Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek Imħallfin 13 1 U wlied Iżrael reġgħu għamlu l-ħażin f’għajnejn il-Mulej; u l-Mulej telaqhom f’idejn il-Filistin għal erbgħin sena. 2 U kien hemm raġel minn Zorah, mill-familja tad-Danit, li kien jismu Manogħa; u martu kienet sterili, u ma wellditx. 3 U l-anġlu tal-Mulej deher lill-mara u qalilha: “Ara, int sterili u ma tiledx; imma se tqabbad u tiled iben.” 4 Issa għalhekk oqgħod attent, jekk jogħġbok, u tixrobx inbid jew xorb qawwi, u tiekolx xi ħaġa mhux nadifa: 5 Għax, ara, int se tqabbad u tiled iben; u l-ebda xafra ma tgħaddi minn fuq rasu: għax it-tifel ikun Nażirjan lil Alla sa mill-ġuf: u hu jibda jeħles lil Iżrael minn idejn il-Filistin. 6 Imbagħad il-mara marret tgħid lil żewġha u qaletlu: “Bniedem ta’ Alla ġie għandi, u wiċċu kien bħal wiċċ anġlu ta’ Alla, tal-biża’ ħafna; imma ma staqsejtux minn fejn kien, u lanqas qalli x’jismu. 7 Imma hu qalli, “Ara, int se tqabbad u tiled iben; u issa tixrobx inbid jew xorb qawwi, u tiekolx xi ħaġa mniġġsa: għax it-tifel ikun Nażirjan lil Alla mill-ġuf sa jum mewtu.” 8 Imbagħad Manogħa talab lill-Mulej u qallu: “Sidi, ħa jerġa’ jiġi għandna r-raġel ta’ Alla li bgħatt, u jgħallimna x’għandna nagħmlu lit-tifel li se jitwieled.” 9 U Alla sema’ leħen Manogħa; u l-anġlu ta’ Alla reġa’ ġie għand il-mara waqt li kienet bilqiegħda fl-għalqa; imma Manogħa, żewġha, ma kienx magħha. 10 U l-mara għaġġlet u ġriet, u tat l-aħbar lil żewġha, u qaltlu: “Ara, deherli r-raġel li ġie għandi lġurnata l-oħra.” 11 U Manogħa qam u mar wara martu, u ġie għand ir-raġel, u qallu: “Int ir-raġel li kellimt lill-mara?” U hu wieġeb: “Jiena.” 12 U Manogħa qal: “Issa ħa jseħħ kliemek. Kif għandna nikkmandaw lit-tifel, u kif għandna nagħmluh?” 13 U l-anġlu tal-Mulej qal lil Manogħa: “Minn dak kollu li għedt lill-mara ħa toqgħod attenta.”
1
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
14 Ma tistax tiekol minn xejn li jiġi mid-dielja, lanqas ma għandha tixrob inbid jew xorb qawwi, lanqas tiekol xi ħaġa mhux nadifa: dak kollu li ordnajtilha ħa tosserva. 15 U Manogħa qal lill-anġlu tal-Mulej: “Nitolbok, ħa nżommuk sakemm inkunu lestejna gidi għalik.” 16 U l-anġlu tal-Mulej qal lil Manogħa: “Għalkemm iżżommni, ma niekolx ħobżok; imma jekk trid toffri offerta tal-ħruq, trid toffriha lill-Mulej.” Għax Manogħa ma kienx jaf li kien anġlu tal-Mulej. 17 U Manogħa qal lill-anġlu tal-Mulej: “X’jismek, biex meta jseħħ kliemek inkunu nistgħu nagħtuk ġieħ?” 18 U l-anġlu tal-Mulej qallu: “Għaliex qed tistaqsini hekk, ladarba hu sigriet?” 19 Għalhekk, Manogħa ħa gidi b’offerta tal-qamħ, u offrieha fuq blata lill-Mulej: u l-anġlu għamel ħaġa meraviljuża; u Manogħa u martu ħarsu. 20 Għax ġara li, meta l-fjamma telgħet lejn is-sema minn fuq l-artal, l-anġlu tal-Mulej tela’ filfjamma ta’ fuq l-artal. U Manogħa u martu rawha, u nxteħtu wiċċhom fl-art. 21 Imma l-anġlu tal-Mulej ma deherx aktar lil Manogħa u lil martu. Imbagħad Manogħa induna li kien anġlu tal-Mulej. 22 U Manogħa qal lil martu: “Żgur li se mmutu, għax rajna lil Alla.” 23 Imma martu wieġbet: “Kieku l-Mulej ried joqtolna, ma kienx jilqa’ minn idejna offerta tal-ħruq u offerta tal-qamħ, u lanqas ma kien jurina dawn l-affarijiet kollha, u lanqas ma kien jgħidilna affarijiet bħal dawn f’dan il-ħin.” 24 U l-mara wildet iben, u semmietu Sansun: u t-tifel kiber, u l-Mulej bierku. 25 U l-Ispirtu tal-Mulej beda jqanqlu kultant fil-kamp ta’ Dan bejn Zorah u Estaol.
