Debora, Barak, u Ġael Imħallfin 4 1 U wlied Iżrael reġgħu għamlu l-ħażin f’għajnejn il-Mulej, meta miet Eħud. 2 U l-Mulej biegħhom f’idejn Ġabin, sultan ta’ Kangħan, li kien isaltan f’Ħasor; il-kaptan tal-armata tiegħu kien Sisera, li kien jgħammar f’Ħaroset tal-Ġentili. 3 U wlied Iżrael għajtu lill-Mulej, għax kellu disa’ mitt karru tal-ħadid, u għal għoxrin sena kien qed jaħkem lil ulied Iżrael b’mod qawwi. 4 U Debora, profetessa, mart Lapidot, kienet tiġġudika lil Iżrael f’dak iż-żmien. 5 U kienet tgħammar taħt is-siġra tal-palm ta’ Debora bejn Rama u Betel fil-muntanja ta’ Efrajm: u wlied Iżrael kienu jitilgħu għandha għall-ġudizzju. 6 U bagħtet u sejħet lil Barak bin Abinogħam minn Kedesnaftali, u qaltlu: “Ma ordnax il-Mulej, Alla ta’ Israel, meta qal: Mur u iġbed lejn il-muntanja Tabor, u ħu miegħek għaxart elef raġel minn ulied Naftali u minn ulied Żebulun?” 7 U se niġbed lejk ħdejn ix-xmara Kison lil Sisera, il-kaptan tal-armata ta’ Ġabin, bil-karrijiet tiegħu u l-kotra tiegħu; u se nagħtih f’idejk. 8 U Barak qalilha: “Jekk tiġi miegħi, jien immur; imma jekk ma tiġix miegħi, ma mmurx.” 9 U hi wieġbet: “Jien żgur li se mmur miegħek: għalkemm il-vjaġġ li tagħmel mhux se jkun għallġieħ tiegħek; għax il-Mulej se jbigħ lil Sisera f’idejn mara.” U Debora qamet u marret ma’ Barak lejn Kedes. 10 U Barak sejjaħ lil Żebulun u Naftali lejn Kedes; u tela’ b’għaxart elef raġel warajh: u Debora telgħet miegħu. 11 Issa Ħeber il-Kenit, li kien minn ulied Ħobab, il-kunjat ta’ Mosè, kien infired mill-Kenit, u waqqaf it-tinda tiegħu ħdejn il-pjanura ta’ Żagħnajm, li tinsab ħdejn Kedes. 12 U qalu lil Sisera li Barak bin Abinogħam kien tela’ fuq il-muntanja Tabor. 13 U Sisera ġabar il-karrijiet kollha tiegħu, disa’ mitt karru tal-ħadid, u n-nies kollha li kienu miegħu, minn Ħaroset tal-Ġentili sax-xmara Kison. 14 U Debora qalet lil Barak: “Qum, għax dan hu l-jum li fih il-Mulej ta lil Sisera f’idejk: mhux ilMulej ħareġ qablek?” Għalhekk, Barak niżel mill-muntanja Tabor, u għaxart elef raġel warajh.
