KAPITEL 1 1 De Prolog vun der Wäisheet vum Jesus dem Jong vu Sirach. Well vill a grouss Saachen un eis geliwwert goufen duerch d'Gesetz an d'Prophéiten, a vun aneren, déi hire Schrëtt gefollegt hunn, fir déi Saachen Israel soll fir Léieren a Wäisheet gelueft ginn; a vun deem net nëmmen d'Lieser musse selwer fäeg ginn, mee och déi, déi wëllen ze léieren, kënnen hinnen profitéieren, déi ouni sinn, souwuel duerch schwätzen a schreiwen: mäi Grousspapp Jesus, wéi hie sech vill fir d'Liesen vum Gesetz opginn huet , an d'Prophéiten, an aner Bicher vun eise Pappen, an haten do gutt Uerteel kritt, war och op sech selwer gezunn eppes ze schreiwen, wat zu Léieren a Wäisheet; zu der Absicht, datt déi, déi wëlle léieren, an un dës Saache süchteg sinn, vill méi profitéiere kënnen, no dem Gesetz ze liewen. Dofir loosst mech Iech bieden et mat Gonschten an Opmierksamkeet ze liesen, an eis ze entschëllegen, wou mir schéngen e puer Wierder kuerz ze kommen, déi mir geschafft hunn ze interpretéieren. Fir déiselwecht Saache, déi op Hebräesch ausgedréckt sinn, an an eng aner Zong iwwersat sinn, hunn net déiselwecht Kraaft an hinnen: an net nëmmen dës Saachen, mee d'Gesetz selwer, an d'Prophéiten, an de Rescht vun de Bicher, hu kee klengen Ënnerscheed, wann si ginn an hirer eegener Sprooch geschwat. Fir am aacht an drëssegsten Joer kommen an Ägypten, wéi Euergetes Kinnek war, a weider do eng Zäit, Ech hunn e Buch vun net kleng Léieren fonnt: dofir geduecht ech et am meeschte néideg fir mech e puer Diligence an travail ze ginn et ze interpretéieren; mat grousser Iwwerwaachung a Fäegkeet an deem Raum d'Buch op en Enn ze bréngen, an et och fir si virzestellen, déi an engem frieme Land bereet sinn ze léieren, virbereet a Manéieren no dem Gesetz ze liewen. All Wäisheet kënnt vum Här, an ass bei him fir ëmmer. 2 Wien kann de Sand vum Mier zielen, an d'Drëpse vum Reen, an d'Deeg vun der Éiwegkeet? 3 Wien kann d'Héicht vum Himmel erausfannen, an d'Breet vun der Äerd, an d'Déift an d'Wäisheet? 4 Wäisheet ass virun allem geschaf ginn, an d'Verständnis vu Virsiicht vun Éiweg. 5 D’Wuert vu Gott am héchsten ass de Quell vu Wäisheet; an hir Weeër sinn éiweg Geboter. 6 Wien ass d'Wuerzel vun der Wäisheet opgedeckt ginn? oder wien huet hir weise Rotschléi bekannt? 7 Wien ass d'Wëssen vun der Wäisheet manifestéiert ginn? a wien huet hir grouss Erfahrung verstanen? 8 Et gëtt ee weise a vill ze fäerten, den Här sëtzt op sengem Troun. 9 Hien huet hatt erschaf, an huet hatt gesinn, an huet si gezielt, an huet hatt op all seng Wierker ausgegoss. 10 Si ass mat all Fleesch no sengem Kaddo, an hien huet si deenen ginn, déi hie gär hunn. 11 D'Angscht vum Här ass Éier, an Herrlechkeet, a Freed, an eng Kroun vu Freed. 12 D'Angscht vum Här mécht e glécklecht Häerz a gëtt Freed a Freed an e laangt Liewen.
