Проповед на гората Матеј 5:1-48 1 И кога ги виде мноштвата, се искачи на планината; и кога седна, Неговите ученици пристапија кон Него. 2 И ја отвори устата Своја и ги поучи, велејќи: 3 Блажени се сиромашните по дух, зашто нивно е царството небесно. 4 Блажени се оние што тагуваат, зашто тие ќе бидат утешени. 5 Блажени се кротките, зашто тие ќе ја наследат земјата. 6 Блажени се оние што гладуваат и жедуваат за правда, зашто ќе се наситат. 7 Блажени се милостивите, зашто тие ќе бидат помилувани. 8 Блажени се чистите по срце, зашто тие ќе Го видат Бога. 9 Блажени се миротворците, зашто тие ќе се наречат синови Божји. 10 Блажени се оние што се гонети заради правдата, зашто нивно е царството небесно. 11 Блажени сте вие, кога ќе ве навредуваат и прогонуваат, и кога лажно ќе зборуваат секакви лоши зборови против вас, заради Мене. 12 Радувајте се и веселете се, зашто голема е вашата награда на небесата, зашто така ги гонеа пророците што беа пред вас. 13 Вие сте солта на земјата; но ако солта го изгуби својот вкус, со што ќе се осоли? Оттогаш не е корисна за ништо, освен да се фрли и да се згази под човечки нозе. 14 Вие сте светлината на светот. Град, кој е поставен на рид, не може да се скрие. 15 Ниту пак светат свеќа за да ја стават под кадичка, туку на свеќник, и таа им свети на сите што се во куќата. 16 Така нека свети вашата светлина пред луѓето, за да ги видат вашите добри дела и да го прослават вашиот Отец, Кој е на небесата. 17 Немојте да мислите дека дојдов да го укинам Законот или Пророците; не дојдов да го укинам, туку да го исполнам. 18 Зашто вистина ви велам: додека не поминат небото и земјата, ниту една јота или една цртичка нема да се промени од Законот, додека не се исполни сè.
1
Проповед на гората
19 И така, кој ќе прекрши една од овие најмали заповеди и така ќе ги научи луѓето, ќе се нарече најмал во царството небесно; а кој ќе ги исполни и поучи, ќе се нарече голем во царството небесно. 20 Зашто ви велам, ако вашата праведност не ја надмине праведноста на книжниците и фарисеите, нема да влезете во царството небесно. 21 Слушнавте дека им било кажано на старите: „Не убивај!“ и секој што ќе убие, ќе биде осуден на суд. 22 Јас, пак, ви велам: секој што се лути на брата си без причина, ќе биде осуден на суд; и секој што ќе му каже на брата си: „Рака“, ќе биде осуден на совет; а секој што ќе каже: „Будалец“, ќе биде осуден на пеколот. 23 Затоа, ако го донесеш својот дар на олтарот и таму се сетиш дека твојот брат има нешто против тебе; 24 Остави го таму својот дар пред олтарот и оди си; прво помири се со брата си, а потоа дојди и принеси го својот дар. 25 Брзо спогоди се со противникот свој, додека си на пат со него, за да не те предаде противникот на судијата, а судијата на службеникот, и да не бидеш фрлен во затвор. 26 Вистина ти велам: нема да излезеш оттаму додека не го платиш и последниот цент. 27 Слушнавте дека им било кажано на старите: „Не прељубодејствувај!“ 28 Јас, пак, ви велам дека секој што ќе погледне на жена со желба, веќе извршил прељуба со неа во срцето свое. 29 И ако твоето десно око те соблазнува, извади го и фрли го од себе, зашто е подобро за тебе да погине еден од твоите членови, а не целото твое тело да биде фрлено во пеколот. 30 И ако твојата десна рака те соблазнува, отсечи ја и фрли ја од себе, зашто е подобро за тебе да погине еден од твоите членови, а не целото твое тело да биде фрлено во пеколот. 31 Речено е: „Кој ќе ја отпушти својата жена, нека ѝ даде разводна дозвола.“ 32 Јас, пак, ви велам: секој што ќе ја остави својата жена, освен поради блуд, ја наведува да прељубодејствува; и секој што ќе се ожени со разведена, прељубодејствува. 33 Пак сте чуле дека им било кажано на старите: „Не се колнеј лажно, туку исполнувај ги заклетвите свои пред Господа.“ 34 Јас, пак, ви велам: не колнете се воопшто, ниту во небото, зашто тоа е Божји престол. 35 ниту во земјата, зашто таа е подножје на нозете Негови; ниту во Ерусалим, зашто тој е град на големиот Цар. 36 Ниту во главата своја, зашто не можеш ниту едно влакно да направиш бело или црно. 37 Но, вашето зборување нека биде: да, да; не, не; зашто сè што е повеќе од ова доаѓа од злото. 38 Слушнавте дека е речено: „Око за око и заб за заб“. 39 Јас, пак, ви велам: не противете се на злото; туку, кој ќе те удри по десниот образ, сврти му го и другиот. 40 И ако некој сака да те тужи на суд и да ти ја земе кошулата, дај му ја и наметката. 41 И кој ќе те принуди да одиш една милја, оди со него две. 42 Дај му на оној што те моли, и не свртувај се од оној што сака да ти позајми. 43 Слушнавте дека е речено: „Љуби го ближниот свој и мрази го непријателот свој.“ 44 А Јас ви велам: љубете ги непријателите свои, благословувајте ги оние што ве проколнуваат, правете им добро на оние што ве мразат и молете се за оние што ве навредуваат и ве гонат; 45 за да бидете синови на вашиот Отец небесен, зашто Тој го прави Своето сонце да изгрева над злите и над добрите, и им праќа дожд на праведните и на неправедните. 46 Зашто, ако ги љубите оние што ве љубат вас, каква награда имате? Не прават ли истото и цариниците? 47 И ако ги поздравувате само браќата свои, што правите повеќе од другите? Не прават ли така и цариниците?