Imħallfin 14 1 U Sansun niżel Timna, u ra mara f’Timna minn ulied il-Filistin. 2 U tela’ u qal lil missieru u lil ommu, u qallu: “Rajt mara f’Timna minn fost il-bniet tal-Filistin: issa għalhekk ħudha għalija b’mara.” 3 Imbagħad missieru u ommu qalulu: “Ma hemmx qatt mara fost ulied ħutek, jew fost il-poplu kollu tiegħi, biex tmur tieħu mara mill-Filistin mhux ċirkonċiżi?” U Sansun qal lil missieru: “Ħudhieli, għax togħġobni.” 4 Imma missieru u ommu ma kinux jafu li dan kien ġej mill-Mulej, għax kien qed ifittex okkażjoni kontra l-Filistin; għax dak iż-żmien il-Filistin kellhom id-dominju fuq Iżrael. 5 Imbagħad Sansun niżel Timna, u missieru u ommu, u waslu ħdejn l-għelieqi tad-dwieli ta’ Timna: u, ara, iljun żgħir għajjat kontrih. 6 U l-Ispirtu tal-Mulej niżel fuqu b’qawwa kbira, u qattgħu bħalma kieku qatta’ gidi, u ma kellu xejn f’idu: imma ma qalx lil missieru jew lil ommu x’kien għamel. 7 U niżel u tkellem mal-mara; u hi għoġbet lil Sansun. 8 U wara ftit żmien reġa’ lura biex jeħodha, u dar biex jara l-katavru tal-iljun: u, ara, kien hemm qatgħa naħal u għasel fil-katavru tal-iljun. 9 U ħa minnu f’idejh, u baqa’ jiekol, u ġie għand missieru u ommu, u tahom, u kielu; imma ma qalilhomx li kien ħa l-għasel mill-katavru tal-iljun. 10 Għalhekk, missieru niżel għand il-mara, u Sansun għamel festa hemmhekk, għax hekk kienu jagħmlu ż-żgħażagħ. 11 U ġara li, meta rawh, ġabu miegħu tletin sieħeb. 12 U Sansun qalilhom: “Se noħloqilkom moħġaġa moħġaġa. Jekk tistgħu tgħidulihieli fis-sebat ijiem tal-festa, u ssibuha, nagħtik tletin libsa ta’ taħt u tletin bidla ta’ libsa. 13 Imma jekk ma tistgħux tgħidulihuli, allura għandkom tagħtuni tletin libsa ta’ taħt u tletin bidla ta’ libsa.” U huma qalulu: “Agħti l-ħaġa moħġaġa tiegħek, ħalli nisimgħuha.” 14 U qalilhom: “Mill-ikel ħareġ l-ikel, u mill-qawwi ħareġ il-ħlewwa.” U fi tlett ijiem ma setgħux isolvu l-ħaġa moħġaġa.