13 Wien den HÄR Angscht huet, et wäert mat him um leschte gutt goen, an hie wäert Gnod am Dag vu sengem Doud fannen. 14 Den Här ze fäerten ass den Ufank vun der Wäisheet: an et gouf mat de Gleewegen am Gebärmutter geschaf. 15 Si huet en éiwege Fundament mat de Männer gebaut, a si wäert weider mat hirem Som. 16 Den Här ze fäerten ass Fülle vu Wäisheet, a fillt d'Mënsche mat hire Friichten. 17 Si fëllt hiert ganzt Haus mat Saachen, déi wënschenswäert sinn, an d'Gären mat hirer Erhéijung. 18 D'Angscht vum Här ass eng Kroun vu Wäisheet, déi Fridden a perfekt Gesondheet mécht fir ze bléien; souwuel déi d'Geschenk vu Gott sinn: an et vergréissert hir Freed, déi him gär hunn. 19 Wäisheet reent d'Fäegkeet an d'Wëssen vum Verständnis op, an erhéicht se fir ze Éiere, déi hir festhalen. 20 D'Wurzel vun der Wäisheet ass den Här ze fäerten, an d'Branchen dovun si laang Liewen. 21 D'Angscht vum Här dréit d'Sënnen ewech: a wou se präsent ass, mécht se d'Roserei ewech. 22 E rosen Mann kann net gerechtfäerdegt ginn; well de Schwéngung vu senger Roserei wäert seng Zerstéierung sinn. 23 E geduldige Mann wäert eng Zäit räissen, an duerno wäert d'Freed him opkommen. 24 Hie wäert seng Wierder fir eng Zäit verstoppen, an d'Lëpse vu ville wäerten seng Wäisheet erklären. 25 D'Parables vu Wëssen sinn an de Schätz vun der Wäisheet: awer Gottesdéngscht ass en Abomination fir e Sënner. 26 Wann Dir Wäisheet wënscht, haalt d'Geboter, an den Här wäert Iech hir ginn. 27 Fir d'Angscht vum Här ass Wäisheet an Uweisunge: a Glawen a Mëllegkeet si seng Freed. 28 Mësstrau net d'Angscht vum Här, wann Dir aarm sidd: a komm net mat engem duebelen Häerz bei hien. 29 Sidd net en Hypokrit an den Ae vu Männer, a passt gutt op wat Dir schwätzt. 30 Erhiewt dech net, fir datt Dir net falen, an Onéierlechkeet op Är Séil bréngt, an dofir entdeckt Gott Är Geheimnisser, an huet dech an der Mëtt vun der Versammlung erofgefall, well Dir net an der Wourecht an d'Angscht vum Här komm sidd, mee Äert Häerz. ass voller Bedruch. KAPITEL 2 1 Mäi Jong, wann Dir kommt fir den Här ze déngen, preparéiert Är Séil op d'Versuchung. 2 Setzt däin Häerz oprecht, a dauert dauernd, a maacht net séier an der Zäit vun Ierger. 3 Kleeft him un, a gitt net fort, fir datt Dir bei Ärem leschten Enn erhéicht ka ginn. 4 Wat och ëmmer op dech bruecht gëtt, huelt mat Freed, a sief Gedold, wann s du an e klengt Land ëmgewandelt bass. 5 Fir Gold gëtt probéiert am Feier, an akzeptabel Männer am Schmelzhäre vun der Néierlag.
6 Gleeft un him, an hie wäert Iech hëllefen; bestallt Äre Wee richteg, a vertraut op hien. 7 Dir, déi den Här Angscht, waart op seng Barmhäerzegkeet; a gitt net op der Säit, fir datt Dir net falen. 8 Dir, déi den Här Angscht, gleeft him; an Är Belounung wäert net versoen. 9 Dir, déi den Här fäerten, hoffen op Gutt, a fir éiweg Freed a Barmhäerzegkeet. 10 Kuckt d'Generatioune vun alen, a kuckt; huet jeemools op den Här vertraut, a war verwiesselt? oder huet iergendeen a senger Angscht bliwwen, a gouf verlooss? oder wien huet hien jeemools veruecht, deen hie geruff huet? 11 Fir den Här ass voller Matgefill a Barmhäerzegkeet, laangwiereg, a ganz traureg, a verzeien Sënnen, a rett an Zäit vun Leed. 12 Wee ängschtlech Häerzer, a schwaach Hänn, an de Sënner, deen zwee Weeër geet! 13 Wee dem, dee schwaach ass! well hien gleeft net; dofir soll hien net verdeedegt ginn. 14 Wee iech, déi Gedold verluer hunn! a wat wäert Dir maachen, wann den Här Iech besicht? 15 Déi, déi den Här fäerten, wäerten säi Wuert net verfollegen; an déi, déi hie gär hunn, wäerten seng Weeër halen. 16 Déi, déi den HÄR fäerten, sichen dat, wat gutt ass, fir him ze gefalen; an déi, déi hie gär hunn, solle mam Gesetz gefëllt ginn. 17 Déi, déi den HÄR fäerten, wäerten hir Häerzer virbereeden an hir Séilen a seng Aen bescheiden, 18 A gesot: Mir wäerten an d'Hänn vum Här falen, an net an d'Hänn vu Männer: well wéi seng Majestéit ass, sou ass seng Barmhäerzegkeet. KAPITEL 3 1 Héiert mech Äre Papp, O Kanner, a maacht duerno, fir datt Dir sécher sidd. 2 Well den Här huet dem Papp Éier iwwer d'Kanner ginn, an huet d'Autoritéit vun der Mamm iwwer d'Jongen bestätegt. 3 Wien säi Papp Éier mécht, mécht eng Atonement fir seng Sënnen: 4 An deen, dee seng Mamm éiert, ass wéi een, dee Schatz leet. 5 Wien säi Papp éiert, wäert Freed iwwer seng eege Kanner hunn; a wann hien säi Gebied mécht, da soll hien héieren ginn. 6 Deen, dee säi Papp éiert, wäert e laangt Liewen hunn; an deen dem Här gehorsam ass, wäert seng Mamm e Komfort sinn. 7 Deen, deen den HÄR Angscht huet, wäert säi Papp éieren, a wäert seng Elteren déngen, wéi seng Hären. 8 Éier Äre Papp a Mamm souwuel a Wuert wéi a Wierklechkeet, fir datt e Segen vun hinnen op dech kënnt. 9 Fir de Segen vum Papp etabléiert d'Haiser vun de Kanner; mä de Fluch vun der Mamm rooted Fundamenter.
