Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama 2 Kingi 18-19 2 Kingi 18 1Na, no te toru o nga tau o Hohea tama a Eraha kingi o Iharaira, ka kingi a Hetekia tama a Ahata kingi o Hura. 2 E rua tekau mā rima ōna tau i tōna kingitanga; ā e rua tekau mā iwa ngā tau i kingi ai ia ki Hiruharama; ko te ingoa hoki o tōna whaea ko Api, he tamāhine nā Hakaraia. 3 Ā, i tika tana mahi ki te titiro a Ihowā, i rite ki ngā mea katoa i mea ai tōna tupuna, a Rawiri. 4 I whakakahoretia e ia ngā wāhi tiketike, i wahia hoki ngā whakapakoko, i tuaina hoki ngā Ahera, i mongamonga hoki i a ia te nakahi parahi i hanga e Mohi: i tahu whakakakara hoki ngā tamariki a Iharaira ki taua mea a tae noa ki aua ra; a huaina iho e ia ko Nehuhatana. 5 I whakawhirinaki ia ki a Ihowa, ki te Atua o Iharaira; na kahore he rite mona i roto i nga kingi katoa o Hura i muri i a ia, i roto ranei i era i mua atu i a ia. 6 I piri tonu hoki ia ki a Ihowa, kihai i mahue te whai i a ia, engari i puritia e ia ana whakahau i whakahau ai a Ihowa ki a Mohi. 7 Ā, i a ia a Ihowa, ā, kake ana ia i ngā wāhi katoa i haere atu ai ia: i whakakeke anō ia ki te kingi o Ahiria, ā, kihai i mahi ki a ia. 8 I patua e ia ngā Pirihitini tae noa ki Kaha, ki ōna rohe hoki, i te taumaihi o ngā kaitutei ki te pa taiepa. 9 Na i te wha o nga tau o Kingi Hetekia, ara i te whitu o nga tau o Hohea tama a Eraha kingi o Iharaira, ka whakaekea a Hamaria e Haramanehere kingi o Ahiria, a whakapaea ana e ia. 10 Ā, i te mutunga o ngā tau e toru, ka horo a reira i a rātou; nō te ono o ngā tau o Hetekia, arā, nō te iwa o ngā tau o Hōhea kingi o Iharaira, ka horo a Hamaria. 11 Nā te kingi o Ahiria i whakaheke a Iharaira ki Ahiria, ā whakanohoia ana e ia ki Haraha, ki Haporo, i te taha o te awa o Kotana, ki ngā pa hoki o ngā Meri: 12 Mō rātou kihai i whakarongo ki te reo o Ihowā, o tō rātou Atua, engari takahi ana i tana kawenata, me ngā mea katoa i whakahaua mai e Mohi, e te pononga a Ihowā; kihai hoki i whakarongo ki a rātou, kihai hoki i mahi. 13 Na i te tekau ma wha o nga tau o Kingi Hetekia ka whakaekea nga pa taiepa katoa o Hura e Henakeripi kingi o Ahiria, a horo ana i a ia. 1
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
14 Nā, ka unga tangata a Hetekia kingi o Hura ki te kingi o Ahiria ki Rakihi, ka mea, Kua hara ahau; hoki atu i ahau: ko tāu e whakapikau mai ai ki ahau ka pikaua e ahau. Nā, ka whakaritea e te kingi o Ahiria ki a Hetekia kingi o Hura kia toru rau taranata hiriwa, kia toru tekau taranata koura hoki. 15 Nā ka hoatu e Hetekia ki a ia te hiriwa katoa i kitea i roto i te whare o Ihowa, i roto anō i ngā taonga o te whare o te kingi. 16 I taua wā ka tapahia e Hetekia te koura o ngā tatau o te temepara o Ihowā, me ngā pou i whakakikoruatia e Hetekia kingi o Hura, a hoatu ana ki te kingi o Ahiria. 17 Nā ka unga e te kingi o Ahiria a Taratana, a Rapaharihi, a Rapahake i Rakihi ki a Kingi Hetekia ki Hiruharama, me te ope nui. Na haere ana ratou, ka tae ki Hiruharama. A, i to ratou taenga ki runga, ka haere mai ratou, ka tu ki te taha o te awakeri o te puna wai o runga, i te huarahi o te mara a te kaihoroi kakahu. 18 Na, i te karangatanga atu ki te kingi, ka puta atu ki a ratou a Eriakimi tama a Hirikia, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, ko Ioaha tama a Ahapa te kaiwhakamahara. 19 Na ka mea a Rapahake ki a ratou, Korero atu ki a Hetekia, Ko te kupu tenei a te kingi nui, a te kingi o Ahiria, He aha tenei whakawhirinakitanga e whakawhirinaki na koe? 20 E mea ana koe, (engari he kupu noa iho,) Kei ahau te whakaaro nui, te kaha mo te whawhai. Ko wai ra tau e whakawhirinaki ai, i whakakeke ai koe ki ahau? 21 Nā, e whakawhirinaki ana koe ki tēnei tokotoko, ki te kakaho whati, ki Ihipa; ki te okioki atu te tangata ki reira, ka ngo ki roto i tōna ringa, ā, ka werohia: ka pērā anō a Parao kingi o Ihipa ki te hunga katoa e whakawhirinaki ana ki a ia. 22 O tiia ki te mea mai koutou ki ahau, Ko Ihowa, ko to matou Atua ta matou e whakawhirinaki nei: ehara ianei ia i te mea nana nga wahi tiketike, me nga aata i whakakahoretia e Hetekia, a kua mea ia ki a Hura raua ko Hiruharama, Hei mua i tenei aata i Hiruharama koutou koropiko ai? 23 Na, tena ra, homai he taunaha ki toku ariki, ki te kingi o Ahiria, a ka hoatu e ahau ki a koe etahi hoiho e rua mano, ki te taea e koe te whakanoho kaieke ki runga. 24 Ā, me pēhea e taea ai e koe te whakakore i te kanohi o tētahi rangatira o ngā mea ririki rawa o ngā pononga a tōku ariki, i a koe e whakawhirinaki ana ki Ihipa hei hariata, hei kaieke hōiho rānei? 25 I haere mai rānei ahau ināianei, kāhore a Ihowa, ki te whakangaro i tēnei wāhi? I mea mai a Ihowa ki ahau, Haere ki runga ki tēnei whenua, whakangaromia hoki. 26 Katahi ka mea a Eriakimi tama a Hirikia ratou ko Hepena, ko Ioaha, ki a Rapahake, Tena koa, korero mai ki au pononga i te reo Hiriani; e matau ana hoki matou ki tena reo; kaua hoki e korero mai ki a matou i te reo Hurai i te aroaro o te iwi i runga i te taiepa. 27 Ano ra ko Rapahake ki a ratou, I tonoa mai ranei ahau e toku ariki ki tou ariki, ki a koe ranei, kia korero i enei kupu? kihai ianei ahau i tonoa mai e ia ki nga tangata e noho ana i runga i te taiepa, kia kainga e ratou o ratou paru, kia inumia hoki o ratou mimi, e koutou tahi? 28 Katahi ka tu a Rapahake, a ka karanga he reo nui i te reo Hurai; ka korero ia, ka mea, Whakarongo ki te kupu a te kingi nui, a te kingi o Ahiria. 29 Ko te kupu tēnei a te kingi, Kei tinihangatia koutou e Hetekia; e kore hoki koutou e taea e ia te whakaora i a ia i tona ringa. 30 Kei meinga koutou e Hetekia kia whakawhirinaki ki a Ihowa, i a ia e mea ana, He pono ka whakaorangia tatou e Ihowa; e kore hoki tenei pa e tukua ki te ringa o te kingi o Ahiria. 31 Kaua e whakarongo ki a Hetekia; ko te kupu hoki tenei a te kingi o Ahiria, Whakaritea he kawenata ki ahau, ka haere mai ki waho ki ahau; ka kai ai koutou i nga hua o tana waina, o tana waina, o tana piki, o tana piki, ka inu ano i te wai o tana puna, o tana puna: 32 Kia tae atu rā anō ahau ki te kawe i a koutou ki te whenua e rite ana ki tō koutou whenua, ki te whenua witi, waina, ki te whenua taro, māra waina, ki te whenua hinu oriwa, honi, kia ora ai koutou, kei mate; kaua hoki e whakarongo ki a Hetekia, i a ia e whakapati ana i a koutou, e mea ana, Ma Ihowa tatou e whakaora. 33 I whakaorangia rānei e tetahi o ngā atua o ngā iwi tōna whenua i te ringa o te kingi o Ahiria?
