Ko Hana te Whaea o Hamuera 1 Hamuera 1 1 Na tera tetahi tangata no Ramataima-Topimi, no te whenua pukepuke o Eparaima, ko Erekana tona ingoa, he Eparati, he tama na Ierohama, tama a Erihu, tama a Tohu, tama a Tupu: 2A tokorua ana wahine; ko Hana te ingoa o tetahi, ko Penina te ingoa o tetahi: a he tamariki a Penina, kahore ia he tamariki a Hana. 3 Ā, haere atu ana tēnei tangata i tōna pā i ia tau, i ia tau, ki te koropiko, ki te patu whakahere ki a Ihowā o ngā mano, ki Hiro. I reira anō ngā tama tokorua a Eri, a Hōponi rāua ko Pinehaha, ngā tohunga a Ihowā. 4 A, i te taenga ki te ra i patu whakahere ai a Erekana, ka hoatu e ia etahi wahi ki a Penina, ki tana wahine, ratou ko ana tama katoa, ko ana tamahine: 5 Ki a Hana ia, he wahi pai i hoatu e ia; i aroha hoki ia ki a Hana; otiia kua tutakina tona kopu e Ihowa. 6 Ā, nui atu te whakatoi a tōna hoa whawhai ki a ia, kia mamae ai ia, nā te mea kua tutakina tōna kōpū e Ihowa. 7 Pērā tonu tāna mahi i ia tau, i ia tau, i ōna haerenga ki runga, ki te whare o Ihowā, ā, pena tonu tāna whakatoi i a ia; nō reira i tangi ai ia, kihai hoki i kai. 8 Nā ka mea a Erekana tana tahu ki a ia, E Hana, he aha koe i tangi ai? he aha hoki koe te kai ai? he aha hoki i pouri ai tou ngakau? ehara ianei ahau i te pai ake ki a koe i nga tama kotahi tekau? 9 Heoi ka whakatika a Hana i muri i a ratou kai i Hiro, i muri hoki i a ratou inu. Na ko Eri, ko te tohunga, e noho ana i runga i tona nohoanga, i te pou o te temepara o Ihowa. 10 Ā, i tino pōuri te ngākau o taua wahine, ka inoi ki a Ihowā, ā, nui atu tōna tangi. 11 Nā ka puaki tana kupu taurangi, ka mea ia, E Ihowa o nga mano, ki te mea ka ata titiro mai koe ki te pouri o tau pononga wahine, a ka mahara ki ahau, a e kore e wareware ki tau pononga wahine, engari ka homai he tama ki tau pononga wahine, na, ka hoatu ia e ahau ki a Ihowa i nga ra katoa e ora ai ia; e kore ano he heu e pa ki tona matenga. 12 Na, i a ia e inoi tonu ana i te aroaro o Ihowa, ka titiro a Eri ki tona waha. 13 Nā, ko Hana ia, e kōrero ana i roto i tōna ngākau; ko ōna ngutu anake e komeme ana, kāore ia tōna reo i rangona: nā reira i whakaaro ai a Ēri kua haurangi ia.
1
Ko Hana te Whaea o Hamuera
14 Nā ka mea a Eri ki a ia, Kia pēhea te roa o tō haurangi? Whakarerea atu tō waina. 15 Na ka whakahoki a Hana, ka mea, Kahore, e toku ariki; he wahine ngakau pouri ahau: kahore ahau i inu waina, kahore hoki he wai whakahaurangi; engari kua ringihia e ahau toku ngakau ki te aroaro o Ihowa. 16 Kaua tau pononga wahine e kiia he tamahine na Periara: na te nui hoki o toku mamae, o toku pouri, enei korero aku. 17 Katahi ka whakahoki a Eri, ka mea, Haere marie: a ma te Atua o Iharaira e homai tau mea i inoi ai koe ki a ia. 18 Ā, ka mea ia, Kia manakohia tāu pononga e koe. Nā, haere ana taua wahine, kai ana, ā, mutu ake te pouri o tōna mata. 19 Nā ka maranga wawe rātou i te ata, ka koropiko ki te aroaro o Ihowā, ā hoki ana, haere ana ki tō rātou whare ki Rama. Nā ka mōhio a Erekana ki a Hana, ki tāna wahine; ā ka mahara a Ihowā ki a ia. 20 Nā, ka taka te wā, ka hapu a Hana, ka whānau he tama; ā, huaina iho e ia tōna ingoa ko Hamuera, i mea hoki, Nā te mea i inoia ia e ahau i a Ihowa. 