10 Herrlech net an der Onéierlechkeet vun Ärem Papp; well däi Papp seng Onéierlechkeet ass dech keng Éier. 11 Fir d'Herrlechkeet vun engem Mann ass aus der Éier vu sengem Papp; an eng Mamm an Onéierlechkeet ass e Refus fir d'Kanner. 12 Mäi Jong, hëllef däi Papp a sengem Alter, a trauert him net soulaang wéi hie lieft. 13 A wann säi Verständnis feelt, huelt Gedold mat him; a veracht hien net wann Dir an Ärer voller Kraaft sidd. 14 Fir d'Léisung vun Ärem Papp wäert net vergiess ginn: an amplaz vu Sënnen gëtt et derbäigesat fir dech opzebauen. 15 Am Dag vun denger Leed soll et erënnert ginn; deng Sënnen och schmëlzen, wéi d'Äis am schéine waarme Wieder. 16 Deen, dee säi Papp verléisst, ass wéi e Blasphemer; an deen, deen seng Mamm rosen, ass verflucht: vu Gott. 17 Mäi Jong, maach weider mat dengem Geschäft a Mëllegkeet; also solls du beléift sinn vun deem, dee guttgeheescht ass. 18 Wat Dir méi grouss sidd, wat Dir méi bescheiden sidd, an du wäerts Gnod virum Här fannen. 19 Vill sinn op der héijer Plaz, a vu renomméierten: awer Geheimnisser ginn dem Mëllen opgedeckt. 20 Well d'Kraaft vum Här ass grouss, an hie gëtt vun den Niddereg geéiert. 21 Sicht net no Saachen, déi fir Iech ze schwéier sinn, a sicht net déi Saachen, déi iwwer Är Kraaft sinn. 22Awer wat dir gebot gëtt, denkt drun mat Respekt, well et ass net néideg fir dech mat Ären Aen ze gesinn, wat am Geheimnis ass. 23 Sidd net virwëtzeg an onnéidege Saachen: well méi Saache ginn Iech gewisen wéi d'Mënsche verstinn. 24 Well vill sinn duerch hir eege vergeblech Meenung täuscht; an e béise Verdacht huet hiert Uerteel ëmgedréit. 25 Ouni Aen solls du Liicht wëllen: bekennt net d'Wëssen dofir, datt Dir net hutt. 26 En haartnäckege Häerz wäert schlussendlech schlecht ginn; an deen, deen d'Gefor gär huet, wäert dohinner stierwen. 27 En haart Häerz soll mat Leed belaascht ginn; an de béise Mann wäert d'Sënn op d'Sënn sammelen. 28 An der Strof vun de Stolz gëtt et keng Recours; well d'Planz vun der Béisheet huet an him Wuerzel geholl. 29 D'Häerz vun de Verstännegen wäert e Parabel verstoen; an en opmierksam Ouer ass de Wonsch vun engem weise Mann. 30 Waasser wäert e flamende Feier ausléisen; an d'Almosen mécht eng Atonement fir Sënnen. 31 An deen, dee gutt Wendungen zréckkënnt, erënnert un dat, wat duerno kënnt; a wann hien fällt, da wäert hien en Openthalt fannen. KAPITEL 4 1 Mäi Jong, bedréit net déi Aarm vu sengem Liewen, a loosst déi bedierfnes Aen net laang waarden. 2 Maacht keng hongereg Séil traureg; weder provozéiert e Mann a senger Nout.
3 Füügt net méi Schwieregkeete fir en Häerz, dat zerstéiert ass; an zéien net him ze ginn, deen an Nout ass. 4 Refuséiert net d'Ufro vun de betraffene; weder däi Gesiicht vun engem aarme Mann ewech. 5 Maacht däin Aen net vun den Bedierfnesser ewech, a gitt him keng Geleeënheet fir dech ze verfluchten: 6 Well wann hien dech an der Batterkeet vu senger Séil verflucht, da soll seng Gebied vun deem héieren ginn, deen hien gemaach huet. 7 Kritt dech d'Léift vun der Kongregatioun, a béien de Kapp fir e grousse Mann. 8 Looss et dech net traueren, däin Ouer fir déi Aarm ze béien, an him eng frëndlech Äntwert mat Mëllegkeet ze ginn. 9 Befreit deen, dee falsch leid aus der Hand vum Ënnerdrécker; a sief net schwaach, wann Dir am Uerteel sëtzt. 10 Sidd als Papp fir déi Papplos, an amplaz vun engem Mann fir hir Mamm: sou solls du wéi de Jong vum Allerhéichsten sinn, an hie wäert dech méi gär hunn wéi Är Mamm. 11 D'Wäisheet erhöht hir Kanner, a hëlt déi, déi si sichen. 12 Wien hir gär huet, huet d'Liewen gär; an déi, déi hir fréi sichen, wäerte mat Freed gefëllt ginn. 13 Deen, deen hir festhält, wäert Herrlechkeet ierwen; a wou och ëmmer si erakënnt, wäert den Här Segen. 