2
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
34 Kei hea ngā atua o Hamata, o Arapara? Kei hea ngā atua o Heparawaima, o Hena, o Iwa? Kua whakaorangia rānei e rātou a Hamaria i tōku ringa? 35 Ko wai o ngā atua katoa o ngā whenua, kua whakaorangia e rātou tō rātou whenua i tōku ringa, e whakaorangia ai e Ihowa a Hiruharama i tōku ringa? 36Otiia whakarongo kau ana te iwi, kihai hoki i whakahoki kupu ki a ia; ko ta te kingi hoki tena i whakahau ai, i ki ai, Kaua e whakahoki kupu atu ki a ia. 37 Katahi ka haere mai a Eriakimi tama a Hirikia, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, ko Ioaha tama a Ahapa te kaiwhakamahara, ki a Hetekia, he mea haehae o ratou kakahu, a korerotia ana e ratou ki a ia nga kupu a Rapahake. 2 Kingi 19 1 Na, i te rongonga o Kingi Hetekia, ka haea e ia ona kakahu, ka hipoki i a ia ki te kakahu taratara, a haere ana ki te whare o Ihowa. 2 I tonoa ano e ia a Eriakimi, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, me nga kaumatua o nga tohunga, he mea hipoki ki te kakahu taratara, ki a Ihaia poropiti, tama a Amoho. 3 Ā, ka mea rātou ki a ia, Ko te kupu tēnei a Hetekia, He rā raruraru tēnei rā, he rā whakatūpato, he rā kohukohu: kua tae hoki ngā tamariki ki te whānautanga, heoi kāore he kaha e whānau ai. 4 Tērā pea ka rongo a Ihowā, tō Atua, i ngā kupu katoa a Rapahake, i tonoa mai nei e tōna ariki, e te kīngi o Ahiria, hei tawai ki te Atua ora; ā, ka riria e ia ngā kupu i rongo ai a Ihowā, tō Atua. Nā reira kia ara tau inoi mō ngā toenga e toe nei. 5 Heoi kua tae mai ngā tāngata a Kingi Hetekia ki a Ihaia. 6 Nā ka mea a Ihaia ki a rātou, Kia penei tā koutou kī atu ki tō koutou ariki, Ko te kupu tēnei a Ihowa, Kaua e wehi i ngā kupu i rongo ai koe, i kōrero kino mai ai ngā tāngata a te kingi o Ahiria ki ahau. 7 Nana, ka tukua e ahau he wairua ki a ia, a ka rongo ia i tetahi rongo, ka hoki ki tona whenua; a ka meinga ia e ahau kia hinga i te hoari i tona whenua. 8 Nā, hoki ana a Rapahake, ā, rokohanga atu e ia te kingi o Ahiria e whawhai ana ki Ripina: i rongo hoki ia kua riro atu ia i Rakihi. 9 A, no tona rongonga i te korero mo Tirihaka kingi o Etiopia, Nana, kei te haere mai ia ki te whawhai ki a koe, ka unga karere ano ia ki a Hetekia, hei mea atu, 10 Kia penei ta koutou ki atu ki a Hetekia kingi o Hura, mea atu, Kaua tou Atua e whakawhirinaki atu na koe e tinihanga i a ia, i a ia e mea na, E kore a Hiruharama e tukua ki te ringa o te kingi o Ahiria. 11 Nana, kua rongo koe ki ta nga kingi o Ahiria i mea ai ki nga whenua katoa, ki ta ratou whakangaromanga i a ratou: a e ora ranei koe? 12 I whakaorangia rānei rātou e ngā atua o ngā iwi i huna e ōku mātua; a Kozana, a Hārana, a Rezephe, me ngā tamariki a Ētene i Terehara? 13 Kei hea te kingi o Hamata, te kingi o Arapata, te kingi o te pa o Heparawaima, o Hena, o Iwa? 14 Na ka tangohia e Hetekia te pukapuka i te ringa o nga karere, a ka korerotia e ia: na haere ana a Hetekia ki runga, ki te whare o Ihowa, wherahia ana e ia ki te aroaro o Ihowa. 15 Na ka inoi a Hetekia ki te aroaro o Ihowa, ka mea, E Ihowa, e te Atua o Iharaira, e noho na i runga i nga kerupima, ko koe te Atua, ko koe anake, o nga kingitanga katoa o te whenua; nau i hanga te rangi me te whenua. 16 E Ihowa, tahuri mai tou taringa, whakarongo mai; titiro mai ou kanohi, e Ihowa, kia kite koe; whakarongo mai ki nga kupu a Henakeripi, i unga mai nei i a ia hei whakorekore i te Atua ora. 17 He pono anō, e Ihowa, kua kore i ngā kingi o Ahiria ngā iwi me ō rātou whenua, 18 Kua maka hoki e rātou ō rātou atua ki te ahi: ehara hoki rātou i te atua; engari he mahi nā te ringa tangata, he rakau, he kōhatu; koia i whakangaromia ai e rātou. 19 Nā reira, e Ihowā, e tō mātou Atua, whakaorangia mātou i tōna ringa, kia mōhio ai ngā kingitanga katoa o te ao ko Ihowā koe, ko koe anake.