21 Na ka haere taua tangata, a Erekana, me tona whare katoa ki runga, ki te patu i te whakahere o te tau ki a Ihowa, me tana ki taurangi hoki. 22 Ko Hana ia kihai i haere; i mea hoki ia ki tana tahu, E kore ahau e haere ki runga, kia whakamutua ra ano te kai u o te tamaiti, ko reira ahau kawe ai i a ia, kia puta ai ia ki te aroaro o Ihowa, kia noho tonu ai ia ki reira. 23 Nā ka mea a Erekana tana tahu ki a ia, Meatia tāu e pai ai; e noho, kia whakamutua rā anō tana kai u; otiia kia mau te kupu a Ihowa. Nā, noho ana te wahine, whakangote ana i tana tama, ā, mutu noa tana kai u. 24 Ā, i te mutunga o tana whakamutu i te kai ū, ka mauria ia e ia, me ētahi puru e toru, me te epa paraoa kotahi, me te pounamu waina kotahi, ā, ka kawea ia e ia ki te whare o Ihowa ki Hiro: he tamariki tonu hoki te tamaiti. 25 Nā patua ana e rātou te puru, ā kawea ana te tamaiti ki a Eri. 26 Ā, ka mea ia, E tōku ariki, e ora ana tō wairua, e tōku ariki, ko ahau te wahine i tū i tō taha i konei nei, i inoi nei ki a Ihowā. 27 Mō tēnei tamaiti taku i inoi ai; ā kua homai e Ihowa ki ahau taku i inoi ai ki a ia: 28 Nō reira kua tukua atu nei ia e ahau ki a Ihowā; i ngā rā katoa e ora ai ia ka tukua atu ia ki a Ihowā. Ā, koropiko ana ia ki a Ihowā i reira.
1 Hamuera 2 1 Nā ka inoi a Hana, ka mea, E hari ana tōku ngākau ki a Ihowā, kua ara tōku haona i a Ihowā; kua rahi tōku waha ki ōku hoariri; nōku hoki e koa ana ki tāu whakaoranga. 2 Kāhore he mea tapu, ko Ihowā anake; kāhore hoki he mea tapu, ko koe anake: kāhore hoki he kamaka hei rite mō tō tātou Atua. 3 Kati te kōrero whakahihi rawa; kei puta te whakapehapeha i roto i ō koutou mangai: he Atua mōhio hoki a Ihowa, a ka paunatia e ia ngā mahi. 4 Kua whati ngā kopere a te hunga toa, ā, ko te hunga i hinga, kua whitikiria ki te kaha. 5 Ko te hunga i makona i mahi hei utu taro; a mutu ake te hunga i hiakai: heoi kua whanau te pakoko, tokowhitu; a kua ngoikore te wahine kua tokomaha ana tamariki. 6 Ko Ihowa e whakamate ana, a ko ia e whakaora ana: mana e riro ki raro ki te reinga, mana e kake ake. 7 Ko Ihowa hei whakarawakore, ko ia hei whakawhairawakore: ko ia hei whakaiti, ko ia hei whakaara. 8 E whakaara ake ana i te hunga rawakore i roto i te puehu, e whakaara ake ana i te hunga rawakore i roto i te puranga paru, kia whakanohoia ai rātou ki roto ki ngā rangatira, kia riro ai i a rātou te torona kororia: nō Ihowā hoki ngā pou o te whenua, ā, whakanohoia ana e ia te ao ki runga.
2
Ko Hana te Whaea o Hamuera
9 Mana e tiaki ngā waewae o tana hunga tapu; ko te hunga kino ia ka noho puku i roto i te pōuri; e kore hoki te kaha e riro i te tangata. 10 Mongamonga noa iho ngā hoariri o Ihowā; ka papa mai tana whatitiri i te rangi ki a rātou: ka whakarite whakawa a Ihowā mō ngā pito o te whenua; ā, ka homai e ia he kaha ki tana kīngi, ka whakaara i te haona o tana i whakawahi ai.
Kōrero Ko te kōrero mō Hana, kei roto i te 1 Hamuera upoko 1 me te 2 , tētahi o ngā kōrero tino kaha o te Paipera mō te pouri, te inoi u tonu, te whakapono, me te whakatikanga a te Atua.
