KAPITOLU 1 1 U ġara li, wara li Alessandru bin Filippu, il-Maċedonjan, li ħareġ mill-art taʼ Kettiim, ħabat lil Darju s-sultan talPersjani u tal-Medi, li minfloku saltan, l-ewwel fuq ilGreċja, 2 U għamel ħafna gwerer, u rebaħ ħafna postijiet b’saħħithom, u qatel lis-slaten tal-art, 3 U għadda sa truf l-art, u ħa l-possijiet taʼ ħafna ġnus, tant li l-art kienet kwieta quddiemu; fuqha ġie mgħolli u qalbu tgħolli. 4 U ġabar armat qawwi qawwi u ħakem fuq pajjiżi, u ġnus, u slaten, li saru tributarji għalih. 5 U wara dawn l-affarijiet marad, u nduna li kellu jmut. 6 Għalhekk sejjaħ lill-qaddejja tiegħu, li kienu onorevoli, u kienu trabbew miegħu minn żgħożitu, u qasmet is-saltna tiegħu bejniethom, waqt li kien għadu ħaj. 7 Allura Alessandru dam isaltan tnax-il sena, u mbagħad miet. 8 U l-qaddejja tiegħu ħakmu lil kulħadd flok. 9 U wara mewtu kollha poġġew kuruni fuqhom infushom; hekk għamlu wliedhom warajhom ħafna snin: u l-ħażen inkabbru fl-art. 10 U minnhom ħareġ għerq mill- agħar Antjokus imsejjaħ Epifane, bin Antjoku s-sultan, li kien ostaġġ f’Ruma, u saltan fis-seba’ u tletin sena tas-saltna tal-Griegi. 11 F’dawk il-jiem ħarġu minn Iżrael irġiel ħżiena, li pperswadew lil ħafna, u jgħidu, Ejja mmorru u nagħmlu patt mal-ġnus taʼ madwarna, għax minn meta tlaqna minnhom kellna ħafna niket. 12 Allura dan l-apparat għoġobhom sew. 13 Imbagħad xi wħud min-nies kienu tant ‘il quddiem hawnhekk, li marru għand is-sultan, li tahom il-liċenzja biex jagħmlu skond l-ordinanzi tal-ġnus: 14 B’hekk bnew post taʼ eżerċizzju f’Ġerusalemm skond id-drawwiet tal-ġnus: 15 U għamlu lilhom infushom mhux ċirkonċiżi, u abbandunaw il-patt qaddis, u ngħaqdu mal-ġnus, u nbiegħu biex jagħmlu l-ħażen. 16 Issa meta s-saltna twaqqfet quddiem Antjoku, ħaseb li jsaltan fuq l-Eġittu biex ikollu l-ħakma taʼ żewġ renji. 17 Għalhekk, daħal l-Eġittu b’kotra kbira, b’karrijiet, iljunfanti, u rwiemel, u flotta kbira, 18 U għamel gwerra kontra Ptolemee sultan taʼ l- Eġittu, imma Ptolemee beżaʼ minnu u ħarab; u ħafna kienu feruti għall-mewt. 19 B’hekk kisbu l-ibliet b’saħħithom fl-art taʼ l-Eġittu u hu ħa l-pompa tagħhom. 20 U wara li Antjoku kien ħabat lill-Eġittu, reġa’ mar lura fil-mija u tlieta u erbgħin sena, u telaʼ kontra Iżrael u Ġerusalemm b’kotra kbira, 21 U daħal kburi fis-santwarju, u neħħa l-artal tad-deheb, u l-gandlier tad-dawl, u l-oġġetti kollha tiegħu, 22 U l-mejda tal-ħobż tal-preżentazzjoni, u r-reċipjenti tattferrigħ, u l-kunjetti. u l-inċensijiet tad-deheb, u l-velu, u lkuruna, u l-ornamenti tad-deheb li kien hemm quddiem ittempju, kollha li huwa neħħa. 23 Huwa ħa wkoll il-fidda u d-deheb, u l-oġġetti prezzjużi: ukoll ħa t-teżori moħbija li sab. 24 U meta ħa kollox, mar f’art tiegħu stess, wara li għamel massakru kbir, u tkellem bi kburija ħafna. 25 Għalhekk kien hemm niket kbir f’Iżrael, f’kull post fejn kienu;
26 Hekk li l-prinċpijiet u x-xjuħ jibku, ix-xebbiet u żżgħażagħ dgħajfu, u s-sbuħija tan-nisa nbidlet. 27 Kull għarus beda jgħajjat, u dik li kienet bilqiegħda filkamra taż-żwieġ kienet f’toqol, 28 L-art ukoll tqanqal għall-abitanti tagħha, u d-dar kollha taʼ Ġakobb kienet mgħottija bil-konfużjoni. 29 U wara li skadew sentejn, is-sultan bagħat lill-kollettur ewlieni tiegħu tat-tribut lill-ibliet taʼ Ġuda, li ġew Ġerusalemm b’kotra kbira, 30 U qalilhom kliem taʼ paċi, imma kollox kien qerq, għax meta tawh kredu, waqaʼ f’daqqa waħda fuq il- belt, u qatelha ħafna, u qered ħafna nies taʼ Israel. 31 U wara li ħa l- ħamra tal- belt, taha n- nar, u waqqaʼ ddjar u l- ħitan tagħha minn kull naħa. 32 Imma n-nisa u t-tfal ħaduhom fil-jasar, u ħadu l-bhejjem. 33 Imbagħad bnew il-belt taʼ David b’ħajt kbir u b’saħħtu, u b’torrijiet qawwija, u għamluha punt qawwi għalihom. 34 U poġġew fih ġens midneb, irġiel ħżiena, u saħħew lilhom infushom fih. 35 Ħażnuha wkoll bl-armatura u l-ikel, u meta ġabru lpriża taʼ Ġerusalemm, poġġewhom hemmhekk, u għalhekk saru nassa tal-uġigħ; 36 Għax kien post taʼ mgħasses kontra s-santwarju, u avversarju ħażin għal Israel. 37 B’hekk xerrdu demm innoċenti minn kull naħa tassantwarju, u mniġġsuh: 38 Sa tant li l-abitanti taʼ Ġerusalemm ħarbu minħabba fihom: u b’hekk il-belt saret abitazzjoni taʼ barranin, u saret stramba għal dawk li twieldu fiha; u wliedha stess telquha. 39 Is-santwarju tagħha nqatgħet bħal deżert, il-festi tagħha nbidlu f’biki, is-Sibtijiet tagħha fi tmaqdir unur tagħha fi disprezz. 40 Kif kienet il-glorja tagħha, hekk żdied id-diżunur tagħha, u l-eċċellenza tagħha nbidlet f’biki. 41 Barra minn hekk, is-sultan Antjoku kiteb lis-saltna kollha tiegħu, biex kulħadd ikun poplu wieħed, 42 U kull wieħed għandu jħalli l-liġijiet tiegħu: hekk ilpagani kollha qablu skond il-kmandament tas-sultan. 43 Iva, ħafna mill- Iżraelin ukoll aċċettaw ir- reliġjon tiegħu, u ssagrifikaw lill- idoli, u profanaw is- Sibt. 44 Għax is-sultan kien bagħat ittri minn messaġġiera lil Ġerusalemm u lill-ibliet taʼ Ġuda biex isegwu l-liġijiet strambi tal-pajjiż, 45 U jipprojbixxi s-sagrifiċċji tal-ħruq, u s-sagrifiċċji, u lofferti tax-xorb, fit-tempju; u biex jipprofanaw is-Sibtijiet u l-ġranet tal-festa: 46 U tniġġes is-santwarju u n-nies qaddisa: 47 Waħħal artali, u imsaġar, u kappelli tal-idoli, u sagrifiċċju laħam tal-ħnieżer, u bhejjem mhux nodfa; 48 Biex ukoll iħallu lil uliedhom mhux ċirkonċiżi, u jagħmlu r-ruħhom mistkerha b’kull xorta taʼ ndafa u profanazzjoni: 49 Sa l-aħħar jistgħu jinsew il-liġi, u jibdlu l-ordinanzi kollha. 50 U kull min ma riedx jagħmel skond il-kmandament tassultan, qal, għandu jmut. 51 Bl-istess mod kiteb lis-saltna kollha tiegħu, u ħatar indokraturi fuq in-nies kollha, u kmandaw lill-ibliet taʼ Ġuda biex jissagrifikaw, belt b’belt. 52 Imbagħad ħafna min-nies inġabru magħhom, jiġifieri kull min abbanduna l-liġi; u għalhekk wettqu ħażen fl-art; 53 U wassal lill- Iżraelin f’postijiet sigrieti, anki kull fejn setgħu jaħarbu biex jgħinu.
54 Issa fil- ħmistax-il jum tax- xahar Kaslew, fil- mija u ħamsa u erbgħin sena, waqqfu l- abominazzjoni tad- deżert fuq l- artal, u bnew altari tal- idoli mal- bliet taʼ Ġuda minn kull naħa; 55 U ħarqu l- inċens mal- bibien taʼ djarhom, u fit- toroq. 56 U meta kirtu f’biċċiet il-kotba tal-liġi li sabu, ħarquhom bin-nar. 57 U kull min instab bil-ktieb tat-testment, jew jekk xi ħadd kien ikkommetta l-liġi, il-kmandament tas-sultan kien li joqtluh. 58 Hekk għamlu bl- awtorità tagħhom lill- Iżraelin kull xahar, lil dawk li nstabu fil- bliet. 59 Issa l- ħamsa u l- għoxrin jum tax- xahar kienu jsagrifikaw fuq l- artal tal- idol, li kien fuq l- artal t’Alla. 60 F’liema żmien, skond il-kmandament, qatlu lil ċerti nisa, li kienu wasslu biex lil uliedhom jiġu ċirkonċiżi. 61 U mdendlilhom it-trabi maʼ għonquhom, u sawru djarhom, u qatlu lil dawk li kienu ċirkonċiżihom. 62 Madankollu ħafna f’Iżrael kienu deċiżi u kkonfermati fihom infushom li ma jieklu ebda ħaġa mhux nadifa. 63 Għalhekk, l-aktar li jmutu, biex ma jitniġġsux bil-ikel, u biex ma jħammrux il-patt qaddis, allura mietu. 64 U kien hemm rabja kbira ħafna fuq Iżrael. KAPITOLU 2 1 F’dawk il-jiem qam Mattatija bin Ġwanni, bin Simegħon, qassis taʼ wlied Ġoarib, minn Ġerusalemm, u jgħammar f’Modin. 2 U kellu ħames ulied, Ġwannan, imsejħa Caddis: 3 Xmun; imsejjaħ Thassi: 4 Ġuda, li kien jismu l-Makkabew: 5 Elegħażar, imsejjaħ Avaran, u Ġonatan, li kunjomu kien Apphus. 6 U meta ra d-dagħa li saru f’Ġuda u f’Ġerusalemm, 7 Qal, Gwaj jien! għaliex jien twelidt biex nara din ilmiżerja tal-poplu tiegħi, u tal-belt qaddisa, u ngħammar hemmhekk, meta ngħatat f’idejn l-għadu, u s-santwarju f’idejn il-barranin? 8 It-tempju tagħha sar bħal bniedem bla glorja. 9 Il-bastimenti glorjużi tagħha jinġarru fil-jasar, it-trabi tagħha jinqatlu fit-toroq, iż-żgħażagħ tagħha bis-sejf talgħadu. 10 Liema ġens ma kellux sehem fis-saltna tagħha u kiseb mill-priża tagħha? 11 L-ornamenti kollha tagħha jitneħħew; ta’ mara ħielsa hi saret slava. 12 U, ara, is-santwarju tagħna, anki s-sbuħija tagħna u lglorja tagħna, huwa mifhum, u l-Ġentili profanatha. 13 Għalhekk, għal liema għan se ngħixu aktar? 14 Imbagħad Mattatija u wliedu kirru ħwejjiġhom, lebsu lixkora, u jibku ħafna. 15 Sadanittant, l-uffiċjali tas-sultan, bħal dawk li ġagħlu lin-nies jirribellaw, daħlu fil-belt Modin, biex jagħmluhom sagrifiċċju. 16 U meta ħafna minn Israel ġew lejhom, Mattatija wkoll u wliedu ġew flimkien. 17 Imbagħad wieġbu l-uffiċjali tas-sultan, u qalu lil Mattatija b’dan l-għaqal: Int ħakkiem, u raġel onorevoli u kbir f’din il-belt, u msaħħa ma’ wlied u ħutna; 18 Issa ejja l-ewwel, u wettaq il-kmandament tas-sultan, bħalma għamlu l-ġnus kollha, iva, u l-irġiel taʼ Ġuda wkoll, u dawk li jibqgħu f’Ġerusalemm: hekk int u darek tkunu
fin-numru tas-sultan ħbieb, u int u wliedek tkun onorat bilfidda u deheb, u ħafna premjijiet. 19 Imbagħad Mattatias wieġeb u tkellem b’leħen għoli, Għalkemm il-ġnus kollha li huma taħt il-ħakma tas-sultan jobduh, u kull wieħed iwarrab mir-reliġjon taʼ missirijiethom, u jagħti l-kunsens tiegħu għallkmandamenti tiegħu. 20 Iżda jien u wliedi u ħuti se nimxu fil-patt taʼ missirijietna. 21 Alla ħares li għandna nabbandunaw il-liġi u l-ordinanzi. 22 M’aħniex se nisimgħu l-kliem tas-sultan, biex immorru mir-reliġjon tagħna, la fuq il-lemin u lanqas ix-xellug. 23 Issa meta telaq jgħid dan il-kliem, ġie wieħed mil-Lhud quddiem kulħadd biex jissagrifikaw fuq l-artal li kien f’Modin, skont il-kmandament tas-sultan. 24 Liema ħaġa meta ra Mattatija, infjamma b’ħeġġa, u riednu twerwer, u lanqas ma setaʼ ma jħallix juri r- rabja tiegħu skond il- ġudizzju; 25 F’dak iż-żmien qatel ukoll lill-kummissarju tas-sultan, li ġiegħel lill-bnedmin jissagrifikaw, u waqqaʼ l-artal. 26 Hekk għamel biż-żelu għal-liġi t’Alla bħalma għamel Finees maʼ Żambri, bin Salom. 27 U Mattatias għajjat mal-belt kollha b’leħen għoli, u qal, Kull min hu żeluż tal-liġi, u jżomm il-patt, ħa jimxi warajja. 28 Għalhekk hu u wliedu ħarbu lejn il-muntanji, u ħallew dak kollu li kellhom fil-belt. 29 Imbagħad ħafna li kienu jfittxu l-ġustizzja u l-ġudizzju niżlu fid-deżert, biex jgħammru hemmhekk: 30 Kemm huma, kif ukoll uliedhom, u n-nisa tagħhom; u lbhejjem tagħhom; għax l-afflizzjonijiet żdiedu fil-griżmejn fuqhom. 31 Issa meta ntqal lill-qaddejja tas-sultan u lill-armata li kienet f’Ġerusalemm, fil-belt taʼ David, li xi rġiel, li kisru l-kmandament tas-sultan, niżlu f’postijiet sigrieti fid-deżert, 32 Ġew warajhom għadd kbir, u wara li laħquhom, ikkampjaw kontrihom, u għamlu gwerra kontrihom f’jum is-Sibt. 33 U huma qalulhom, Ħalli dak li għamiltu s'issa jkun biżżejjed; oħorġu, agħmlu skond il-kmandament tas-sultan, u tgħixu. 34 Imma huma qalu: “Mhux se noħorġu, anqas se nagħmlu l-kmandament tas-sultan, biex nipprofanaw jum is-Sibt. 35 Mela allura tawhom il-battalja bil-ħeffa kollha. 36 Madankollu ma weġbuhomx, la tefgħu ġebla lejhom, u lanqas waqfu l-postijiet fejn kienu moħbija; 37 Imma qal, Ejjew ilkoll imutu fl-innoċenza tagħna: issema u l-art se jixhdu għalina, li intom tqiegħduna għallmewt ħażin. 38 Għalhekk, qamu kontrihom fil- battalja nhar is- Sabat, u qatluhom, man- nisa u wliedhom u l- bhejjem tagħhom, għal numru taʼ elf ruħ. 39 Issa meta Mattatija u sħabu fehmu b’dan, nibku għalihom. 40 U wieħed minnhom qal lil ieħor: “Jekk aħna lkoll nagħmlu bħalma għamlu ħutna, u ma niġġieldux għal ħajjitna u għall-liġijiet kontra l-ġnus, huma issa se jeliminawna malajr mill-art. 41 Għalhekk, f’dak iż-żmien iddeċidew, u qalu: “Kull min jiġi biex jiġġieled magħna f’jum is-Sibt, aħna niġġieldu kontrih; lanqas aħna se mmutu kollha, bħal ħutna li nqatlu fil-postijiet sigrieti.
42 Imbagħad waslet lejh grupp taʼ Assidani li kienu rġiel setgħanin taʼ Israel, dawk kollha li kienu volontarjament dedikati għal-liġi. 43 Ukoll, dawk kollha li ħarbu għall-persekuzzjoni ingħaqdu magħhom, u kienu qagħda għalihom. 44 Għalhekk ingħaqdu bil-qawwiet tagħhom, u qatlu lillirġiel midinbin fir-rabja tagħhom, u lill-irġiel ħżiena firrabja tagħhom, imma l-bqija ħarbu lejn il-pagani għassalvataġġ. 45 Imbagħad Mattatias u sħabu daru madwaru, u waqqsu lartali. 46 U kull ma sabu tfal fi ħdan il-kosta taʼ Iżrael mhux ċirkonċiżi, dawk li sabu ċirkonċiżi b’qalbhom. 47 Huma segwew ukoll wara l-irġiel kburin, u x-xogħol irnexxa f’idejhom. 48 Għalhekk, huma rkupraw il-liġi minn idejn il-Ġentili, u minn idejn slaten, u lanqas ħallew lill-midneb jirbaħ. 49 Issa meta wasal iż-żmien li Mattatija kellu jmut, hu qal lil uliedu: Issa l-kburija u ċ-ċanfira kisbu s-saħħa, u żżmien tal-qerda, u l-rabja tal-għadab. 50 Issa, uliedi, kunu żelużi għal-liġi, u agħtu ħajjitkom għall-patt taʼ missirijietkom. 51 Sejħu f’tifkira x’atti għamlu missirijietna fi żmienhom; hekk għandkom tirċievi unur kbir u isem ta’ dejjem. 52 Abraham ma nstabx leali fit- tentazzjoni, u ġie imputat lilu bħala ġustizzja? 53 Ġużeppi fi żmien id-diffikultà tiegħu żamm ilkmandament u sar sid taʼ l-Eġittu. 54 Phinees missierna billi kien żeluż u ferventi kiseb il-patt ta’ saċerdozju ta’ dejjem. 55 Ġesù talli wettaq il-kelma sar imħallef f’Iżrael. 56 Kaleb talli ta xhieda quddiem il-kongregazzjoni rċieva l-wirt tal-art. 57 David għax kien ħanin kellu t- tron taʼ saltna taʼ dejjem. 58 Elija talli kien żeluż u ferħan għal-liġi ttellaʼ fis-sema. 59 Ananija, Ażarija, u Misael, billi emmnu, ġew salvati mill- fjamma. 60 Danjel għall- innoċenza tiegħu ġie meħlus minn fomm l- iljuni. 61 U hekk ikkunsidraw intom matul iż- żmien kollha, li ħadd li jpoġġa l- fiduċja tiegħu fih ma jkun megħlub. 62 Tibżgħux allura mill-kliem ta’ bniedem midneb: għax il-glorja tiegħu tkun demel u dud. 63 Illum għandu jiġi mgħolli u għada ma jinstabx, għax hu rritornat fit-trab tiegħu, u l-ħsieb tiegħu spiċċa fix-xejn. 64 Għalhekk, intom uliedi, kunu qalbieni u uru rġiel f’isem il-liġi; għax biha tikseb il-glorja. 65 U ara, naf li ħuk Xmun hu raġel taʼ parir, agħti widnejh dejjem: hu jkun missierek. 66 Rigward Ġuda l-Makkabew, hu kien qawwi u b’saħħtu, sa minn żgħożitu ’l fuq: ħa jkun il-kaptan tiegħek, u jiġġieled il-battalja tal-poplu. 67 Ħu lilkom ukoll lil dawk kollha li josservaw il-liġi, u vvendikaw il-ħażin tal-poplu tiegħek. 68 Ipatti b’mod sħiħ lill-ġnus, u oqgħod attent għallkmandamenti tal-liġi. 69 Għalhekk berikhom, u nġabar għand missirijietu. 70 U miet fis- sitta u erbgħin sena, u wliedu difnu fl- oqbra taʼ missirijietu f’Modin, u Iżrael kollu għamel lament kbir għalih.