3
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
20 Katahi a Ihaia tama a Amoho ka unga tangata ki a Hetekia, ka mea, Ko te kupu tenei a Ihowa, a te Atua o Iharaira, I inoi mai na koe ki ahau mo Henakeripi kingi o Ahiria, kua rongo ahau ki tau i inoi ai ki ahau. 21 Ko te kupu tēnei i kōrerotia e Ihowā mōna, Kua whakahawea te tamāhine wahine a Hiona ki a koe, kua kataina koe e ia; kua ruru te māhunga o te tamāhine a Hiruhārama ki a koe. 22 Ko wai tāu i whakahē ai, i kohukohu ai? ko wai tāu i whakanui ai i tō reo, i ara ai ō kanohi ki runga? ki te Mea Tapu o Iharaira. 23 Nā āu karere i whakorekore ai koe i te Ariki, i mea hoki, Kua piki ahau me aku hariata maha ki runga ki te tihi o nga maunga, ki nga taha rawa o Repanona; a ka tuaina e ahau nga hita teitei o reira, me ona kauri papai: a ka tomo ahau ki te whare tira o ona rohe, ki te ngahere o tona Karamere. 24 Kua keria e ahau, kua inumia hoki ngā wai ke, ā, kua whakamaroketia e ahau ki te kapu o ōku waewae ngā awa katoa o ngā wāhi i whakapaea. 25 Kāhore ianei koe i rongo i mua noa atu nāku tēnei i mea, ā, i ngā rā onamata anō hoki nāku i hanga? ināianei kua meinga e ahau, kia waiho ai koe hei ururua i ngā pa taiepa hei puranga ururua. 26 Koia i iti ai te kaha o ō rātou tāngata; i wehi rātou, i pororaru; rite tonu rātou ki te tarutaru o te parae, ki te otaota matomato, ki te taru i runga i ngā tuanui, ki te witi i ngingio i te mea kiano i tupu noa. 27 Otiia e matau ana ahau ki tou nohoanga, ki tou haerenga atu, ki tou haerenga mai, me tou riri ki ahau. 28 Nā, kua tae ake nei tō riri ki ahau, me tō whakapehapeha ki roto i ōku taringa, mō reira ka kuhua e ahau taku matau ki tōu ihu, taku paraire ki ōu ngutu, ā ka whakahokia koe e ahau i te ara i haere mai ai koe. 29 A ko te tohu tenei ki a koe, ka kai koutou i tenei tau i nga mea e tupu noa ake ana, a i te rua o nga tau ko nga mea e tupu ake ana i taua tau; na i te toru o nga tau whakato ai koutou, kokoti ai, whakato ai i nga mara waina, kai ai i nga hua o aua mea. 30 Nā, tera e hou anō ngā pakiaka o ngā morehu i mawhiti o te whare o Hura, ka hua anō hoki ngā hua whakarunga. 31 E puta ake hoki he toenga i Hiruharama, he hunga e mawhiti ana i Maunga Hiona: ma te ngakau nui o Ihowa o nga mano tenei e mahi. 32 Nā reira ko te kupu tēnei a Ihowa mō te kingi o Ahiria, E kore ia e haere mai ki tēnei pa, e kore anō e pere i te pere ki reira, e kore anō e haere mai me te whakangungu rakau ki mua i tēnei pa, e kore anō e haupuria he pukepuke hei whawhai ki konei. 33 Ko te ara i haere mai ai ia, koia anō ia ka hoki ai, e kore hoki ia e tae mai ki tēnei pa, e ai tā Ihowa. 34 Ka tiakina hoki e ahau tēnei pā, kia ora ai; he whakaaro ki ahau anō, ki taku pononga anō hoki, ki a Rawiri. 35 Na i taua pō ka puta te anahera a Ihowā, ā patua iho e ia i te puni o ngā Ahiriana kotahi rau e waru tekau mā rima mano: a, i te marangatanga ake i te ata, nāna, he tūpāpaku katoa rātou. 36 Heoi haere ana a Henakeripi kingi o Ahiria, haere ana, hoki ana, noho rawa atu ki Ninewe. 37 Ā, i a ia e koropiko ana i roto i te whare o tōna atua, o Nitiroko, ka patua ia e āna tama, e Ataramereke rāua ko Haretere, ki te hoari: ā, mawhiti atu ana rāua ki te whenua o Aramenia. Ā, ko tana tama, ko Etara-Harona, te kingi i muri i a ia.