Wāhanga 1: Te Wehewehenga o te Kōrero mō Hana i ia Wāhanga 1 Hamuera Upoko 1: Te pouri, te inoi, me te kupu whakaari Ngā Irava 1–2 (Erekana me āna Wahine Tokorua): Ka tīmata te kōrero mā te whakamōhio i a Erekana, he Riwaiti nō Maunga Eperaima, me āna wāhine tokorua: a Penina (he tamariki āna) rāua ko Hana (he pakoko). Ngā Whiti 3–5 (Te Karakia ā-Tau me te Whakapaingia): Ka haere te whānau i ia tau ki te karakia me te patu whakahere ki a Ihowa o ngā mano i Hiro. Ahakoa he tamariki ā Penina, ka hoatu e Erekana ki a Hana he "wahi tika" (he wahi takirua rānei) nā te mea he nui tōna aroha ki a ia, ahakoa kua kati te kopu o te Ariki. Ngā Irava 6–8 (Te Whakaohooho a Penina): Ka tawai tonu a Penina, ka whakapataritari i a Hana nā te mea kāore ia i te tamariki, ka tangi ia, ka kore hoki e kai. Ka ngana a Erekana ki te whakamarie i a ia ki ngā kupu ngawari ( "Kāore ianei ahau i te pai ake ki a koe i ō tama tekau?" ), engari kei te taimaha tonu te ngākau o Hana. Ngā Irava 9–11 (Te Inoi me te Oati a Hana): I muri i te kai i Hiro, ka whakatika a Hana, ka pouri nui, ka haere ki te temepara. Me te tangi nui, ka inoi ia ki a Ihowa, ka oati: ki te homai e te Atua he tamaiti tane ki a ia, ka whakatapua ia e ia ki a Ihowa mo nga ra katoa o tona oranga, a e kore rawa he heu e pa ki tona mahunga. Ngā Irava 12–14 (Te Whakawa Hē a Ēri): I a Hana e inoi puku ana i roto i tōna ngākau (ko ōna ngutu anake e nekeneke ana, engari kāore he reo e rangona ana), ka mātakitaki a Ēri te tino tohunga i a ia, ā, ka whakaaro hē ia kei te haurangi ia, ka mea atu kia waiho kia mutu tana waina. Ngā Irava 15–16 (Te Tiaki a Hana): Ka whakatikatika a Hana i a Eri me te whakaute, me te whakamārama kāore ia i haurangi i te waina, engari he "wahine wairua pouri" e ringihia ana e ia tōna wairua ki te aroaro o Ihowa i roto i te amuamu nui me te pouri. Ngā Irava 17–18 (Te Manaakitanga a Ēri me te Rangimārie o Hana): Ka whakahoki a Ēri me te manaakitanga: "Haere marie: kia homai hoki e te Atua o Iharaira tau mea i inoi ai koe ki a ia." Ka huri tonu te mata o Hana; ka haere ia, ka kai, ā, kāore i pouri. Ngā Irava 19–20 (Te Whānautanga o Hamuera): Ka karakia te whānau i te ata i muri mai, ā, ka hoki ki te kāinga ki Rama. Ka mōhio a Erekana ki tana wahine, ki a Hana, ā, ka mahara te Ariki ki a
3
Ko Hana te Whaea o Hamuera
ia. Ka hapu ia, ā, ka whānau he tama, ka tapaina tōna ingoa ko Hamuera (ko te tikanga "Kua Rongohia e te Atua"), me te mea, "Nā te mea kua inoi ahau ki a ia i te Ariki." Ngā Irava 21–23 (Te Noho i Muri Kia Whakamutua rā anō te U): I te haerenga o Erekana ki Hiro mō te patunga tapu ā-tau, ka noho a Hana ki te kāinga, me te kī ka haere ia i muri i te whakamutua o te u o te tamaiti, kia taea ai e ia te tuku i a ia ki te aroaro o te Ariki. I tautoko a Erekana i tana whakatau. Ngā Irava 24–28 (Te Whakatutuki i te Oati): I te whakamutua o te kai ū o Hamuera, ka kawea ia e Hana ki te whare o Ihowa i Hiro me tetahi whakahere atawhai (e toru nga puru, paraoa, me te waina). Ka whakamahara ia ki a Eri i te wahine i tu i tona taha e inoi ana i nga tau kua pahure ake nei, ka whakapuaki ko te tamaiti tenei i inoi ai ia, a ka tukuna atu ia ki te Ariki mo nga ra katoa e ora ana ia.