2
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
15 U ġara fis-seba’ jum li qalu lil mart Sansun: “Ħallef lil żewġek biex jgħidilna x’inhi l-ħaġa moħġaġa, li ma naħarqukx lilek u dar missierek bin-nar. Sejjaħtuna biex nieħdu dak li għandna? Mhux hekk?” 16 U mart Sansun bkiet quddiemu, u qalet: “Int sempliċement tobgħodni, u ma tħobbnix: int għedt moħġaġa moħġaġa lil ulied il-poplu tiegħi, u ma qalthielix.” U hu qalilha: “Ara, jien ma għedthiex lil missieri u lanqas lil ommi, u għandi ngħidhielek?” 17 U bkiet quddiemu s-sebat ijiem li damet il-festa tagħhom: u ġara fis-seba’ jum li qalilha, għax kienet qed tinsisti miegħu: u qalet l-enigma lil ulied il-poplu tagħha. 18 U n-nies tal-belt qalulu fis-seba’ jum qabel ma nżlet ix-xemx: “X’inhu ħelu mill-għasel, u x’inhu b’saħħtu mill-iljun?” U hu qalilhom: “Kieku ma ħrattux bl-għoġla tiegħi, ma kontux issibu l-moħġa tiegħi.” 19 U l-Ispirtu tal-Mulej niżel fuqu, u niżel lejn Askelon, u qatel tletin raġel minnhom, u ħa l-priża tagħhom, u ta lbies ieħor lil dawk li spjegaw l-enigma. U xegħel ir-rabja tiegħu, u tela’ lejn dar missieru. 20 Imma mart Sansun ingħatat lil sieħbu, li kien uża bħala ħabib tiegħu.
Imħallfin 15 1 Iżda ġara ftit wara, fi żmien il-ħsad tal-qamħ, li Sansun żar lil martu b’gidi; u qallu: “Se nidħol għand marti fil-kamra ta’ taħt.” Imma missierha ma ħalliehx jidħol. 2 U missierha qalilha: “Tassew ħsibt li kont tobgħodha għalkollox; għalhekk tajtha lil sieħbek. Mhijiex oħtha ż-żgħira isbaħ minnha? Ħudha, jekk jogħġbok, minflokha.” 3 U Sansun qal dwarhom: “Issa se nkun iktar bla ħtija mill-Filistin, għalkemm nagħmilhom diżgrazzja.” 4 U Sansun mar u qabad tliet mitt volpi, u ħa kann tan-nar, u dawwar denb ma’ denb, u poġġa kann tan-nar fin-nofs bejn żewġ dnub. 5 U meta qabad il-brilli fin-nar, ħalliehom jidħlu fil-qamħ wieqaf tal-Filistin, u ħaraq kemm ilqżieżel kif ukoll il-qamħ wieqaf, flimkien mad-dwieli u ż-żebbuġ. 6 Imbagħad il-Filistin qalu: “Min għamel dan?” U huma wieġbu: “Sansun, ir-raġel ta’ Timnita, għax ħa lil martu u taha lil sieħbu.” U l-Filistin telgħu u ħarquha lilha u lil missierha bin-nar. 7 U Sansun qalilhom: “Għalkemm għamiltu dan, xorta waħda se nieħu vendetta minnkom, u wara dan nieqaf.” 8 U laqathom minn ġenbejhom u minn koxxejhom b’qatla kbira: u niżel u beda jgħammar fil-quċċata tal-blata ta’ Etam. 9 Imbagħad il-Filistin telgħu u waqqfu l-kampijiet tagħhom f’Ġuda, u xterdu f’Leħi. 10 U l-irġiel ta’ Ġuda qalu: “Għaliex tlajtu kontrina?” U huma wieġbu: “Tlajna biex norbtu lil Sansun, biex nagħmlulu kif għamlilna hu.” 11 Imbagħad tlett elef raġel minn Ġuda niżlu fuq il-quċċata tal-blata ta’ Etam, u qalu lil Sansun: “Ma tafx li l-Filistin huma ħakkiema fuqna? X’inhu dan li għamiltilna?” U hu qalilhom: “Kif għamluli huma, hekk għamiltilhom jien.” 12 U qalulu: “Inżilna biex norbtuk, ħalli nagħtuk f’idejn il-Filistin.” U Sansun qalilhom: “Ħilfuni li ma toqtlunix intom stess.” 13 U huma wieġbuh u qalulu: “Le, imma norbtuk sew u nagħtuk f’idejhom, imma żgur mhux se noqtluk.” U rabtuh b’żewġ ħbula ġodda u telgħuh mill-blata. 14 U meta wasal Leħi, il-Filistin għajtu kontrih: u l-Ispirtu tal-Mulej niżel fuqu b’qawwa, u l-ħbula li kienu ma’ dirgħajh saru bħal kittien maħruq bin-nar, u l-ħjut tiegħu nħallu minn fuq idejh. 15 U sab xedaq ta’ ħmar ġdid, medd idu u qabadha, u qatel elf raġel biha. 16 U Sansun qal: “B’għadma ta’ ħmar, munzelli fuq munzelli, b’għadma ta’ ħmar qtilt elf raġel.” 17 U ġara li, meta temm jitkellem, xeħet l-għadma tax-xedaq minn idu, u semmieh lil dak il-post Ramatleħi.
