठा सैनासह यरशलेमला पािवतो. ते वरचा तलावाचा कालवापाशी उभे राहतात. रलीयाकीम, शेबना आति योआ तां ना सामोरे जाणासािी बाहे र जातात. २ राजे १८:१९-२१ / यशया ३६:४-६ – रबाके सने रीबएा संूेश ूे तो: "हा कोिता आततवशास आहे जावर तू भरवसा िे वतोस?" तो इतजपवर तवशास िे वलाबदल यहूाएी थटा करतो, इतजपला "तुटलेली वेत" मितो, जी ततचावर टे किाऱया कोिाचाही हाताला घाव घालेल. २ राजे १८:२२ / यशया ३६:७ – रबाके तह्ीयाने उचसाने आति वेूी काढून टाकून ूे वाला नाराज केले असा ूावा करन ताचा धातमपक सुधारिां ना एुकीचा पुतीने मां डणाएा ययर करतो. २ राजे १८:२३-२५ / यशया ३६:८-१० – रबाके उपहासाने मितो की, जर यहूाने घोडां सािी सार पुरवले, तर तो तां ना २,००० घोडे ूे ईल. तानंतर तो असा ूावा करतो की, परमेशराने सतव ताला यहूाएा नाश करणासािी पािवले आहे : "परमेशर मला मिाला, या ूे शावर एाल करन जा आति ताएा नाश कर." २ राजे १८:२६ / यशया ३६:११ – रलीयाकीम, शेबना आति योआ रबाकेला यहुां चा भारेऐवजी (तहबू) सीररयन (अरामी) भारेत बोलणास सां गतात, जेिेकरन तभंतीवरील सामान लोक घाबरिार नाहीत. २ राजे १८:२७-३५ / यशया ३६:१२-२० – रबाके तभंतीवरील मािसां ना तहबू भारेत ओरडून नकार ूे तो. ूे व आपलाला वाएवेल या आशासनां नी तह्ीयाला आपलाला फसवू ूे ऊ नका, असा तो तां ना आगह करतो. तो बढाई मारतो की, हमाथ, अपाप ू, सफरवाईम तकंवा शोमरोन येथील कोिताही ूे वाने तां चा ूे शां ना अशूरापासून वाएवले नाही—मिून "ूे शां तील सवप ूे वां ममे असे कोि आहे त, जां नी आपला ूे श माझा हातून सोडवला आहे , की परमेशर यरशलेमला माझा हातून सोडवेल?" (२ राजे १८:३५). २ राजे १८:३६–३७ / यशया ३६:२१–२२ – तह्ीयाने आजा केलायमािे (“ताला उतर ूे ऊ नकोस”), लोक शां त रातहले आति ताला रकही शब उतर तूले नाही. अतधकारी फाटलेला कपडां ममे तह्ीयाकडे परत आले. 4. तह्ीयाने यशया आति परमे श राचा पतहला वएनाएा शोध घे त ला. २ राजे १९:१-५ / यशया ३७:१-५ – राजा तह्ीयाने आपले कपडे फाडले, गोिपाटाने सतवला झाकून घेतले, परमेशराचा मंतूरात गेला आति रलीयाकीम, शेबना व याजकां चा वडीलजनां ना यशया संूेष ् ाकडे पािवले . तां नी जाहीर केले: “आजएा तूवस संकटाएा, तधकाराएा व ईशरतनंूेएा आहे ... मिून जे काही अवशेर तशलक रातहले आहे त, तां चासािी याथपना कर.”