KAPITOLU 3 1 Imbagħad ibnu Ġuda, imsejjaħ il-Makkabew, qam minfloku. 2 U ħutu kollha għenuh, u hekk għamlu dawk kollha li żammew maʼ missieru, u ġġieldu bil- ferħ il- battalja taʼ Israel. 3 Għalhekk, ġab unur kbir lill- poplu tiegħu, u lbes pedina bħal ġgant, u dażlu l- xedd tal- gwerra tiegħu, u għamel battalji, u jipproteġi l- armata bis- sejf. 4 Fl- għemejjel tiegħu kien bħal iljun, u bħall- iljun taʼ liljun jgħajjat għall- priża tiegħu. 5 Għax hu segwa l-ħżiena, u fittexhom, u ħaraq lil dawk li kienu jħassru lill-poplu tiegħu. 6 Għalhekk il-ħżiena ċekken minħabba l-biża’ minnu, u lħaddiema kollha tal-ħażen tħawdu, għax is-salvazzjoni rnexxiet f’idu. 7 Hu ddejjaq ukoll lil ħafna slaten, u ferħan lil Ġakobb blgħemejjel tiegħu, u t- tifkira tiegħu hi mbierka għal dejjem. 8 Iktar minn hekk, għadda mill-bliet taʼ Ġuda, jeqred minnhom lill-ħżiena, u jwarrab ir-rabja minn Iżrael; 9 Hekk li kien magħruf sa l- aħħar parti taʼ l- art, u rċieva lilu dawk li kienu lesti li jitħassru. 10 Imbagħad Apollonju ġabar lill- Ġentili flimkien, u armata kbira mis- Samarija, biex jiġġieldu kontra Iżrael. 11 Dan meta nduna Ġuda, ħareġ jiltaqa’ miegħu, u hekk saqtu u qatlu: ħafna wkoll waqgħu maqtulin, imma l-bqija ħarbu. 12 Għalhekk Ġuda ħa l- ħamra tagħhom, u x- xabla taʼ Apollonju wkoll, u b’hekk iġġieled ħajtu kollha. 13 Issa meta Seron, prinċep taʼ l- armata tas- Sirja, semaʼ jgħid li Ġuda kien ġabar miegħu kotra u grupp taʼ fidili biex joħorġu miegħu għall- gwerra; 14 Qal, Ikolli isem u unur fis-saltna; għax jien se mmur niġġieled maʼ Ġuda u maʼ dawk li huma miegħu, li jiddisprezzaw il- kmandament tas- sultan. 15 Għalhekk għamillu lest biex jitla, u marret miegħu armata setgħana taʼ l-imqaddsa biex tgħinu u biex jiġi vvendikat minn ulied Israel. 16 U meta wasal qrib it-tlugħ taʼ Betħoron, Ġuda ħareġ jiltaqaʼ miegħu maʼ grupp żgħir. 17 Min, meta raw l-ostja ġejja tiltaqa magħhom, qal lil Ġuda: “Kif se nkunu kapaċi, li aħna daqshekk ftit, niġġieldu kontra kotra tant kbira u tant b’saħħitha, peress li aħna lesti li ngħixu bis-sawm dan il-jum kollu? 18 Lilu Ġuda wieġeb: “Mhux diffiċli li ħafna jingħalaq f’idejn ftit; u ma’ Alla tas-sema huwa kollu wieħed, li jeħles b’kotra kbira, jew grupp żgħir: 19 Għax ir-rebħa tal-battalja ma toqgħodx fil-kotra ta’ armata; imma s-saħħa tiġi mis-sema. 20 Ġew kontra tagħna b’ħafna kburija u ħażen biex jeqirduna, u n-nisa u wliedna, u jħassru lilna: 21 Imma aħna niġġieldu għal ħajjitna u għal-liġijiet tagħna. 22 Għalhekk il-Mulej innifsu se jwaqqagħhom quddiem wiċċna: u intom, tibżgħux minnhom. 23 Issa malli waqaʼ jitkellem, qabeż fuqhom f’daqqa, u għalhekk Seron u l- armata tiegħu tkeċċew quddiemu. 24 U segwewhom min-niżla taʼ Betħoron sal-pjanura, fejn inqatlu madwar tmien mitt raġel minnhom; u l-fdal ħarab fl-art tal-Filistin. 25 Imbagħad beda l-biżaʼ taʼ Ġuda u ħutu, u biżaʼ kbir ħafna, li jaqgħu fuq il- ġnus taʼ madwarhom:
26 Sakemm il-fama tiegħu waslet għand is-sultan, u l-ġnus kollha tkellmu dwar il-battalji taʼ Ġuda. 27 Issa meta s-sultan Antjoku semaʼ dawn l-affarijiet, kien mimli rabja; 28 Huwa fetaħ ukoll it-teżor tiegħu, u ta lis-suldati tiegħu ħlas għal sena, u ordnahom biex ikunu lesti kull meta kellu bżonnhom. 29 Madankollu, meta ra li l-flus tat-teżori tiegħu fallew u li t-tribujiet fil-pajjiż kienu żgħar, minħabba d-dissens u lpesta, li kien ġab fuq l-art billi neħħa l-liġijiet li kienu taʼ żmien il-qodma; 30 Beżaʼ li m’għandux ikun jistaʼ jiflaħ aktar il- ħlas ijiet, u lanqas li jkollu dawn ir- rigali x’jagħti b’mod liberali bħalma kien jagħmel qabel, għax kien abbunda fuq isslaten li kienu qablu. 31 Għalhekk, waqt li kien imħawwad ħafna f’moħħu, iddeċieda li jmur il-Persja, hemmhekk jieħu t-tribujiet talpajjiżi, u jiġbor ħafna flus. 32 Għalhekk ħalla lil Lisija, nobbli, u wieħed mid-demm rjali, biex jissorvelja l-affarijiet tas-sultan mix-xmara Ewfrat sal-fruntieri taʼ l-Eġittu; 33 U biex trabbi lil ibnu Antjokus, sakemm jerġaʼ jiġi. 34 Barra minn hekk, tah nofs il-qawwiet tiegħu, u liljunfanti, u tah inkarigat minn dak kollu li kien jagħmel, kif ukoll dwar dawk li jgħammru f’Ġuda u Ġerusalemm. 35 Jiġifieri, li hu għandu jibgħat armata kontrihom, biex jeqred u jneħħi l-qawwa taʼ Israel, u l-fdal taʼ Ġerusalemm, u biex ineħħi t-tifkira tagħhom minn dak il-post; 36 U li għandu jqiegħed barranin fil-kwartieri kollha tagħhom, u jaqsam arthom bix-xorti. 37 Mela s-sultan ħa nofs il-qawwiet li kien fadal, u telaq minn Antjokja, il-belt rjali tiegħu, il-mija u sebgħa u erbgħin sena; u wara li għadda x-xmara Ewfrat, għadda mill-pajjiżi għoljin. 38 Imbagħad Lis ija għażel lil Ptolemee bin Dorimene, Nikanor, u Gorgias, irġiel setgħanin mill-ħbieb tas-sultan: 39 U magħhom bagħat erbgħin elf siemel u sebat elef żiemel biex imorru fl- art taʼ Ġuda u jeqirduha, kif ikkmanda s- sultan. 40 Għalhekk ħarġu bil- qawwa kollha tagħhom, u ġew u qagħdu ħdejn Għemmaws fil- pjanura. 41 U n-negozjanti tal-pajjiż, meta semgħu l-fama tagħhom, ħadu ħafna fidda u deheb, mal-qaddejja, u daħlu fil-kamp biex jixtru lil ulied Israel għall-iskjavi: qawwa wkoll tasSirja u tal-art tal-Filistin. ingħaqdu magħhom. 42 Issa meta Ġuda u ħutu raw li l-miżerji kienu mmultiplikati, u li l-qawwiet kkampjaw ruħhom filfruntieri tagħhom: għax kienu jafu kif is-sultan kien ta kmandament biex jeqred lill-poplu, u jneħħihom għalkollox; 43 Huma qalu lil xulxin, Ejja nerġgħu lura l-fortuna mħassra tal-poplu tagħna, u ejja niġġieldu għall-poplu tagħna u s-santwarju. 44 Imbagħad il-kongregazzjoni nġabret flimkien, biex ikunu lesti għall-battalja, u biex jitolbu, u jitolbu ħniena u mogħdrija. 45 Issa Ġerusalemm kienet vojta bħala deżert, ma kien hemm ħadd minn uliedha li daħal jew joħroġ: is-santwarju wkoll kien mifqugħ, u l-barranin żammew il-qawwi; ilpagani kellhom l-abitazzjoni tagħhom f'dak il-post; u ttieħed il-ferħ mingħand Ġakobb, u l-pajp bl-arpa waqaf.
46 Għalhekk l-Iżraelin inġabru flimkien, u waslu Masfa, kontra Ġerusalemm; għax f’Maspha kien il-post fejn kienu talbu qabel f’Iżrael. 47 Imbagħad sawmu dak in-nhar, u lebsu l-ixkora, u tefgħu l-irmied fuq rashom, u jikru ħwejjiġhom, 48 U fetaħ il-ktieb tal-liġi, li fih il-pagani kienu fittxew li jpinġu x-xbihat tagħhom. 49 Huma ġabu wkoll il-ħwejjeġ tal-qassisin, u l-ewwel frott, u l-għexieq, u nqanqlu lin-Nażarini, li kienu temmew jiemhom. 50 Imbagħad għajtu b’leħen qawwi lejn is-sema, u qalu, X’għandna nagħmlu b’dawn, u fejn se nġorruhom? 51 Għax is-santwarju tiegħek huwa mifqugħ u mħawda, u l-qassisin tiegħek huma mqaxxra, u mnaqqsa. 52 U ara, il-pagani huma miġbura flimkien kontra tagħna biex jeqirduna: dak li jimmaġinaw kontra tagħna, inti taf. 53 Kif inkunu nistgħu nibqgħu kontrihom, jekk int, O Alla, tkun l-għajnuna tagħna? 54 Imbagħad idoqqu t- trombi, u għajtu b’leħen qawwi. 55 U wara dan Ġuda ordna kaptani fuq in-nies, saħansitra kaptani fuq eluf, u fuq mijiet, u fuq ħamsinijiet, u fuq għaxriet. 56 Imma dawk li kienu qed jibnu djar, jew kellhom nisa għarajjes, jew kienu qed iħawlu dwieli, jew kienu jibżgħu, lil dawk hu ordna li jerġgħu lura, kull bniedem f’daru, skond il-liġi. 57 Għalhekk il-kamp telaq, u qagħad fuq in-naħa tannofsinhar taʼ Għemmaws. 58 U Ġuda qal, armatu infuskom, u kunu rġiel qalbiena, u araw li tkunu lesti għal filgħodu, biex tiġġieldu ma dawn ilġnus, li huma miġbura flimkien kontra tagħna biex jeqirdu lilna u s-santwarju tagħna; 59 Għax aħjar għalina mmutu fil-battalja, milli naraw ilgwaj tal-poplu tagħna u tas-santwarju tagħna. 60 Madankollu, kif ir-rieda ta’ Alla hi fis-sema, hekk ħa jagħmel. KAPITOLU 4 1 Imbagħad ħa lil Gorgias ħamest elef ġuvintur, u elf millaqwa żiemel, u ħarġu mill-kamp bil-lejl; 2 Sa l- aħħar jistaʼ jidħol fil- kamp tal- Lhud, u jolqothom f’daqqa. U l-irġiel tal-fortizza kienu gwidi tiegħu. 3 Issa meta Ġuda semaʼ b’dan, hu stess neħħa, u l- irġiel qalbiena miegħu, biex jolqot l- armata tas- sultan li kienet f’Għemmaws, 4 Filwaqt li s’issa l-forzi kienu mxerrda mill-kamp. 5 Fiż-żmien medju daħal Gorgias bil-lejl fil-kamp ta 'Ġuda, u meta ma sab ħadd hemmhekk, hu fittixhom fil-muntanji, għax qal, Dawn in-nies jaħarbu minna. 6 Imma malli sar jum, Ġuda wera ruħu fil- pjanura bi tlett elef raġel, li madankollu la kellhom armatura u lanqas xwabel f’moħħhom. 7 U raw il-kamp tal-ġnus, li kien b’saħħtu u mgħaqqad sew, u mdawwar maʼ rwiemel; u dawn kienu esperti tal-gwerra. 8 Imbagħad Ġuda qal lill-irġiel li kienu miegħu: Tibżgħux mill-kotra tagħhom, la tibżgħux mill-attakk tagħhom. 9 Ftakar kif missirijietna nħelsu fil- baħar l- Aħmar, meta lFargħun ħarġu warajhom b’armata. 10 Issa ejja ngħajjat lejn is-sema, jekk forsi l-Mulej ikollu ħniena minna, u jiftakar fil-patt ta’ missirijietna, u jeqred din l-armata quddiem wiċċna llum:
11 Sabiex il-ġnus kollha jkunu jafu li hemm min jeħles u jsalva lil Iżrael. 12 Imbagħad il-barranin għollew għajnejhom, u rawhom ġejjin fuqhom. 13 Għalhekk ħarġu mill-kamp għall-battalja; imma dawk li kienu maʼ Ġuda daqqu t- trombi tagħhom. 14 Għalhekk ingħaqdu fil-battalja, u l-pagani li kienu skomdi ħarbu fil-pjanura. 15 Madanakollu, dawk kollha taʼ wara nqatlu bis- sejf, għax marru warajhom sa Gażara, u sal- pjanuri taʼ Idumea, u Azotus, u Ġamnia, u b’hekk inqatlu minnhom fuq tlett elef raġel. 16 Hekk kif seħħ, Ġuda reġa’ mar lura bl-armata tiegħu milli jsegwihom, 17 U qal lin-nies : “Tkunx rgħiba mill-ispandna peress li hemm battalja quddiemna, 18 U Gorgias u l-armata tiegħu qegħdin hawn ħdejna fuq il-muntanja: imma issa qagħdu kontra l-għedewwa tagħna, u irgħelbuhom, u wara dan intom tistgħu tieħdu bil-kuraġġ il-pompa. 19 Hekk kif Ġuda kien għadu qed jgħid dan il-kliem, dehret parti minnhom tħares ‘il barra mill-muntanja: 20 Min meta indunaw li l-Lhud kienu tefgħu l-ostija tagħhom u kienu qed jaħarqu t-tined; għax id-duħħan li deher iddikjara dak li sar: 21 Għalhekk, meta raw dan l-affarijiet, beżgħu ħafna, u raw ukoll l-armata taʼ Ġuda fil-pjanura lesta għall-ġlieda. 22 Huma ħarbu kull wieħed lejn l-art tal-barranin. 23 Imbagħad Ġuda reġa’ jħassru t-tined, fejn kisbu ħafna deheb, fidda, ħarir blu, vjola tal-baħar, u għana kbira. 24 Wara dan marru d-dar, u kantaw għanja taʼ radd il-ħajr, u faħħru lill-Mulej fis-sema, għax hu tajjeb, għax il-ħniena tiegħu tibqaʼ għal dejjem. 25 Għalhekk Iżrael kellu ħelsien kbir dak il-jum. 26 Issa l-barranin kollha li kienu ħarbu ġew u qalu lil Lis ija x’ġara: 27 Li, meta semaʼ b’dan, tħawwad u skuraġġixxi, għax la saru lil Israel dak li ried, u lanqas dawk li kkmandalu ssultan ma saru. 28 Għalhekk, is- sena taʼ wara Lisija ġabar flimkien sittin elf raġel tas- sieq magħżula, u ħamest elef żiemel, biex ikun jistaʼ jaħkmuhom. 29 Għalhekk, ġew l-Idumea, u qagħdu t-tined tagħhom f’Bethsur, u Ġuda ltaqaʼ magħhom maʼ għaxart elef raġel. 30 U meta ra dik l-armata setgħana, talab u qal, Imbierek int, O Salvatur taʼ Iżrael, li qtajt il-vjolenza tar-raġel qawwi b’id il-qaddej tiegħek David, u tajt l-armata tal-barranin f’idejn Ġonatan bin Sawl, u l-armar tiegħu; 31 Agħlaq din l-armata f’id il-poplu tiegħek Israel, u ħallihom jiġu mħawdin bil-qawwa u r-rkieba tagħhom: 32 Agħmilhom bla kuraġġ, u agħmel li l-qlubija tas-saħħa tagħhom tinżel, u ħallihom jitħawwdu mal-qerda tagħhom: 33 Waqqagħhom bis-sejf taʼ dawk li jħobbuk, u ħallew dawk kollha li jafu ismek ifaħħruk b’ringrazzjament. 34 Għalhekk ingħaqdu fil-battalja; u kien hemm maqtula mill-armata ta Lis ias madwar ħamest elef raġel, saħansitra qabel dawn inqatlu. 35 Issa, meta Lisija ra l-armata tiegħu titħarreġ, u l-irġiel tas-suldati taʼ Ġuda, u kif kienu lesti jew biex jgħixu jew imutu bil-qalb, mar Antijokja, u ġabar grupp taʼ barranin, u kabbar l-armata tiegħu. milli kien, kellu l-iskop li jerġa’ jiġi fil-Lhudija.
36 Imbagħad Ġuda u ħutu qalu: “Ara, l-għedewwa tagħna huma skomdi: ejjew nitla’ biex inaddfu u niddedikaw issantwarju. 37 Fuq dan l-armata kollha nġabru flimkien u telgħu fuq ilmuntanja Sijon. 38 U meta raw is-santwarju mitluq, u l-artal profanat, u lbibien maħruqin, u arbuxelli jikbru fil-bitħa bħal fil-foresti, jew f’xi muntanji, iva, u l-kmamar tal-qassisin miġbuda għal isfel; 39 Qarrhom ħwejjiġhom, u għamlu lament kbir, u tefgħu lirmied fuq rashom, 40 U waqgħu ċatt mal-art fuq wiċċhom, u daqqu allarm bittrombi, u għajtu lejn is-sema. 41 Imbagħad Ġuda ħatar lil ċerti rġiel biex jiġġieldu kontra dawk li kienu fil- fortizza, sakemm ikun naddaf issantwarju. 42 Għalhekk għażel qassisin taʼ konverżazzjoni bla ħtija, bħal dawk li kienu jieħdu pjaċir fil-liġi: 43 Li naddaf is-santwarju, u ġabar il-ġebel imniġġes f’post mhux nadif. 44 U meta kkonsultaw x’se jagħmlu bl-artal tas-sagrifiċċji tal-ħruq, li kien profanat; 45 Huma ħasbu li kien aħjar li ġibduha 'l isfel, biex ma jkunx ta' tmaqdir għalihom, għax il-pagani kienu mniġġsuha: għalhekk ġibduha 'l isfel, 46 U poġġa l-ġebel fil-muntanja tat-tempju f’post konvenjenti, sakemm jiġi profeta biex juri x’għandu jsir bihom. 47 Imbagħad ħadu ġebel sħiħ skont il-liġi, u bnew artal ġdid skont dak taʼ qabel; 48 U għamel is-santwarju, u l-affarijiet li kienu fit-tempju, u qaddes il-qrati. 49 Huma għamlu wkoll reċipjenti qaddisa ġodda, u fittempju ġabu l-gandlier, u l-artal tal-offerti tal-ħruq, u talinċens, u l-mejda. 50 U fuq l-artal ħarqu l-inċens, u xegħlu l-lampi li kienu fuq il-gandlier, biex ikunu jistgħu jagħtu d-dawl fit-tempju. 51 Barra minn hekk poġġew il-ħobżiet fuq il-mejda, xerrdu l-velijiet, u temmew ix-xogħlijiet kollha li kienu bdew jagħmlu. 52 Issa fil-ħamsa u għoxrin jum tad-disa’ xahar, li jissejjaħ ix-xahar Kasleu, fit-tmienja u erbgħin sena, qamu minn kmieni filgħodu, 53 U offrew sagrifiċċju skond il-liġi fuq l-artal il-ġdid tassagrifiċċji tal-ħruq, li kienu għamlu. 54 Ara, f’liema ħin u f’liema jum il-ġnus kienu profanawha, anki f’dak li kien iddedikat b’għanjiet, u ċineri, u arpi, u ċimbali. 55 Imbagħad in-nies kollha waqgħu fuq wiċċhom, iqimu u jfaħħru lill-Alla tas-sema, li kien tahom suċċess tajjeb. 56 U għalhekk żammew id-dedikazzjoni tal-artal tmint ijiem u offrew sagrifiċċji tal-ħruq bil-ferħ, u ssagrifikaw issagrifiċċju tal-ħelsien u tat-tifħir. 57 Huma mżejna wkoll quddiem it-tempju b’kuruni taddeheb, u tarki; u l-bibien u l-kmamar ġeddew, u mdendlin il-bibien fuqhom. 58 Għalhekk kien hemm ferħ kbir ħafna fost in-nies, għax it-tmaqdir tal-ġnus tneħħa. 59 Barra minn hekk, Ġuda u ħutu mal-ġemgħa kollha taʼ Israel ordnaw, li l-ġranet tad-dedikazzjoni tal-artal jinżammu fi żmienhom minn sena għal sena fi spazju taʼ tmint ijiem, mill-ħamsa u l-għoxrin jum tax-xahar Kaslew. , bil-ferħ u l-ferħ.