1
Debora, Barak, u Ġael
15 U l-Mulej ħawad lil Sisera, u l-karrijiet kollha tiegħu, u l-armata kollha tiegħu, b’xifer ix-xabla quddiem Barak; u Sisera niżel minn fuq il-karru tiegħu, u ħarab fuq saqajh. 16 Imma Barak ġera wara l-karrijiet u wara l-armata sa Ħaroset tal-Ġentili, u l-armata kollha ta’ Sisera waqgħet fuq xifer ix-xabla; u ma baqax raġel. 17 Madankollu Sisera ħarab fuq saqajh lejn it-tinda ta’ Ġael, mart Ħeber il-Kenit, għax kien hemm paċi bejn Ġabin, is-sultan ta’ Ħasor, u d-dar ta’ Ħeber il-Kenit. 18 U Ġael ħarġet tiltaqa’ ma’ Sisera, u qaltlu: “Idħol, sidi, idħol għandi; tibżax.” U meta daħal għandha fit-tinda, hi għattitu b’mantell. 19 U qalilha: “Agħtini, jekk jogħġbok, ftit ilma x’nixrob, għax jien bil-għatx.” U fetħet flixkun ħalib, tatu jixrob u għattitu. 20 U reġa’ qalilha: “Oqgħod fil-bieb tat-tinda, u meta xi ħadd jiġi jistaqsik, u jgħidlek, ‘Hemm xi ħadd hawn?’ għandek tgħid, ‘Le.’” 21 Imbagħad Jael, mart Ħeber, ħadet musmar mit-tinda, u qabdet martell f’idha, u resqet bil-mod lejh, u daħħlitlu l-musmar f’rasu, u waħħaltu fl-art: għax kien rieqed fil-fond u għajjien. U miet. 22 U, ara, hekk kif Barak kien qed jiġri wara Sisera, Ġael ħarġet tilqgħu u qaltlu: “Ejja, u jien nurik ir-raġel li qed tfittex.” U meta daħal fit-tinda tagħha, ara, Sisera kien mejjet, u l-musmar kien f’rasu. 23 Għalhekk, Alla rażżan dakinhar lil Ġabin, is-sultan ta’ Kangħan, quddiem ulied Iżrael. 24 U id ulied Israel kompliet tirnexxi, u baqgħet tispiċċa kontra Ġabin, is-sultan ta’ Kangħan, sakemm qerdu lil Ġabin, is-sultan ta’ Kangħan.
Imħallfin 5 1 Imbagħad kantaw Debora u Barak bin Abinogħam dakinhar, u qalu, 2 Faħħru lill-Mulej għall-vendetta ta’ Iżrael, meta l-poplu offra ruħu minn rajh. 3 Isimgħu, slaten; agħtu widen, prinċpijiet; jien, jien, se nkanta lill-Mulej; se ngħanni tifħir lill-Mulej, Alla ta’ Iżrael. 4 Mulej, meta ħriġt minn Seir, meta ħriġt mir-raba’ ta’ Edom, l-art tregħdet, u s-smewwiet niżlu lilma, u s-sħab ukoll niżlu l-ilma. 5 Il-muntanji ndubu minn quddiem il-Mulej, is-Sinaj minn quddiem il-Mulej, Alla ta’ Iżrael. 6 Fi żmien Samgar bin Anat, fi żmien Ġagħel, it-toroq ewlenin ma kinux imħaddma minnhom, u lvjaġġaturi kienu jimxu minn toroq sekondarji. 7 L-abitanti tal-irħula waqfu, waqfu f’Iżrael, sakemm qomt jien Debora, sakemm qomt omm f’Iżrael. 8 Għażlu allat ġodda; imbagħad kienet gwerra fil-bibien: deher tarka jew lanza fost erbgħin elf f’Iżrael? 9 Qalbi hija lejn il-gvernaturi ta’ Iżrael, li offrew ruħhom minn rajhom fost il-poplu. Bierku lillMulej. 10 Tkellmu, intom li tirkbu fuq ħmir bojod, intom li toqgħodu għall-ġudizzju, u timxu fit-triq. 11 Dawk li jinħelsu mill-istorbju tal-arċieri fil-postijiet fejn jiġbdu l-ilma, hemmhekk għandhom ixerrdu l-atti ġusti tal-Mulej, anke l-atti ġusti lejn l-abitanti tal-irħula tiegħu f'Iżrael: imbagħad għandu l-poplu tal-Mulej jinżel lejn il-bibien. 12 Stenbaħ, stenbaħ, Debora: stenbaħ, stenbaħ, għolli għanja: qum, Barak, u ħu l-jasar tiegħek priġunier, bin Abinogħam. 13 Imbagħad għamel lil dak li fadal ikollu ħakma fuq in-nobbli fost il-poplu: il-Mulej tani ħakma fuq il-qawwija. 14 Minn Efrajm niżel għerq minnhom kontra Għamalek; warajk, Benjamin, fost il-poplu tiegħek; minn Makir niżlu gvernaturi, u minn Żebulun dawk li jżommu l-pinna tal-kittieb. 15 U l-prinċpijiet ta’ Issakar kienu ma’ Debora; Issakar ukoll, u Barak ukoll: dan intbagħat bil-mixi fil-wied. Għall-qagħdiet ta’ Ruben kien hemm ħsibijiet kbar ta’ qalb. 16 Għaliex qiegħed toqgħod fost l-imqajel tan-nagħaġ, biex tisma’ t-twerżiq tal-merħliet? Għallgruppi ta’ Ruben kien hemm tħassib kbir tal-qalb.
