Девора, Барак и Јаил Судии 4 1 И по смртта на Ехуд, синовите Израилеви пак почнаа да прават зло пред Господовите очи. 2 И Господ ги предаде во рацете на Јавин, ханаанскиот цар, кој владееше во Асор, а началник на неговата војска беше Сисара, кој живееше во Аросет на незнабошците. 3 И синовите Израилеви извикаа кон Господа, зашто тој имаше деветстотини железни коли и дваесет години силно ги угнетуваше синовите Израилеви. 4 Во тоа време судеше над Израел пророчицата Девора, жената на Лафидот. 5 Таа живееше под палмата Девора, меѓу Рама и Ветил, во гората Ефрем. Израелците доаѓаа кај неа на суд. 6 И таа испрати и го повика Варак, синот Авинеемов, од Кедеснафталим, и му рече: „Не заповеда ли Господ, Бог Израилев: ‘Оди и тргни кон гората Тавор и земи со себе десет илјади луѓе од синовите Нефталимови и од синовите Завулонови?’ 7 И ќе го привлечам кон тебе, кај потокот Кисон, Сисара, војводата на Јавиновата војска, со неговите коли и со неговото мноштво, и ќе го предадам во твоите раце. 8 И Варак ѝ рече: „Ако дојдеш со мене, ќе одам; но ако не дојдеш со мене, нема да одам.“ 9 Таа рече: „Ќе дојдам со тебе, но патот по кој ќе одиш нема да биде за твоја слава, зашто Господ ќе го предаде Сисара во рацете на жена.“ И Девора стана и отиде со Варака во Кедес. 10 И Варак ги повика Завулон и Нефталим во Кедес; и тој тргна со десет илјади луѓе по него, а и Девора тргна со него. 11 А Хевер Кенејецот, еден од синовите на Овав, Мојсеевиот тест, се одвои од Кенејците и го распна својот шатор во рамницата Занаим, која е покрај Кедес. 12 И му јавија на Сисара дека Варак, синот Авинеемов, се искачил на гората Тавор. 13 И Сисара ги собра сите свои коли, деветстотини железни коли, и сиот народ што беше со него, од Аросет незнабошците до потокот Кисон. 14 И Девора му рече на Варак: „Стани, зашто еве го денот во кој Господ го предаде Сисара во твои раце. Не излезе ли Господ пред тебе?“ И Варак слезе од планината Тавор, а по него десет илјади луѓе.
1
Девора, Барак и Јаил
15 И Господ ги збуни Сисара, сите негови коли и целата негова војска, со острилото на мечот пред Варак; и Сисара слезе од колата и избега пеш. 16 Но Варак ги гонеше колите и војската до Аросет незнабошците. Целата војска на Сисара падна од острица на меч, и не остана ниту еден. 17 А Сисара избега пеш кон шаторот на Јаил, жената на Хевер Кенејецот, зашто имаше мир меѓу Јавин, царот Асорски, и домот на Хевер Кенејецот. 18 Јаил излезе да го пречека Сисара и му рече: „Сврти се, господару мој, сврти се кон мене; не плаши се!“ И кога тој се сврти кон неа во шаторот, таа го покри со наметка. 19 А тој ѝ рече: „Дај ми малку вода да пијам, зашто сум жеден.“ И таа отвори мев со млеко, му даде да пие и го покри. 20 Тој повторно ѝ рече: „Застани на вратата од шаторот! Кога некој ќе дојде и ќе те праша: ‘Има ли некој тука?’, одговори: ‘Не!’ 21 Тогаш Јаил, жената на Хевер, зеде еден клин од шаторот, па чекан во раката, па тивко му пристапи, му го забоде клинот во слепоочниците и го закова во земјата, зашто тој цврсто спиеше и беше изморен. И умре. 22 И ете, додека Варак го гонеше Сисара, Јаила му излезе во пресрет и му рече: „Дојди, ќе ти го покажам човекот што го бараш!“ И кога тој влезе во нејзиниот шатор, ете, Сисара лежеше мртов, а клинецот му беше во слепоочниците. 23 Така Бог го покори во тој ден Јавин, ханаанскиот цар, пред синовите Израилеви. 24 И раката на Израелевите синови стануваше сè посилна и посилна над Јавин, ханаанскиот цар, додека не го истребија Јавин, ханаанскиот цар.