10
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
२ राजे १९:६–७ / यशया ३७:६–७ – यशया ूे वाचा वएनाने उतर ूे तो: “अशूरचा राजाचा सेवकां नी जी वएने ऐकून माझी तनंूा केली आहे , ता वएनां ना तभऊ नकोस. पाहा, मी ताचावर रक तवजां एा कडकडाट पािवीन, आति तो अफवा ऐकून आपला ूे शात परत जाईल; आति मी ताला ताचाए ूे शात तलवारीने िार करीन.” 5. रबाके एे ईशरतनं ूा करिारे पत आति तह्ीयाएी याथप न ा २ राजे १९:८–१३ / यशया ३७:८–१३ – रबाके परत येतो तेवा ताला सने रीब तलबातवरु लढताना तूसतो. इतथओतपयाएा राजा ततरहका ताचाशी लढायला बाहे र आला आहे हे ऐकून, सने रीब तह्ीयाला पुना पते पािवतो, जात तो ताला सावध करतो की ूे व यरशलेमला वाएवू शकत नाही आति ताने नृ झालेला राृ्ां एी (गोजान, हारान, रे जेफ, तेलसार) याूी तूली आहे . २ राजे १९:१४ / यशया ३७:१४ – तह्ीयाला ूू ताकडून पत तमळते, तो ते वाएतो, परमेशराचा मंतूरात जातो आति ते परमेश रासमोर पसरवतो . २ राजे १९:१५-१९ / यशया ३७:१५-२० – तह्ीय याथपना करतो: "हे इसारलाचा परमेशरा, तू करब ूू तां ममे वास करतोस, तूए पृथीवरील सवप राजां एा ूे व आहे स, केवळ तूए रकटा... हे परमेशरा, आपले कान लाव आति ऐक; हे परमेशरा, आपले डोळे उघड आति पाहा; आति सने रीबएे शब ऐक, जाने ताला तजवंत ूे वाएी तनंूा करणासािी पािवले आहे ." तो कबूल करतो की अशूरने इतर राृ्ां एा नाश केला कारि तां एे ूे व केवळ लाकूड आति ूगडाएे होते, आति याथपना करतो: "मिून आता, हे आमचा परमेशरा, मी तुला तवनंती करतो, की तू आमाला ताचा हातून वाएव, मिजे पृथीवरील सवप राजां ना कळे ल की तूए परमेशर ूे व आहे स, केवळ तूए रकटा." 6. यशयादारे ूे व ाएे उतर २ राजे १९:२० / यशया ३७:२१-२२ – यशया तह्ीयाला तनरोप पािवतो: "अशूरएा राजा सने रीब याचातवरु तू जी याथपना केली आहे स, ती मी ऐकली आहे ." २ राजे १९:२१-२८ / यशया ३७:२२-२९ – परमेशर सने रीबचा गवाप ला फटकारतो: "तू कोिाएी तनंूा व अपमान केला आहे स?... इसारलाचा पतवत ूे वातवरुसुुा." ूे व नमूू करतो की अशूरएे तवजय केवळ ताचा ूै वी योजनेमुळेए श् झाले होते ("मी हे कसे केले आहे , हे तू फार पूव् ऐकले नाहीस का?"). सने रीबचा कोधामुळे, ूे व घोतरत करतो: "मी तुझा नाकात माझा आकडा घालीन आति तुझा ओिां वर माझा लगाम घालीन, आति जा मागाप ने तू आलास, ताए मागाप ने मी तुला परत पािवीन." २ राजे १९:२९–३१ / यशया ३७:३०–३२ – ूे व यहूाला तटकून राहणाएे आति वाढीएे तएन ूे तो: यहूाचा घराणाएा उरलेला भाग पुना खाली मुळे धरे ल आति वर फळे ूे ईल. २ राजे १९:३२-३४ / यशया ३७:३३-३५ – अशूरचा राजातवरयी ूे वाने तूलेले वएन: "तो या शहरात येिार नाही, तेथे बािही मारिार नाही, ढाल घेऊन ताचासमोर येिार नाही, तकंवा ताचातवरु तटबंूी उभारिार नाही... कारि मी या शहराएे रकि करीन, ताला वाएवणासािी, माझा सतवसािी आति माझा सेवक ूावीू याचासािी." 7. ूै व ी हस के प आति से न ाएेर रबएे पतन २ राजे १९:३५ / यशया ३७:३६ / २ इततहास ३२:२१ – ताए राती, परमेश राएा ूू त बाहे र जाऊन अशूरी लोकां चा छाविीतील १,८५,००० मािसांन ा िार मारतो . जेवा लोक सकाळी लवकर उिले, तेवा “पाहा, ते सवप येत झाले होते.” २ राजे १९:३६ / यशया ३७:३७ – सने रीब तनघून जातो, तननवेला परत येतो आति तेथे राहतो. 11
परमेश रवरव परवकमर दू त यरुशेम रे रक् करतो
२ राजे १९:३७ / यशया ३७:३८ / २ इततहास ३२:२१ – सने रीब आपला ूे व तनसोख याचा मंतूरात उपासना करत असताना, ताएे पुत अदाममेलेक आति शारे जर यांन ी तलवारीने ताएा वध करन अम्तनया ूे शात पलायन केले. ताएा मुलगा रसारहदोन ताचा जागी राज कर लागला.