60 F’dak iż-żmien ukoll bnew il-muntanja Sijon b’ħitan għoljin u torrijiet b’saħħithom madwaru, biex ma jiġux ilĠentili u jħottuha kif kienu għamlu qabel. 61 U qiegħdu hemm gwarniġġjon biex iżżommha, u saħħew Betsur biex tippreservaha; li l-poplu jista’ jkollu difiża kontra Idumea. KAPITOLU 5 1 Issa meta l-ġnus tal-madwar semgħu li l-artal inbena u ssantwarju ġie mġedded bħal qabel, dan ma għoġbithom ħafna. 2 Għalhekk ħasbu li jeqirdu l- ġenerazzjoni taʼ Ġakobb li kien hemm fosthom, u b’hekk bdew joqtlu u jeqirdu linnies. 3 Imbagħad Ġuda ġġieled kontra wlied Għesaw fl-Idumea f’Arabattine, għax assedjaw lil Gael, u tahom qlib kbir, u naqasilhom il-kuraġġ, u ħa l-pompa tagħhom. 4 Ftakar ukoll il-ħsara taʼ wlied Bean, li kienu taʼ nassa u offiża għan-nies, billi kienu jistennewhom fit-toroq. 5 Għalhekk għalaqhom fit- torrijiet, u kkampja kontrihom, u qeridhom għalkollox, u ħaraq bin- nar it- torrijiet taʼ dak il- post, u dak kollu li kien hemm fih. 6 Wara għadda għand ulied Ammon, fejn sab qawwa qawwija u ħafna nies, flimkien maʼ Timotew il- kaptan tagħhom. 7 Għalhekk iġġieled ħafna battalji magħhom, sakemm flaħħar kienu skomdu quddiemu; u qatelhom. 8 U wara li ħa Ġażar, flimkien mal-bliet li kienu jappartjenu, mar lura fil-Lhudija. 9 Imbagħad il-ġnus li kienu f’Galagħad inġabru flimkien kontra l-Iżraelin li kienu fil-kwartieri tagħhom, biex jeqirduhom; imma ħarbu lejn il- fortizza taʼ Dathema. 10 U bagħat ittri lil Ġuda u ħutu: Il-ġnus li huma madwarna jinġabru flimkien kontra tagħna biex jeqirduna; 11 U huma qed iħejju biex jiġu u jieħdu l-fortizza fejn ħrabna, fejn Timoteu jkun il-kap tal-armata tagħhom. 12 Ejja, mela, u eħlisna minn idejhom, għax ħafna minna nqatlu; 13 Iva, ħutna kollha li kienu fil-postijiet taʼ Tobie jinqatlu: in-nisa tagħhom u wliedhom ukoll ġarrew il-jasar, u ġarrew l-affarijiet tagħhom; u hemmhekk qerdu madwar elf raġel. 14 Waqt li kienu għadhom qed jinqraw dawn l-ittri, ara, ġew messaġġiera oħra mill-Galilija bi ħwejġu mikra, li rrappurtaw b’dan l-għaqal, 15 U qal: "Huma ta 'Ptolemajda, u ta' Tiru, u Sidon, u lGalilija kollha tal-Ġentili, inġabru flimkien kontra tagħna biex jikkunsmawna." 16 Issa meta Ġuda u n-nies semgħu dan il-kliem, inġabru ġabra kbira flimkien, biex jikkonsultaw x’għandhom jagħmlu għal ħuthom, li kienu fl-inkwiet, u attakkaw minnhom. 17 Imbagħad Ġuda qal lil ħuh Xmun: “Agħżelkom irġiel, u mur u eħles lil ħutek li huma fil-Galilija, għax jien u Ġonatan ħuh se mmorru fil-pajjiż taʼ Galaad. 18 Għalhekk, ħalla lil Ġużeppi, bin Żakkarija, u lil Ażarija, kaptani tal-poplu, mal-fdal tal-armata fil-Lhudija biex iżommuha. 19 Lilu ta kmandament, qal, Ħu l-inkarigu ta 'dan il-poplu, u araw li ma tiġġiliex kontra l-ġnus sakemm nerġgħu niġu. 20 Issa lil Xmun ingħataw tlett elef raġel biex imorru lGalilija, u lil Ġuda tmint elef raġel għall-pajjiż taʼ Galagħad.
21 Imbagħad Xmun mar il-Galilija, fejn iġġieled ħafna battalji mal-ġnus, u b’hekk il-ġnus kienu skomdi minnu. 22 U mexa warajhom sal-bieb taʼ Ptolemajda; u kien hemm maqtula mill-ġnus madwar tlett elef raġel, li ħadu l-presti tagħhom. 23 U dawk li kienu fil-Galilija u f’Arbattis, man-nisa tagħhom u wliedhom, u dak kollu li kellhom, ħadu miegħu u ġabhom il-Lhudija b’ferħ kbir. 24 Ġuda l-Makkabew ukoll u ħu Ġonatan għaddew ilĠordan, u vjaġġaw tlett ijiem fid-deżert, 25 Fejn iltaqgħu man-Nabatin, li ġew lejhom b’mod paċifiku, u qalulhom kull ħaġa li kienet ġara lil ħuthom flart taʼ Galaad: 26 U kif ħafna minnhom kienu magħluqin f’Bosora, u Bosor, u Alema, Kasfor, Maked, u Karnajm; dawn il-bliet kollha huma b'saħħithom u kbar: 27 U li kienu magħluqin fil-bqija tal-bliet tal-pajjiż taʼ Galaad, u li għada kienu ħatru biex iġibu l-armata tagħhom kontra s-swar, u jieħduhom, u jeqirduhom kollha f’ġurnata waħda. 28 Imbagħad Ġuda u l-armata tiegħu daru f’daqqa fit-triq tad-deżert lejn Bosora; u wara li rebaħ il-belt, qatel lillirġiel kollha b’xifer is-sejf, u ħa l-priża kollha tagħhom, u ħaraq il-belt bin-nar, 29 Minn fejn telaq bil-lejl, u mar sakemm wasal fil-fortizza. 30 U kmieni filgħodu ħarsu ’l fuq, u, ara, kien hemm nies bla għadd li jġorru slielem u magni oħra tal-gwerra, biex jieħdu l-fortizza, għax attakkawhom. 31 Għalhekk, meta Ġuda ra li l-battalja kienet bdiet, u li lgħajta tal-belt telgħet s-sema, bit-trombi u ħoss kbir, 32 Huwa qal unto ospitanti tiegħu, Ġlieda llum għal ħutek. 33 Għalhekk telaq warajhom fi tliet gruppi, li daqqew ittrumbetti tagħhom, u għajtu bit-talb. 34 Imbagħad l-armata ta’ Timoteu, billi kienet taf li kienet il-Makkabew, ħarbet minnu; hekk li dakinhar minnhom inqatlu madwar tmint elef raġel. 35 Għamel dan, Ġuda telaq lejn Masfa; u wara li kien attakkaha, ħa u qatel lill-irġiel kollha li kien hemm fiha, u rċieva l-priża tiegħu u ħaraqha bin-nar. 36 Minn hemm mar, u ħa lil Kasfon, Maged, Bosor, u lbliet l-oħra tal-pajjiż taʼ Galaad. 37 Wara dan, Timoteu ġabar armat ieħor u kkampja kontra Rafon lil hinn mix-xmara. 38 Mela Ġuda bagħat irġiel biex jistħarrġu l-ostija, li qalulu, u qalu, Il-ġnus kollha li huma madwarna miġbura magħhom, saħansitra armat kbir ħafna. 39 Hu qabbad ukoll lill-Għarab biex jgħinuhom u huma qiegħdu t-tined tagħhom lil hinn mix-xmara, lesti biex jiġu u jiġġieldu kontrik. Fuq dan Ġuda mar jiltaqa’ magħhom. 40 Imbagħad Timotheus qal unto-kaptani ta 'l-armata tiegħu, Meta Ġuda u l-armata tiegħu jersqu ħdejn ilnixxiegħa, jekk jgħaddi minn fuqna l-ewwel, aħna ma nkunux kapaċi jifilħuh; għax hu se jirbaħ bil-qawwa fuqna: 41 Imma jekk jibżaʼ u jikkampja lil hinn mix- xmara, aħna mmorru lejh, u nirbħulu. 42 Issa meta Ġuda wasal ħdejn ix-xmara, wassal lillkittieba tal-poplu jibqgħu ħdejn ix-xmara, li lilhom ta kmandament, u qal: “Ħalli ħadd jibqaʼ fil-kamp, imma ħalli kollha jiġu għall-battalja. 43 Għalhekk mar l-ewwel lejhom, u n-nies kollha warajh: imbagħad il-ġnus kollha, skomposti quddiemu, tefgħu larmi tagħhom, u ħarbu lejn it-tempju li kien f’Karnajm.
44 Imma ħadu l-belt, u ħarqu t-tempju ma’ dak kollu li kien hemm fiha. Għalhekk Karnajm ġie mrażżan, u lanqas ma setgħu joqogħdu aktar quddiem Ġuda. 45 Imbagħad Ġuda ġabar flimkien lill-Iżraelin kollha li kienu fil-pajjiż taʼ Galaad, mill-iżgħar sal-akbar, anki nnisa tagħhom, u wliedhom, u l-affarijiet tagħhom, armata kbira ħafna, sa l-aħħar setgħu jidħlu fl-art taʼ Lhudija. 46 Issa meta waslu għand Efron, (din kienet belt kbira fittriq kif kellhom jimxu, imsaħħa ħafna) ma setgħux iduru minnha, la fuq il-lemin u lanqas fuq ix-xellug, imma kellhom jgħaddu minn nofs dan. 47 Imbagħad dawk tal-belt għalquhom barra, u waqqfu lbibien bil-ġebel. 48 F’hekk Ġuda bagħatilhom b’mod paċifiku, u qalilhom: “Ħa ngħaddu minn artkom biex immorru f’pajjiżna, u ħadd ma jagħmlilkom ebda ħsara; ngħaddu biss bil-mixi: madankollu ma kinux jiftħulu. 49 Għalhekk Ġuda ordna li ssir proklamazzjoni fl-armata kollha, biex kull bniedem ipoġġi t-tinda tiegħu fil-post fejn kien. 50 Allura s-suldati telgħu, u attakkaw il-belt dak il-jum kollu u dak il-lejl kollu, sakemm fit-tul il-belt ġiet mogħtija f’idejh: 51 Li mbagħad qatel lill-irġiel kollha b’xifer is-sejf, u qaċċat il-belt, u ħa l-priża tagħha, u għadda mill-belt minn fuq dawk li nqatlu. 52 Wara dan, għaddew il-Ġordan fil-pjanura l-kbira quddiem Betsan. 53 U Ġuda ġabar lil dawk li ġew lura, u ħeġġeġ lin-nies tul it-triq kollha, sakemm waslu fl-art tal-Lhudija. 54 Għalhekk telgħu fuq il-muntanja Sijon bil-ferħ u l-ferħ, fejn offrew l-offerti tal-ħruq, għax ħadd minnhom ma nqatel qabel ma reġgħu lura fis-sliem. 55 Issa meta kienu Ġuda u Ġonatan fl-art taʼ Galagħad, u Xmun ħuh fil-Galilija quddiem Tolemajda, 56 Ġużeppi bin Żakkarija, u Ażarija, kaptani tal-gwejjer, semgħu bl-għemejjel qalbiena u l-għemejjel tal-gwerra li kienu għamlu. 57 Għalhekk qalu, Ejja nġibu isem lilna wkoll, u mmorru niġġieldu kontra l-ġnus li huma madwarna. 58 Għalhekk, meta taw l-inkarigu lill-gwarniġġjon li kien magħhom, marru lejn Ġamnia. 59 Imbagħad Gorgia u l-irġiel tiegħu ħarġu mill-belt biex jiġġieldu kontrihom. 60 U hekk ġara, li Ġużeppi u Ażaras tħarrġu, u ġew segwiti sal-fruntieri tal-Lhudija: u dakinhar inqatlu l-poplu taʼ Israel madwar elfejn raġel. 61 Għalhekk kien hemm taqlib kbir fost ulied Israel, għax ma kinux ubbidjenti lejn Ġuda u ħutu, imma ħasbu li jagħmlu xi att qalbieni. 62 Barra minn hekk, dawn l- irġiel ma ġewx min- nisel taʼ dawk li b’idejhom ingħatat il- ħelsien lil Iżrael. 63 Madankollu, ir-raġel Ġuda u ħutu kienu magħrufa ħafna f’għajnejn Israel kollu u l-ġnus kollha, kull fejn kien semaʼ isimhom; 64 Sakemm in-nies inġabru magħhom b’akklamazzjonijiet ferrieħa. 65 Wara ħareġ Ġuda maʼ ħutu, u ġġieled kontra wlied Għesaw fl- art lejn in- nofsinhar, fejn ħabat lil Ħebron, u lbliet tagħhom, u waqqaʼ l- fortizza tagħha u ħaraq ittorrijiet tagħha madwar. 66 Minn hemm telaq biex imur fl-art tal-Filistin, u għadda mis-Samarija.
67 F’dak iż-żmien ċerti qassisin, li riedu juru l-kuraġġ tagħhom, inqatlu fil-battalja, għax ħarġu jiġġieldu bla parir. 68 Għalhekk, Ġuda daru lejn Azotus fl- art tal- Filistin, u meta waqqaʼ l- artali tagħhom, u ħaraq ix- xbihat imnaqqxa tagħhom bin- nar, u ħassar il- bliet tagħhom, reġaʼ lura flart tal- Lhudija. KAPITOLU 6 1 Madwar dak iż-żmien is-sultan Antjoku li kien qed jivvjaġġa mill-pajjiżi l-għolja semaʼ jgħid, li Elimaj filpajjiż tal-Persja kienet belt magħrufa ħafna għall-għana, fidda u deheb; 2 U li fih kien hemm tempju għani ħafna, li fih kien hemm kisi tad- deheb, kisi u tarki, li Alessandru, bin Filippu, issultan tal- Maċedonja, li kien isaltan l- ewwel fost ilGriegi, kien ħalla hemmhekk. 3 Għalhekk ġie u fittex li jieħu l-belt u jħassrilha; imma ma setax, għax dawk tal-belt, li kellhom twissija dwar dan, 4 Qam kontrih fil- battalja: allura ħarab, u telaq minn hemm bi tqila kbira, u reġaʼ lura Babilonja. 5 Iktar minn hekk ġie wieħed li ġablu l-aħbar fil-Persja, li l-armati, li marru kontra l-art tal-Lhudija, tħarrġu; 6 U dak Lis ija, li ħareġ l-ewwel b’qawwa kbira, tkeċċa milLhud; u li huma ssaħħu bl-armatura, u l-qawwa, u l-ħażna tal-priża, li kienu kisbu mill-armati, li huma kienu qerdu; 7 Barra minn hekk, kienu neħħew l- abominazzjoni li hu kien waqqaf fuq l- artal f’Ġerusalemm, u li kienu jdawru ssantwarju b’ħitan għoljin, bħal qabel, u l- belt tiegħu Betsur. 8 Issa s- sultan semaʼ dan il- kliem, stagħġeb u mħasseb; 9 U hemm baqaʼ għal ħafna jiem, għax in- niket tiegħu kien dejjem akbar, u qies li kellu jmut. 10 Għalhekk sejjaħ għal sħabu kollha, u qalilhom: L-irqad marret minn għajnejja, u qalbi tbatti għal ħafna ħsieb. 11 U jiena ħsibt, f’liema tribulazzjoni ġejt, u kemm hu kbir għargħar taʼ miżerja, li fih jien issa! għax kont abbundanti u maħbub bil-qawwa tiegħi. 12 Imma issa niftakar il-ħażen li għamilt f’Ġerusalemm, u li ħadt il-bastimenti kollha tad-deheb u tal-fidda li kien hemm fiha, u bgħatt biex neqred lill-abitanti tal-Lhudija mingħajr raġuni. 13 Għalhekk ninduna li għal din il-kawża dawn l-inkwiet ġew fuqi, u, ara, nitħassru b’niket kbir f’art barranija. 14 Imbagħad sejjaħ lil Filippu, wieħed minn sħabu, li għamel ħakkiem fuq is-saltna kollha tiegħu, 15 U tah il-kuruna, u l-libsa tiegħu, u s-sinjal tiegħu, sa laħħar għandu jrabbi lil ibnu Antjoku, u jrabbih għas-saltna. 16 Għalhekk, is-sultan Antjoku miet hemmhekk fid-disgħa u erbgħin sena. 17 Issa meta Lisija għaraf li s-sultan kien mejjet, waqqaf lil ibnu Antjoku, li kien trabba fiż-żgħir, biex isaltan minfloku, u sejjaħlu Eupator. 18 Madwar dan iż-żmien dawk li kienu fit-torri għalqu lillIżraelin madwar is-santwarju, u dejjem fittxew il-ħsara tagħhom, u t-tisħiħ tal-ġnus. 19 Għalhekk Ġuda, bil-ħsieb li jeqridhom, sejjaħ lill-poplu kollu biex jassedjahom. 20 Allura ngħaqdu flimkien, u assedjawhom fil-mija u ħamsin sena, u għamel muntaturi għall-isparatura kontrihom, u magni oħra. 21 Madankollu ħarġu xi wħud minn dawk li kienu assedjati, li magħhom ingħaqdu magħhom xi rġiel ħżiena taʼ Israel:
22 U marru għand is-sultan u qalu: “Kemm se jdum qabel ma tagħmel il-ġudizzju u tivvendika lil ħutna? 23 Konna lesti li naqdu lil missierek, u nagħmlu kif irid minna, u nobdu l-kmandamenti tiegħu; 24 Minħabba f’hekk, huma taʼ ġensna jassedjaw it- torri, u huma mbiegħda minna; 25 Lanqas ma meddew idejhom kontra tagħna biss, imma wkoll kontra xtuthom. 26 U, ara, illum qed jassedjaw it-torri f’Ġerusalemm, biex jeħduh: is-santwarju wkoll u Betsura huma msaħħa. 27 Għalhekk, jekk ma twaqqafhomx malajr, huma jagħmlu ħwejjeġ akbar minn dawn, u lanqas ma tkun tistaʼ tmexxihom. 28 Issa s-sultan semaʼ dan, irrabja, u ġabar flimkien lil sħabu kollha, u l-kaptani taʼ l-armata tiegħu, u dawk li kienu responsabbli fuq iż-żiemel. 29 Ġew għandu wkoll minn saltniet oħra, u mill-gżejjer talbaħar, baned taʼ suldati mikrija. 30 Hekk li n-numru taʼ l-armata tiegħu kien taʼ mitt elf sieġ, u għoxrin elf żiemel, u tnejn u tletin iljunfant eżerċitati filbattalja. 31 Dawn għaddew mill-Idumea, u telgħu kontra Betsura, li attakkawha ħafna jiem, u għamlu magni tal-gwerra; imma huma ta’ Betsur ħarġu, ħarquhom bin-nar, u ġġieldu bilqalb. 32 Fuq dan Ġuda telaq mit-torri u qagħad f’Bathzakarija, quddiem il-kamp tas-sultan. 33 Imbagħad is-sultan qam kmieni ħafna, mar bil-qalb malarmata tiegħu lejn Batżakarija, fejn l-armati tiegħu ppreparawhom għall-battalja, u daqq it-trombi. 34 U sa l-aħħar setgħu jipprovokaw lill-iljunfanti biex jiġġieldu, urewhom id-demm taʼ għeneb u ċawsli. 35 Barra minn hekk qasmu l- bhejjem fost l- armati, u għal kull iljunfant ħatru elf raġel, armati b’kowtijiet tal- malta, u b’elmi tar- ram fuq rashom; u minbarra dan, għal kull bhima ġew ordnati ħames mitt żiemel mill-aqwa. 36 Dawn kienu lesti f’kull okkażjoni: kulfejn kienet ilkruha, u kull fejn marret il-kruha, marru wkoll, u lanqas ma tbiegħdu minnu. 37 U fuq il-bhejjem kien hemm torrijiet b'saħħithom ta 'linjam, li kienu jgħattu lil kull wieħed minnhom, u kienu mimminhom b'apparati: kien hemm ukoll fuq kull wieħed tnejn u tletin raġel b'saħħtu, li ġġieldu fuqhom, minbarra lIndjan li ħakem. lilu. 38 Rigward il-fdal tar-rikkieba, poġġewhom fuq in-naħa u l-oħra fiż-żewġ partijiet taʼ l-ostija u tahom sinjali x’għandhom jagħmlu, u ġew imqabbda maʼ l-ismijiet kollha. 39 Issa meta x-xemx tiddi fuq l-ilqugħ tad-deheb u r-ram, il-muntanji tleqqu bihom, u jiddi bħal lampi tan-nar. 40 Għalhekk, parti mill-armata tas-sultan mifruxa fuq ilmuntanji l-għolja, u parti mill-widien taʼ taħt, imxew ’il quddiem fis-sigurtà u fl-ordni. 41 Għalhekk, dawk kollha li semgħu l-istorbju tal-kotra tagħhom, u l-mixja tal-kumpanija, u t-tnaqqir tax-xedd, kienu mċaqalqa, għax l-armata kienet kbira ħafna u qawwija. 42 Imbagħad Ġuda u l-armata tiegħu resqu qrib, u daħlu fil-battalja, u sitt mitt raġel mill-armata tas-sultan inqatlu. 43 Elegħażar ukoll, imsejjaħ Savaran, ra li wieħed millbhejjem, armat b’xedd irjali, kien ogħla mill-bqija kollha, u ħaseb li s-sultan kien fuqu,
44 Poġġi lilu nnifsu fil-periklu, sa l-aħħar jista’ jeħles lillpoplu tiegħu, u jġibu isem għal dejjem: 45 Għalhekk ġera fuqu bil-kuraġġ f’nofs il-battalja, qatel fuq il-lemin u fuq ix-xellug, sabiex infirdu minnu fuq iżżewġ naħat. 46 Li għamilha, qaxxar taħt l-iljunfant, u tefgħuh taħtu, u qatlu: u l-iljunfant waqaʼ fuqu, u hemm miet. 47 Madankollu l-bqija tal-Lhud raw il-qawwa tas-sultan, u l-vjolenza tal-qawwiet tiegħu, tbiegħdu minnhom. 48 Imbagħad l-armata tas-sultan telgħet Ġerusalemm biex tiltaqaʼ magħhom, u s-sultan waqqaf it-tined tiegħu kontra l-Lhudija u kontra l-muntanja Sijon. 49 Imma maʼ dawk li kienu f’Bethsura għamel il- paċi, għax ħarġu mill- belt, għax hemmhekk ma kellhomx ikel biex jissaportu l- assedju, li kienet sena taʼ mistrieħ għallart. 50 Għalhekk, is-sultan ħa Betsur, u waqqaf gwarniġġjon hemmhekk biex iżommha. 51 Rigward is-santwarju, hu assedjah għal ħafna jiem: u poġġiet hemm artillerija b’magni u strumenti biex jitfa’ nnar u ġebel, u biċċiet biex jitfgħu darts u bragi. 52 F’hekk għamlu wkoll magni kontra l-magni tagħhom, u żammewhom battalja għal staġun twil. 53 Iżda fl-aħħar, il-bastimenti tagħhom kienu bla ikel, (għax dik kienet is-seba’ sena, u dawk fil-Lhudija li ġew meħlusin mill-Ġentili, kienu kielu l-fdal tal-maħżen;) 54 Kien fadal biss ftit fis-santwarju, għax il-ġuħ hekk rebaħ kontrihom, li kienu ħerqana li jxerrdu lilhom infushom, kull bniedem f’postu. 55 F’dak iż-żmien Lisija semaʼ jgħid, li Filippu, li Antjoku s-sultan, meta kien jgħix, kien ħatar biex irabbu lil ibnu Antjoku, biex ikun sultan, 56 Ġie lura mill-Persja u l-Media, u l-armata tas-sultan ukoll li marret miegħu, u li fittex li jieħu f’idejh it-tmexxija tal-affarijiet. 57 Għalhekk mar bil-għaġla kollha, u qal lis-sultan u lillkaptani tal-armata u tal-grupp: “Aħna nitmermru kuljum, u l-ikel tagħna huwa żgħir, u l-post li nissedjaw huwa qawwi, u l-affarijiet tas-saltna. jimteddu magħna: 58 Issa ejjew inkunu ħbieb ma’ dawn l-irġiel, u nagħmlu lpaċi magħhom, u mal-ġens kollu tagħhom; 59 U patt magħhom, li għandhom jgħixu skond il-liġijiet tagħhom, bħalma għamlu qabel: għax għalhekk huma dispjaċ ir, u għamlu dawn l-affarijiet kollha, għax aħna neħħejna l-liġijiet tagħhom. 60 Għalhekk is-sultan u l-prinċpijiet kienu kuntenti: għalhekk bagħathom biex jagħmlu l-paċi; u aċċettaw dan. 61 Ukoll is-sultan u l-prinċpijiet ħadulhom ġurament, u wara ħarġu mill-qawwi. 62 Imbagħad is-sultan daħal fil-muntanja Sijon; imma meta ra s-saħħa tal-post, kiser il-ġurament li kien għamel, u ta kmandament biex jinżel il-ħajt madwar. 63 Wara telaq bil-għaġla kollha, u mar lura lejn Antjokja, fejn sab lil Filippu bħala kaptan tal-belt, u għalhekk iġġieled kontrih, u ħa l-belt bil-forza. KAPITOLU 7 1 Fil-mija u waħda u ħamsin sena Demetriju, bin Selewku, telaq minn Ruma, u telaʼ maʼ ftit irġiel lejn belt taʼ xatt ilbaħar, u issaltan hemmhekk.