14 Déi, déi hir déngen, sollen dem Hellege servéieren: an déi, déi hatt gär hunn, huet den Här gär. 15 Wien hir Ouer gëtt, soll d'Natiounen riichten: an deen, deen op hir suergt, wäert sécher wunnen. 16 Wann e Mann sech fir hir engagéiert, da soll hien hir ierwen; a seng Generatioun wäert hatt am Besëtz halen. 17 Fir d'éischt wäert si mat him iwwer kromme Weeër goen, a bréngt Angscht an Angscht op hien, a pine hie mat hirer Disziplin, bis si seng Séil vertraue kann an hien duerch hir Gesetzer probéieren. 18 Da wäert si de riichte Wee bei hien zréckkommen an hien tréischten an him hir Geheimnisser weisen. 19 Awer wann hien falsch geet, da wäert si him verloossen an hien zu senger eegener Ruin iwwerginn. 20 Beobacht d'Geleeënheet, a passt op de Béisen; a schummt Iech net wann et deng Séil betrëfft. 21 Well et gëtt eng Schimmt, déi Sënn bréngt; an et gëtt eng Schimmt déi Herrlechkeet a Gnod ass. 22 Akzeptéiert keng Persoun géint deng Séil, a loosst d'Veruechtung vu kee Mënsch dech falen. 23 A refuséiert net ze schwätzen, wann et Geleeënheet ass gutt ze maachen, a verstoppt Är Wäisheet net an hirer Schéinheet. 24 Fir duerch Ried wäert Wäisheet bekannt ginn: a Léieren duerch d'Wuert vun der Zong. 25 Op kee Fall schwätzt géint d'Wourecht; awer sief de Feeler vun Ärer Ignoranz geschummt. 26 Schummt Iech net fir deng Sënnen ze bekennen; a Kraaft net de Laf vum Floss. 27 Maacht dech net zu engem Narren; weder akzeptéieren d'Persoun vun der Mächteg. 28 Sträit no der Wourecht bis zum Doud, an den Här wäert fir dech kämpfen.
29 Sidd net séier an denger Zong, an an dengen Doten schlofen a verzichten. 30 Sief net wéi e Léiw an dengem Haus, a sief net ënner dengen Dénger. 31 Loosst Är Hand net ausgestreckt ginn fir ze kréien, a gespaart wann Dir zréckbezuele sollt. KAPITEL 5 1 Setzt Äert Häerz net op Är Wueren; a sot net, Ech hu genuch fir mäi Liewen. 2 Folg net Ären eegene Geescht an Är Kraaft, fir op d'Weeër vun Ärem Häerz ze goen: 3 A sot net: Wien wäert mech fir meng Wierker kontrolléieren? well den Här wäert däi Stolz sécher rächen. 4 Sot net: Ech hu gesënnegt, a wat fir Schued ass mir geschitt? well den Här ass laang leed, hie wäert dech op kee Fall loossen. 5 Wat d'Versoenung ugeet, sief net ouni Angscht fir Sënn op d'Sënn ze addéieren: 6 A sot net Seng Barmhäerzegkeet ass grouss; hie wäert pacifizéiert ginn fir d'Viel vu menge Sënnen: well Barmhäerzegkeet a Roserei kommen vun him, a seng Roserei riicht op Sënner. 7 Maacht net op, fir sech zum HÄR ze dréinen, an setzt net vun Dag zu Dag of: well op eemol wäert de Roserei vum Här erauskommen, an an Ärer Sécherheet wäerts du zerstéiert ginn, a stierwen am Dag vun der Rache. 8 Setzt däin Häerz net op Wueren, déi ongerecht kritt ginn, well si wäerten Iech am Dag vun der Ongléck net profitéieren. 9 Wësst net mat all Wand, a gitt net op all Wee: well esou mécht de Sënner, deen eng duebel Zong huet. 10 Sidd fest an Ärem Verständnis; a loosst däi Wuert datselwecht sinn. 11 Sief séier ze héieren; a loosst däi Liewen oprecht sinn; a mat Gedold Äntwert ginn. 12 Wann s du Verständnis hues, äntwert dengem Noper; wann net, leet deng Hand op de Mond. 13 Éier a Schimmt ass am Gespréich: an d'Zong vum Mënsch ass säi Fall. 14 Gitt net e Whisperer genannt, a liewt net mat Ärer Zong a waart: well eng foul Schimmt ass iwwer den Déif, an eng béis Veruerteelung op der duebeler Zong. 15 Sidd net ignorant iwwer eppes an enger grousser oder klenger Saach. KAPITEL 6 1 Amplaz vun engem Frënd ginn net e Feind; well domat ierft Dir e schlechten Numm, Schimmt a Schold: och esou soll e Sënner deen eng duebel Zong huet. 2 Gleeft dech net an de Rot vun dengem Häerz; datt deng Séil net a Stécker zerrappt gëtt wéi e Stier, deen eleng verschwënnt. 3 Du solls deng Blieder iessen, an deng Uebst verléieren, an dech als dréchen Bam loossen. 4 Eng béis Séil wäert deen zerstéieren, deen et huet, a mécht him fir seng Feinde ze laachen.