Судии 5 1 Тогаш во тој ден пееја Девора и Варак, синот Авинеемов, велејќи: 2. Слава му на Господа за одмаздата на Израел, кога народот доброволно се понуди. 3 Слушајте, цареви; слушајте, кнезови; јас, јас ќе Му пеам на Господа, ќе Му пеам фалби на Господа, Бога Израилев. 4 Господи, кога излезе од Сеир, кога излезе од полето Едомско, земјата се затресе, небото капеше, а облаците капеа вода. 5 Планините се стопија од пред Господа, дури и Синај од пред Господа, Бога Израилев. 6 Во деновите на Шамгар, синот на Анат, во деновите на Јаил, патиштата беа празни, а патниците одеа по споредни патишта. 7 Жителите на селата исчезнаа, исчезнаа во Израел, додека не се кренав јас, Девора, кога се кренав како мајка во Израел. 8 Избраа нови богови; тогаш војната беше пред портите: дали се виде штит или копје меѓу четириесет илјади во Израел? 9 Моето срце е кон управителите Израилеви, кои доброволно се понудија меѓу народот. Благословете го Господа! 10 Зборувајте, вие што јавате на бели ослиња, вие што седите на суд и одите по патот. 11 Оние што се избавени од бучавата на стрелците во местата каде што се црпат вода, таму ќе ги повторуваат праведните дела Господови, праведните дела кон жителите на Неговите села во Израел: тогаш народот Господов ќе слезе пред портите. 12 Разбуди се, разбуди се, Девора! Разбуди се, разбуди се, изговори песна! Стани, Вараку, и одведи го своето заробеништво во ропство, сине Авинеамов! 13 Потоа Он им даде власт над благородниците меѓу народот, Господ ми даде власт над силните. 14 Од Ефрем се насобраа против Амалик; по тебе, Венијамин, меѓу твојот народ; од Махир дојдоа управители, а од Завулон оние што држат перо на писател.
2
Девора, Барак и Јаил
15 И кнезовите Исахарови беа со Девора, Исахар, а исто така и Варак; тој беше испратен пеш во долината. Меѓу одредите Рувимови имаше големи намери во срцето. 16 Зошто седеше меѓу овчарниците, слушајќи го блеењето на стадата? Меѓу Рувимовите групи имаше големи размислувања на срцето. 17 Галад остана од онаа страна на Јордан. Зошто Дан остана на бродовите? Асер остана на брегот на морето и се насели во своите процепи. 18 Завулон и Нефталим беа народ што ги ризикуваше своите животи до смрт на високите места во полето. 19 Царевите дојдоа и се бореа, потоа се бореа против ханаанските цареви во Танах, покрај водите Мегидо; тие не зграпчија пари. 20 Тие се бореа од небото; ѕвездите во своите патеки се бореа против Сисара. 21 Реката Кисон ги однесе, таа древна река, реката Кисон. О, душо моја, ти ја згази силата. 22 Тогаш коњските копита беа скршени од потскокнувањето, потскокнувањето на нивните силни коњи. 23 Проколнете го Мероз, рече ангелот Господов, проколнете ги горчливо жителите негови, зашто не дојдоа на помош на Господа, на помош на Господа против силните. 24 Благословена да биде меѓу жените Јаил, жената на Хевер Кенејецот, благословена да биде меѓу жените во шаторските шатори. 25 Тој побара вода, а таа му даде млеко; таа донесе путер во величествена чинија. 26. Таа ја стави раката своја на клинот, а десната рака своја на чеканот за ковачи; и со чеканот го удри Сисара, му ја отсече главата, откако му ги прободе слепоочниците. 27 Пред нејзините нозе се поклони, падна, легна; пред нејзините нозе се поклони, падна; каде што се поклони, таму падна мртов. 28 Мајката на Сисара погледна низ прозорецот и извика низ решетката: „Зошто неговата кола толку долго доаѓа, зошто се забавуваат тркалата на неговите коли?“ 29 Нејзините мудри жени ѝ одговорија, да, таа си возврати одговор на себеси, 30 Нели брзо се снаоѓаа? Нели го делеа пленот; на секој човек по една девојка или две; на Сисара плен во разни бои, плен во различни бои, во различни бои, во различни бои, од двете страни, за вратовите на оние што го земаат пленот? 31 Така нека загинат сите Твои непријатели, Господи! А оние што Го љубат нека бидат како сонцето кога изгрева со својата сила! И земјата беше мирна четириесет години.