2 U hekk kif daħal fil- palazz taʼ l- antenati tiegħu, hekk ġara li l- qawwiet tiegħu kienu ħadu lil Antjoku u lil Lis ija biex iġibuhom lejh. 3 Għalhekk, meta kien jaf dan, qal, Ħallini ma narax wiċċhom. 4 Għalhekk, l- armata tiegħu qatilhom. Issa meta Demetriju tpoġġa fuq it-tron tas-saltna tiegħu, 5 Ġew lejh l-irġiel ħżiena u ħżiena kollha taʼ Iżrael, li kellhom bħala kap tagħhom lil Alċimu, li kien xtaq li jkun qassis il-kbir; 6 U akkużaw lill-poplu lis-sultan, u qalu: “Ġuda u ħutu qatlu lil ħbiebek kollha, u keċċewna minn artna. 7 Għalhekk, ibgħat xi raġel li int tafdah, u ħallih imur jara x’ħasra għamel fostna, u f’art is-sultan, u ħa jikkastigahom maʼ dawk kollha li jgħinuhom. 8 Imbagħad is-sultan għażel lil Bakkide, ħabib tas-sultan, li ħakem lil hinn mid-dilluvju, u kien raġel kbir fis-saltna, u fidil lejn is-sultan, 9 U bagħtu maʼ dak il-ħażin Alċimu, li hu għamel qassis ilkbir, u ordna li għandu jivvendika lil ulied Israel. 10 Għalhekk telqu, u waslu b’qawwa kbira fl-art talLhudija, fejn bagħtu messaġġiera lil Ġuda u ħutu bi kliem paċifiku b’qerq. 11 Imma ma tawx kas taʼ kliemhom; għax raw li ġew b’qawwa kbira. 12 Imbagħad hemm ġabar maʼ Alċimu u Bakkide grupp taʼ skribi, biex jitolbu ġustizzja. 13 Issa l-Assijani kienu l-ewwel fost ulied Israel li fittxew is-sliem tagħhom: 14 Għax huma qalu: Wieħed li hu qassis min-nisel taʼ Aron ġie maʼ din l-armata, u ma jagħmlilna l-ebda ħażen. 15 Għalhekk, hu kellimhom, bil- paċi, u ħalefhom, u qal, la nġibu l- ħsara lilkom u lanqas lil ħbiebkom. 16 Għalhekk emmnuh, iżda ħa minnhom sittin raġel, u qatelhom f’ġurnata waħda, skond il-kliem li kiteb, 17 Keċċew il-laħam tal-qaddisin tiegħek, u xerrdu demmhom madwar Ġerusalemm, u ma kien hemm ħadd biex jidfilhom. 18 Għalhekk il-biża’ u l-biża’ minnhom waqgħu fuq innies kollha, li qalu, La fihom la verità u lanqas ġustizzja; għax kisru l-patt u l-ġurament li għamlu. 19 Wara dan, neħħa lil Bakkide minn Ġerusalemm, u waqqaf it-tined tiegħu f’Bezet, fejn bagħat u ħa ħafna millirġiel li kienu abbandunawh, u lil xi wħud mill-poplu wkoll, u wara li qatelhom, tefagħhom fil-kbar. fossa. 20 Imbagħad ħalla l-pajjiż f’idejn Alċimu, u telaq miegħu setgħa biex jgħinh, u għalhekk Bakkide mar għand issultan. 21 Imma Alċimu kkontesta għas-saċerdozju l-kbir. 22 U rrikorrew lejh dawk kollha li ħarbtu lin-nies, li, wara li ġabu l-art taʼ Ġuda fis-setgħa tagħhom, weġġgħu ħafna f’Iżrael. 23 Issa meta Ġuda ra l-ħażen kollu li Alċimu u l-kumpanija tiegħu kienu għamlu fost l-Iżraelin, saħansitra ‘l fuq millġnus, 24 Ħareġ lejn ix-xtut kollha tal-Lhudija madwaru, u ħa vendetta minn dawk li kienu rrivellaw minnu, biex ma damux aktar joħorġu fil-pajjiż. 25 Min-naħa l-oħra, meta Alċimu ra li Ġuda u l-kumpanija tiegħu kienu ħadu l-vantaġġ, u għaraf li ma kienx kapaċi jżomm il-forza tagħhom, reġa mar għand is-sultan, u qal lagħar minnhom li seta’.
26 Imbagħad is-sultan bagħat lil Nikanor, wieħed millprinċpijiet onorevoli tiegħu, raġel li ġarrab mibegħda qattiela lil Iżrael, bi kmandament biex jeqred lill-poplu. 27 Għalhekk Nikanor ġie Ġerusalemm b’qawwa kbira; u bagħat lil Ġuda u ħutu b’qerq bi kliem ta’ ħbiberija, u jgħidilhom: 28 Ħa ma jkun hemm ebda battalja bejni u bejnek; Niġi bi ftit irġiel, biex narak fil-paċi. 29 Għalhekk ġie għand Ġuda, u sellmu lil xulxin bil-paċi. Madankollu l-għedewwa kienu lesti li jieħdu lil Ġuda bilvjolenza. 30 Liema ħaġa wara li Ġuda kien magħruf, jiġifieri li ġie għandu bil-qerq, beżaʼ ħafna minnu, u ma kienx se jara wiċċu aktar. 31 Nikanor wkoll, meta ra li nstab il-parir tiegħu, ħareġ jiġġieled kontra Ġuda ħdejn Kafarsalama: 32 Fejn kien hemm maqtula min-naħa taʼ Nikanor madwar ħamest elef raġel, u l-bqija ħarbu fil-belt taʼ David. 33 Wara dan, Nikanor telaʼ fuq il-muntanja Sijon, u ħarġu mis-santwarju xi qassisin u xi wħud mill-anzjani tal-poplu, biex isellmuh bil-paċi, u juruh is-sagrifiċċju tal-ħruq li kien offrut għas-sultan. 34 Imma hu daħaq bihom, u abbuża minnhom bil-mistħija, u tkellem bi kburija, 35 U ħalef fir-rabja tiegħu, u qal, Sakemm Ġuda u lospitant tiegħu ma jiġux issa mogħtija f’idejja, jekk qatt nerġa’ nerġa’ niġi fis-sigurtà, naħraq din id-dar; 36 Imbagħad il-qassisin daħlu, u qagħdu quddiem l-artal u t-tempju, jibku, u qalu: 37 Int, Mulej, għażilt din id-dar biex tissejjaħ b’ismek, u tkun dar ta’ talb u talba għall-poplu tiegħek: 38 Ivvindikaw dan ir-raġel u l-armata tiegħu, u ħallihom jaqgħu bis-sejf: ftakru fid-dagħa tagħhom, u ħallihom ma jibqgħux aktar. 39 Għalhekk, Nikanor ħareġ minn Ġerusalemm, u waqqaf it-tined tiegħu f’Bethoron, fejn iltaqgħu miegħu armata mis-Sirja. 40 Imma Ġuda qam f’Adasa maʼ tlett elef raġel, u hemmhekk talab u qal: 41 O Mulej, meta dawk li ntbagħtu mingħand is-sultan taʼ l-Assirja dagħa, l-anġlu tiegħek ħareġ, u qatel mija u ħamsa u erbgħin elf minnhom. 42 Hekk ukoll teqred din l-armata quddiemna llum, biex ilbqija jkunu jafu li hu tkellem b’dagħa kontra s-santwarju tiegħek, u tiġġudikah skond il-ħażen tiegħu. 43 Għalhekk, fit-tlettax-il jum tax-xahar Adar, l-armata ngħaqdu fil-battalja, imma l-armata taʼ Nikanor kienet skomda, u hu stess inqatel l-ewwel fil-battalja. 44 Issa meta l- armata taʼ Nikanor ra li kien maqtul, tefgħu l- armi tagħhom u ħarbu. 45 Imbagħad segwew warajhom vjaġġ taʼ jum, minn Adasa sa Gaża, u jdoqqu l-allarm warajhom bit-trombi tagħhom. 46 F’hekk ħarġu mill-bliet kollha tal-Lhudija madwar, u għalquhom; hekk li huma, iduru lura fuq dawk li kienu jsegwuhom, inqatlu kollha bis-sejf, u ħadd minnhom ma baqa’. 47 Wara ħadu l-priża, u l-priża, u qatlu rasu lil Nicanor, u l-idu l-leminija, li ħarġet b’tant kburija, u ġabuhom, u dendluhom lejn Ġerusalemm. 48 Għal din il-kawża n-nies ferħu ħafna, u żammew dak iljum jum taʼ ferħ kbir. 49 Barra minn hekk, ordnaw li jżommu dan il-jum kull sena, li kien it-tlettax-il ta’ Adar.
50 Għalhekk l-art taʼ Ġuda kienet mistrieħa għal ftit żmien. KAPITOLU 8 1 Issa Ġuda kien semaʼ bir- Rumani, li kienu rġiel setgħanin u qalbieni, u li kienu jaċċettaw bi mħabba lil dawk kollha li jingħaqdu magħhom, u jagħmlu rabta taʼ ħbiberija maʼ dak kollu li ġie lejhom; 2 U li kienu rġiel taʼ valur kbir. Intqallu wkoll dwar ilgwerer u l-atti nobbli tagħhom li kienu għamlu fost ilGalatin, u kif kienu rebħuhom, u ġabuhom taħt ġieħ; 3 U dak li kienu għamlu fil-pajjiż taʼ Spanja, għar-rebħ talminjieri tal-fidda u tad-deheb li hemm; 4 U li bil-politika u l-paċenzja tagħhom kienu rebħu l-post kollu, għalkemm kien ’il bogħod ħafna minnhom; u wkoll is-slaten li ġew kontrihom mill-aħħar ta’ l-art, sakemm ħarġuhom, u tawhom qlib kbir, biex il-bqija tahom ġieħ kull sena: 5 Barra minn hekk, kif kienu skomdu fil-battalja lil Filippu, u Persew, is-sultan taċ-Ċitim, ma’ oħrajn li għollew lilhom infushom kontrihom u għelbuhom: 6 Kif ukoll Antjoku s-sultan il-kbir ta’ l-As ja, li ġie kontrihom fil-battalja, li kellu mija u għoxrin iljunfant, biżżwiemel, u karrijiet, u armata kbira ħafna, kien skomdut minnhom; 7 U kif ħaduh ħaj, u ftehmu li hu u dawk li issaltan warajh għandhom iħallsu ġieħ kbir, u jagħtu ostaġġi, u dak li kien miftiehem, 8 U l-pajjiż taʼ l-Indja, u l-Media u l-Lidja u l-aktar pajjiżi tajbin, li ħadu minnu, u taw lis-sultan Ewmenes: 9 Barra minn hekk, kif il- Griegi kienu ddeċidew li jiġu u jeqirduhom; 10 U li huma, wara li kienu jafu dwarhom, bagħtu kontrihom ċertu kaptan, u jiġġieldu magħhom qatlu lil ħafna minnhom, u ġarrew il-magħluq lin-nisa tagħhom u lil uliedhom, u ħasruhom, u ħadu f’idejhom artijiethom, u ġibdu l-qawwi tagħhom. iżommhom, u ġabhom bħala lqaddejja tagħhom sal-lum: 11 Barra minn hekk, intqallu kif qerdu u ġabu taħt ilħakma tagħhom is-saltniet u l-gżejjer l-oħra kollha li fi kwalunkwe ħin irreżistuhom; 12 Imma maʼ sħabhom u dawk li kienu jistrieħu fuqhom żammew ħbiberija, u li kienu rebħu saltniet kemm filbogħod u kemm fil-qrib, tant li dawk kollha li semgħu b’isimhom kienu jibżgħu minnhom: 13 Ukoll li, lil min kienu se jgħinu biex issir saltna, dawk isaltan; u lil min jerġgħu, huma jċaqalqu: fl-aħħar, li kienu eżaltati ħafna: 14 Madankollu, minħabba dan kollu, ħadd minnhom ma libes kuruna jew libes il-vjola, biex b’hekk jiġi mkabbar: 15 Iktar minn hekk, kif kienu għamlu għalihom is-senat, fejn tliet mija u għoxrin raġel kienu joqogħdu bilqiegħda fil-kunsill kuljum, jikkonsultaw dejjem man-nies, biex flaħħar ikunu jistgħu jiġu ordnati sew: 16 U li huma kkommettew il-gvern tagħhom lil raġel wieħed kull sena, li ħakem fuq pajjiżhom kollu, u li kollha kienu ubbidjenti lejn dak wieħed, u li la kien hemm għira u lanqas emulazzjoni fosthom. 17 B’kunsiderazzjoni taʼ dawn l-affarijiet, Ġuda għażel lil Ewpolemu bin Ġwanni, bin Akkos, u lil Ġason bin Elegħażar, u bagħathom Ruma, biex jagħmlu assoċjazzjoni taʼ ħbiberija u taʼ konfederazzjoni magħhom,
18 U biex jitolbuhom biex jieħdu l-madmad minnhom; għax raw li s-saltna tal-Greċja għakkset lil Iżrael bis-sajtu. 19 Għalhekk marru Ruma, li kienet vjaġġ kbir ħafna, u daħlu fis-senat, fejn tkellmu u qalu. 20 Ġuda l-Makkabew maʼ ħutu, u l-poplu tal-Lhud, bagħtulna għandkom, biex nagħmlu konfederazzjoni u paċi miegħek, u biex inkunu reġistrati l-konfederati u l-ħbieb tagħkom. 21 Għalhekk, dik il- kwistjoni għoġbet sew lir- Rumani. 22 U din hija l-kopja taʼ l-ittra li s-senat kiteb lura f’tabelli tar-ram, u bagħtu Ġerusalemm, biex hemmhekk ikollhom magħhom tifkira tal-paċi u tal-konfederazzjoni: 23 Suċċess tajjeb għar-Rumani u għall-poplu tal-Lhud, fuq il-baħar u fuq l-art għal dejjem; 24 Jekk l-ewwel tiġi xi gwerra fuq ir-Rumani jew xi wieħed mill-konfederati tagħhom fil-ħakma kollha tagħhom, 25 Il-poplu tal-Lhud għandu jgħinhom, kif għandu jiġi stabbilit iż-żmien, b’qalbhom kollha: 26 Lanqas m’għandhom jagħtu xi ħaġa lil dawk li jagħmlu l-gwerra fuqhom, jew jgħinuhom b’ikel, armi, flus, jew vapuri, kif deher tajjeb lir-Rumani; imma għandhom iżommu l-patti tagħhom mingħajr ma jieħdu xejn għalhekk. 27 Bl-istess mod ukoll, jekk il-gwerra tiġi l-ewwel fuq ilġens tal-Lhud, ir-Rumani għandhom jgħinuhom b’qalbhom kollha, skond kif jiġi maħtur lilhom iż-żmien: 28 Lanqas ma għandhom jingħataw ikel lil dawk li jieħdu sehem kontrihom, jew armi, jew flus, jew vapuri, kif deher tajjeb lir-Rumani; iżda għandhom iżommu l-patti tagħhom, u dan mingħajr qerq. 29 Skont dawn l-artikoli, ir-Rumani għamlu patt mal-poplu tal-Lhud. 30 Iżda jekk minn hawn 'il quddiem il-parti waħda jew loħra jaħsbu li jiltaqgħu biex iżidu jew inaqqsu xi ħaġa, jistgħu jagħmluha skond il-pjaċir tagħhom, u kull ma jżidu jew ineħħi għandu jiġi ratifikat. 31 U f’dak li għandu x’jaqsam mal-ħażen li jagħmel Demetriju lil-Lhud, ktibna lilu, u ngħidulu: “Għalfejn għamilt il-madmad tiegħek tqil fuq ħbiebna u sħabna lLhud? 32 Għalhekk, jekk jilmentaw iktar kontrik, aħna nagħmlulhom ġustizzja, u niġġieldu miegħek bil-baħar u fuq l-art. KAPITOLU 9 1 Iktar minn hekk, meta Demetriju semaʼ lin-Nikanor u larmata tiegħu kienu maqtula fil-battalja, bagħat it-tieni darba lil Bakkide u lil Alċimu fl-art tal-Lhudija, u magħhom il-qawwa ewlenija tal-armata tiegħu: 2 Li ħarġu mit-triq li twassal għal Galgala, u qagħdu t-tined tagħhom quddiem Masaloth, li jinsab f’Arbela, u wara li rebħuha, qatlu ħafna nies. 3 Ukoll l-ewwel xahar tat-tieni u mija u ħamsin sena kkampjaw quddiem Ġerusalemm: 4 Minn fejn telqu, u marru Berea, b’għoxrin elf sieġ u elfejn żiemel. 5 Issa Ġuda kien qiegħed it-tined tiegħu f’Eleasa, u miegħu tlett elef raġel magħżul: 6 Li raw il-kotra taʼ l-armata l-oħra lil hu tant kbir beżgħu ħafna; u allura ħafna ħarġu lilhom infushom mill-ospitanti, tant li qagħdu minnhom mhux aktar ħlief tmien mitt raġel.