2
Проповед на гората
48 И така, бидете совршени, како што е совршен вашиот Отец, Кој е на небесата.
Матеј 6:1-34 1 Внимавајте да не давате милостини пред луѓето, за да ве видат; инаку нема да имате награда од вашиот Отец небесен. 2 Затоа, кога даваш милостина, не труби пред себе, како што прават лицемерите по синагогите и по улиците, за да бидат славени од луѓето. Вистина ви велам, тие ја имаат својата награда. 3 А ти, кога правиш милостина, нека не знае левата рака што прави десната; 4 за да биде твојата милостина во тајност, а твојот Отец, Кој гледа во тајност, ќе те награди јавно. 5 И кога се молиш, не биди како лицемерите, зашто тие сакаат да се молат стоејќи во синагогите и на аглите од улиците, за да бидат видени од луѓето. Вистина ви велам, тие ја имаат својата награда. 6 А ти, кога се молиш, влези во својата скришна соба и, откако ќе ја затвориш вратата, помоли се на својот Отец, Кој е во тајност; и твојот Отец, Кој гледа во тајност, ќе те награди јавно. 7 Но, кога се молите, не користете празно повторување, како што прават незнабошците, зашто тие мислат дека ќе бидат услишени поради нивното многу зборување. 8 Затоа, не бидете како нив, зашто вашиот Отец знае што ви треба, пред да Го помолите. 9 Затоа, молете се вака: „Оче наш, кој си на небесата, да се свети името Твое!“ 10 Да дојде царството Твое. Да биде волјата Твоја, како на небото, така и на земјата. 11 Лебот наш насушен дај ни го денес. 12 И прости ни ги долговите наши, како што и ние им ги простуваме на нашите должници. 13 И не воведувај нè во искушение, туку избави нè од злото, зашто Твое е царството, и силата, и славата, во сите векови. Амин. 14 Зашто, ако им ги простите на луѓето нивните престапи, и вашиот небесен Татко ќе ви ги прости вам. 15 Но, ако вие не им ги простите на луѓето нивните престапи, ниту вашиот Отец нема да ви ги прости вашите престапи. 16 И кога постите, не бидете тажни како лицемерите, зашто си ги изобличуваат лицата, за да им се прикажат на луѓето дека постат. Вистина ви велам: тие ја имаат својата награда. 17 А ти, кога постиш, помажи ја главата своја и измиј го лицето свое; 18 за да не им се покажеш на луѓето дека постиш, туку на твојот Отец, Кој е во тајност; и твојот Отец, Кој гледа во тајност, ќе те награди јавно. 19 Не собирајте си богатства на земјата, каде што молецот и 'рѓата ги уништуваат, и каде што крадците провалуваат и крадат; 20 Туку собирајте си богатства на небото, каде што ниту молец ниту 'рѓа не ги уништува, и каде што крадци не провалуваат и не крадат, 21 Зашто каде што е вашето богатство, таму ќе биде и вашето срце. 22 Светилка за телото е окото; ако, пак, твоето око е чисто, целото твое тело ќе биде светло. 23 Ако, пак, окото твое е злобно, целото тело ќе ти биде темно. Ако светлината, пак, што е во тебе, е темнина, колку ли е голема темнината! 24 Никој не може да им служи на двајца господари; зашто или едниот ќе го замрази, а другиот ќе го засака; или кон едниот ќе се држи, а другиот ќе го презира. Не можете да им служите на Бога и на мамонот. 25 Затоа ви велам: не грижете се за вашиот живот, што ќе јадете или што ќе пиете; ниту за вашето тело, што ќе облечете. Не е ли животот поважен од храната, а телото од облеката? 26 Погледајте ги птиците небесни: тие не сеат, ниту жнеат, ниту собираат во амбари; а сепак вашиот небесен Татко ги храни. Не сте ли вие многу подобри од нив? 27 Кој од вас, грижејќи се, може да додаде еден лакт на својот раст? 3
Проповед на гората
28 И зошто се грижите за облеката? Гледајте ги полските кринови како растат; не се трудат, ниту предат. 29 А сепак ви велам дека ни Соломон, во сета своја слава, не беше облечен како еден од нив. 30 Затоа, ако Бог така ја облекува полската трева, што денес ја има, а утре се фрла во печка, зар не ќе ве облече уште повеќе вас, маловерни? 31 Затоа, не грижете се, велејќи: што ќе јадеме, или што ќе пиеме, или во што ќе се облечеме? 32 (Зашто сето ова го бараат незнабошците), зашто вашиот небесен Татко знае дека ви е потребно сето ова. 33 Но, барајте го прво царството Божјо и Неговата праведност, и сè ова ќе ви се додаде. 34 Затоа, не грижете се за утрешниот ден, зашто утрешниот ден ќе се грижи само за себе. Доста му е на денот неговото зло.