2 Paraleipomeno 32:1-23 1 I muri i ēnei mea, i te mea kua oti te whakarite, ka haere mai a Henakeripi kingi o Ahiria, tae tonu mai ki Hura, whakapaea ana e ia ngā pa taiepa; i mea ia kia riro i a ia. 2 A, no te kitenga o Hetekia kua tae mai a Henakeripi, kua anga hoki tona whakaaro ki te whawhai ki Hiruharama, 3 I whakatakoto whakaaro ia ki ana rangatira me ana toa, kia purua nga wai o nga puna i waho o te pa: a ko ratou hei awhina mona. 4
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
4 Nā, he nui te iwi i huihui mai, ā, i purua e rātou ngā puna katoa, me te awa e rere ana i waenganui o te whenua; i mea hoki rātou, He aha te take e haere mai ai ngā kīngi o Ahiria, kia kitea ai he nui te wai? 5 I whakapakari ia i a ia, a hanga ana e ia te taiepa katoa i pakaru, a whakaarahia ana e ia ki runga ki nga pourewa; me tetahi atu taiepa i waho, a whakahoutia ana e ia a Miro i te pa o Rawiri: a he tini nga pere me nga whakangungu rakau i hanga e ia. 6 I whakaritea ano e ia he rangatira whawhai mo te iwi, a ka huihuia ratou e ia ki a ia ki te huarahi i te kuwaha o te pa, a ka korero whakamarie ia ki a ratou, ka mea, 7 Kia kaha, kia maia; kaua e wehi, kaua e pawera ki te kingi o Ahiria, ki tana ope katoa hoki: he nui atu hoki to tatou i tona. 8 Kei a ia he ringa kikokiko; ko tō tātou ia, ko Ihowā, ko tō tātou Atua, hei āwhina i a tātou, hei whawhai i ā tātou pakanga. Nā, i whakawhirinaki te iwi ki ngā kupu a Hetekia kingi o Hura. 9 I muri i tenei ka unga mai ana tangata e Henakeripi kingi o Ahiria ki Hiruharama: ko ia hoki i whakapae i Rakihi, ratou ko tona kingitanga katoa, ki a Hetekia kingi o Hura, ki a Hura katoa ano i Hiruharama, hei mea, 10 Ko te kupu tenei a Henakeripi kingi o Ahiria, He aha ta koutou e whakawhirinaki nei, i a koutou e whakapaea ana i Hiruharama? 11 He teka ianei na Hetekia koutou i whakapati kia tukua ai koutou kia mate i te hemokai, i te matewai, i a ia e mea ana, Ma Ihowa, ma to tatou Atua tatou e whakaora i te ringa o te kingi o Ahiria? 12. He teka ianei na taua Hetekia i whakakore ona wahi tiketike me ana aata, a i whakahau ia ki a Hura raua ko Hiruharama, i mea, Me koropiko koutou ki mua i te aata kotahi, me tahu whakakakara ki runga? 13Kahore ianei koutou e mohio ki nga mea i mea ai ahau me oku matua ki nga iwi katoa o nga whenua ke? i taea ranei e nga atua o nga iwi o aua whenua te whakaora i to ratou whenua i roto i toku ringa? 14 Ko wai o ngā atua o aua iwi i huna rawatia nei e ōku mātua i kaha ki te whakaora i tana iwi i roto i tōku ringa, kia kaha ai tō koutou Atua ki te whakaora i a koutou i roto i tōku ringa? 15 Na, kei tinihangatia koutou e Hetekia, kei whakapati hoki i a koutou, kei pera me tana na; kaua hoki e whakapono ki a ia; no te mea kihai i kaha te atua o tetahi iwi, o tetahi kingitanga ranei ki te whakaora i tana iwi i roto i toku ringa, i te ringa ano o oku matua; a e kore rawa to koutou Atua e whakaora i a koutou i roto i toku ringa. 16A nui atu ta ana tangata i korero kino ai mo te Atua, mo Ihowa, mo tana pononga hoki, mo Hetekia. 17 I tuhituhia hoki e ia etahi pukapuka hei whakakorekore i a Ihowa, i te Atua o Iharaira, hei korero kino mona, i mea ia, Kihai nei nga atua o nga iwi o nga whenua i whakaora i to ratou iwi i roto i toku ringa, e kore ano hoki te Atua o Hetekia e whakaora i tana iwi i roto i toku ringa. 18 Katahi ratou ka karanga nui i te reo Hurai ki te iwi o Hiruharama i runga i te taiepa hei whakawehi i a ratou, hei whakararuraru i a ratou; kia riro ai i a ratou te pa. 19 Nā, i kōrero kino rātou mō te Atua o Hiruharama, rite tonu ki tā rātou kōrero mō ngā atua o te iwi o te whenua, he mahi nā te ringa tangata. 20 Nā, i inoi a Kingi Hetekia, rāua ko te poropiti, ko Ihaia tama a Amoho, ki te rangi, mō tēnei mea. 21 Nā, ka tonoa mai e Ihowā he anahera, ā, hautopea atu ana e ia ngā toa nunui katoa, ngā rangatira, me ngā rangatira i te puni o te kingi o Ahiria. Heoi hoki ana ia ki tōna whenua me te whakama. Ā, i tōna taenga ki te whare o tōna atua, nā, patua iho ia i reira e te hunga i puta mai i ōna whekau ki te hoari. 22 Heoi whakaorangia ana a Hetekia me nga tangata o Hiruharama e Ihowa i te ringa o Henakeripi kingi o Ahiria, i te ringa ano o era atu katoa, a arahina ana ratou e ia i tetahi taha, i tetahi taha. 23 Ā, he tokomaha i kawe mai i ngā taonga ki a Ihowā ki Hiruharama, me ngā mea homai noa ki a Hetekia kingi o Hura: nā reira i whakanuia ake ai ia e ngā iwi katoa i reira.
5
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
Ihaia 36-37 Ihaia 36 1Na i te tekau ma wha o nga tau o Kingi Hetekia ka whakaekea mai e Henakeripi kingi o Ahiria nga pa taiepa katoa o Hura, a horo ana i a ia. 2 Nā ka tonoa e te kingi o Ahiria a Rapahake i Rakihi ki Hiruharama, ki a Kingi Hetekia, me te ope nui: a tu ana ia ki te taha o te awakeri o te puna wai o runga, i te ara o te mara o te kaihoroi kakahu. 3 Na ka puta atu ki a ia a Eriakimi tama a Hirikia, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, ko Ioaha tama a Ahapa, te kaiwhakamahara. 4 Na ka mea a Rapahake ki a ratou, Tena, mea atu ki a Hetekia, ko te kupu tenei a te kingi nui, a te kingi o Ahiria, He aha tenei whakawhirinakitanga e whakawhirinaki na koe? 5 E mea ana ahau, he kupu noa iho, Kei ahau te whakaaro nui, te kaha mo te whawhai: ko wai ra tau e whakawhirinaki ai, i whakakeke ai koe ki ahau? 6 Na, e whakawhirinaki ana koe ki te tokotoko o tenei kakaho whati, ki Ihipa; ki te okioki atu te tangata ki reira, ka ngo ki tona ringa, ka wero: ka pera ano a Parao kingi o Ihipa ki te hunga katoa e whakawhirinaki ana ki a ia. 7 O tiia ki te mea mai koe ki ahau, Ko Ihowa, ko to matou Atua ta matou e whakawhirinaki nei: ehara ianei i a ia, nana nei nga wahi tiketike, me ana aata i whakakahoretia e Hetekia, i mea ai ki a Hura raua ko Hiruharama, Hei mua i tenei aata koutou koropiko ai? 8 Nā, homai he taunaha ki tōku ariki, ki te kingi o Ahiria, ā, ka hoatu e ahau ki a koe ētahi hōiho e rua mano, ki te taea e koe te whakanoho kaieke ki runga. 9 Ā, me pēhea e taea ai e koe te whakakore i te kanohi o tētahi rangatira o ngā mea ririki rawa o ngā pononga a tōku ariki, i a koe e whakawhirinaki ana ki Ihipa hei hariata, hei kaieke hōiho rānei? 