7 Għalhekk, meta Ġuda ra li l- armata tiegħu tlaqt, u li lbattalja kienet tgħaqqdet fuqu, kien imnikket f’moħħu, u mnikket ħafna, għax ma kellux ħin biex jiġborhom flimkien. 8 Madankollu, lil dawk li baqgħu qal, Ejja nqumu u nitilgħu kontra l-għedewwa tagħna, jekk forsi nistgħu niġġieldu magħhom. 9 Imma huma dehorted lilu, qal, Aħna qatt m'għandu nkunu kapaċi: ejja issa pjuttost insalvaw ħajjitna, u minn hawn 'il quddiem se nerġgħu lura ma 'ħutna, u jiġġieldu kontrihom, għax aħna biss ftit. 10 Imbagħad Ġuda qal: “Alla ma nagħmel din il-ħaġa, u naħrab minnhom; 11 B’hekk, l-armata taʼ Bakkide ħarġet mit-tined tagħhom, u qamet kontrihom, u r-rikkieba tagħhom qasmu f’żewġ truppi, u l-eslingers u l-arċieri tagħhom marru quddiem larmata u dawk li mxew ‘l quddiem kienu kollha rġiel setgħanin. 12 Rigward Bakkides, kien fil-ġwienaħ tal-lemin, u għalhekk l-armata resqet qrib iż-żewġ partijiet, u daqq ittrombi tagħhom. 13 Huma wkoll min-naħa taʼ Ġuda, huma wkoll idoqqu ttrombi tagħhom, hekk li l- art ħadmet mal- ħoss taʼ larmati, u l- battalja baqgħet għaddejja minn filgħodu sallejl. 14 Issa meta Ġuda nduna li Bakkide u s-saħħa taʼ l-armata tiegħu kienu fuq in-naħa tal-lemin, ħa miegħu lill-irġiel li jifilħu kollha, 15 Li skonfetta l-ġwienaħ tal-lemin, u warrabhom salmuntanja Azotus. 16 Imma meta dawk tal-ġwienaħ tax-xellug raw li dawk tal-ġwienaħ tal-lemin kienu skomdi, marru warajh fuq Ġuda u dawk li kienu miegħu iebsin minn wara: 17 F’hekk kien hemm battalja koroh, tant li ħafna nqatlu fiż-żewġ partijiet. 18 Ġuda wkoll inqatel, u l-fdal ħarab. 19 Imbagħad Ġonatan u Xmun ħadu lil Ġuda lil ħuhom, u difnu fil-qabar taʼ missirijietu f’Modin. 20 Iktar minn hekk, kienu jnikktuh, u Israel kollu ghamlu biki kbir, u nikku ghal hafna jiem, u qalu: 21 Kif waqaʼ r-raġel qalbieni, li ħeles lil Iżrael! 22 Rigward l-affarijiet l-oħra dwar Ġuda u l-gwerer tiegħu, u l-atti nobbli li għamel, u l-kobor tiegħu, mhumiex miktuba, għax kienu ħafna. 23 Issa wara l-mewt taʼ Ġuda, il-ħżiena bdew iġibu rashom fil-kosta kollha taʼ Israel, u qamu dawk kollha li għamlu lħażen. 24 F’dawk il-jiem ukoll kien hemm ġuħ kbir ħafna, minħabba li l-pajjiż irvella, u mar magħhom. 25 Imbagħad Bakkide għażel lill-irġiel mill-ħżiena, u għamilhom sidijiet tal-pajjiż. 26 U staqsew u fittxew għall- ħbieb taʼ Ġuda, u ressquhom għand Bakkide, li ħa vendikat minnhom, u użahom bi tbatija. 27 Hekk kien hemm tbatija kbira f’Iżrael, li bħalha ma kienx hemm minn dak iż-żmien li profeta ma deherx fosthom. 28 Għalhekk, il-ħbieb kollha taʼ Ġuda ingħaqdu u qalu lil Ġonatan, 29 Peress li miet ħuk Ġuda, m’għandna l-ebda bniedem bħalu biex imur kontra l-għedewwa tagħna, u Bakkides, u kontra dawk tal-ġens tagħna li huma avversarji għalina.
30 Issa għalhekk għażilna lilek illum biex tkun il- prinċep u l- kaptan tagħna minfloku, biex tkun tistaʼ tiġġieled ilbattalji tagħna. 31 Fuq dan Ġonatan ħa t-tmexxija fuqu dak iż-żmien, u qam minflok ħuh Ġuda. 32 Imma meta Bakkide kiseb għarfien dwaru, fittex li joqtlu 33 Imbagħad Ġonatan, u Xmun ħuh, u dawk kollha li kienu miegħu, raw dan, ħarbu fid-deżert taʼ Tekoe, u qagħdu ttined tagħhom ħdejn l-ilma tal-għadira Asfar. 34 Li meta Bakkide fehem, wasal qrib il-Ġordan bl-armata kollha tiegħu f’jum is-Sibt. 35 Issa Ġonatan kien bagħat lil ħuh Ġwanni, kaptan talpoplu, biex jitlob lil sħabu n-Nabatiin, biex jitilqu magħhom il-karru tagħhom, li kien ħafna. 36 Imma wlied Ġambri ħarġu minn Medaba, u ħadu lil Ġwanni, u dak kollu li kellu, u marru bih. 37 Wara dan, qalu lil Ġonatan u lil Xmun ħuh, li wlied Ġambri għamlu żwieġ kbir, u kienu qed iġibu lill-għarusa minn Nadabatha b’ferrovija kbira, bħala bint wieħed millprinċpijiet il-kbar taʼ Kangħan. 38 Għalhekk ftakru f’Ġwanni ħuhom, u telgħu u ħbew taħt il-moħbi tal-muntanja. 39 Fejn għollew għajnejhom, u ħarsu, u, behold, kien hemm ħafna għawġ u ġarr kbir: u l-għarus ħareġ, u sħabu u ħutu, biex jiltaqgħu magħhom tnabar, u strumenti talmużika, u ħafna armi. 40 Imbagħad Ġonatan u dawk li kienu miegħu qamu kontrihom mill-post fejn kienu f’imbuska, u qatluhom b’tali tip, li ħafna waqgħu mejtin, u l-fdal ħarbu lejn ilmuntanja, u ħadu kollha. spoils tagħhom. 41 Hekk iż-żwieġ inbidel f’biki, u l-istorbju tal-melodija tagħhom f’niket. 42 Għalhekk, meta jkunu vvendikaw bis-sħiħ id-demm taʼ ħuhom, reġgħu daru lejn il-bassas tal-Ġordan. 43 Issa, meta Bakkide semaʼ b’dan, f’jum is- Sabat ġie lejn ix- xtut tal- Ġordan b’qawwa kbira. 44 Imbagħad Ġonatan qal lill-grupp tiegħu: “Ejja nitlaʼ issa u niġġieldu għal ħajjitna, għax illum m’hijiex magħna bħalma kien fiż-żmien imgħoddi; 45 Għax, ara, il-battalja hija quddiemna u warajna, u l-ilma tal-Ġordan fuq in-naħa u l-oħra, il-bassasa bl-istess mod u l-injam, u lanqas hemm post għalina biex inwarrbu. 46 Għalhekk, issa għajtu lejn is-sema, biex tkunu meħlusin minn idejn l-għedewwa tagħkom. 47 B’hekk ingħaqdu fil-battalja, u Ġonatan fetaħ idu biex jolqot lil Bakkide, imma hu dar lura minnu. 48 Imbagħad Ġonatan u dawk li kienu miegħu qabżu filĠordan, u għawmu lejn ix-xatt l-ieħor, iżda l-ieħor ma għaddax il-Ġordan lejhom. 49 Għalhekk, dakinhar inqatlu madwar elf raġel minn naħa taʼ Bakkide. 50 Wara reġaʼ lura Ġerusalemm u rranġa l- bliet b’saħħithom fil- Lhudija; il-forti f’Ġeriko, u Għemmaws, u Betħoron, u Betel, u Thamnatha, Pharathoni, u Tafon, dawn saħħaħ b’ħitan għoljin, b’bibien u b’swat. 51 U fihom waqqaf gwarniġġjon, biex ikunu jistgħu jaħdmu malizzjuż fuq Iżrael. 52 Hu saħħaħ ukoll il-belt Betsura, u Gażara, u t-torri, u poġġa fihom forzi, u provvista taʼ ikel. 53 Barra minn hekk, ħa lil ulied il-kbar fil-pajjiż bħala ostaġġi, u poġġahom fit-torri f’Ġerusalemm biex jinżammu.
54 Barra minn hekk, fit-tielet sena u mija u ħamsin, fit-tieni xahar, Alċimu kkmanda li l-ħajt tal-bitħa taʼ ġewwa tassantwarju għandu jitwaqqaʼ; ġibed 'l isfel ukoll l-għemejjel tal-profeti 55 U hekk kif beda jiġbed l-isfel, f’dak iż-żmien Alċimu kien imnikket, u l-intrapriżi tiegħu mfixkla, għax ħalqu waqaf, u ttieħed bil-paraliżi, u b’hekk ma setax iktar jitkellem, u lanqas jagħti ordni dwar dar tiegħu. 56 Għalhekk Alċimu miet f’dak iż-żmien b’turment kbir. 57 Issa meta Bacchides ra li Alċimu kien mejjet, reġaʼ lura għand is- sultan, u wara l- art tal- Lhudija kienet mistrieħa sentejn. 58 Imbagħad l-irġiel mhux Alla kollha għamlu kunsill, u qalu, Ara, Ġonatan u l-kumpanija tiegħu huma komdi, u jgħammru bla ħsieb; 59 Għalhekk marru u kkonsultaw miegħu. 60 Imbagħad neħħa, u ġie maʼ għadd kbir taʼ nies, u bagħat ittri bil- moħbi lill- aderenti tiegħu fil- Lhudija, biex jieħdu lil Ġonatan u lil dawk li kienu miegħu, iżda ma setgħux, għax il- parir tagħhom kien magħruf lilhom. 61 Għalhekk ħadu madwar ħamsin persuna mill-irġiel talpajjiż, li kienu awturi taʼ dik il-ħażen, u qatluhom. 62 Wara Ġonatan, u Xmun, u dawk li kienu miegħu, ħarġuhom lejn Betbasi, li hu fid-deżert, u sewwew ittħassir tiegħu, u saħħewha. 63 Liema ħaġa meta bakide għaraf, ġabar l-armata tiegħu kollha, u bagħat kelma lil dawk li kienu mil-Lhudija. 64 Imbagħad mar u assedja lil Betbasi; u ġġieldu kontriha għal staġun twil u għamlu magni tal-gwerra. 65 Imma Ġonatan ħalla lil ħuh Xmun fil-belt, u ħareġ filkampanja, u b’ċertu numru ħareġ. 66 U laqat lil Odonarkes u lil ħutu, u lil ulied Phasiron fittinda tagħhom. 67 U meta beda jolqothom, u tela bil-qawwiet tiegħu, Xmun u l-kumpanija tiegħu ħarġu mill-belt, u ħarqu lmagni tal-gwerra, 68 U ġġieldu kontra Bacchides , li kien skompost minnhom, u huma affected lilu fil-griżmejn, għall-pariri tiegħu u ntbatija kienu għalxejn. 69 Għalhekk hu kien irrabjat ħafna għall-irġiel ħżiena li tawh parir biex jidħol fil-pajjiż, peress li qatel ħafna minnhom, u kellu l-intenzjoni li jerġaʼ lura f’pajjiżu stess. 70 Meta Ġonatan sar jaf dwaru, bagħat ambaxxaturi għandu, biex fl-aħħar jagħmel il-paċi miegħu, u jeħlishom il-priġunieri. 71 Liema ħaġa aċċetta, u għamel skond it-talbiet tiegħu, u ħalef li qatt ma kien se jagħmillu ħsara tul ħajtu kollha. 72 Għalhekk, meta rrestawralu l-priġunieri li kien ħa qabel mill-art tal-Lhudija, mar lura u mar f’artu stess, u ma daħalx aktar fil-fruntieri tagħhom. 73 B’hekk ix-xabla waqaf minn Iżrael, imma Ġonatan jgħammar f’Makmas, u beda jmexxi l-poplu; u qered lirġiel ħżiena minn Iżrael. KAPITOLU 10 1 Fil-mija u sittin sena Alessandru, bin Antjoku li kien jismu Epifane, tela’ u ħa lil Ptolemajda, għax il-poplu kien laqgħuh, li bih kien issaltan hemmhekk, 2 Issa, meta s-sultan Demetriju semaʼ b’dan, ġabar armat kbir ħafna, u telaq kontrih jiġġieled. 3 Barra minn hekk, Demetriju bagħat ittri lil Ġonatan bi kliem taʼ mħabba, hekk kif kabbarh.
4 Għax qal, Ejjew l-ewwel nagħmlu paċi miegħu, qabel ma jingħaqad ma’ Alessandru kontra magħna; 5 Inkella jiftakar fil-ħażen kollu li għamilna kontrih, u kontra ħutu u l-poplu tiegħu. 6 Għalhekk tah is-setgħa li jiġbor armata, u li jipprovdi larmi, biex ikun jista’ jgħin fil-battalja: ikkmanda wkoll li lostaġġi li kienu fit-torri jiġu meħlusin. 7 Imbagħad Ġonatan ġie Ġerusalemm, u qara l-ittri fludjenza tan-nies kollha u taʼ dawk li kienu fit-torri. 8 Li beżgħu ħafna, meta semgħu li s-sultan kien tah issetgħa li jiġbor armat. 9 Imbagħad dawk tat-torri taw l-ostaġġi tagħhom lil Ġonatan, u hu wassalhom lill-ġenituri tagħhom. 10 Dan hekk kif Ġonatan qagħad joqgħod Ġerusalemm, u beda jibni u jsewwi l-belt. 11 U ordna lill-ħaddiema biex jibnu l-ħitan u l-muntanja Sijon u madwaru b’ġebel kwadru għas-swar; u hekk għamlu. 12 Imbagħad il-barranin, li kienu fil-fortizzi li kien bena Bacchides, ħarbu; 13 Hekk kif kull bniedem telaq minn postu, u mar f’pajjiżu. 14 F’Bethsur biss baqgħu xi wħud minn dawk li abbandunaw il-liġi u l-kmandamenti, għax kien il-post talkenn tagħhom. 15 Issa meta s-sultan Alessandru sema’ x’wegħdiet kien bagħat lil Ġonatan Demetriju, meta wkoll intqallu bilbattalji u l-atti nobbli li kienu għamlu hu u ħutu, u dwar luġigħ li ġarrbu, 16 Qal: “Għandna nsibu raġel ieħor bħal dan? issa għalhekk se nagħmluh ħabib u konfederat tagħna. 17 Fuq dan kiteb ittra, u bagħatha lilu, skond dan il-kliem, u qal: 18 Is-sultan Alessandru lil ħuh Ġonatan jibgħat isellem: 19 Smajna minnek, li int bniedem taʼ qawwa kbira, u niltaqgħu biex tkun ħabib tagħna. 20 Għalhekk issa llum aħna ordnak biex tkun il-qassis ilkbir tal-ġens tiegħek, u biex tissejjaħ ħabib tas-sultan; (u b'hekk bagħatlu libsa vjola u kuruna tad-deheb:) u jitlob li tieħu sehemna, u żżomm ħbiberija magħna. 21 Għalhekk, fis-sebaʼ xahar tal-mija u sittin sena, fil-festa tat-tabernakli, Ġonatan libes il-libsa qaddisa, u ġabar flimkien il-forzi, u pprovda ħafna armatura. 22 Hekk kif Demetriju semaʼ, iddispjaċieh ħafna u qal: 23 X’għamilna, li Alessandru żammilna biex nagħmlu ħbiberija mal-Lhud biex isaħħaħ lilu nnifsu? 24 Jien ukoll niktebilhom kliem taʼ kuraġġ, u nwiegħedhom dinjitajiet u għotjiet, biex ikolli l-għajnuna tagħhom. 25 Għalhekk bagħatilhom dan: Is-Sultan Demetriju lillpoplu tal-Lhud jibgħat tislima: 26 Billi intom żammejtu l-patti magħna, u komplejtu filħbiberija tagħna, ma ngħaqdux ma’ l-għedewwa tagħna, aħna smajna b’dan, u ferħanin. 27 Għalhekk issa komplew kunu leali magħna, u aħna npattukom tajjeb għall-affarijiet li tagħmlu f’isimna, 28 U jagħtik ħafna immunitajiet, u jagħtik premjijiet. 29 U issa neħliskom, u għal ġid tagħkom neħles lil-Lhud kollha mit-tributi, u mid-drawwiet tal-melħ, u mit-taxxi talkuruna, 30 U minn dak li jaqa’ għalija li nirċievi għat-tielet parti jew iż-żerriegħa, u n-nofs tal-frott tas-siġar, jiena neħilsu minn llum ’il quddiem, sabiex ma jittieħdux mill-art talLhudija, u lanqas mit-tliet gvernijiet li jiżdiedu magħhom
mill-pajjiż tas-Samarija u l-Galilija, minn dan il-jum għal dejjem. 31 Ħalli Ġerusalemm tkun qaddisa u ħielsa, bil-fruntieri tagħha, kemm mill-għexieq kif ukoll mit-tribujiet. 32 U fir-rigward tat-torri li hemm f’Ġerusalemm, jiena nċedi l-awtorità fuqu, u nagħti lill-qassis il-kbir, biex fih iqiegħed dawk l-irġiel li jagħżel li jżommu. 33 Iktar minn hekk ħeles lil kull wieħed mil-Lhud, li nġarr fil-jasar mill-art tal-Lhudija lejn kwalunkwe parti tas-saltna tiegħi, u rrid li l-uffiċjali tiegħi kollha jħallsu t-tribujiet anki tal-bhejjem tagħhom. 34 Barra minn hekk irrid li l-festi kollha, u s-Sibtijiet, u lqamar ġodda, u l-ġranet solenni, u t-tlett ijiem qabel il-festa, u t-tlett ijiem wara l-festa jkunu kollha ta’ immunità u libertà għal-Lhud kollha fil-qasam tiegħi. 35 Ukoll, ebda bniedem m’għandu jkollu awtorità li jindaħal jew li jfixkel lil xi ħadd minnhom fi kwalunkwe kwistjoni. 36 Iktar minn hekk, li jkun hemm irreġistrati fost il-forzi tas-sultan madwar tletin elf raġel mil-Lhud, li lilhom tingħata ħlas, kif jappartjeni għall-forzi kollha tas-sultan. 37 U wħud minnhom jitpoġġew fil-qawwiet tas-sultan, li minnhom ukoll xi wħud għandhom jitpoġġew fuq laffarijiet tas-saltna, li huma ta’ fiduċja; il-liġijiet tagħhom stess, bħalma kkmanda s-sultan fl-art tal-Lhudija. 38 U dwar it-tliet gvernijiet li huma miżjuda mal-Lhudija mill-pajjiż tas-Samarija, ħallewhom jingħaqdu mal-Lhudija, biex ikunu meqjusa bħala taħt waħda, u lanqas marbuta li jobdu awtorità oħra ħlief dik tal-qassis il-kbir. 39 Rigward Ptolemajda, u l-art li tappartjeni magħha, jiena nagħtiha b’xejn lis-santwarju taʼ Ġerusalemm għallispejjeż meħtieġa tas-santwarju. 40 Barra minn hekk, kull sena nagħti ħmistax-il elf xekel tal-fidda mill-kontijiet tas-sultan mill-postijiet li jappartjenu. 41 U l-eċċess kollu, li l-uffiċjali ma ħallsux bħaż-żmien ta’ qabel, minn issa ‘l quddiem għandu jingħata għaxxogħlijiet tat-tempju. 42 U minbarra dan, il-ħamest elef xekel tal-fidda, li ħadu mill-użi tat-tempju mill-kontijiet sena b’sena, anki dawk laffarijiet għandhom jinħelsu, għax huma tal-qassisin li lministru. 43 U dawk li huma dawk li jaħarbu lejn it-tempju taʼ Ġerusalemm, jew li jkunu fil-libertajiet tagħha, li jkunu midjunin mas-sultan, jew għal xi ħaġa oħra, ħa jkunu fillibertà, u dak kollu li għandhom fil-qasam tiegħi. 44 Għall-bini u t-tiswija tax-xogħlijiet tas-santwarju għandhom jingħataw l-ispejjeż tal-kontijiet tas-sultan. 45 Iva, u għall-bini tal-ħitan ta’ Ġerusalemm, u t-tisħiħ tagħhom madwar, għandhom jingħataw spejjeż millkontijiet tas-sultan, kif ukoll għall-bini tal-ħitan fil-Lhudija. 46 Issa meta Ġonatan u n-nies semgħu dan il-kliem, ma tawx kreditu lilhom, u lanqas laqgħuhom, għax ftakru filħażen kbir li kien għamel f’Iżrael; għax hu kien jolqothom ħafna. 47 Imma b’Alessandru kienu ferħanin, għax hu kien lewwel li talab għall- paċi vera magħhom, u dejjem kienu magħqudin miegħu. 48 Imbagħad is-sultan Alessandru ġabar forzi kbar, u kkampja kontra Demetriju. 49 U wara li ż-żewġ slaten ingħaqdu fil-battalja, l-armata taʼ Demetriju ħarbet, imma Alessandru mexa warajh u rebaħhom.