Коментар Извештајот за Девора, Варак и Јаила што се наоѓа во Судиите, поглавја 4 и 5 Забележува едно од највпечатливите избавувања на Израел од странско угнетување. Го истакнува божествениот суверенитет, храброто водство и како Бог користи неочекувани инструменти за да ги оствари своите намери.
Дел 1: Разгледување стих по стих Судии, глава 4: Наративот за избавувањето Стихови 1–3: Гревот и суровото угнетување на Израел По смртта на судијата Ехуд, Израелците повторно прават зло во Господовите очи. Како последица на тоа, Бог ги предава во рацете на Јавин, ханаанскиот цар (кој владее во Асор), чиј воен командант е Сисара . Сисара го угнетува Израел дваесет години користејќи импозантна воена сила од 900 железни кочии . Израелците викаат кон Господа за помош.
3
Девора, Барак и Јаил
Стихови 4–9: Повикот на Дебора и Барак Девора , пророчица и сопруга на Лапидот, во тоа време суди во Израел, седејќи под палмата на Девора. Таа го повикува Варак , синот на Авиноам, и му доставува заповед од Бога: тој треба да земе 10.000 луѓе од Нефталим и Завулон на планината Тавор, а Бог ќе ги одведе Сисара и неговите кочии до реката Кисон. Барак одговара условно: „Ако дојдеш со мене, ќе одам; но ако не дојдеш со мене, нема да одам .“ Девора се согласува да оди, но пророкува дека патувањето нема да му донесе лична чест , бидејќи Господ ќе го продаде Сисара во рацете на една жена. Стихови 10–16: Битката кај планината Тавор и Кисон Варак ги повикува Завулон и Нефталим во Кадес, собирајќи 10.000 следбеници, а Девора го придружува. Кога Сисара слуша за ова, ги собира своите 900 железни кочии и сите свои војници кај реката Кисон. Девора му кажува на Варак да стане, изјавувајќи: „Не е ли Господ пред тебе?“ Варак ги води своите луѓе надолу по планината, а Господ ги вознемирува (ги брка) Сисара и неговата војска . Војската на Сисара е целосно уништена од сечилото на мечот, не оставајќи ниту еден жив, додека Сисара ја напушта својата кочија и бега пеш. Стихови 17–22: Јаел и поразот на Сисара Сисара бега во шаторот на Јаил , жената на Хевер Кенејецот, бидејќи меѓу царскиот дом на Јавин и семејството на Хевер владее мир. Јаил излегува да го пречека, го поканува внатре и го покрива. Сисара бара вода; наместо тоа, таа му дава путер (кисело млеко) во господарски сад . Исцрпен и полни со доверба, Сисара цврсто заспива. Јаил тивко зема шајка од шатор и чекан во раката, оди тивко кон него и го забива шајката низ неговите слепоочници во земјата, убивајќи го веднаш. Кога Варак пристигнува во потера, Јаил му го покажува мртвиот непријателски командант, исполнувајќи го пророштвото на Девора. Стихови 23–24: Покорување на кралот Јавин Во тој ден, Бог го покорува Јавин, ханаанскиот цар, пред синовите Израилеви, и раката Израилова напредува и преовладува над него додека не биде уништен. Судии, глава 5: Песната за Дебора и Барак Стихови 1–5: Слава на Господа Девора и Барак пеат триумфална песна, фалејќи го Бога за доброволните водачи и доброволниот народ на Израел. Тие се сеќаваат на Божјото величествено, тресење на земјата присуство кога Тој маршираше од Сеир и Едом. Стихови 6–11: Пустошењето на Израел свртено кон правдата Песната потсетува на темните денови на угнетување кога патиштата биле празни, а селаните се криеле сè додека Девора не се појавила „мајка во Израел“ . Ги поканува владетелите, судиите и обичните граѓани собрани на местата за наводнување за да ги раскажат праведните дела и делата на избавување од Господ. Стихови 12–18: Подготвени племиња наспроти самодоволни племиња До Варак се упатува триумфален повик да го одведе заробеникот во ропство. Песната детално ги опишува племињата кои ревносно се пријавиле како доброволци - Ефрем, Венијамин, Махир, Завулон, Исахар и Нефталим - и остро ги прекорува оние што останале покрај своите овчарници или крајбрежја, како што се Рувим, Дан и Ашер .