10 I haere mai rānei ahau ināianei, kāhore a Ihowā, ki te whakangaro i tēnei whenua? Nā Ihowā ahau i mea mai, Haere ki runga ki tēnei whenua, whakangaromia. 11 Na ka mea a Eriakimi ratou ko Hepena, ko Ioaha, ki a Rapahake, Tena koa, korero mai ki au pononga i te reo Hiriani; e matau ana hoki matou ki tena reo; kaua hoki e korero mai ki a matou i te reo Hurai, i te mea e whakarongo ana te iwi i runga i te taiepa. 12 Ano ra ko Rapahake, I tonoa mai ranei ahau e toku ariki ki tou ariki, ki a koe ranei, hei korero i enei kupu? kihai ianei ahau i tonoa mai e ia ki nga tangata e noho ana i runga i te taiepa, kia kainga e ratou to ratou paru, kia inumia hoki to ratou mimi, e koutou tahi? 13 Katahi ka tu a Rapahake, a ka karanga he reo nui i te reo Hurai, ka mea, Whakarongo ki nga kupu a te kingi nui, a te kingi o Ahiria. 14 Ko te kupu tēnei a te kingi, Kei tinihangatia koutou e Hetekia; e kore hoki koutou e taea e ia te whakaora. 15 Kei meinga koutou e Hetekia kia whakawhirinaki ki a Ihowa, i a ia e mea ana, Tera tatou e whakaorangia e Ihowa: e kore tenei pa e tukua ki te ringa o te kingi o Ahiria. 16 Kaua e whakarongo ki a Hetekia; ko te kupu hoki tenei a te kingi o Ahiria, Whakaritea he kawenata ki ahau, haere mai ki waho ki ahau; ka kai ai koutou i nga hua o tana waina, o tana piki, o tana piki, ka inu ano i te wai o tana puna, o tana puna: 17 Kia tae atu rā anō ahau ki te kawe i a koutou ki te whenua e rite ana ki tō koutou whenua, ki te whenua witi, waina, ki te whenua taro, māra waina. 18 Kia tupato kei whakapataritari a Hetekia i a koutou, ki te mea, Ma Ihowa tatou e whakaora. I whakaorangia ranei e tetahi o nga atua o nga iwi tona whenua i te ringa o te kingi o Ahiria? 19 Kei hea ngā atua o Hamata, o Arapāra? Kei hea ngā atua o Heparawaima? Kua whakaorangia rānei e rātou a Hamaria i tōku ringa? 20 Ko wai o ngā atua katoa o ēnei whenua, kua whakaorangia e rātou tō rātou whenua i tōku ringa, e whakaorangia ai e Ihowa a Hiruharama i tōku ringa? 21 Heoi whakarongo puku ana ratou, kihai hoki i whakahoki kupu ki a ia; ko ta te kingi hoki tena i whakahau ai, i mea ai, Kaua e whakahoki kupu atu ki a ia. 6
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
22 Katahi ka haere a Eriakimi tama a Hirikia, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, ko Ioaha tama a Ahapa, te kaiwhakamahara, ki a Hetekia, he mea haehae o ratou kakahu, a korerotia ana e ratou ki a ia nga kupu a Rapahake. Ihaia 37 1 Na, i te rongonga o Kingi Hetekia, ka haea e ia ona kakahu, ka hipoki i a ia ki te kakahu taratara, a haere ana ki te whare o Ihowa. 2 I tonoa ano e ia a Eriakimi, te rangatira o te whare, ratou ko Hepena kaituhituhi, me nga kaumatua o nga tohunga, he mea hipoki ki te kakahu taratara, ki a Ihaia poropiti, tama a Amoho. 3 Ā, ka mea rātou ki a ia, Ko te kupu tēnei a Hetekia, He rā raruraru tēnei rā, he rā whakatūpato, he rā kohukohu: kua tae hoki ngā tamariki ki te whānautanga, heoi kāore he kaha e whānau ai. 4 Tērā pea ka rongo a Ihowā, tōu Atua, i ngā kupu a Rapahake i tonoa mai nei e tōna ariki, e te kīngi o Ahiria, hei whakorekore i te Atua ora; ā, ka riria e ia ngā kupu i rongo ai a Ihowā, tōu Atua. Nā reira kia ara tau inoi mō ngā toenga e toe nei. 5 Heoi kua tae mai ngā tāngata a Kingi Hetekia ki a Ihaia. 6 Nā ka mea a Ihaia ki a rātou, Kia penei tā koutou kī atu ki tō koutou ariki, Ko te kupu tēnei a Ihowā, Kaua e wehi i ngā kupu i rongo ai koe, i kōrero kino mai ai ngā tāngata a te kīngi o Ahiria ki ahau. 7 Nana, ka tukua e ahau he wairua ki a ia, a ka rongo ia i tetahi rongo, ka hoki ki tona whenua; a ka meinga ia e ahau kia hinga i te hoari i tona whenua. 8 Nā, hoki ana a Rapahake, ā, rokohanga atu e ia te kingi o Ahiria e whawhai ana ki Ripina: i rongo hoki ia kua riro atu ia i Rakihi. 9 A ka rongo ia ki a Tirihaka kingi o Etiopia, kua tae mai ia ki te whawhai ki a koe; a ka rongo ia, ka tono karere ki a Hetekia, ka mea, 10 Kia penei ta koutou ki atu ki a Hetekia kingi o Hura, mea atu, Kaua tou Atua, e whakawhirinaki na koe, e tinihanga i a ia, i a ia e ki na, E kore a Hiruharama e hoatu ki te ringa o te kingi o Ahiria. 11 Nana, kua rongo koe ki ta nga kingi o Ahiria i mea ai ki nga whenua katoa, ki ta ratou whakangaromanga i a ratou: a e ora ranei koe? 12 I whakaorangia rānei rātou e ngā atua o ngā iwi i huna e ōku mātua, a Kozana, a Harana, a Retepe, me ngā tamariki a Ētene i Terahara? 13 Kei hea te kingi o Hamata, te kingi o Arapata, te kingi o te pa o Heparawaima, o Hena, o Iwa? 14 Na ka tangohia e Hetekia te pukapuka i te ringa o nga karere, a ka korerotia e ia: na haere ana a Hetekia ki runga, ki te whare o Ihowa, wherahia ana e ia ki te aroaro o Ihowa. 15 Na ka inoi a Hetekia ki a Ihowa, ka mea, 16 E Ihowa o nga mano, e te Atua o Iharaira, e noho na i waenganui o nga kerupima, ko koe te Atua, ko koe anake, o nga kingitanga katoa o te whenua; nau i hanga te rangi me te whenua. 17 Tahuri mai tōu taringa, e Ihowā, whakarongo mai; titiro mai ōu kanohi, e Ihowā, kia kite koe; whakarongo mai ki ngā kupu katoa a Henakeripi, i tukua mai nei e ia hei whakorekore i te Atua ora. 18 He pono anō, e Ihowa, kua kore i ngā kingi o Ahiria ngā iwi katoa, me ō rātou whenua. 19 Kua maka hoki e rātou ō rātou atua ki te ahi: ehara hoki rātou i te atua; engari he mahi nā te ringa tangata, he rakau, he kōhatu; koia i whakangaromia ai e rātou. 20 Nā reira, e Ihowa, e to matou Atua, whakaorangia matou i tona ringa, kia mohio ai nga kingitanga katoa o te whenua ko koe a Ihowa, ko koe anake. 21 Katahi a Ihaia tama a Amoho ka tono tangata ki a Hetekia, ka mea, Ko te kupu tenei a Ihowa, a te Atua o Iharaira, I te mea i inoi koe ki ahau mo Henakeripi kingi o Ahiria: 22 Ko te kupu tēnei i kōrerotia e Ihowā mōna, Kua whakahawea te wahine, te tamāhine a Hiona ki a koe, kua kataina koe e ia; kua ruru te māhunga o te tamāhine a Hiruhārama ki a koe. 23 Ko wai tāu i whakahē ai, i kohukohu ai? ko wai tāu i whakanui ai i tō reo, i ara ai ō kanohi ki runga? ki te Mea Tapu o Iharaira.