3
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
18 U kellu għatx kbir, u sejjaħ lill-Mulej, u qallu: “Int tajt din il-ħelsien kbir f’id il-qaddej tiegħek: u issa għandi mmut bil-għatx, u naqa’ f’idejn dawk li mhumiex ċirkonċiżi?” 19 Imma Alla qata’ post vojt li kien hemm fix-xedaq, u ħareġ l-ilma minnu; u meta xorob, ir-ruħ tiegħu reġgħet lura, u qam għall-ħajja: għalhekk semmieh En-Ħakkore, li għadu f’Leħi sal-lum. 20 U hu ġġudika lil Iżrael fi żmien il-Filistin għal għoxrin sena.
Imħallfin 16 1 Imbagħad Sansun mar lejn Gaża, u hemmhekk ra prostituta, u daħal għandha. 2 U l-Gażiti qalulhom: “Sansun ġie hawn.” U dawruh u qagħdu jistennewh il-lejl kollu fil-bieb talbelt, u baqgħu kwieti l-lejl kollu, jgħidu: “Għada filgħodu, meta jbissem, noqtluh.” 3 U Sansun baqa’ mimdud sa nofsillejl, u qam f’nofsillejl, u ħa l-bibien tal-bieb tal-belt, u ż-żewġ kolonni, u telaq bihom, bil-ħadid u kollox, u poġġiehom fuq spallejh, u tellagħhom fuq il-quċċata ta’ għolja li hemm quddiem Ħebron. 4 U ġara wara, li ħabb mara fil-wied ta’ Sorek, li kien jisimha Delila. 5 U l-kapijiet tal-Filistin telgħu għandha u qalulha: “Ħawwdu u ara x’inhi s-saħħa kbira tiegħu, u b’liema mezzi nistgħu negħlbuh, ħalli norbtuh u ngħakksuh: u aħna nagħtuk kull wieħed u waħda minna elf u mitt biċċa tal-fidda.” 6 U Dalila qalet lil Sansun: “Għidli, jekk jogħġbok, fejn tinsab is-saħħa kbira tiegħek, u b’xiex tista’ tintrabat biex tgħakksek.” 7 U Sansun qalilha: “Jekk jorbtuni b’seba’ ħbula ħodor li qatt ma nixfu, imbagħad insir dgħajjef u nkun bħal raġel ieħor.” 8 Imbagħad il-kapijiet tal-Filistin ġabulha seba’ ħbula ħodor li ma kinux nixfu, u hi rabtitu bihom. 9 Issa kien hemm irġiel moħbija magħha fil-kamra tas-sodda. U hi qaltlu: “Il-Filistin fuqek, Sansun.” U hu kiser il-ħbula bħalma tinkiser ħajta ta’ stoppa meta tmiss in-nar. Għalhekk, ma kienx magħruf kemm kien b’saħħtu. 10 U Dalila qalet lil Sansun: “Ara, int iddiżappuntajt bija u għedtli l-gideb: issa għidli, jekk jogħġbok, b’xiex tista’ tintrabat.” 11 U qalilha: “Jekk jorbtuni b’ħbula ġodda li qatt ma ntużaw, imbagħad nidgħajjef u nkun bħal bniedem ieħor.” 12 Għalhekk, Dalila ħadet ħbula ġodda, u rabtitu bihom, u qaltlu: “Il-Filistin fuqek, Sansun.” U kien hemm nies moħbija fil-kamra. U hu qatagħhom minn dirgħajh bħal ħajta. 13 U Dalila qalet lil Sansun: “S’issa żebilħtni u gidebni: għidli b’xiex tista’ tintrabat.” U hu wieġeb: “Jekk tinseġ is-seba’ xaftijiet ta’ rasi bil-labar.” 14 U rabtitha bil-labra, u qaltlu: “Il-Filistin fuqek, Sansun.” U qam minn raqdu, u telaq bil-labra tattravu, u bin-nisġa. 15 U hi qaltlu: “Kif tista’ tgħid, ‘Inħobbok’, meta qalbek mhix miegħi? Int iddiżappuntajt bija dawn it-tliet darbiet, u ma għedtlix x’inhi s-saħħa kbira tiegħek.” 16 U ġara li, meta kienet tinsisti fuqu kuljum bi kliemha, u tħeġġu, tant li ruħu kienet imnikkta għallmewt; 17 Li qalilha qalbu kollha, u qalilha: “Ma għaddietx xafra fuq rasi; għax jien Nażirjan lil Alla minn ġuf ommi: jekk inqaxxar, saħħti titlaq minni, u niddgħajjef, u nkun bħal kull raġel ieħor.” 18 U meta Delila rat li kien qalilha qalbu kollha, bagħtet u sejħet lis-sidien tal-Filistin, u qaltlu: “Itilgħu din id-darba, għax hu wrieni qalbu kollha.” Imbagħad is-sidien tal-Filistin telgħu għandha, u ġabu l-flus f’idejhom. 19 U ġagħlitu jorqod fuq irkopptejha; u sejħet raġel, u ġagħlitu jqaxxarlu s-seba’ xagħriet ta’ rasu; u bdiet taħkmu, u saħħah marret minnu. 20 U hi qalet, “Il-Filistin fuqek, Sansun.” U qam minn raqdu u qal, “Se noħroġ bħalma kont nagħmel qabel, u nħawwad lili nnifsi.” U ma kienx jaf li l-Mulej kien telaq minnu.