2
Debora, Barak, u Ġael
17 Gilead kien jgħammar lil hinn mill-Ġordan: u Dan għaliex baqa’ fuq il-bastimenti? Aser baqa’ fuq ix-xatt tal-baħar, u baqa’ fil-ksur tiegħu. 18 Żebulun u Naftali kienu poplu li rriskja ħajjithom sal-mewt fl-għoljiet tar-raba’. 19 Is-slaten ġew u ġġieldu, imbagħad ġġieldu kontra s-slaten ta’ Kangħan f’Taanak ħdejn l-ilmijiet ta’ Megiddo; ma ħadu l-ebda qligħ ta’ flus. 20 Iġġieldu mis-sema; il-kwiekeb fil-mogħdijiet tagħhom iġġieldu kontra Sisera. 21 Ix-xmara Kison ġarrithom, dik ix-xmara antika, ix-xmara Kison. Ruħi, int irfes il-qawwa. 22 Imbagħad in-nagħal taż-żwiemel inkisru permezz tat-tlielaq, it-tlielaq tal-qawwija tagħhom. 23 Misħuta lil Meroż, qal l-anġlu tal-Mulej, misħuta bl-imrar lill-abitanti tagħha; għax ma ġewx jgħinu lill-Mulej, jgħinu lill-Mulej kontra l-qawwija. 24 Imbierka fost in-nisa tkun Ġael, mart Ħeber il-Kenit, imbierka tkun hi fost in-nisa fit-tinda. 25 Hu talab l-ilma, u hi tatu l-ħalib; hi ġabet il-butir fi platt tas-sinjur. 26 Hi daħħlet idha fuq il-musmar, u idha l-leminija fuq il-martell tal-ħaddiema; u bil-martell laqtet lil Sisera, qatgħetlu rasu, wara li nifdet u laqtetlu l-widnejn. 27 F’riġlejha nxteħet, waqa’, imtedd: f’riġlejha nxteħet, waqa’: fejn nxteħet, hemm waqa’ mejjet. 28 Omm Sisera ħarset mit-tieqa, u għajtet mill-kannizzata, “Għaliex idum daqshekk ma jasal il-karru tiegħu? Għaliex idumu r-roti tal-karrijiet tiegħu?” 29 In-nisa għaqlin tagħha wieġbuha, iva, hi wieġbet lilha nfisha, 30 Ma ġrewx? Ma qassmux il-priża; lil kull raġel tfajla jew tnejn; lil Sisera priża ta’ lwien differenti, priża ta’ lwien differenti tax-xogħol tal-labra, ta’ lwien differenti tax-xogħol tal-labra fuq iż-żewġ naħat, imwaħħla għal għonq dawk li jieħdu l-priża? 31 Hekk ħa jgħibu l-għedewwa tiegħek kollha, O Mulej: imma ħa jkunu dawk li jħobbuh bħax-xemx meta tinżel fil-qawwa tagħha. U l-art kellha mistrieħ għal erbgħin sena.
Kummentarju Ir-rakkont ta’ Debora, Barak, u Ġael li nsibu fil -kapitli 4 u 5 tal-Imħallfin Jirreġistra waħda millaktar ħelsien impressjonanti ta’ Iżrael mill-oppressjoni barranija. Jenfasizza s-sovranità divina, ittmexxija kuraġġuża, u kif Alla juża strumenti mhux mistennija biex iwettaq l-iskopijiet Tiegħu.