7
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
24 Nā ōu pononga koe i whakorekore ai i a Ihowa, i mea hoki, I piki ahau me aku hariata maha ki runga ki te tihi o nga maunga, ki nga taha rawa o Repanona; a ka tuaina e ahau ona hita teitei, me ona kauri papai: a ka tomo ahau ki te tihi o tona rohe, ki te ngahere o tona Karamere. 25 Kua keria e ahau, kua inu wai, ā kua whakamarokehia e ahau ki te kapu o ōku waewae ngā awa katoa o ngā wāhi i whakapaea. 26 Kāhore ianei koe i rongo i mua noa atu, nāku i mea? ā, i ngā rā onamata anō hoki, nāku i hanga? ināianei kua meinga e ahau, kia waiho ai koe hei ururua i ngā pa taiepa hei puranga ururua. 27 Koia i iti ai te kaha o ō rātou tāngata, i wehi, i pororaru; rite tonu rātou ki te tarutaru o te parae, ki te otaota matomato, ki te tarutaru i runga i ngā tuanui, ki te witi i ngingio i te mea kiano i tupu noa. 28Otiia e matau ana ahau ki tou nohoanga, ki tou haerenga atu, ki tou haerenga mai, me tou riri ki ahau. 29 Nā, kua tae ake nei tō riri ki ahau, me tō whakakake ki roto i ōku taringa, mō reira ka kuhua e ahau taku matau ki tōu ihu, taku paraire ki ōu ngutu, ā ka whakahokia koe e ahau i te ara i haere mai ai koe. 30 Ā, ko te tohu tēnei ki a koe, I tēnei tau ka kai koutou i ngā mea tupu noa ake; ā, i te rua o ngā tau ko ngā mea e tupu noa ake ana i taua tau: i te toru o ngā tau ka rui koutou, ka kokoti, ka whakato māra waina, ka kai i ngā hua o aua mea. 31 Nā, tera e hou anō ngā pakiaka o ngā morehu i mawhiti o te whare o Hura, ka hua anō hoki ngā hua whakarunga. 32 E puta ake hoki he toenga i Hiruharama, he hunga e mawhiti ana i Maunga Hiona: ma te ngakau nui o Ihowa o nga mano tenei e mahi. 33 Nā reira ko te kupu tēnei a Ihowa mō te kingi o Ahiria, E kore ia e haere mai ki tēnei pa, e kore anō e pere i te pere ki reira, e kore anō e haere mai me te whakangungu rakau ki mua i tēnei pa, e kore anō e haupuria he pukepuke hei whawhai ki konei. 34 Ko te ara i haere mai ai ia, koia anō ia ka hoki ai, e kore hoki ia e tae mai ki tēnei pa, e ai tā Ihowa. 35 Ka tiakina hoki e ahau tēnei pā, kia ora ai; he whakaaro ki ahau anō, ki taku pononga anō hoki, ki a Rawiri. 36 Na ka puta te anahera a Ihowa, a patua iho e ia i te puni o nga Ahiriana kotahi rau e waru tekau ma rima mano: a, i te marangatanga ake i te ata, nana, he tupapaku katoa ratou. 37 Heoi haere ana a Henakeripi kingi o Ahiria, haere ana, hoki ana, noho rawa atu ki Ninewe. 38 Ā, i a ia e koropiko ana i roto i te whare o tōna atua, o Nitiroko, ka patua ia e āna tama, e Ataramereke rāua ko Haretere, ki te hoari; ā, mawhiti atu ana rāua ki te whenua o Aramenia. Ā, ko tana tama, ko Etara-Harona, te kingi i muri i a ia.
Wehewehenga o ngā Wāhanga-i-te-Wāhanga E toru ngā wāhi matua o te Kawenata Tawhito e tuhia ai te kōrero hītori mō Hetekia, mō Ihaia, mō Henakeripi, me Rapahake: 2 Ngā Kingi 18–19 , mō Ihaia 36–37 , me 2 Ngā Whakapapa 32 . Kei raro nei he wehewehenga o ia irava e hono ana i ngā kōrero whakarara o te King James Version , ā, whai muri ko ngā akoranga matua. 1. Te Pono o Hetekia me ngā Whakahoutanga o Mua 2 Kingi 18:1–3 – Ka tīmata a Hetekia i tana kingitanga i Hura i te 25 o ona tau, ā, i "mahi ia i te mea tika ki te titiro a Ihowa." 2 Kingi 18:4 – E whakakahoretia ana e ia ngā wahi tiketike, e wahia ana ngā whakapakoko, e tuaina ana ngā Ahera, e mongamonga ana hoki te nakahi parahi (Nehushtan) i hanga e Mohi, nā te mea kua tīmata a Iharaira ki te tahu whakakakara ki taua mea.