5 Séiss Sprooch wäert Frënn multiplizéieren: an eng fair sproocheg Zong wäert frëndlech Gréiss erhéijen. 6 Sidd a Fridden mat villen: trotzdem hutt nëmmen ee Beroder vun dausend. 7 Wann Dir e Frënd wëllt kréien, beweis him fir d'éischt a sief net séier him ze kreditéieren. 8 Fir e puer ass e Frënd fir seng eege Geleeënheet, a wäert net am Dag vun Dengen Ierger bleiwen. 9 An et gëtt e Frënd, deen zu Feindschaft ëmgewandelt gëtt, a Sträit wäert Är Schold entdecken. 10 Erëm, e Frënd ass e Begleeder um Dësch, a wäert net weider am Dag vun Denger Leed. 11 Awer an Ärem Wuelstand wäert hien wéi Dir selwer sinn, a wäert fett iwwer Är Dénger sinn. 12 Wann s du déif bruecht gidd, da wäert hie géint dech sinn, a wäert sech vun Ärem Gesiicht verstoppen. 13 Trennt dech vun denge Feinde, a passt op Är Frënn. 14 En treie Frënd ass eng staark Verteidegung: an deen, deen esou een fonnt huet, huet e Schatz fonnt. 15 Näischt entsprécht engem treie Frënd, a seng Exzellenz ass wäertvoll. 16 E treie Frënd ass d'Medizin vum Liewen; an déi, déi den Här fäerten, wäerten hien fannen. 17 Wien den HÄR Angscht huet, wäert seng Frëndschaft richteg riichten: well wéi hien ass, sou soll säin Noper och sinn. 18 Mäi Jong, sammelt Uweisunge vun Ärer Jugend an: also sollt Dir Wäisheet fannen bis Äert Alter. 19 Kommt bei si wéi een, dee pluet a sëtzt, a waart op hir gutt Friichten: well du solls net vill an der Aarbecht iwwer hir schaffen, mee du solls séier vun hire Friichten iessen. 20 Si ass ganz onangenehm fir déi Ongeléiert: deen ouni Verständnis ass, wäert net bei hir bleiwen. 21 Si wäert op him leien wéi e staarke Stee vum Prozess; an hie wäert hir vun him geheien ier et laang ass. 22 Well d'Wäisheet ass no hirem Numm, a si ass fir vill net manifestéiert. 23 Gitt Ouer, mäi Jong, kritt meng Rot, a refuséiert meng Rot net, 24 An setzt deng Féiss an hir Ketten, an den Hals an hir Kette. 25 Béi deng Schëller, a drot hatt, a sief net mat hire Bänn traureg. 26 Komm bei si mat dengem ganzen Häerz, an haalt hir Weeër mat all denger Kraaft. 27 Sicht, a sicht, a si wäert Iech bekannt ginn: a wann Dir hatt kritt hutt, looss hatt net goen. 28 Fir um leschte wäert Dir hir Rou fannen, an dat wäert op Är Freed ëmgedréit ginn. 29 Dann wäerten hir Ketten eng staark Verteidegung fir dech sinn, an hir Ketten e Kleed vun der Herrlechkeet. 30 Well et ass e gëllenen Ornament op hatt, an hir Bänner si purpurroude Spëtz. 31 Du solls hatt als Éierekleed undoen, a soll hatt ëm dech stellen als eng Kroun vu Freed. 32 Mäi Jong, wann Dir wëllt, Dir wäert geléiert ginn: a wann Dir Äre Geescht applizéiert, Dir wäert virsiichteg sinn.
33 Wann Dir gär héiert, da kritt Dir Verständnis: a wann Dir Äert Ouer béien, da wäerts du weis sinn, 34 Stand an der Villzuel vun den Eelsten; a klëmmt un deen, dee weis ass. 35 Sidd gewëllt all gëttlechen Discours ze héieren; a loosst dech d'Parable vum Verständnis net entkommen. 36 A wann Dir e Mann vu Verständnis gesitt, da komm dech zu Zäit bei hien, a loosst Äre Fouss d'Trap vu senger Dier droen. 37 Loosst Äre Geescht op d'Uerder vum Här sinn a meditéiert dauernd a senge Geboter: hie wäert däin Häerz feststellen an dir Wäisheet ginn no Ärem Wonsch. KAPITEL 7 1 Maacht kee Béisen, sou datt Dir kee Schued kënnt. 2 Gitt weg vum Ongerecht, an d'Ongerechtegkeet wäert sech vun dir dréinen. 3 Mäi Jong, säen net op d'Felle vun der Ongerechtegkeet, an du solls se net siwefach sammelen. 4 Sicht net vum Här Präminenz, weder vum Kinnek de Sëtz vun der Éier. 5 Justifiéiert dech net virum Här; a stolz net vun Ärer Wäisheet virum Kinnek. 6 Sicht net fir Riichter ze sinn, well Dir net fäeg ass Ongerechtegkeet ewechzehuelen; fir datt Dir zu all Moment d'Persoun vum Mächtege fäert, e Stoussblock am Wee vun Ärer Oprechtheet. 7 Beleidegt net géint d'Multialitéit vun enger Stad, an da solls du dech net ënnert d'Leit ofwerfen. 