Матеј 7:1-29 1 Не судете, за да не бидете судени. 2 Зашто со каков суд судите, со таков ќе бидете судени; и со каква мерка мерите, со таква ќе ви се мери. 3 И зошто ја гледаш раската во окото на брата си, а гредата во своето око не ја забележуваш? 4 Или како ќе му кажеш на брата си: „Дозволи ми да ти ја извадам раската од окото“, а ете, во твоето око имаш греда? 5 Лицемеру, прво извади ја гредата од своето око, и тогаш ќе видиш јасно како да ја извадиш раската од окото на брата си. 6 Не давајте им го она што е свето на кучињата, ниту фрлајте ги вашите бисери пред свињите, за да не ги изгазат под нозете, и да се вратат и да ве раскинат. 7 Барајте и ќе ви се даде; барајте и ќе најдете; чукајте и ќе ви се отвори; 8 Зашто секој што моли, добива; и кој бара, наоѓа; и на оној што чука, ќе му се отвори. 9Или кој е меѓу вас човек, од кого, ако неговиот син побара леб, ќе му даде камен? 10 Или, ако побара риба, ќе му даде ли змија? 11 Ако вие, бидејќи сте зли, знаете да им давате добри дарови на своите деца, колку повеќе вашиот Отец, Кој е на небесата, ќе им даде добри работи на оние што го молат? 12 Затоа, сè што сакате луѓето да ви прават вам, правете им и вие ним, зашто тоа е Законот и Пророците. 13 Влезете низ тесната врата, зашто широка е вратата и широк е патот што води кон пропаст, и многи се оние што влегуваат низ неа. 14 Зашто тесна е вратата и тесен е патот што води кон живот, и малкумина се оние што го наоѓаат. 15 Пазете се од лажните пророци, кои доаѓаат кај вас во овчо руно, а одвнатре се грабливи волци. 16 Ќе ги познаете по нивните плодови. Дали се берат грозје од трње или смокви од трње? 17 Така секое добро дрво раѓа добри плодови, а лошо дрво раѓа лоши плодови. 18 Добро дрво не може да дава лош плод, ниту лошо дрво не може да дава добар плод. 19 Секое дрво што не дава добар плод се сече и се фрла во оган. 20 Затоа, по нивните плодови ќе ги познаете. 21 Не секој што ми вели: „Господи, Господи!“ ќе влезе во царството небесно, туку оној што ја исполнува волјата на Мојот Отец, Кој е на небесата. 22 Мнозина ќе ми речат во оној ден: „Господи, Господи, не пророкувавме ли во Твое име? Не изгонувавме ли демони во Твое име? Не правевме ли многу чуда во Твое име?“ 23 И тогаш ќе им кажам: никогаш не ве познавав; бегајте од Мене вие што вршите беззаконие. 24 Затоа, секој што ги слуша овие Мои зборови и ги исполнува, ќе го споредам со мудар човек, кој ја изградил својата куќа на карпа. 4
Проповед на гората
25 И заврна дожд, и надојдоа порои, и дувнаа ветрови, и удрија врз таа куќа; и таа не падна, зашто беше заснована на карпа. 26 И секој што ги слуша овие Мои зборови, а не ги исполнува, ќе биде спореден со безумен човек, кој си изградил куќа на песок. 27 И заврна дожд, и надојдоа порои, и дувнаа ветрови, и удрија врз таа куќа, и таа падна; и голем беше нејзиниот пад. 28 И кога Исус ги заврши овие зборови, народот се восхити од Неговата наука. 29 Зашто ги поучуваше како Оној што има власт, а не како книжниците.
5