8
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
2 Kingi 18:5–7a – "I whakawhirinaki hoki ia ki a Ihowa, ki te Atua o Iharaira; a kahore he rite mona i muri i a ia o nga kingi katoa o Hura..." Kei a ia a Ihowa, a ka tino angitu ia i nga wahi katoa e haere ai ia. 2 Kingi 18:7b–8 – Ka whakakeke ia ki te kingi o Ahiria (kāore i pai ki te mahi ki a ia) ā, ka patua e ia ngā Pirihitini tae noa ki Kaha. 2 Paranihi 32:1–8 – I te kitenga o Hetekia i te whakatatanga mai o Henakeripi, ka kōrero tahi ia me āna rangatira kia āraia ngā puna wai i waho o Hiruharama, ka hanga i ngā taiepa me ngā pourewa, ka hanga patu, ka whakatenatena i te iwi: "Kia kaha, kia maia... kei a ia he ringa kikokiko; ko Ihowā ia, ko tō tātou Atua, hei āwhina i a tātou, hei whawhai i ā tātou pakanga" (2 Paranihi 32:7–8). 2. Te Hinga o Hamaria me te Whakaekenga a Ahiria 2 Kingi 18:9–12 – I te tau tuawhā o Hetekia, ka whakapaea a Hamaria (te rangatiratanga o Iharaira ki te Raki) e Haramanehere kingi o Ahiria, ā, ka horo i te tau tuaono o Hetekia nā te mea "kihai a Iharaira i whakarongo ki te reo o Ihowa, o to ratou Atua." 2 Kingi 18:13 / Ihaia 36:1 – I te tekau mā whā o ngā tau o Hetekia, ka whakaekea e Henakeripi kingi o Ahiria ngā pa taiepa katoa o Hura, ā, horo ana i a ia. 2 Kingi 18:14–16 – I roto i tētahi wā o te mataku, ka tukuna e Hetekia he takoha ki a Henakeripi i Rakihi, me te mea, "Kua hara ahau; hoki atu i ahau: ko tāu e whakakī mai ai ki ahau ka pikaua e ahau." Ka utua e ia e 300 taranata hiriwa me 30 taranata koura, tae noa ki te tango i te koura i ngā tatau me ngā pou o te temepara o Ihowā. 3. Ngā Whakahē a Rapahake me te Pakanga Hinengaro 2 Kingi 18:17–18 / Ihaia 36:2–3 – Ka tonoa e Henakeripi a Taratana, a Rapaharihi, a Rapahake i Rakihi me te ope nui ki Hiruharama. I tū rātou i te taha o te awaawa o te puna wai o runga. Ka puta atu a Eriakimi, a Hepena, me Ioaha ki te whakatau i a rātou. 2 Kingi 18:19–21 / Ihaia 36:4–6 – Ka whakapuakina e Rapahake te karere a Henakeripi: "He aha tēnei whakawhirinakitanga e whakawhirinaki nei koe?" Ka tawai ia i a Hura mō te whakawhirinaki ki a Ihipa, ka karanga i a Ihipa he "kakaho whati" ka wero i te ringa o te tangata e okioki ana ki runga. 2 Kingi 18:22 / Ihaia 36:7 – E ngana ana a Rapahake ki te whakapohehe i ngā whakarerekētanga whakapono a Hetekia, me te kī i whakapataritari a Hetekia i te Atua mā te tango i ngā wāhi tiketike me ngā aata. 2 Kingi 18:23–25 / Ihaia 36:8–10 – Ka tawai a Rapahake, ka tuku hoiho e 2,000 mena ka taea e Hura te whakarato kaieke mo ratou. Kātahi ia ka kī ko Ihowa tonu ia i tono mai ki te whakangaro i a Hura: "I mea mai a Ihowa ki ahau, Haere ki tenei whenua, whakangaromia." 2 Kingi 18:26 / Ihaia 36:11 – Ka tono a Eriakimi, a Hepena, me Ioaha ki a Rapahake kia kōrero i te reo Hiriani (Arama) kaua i te reo Hiperu (Hūrai) kia kore ai e mataku te iwi whānui i runga i te taiepa. 2 Kingi 18:27–35 / Ihaia 36:12–20 – Ka whakakahore a Rapahake, ka karanga i te reo Hiperu ki ngā tāngata i runga i te taiepa. Ka akiaki ia i a rātou kia kaua e tukua a Hetekia kia tinihanga i a rātou ki ngā kupu whakaari ka whakaorangia rātou e te Atua. E whakamanamana ana ia kāore he atua o Hamata, o Arapara, o Heparawaima, o Hamaria rānei i whakaora i ō rātou whenua i Ahiria—nō reira "ko wai rā i roto i ngā atua katoa o ngā whenua, kua whakaorangia e rātou tō rātou whenua i tōku ringa, kia whakaorangia ai e Ihowā a Hiruharama i tōku ringa?" (2 Kingi 18:35). 2 Kingi 18:36–37 / Ihaia 36:21–22 – Kāore i whakarongo puku te iwi, kāore hoki i whakahoki kupu ki a ia, pērā i tā Hetekia i whakahau ai ("Kaua e whakahoki kupu ki a ia"). Ka hoki ngā rangatira ki a Hetekia me ō rātou kākahu kua haehaetia.
9
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
4. Te rapunga a Hetekia i a Ihaia me te kupu whakaari tuatahi a Ihowa 2 Kingi 19:1–5 / Ihaia 37:1–5 – Ka haehae a Kingi Hetekia i ona kakahu, ka hipoki i a ia ki te kakahu taratara, ka haere ki te whare o Ihowa, ka tonoa a Eriakimi, a Hepena, me nga kaumatua o nga tohunga ki a Ihaia poropiti . Ka mea ratou: "He ra raruraru tenei ra, he ra whakatupehupehu, he ra kohukohu... na reira kia ara tau inoi mo nga toenga e toe ana." 2 Kingi 19:6–7 / Ihaia 37:6–7 – Ka whakahoki a Ihaia me te kupu a te Atua: "Kaua e wehi i ngā kupu i rongo ai koe, i kohukohu mai ai ngā tāngata a te kingi o Ahiria ki ahau. Nana, ka tukua e ahau he wairua ki a ia, ā, ka rongo ia i te rongo, ka hoki ki tōna whenua; ā, ka meinga ia e ahau kia hinga i te hoari i tōna whenua." 5. Te Reta Kohukohu a Rapahake me te Inoi a Hetekia 2 Kingi 19:8–13 / Ihaia 37:8–13 – Ka hoki mai a Rapahake ki te kite i a Henakeripi e whawhai ana ki Ripina. I te rongonga kua puta mai a Tirihaka kingi o Etiopia ki te whawhai ki a ia, ka tukuna ano e Henakeripi he reta ki a Hetekia, hei whakatūpato i a ia e kore e taea e te Atua te whakaora i Hiruharama, me te whakarārangi i ngā iwi i whakangaromia (Kotana, Harana, Retepa, Terahara). 2 Kingi 19:14 / Ihaia 37:14 – Ka riro mai i a Hetekia te reta i te karere, ka panuitia e ia, ka haere ki runga ki te whare o Ihowa, ka wherahia ki te aroaro o Ihowa . 