4
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
21 Imma l-Filistin qabduh, u neħħewlu għajnejh, u niżżluh lejn Gaża, u rabtuh b’ktajjen tar-ram; u beda jitħan fil-ħabs. 22 Madankollu x-xagħar ta’ rasu reġa’ beda jikber wara li qaxxarlu. 23 Imbagħad il-kapijiet tal-Filistin ġabruhom flimkien biex joffru sagrifiċċju kbir lil Dagon, alla tagħhom, u biex jifirħu: għax qalu: “Alla tagħna tana lil Sansun, l-għadu tagħna, f’idejna.” 24 U meta n-nies rawh, faħħru lil alla tagħhom: għax qalu, “Alla tagħna tana f’idejna l-għadu tagħna, u l-qered ta’ pajjiżna, li qatel ħafna minna.” 25 U ġara li, meta qalbhom kienet ferħana, qalu: “Sejħu lil Sansun, ħalli jagħtina gost.” U sejħu lil Sansun mill-ħabs; u hu għamlilhom gost: u qegħduh bejn il-pilastri. 26 U Sansun qal liż-żagħżugħ li kien qed iżommu minn idu: “Ħallini nmiss il-pilastri li fuqhom tinsab id-dar, ħalli nistrieħ fuqhom.” 27 Issa d-dar kienet mimlija rġiel u nisa; u l-kapijiet kollha tal-Filistin kienu hemm; u kien hemm fuq il-bejt madwar tlett elef raġel u mara, li kienu qed iħarsu waqt li Sansun kien qed jiċċajta. 28 U Sansun sejjaħ lill-Mulej u qallu: “Sidi Mulej, ftakar fija, nitolbok, u saħħaħni, nitolbok, din iddarba biss, O Alla, biex inkun nista’ nagħmel vendetta mill-Filistin għal żewġ għajnejja.” 29 U Sansun qabad iż-żewġ pilastri tan-nofs li fuqhom kienet wieqfa d-dar, u li fuqhom kienet merfugħa, wieħed b’idu l-leminija, u l-ieħor bix-xellugija. 30 U Sansun qal: “Ħa mmut mal-Filistin.” U niżel b’saħħtu kollha; u d-dar waqgħet fuq il-kapijiet u fuq in-nies kollha li kienu fiha. Għalhekk, il-mejtin li qatel f’mewtu kienu aktar minn dawk li qatel f’ħajtu. 31 Imbagħad ħutu u d-dar kollha ta’ missieru niżlu, u ħaduh, u telgħuh, u difnuh bejn Zorah u Estaol fid-dfin ta’ missieru Manogħa. U hu ġġudika lil Iżrael għal għoxrin sena.
Kummentarju L-istorja ta’ Sansun, li tinsab fil -kapitoli 13 sa 16 tal-Imħallfin tal-Bibbja King James (KJV), hija waħda mill-aktar narrattivi drammatiċi fl-Iskrittura. Tirrakkonta l-ħajja ta’ raġel mogħni b’mod uniku b’saħħa sopranaturali mill-Ispirtu t’Alla, iżda mifni minn dgħufijiet personali, kompromess spiritwali, u waqgħa traġika segwita minn fidwa aħħarija.