50 U kompla l-battalja ħafna sa ma niżlet ix-xemx, u dakinhar inqatel Demetriju. 51 Wara Alessandru bagħat ambaxxaturi lil Ptolemee sultan tal-Eġittu b’messaġġ b’dan is-sens: 52 Peress li erġajt ġejt fl- isaltna tiegħi, u qiegħed fuq ittron taʼ ġenituri tiegħi, u ksibt il- ħakma, u waqqaʼ lil Demetriju, u rkuprajt lil pajjiżna; 53 Għax wara li kont ingħaqadt fil-battalja miegħu, kemm hu kif ukoll l-armata tiegħu ġew skonflitti minna, hekk li noqogħdu fuq it-tron tas-saltna tiegħu: 54 Issa ejja nagħmlu rabta taʼ ħbiberija flimkien, u issa agħtini lil bintek għal mara: u jien inkun iben tiegħek, u nagħti kemm lilek u kemm lilha kif skond id-dinjità tiegħek. 55 Imbagħad is-sultan Ptolemee wieġeb, u qal, Hieni l-jum li fih int erġajt lura fl-art taʼ missirijietek, u ssejt fit-tron tas-saltna tagħhom. 56 U issa nagħmel lilek, kif ktibt: iltaqa’ miegħi f’Ptolemajda, biex naraw lil xulxin; għax jien se niżżewweġ lil binti skont ix-xewqa tiegħek. 57 Għalhekk Ptolemee ħareġ mill-Eġittu maʼ bintu Kleopatra, u waslu għand Tolemajda fil-mija u t-tieni sena u sittin. 58 Fejn is-sultan Alessandru ltaqa’ miegħu, tah lil bintu Kleopatra, u ċċelebra ż-żwieġ tagħha f’Ptolemajda bi glorja kbira, kif inhi l-mod tas-slaten. 59 Issa s-sultan Alessandru kien kiteb lil Ġonatan biex jiġi jiltaqaʼ miegħu. 60 Li mbagħad mar onorevoli lejn Ptolemajda, fejn iltaqaʼ maż- żewġ slaten, u tahom u lil sħabhom fidda u deheb, u ħafna rigali, u sab grazzja quddiemhom. 61 F’dak iż-żmien ċerti nies pestilenti ta’ Iżrael, irġiel ta’ ħajja ħażina, inġabru kontrih, biex jakkużawh, imma ssultan ma riedx jismagħhom. 62 Iva iktar minn hekk, is- sultan ikkmanda biex ineħħu ħwejġu u jilbsu bil- vjola: u hekk għamlu. 63 U ġagħlu bilqiegħda waħdu, u qal lill-prinċpijiet tiegħu: “Mur miegħu f’nofs il-belt, u ħabbru, li ħadd ma jilmenta kontrih dwar xi ħaġa, u li ħadd ma jfixkellu għal xi raġuni. . 64 Issa meta l-akkużati tiegħu raw li kien onorat skond ilproklamazzjoni, u liebes il-vjola, ħarbu kollha. 65 Mela s-sultan onorah, u kitbu fost il-ħbieb ewlenin tiegħu, u għamillu duka, u sehem fil-ħakma tiegħu. 66 Wara Ġonatan mar lura Ġerusalemm bil-paċi u l-ferħ. 67 Barra minn hekk fil-; mija u ħamsa u sittin sena Demetriju bin Demetriju ħareġ minn Kreta fl-art ta’ missirijietu. 68 Meta s-sultan Alessandru sema’ b’dan, iddispjaċih, u mar lura Antijokja. 69 Imbagħad Demetriju għamel lil Apollonju l-gvernatur taʼ Ċelosirja ġenerali tiegħu, li ġabar armat kbir, u kkampja f’Ġamnja, u bagħat lil Ġonatan il-qassis il-kbir jgħidlu: 70 Int waħdek tgħolli lilek innifsek kontra tagħna, u jiena nidħak biex tgħajjir minħabba għalik, u tmaqdir: u għala ttajjar il-qawwa tiegħek kontra magħna fil-muntanji? 71 Issa, għalhekk, jekk tafda fil-qawwa tiegħek, inżel għandna fl-għalqa, u hemmhekk ejjew nippruvaw ilkwistjoni flimkien, għax miegħi hija l-qawwa tal-bliet. 72 Staqsi u tgħallem min jien, u l-bqija li jieħdu s-sehem tagħna, u jgħidulek li sieqek ma tistax titħarreġ f’arthom stess.
73 Għalhekk issa ma tkunx tistaʼ toqgħod liż- żiemel u qawwa daqshekk kbira fil- pjanura, fejn la hemm ġebla u lanqas żnied, u lanqas post fejn taħrab. 74 Għalhekk, meta Ġonatan semaʼ dan il- kliem taʼ Apollonju, ġie mqanqal f’moħħu, u għażel għaxart elef raġel ħareġ minn Ġerusalemm, fejn Xmun ħuh iltaqaʼ miegħu biex jgħinh. 75 U poġġiet it-tined tiegħu kontra Ġoppa: imma; huma ta’ Ġoppa għalquh barra mill-belt, għax Apollonju kellu gwarniġġjon hemmhekk. 76 Imbagħad Ġonatan assedjah, u wara dan, dawk tal-belt ħallewh jidħol għax jibżaʼ, u għalhekk Ġonatan rebaħ lil Ġoppa. 77 Meta Apollonju semaʼ bih, ħa tlett elef żiemel, flimkien maʼ għadd kbir taʼ qaddejja, u mar lejn Azotus bħala wieħed li vjaġġa, u b’hekk ġibdu ’l barra fil- pjanura. għax kellu għadd kbir taʼ rwiemel, li fihom poġġa l- fiduċja tiegħu. 78 Imbagħad Ġonatan mar warajh sa Azotus, fejn l-armati ngħaqdu għall-battalja. 79 Issa Apollonju kien ħalla elf żiemel f’imbuttata. 80 U Ġonatan kien jaf li warajh kien hemm ambush; għax kienu dawru fl-ostija tiegħu, u tefgħu dards lejn in-nies, minn filgħodu sa filgħaxija. 81 Imma n-nies baqgħu wieqfa, kif kien ikkmandahom Ġonatan, u għalhekk iż-żwiemel taʼ l-għedewwa kienu għajjenin. 82 Imbagħad ħarġet lil Xmun l-armata tiegħu, u poġġihom kontra s-sanijiet, (għax ir-rikkieba spiċċaw) li kienu skomdi minnu, u ħarbu. 83 Ir-rikkieba wkoll, imxerrda fl-għalqa, ħarbu lejn Azotu, u marru f’Bethdagon, it-tempju tal-idolu tagħhom, għassigurtà. 84 Imma Ġonatan ta n-nar lil Azotus, u lill-bliet taʼ madwaru, u ħa l-pompa tagħhom; u t-tempju ta’ Dagon, ma’ dawk li ħarbu fih, ħaraq bin-nar. 85 Għalhekk inħarqu u nqatlu bis-sejf qrib tmint elef raġel. 86 U minn hemm Ġonatan neħħa l-armata tiegħu, u kkampja kontra Ascalon, fejn ħarġu l-irġiel tal-belt, u ltaqgħu miegħu b’pompa kbira. 87 Wara dan, Ġonatan u l-armata tiegħu reġaʼ lura lejn Ġerusalemm, wara li kellu xi ħatt. 88 Issa meta s-sultan Alessandru semaʼ dawn l-affarijiet, onora lil Ġonatan aktar. 89 U bagħatlu bokkla tad-deheb, kif għandu jingħata lil dawk li huma mid-demm tas-sultan: tah ukoll Accaron bilfruntieri tiegħu fil-pussess. KAPITOLU 11 1 U s-sultan taʼ l-Eġittu ġabar armata kbira, bħar-ramel li jinsab fuq ix-xatt tal-baħar, u ħafna vapuri, u mar bil-qerq biex jieħu s-saltna ta’ Alessandru u jingħaqad ma’ tiegħu. 2 F'dan il-każ, huwa mar fi Spanja b'mod paċifiku, hekk kif dawk mill-ibliet fetħulu u ltaqgħu miegħu, għax is-sultan Alessandru kien ordnalhom biex jagħmlu hekk, għax kien ħutu. 3 Issa kif Ptolemee daħal fil-bliet, poġġi f’kull wieħed minnhom gwarniġġjon ta’ suldati biex iżommha. 4 U meta wasal qrib Azotus, urewlu t-tempju taʼ Dagon li kien maħruq, u Azotus u s-subborgi tiegħu li nqerdu, u liġsma li tkeċċew barra u dawk li kien ħaraq fil-battalja;
għax kienu għamlu munzelli minnhom mit-triq minn fejn kellu jgħaddi. 5 Ukoll, qalu lis-sultan kull ma kien għamel Ġonatan, bilħsieb li seta’ jwaħħallu, imma s-sultan żamm sietu. 6 Imbagħad Ġonatan iltaqaʼ mas-sultan b’pompa kbira f’Ġoppa, fejn sellmu lil xulxin u qagħdu. 7 Wara Ġonatan, meta mar mas-sultan fix-xmara msejħa Elewteru, reġaʼ mar Ġerusalemm. 8 Għalhekk, is- Sultan Ptolemee, wara li kiseb il- ħakma tal- bliet ħdejn il- baħar sa Selewċja fuq il- kosta tal- baħar, immaġina pariri ħżiena kontra Alessandru. 9 F’hekk bagħat ambaxxaturi lis-sultan Demetriju, u qallu: “Ejja, ejja nagħmlu kampjonat bejnietna, u nagħtik lil binti li għandu Alessandru, u ssaltan fis-saltna taʼ missierek. 10 Għax jien nindem li tajt lil binti, għax hu fittex li joqtolni. 11 Hekk kaluntah, għax kien jixtaq is-saltna tiegħu. 12 Għalhekk, ħa lil bintu mingħandu, u taha lil Demetriju, u abbanduna lil Alessandru, biex il- mibegħda tagħhom kienet magħrufa. 13 Imbagħad Ptolemee daħal f’Antjokja, fejn poġġa żewġ kuruni fuq rasu, il-kuruna tal-Asja u tal-Eġittu. 14 Fiż-żmien medju kien is-sultan Alessandru fiċ-Ċiliċja, għax dawk li kienu jgħammru f’dawk l-inħawi kienu rribellaw minnu. 15 Imma kif Alessandru semaʼ b’dan, ġie għall- gwerra kontrih, u b’hekk is- sultan Ptolemee ħareġ l- armata tiegħu, u ltaqaʼ miegħu b’qawwa qawwija, u teħrab. 16 Mela Alessandru ħarab fl-Għarabja hemmhekk biex jiġi difiż; imma s-sultan Ptolemee kien imgħolli: 17 Għax Żabdjel l-Għarbi neħħa ras Alessandru, u bagħatha lil Ptolemee. 18 Is-sultan Ptolemee miet ukoll it-tielet jum wara, u dawk li kienu fil-qawwiet inqatlu lil xulxin. 19 B’dan il-mezz, Demetriju issaltan fil-mija u s-seba’ sena u sittin. 20 Fl-istess ħin Ġonatan ġabar lil dawk li kienu fil-Lhudija biex jieħdu t-torri li kien f’Ġerusalemm, u għamel ħafna magni tal-gwerra kontrih. 21 Imbagħad ġew nies ħżiena, li jobogħdu lin-nies tagħhom stess, marru għand is-sultan, u qalulu li Ġonatan assedja t-torri, 22 Meta semaʼ b’dan, irrabja, u mill-ewwel telaq, wasal għand Ptolemajda, u kiteb lil Ġonatan, biex ma jassedjax it-torri, imma jiġi u jkellem miegħu f’Ptolemajda b’għaġġla kbira. 23 Madankollu, Ġonatan, meta semaʼ dan, ordna biex jassedjah xorta waħda; 24 U ħa l- fidda u d- deheb, u lbies, u għadd taʼ rigali barra minn hekk, u mar għand Ptolemajda għand is- sultan, fejn sab il- pjaċir f’għajnejh. 25 U għalkemm ċerti irġiel ħżiena mill-poplu kienu għamlu lmenti kontrih, 26 Iżda s-sultan talbu bħalma kienu għamlu qablu qabel, u ppromwovuh quddiem sħabu kollha, 27 U kkonfermah fis-saċerdozju l-kbir, u fl-unuri kollha li kellu qabel, u tah preeminenza fost il-ħbieb ewlenin tiegħu. 28 Imbagħad Ġonatan ried lis-sultan biex jeħel il-Lhudija mit-tribut, kif ukoll it-tliet gvernijiet, mal-pajjiż tasSamarija; u wegħdu tliet mitt talent. 29 Għalhekk is-sultan aċċetta, u kiteb ittri lil Ġonatan dwar dawn l-affarijiet kollha b’dan il-mod:
30 Is-sultan Demetriju jibgħat tislima lil ħuh Ġonatan u lill-ġens tal-Lhud: 31 Aħna nibagħtulkom hawn kopja taʼ l- ittra li ktibna lil kuġinuna Lastenes dwarek, biex tarawha. 32 Is-sultan Demetriju jibgħat isellem lil missieru Lastenes: 33 Aħna determinati li nagħmlu l-ġid lin-nies tal-Lhud, li huma ħbieb tagħna, u nżommu l-patti magħna, minħabba rrieda tajba tagħhom magħna. 34 Għalhekk irratifikajna lilhom il-fruntieri tal-Lhudija, mat-tliet gvernijiet ta’ Apherema u Lydda u Ramathem, li huma miżjuda mal-Lhudija mill-pajjiż tas-Samarija, u dak kollu li jappartjeni lilhom, għal dawk kollha li jagħmlu sagrifiċċju f’Ġerusalemm, minflok il-ħlasijiet li s-sultan irċieva minnhom kull sena qabel mill-frott tal-art u tassiġar. 35 U fir-rigward taʼ affarijiet oħra li jappartjenu lilna, taddexmi u d-drawwiet li jappartjenu għalina, kif ukoll issaltpits, u t-taxxi tal-kuruna, li huma dovuti lilna, aħna neħilsuhom kollha għall-ħelsien tagħhom. 36 U xejn minn dan m’għandu jiġi revokat minn dan iżżmien għal dejjem. 37 Issa, għalhekk, ara li tagħmel kopja taʼ dawn l- affarijiet, u ħalliha tingħata lil Ġonatan, u poġġiha fuq il- muntanja qaddisa f’post li jidher. 38 Wara dan, meta s-sultan Demetriju ra li l-art kienet kwieta quddiemu, u li ma saret l-ebda reżistenza kontrih, bagħat il-qawwiet tiegħu kollha, kull wieħed f’postu, ħlief ċerti baned taʼ barranin, li kien ġabar minnhom. il-gżejjer tal-pagani: għalhekk il-forzi kollha ta’ missirijietu kienu jobogħduh. 39 Iktar minn hekk, kien hemm wieħed Trifonu, li kien taʼ Alessandru qabel, li, meta ra li l-armata kollha tgħawweġ kontra Demetriju, mar għand Simalku l-Għarab li trabba lil Antjoku, bin Alessandru, 40 U weġġa’ fuqu biex jeħlis lu dan iż-żagħżugħ Antjoku, biex isaltan flok missieru; staġun. 41 Sadanittant Ġonatan bagħat lis- sultan Demetriju, biex ikeċċi lil dawk tat- torri minn Ġerusalemm, u lil dawk ukoll fil- fortizzi, għax iġġieldu kontra Israel. 42 Għalhekk, Demetriju bagħat lil Ġonatan, u qallu: “Mhux biss nagħmel dan għalik u għall-poplu tiegħek, imma se nooraw lilek u lill-ġens tiegħek bil-kbir, jekk isservi l-opportunità. 43 Issa, għalhekk, tagħmel tajjeb jekk tibgħatli rġiel biex jgħinuni; għax il-forzi kollha tiegħi spiċċaw minni. 44 Għal dan, Ġonatan bagħatlu tlett elef raġel qawwi Antjokja, u meta waslu għand is-sultan, is-sultan kien ferħan ħafna bil-miġja tagħhom. 45 Madankollu, dawk li kienu tal-belt inġabru f’nofs il-belt, għal mija u għoxrin elf raġel, u kienu joqtlu lis-sultan. 46 Għalhekk is-sultan ħarab fil-bitħa, imma dawk tal-belt żammew il-passaġġi tal-belt, u bdew jiġġieldu. 47 Imbagħad is-sultan sejjaħ lill-Lhud għall-għajnuna, li ġew għandu f’daqqa, u xerrdu lilhom infushom fil-belt qatlu dak in-nhar fil-belt għal għadd taʼ mitt elf. 48 Ukoll, taw in-nar fuq il-belt, u ġabru ħafna priża dakinhar, u ħelsu lis-sultan. 49 Għalhekk, meta dawk tal-belt raw li l-Lhud kienu kisbu l-belt kif kienu jridu, il-kuraġġ tagħhom naqas; 50 Agħtina l-paċi, u ħalli l-Lhud jieqfu milli jattakkaw lilna u lill-belt. 51 B’hekk warrbu l-armi tagħhom, u għamlu l-paċi; u lLhud kienu onorati f’għajnejn is-sultan, u f’għajnejn dawk
kollha li kienu fil-renju tiegħu; u reġgħu lura Ġerusalemm, wara li kellhom ħatt kbir. 52 Għalhekk is-sultan Demetriju qagħad fuq it-tron tassaltna tiegħu, u l-art kienet kwieta quddiemu. 53 Madanakollu qataʼ f’dak kollu li kien qal, u biegħdu ruħu minn Ġonatan, la ppremjah skond il- benefiċċji li kien irċieva minnu, imma nkwietah ħafna. 54 Wara dan irritorna Trifonu, u miegħu t-tifel żgħir Antjoku, li kien isaltan u ġie nkurunat. 55 Imbagħad inġabru miegħu l-irġiel kollha tal-gwerra, li Demetriju kien warrabhom, u ġġieldu kontra Demetriju, li dawwar dahru u ħarab. 56 Barra minn hekk Trifonu ħa l- iljunfanti, u rebaħ lil Antijokja. 57 F’dak iż-żmien iż-żagħżugħ Antjoku kiteb lil Ġonatan, u qal, Jien nikkonfermak fis-saċerdozju l-kbir, u naħtarlek ħakkiem fuq l-erbaʼ gvernijiet, u biex tkun wieħed millħbieb tas-sultan. 58 Fuq dan bagħatlu reċipjenti tad-deheb biex jinqeda fihom, u tah il-permess jixrob fid-deheb, u jilbes il-vjola, u jilbes bokkla tad-deheb. 59 Ħu Xmun ukoll għamel kaptan mill-post imsejjaħ Issellum ta’ Tiru sal-fruntieri ta’ l-Eġittu. 60 Imbagħad Ġonatan ħareġ, u għadda mill-bliet lil hinn mill-ilma, u l-qawwiet kollha tas-Sirja nġabru miegħu biex jgħinuh, u meta wasal Askalon, iltaqgħu miegħu b’mod onorevoli dawk tal-belt. 61 Minn fejn mar Gaża, imma dawk taʼ Gaża għalquh barra; għalhekk assedjaha, u ħaraq bin-nar il-subborgi tagħha, u ħasrilhom. 62 Wara, meta dawk taʼ Gaża talbu lil Ġonatan, hu għamel il-paċi magħhom, u ħa lil ulied il-kapijiet tagħhom bħala ostaġġi, u bagħathom Ġerusalemm, u għadda mill-pajjiż għal Damasku. 63 Issa meta Ġonatan semaʼ li l-prinċpijiet taʼ Demetriju kienu waslu f’Kades, li hu fil-Galilija, b’qawwa kbira, bilħsieb li jneħħuh mill-pajjiż, 64 Mar jiltaqa’ magħhom, u ħalla lil Xmun ħuh fil-pajjiż. 65 Imbagħad Xmun kkampja kontra Betsur u ġġieled kontriha għal żmien twil, u għalaqha: 66 Imma xtaqu li jkollhom is-sliem miegħu, li hu tahom, u mbagħad keċċiehom minn hemm, u ħadu l-belt, u waqqfu gwarniġġjon fiha. 67 Rigward Ġonatan u l-armata tiegħu, qagħdu ħdejn lilma taʼ Ġenesar, minn fejn kmieni filgħodu ġabruhom filpjanura taʼ Nasor. 68 U, ara, l- għadd taʼ barranin iltaqgħu magħhom filpjanura, li, wara li tefgħulu rġiel fil- muntanji, ġew kontrih. 69 Għalhekk, meta dawk li kienu fl-imbuskati ħarġu minn posthom u ngħaqdu fil-battalja, dawk kollha li kienu minnaħa taʼ Ġonatan ħarbu; 70 Sakemm ma kien fadal ħadd minnhom, ħlief Mattatija bin Absalom, u Ġuda bin Kalfi, il-kaptani tal-armata. 71 Imbagħad Ġonatan qataʼ ħwejġu, u tefaʼ l-art fuq rasu, u talab. 72 Wara reġa’ dawwar għall-battalja, ħarġuhom, u għalhekk ħarbu. 73 Issa meta l-irġiel tiegħu stess li kienu ħarbu raw dan, reġgħu daru lejh, u miegħu marru warajhom sa Cades, sattined tagħhom stess, u hemmhekk ikkampjaw. 74 Għalhekk, dakinhar inqatlu mill-ġnus madwar tlett elef raġel, imma Ġonatan mar lura Ġerusalemm.