Parti 1: Tqassim Vers b'Vers Imħallfin Kapitlu 4: In-Narrattiva tal-Ħelsien Versi 1–3: Id-Dnub u l-Oppressjoni Krudili ta’ Iżrael Wara l-mewt tal-imħallef Eħud, l-Iżraelin reġgħu għamlu l-ħażen f’għajnejn il-Mulej. Bħala konsegwenza, Alla ħelishom f’idejn Ġabin, sultan ta’ Kangħan (li jsaltan f’Ħazor), li l-kmandant militari tiegħu huwa Sisera . Sisera oppressa lil Iżrael severament għal għoxrin sena billi juża forza militari formidabbli ta’ 900 karru tal-ħadid . Ulied Iżrael jgħajtu lill-Mulej għall-għajnuna. Versi 4–9: Is-Sejħa ta’ Debora u Barak Debora , profetessa u mart Lapidot, qed tiġġudika lil Iżrael f'dan iż-żmien, bilqiegħda taħt is-siġra tal-palm ta' Debora. Hija tibgħat għal Barak bin Abinogħam u twassal kmand mingħand Alla: hu għandu jieħu 10,000 raġel minn Naftali u Żebulun lejn il-Muntanja Tabor, u Alla se jiġbed lil Sisera u l-karrijiet tiegħu lejn ix-xmara Kison. Barak iwieġeb b’kundizzjoni: “Jekk int trid tiġi miegħi, jien immur: imma jekk int ma tridx tiġi miegħi, jien ma mmurx” . Debora taqbel li tmur, imma tipprofetizza li l-vjaġġ mhux se jġiblu unur personali , għax il-Mulej se jbigħ lil Sisera f’idejn mara.
3
Debora, Barak, u Ġael
Versi 10–16: Il-Battalja fuq il-Muntanja Tabor u Kison Barak isejjaħ lil Żebulun u Naftali lejn Kades, u jiġbor 10,000 segwaċi b’Debora takkumpanjah. Meta Sisera jisma’ b’dan, jiġbor id-900 karru tal-ħadid tiegħu u t-truppi kollha tiegħu ħdejn ix-xmara Kison. Debora tgħid lil Barak biex iqum, u tiddikjara, “Ma ħareġx il-Mulej qablek?” Barak imexxi lin-nies tiegħu ’l isfel mill-muntanja, u l-Mulej iħawwad (iħawwad) lil Sisera u l-armata tiegħu . L-armata ta’ Sisera tinqered għalkollox b’xifer ix-xabla, u ma tħalli l-ebda raġel ħaj, filwaqt li Sisera jabbanduna l-karru tiegħu u jaħrab bil-mixi. Versi 17–22: Ġael u t-Telfa ta’ Sisera Sisera jaħrab lejn it-tinda ta’ Ġael , mart Ħeber il-Kenit, għax hemm paċi bejn id-dar tas-sultan ta’ Ġabin u l-familja ta’ Ħeber. Ġael toħroġ tilqgħu, tistiednu jidħol, u tgħattih. Sisera titlob l-ilma; minflok, tagħtih butir (ħalib mbaqba) f’platt nobbli . Għajjien u fiduċjuż, Sisera raqad fil-fond. Ġael bil-kwiet tieħu musmar tat-tinda (kunjarda) u martell f’idha, tersaq bil-mod lejh, u ssaħħet il-musmar minn ġo widnejh fl-art, u toqtlu minnufih. Meta Barak jasal biex jiġri warajh, Ġael turih il-kmandant tal-għadu mejjet, u b’hekk twettaq il-profezija ta’ Debora. Versi 23–24: It-trażżin tas-Sultan Ġabin Dakinhar, Alla jrażżan lil Ġabin, is-sultan ta’ Kangħan, quddiem ulied Iżrael, u id Iżrael tirnexxi u tipprevali kontrih sakemm jinqered. Imħallfin Kapitlu 5: L-Għanja ta’ Debora u Barak Versi 1–5: Tifħir lill-Mulej Debora u Barak ikantaw għanja ta’ trijonf, ifaħħru lil Alla għall-mexxejja volontarji u l-poplu lest ta’ Iżrael. Huma jiftakru l-preżenza maestuża u li theżżeż l-art t’Alla meta Hu mxi minn Seir u Edom. Versi 6–11: Id-Desolazzjoni ta’ Iżrael Inqalbet għall-Ġustizzja L-għanja tfakkar fiż-żminijiet mudlama tal-oppressjoni meta t-toroq ewlenin kienu vojta u l-abitanti tar-raħal kienu jinħbew sakemm qamet Debora "omm f'Iżrael" . Tistieden lill-ħakkiema, l-imħallfin, u n-nies ordinarji tal-belt miġbura fl-ilmijiet biex jirrakkontaw