Parti 1: Tqassim Narrattiv Vers b'Vers Kapitlu 13: It-Tħabbira u t-Twelid ta’ Sansun Versi 1–5: Iżrael jerġa’ jagħmel il-ħażen f’għajnejn il-Mulej, li jirriżulta f’erbgħin sena ta’ oppressjoni mill-Filistin. L-Anġlu tal-Mulej jidher lill-mara sterili ta’ Manogħa (mit-tribù ta’ Dan), u jħabbar li se tqabbad u tiled iben. Hu se jkun Nażirjan għal Alla mill-ġuf , u se jibda jeħles lil Iżrael minn idejn il-Filistin. Versi 6–14: Mart Manogħa tirrakkonta ż-żjara lil żewġha. Manogħa jitlob lill-Anġlu biex jerġa’ lura ħalli jgħallimhom kif irabbu lit-tifel. L-Anġlu jidher mill-ġdid, u jtenni r-restrizzjonijiet tan-Nażiran: l-omm trid tastjeni mill-inbid, xorb qawwi, u ikel mhux nadif, u l-ebda xafra m’għandha qatt tmiss ras it-tifel. Versi 15–23: Manogħa joffri gidi bħala offerta maħruqa. L-Anġlu jitla’ s-sema fil-fjamma tal-artal, u juri l-identità divina Tiegħu. Manogħa jibża’ li se jmutu għax raw lil Alla, iżda martu tassigurah li kieku l-Mulej kellu l-intenzjoni li joqtolhom, ma kienx jaċċetta l-offerta tagħhom jew jurihom dawn l-affarijiet.
5
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
Versi 24–25: Il-mara tiled iben u ssemmih Sansun . It-tifel jikber, u l-Mulej ibierku. L-Ispirtu talMulej jibda jċaqlaqlu xi drabi f’Maħane -dan , bejn Zorah u Estaol. Kapitlu 14: Iż-Żwieġ u l-Enigma Versi 1–4: Sansun jinżel Timnat, jara mara Filisti, u jitlob lill-ġenituri tiegħu biex jieħduha bħala martu. Il-ġenituri tiegħu jipprotestaw kontra ż-żwieġ ta’ mara mill-Filisti mhux ċirkonċiżi, iżda t-test jinnota li dan kien mill-Mulej , li fittex okkażjoni kontra l-Filisti, li dak iż-żmien kienu jiddominaw lil Iżrael. Versi 5–9: Fit-triq lejn Timna, iljun żgħir jgħajjat kontra Sansun. L-Ispirtu tal-Mulej jiġi fuqu b’qawwa, u jċarrat l-iljun b’idejh vojta bħallikieku kien tifel żgħir. Aktar tard, jirritorna u jsib qatgħa naħal u għasel fil-katavru tal-iljun. Jiekol l-għasel u jagħti ftit lill-ġenituri tiegħu mingħajr ma jgħidilhom minn fejn ġej. Versi 10–20: Sansun jospita festa ta’ tieġ ma’ tletin sieħeb Filistin. Huwa joħloq enigma bbażata fuq imħatra: "Mill-ikel ħareġ l-ikel, u mill-qawwi ħareġ il-ħlewwa." Billi ma jistgħux isolvuha fi tlett ijiem, il-Filistin jheddu lill-għarusa ta’ Sansun, u jġegħluha ġġiblu t-tweġiba. Hija tibki sakemm jgħidilha, u hi tiżvelaha lill-irġiel. Irrabjat bit-tradiment tagħhom, Sansun joqtol tletin raġel Filistin minn Ashkelon biex iħallas l-imħatra, jabbanduna lil martu bir-rabja, u jirritorna lejn dar missieru waqt li martu tingħata lill-aqwa raġel tiegħu. Kapitlu 15: Vendetta, ix-Xedaq, u l-Ħelsien Versi 1–8: Matul il-ħsad tal-qamħ, Sansun iżur lil martu b’gidi, biss biex isib li missierha kien taha lil sieħbu u offra lil oħtha ż-żgħira minflokha. B’rabja kbira, Sansun jaqbad tliet mitt volpi , jorbothom denb ma’ denb b’ħuġġieġa tan-nar bejniethom, u jeħlishom fil-qamħ wieqaf, fid-dwieli u fl-imsaġar taż-żebbuġ tal-Filistin, u jaħarquhom kompletament. Bħala ritaljazzjoni, il-Filistin jaħarqu