1 Hamuera Upoko 2:1–10: Te Waiata Whakawhetai a Hana Ngā Whiti 1–3 (Te Harikoa ki te Tapu o te Atua): Ka pakaru a Hana i roto i tētahi inoi poropiti whakamoemiti. Ka hari tōna ngākau ki a Ihowā, kua ara tōna haona, ā, ka hari ia ki tāna whakaoranga. Ka kī ia kāore he mea tapu e rite ana ki a Ihowā, kāore hoki he kamaka e rite ana ki a Ia. Ngā Whiti 4–5 (Te Hurihanga o ngā Āhuatanga Tangata): E whakanui ana a Hana i te mana o te Atua ki runga i ngā taonga o te tangata: kua whati ngā kopere a te hunga toa, kua whitikiria te hunga e hinga ana ki te kaha, kua utua te hunga kī tonu hei utu taro, ā, kua whānau te pakoko tokowhitu ; kua ngoikore te mea he tokomaha āna tamariki. Ngā Whiti 6–8 (Te Mana o te Atua ki te Ora me te Mate): Ko Ihowa te kaiwhakamate, ko ia te kaiwhakaora; ko ia te ka riro ki raro ki te reinga, ko ia te ka whakaara ake. Ko ia te whakaara i te hunga rawakore i roto i te puehu, te ka ara ake i te hunga rawakore i roto i te puranga paru, kia whakanohoia ai rātou ki roto ki ngā rangatira: no Ihowa hoki ngā pou o te whenua. Ngā Whiti 9–10 (Te Tiakitanga o te Hunga Tika): Mā te Atua e tiaki ngā waewae o tana hunga tapu, ko te hunga kino ia ka noho puku i roto i te pōuri, nā te mea e kore te kaha e toa ai te tangata. Mā Ihowa e whakawa ngā pito o te whenua, ā, ka homai e ia he kaha, ka whakaara i te haona o tana i whakawahi ai.
Wāhanga 2: Ngā Akoranga Matua me ngā Whakamahinga o te Oranga 1. Te Pono Nui i roto i te Inoi Te Akoranga: Kāore a Hana i huna i tōna mamae i roto i ngā kupu whakapono ātaahua. I tangi nui ia, i ringihia tōna wairua, ā, i whakatakotoria e ia te pouri ki te aroaro o te Atua. Te Whakamahinga o te Oranga: E tono ana te Atua kia kawea mai e tātou ō tātou kare ā-roto pono—te pouri, te pōuri, te kawa, me te hiahia—ki a Ia. Kāore koe e hiahia ki te horoi i ō kare ā-roto i mua i te kōrero ki te Atua; he pai ake tana whakahaere i te pouri pono i tētahi atu.
4
Ko Hana te Whaea o Hamuera
2. Te wikitoria i te Whakawa me te Mārama Hē o Ētahi Atu Te Akoranga: Ahakoa te kaiārahi wairua (a Eri) i whakahē hē i a Hana, i whakapae i a ia mō te haurangi, i te mea kei roto ia i te hononga hohonu ki te Atua. Kāore a Hana i whakahoki kupu, i tautohetohe rānei i runga i te tiaki; i whakamārama ia i tōna tūranga me te whakaiti me te whakaute. Te Whakamahinga o te Oranga: Ki te hē te mārama o te tangata ki ōu kaupapa, ki ōu pakanga, ki ōu wā marino rānei o te pakanga wairua, kia mau tō marino. Kia arotahi ki te Atua, kaua e tiaki i a koe anō ki ngā kaiwhakahē katoa. 3. Te Whakawhirinaki ki te Atua i tua atu i te Pakaritanga (Te Pono o ngā Oati) Te Akoranga: Nā te nui o tana inoi kia whānau he tamaiti, i pupuri a Hana i tana kupu whakaari, i tuku i tana tama i roa nei e tatarihia ana ki te mahi a te Ariki i te temepara i muri i tana whakamutua o tana kai u. Te Whakamahinga o te Oranga: Ina whakautua e te Atua ā tātou inoi hohonu, he māmā noa iho te pupuri i te manaakitanga kia mau tonu hei taonga mō tātou. E whakamahara ana a Hana i a tātou kia kaua e pupuri i ō tātou manaakitanga, me te mahara ko ngā mea katoa e riro mai ana i a tātou i ahu mai i te Atua, ā, ko te mutunga iho, hei whakahonore i a Ia. 4. Te Whakahuri i te Mamae hei Waiata Whakamoemiti Te Akoranga: Ka huri te kōrero mō Hana mai i te tangi puku i te Upoko 1 ki tētahi waiata poropiti mō te wikitoria i te Upoko 2. I neke katoa tana arotahi mai i tōna whakaitinga o mua ki te āhua me te mana rangatira o te Atua. Te Whakamahinga o te Oranga: He rā paunga tō te mamae, engari ka mau tonu te karakia. Ina arahina koe e te Atua i roto i tētahi wā whakamātautau, ina whakautua rānei e ia tētahi inoi kua roa e tatarihia ana, waiho tō urupare hei whakaaturanga mō Tōna pai hei whakatenatena i ētahi atu. He Kōrero Matua: E whakaako ana te haerenga a Hana i a tātou kāore he wā o te pakoko, o te whakaiti rānei e pumau tonu i roto i ngā ringa o te Atua. E kite ana ia i te hunga e warewarehia ana, e rongo ana i ngā tangi puku a te hunga ngākau maru, ā, ka taea e ia te huri i te tangi hei kanikani.
5