2 Kingi 19:15–19 / Ihaia 37:15–20 – I inoi a Hetekia: "E Ihowa, e te Atua o Iharaira, e noho mai nei i waenganui i nga kerupima, ko koe te Atua, ko koe anake, o nga kingitanga katoa o te whenua... Tahuri mai tou taringa, e Ihowa, whakarongo mai; titiro mai, e Ihowa, ou kanohi, kia kite koe: whakarongo mai hoki ki nga kupu a Henakeripi, i unga mai nei ia e ia ki te whakorekore i te Atua ora." E whakaae ana ia i whakangaromia e Ahiria etahi atu iwi na te mea he rakau, he kohatu noa iho o ratou atua, a ka inoi ia: "Na reira, e Ihowa, e to matou Atua, whakaorangia matou i tona ringa, kia mohio ai nga kingitanga katoa o te whenua ko koe, ko Ihowa, ko koe anake." 6. Te Whakautu a te Atua mā Ihaia 2 Kingi 19:20 / Ihaia 37:21–22 – Ka tukuna e Ihaia he karere ki a Hetekia: "Kua rongo ahau ki tāu i inoi mai ai ki ahau mō Henakeripi kingi o Ahiria." 2 Kingi 19:21–28 / Ihaia 37:22–29 – Ka riria e Ihowā te whakapehapeha o Henakeripi: "Ko wai tāu i whakorekore ai, i kohukohu ai?... ki te Mea Tapu o Iharaira." E kite ana te Atua ko ngā wikitoria o Ahiria i whakaaetia e tana tirohanga atua ("Kāore koe i rongo i mua noa atu i taku mahi i tēnei?"). Nā te riri o Henakeripi, ka kī te Atua: "Ka kuhua e ahau taku matau ki tōu ihu, taku paraire ki ōu ngutu, ā ka whakahokia koe e ahau i te ara i haere mai ai koe." 2 Kingi 19:29–31 / Ihaia 37:30–32 – Ka hoatu e te Atua ki a Hura he tohu mo te oranga me te tipu: ka hoki whakararo ano nga pakiaka o te toenga o te whare o Hura, ka hua ano nga hua whakarunga. 2 Kingi 19:32–34 / Ihaia 37:33–35 – Ka oati te Atua mō te kingi o Ahiria: "E kore ia e haere mai ki tēnei pā, e kore hoki e kopere i tana pere ki reira, e kore hoki e haere mai me te whakangungu rakau ki mua i a ia, e kore hoki e hanga he pukepuke hei whawhai ki reira... Ka tiakina hoki e ahau tēnei pā, kia ora ai, he whakaaro ki ahau anō, he whakaaro hoki ki taku pononga, ki a Rawiri." 7. Te Wawaotanga a te Atua me te Hinganga o Henakeripi 2 Kingi 19:35 / Ihaia 37:36 / 2 Paranihi 32:21 – I taua pō tonu, ka puta te anahera a Ihowā , ka patu i te puni o ngā Ahiriana 185,000 tāngata . I te marangatanga ake o te iwi i te ata, "nā, he tupapaku katoa rātou." 2 Kingi 19:36 / Ihaia 37:37 – Ka haere a Henakeripi, ka hoki ki Ninewe, ā, ka noho ki reira.
10
Ko te anahera nui a Ihowa e tiaki ana i Hiruharama
2 Kingi 19:37 / Ihaia 37:38 / 2 Paranihi 32:21 – I a Henakeripi e karakia ana i roto i te whare o Nitiroko, o tōna atua, ka patua ia e āna tama, e Ataramereke rāua ko Haretere , ki te hoari, ā, ka mawhiti atu rāua ki te whenua o Aramenia. Ko tana tama, ko Etara-Harona, te kingi i muri i a ia.
Ngā Akoranga Matua mai i te Kōrero Te Rerekētanga i waenganui i te Whakaae a te Tangata me te Whakaoranga a te Atua I te tuatahi i ngana a Hetekia ki te hoko i a Henakeripi mā te tango i te koura i roto i te Temepara (2 Kingi 18:14–16), heoi i hoki mai a Ahiria ki te raupatu katoa. Kāore i te tino angitu te whakamarie i te hoariri o te Atua; i tae mai te rangimārie pumau i te wā i mutu ai te whakawhirinaki o Hetekia ki te hiriwa, ā, i tahuri katoa ki te inoi. Te Whakarite Mahi me te Whakawhirinaki Wairua I mua i te tīmatanga o te whakapaenga, i whakamutua e Hetekia te puna wai, i whakapakari i ngā taiepa, ā, i whakarite i ngā parepare (2 Para. 32:2–5). Ehara i te mea ko te whakapono ki te Atua te tikanga kia warewarehia ngā kawenga mahi, engari i whakatūria e Hetekia tōna whakapono mutunga kore ki te Kaha Rawa, kaua ki ōna pā kaha. Te Māramatanga Wairua ki te Whakatoi me te Tinihanga I whakamahia e Rapahake ngā rautaki hinengaro—te whakapohehe i te Karaipiture, te hora i te wehi, te whakahē i te mana o te Atua, me te ngana ki te wehewehe i te kaiārahi i te iwi (2 Kingi 18:22, 28– 35). Ko te whakahau a Hetekia kia "Kaua e whakahoki kupu ki a ia" e whakaako ana i te whakaaro nui o te kore e tautohetohe ki ngā tawai kohukohu, engari me whiriwhiri kia haria te take ki te Atua. Te hora i ō tātou raruraru ki te aroaro o te Ariki I te taenga mai o te reta whakamataku a Hetekia ki a Henakeripi, ka haria tika atu e ia ki te temepara, ā, "wharikia ana ki te aroaro o Ihowā" (2 Kingi 19:14). He tauira tēnei mō te inoi: te tango tika i ngā tūmomo whakawehi, ngā wehi, me ngā manukanuka ki te aroaro o te Atua, me te whakatakoto atu ki mua i a Ia. Ko te Kororia o te Atua te Mea Matua i roto i te Inoi Kāore a Hetekia i inoi noa mō tōna oranga ake; i inoi ia kia mahi te Atua "kia mōhio ai ngā kingitanga katoa o te whenua ko koe anake, ko Ihowa" (2 Kingi 19:19). Ko ngā inoi e aro ana ki te honore o te Atua e hangai tata ana ki Tōna hiahia. Te Whakapehapeha o te Tangata vs. te Mana Motuhake o te Atua I whakapono a Henakeripi ko ana wikitoria hōia he hua nō tōna ake mana (2 Kingi 19:23–24). I whakamahara te Atua ki a ia he taputapu noa iho ia i roto i te mahere whānui a te Atua (2 Kingi 19:25–28). Ka ātete te Atua ki te hunga whakakake, ā, kāore he mana o te ao e kaha ki te wikitoria i Ana kaupapa rangatira.
11