lil mart Sansun u lil missieru l-mara sal-mewt. Waqt li ħalef vendetta, Sansun joqtol għadd kbir ta’ Filistin (“ġenbejn u koxxa b’qatla kbira”) u jirtira lejn il-blata ta’ Etam. Versi 9–13: Il-Filistin jikkampjaw f’Ġuda biex isibu lil Sansun. Tlett elef raġel minn Ġuda jmorru ħdejn il-blata ta’ Etam, għax jibżgħu minn ritaljazzjoni mill-Filistin kontrihom infushom. Huma jorbtu lil Sansun b’żewġ ħbula ġodda u jagħtuh lill-għadu. Versi 14–20: Hekk kif Sansun jersaq lejn il-Filistin f’Leħi jgħajjat b’trijonf, l-Ispirtu tal-Mulej jiġi fuqu bil-qawwa. Il-ħbula fuq dirgħajh isiru bħal kittien maħruq bin-nar, u l-irbit tiegħu jdub. Meta jsib xedaq friska ta’ ħmar , joqtol elf Filistin. Wara, maħkum mill-għatx, jgħajjat lil Alla; Alla jiftaħ post vojt f’Leħi, u l-ilma joħroġ biex iqajmu (jsemmi l-post En-ħakkore ). Sansun jiġġudika lil Iżrael fi żmien il-Filistin għal għoxrin sena . Kapitlu 16: Delila, il-Jasar, u r-Rebħa Finali Versi 1–3: Sansun imur Gaża, iżur prostituta, u jinqabad mill-Gażiti li jippjanaw li joqtluh mas-sebħ. F’nofsillejl, Sansun iqum, jaqla’ l-bibien tal-belt mill-pilastri tagħhom flimkien maż-żewġ pilastri u l-istaneg, jerfagħhom fuq spallejh, u jġorrhom sal-quċċata tal-għolja quddiem Ħebron. Versi 4–14: Sansun iħobb lil Dalila fil-wied ta’ Sorek. Is-sidien tal-Filistin jixirfuha b’fidda immensa biex tiskopri s-sigriet tas-saħħa kbira tiegħu. Dalila tinterrogah ripetutament:
6
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
L-ewwel gidba: Orbotni b'seba ' ħbula ħodor (ħbula tal-qaws imxarrbin) li qatt ma nixfu, u se nkun dgħajjef. (Ifalli; hu jkisserhom bħal ħajta). It-tieni gidba: Orbotni sew b'ħbula ġodda li qatt ma ntużaw. (Ifalli; jaqtagħhom minn dirgħajh bħal ħajta). It-tielet gidba: Nisġa s -seba’ xaftijiet ta’ rasi bin-nisġa tan-newl. (Ifalli; jiġbed il-labra u t-travu). Versi 15–22: Imdejjaq bil-biki u t-tgergir ta’ kuljum tagħha, Sansun fl-aħħar jgħidilha l-verità assoluta: xagħra qatt ma messetlu rasu, għax hu Nażirjan lil Alla mit-twelid; jekk rasu titqaxxar, saħħa titlaq minnu. Delila ġġiegħlu jorqod fuq irkopptejha, issejjaħ raġel biex iqaxxarlu s-seba’ xagħru, u ġġiegħlu jissottomettih. Il-Filistin jaqbżulu għajnejh, jorbtuh b’ktajjen tal-bronż, u jġegħluh jitħan il-qamħ fil-ħabs f’Gaża. Sadanittant, xagħru jibda jerġa’ jikber. Versi 23–31: Is-sidien tal-Filistin jinġabru għal sagrifiċċju grandjuż lill-alla tagħhom Dagon , jiċċelebraw li l-alla tagħhom ħeles lill-għadu tagħhom f’idejhom. Huma jġibu Sansun agħma fl-arena biex jiddieħku bih. Sansun jitlob lit-tifel li qed jiggwidah biex iħallih iħoss il-pilastri li jsostnu ttempju. Waqt li jitlob bil-ħerqa lil Alla għal mewġa finali ta’ saħħa biex jivvendika ż-żewġ għajnejn għomja tiegħu, Sansun issikka ruħu maż-żewġ pilastri ċentrali. B’daqqa qawwija jgħajjat, “Ħallini mmut mal-Filistin!” , id-dar tiġġarraf, u toqtol aktar Filistin f’mewtu milli qatt qatel f’ħajtu kollha. Il-familja tiegħu tiġbor ġismu u tidfnu bejn Zorah u Estaol.