KAPITOLU 12 1 Issa meta Ġonatan ra li dak iż-żmien jaqdih, għażel ċerti rġiel, u bagħathom Ruma, biex jikkonferma u jġedded ilħbiberija li kellhom magħhom. 2 Hu bagħat ittri wkoll lill-Laċedemonjani, u f’postijiet oħra, għall-istess għan. 3 Għalhekk marru Ruma, u daħlu fis-senat, u qalu: “Ġonatan il-qassis il-kbir, u l-poplu tal-Lhud, bagħtuna għandkom, biex fl-aħħar intom iġġeddu l-ħbiberija li kellek magħhom u l-legat. , bħal fiż-żmien preċedenti. 4 Fuq dan ir-Rumani tawhom ittri lill-gvernaturi ta’ kull post biex idaħħluhom fil-paċi l-art tal-Lhudija. 5 U din hija l-kopja tal-ittri li Ġonatan kiteb lillLaċedemonjani: 6 Ġonatan il-qassis il-kbir, u x-xjuħ tal-ġens, u l-qassisin, u l-ieħor mil-Lhud, lil ħuthom Laċedemonjani jibagħtu tislima: 7 Kien hemm ittri mibgħuta fl-imgħoddi lil Onija l-qassis il-kbir mingħand Darju, li kien issaltan fostkom, biex juru li intom ħutna, kif tispeċifika l-kopja hawn taħt miktuba. 8 F’dak iż-żmien Onias talab lill-ambaxxatur li ntbagħat b’mod onorevoli, u rċieva l-ittri, li fihom saret dikjarazzjoni tal-kampjonat u l-ħbiberija. 9 Għalhekk aħna wkoll, għalkemm m’għandna bżonn xejn minn dawn, li għandna f’idejna l-kotba qaddisa talIskrittura biex ifarrġuna, 10 Madankollu ppruvajt nibagħtulkom għat-tiġdid talfraternità u l-ħbiberija, biex ma nsiru nafu għalkollox barranin għalikom, għax għadda żmien twil minn meta bgħattilna. 11 Għalhekk aħna dejjem bla waqfien, kemm fil-festi tagħna, kif ukoll fil-ġranet l-oħra konvenjenti, niftakru fikom fis-sagrifiċċji li noffru, u fit-talb tagħna, kif inhi rraġuni, u kif jixraq li naħsbu fuq ħutna: 12 U aħna sewwa ferħanin bl- unur tiegħek. 13 Aħna nfusna, kellna inkwiet kbir u gwerer minn kull naħa, għax is- slaten li huma madwarna ġġieldu kontra tagħna. 14 Madankollu, ma nkunux inkwetanti għalikom, u lanqas għal oħrajn mill-konfederati u l-ħbieb tagħna, f’dawn ilgwerer: 15 Għax għandna l-għajnuna mis-sema li jsalvana, hekk kif aħna meħlus in mill-għedewwa tagħna, u l-għedewwa tagħna jinġiebu. 16 Għalhekk għażilna lil Numenju bin Antjoku, u lil Antipater bin Ġasun, u bgħatthom għand ir- Rumani biex iġeddu l- ħbiberija li kellna magħhom u l- kampjonat taʼ qabel. 17 Ordnajnihom ukoll biex imorru għandkom, u jsellmukom u jagħtukom l-ittri tagħna dwar it-tiġdid talfratellanza tagħna. 18 Għalhekk issa tagħmlu tajjeb li tagħtina tweġiba għaliha. 19 U din hija l- kopja taʼ l- ittri li bagħat Oniares. 20 Areus sultan tal-Laċedemonjani lil Onija l-qassis il-kbir, insellem: 21 Instab bil-miktub, li l-Laċedemonjani u l-Lhud huma aħwa, u li huma minn nisel Abraham; 22 Issa, għalhekk, peress li dan sar jafna, tagħmlu tajjeb li tiktebilna dwar il-prosperità tagħkom. 23 Aħna nerġgħu niktbukom lura, li l- bhejjem u lmerkanzija tiegħek huma tagħna, u tagħna huma tiegħek.
Aħna nikkmandaw għalhekk lill- ambaxxaturi tagħna biex jagħmlu rapport lilek b’dan l- għaqal. 24 Issa meta Ġonatan semaʼ li l-prinċpijiet taʼ Demebju kienu ġew jiġġieldu kontrih b’armata akbar minn qabel, 25 Telaq minn Ġerusalemm, u ltaqaʼ magħhom fl-art taʼ Amathis, għax ma tahom ebda serħan biex jidħlu f’pajjiżu. 26 Hu bagħat ukoll lill-ispjuni fit-tined tagħhom, li reġgħu ġew, u qalulu li kienu maħtura biex jiġu fuqhom fl-istaġun tal-lejl. 27 Għalhekk hekk kif inżel ix-xemx, Ġonatan ikkmanda lill-irġiel tiegħu biex jaraw, u jkunu fl-armi, biex il-lejl kollu jkunu lesti biex jiġġieldu: ukoll bagħat ċentinelli madwar l-armata. 28 Imma meta l- avversarji semgħu li Ġonatan u l- irġiel tiegħu kienu lesti għall- battalja, beżgħu, u tregħdu f’qalbhom, u qabdu n- nar fil- kamp tagħhom. 29 Madankollu Ġonatan u l-kumpanija tiegħu ma kienu jafuh sa filgħodu, għax raw id-dwal jaħarqu. 30 Imbagħad Ġonatan kompla warajhom, imma ma laħaqhomx, għax kienu għaddew ix-xmara Elewteru. 31 Għalhekk Ġonatan daret lejn l-Għarab, li kienu jissejħu Żabad, u saqthom u ħadu l-pompa tagħhom. 32 U telaq minn hemm, wasal Damasku, u hekk għadda mill-pajjiż kollu, 33 Xmun ukoll ħareġ, u għadda mill-pajjiż lejn Ascalon, u l-istivi hemmhekk maġenb, minn fejn idawwar lejn Ġoppa u rebaħha. 34 Għax kien semaʼ li kienu se jagħtu l- istiva lil dawk li ħadu sehem Demetriju; għalhekk waqqaf gwarniġġjon biex iżżommha. 35 Wara dan, Ġonatan reġa’ daħal id-dar, u sejjaħ lillanzjani tal-poplu flimkien, ikkonsulta magħhom dwar ilbini taʼ swar fil-Lhudija, 36 U għolli l-ħitan taʼ Ġerusalemm, u għolli muntanja kbira bejn it-torri u l-belt, biex tisseparaha mill-belt, biex tkun waħedha, biex in-nies la jbigħu u lanqas jixtru fiha. 37 Fuq dan iltaqgħu flimkien biex jibnu l-belt, peress li parti mill-ħajt lejn ix-xmara fuq in-naħa tal-lvant kienet waqgħet, u sewwew dik li kienet tissejjaħ Kafenata. 38 Xmun waqqaf ukoll lil Adida f’Sefela, u saħħaħha b’bibien u sħab. 39 Issa Trifonu mar biex jieħu s-saltna tal-Asja, u joqtol lis-sultan Antjoku, biex ipoġġi l-kuruna fuq rasu stess. 40 Madankollu beżaʼ li Ġonatan ma kienx se jbatih, u li kien se jiġġieled kontrih; għalhekk fittex mod kif jieħu lil Ġonatan, biex joqtlu. Għalhekk telaq, u ġie Betsan. 41 Imbagħad Ġonatan ħareġ jiltaqaʼ miegħu maʼ erbgħin elf raġel magħżul għall- battalja, u ġie Betsan. 42 Issa, meta Trifonu ra lil Ġonatan ġie b’qawwa tant kbira, ma darax jifrex idu kontrih; 43 Imma laqgħuh b’unur, u faħħruh mal-ħbieb tiegħu kollha, u tah rigali, u ordna lill-irġiel tal-gwerra tiegħu biex ikunu ubbidjenti lejh, daqs lilu nnifsu. 44 Qal ukoll lil Ġonatan: “Għaliex ġibt lil dan il-poplu kollu f’inkwiet daqshekk kbir, peress li m’hemmx gwerra bejnietna? 45 Għalhekk, ibgħathom mill-ġdid id-dar, u agħżel ftit irġiel biex jistennewk, u ejja miegħi lejn Ptolemajda, għax jiena nagħtiha lilek, u l-bqija tal-qawwiet u l-qawwiet, u dawk kollha li għandhom xi ħlas; jien, nirritorna u nitlaq: għax din hija l-kawża tal-miġja tiegħi. 46 Mela Ġonatan, meta emmnu, għamel kif qallu, u bagħat lill-osttur tiegħu, li mar fl-art tal-Lhudija.
47 U fih innifsu żamm biss tlett elef raġel, li minnhom bagħat elfejn fil-Galilija, u elf marru miegħu. 48 Issa malli Ġonatan daħal f’Ptolemajda, huma minn Ptolemajda għalqu l-bibien u ħaduh, u lil dawk kollha li ġew miegħu qatlu bis-sejf. 49 Imbagħad bagħat lil Trifonu għadd taʼ sidien u rkieba fil-Galilija, u fil-pjanura l-kbira, biex jeqred il-kumpanija kollha taʼ Ġonatan. 50 Imma meta għarfu li Ġonatan u dawk li kienu miegħu ttieħdu u nqatlu, inkuraġġew lil xulxin; u marru qrib xulxin, ippreparati għall-ġlieda. 51 Għalhekk, dawk li marru warajhom, ħassew li kienu lesti biex jiġġieldu għal ħajjithom, reġgħu daru lura. 52 F’hekk kollha daħlu fl-art tal-Lhudija bil-paċi, u hemmhekk bewailed Ġonatan, u dawk li kienu miegħu, u beżgħu ħafna; għalhekk Iżrael kollu għamel lament kbir. 53 Imbagħad il-pagani kollha li kienu madwar id-dawra fittxew jeqirduhom: għax qalu, M’għandhom l-ebda kaptan, u lanqas xi ħadd li jgħinhom; KAPITOLU 13 1 Issa Xmun sema’ li Trifonu kien ġabar armata kbira biex jinvadi l-art tal-Lhudija u jeqirduha, 2 U ra li n-nies kienu mgerrxin u biżaʼ, telaʼ Ġerusalemm, u ġabar in-nies flimkien, 3 U tahom eżortazzjoni, u qalilhom, Intom infuskom tafu x’affarijiet kbar għamilna jien, ħuti u d-dar taʼ missieri għal-liġijiet u s-santwarju, għall-battalji u l-inkwiet li rajna wkoll. 4 Minħabba f’hekk ħuti kollha nqatlu minħabba Iżrael, u jien nibqa’ waħdi. 5 Issa, għalhekk, tkun 'il bogħod minni, li jiena nsalva ħajti fi kwalunkwe żmien ta' nkwiet, għax m'iniex aħjar minn ħuti. 6 Bla dubju se nivvendika lill-ġens tiegħi, u s-santwarju, u n-nisa tagħna u lil uliedna, għax il-ġnus kollha nġabru biex jeqirduna bil-mali ħafna. 7 Issa malli n-nies semgħu dan il-kliem, l-ispirtu tagħhom reġaʼ qam. 8 U huma wieġbu b’leħen għoli, u qalu: “Int tkun il-mexxej tagħna minflok Ġuda u Ġonatan ħuk. 9 Tiġġieled int il-battalji tagħna, u dak kollu li tikkmandana, hekk nagħmluh. 10 Għalhekk, ġabar flimkien l-irġiel kollha tal-gwerra, u għaġġel biex itemm il-ħitan taʼ Ġerusalemm, u saħħaħha madwaru. 11 Barra minn hekk, bagħat lil Ġonatan bin Absalom, u miegħu qawwa kbira, lejn Ġoppa, u li keċċa lil dawk li kienu hemmhekk baqaʼ hemmhekk. 12 Mela Trifon telaq minn Tolemaw b’qawwa kbira biex jinvadi l-art tal-Lhudija, u Ġonatan kien miegħu fil-ward. 13 Imma Xmun poġġi t-tined tiegħu f’Adida, fuq il-pjanura. 14 Issa Trifonu għaraf li Xmun qam minflok ħuh Ġonatan, u kellu l-ħsieb li jingħaqad miegħu, bagħatlu messaġġiera u jgħidlu: 15 Filwaqt li għandna lil ħuk Ġonatan fl-istiva, huwa għal flus li huwa dovut lit-teżor tas-sultan, dwar in-negozju li kien imqabbad lilu. 16 Għalhekk issa ibgħat mitt talent tal-fidda, u tnejn minn uliedu bħala ostaġġi, biex meta jkun fil-libertà ma jirvellax minna, u nħalluh imur.
17 F’dan ir-rigward Xmun, għalkemm induna li kienu jitkellmu miegħu bil-qerq, bagħat il-flus u t-tfal, biex forsi ma jġib miegħu mibegħda kbira lejn in-nies; 18 Min setaʼ qal, Għax jien ma bgħattlu l-flus u t-tfal, għalhekk Ġonatan miet. 19 Għalhekk bagħtilhom it-tfal u l-mitt talent, iżda Trifonu ma qatax u lanqas ma ħalla lil Ġonatan imur. 20 U wara dan ġie Trifonu biex jinvadi l-art, u jeqridha, u jdur madwar it-triq li twassal għal Adora, imma Xmun u larmata tiegħu mxew kontrih f’kull post fejn mar. 21 Issa dawk li kienu fit-torri bagħtu messaġġiera għand Trifon, biex iħaffef il-miġja tiegħu lejhom mid-deżert, u jibgħatilhom ikel. 22 Għalhekk Trifon lesta lir-rwiemel kollha tiegħu biex jiġu dak il-lejl, imma waqgħet borra kbira ħafna, li minħabba fiha ma ġiex. Għalhekk telaq, u daħal fil-pajjiż ta’ Galaad. 23 U meta wasal qrib Baskama qatel lil Ġonatan, li kien midfun hemmhekk. 24 Wara Trifonu mar lura u mar f’art tiegħu stess. 25 Imbagħad bagħat lil Xmun, u ħa l-għadam taʼ Ġonatan ħuh, u difnu f’Modin, il-belt taʼ missirijietu. 26 U Israel kollu g[amlu biki kbira g[alih, u g[amlu [afna jiem. 27 Xmun bena wkoll monument fuq il-qabar taʼ missieru u ħutu, u għollih għall-għajnejn, b’ġebel maqtugħ wara u quddiem. 28 Barra minn hekk, waqqaf sebaʼ piramidi, xulxin, għal missieru, u għal ommu, u l-erbaʼ ħutu. 29 U f’dawn għamel għodda għaqlija, li dwarhom poġġa pilastri kbar, u fuq il-pilastri għamel l-armatura kollha tagħhom għal tifkira għal dejjem, u bil-vapuri armati minquxin, biex ikunu jistgħu jidhru minn dawk kollha li jbaħħru fuq il-baħar . 30 Dan hu s-sepulkru li għamel f’Modin, u għadu wieqaf sal-lum. 31 Issa Trifonu ttratta b’qerq mas-sultan żagħżugħ Antjoku, u qatlu. 32 U saltan minfloku, u nkuruna lilu nnifsu sultan taʼ lAsja, u ġab diżastru kbira fuq l- art. 33 Imbagħad Xmun bena s-swar fil-Lhudija, u għammarhom b’torrijiet għoljin, u ħitan kbar, u bibien, u sqaf, u poġġa fihom ikel. 34 Barra minn hekk Xmun għażel irġiel, u bagħat lis-sultan Demetriju, biex fl-aħħar jagħti lill-art immunità, għax kulma għamel Trifonu kien li jħassru. 35 Lilu wieġeb is-sultan Demetriju u kiteb hekk: 36 Is-sultan Demetriju jibgħat lil Xmun il-qassis il-kbir, u ħabib tas-slaten, kif ukoll lix-xjuħ u lill-ġens tal-Lhud: 37 Il-kuruna tad-deheb, u l-libsa iskarlatina, li intom bgħattilna, irċevejna: u aħna lesti li nagħmlu paċi soda miegħek, iva, u niktbu lill-uffiċjali tagħna, biex nikkonfermaw l-immunitajiet li tajna. 38 U kull patti li għamilna miegħek jibqaʼ jibqaʼ; u s-swar, li bnejtu intom, ikunu tiegħek. 39 Fir-rigward taʼ xi skorrett jew ħtija li saret sal-lum, aħna naħfruha, u wkoll it-taxxa tal-kuruna, li intom nirrispettaw lilna: u jekk kien hemm xi tribut ieħor imħallas f’Ġerusalemm, ma jitħallasx aktar. 40 U ara min huma ltaqgħu fostkom biex ikunu fil-qorti tagħna, ejja mela jiġu rreġistrati, u ħa jkun hemm il-paċi bejnietna.
41 Għalhekk il-madmad tal-ġnus tneħħa minn Iżrael filmija u sebgħin sena. 42 Imbagħad il-poplu taʼ Iżrael beda jikteb fl-istrumenti u l-kuntratti tagħhom: Fl-ewwel sena taʼ Xmun il-qassis ilkbir, il-gvernatur u l-mexxej tal-Lhud. 43 F’dawk il-jiem Xmun ikkampja kontra Gaża u assedjaha madwar; għamel ukoll magna tal-gwerra, u poġġiha ħdejn il-belt, u sawwat ċertu torri, u ħadu. 44 U dawk li kienu fil-magna qabżu fil-belt; fuqha kien hemm taqlib kbir fil-belt: 45 Hekk kif in-nies tal-belt jikru ħwejjiġhom, u telgħu fuq il-ħitan man-nisa u wliedhom, u għajjat b’leħen qawwi, jitolbu lil Xmun biex jagħtihom is-sliem. 46 U huma qalu: "Tittrattax magħna skond il-ħażen tagħna, imma skond il-ħniena tiegħek." 47 Għalhekk Xmun ikkalma magħhom, u ma ġġieledx aktar kontrihom, imma keċċiehom barra mill-belt, u naddaf id-djar li fihom kien hemm l-idoli, u għalhekk daħal fiha b’għanjiet u radd il-ħajr. 48 Iva, hu neħħa kull nuqqas taʼ ndafa minnha, u poġġa rġiel hemmhekk li kienu jħarsu l- liġi, u għamilha aktar b’saħħitha milli kienet qabel, u bena fiha residenza għalih innifsu. 49 Huma wkoll tat-torri f’Ġerusalemm tant kienu miżmuma stretti, li la setgħu joħorġu, la jmorru fil-pajjiż, la jixtru, u lanqas ibigħu: għalhekk kienu f’diffikultà kbira minħabba n-nuqqas ta’ ikel, u għadd kbir minnhom tilfu. permezz tal-ġuħ. 50 Imbagħad għajtu lil Xmun, u talbu biex ikun ħaġa waħda magħhom: liema ħaġa tahom; u wara li tefgħuhom minn hemm, naddaf it-torri mit-tniġġis: 51 U daħal fiha fit-tlieta u għoxrin jum tat-tieni xahar filmija u l-ewwel sena u sebgħin, b’ringrazzjament, u friegħi tas-siġar tal-palm, u bl-arpi, u ċ-ċimbali, u bil-vjola, u linnijiet, u l-għanjiet, għax hemm inqered ghadu kbir minn Iżrael. 52 Ordna wkoll li dak il-jum għandu jinżamm kull sena bilferħ. Barra minn hekk, l-għolja tat-tempju li kienet ħdejn it-torri ssaħħaħ aktar milli kienet, u hemm jgħammar malkumpanija tiegħu. 53 U meta Xmun ra li ibnu Ġwanni kien raġel qalbieni, għamillu kaptan tal-armati kollha; u jgħammar f’Gażara. KAPITOLU 14 1 Issa fil-mija u tnax-il sena s-sultan Demetriju ġabar ilqawwiet tiegħu flimkien u mar il-Media biex iġibu lgħajnuna biex jiġġieled kontra Trifone. 2 Imma meta Arsaċes, is-sultan tal-Persja u tal-Medja, sema’ li Demetriju kien daħal fi ħdanu, bagħat wieħed mill-prinċpijiet tiegħu biex jeħodlu ħaj. 3 Li mar u qatel lill-armata taʼ Demetriju, u ħaduh u ġabu għand Arsaċes, li minnu tpoġġa fil-ward. 4 Rigward l-art tal-Lhudija, li kienet kwieta matul il-jiem kollha ta’ Xmun; għax hu fittex il-ġid tal-ġens tiegħu b’tali mod li dejjem għoġbuhom l-awtorità u l-unur tiegħu. 5 U kif kien onorevoli fl-għemil kollu tiegħu, hekk f’dan, li ħa lil Ġoppa bħala kenn, u għamel daħla għall-gżejjer talbaħar, 6 U kabbar il-konfini tal-ġens tiegħu, u rkupra l-pajjiż, 7 U ġabar għadd kbir taʼ priġunieri, u kellu l-ħakma taʼ Gazera, u Betsura, u t-torri, li minnu ħa l-indafa kollha, u lanqas ma kien hemm xi ħadd li rreżistu.