8 Bind net eng Sënn op déi aner; fir an engem Dir wäert net onbestrooft ginn. 9 Sot net: Gott wäert d'Multi vu menge Offere kucken, a wann ech dem Allerhéichsten Gott offréieren, da wäert hien et unhuelen. 10 Sidd net schwaach, wann Dir Äert Gebied maacht, a vernoléissegt net d'Almosen ze ginn. 11 Laacht kee Mënsch, fir an der Batterkeet vu senger Séil ze veruechten: well et gëtt een, deen bescheiden an erhieft. 12 Maacht keng Ligen géint däi Brudder; weder maacht däi Frënd dat gär. 13 Benotzt keng Manéier vu Ligen ze maachen: well de Brauch dovun ass net gutt. 14 Benotzt net vill Wierder an enger Villzuel vun Eelsten, a maacht net vill ze babbelen wann Dir biet. 15 Haass net ustrengend Aarbecht, weder Haushalt, déi den Allerhéchsten ageriicht huet. 16 Zuel dech net ënnert der Villfalt vu Sënner, mee erënneren, datt Roserei net laang wäert daueren. 17 Bescheiden dech immens: well d'Rache vun den Ongotten ass Feier a Würmer. 18 Verännert op kee Fall e Frënd fir näischt; weder e treie Brudder fir d'Gold vun Ophir. 19 Verloos net eng weis a gutt Fra: well hir Gnod ass iwwer Gold. 20 Wärend däin Knecht wierklech schafft, freet hien net béis, nach de Loyer, dee sech ganz fir dech zouginn. 21 Loosst deng Séil e gudde Knecht gär hunn, a bedréit him net vu Fräiheet.
22 Hutt Dir Véi? hunn en Ae fir si: a wann se fir Äre Gewënn sinn, haalt se bei dir. 23 Hutt Dir Kanner? instruéiert hinnen, a béien den Hals vun hirer Jugend un. 24 Hutt Dir Meedercher? këmmere sech ëm hire Kierper, a weist Iech net frëndlech mat hinnen. 25 Bestuet deng Duechter, a sou solls du eng gewiichteg Saach gemaach hunn: awer gitt hatt engem Mann vu Verständnis. 26 Hutt Dir eng Fra no Ärem Geescht? verlooss hatt net: awer gitt dech net un eng liicht Fra. 27 Éier däi Papp mat dengem ganzen Häerz, a vergiess d'Leed vun denger Mamm net. 28 Denk drun, datt s du vun hinnen gebuer bass; a wéi kënnt Dir hinnen d'Saache kompenséieren, déi se fir dech gemaach hunn? 29 Fäert den Här mat denger ganzer Séil, a respektéiert seng Priester. 30 Hunn deen gär, deen dech mat all denger Kraaft gemaach huet, a verlooss seng Ministeren net. 31 Angscht den Här, an Éier de Paschtouer; a gitt him säin Deel, wéi et dir bestallt ass; d'Éischt, an d'Scholdoffer, an d'Geschenk vun de Schëlleren, an d'Opfer vun der Hellegung, an d'Éischt vun den Hellege Saachen. 32 A streckt Är Hand un déi Aarm, fir datt Äre Segen perfektionéiert ka ginn. 33 E Kaddo huet Gnod an den Ae vun all Mënsch, dee lieft; a fir déi Doudeg halen et net. 34 Verpasst net mat deenen ze sinn, déi kräischen, a traureg mat deenen, déi traueren. 35 Sidd net lues fir déi Krank ze besichen: well dat wäert Iech beléift maachen. 36 Wat och ëmmer Dir an der Hand hëlt, erënnert un d'Enn, an du solls ni falsch maachen. KAPITEL 8 1 Sträit net mat engem staarken Mann, fir datt Dir net an seng Hänn fals. 2 Sidd net am Sträit mat engem räiche Mann, fir datt hien dech net iwwerschwemmt: well Gold huet vill zerstéiert an d'Häerzer vun de Kinneken pervertéiert. 3 Sträit net mat engem Mann, dee voller Zong ass, a keeft Holz op säi Feier. 4 Geck net mat engem ruppeg Mann, fir datt Är Vorfahren net geschummt ginn. 5 Reproche net e Mann, dee sech vun der Sënn dréit, awer erënnert drun datt mir all bestrooft sinn. 6 Onéierlech net e Mann a sengem Alter: fir och e puer vun eis al ginn. 7 Freet Iech net iwwer däi gréisste Feind, deen dout ass, awer erënnert drun datt mir all stierwen. 8 Veruechtt net d'Discours vun de Weisen, awer vertraut Iech mat hire Spréch: fir vun hinnen solls du Uweisunge léieren, a wéi Dir grouss Männer mat Liichtegkeet déngt. 9 Verpasst net d'Discours vun den Eelsten: well si hunn och vun hire Pappen geléiert, a vun hinnen solls du Verständnis léieren, an d'Äntwert ze ginn wéi néideg.