Parti 2: Lezzjonijiet Ewlenin u Applikazzjonijiet għall-Ħajja 1. Il-Periklu tal-Kompromess Morali u Spiritwali It-Lezzjoni: Sansun ripetutament lagħab man-nar. Kien jikser il-wegħdiet Nażariti tiegħu b’mod regolari (imissu l-mejtin, jinteraġixxi ma’ nisa barranin mhux nodfa, u jissodisfa l-passjonijiet talġisem tiegħu). Huwa assuma li d-don divin tiegħu tah immunità għad-dnub personali. Applikazzjoni għall-Ħajja: Doni spiritwali, talenti, jew pożizzjonijiet ta’ tmexxija ma jeżentaw lil ħadd mir-responsabbiltà morali. Kompromessi żgħar mhux ikkontrollati, dnubiet sigrieti, u razzjonalizzazzjonijiet gradwalment jikkorrodu l-integrità personali, u jwasslu għal punt għama spiritwali fejn il-vulnerabbiltà ma tkunx innutata sakemm tolqot katastrofi. 2. Alla Juża Reċipjenti Difettużi biex Iwettaq l-Iskopijiet Tiegħu It-Lezzjoni: Minkejja d-difetti enormi ta’ Sansun, l-impulsività tiegħu, u l-awtoindulġenza tiegħu, Alla użah bħala strument biex iwaqqaf l-oppressjoni tal-Filistin. Mill-bidu nett, Alla ħadem permezz tal-għażliet ribellużi ta’ Sansun biex iwettaq il-pjan ta’ fidwa tiegħu għal Iżrael. Applikazzjoni għall-Ħajja: Filwaqt li Alla hu sovran u jista’ jaħdem permezz tad-dgħufija u lfalliment tal-bniedem, id-diżubbidjenza ġġorr magħha konsegwenzi severi. Il-grazzja tifdi, iżda ma tħassarx l-uġigħ u ċ-ċikatriċi ta’ għażliet ħżiena. Għandna naħdmu biex naqdu lil Alla b’ubbidjenza minn qalbna aktar milli nistrieħu fuq il-grazzja Tiegħu biex issalvana minn ħajja traskurata. 3. Il-Qawwa tal-Konsagrazzjoni u s-Sors tas-Saħħa Vera It-Lezzjoni: Is-saħħa ta’ Sansun qatt ma kienet fil-fatt muskolu fiżiku; kienet qawwa sopranaturali marbuta direttament mar-relazzjoni tal-patt tiegħu ma’ Alla, simbolizzata mid-dedikazzjoni Nażirata tiegħu. Meta qatagħlu xagħru—mhux għax ix-xagħar għandu proprjetajiet maġiċi, iżda għax kien jirrappreżenta r-rinunzja finali tiegħu tal-lealtà tal-patt—l-Ispirtu tal-Mulej telaq minnu.
7
Sansun: Għix b'Saħħtek, Imut Aktar B'Saħħtek
Applikazzjoni għall-Ħajja: Is-saħħa spiritwali vera, ir-reżiljenza, u l-impatt jiġu kompletament milli nibqgħu konnessi ma’ Alla. Meta niksru l-impenn tagħna Lejh u niddependu fuq ir-riżorsi tagħna stess, insibu ruħna bla saħħa spiritwali, vulnerabbli, u skjavi tal-forzi tad-dinja. 4. Indiema, Restawrazzjoni, u l-Ħniena Finali t’Alla It-Lezzjoni: Anke wara li laħaq il-qiegħ—għama, umiljat, u tħin il-qamħ f’ċella tal-ħabs—Samson esperjenza bidla. Kruċjalment, xagħru beda jikber mill-ġdid . Fl-aħħar mumenti tiegħu, Sanson dar lura lejn Alla f’talba ddisprata, u Alla wieġeb, billi tah is-saħħa biex iwettaq is-sejħa aħħarija tiegħu. Applikazzjoni għall-Ħajja: Qatt mhu tard wisq biex terġa’ lura lejn Alla. Ma jimpurtax kemm waqajt, kemm ikkompromettejt ħażin, jew kemm tħossok imkisser ħajtek, Alla huwa Alla ta’ restawr. Qalb niedem u talba finali ta’ ċediment xorta jistgħu jsibu ħniena u skop f’idejh.
8