8 Imbagħad ħadmu l-art tagħhom fis-sliem, u l-art tatha tkabbir, u s-siġar tal-għalqa frotthom. 9 L-irġiel tal-qedem qagħdu bilqiegħda kollha fit-toroq, jgħammru flimkien dwar affarijiet tajbin, u ż-żgħażagħ lebsu lbies glorjuż u tal-gwerra. 10 Hu pprovda ikel għall-bliet, u poġġi fihom kull tip taʼ munizzjon, sabiex ismu onorevoli tiegħu kien magħruf sa laħħar tad-dinja. 11 Hu għamel il-paċi fl-art, u Israel feraħ b’ferħ kbir: 12 Għax kull bniedem qagħad taħt id-dielja tiegħu u s-siġra tat-tin tiegħu, u ma kien hemm ħadd li jqallebhom: 13 Lanqas ma kien fadal xi ħadd fil-pajjiż biex jiġġieled kontrihom: iva, is-slaten nfushom ġew imwaqqgħin f’dawk il-jiem. 14 Barra minn hekk, saħħaħ lil dawk kollha tal- poplu tiegħu li kienu baxxi: fittex il- liġi; u kull persuna li tikkritika l-liġi u l-ħażin huwa neħħa. 15 Sebbaħ is-santwarju, u kabbar il-bastimenti tat-tempju. 16 Issa meta nstemgħu f’Ruma, u sa Sparta, li Ġonatan kien mejjet, iddispjaċu ħafna. 17 Imma malli semgħu li ħuh Xmun inħatar qassis il-kbir minfloku, u ħakem il-pajjiż u l-ibliet li hemm fih: 18 Kitbuh fuq tabelli tar-ram, biex iġeddu l-ħbiberija u llega li kienu għamlu maʼ Ġuda u ħutu Ġonatan: 19 Liema kitbiet inqraw quddiem il- kongregazzjoni f’Ġerusalemm. 20 U din hija l- kopja taʼ l- ittri li bagħtu l- Laċedemonjani; Il-ħakkiema tal-Laċedemonjani, mal-belt, lil Xmun ilqassis il-kbir, u x-xjuħ, u l-qassisin, u l-bqija tal-poplu talLhud, ħutna, jibagħtu tislima: 21 L-ambaxxaturi li ntbagħtu għand il-poplu tagħna ċertifikawna bil-glorja u l-unur tagħkom: għalhekk konna ferħanin bil-miġja tagħhom, 22 U rreġistraw l-affarijiet li tkellmu fil-kunsill tal-poplu b’dan il-mod; Numenju bin Antjoku, u Antipater bin Ġason, l-ambaxxaturi tal-Lhud, ġew għandna biex iġeddu lħbiberija li kellhom magħna. 23 U għoġbu lin-nies li jilqgħu lill-irġiel b’mod onorevoli, u jpoġġu l-kopja tal-ambaxxata tagħhom f’rekords pubbliċi, sabiex in-nies tal-Laċedemonjani jkollhom tifkira tiegħu: barra minn hekk ktibna kopja tagħha lil Xmun il-qassis ilkbir. . 24 Wara dan Xmun bagħat lil Numenju Ruma b’tarka kbira tad-deheb taʼ piż taʼ elf lira biex jikkonferma l- kampjonat magħhom. 25 Meta n-nies semgħu biha, qalu: “X’ħajr nagħtu lil Xmun u lil uliedu? 26 Għax hu u ħutu u d-dar taʼ missieru stabbilixxew lil Iżrael, u keċċew minnhom fil-ġlied lill-għedewwa tagħhom, u kkonfermaw il-libertà tagħhom. 27 Mela allura kitbuha f’tabelli tar-ram, li poġġew fuq pilastri fil-muntanja Sijon: u din hija l-kopja tal-kitba; Ittmintax-il jum tax-xahar Elul, fil-mija u tnax u sittin sena, li kienet it-tielet sena ta’ Xmun il-qassis il-kbir, 28 F’Saramel, fil-kongregazzjoni l-kbira tal-qassisin, u nnies, u l-ħakkiema tal-ġens, u l-anzjani tal-pajjiż, ġew avżati lilna dawn l-affarijiet. 29 Peress li ħafna drabi kien hemm gwerer fil-pajjiż, fejn biex jinżammu s-santwarju tagħhom u l-liġi, Xmun bin Mattatija, minn warajh ta’ Ġarib, flimkien ma’ ħutu, poġġew lilhom infushom fil-periklu, u jirreżistu lillgħedewwa. tan-nazzjon tagħhom għamel unur kbir innazzjon tagħhom:
30 (Għax wara li Ġonatan, wara li ġabar lill-ġens tiegħu flimkien u kien il-qassis il-kbir tagħhom, ġie miżjud malpoplu tiegħu, 31 L-għedewwa tagħhom ħejjew biex jinvadu pajjiżhom, biex jeqirduh, u jqiegħdu idejhom fuq is-santwarju: 32 F’dak iż-żmien Qam Xmun u ġġieled għall-ġens tiegħu, u nefaq ħafna mill-beni tiegħu stess, u arma lill-irġiel qalbiena tal-ġens tiegħu u tahom pagi, 33 U saħħew il-bliet tal-Lhudija, flimkien ma’ Betsura, li tinsab fuq il-fruntieri tal-Lhudija, fejn qabel kienet kienet larmatura tal-għedewwa; imma waqqaf gwarniġġjon ta’ Lhud hemmhekk: 34 Barra minn hekk, saħħaħ lil Ġoppa, li tinsab fuq il-baħar, u Gażara, li jmissu maʼ Azotus, fejn qabel kienu jgħammru l- għedewwa, imma poġġa l- Lhud hemmhekk, u fornihom b’kull ħaġa konvenjenti biex jissewwew.) 35 Għalhekk il-poplu kanta l-għemejjel ta’ Xmun, u għal liema glorja ħaseb li jġib lill-ġens tiegħu, għamluh gvernatur u qassis ewlieni tagħhom, għax kien għamel dawn l-affarijiet kollha, u għall-ġustizzja u l-fidi li żamm lill-ġens tiegħu, u għal dan fittex b’kull mezz li jgħolli lillpoplu tiegħu. 36 Għax fi żmienu l-affarijiet irnexxielhom jirnexxu f’idejh, u b’hekk il-ġnus ħarġu minn pajjiżhom, u wkoll dawk li kienu fil-belt taʼ David f’Ġerusalemm, li kienu għamlu lilhom infushom torri, li minnu ħarġu, u tniġġsu kollha dwar is-santwarju, u weġġa ħafna fil-post qaddis: 37 Imma hu poġġa Lhud hemmhekk. u saħħaħha għassigurtà tal-pajjiż u tal-belt, u għolla l-ħitan ta’ Ġerusalemm. 38 Is-sultan Demetriju wkoll ikkonfermah fis-saċerdozju lkbir skond dawn l-affarijiet, 39 U għamiltu wieħed mill-ħbieb tiegħu, u onorah b’unur kbir. 40 Għax kien sema jgħid, li r-Rumani kienu sejħu lill-Lhud ħbieb u konfederati u aħwa tagħhom; u li kienu laqgħu lambaxxaturi ta’ Xmun b’mod onorevoli; 41 Ukoll li l-Lhud u s-saċerdoti għoġbu ħafna li Xmun għandu jkun il-gvernatur u l-qassis il-kbir tagħhom għal dejjem, sakemm iqum profeta leali; 42 Barra minn hekk, li hu għandu jkun il-kap tagħhom, u għandu jieħu ħsieb is-santwarju, biex ipoġġihom fuq ixxogħol tagħhom, u fuq il-pajjiż, u fuq l-armatura, u fuq ilfortizzi, biex, ngħid jien, għandu jieħu ħsieb il- santwarju; 43 Barra minn hekk, li kull bniedem għandu jiġi obdut, u li l-kitbiet kollha fil-pajjiż għandhom isiru f’ismu, u li għandu jilbes il-vjola u jilbes id-deheb: 44 Ukoll biex ħadd mill-poplu jew mill-qassisin ma jkun leġittimu li jikser xi ħaġa minn dawn l-affarijiet, jew li jikser kliemu, jew li jiġbor assemblea fil-pajjiż mingħajru, jew li jilbes il-vjola, jew jilbes bokkla tal-vjola. deheb; 45 U kull min jagħmel mod ieħor, jew jikser xi ħaġa minn dawn, għandu jiġi kkastigat. 46 Għalhekk għoġbu n-nies kollha jittrattaw ma’ Xmun, u jagħmlu kif intqal. 47 Imbagħad Xmun aċċetta dan, u ħa pjaċir li jkun qassis il-kbir, u kaptan u gvernatur tal-Lhud u tal-qassisin, u li jiddefendihom kollha. 48 Għalhekk ikkmandaw li din il-kitba titpoġġa f’imwejjed tar-ram, u li titpoġġa fil-boxxla tas-santwarju f’post li jidher; 49 Barra minn hekk, il-kopji tagħhom għandhom jitqiegħdu fit-teżor, biex Xmun u wliedu jkollhomhom.
KAPITOLU 15 1 Iktar minn hekk Antjoku bin Demetriju s-sultan bagħat ittri mill-gżejjer tal-baħar lil Xmun, il-qassis u l-prinċep tal-Lhud, u lill-poplu kollu; 2 Il-kontenut tiegħu kien dan: Is-sultan Antjokus lil Xmun il-qassis il-kbir u l-prinċep tal-ġens tiegħu, u lill-poplu talLhud, tislima: 3 Peress li ċerti rġiel pestilenti ħadu s-saltna ta’ missirijietna, u l-iskop tiegħi hu li nerġa’ nisfidaha, biex inkun nista’ nġibha lura għall-qagħda l-qadima, u għal dak il-għan ġabar għadd kbir ta’ suldati barranin flimkien, u ħejjejt bastimenti ta’ gwerra; 4 Ifisser ukoll li ngħaddi mill-pajjiż, biex inkun ivendikat minn dawk li qerduh, u għamilt ħafna bliet fis-saltna deżert; 5 Issa, għalhekk, nikkonfermalek l-għotjiet kollha li tawk is-slaten qabli, u kull għotja minbarra li tawhom. 6 Jiena nagħtikom permess ukoll biex tgħaqqad il-flus għal pajjiżek bit-timbru tiegħek. 7 U dwar Ġerusalemm u s-santwarju, ħa jkunu ħielsa; u larmatura kollha li għamilt, u l-fortizzi li bnejt, u li żżommu f’idejk, ħallihom jibqgħu għalik. 8 U jekk xi ħaġa tkun, jew tkun, minħabba s-sultan, ħa tiġik maħfura minn issa għal dejjem. 9 Iktar minn hekk, meta ksibna s-saltna tagħna, nooraw lilek, lill-ġens tiegħek, u t-tempju tiegħek, b’unur kbir, sabiex l-unur tiegħek ikun magħruf mad-dinja kollha. 10 Fil-mija u erbatax u sittin sena Antjoku mar fl-art taʼ missirijietu; 11 Għalhekk, ġie segwit mis-sultan Antjoku, ħarab lejn Dora, li tinsab ħdejn il-baħar; 12 Għax ra li l-inkwiet ġie fuqu f’daqqa, u li l-qawwiet tiegħu kienu abbandunawh. 13 Imbagħad Antjoku ikkampja kontra Dora, li kellu miegħu mija u għoxrin elf raġel tal-gwerra, u tmint elef żiemel. 14 U meta dawwar il-belt dawra, u ngħaqad maʼ vapuri qrib il-belt fuq in-naħa tal-baħar, ħasad lill-belt bl-art u bilbaħar, la ħalla lil ħadd joħroġ jew jidħol. 15 Fiż-żmien medju ġew Numenju u l-kumpanija tiegħu minn Ruma, li kellhom ittri lis-slaten u lill-pajjiżi; fejn kienu miktuba dawn l-affarijiet: 16 Luċiju, konslu tar-Rumani lis-sultan Ptolemee, isellem: 17 L-ambaxxaturi tal-Lhud, il-ħbieb u l-konfederati tagħna, ġew għandna biex iġeddu l-ħbiberija u l-lega tal-qadim, billi ntbagħtu mingħand Xmun il-qassis il-kbir, u millpoplu tal-Lhud; 18 U ġabu tarka tad-deheb taʼ elf lira. 19 Għalhekk ħsibna li hu tajjeb li niktbu lis-slaten u lillpajjiżi, biex ma jagħmlulhom l-ebda ħsara, u lanqas jiġġieldu kontrihom, il-bliet jew il-pajjiżi tagħhom, u lanqas ma jgħinu lill-għedewwa tagħhom kontrihom. 20 Dehrilna wkoll tajjeb li nirċievu t- tarka tagħhom. 21 Għalhekk, jekk ikun hemm xi nies pestilenti li ħarbu minn pajjiżhom għandkom, agħtihom lil Xmun il- qassis ilkbir, biex hu jikkastigahom skond il- liġi tagħhom. 22 L-istess kiteb ukoll lil Demetriju s-sultan, u lil Attalus, lil Arjarate u lil Arsaċes, 23 U lill-pajjiżi kollha u lil Samsames, u Laċedemonjani, u lil Delus, u Myndus, u Siċjon, u Caria, u Samos, u Pamfilja, u Liċja, u Ħalicarnassus, u Rodu, u Aradus, u Kos, u Side. , u Aradus, u Gortyna, u Cnidus, u Ċipru, u Cyrene. 24 U l-kopja tagħha kitbu lil Xmun il-qassis il-kbir.
25 Għalhekk, is-sultan Antjoku kkampja kontra Dora fittieni jum, u attakkaha kontinwament, u għamel magni, u b’hekk għalaq lil Trifonu, biex la setaʼ joħroġ u lanqas jidħol. 26 F’dak iż-żmien Xmun bagħatlu elfejn raġel magħżul biex jgħinuh; fidda wkoll, u deheb, u ħafna armatura. 27 Madankollu ma riedx jirċevihom, imma kiser il-patti kollha li kien għamel miegħu qabel, u sar strambi għalih. 28 Barra minn hekk, bagħatlu lil Athenobius, wieħed minn sħabu, biex jgħammru miegħu, u jgħidlu, Intom iżżommu lil Ġoppa u Gażara; mat-torri li hemm f’Ġerusalemm, li huma bliet tar-renju tiegħi. 29 Il-fruntieri tagħha ħlejtu, u għamiltu ħsara kbira fl-art, u ksibt il-ħakma taʼ ħafna postijiet fis-saltna tiegħi. 30 Issa mela ħelsu l-bliet li ħadtu, u t-tribujiet tal-postijiet, li fuqhom ħadthom il-ħakma barra l-fruntieri tal-Lhudija; 31 Jew inkella agħtini għalihom ħames mitt talent tal-fidda; u għall-ħsara li għamiltu, u t-tribujiet tal-bliet, ħames mitt talent ieħor: jekk le, aħna niġu u niġġieldu kontrik 32 Għalhekk, il-ħabib tas-sultan Athenobius ġie Ġerusalemm: u meta ra l-glorja taʼ Xmun, u l-armarju talplatt tad-deheb u tal-fidda, u l-attendenza kbira tiegħu, stagħġeb, u qallu l-messaġġ tas-sultan. 33 Imbagħad Xmun wieġeb u qallu: La ħadna l-art taʼ bnedmin oħra, u lanqas żammejna dak li jappartjeni lilloħrajn, imma l-wirt taʼ missirijietna, li l-għedewwa tagħna kellhom b’mod ħażin għal ċertu żmien. 34 Għalhekk aħna, li jkollna opportunità, inżommu l-wirt taʼ missirijietna. 35 U filwaqt li int titlob lil Ġoppa u Gaża, għalkemm għamlu ħsara kbira lin-nies f’pajjiżna, madankollu aħna nagħtuk mitt talent għalihom. Hawnhekk Athenobius ma wieġbux kelma; 36 Imma rritorna rrabjat għand is-sultan, u rrapportalu dwar dawn id-diskorsi, u l-glorja taʼ Xmun, u dak kollu li kien ra; 37 Sadattant, Trifonu ħarab bil- vapur lejn Orthosias. 38 Imbagħad is-sultan għamel lil Cendebeus kaptan taxxatt tal-baħar, u tah għadd taʼ sidien u rkieba, 39 U kkmandalu biex ineħħi l- armata tiegħu lejn ilLhudija; ukoll ikkmandalu biex jibni Ċedron, u jsaħħaħ ilbibien u jiġġieled kontra n-nies; imma fir-rigward tassultan innifsu, hu segwa lil Trifonu. 40 Għalhekk Ċendebew wasal Ġamnia u beda jqanqal linnies u jinvadi l-Lhudija, u jieħu lin-nies priġunieri u joqtolhom. 41 U wara li bena lil Cedrou, poġġa r-rikkieba hemmhekk, u għadd taʼ sieq, sabiex joħorġu jkunu jistgħu jagħmlu ħarta fit-toroq tal-Lhudija, kif kien ikkmandalu s-sultan. KAPITOLU 16 1 Imbagħad Ġwanni telaʼ minn Gaża u qal lil Xmun missieru x’għamel Ċendebew. 2 Għalhekk Xmun sejjaħ liż-żewġ uliedu l-kbar, Ġuda u Ġwanni, u qalilhom, Jiena, ħuti u d-dar taʼ missieri, minn żgħożiti sal-lum iġġieldu kontra l-għedewwa taʼ Iżrael; u laffarijiet tant marru tajjeb f’idejna, li spiss ħelsu lil Iżrael. 3 Imma issa jien xjuħ, u intom, bil-ħniena t’Alla, għandkom età biżżejjed: kunu flok jien u ħu tiegħi, u mur u iġġieldu għall-ġens tagħna, u l-għajnuna mis-sema tkun magħkom.
4 Għalhekk għażel mill-pajjiż għoxrin elf raġel taʼ gwerra b’rikkieba, li ħarġu kontra Ċendebew, u mistrieħa dak illejl f’Modin. 5 U meta qamu fil-għodu, u marru fil-pjanura, ara, armata kbira qawwija kemm taʼ sieq u rkieba ġiet kontrihom; 6 Għalhekk, hu u n-nies tiegħu qagħdu fuqhom: u meta ra li n-nies kienu jibżgħu jgħaddu minn fuq ix-xmara tal-ilma, l-ewwel mar fuqu, u mbagħad l-irġiel li rawh għaddew minnu warajh. 7 Għamel dan, qasmet lill-irġiel tiegħu, u poġġa r-rikkieba f’nofs is-saffi, għax ir-rwiemel tal-għedewwa kienu ħafna. 8 Imbagħad idoqqu t- trombi qaddisa, u wara Ċendebew u l- ostija tiegħu tħarrġu, u b’hekk ħafna minnhom inqatlu, u l- fdal ġabhom fil- qagħda qawwija. 9 F’dak iż-żmien weġġa’ ħu Ġuda Ġwanni; imma Ġwanni xorta mexa warajhom, sakemm wasal f’Ċedron, li kien bena Ċendebew. 10 Għalhekk ħarbu lejn it- torrijiet fl- għelieqi taʼ Azotus; għalhekk ħaraqha bin-nar, hekk li minnhom inqatlu madwar elfejn raġel. Wara mar lura fl-art tal-Lhudija fissliem. 11 Barra minn hekk, fil-pjanura taʼ Ġeriko kien sar Kaptan Ptolemeus, bin Abubu, u kellu fidda u deheb abbundanti; 12 Għax kien iben il-qassis il-kbir. 13 Għalhekk, qalbu mgħollija, ħaseb li jġib il-pajjiż għalih, u mbagħad ikkonsulta b’qerq kontra Xmun u wliedu biex jeqirduhom. 14 Issa Xmun kien qed iżur l-ibliet li kienu fil-kampanja, u jieħu ħsiebhom biex ikunu mqajma; f’dak iż-żmien niżel Ġeriko ma’ wliedu, Mattatija u Ġuda, fil-mija u sbatax u sittin sena, fil-ħdax-il xahar, jismu Sabat. 15 Fejn bin Abubu laqagħhom b’qerq f’istiva żgħira, imsejjaħ Doku, li kien bena, għamilhom bankett kbir, iżda kien ħeba rġiel hemmhekk. 16 Għalhekk, meta Xmun u wliedu xorbu ħafna, Ptolemee u l-irġiel tiegħu qamu, ħadu l-armi tagħhom, u waslu fuq Xmun fil-post tal-ikel, u qatlu lilu, u liż-żewġ uliedu, u lil xi wħud mill-qaddejja tiegħu. 17 B’hekk wettaq tradiment kbir, u ħallas il-ħażen għattajjeb. 18 Imbagħad Ptolemee kiteb dawn l-affarijiet, u bagħat lissultan biex jibgħatlu armata biex tgħinu, u jeħlislu l-pajjiż u l-ibliet. 19 Hu bagħat oħrajn ukoll f’Gaża biex joqtlu lil Ġwanni: u lit-tribuni bagħat ittri biex jiġu għandu, biex jagħtihom fidda, deheb u premjijiet. 20 U bagħat oħrajn biex jieħdu Ġerusalemm, u l-muntanja tat-tempju. 21 Issa wieħed kien ġera qabel lejn Gazera u qal lil Ġwanni li missieru u ħutu nqatlu, u, qal, Ptolemee bagħat biex joqtol lilek ukoll. 22 Meta semaʼ b’dan, baqaʼ mistagħġeb ħafna; għax kien jaf li huma fittxew li jneħħuh. 23 Fir-rigward tal-bqija tal-atti ta’ Ġwanni, u l-gwerer tiegħu, u l-għemejjel denji li għamel, u l-bini tal-ħitan li għamel, u l-għemil tiegħu, 24 Ara, dawn huma miktuba fil- kronaki tas- saċerdozju tiegħu, minn meta sar qassis il- kbir wara missieru.