4
Девора, Барак и Јаил
Стихови 19–23: Космичката битка и проклетството на Мероз Ханаанските цареви се бореле, но „ѕвездите во своите патеки се бореле против Сисара“ (што имплицира божествена интервенција, веројатно пороен дожд што ја претворил реката Кисон во поплава што ги блокирала железните кочии). Древната река Кисон го однела непријателот. Врз градот Мероз е изречена горчлива клетва затоа што не излегле „на помош на Господа против силните“. Стихови 24–27: Оддавање почит на храброста на Јаил Јаил е прославена како „благословена над жените“ во шаторот. Песната живописно го опишува нејзиното решително дејство - посегнува по чеканот и го забива клинецот низ главата на Сисара, каде што тој се струполи и падна мртов пред нејзините нозе. Стихови 28–30: Иронијата на мајката на Сисара Драматична, иронична вињета се префрла на мајката на Сисара која гледа низ својот решеткаст прозорец, вознемирено прашувајќи се зошто колата на нејзиниот син толку бавно се враќа. Нејзините мудри дами ја тешат со илузијата дека тој само го дели пленот заробениците и богатите везови - несвесни дека веќе е мртов. Стих 31: Заклучна молитва Песната завршува со моќна молитва: „Така нека загинат сите Твои непријатели, Господи, а оние што Го љубат нека бидат како сонцето кога изгрева со својата сила.“ По оваа победа, земјата има мир четириесет години .
Дел 2: Клучни лекции и животни примени Бог ги користи неверојатното и обичното: Избавувањето не дошло преку традиционална царска војска со елитно оружје, туку преку обична жена (Јаел) која користела домашен шаторски клин и чекан, покажувајќи дека Бог ужива во користењето на скромни алатки за вонредни цели. Опасноста од духовна неутралност и самодоволство: Песната на Дебора жестоко ги критикува племињата кои останале дома (како Рувим и Дан) и го проколнува Мероз затоа што одбил да помогне. Духовната неутралност во време на морална криза се третира како спротивставување; верниците се повикани на активно ангажирање, а не на удобен статус на набљудувач. Моќта на партнерството и охрабрувањето: Барак ја препозна својата потреба за духовна основа, барајќи од Девора да го придружува во битка. Бог честопати ги дизајнира нашите духовни и практични победи околу заедницата, меѓусебната одговорност и побожното партнерство, а не околу изолиран индивидуализам. Враќање на славата на Бога: Веднаш по постигнувањето на огромен воен успех, Дебора и Барак не се фалеа со својата тактичка брилијантност; наместо тоа, тие избувнаа во песна на богослужба припишувајќи му ја целата слава, историска моќ и победа на Господ. Во периоди на личен или професионален триумф, намерната пофалба и понизност го држат нашиот фокус закотвен на вистинскиот извор на нашата сила.
5