कथानकातून तमळिारे महत ाएे धडे मानवी तडजोड आति ूै व ी मुक ी यांम धील फरक सुरवातीला तह्ीयाने मंतूरातील सोने लुटून सने रीबला लाए ूे णाएा ययर केला (२ राजे १८:१४-१६), तरीही अशूर पूिप तवजयासािी परत आले . ूे वाचा शतूला संतुृ करणाएा ययर कतएतए यशसी होतो; जेवा तह्ीयाने एां ूीवर अवलंबून राहिे सोडून पूिपपिे याथपनेएा आधार घेतला, तेवाए तएरसायी शां ती यसातपत झाली. वावहाररक तयारी आति आम ाजतक तवशास यांए ा तमलाफ वेढा सुर होणापूव्, तह्ीयाने पािीपुरविा थां बवला, तभंती अतधक मजबूत केला आति संरकिाएी ववसा लावली (२ इततहास ३२:२-५). ूे वावरील तवशासाएा अथप वावहाररक जबाबूारीकडे ूु लपक करिे असा होत नाही, परं तु तह्ीयाने आपला अंततम तवशास आपला तटबंूीवर न िे वता सवपशजकमान ूे वावर िे वला. उपहास आति फसविुक ीतवरु आम ाजतक तववेक रबाकेने मानतसक डावपेए वापरले—शासवएनां एा तवपयाप स करिे, भीती पसरविे, ूे वाचा सामथाप वर य्तएन तनमाप ि करिे आति नेतृताला लोकां पासून तवभातजत करणाएा ययर करिे (२ राजे १८:२२, २८–३५). तह्ीयाएी "ताला उतर ूे ऊ नकोस" ही आजा, ईशरतनंूातक टोमणां शी वाू घालणाऐवजी थेट ूे वाकडे यकरि घेऊन जाणातील शहािपि तशकवते. परमेश रासमोर आपला अडएिी मांड िे जेवा तह्ीयाला सने रीबएे धमकीवजा पत तमळाले, तेवा ताने ते थेट मंतूरात नेले आति "परमेशरापुढे मां डले" (२ राजे १९:१४). यातून याथपनेसािी रक आूशप तमळतो: यतक धोके, भीती आति तएंता थेट ूे वाचा सातनमात घेऊन जािे आति ता ताचापुढे उघडपिे मां डिे. याथपन ेत परमेश राचा गौरवाला सव्च याधान तह्ीयाने केवळ सतवचा बएावासािी याथपना केली नाही; ताने अशी याथपना केली की ूे वाने कृती करावी, "जेिेकरन पृथीवरील सवप राजां ना कळावे की, तूए परमेशर ूे व आहे स, केवळ तूए" (२ राजे १९:१९). ूे वाचा गौरवावर केतदत असलेला याथपना ताचा इचे शी जवळू न सुसंगत असतात. मािसाएा गवप तवरु ूे व ाएे सावपभ ौमत सने रीबएा असा तवशास होता की ताएे लषरी तवजय हे ताचा सतवचा सामथाप एे फळ होते (२ राजे १९:२३२४). ूे वाने ताला आिवि करन तूली की तो ूे वाचा वापक योजनेतील केवळ रक साधन आहे (२ राजे १९:२५-२८). ूे व गतवपषां एा यततकार करतो आति कोितीही ऐतहक शकी ताचा सावपभौम हे तूंपुढे तटकू शकत नाही.
12