10 Kuel net d'Kuel vun engem Sënner, fir datt Dir net mat der Flam vu sengem Feier verbrannt sidd. 11 Gitt net op a Roserei op d'Präsenz vun enger verletzender Persoun, fir datt hien net op dech leet fir dech an denge Wierder ze fangen 12 Léin net un deem, dee méi staark ass wéi Dir selwer; well wann Dir him léint, zielt et awer verluer. 13 Sidd net sécher iwwer Är Kraaft: well wann Dir sécher sidd, passt op fir et ze bezuelen. 14 Gitt net mat engem Riichter an d'Gesetz; well si wäerte fir hien no senger Éier riichten. 15 Rees net mat engem fette Mann um Wee, fir datt hien dech net traureg gëtt: well hie wäert no sengem eegene Wëllen maachen, an du wäerts mat him duerch seng Dommheet ëmgoen. 16 Sträit net mat engem rosen Mann, a gitt net mat him an eng eenzeg Plaz: well Blutt ass wéi näischt a senger Aen, a wou et keng Hëllef gëtt, wäert hien dech ëmbréngen. 17 Consultéiert net mat engem Narren; well hien kann net Rot halen. 18 Maacht kee Geheimnis virun engem Friemen; well du weess net wat hien erausbrénge wäert. 19 Maacht däin Häerz net op fir all Mënsch op, fir datt hien dech net mat engem schlauen Wendung widderhëlt. KAPITEL 9 1 Sidd net jalous iwwer d'Fra vun dengem Broscht, a léiert hatt keng béis Lektioun géint Iech selwer. 2 Gitt Är Séil net enger Fra fir hire Fouss op Är Substanz ze setzen. 3 Trefft net mat enger Hoer, fir datt Dir net an hir Schnéi fals. 4 Benotzt net vill d'Gesellschaft vun enger Fra, déi eng Sängerin ass, fir datt Dir net mat hire Versich geholl gitt. 5 Kuckt net op eng Déngschtmeedchen, datt Dir net vun deenen Saachen falen, déi wäertvoll an hirem sinn. 6 Gëff Är Séil net un d'Hoeren, fir datt Dir Är Ierfschaft net verléiert. 7 Kuckt Iech net ronderëm dech op de Stroosse vun der Stad, an du wandert net an der eenzeger Plaz dovun. 8 Maacht däin Ae vun enger schéiner Fra ewech, a kuckt net op d'Schéinheet vun engem aneren; well vill sinn duerch d'Schéinheet vun enger Fra täuscht ginn; well domat ass d'Léift wéi e Feier gebrannt. 9 Sëtzt guer net mat der Fra vun engem anere Mann, a sëtzt net mat hatt an dengen Äerm, a verbréngt Är Suen net mat hir um Wäin; fir datt däin Häerz net zu hatt neigt, an esou duerch däi Wonsch an d'Zerstéierung falen. 10 Verlooss net en ale Frënd; well dat Neit ass net mat him vergläichbar: en neie Frënd ass wéi neie Wäin; wann et al ass, du solls et mat Freed drénken. 11 Näid net d'Herrlechkeet vun engem Sënner: well Dir wësst net wat säin Enn wäert sinn. 12 Freet Iech net un dat, wat déi Ongott Freed hunn; awer denkt drun, datt si net onbestrooft an hiert Graf ginn. 13 Halt dech wäit vum Mann, dee Kraaft huet ze kill; also solls du d'Angscht vum Doud net bezweifelen: a
wann Dir bei hie kommt, maacht keng Schold, fir datt hien d'Liewe net elo ewechhëlt: Denkt drun datt Dir an der Mëtt vun de Schnéi gitt, an datt Dir op d'Schluechte vun der Stad trëppelt. 14 Sou no wéi Dir kënnt, roden op dengem Noper, a konsultéiert mat de Weisen. 15 Loosst Äert Gespréich mat de Weisen sinn, an all Är Kommunikatioun am Gesetz vum Allerhéichsten. 16 A loosse just Männer mat dir iessen an drénken; a loosst Är Herrlechkeet an der Angscht vum Här sinn. 17 Fir d'Hand vum Kënschtler soll d'Aarbecht gelueft ginn: an de weise Herrscher vum Vollek fir seng Ried. 18 E Mann vun enger krank Zong ass geféierlech a senger Stad; an deen, deen iwwerhaapt a senger Ried ass, wäert gehaasst ginn. KAPITEL 10 1 E weise Riichter wäert seng Leit instruéieren; an d'Regierung vun engem virsiichtege Mann ass gutt bestallt. 2 Wéi de Riichter vum Vollek selwer ass, sou sinn seng Offizéier; a wéi eng Aart vu Mënsch den Herrscher vun der Stad ass, dat sinn all déi, déi do wunnen. 3 En onweise Kinnek zerstéiert säi Vollek; awer duerch d'Virsicht vun deenen, déi an der Autoritéit sinn, soll d'Stad bewunnt ginn. 4 D’Kraaft vun der Äerd ass an der Hand vum Här, a mat der Zäit wäert hien een drop setzen, dee rentabel ass. 5 An der Hand vu Gott ass de Wuelstand vum Mënsch: an op d'Persoun vum Schrëftsteller soll hien seng Éier leeën. 