l-atti ġusti u l-atti ta' ħelsien millMulej. Versi 12–18: Tribujiet Riedu vs. Tribujiet Komplaċenti Sejħa trijonfanti tinħareġ lil Barak biex imexxi l-jasar lejn ilsir. L-għanja tagħti dettalji dwar liema tribujiet offrew ruħhom b’ħerqa— Efrajm, Benjamin, Makir, Żebulun, Issakar, u Naftali —u twiddib b’mod aħrax lil dawk li baqgħu lura ħdejn l-imgħalqa tan-nagħaġ jew l-artijiet kostali tagħhom, bħal Ruben, Dan, u Aser . Versi 19–23: Il-Battalja Kożmika u s-Saħta ta’ Meroż Is-slaten ta’ Kangħan iġġieldu, imma “l-kwiekeb fil-mogħdijiet tagħhom iġġieldu kontra Sisera” (li jimplika intervent divin, x’aktarx xita torrenzjali li biddlet ix-xmara Kison f’għargħar li immobilizza l-karrijiet tal-ħadid). Ix-xmara Kison tal-qedem kaxret lill-għadu. Saħta qarsa hija ppronunzjata fuq il-belt ta’ Meroż għax ma ħarġux “għall-għajnuna tal-Mulej kontra l-qawwija”. Versi 24–27: Nonoraw il-Kuraġġ ta’ Ġael Ġael hija ċċelebrata bħala "mbierka fost in-nisa" fit-tinda. L-għanja tiddeskrivi b'mod ċar l-azzjoni deċiżiva tagħha—middet il-martell u daħħlet il-musmar f'ras Sisera, fejn hu waqa' mejjet f'riġlejha.
4
Debora, Barak, u Ġael
Versi 28–30: L-Ironija ta’ Omm Sisera Vignetta drammatika u ironika tinbidel għal omm Sisera tħares mit-tieqa tal-kannizzata tagħha, tistaqsi b'ansjetà għaliex il-karru ta' binha jdum daqshekk biex jirritorna. In-nisa għaqlin tagħha jfarrġuha bl-illużjoni li hu sempliċement qed jaqsam il-priża—ilsiefer u rakkmi rikki—mingħajr ma jaf li diġà mejjet. Vers 31: Talba Konklużiva L-għanja tikkonkludi b’talba qawwija: “Hekk ħa jgħibu l-għedewwa tiegħek kollha, Mulej: imma ħa jkunu bħax-xemx meta tiżboq fil-qawwa tagħha dawk li jħobbuh.” Wara din ir-rebħa, l-art kellha mistrieħ għal erbgħin sena .
Parti 2: Lezzjonijiet Ewlenin u Applikazzjonijiet għall-Ħajja Alla Juża l-Improbabbli u l-Ordinarju: Il-ħelsien ma ġiex permezz ta’ armata imperjali tradizzjonali b’armi tal-elit, iżda permezz ta’ mara ordinarja (Ġael) li użat kunjard tat-tinda tad-dar u martell, u dan juri li Alla jieħu gost juża għodda umli għal skopijiet straordinarji. Il-Periklu tan-Newtralità Spiritwali u l-Kompjaċenza: L-għanja ta’ Debora tikkritika bl-aħrax littribujiet li baqgħu d-dar (bħal Ruben u Dan) u tisħet lil Meroż talli rrifjuta li jgħin. In-newtralità spiritwali fi żminijiet ta’ kriżi morali hija trattata bħala oppożizzjoni; dawk li jemmnu huma msejħin għal involviment attiv aktar milli għal status komdu ta’ spettatur. Il-Qawwa tas-Sħubija u l-Inkoraġġiment: Barak għaraf il-ħtieġa tiegħu għal bażi spiritwali, u talab lil Deborah biex takkumpanjah fil-battalja. Alla spiss jiddisinja r-rebħiet spiritwali u prattiċi tagħna madwar il-komunità, ir-responsabbiltà reċiproka, u s-sħubija divina aktar milli individwaliżmu iżolat. Ir-Ritorn tal-Glorja lil Alla: Immedjatament wara li kisbu suċċess militari massiv, Debora u Barak ma ftaħrux bil-briljanza tattika tagħhom stess; minflok, bdew ikantaw għanja ta’ qima fejn attribwew il-glorja, il-qawwa storika u r-rebħa kollha lura lill-Mulej. Fi żminijiet ta’ trijonf personali jew professjonali, it-tifħir u l-umiltà intenzjonali jżommu l-attenzjoni tagħna ankrata fuq is-sors veru tassaħħa tagħna.
5