6 Haass dengem Noper net fir all Ongerechtegkeet; a maachen guer näischt duerch schiedlech Praktiken. 7 Stolz ass haass virun Gott a Mënsch: an duerch béid mécht een Ongerechtegkeet. 8 Wéinst ongerecht Handlungen, Verletzungen a Räichtum, déi duerch Bedruch kommen, gëtt d'Kinnekräich vun engem Vollek an dat anert iwwersat. 9 Firwat sinn d'Äerd an d'Äsche houfreg? Et gëtt näischt méi béis wéi e begeeschterten Mann: fir sou een setzt seng eege Séil ze verkafen; well während hie liewt, werft hien seng Darm ewech. 10 Den Dokter schneit eng laang Krankheet of; an deen, deen haut e Kinnek ass, soll muer stierwen. 11 Well wann e Mënsch dout ass, da wäert hien d'Kräizegkeeten, Béischten a Würmer ierwen. 12 Den Ufank vum Stolz ass wann ee vu Gott fortgeet, a säin Häerz vu sengem Hiersteller ewechgehäit gëtt. 13 Fir de Stolz ass den Ufank vun der Sënn, an deen, deen et huet, wäert d'Abomination ausgoen: an dofir huet den Här op si komesch Katastrophen bruecht an se komplett ëmgedréit. 14 Den HÄR huet d'Trone vun de stolze Prënzen erofgehäit, an déi Mëllen an hir Plaz opgestallt. 15 Den Här huet d'Wuerzelen vun de stolze Natiounen erausgerappt, an déi Niddereg op hir Plaz gepflanzt. 16 Den HÄR huet d'Länner vun den Heiden ëmgedréit, an huet se bis op d'Fundamenter vun der Äerd zerstéiert.
17 Hien huet e puer vun hinnen ewechgeholl an huet se zerstéiert, an huet hir Erënnerung op der Äerd gemaach. 18 Stolz gouf net fir Männer gemaach, nach rosen Roserei fir déi, déi aus enger Fra gebuer sinn. 19 Déi, déi den HÄR fäerten, sinn e séchere Som, an déi, déi hien gär hunn, eng éierlech Planz: déi, déi d'Gesetz net respektéieren, sinn en onéierlech Som; déi, déi d'Geboter iwwerschreiden, sinn en täuschend Som. 20 Ënnert de Bridder ass deen, dee Chef ass, éierbar; sou sinn déi, déi den Här a sengen Aen fäerten. 21 D'Angscht vum Här geet virun der Erhaalung vun der Autoritéit: awer Rauheet a Stolz ass de Verléierer dovun. 22 Egal ob hie räich, nobel oder aarm ass, hir Herrlechkeet ass d'Angscht vum Här. 23 Et ass net gerecht den aarme Mann, dee Verständnis huet, ze veruechten; et ass och net bequem fir e sënnegen Mann ze vergréisseren. 24 Grouss Männer, a Riichter, a Potentaten, solle geéiert ginn; awer gëtt et kee vun hinnen méi grouss wéi deen, deen den Här fäert. 25 Dem Knecht, dee weise ass, sollen déi, déi fräi sinn, Déngscht maachen: an deen, dee Wëssen huet, wäert net räissen, wann hie reforméiert gëtt. 26 Sidd net iwwerweis wann Dir Är Geschäfter maacht; a stolz Iech net an der Zäit vun Ärer Nout. 27 Besser ass deen, deen mëcht an an alles aboundet, wéi deen, dee sech selwer boastelt a Brout wëll. 28 Mäi Jong, verherrlecht Deng Séil a Mëllegkeet, a gitt et Éier no hirer Dignitéit. 29 Wien gerechtfäerdegt deen, dee géint seng eege Séil sënnegt? a wien wäert deen Éieren, deen säin eegent Liewen dishonoureth? 30 Den aarme Mann gëtt fir seng Fäegkeet geéiert, an de räiche gëtt fir säi Räichtum geéiert. 31 Wien an Aarmut geéiert gëtt, wéi vill méi am Räichtum? an deen, deen am Räichtum onéierlech ass, wéi vill méi an der Aarmut? KAPITEL 11 1 Wäisheet hieft de Kapp vun deem, dee vum nidderegen Grad ass, a mécht him ënner grousse Männer ze sëtzen. 2 Kommend kee Mann fir seng Schéinheet; weder abhor e Mann fir seng äussert Erscheinung. 3 D'Bee ass kleng ënnert esou wéi Fléi; awer hir Uebst ass de Chef vu séiss Saachen. 4Broscht net vun Ärer Kleeder a Kleeder, an erhebt Iech net am Éieredag: well d'Wierker vum Här si wonnerbar, a seng Wierker ënner de Mënsche si verstoppt. 5 Vill Kinneken hunn sech um Buedem gesat; an een un deem ni geduecht gouf, huet d'Kroun gedroen. 6 Vill Mächteg Männer sinn immens geschummt ginn; an déi Éierlech an aner Männer Hänn geliwwert. 7 Schold net ier Dir d'Wourecht ënnersicht hutt: versteet als éischt, an da bestrooft. 8 Äntwert net ier Dir d'Ursaach héieren hutt: weder ënnerbrach Männer an der Mëtt vun hirem Gespréich. 9 Sträit net an enger Saach, déi dech net betrëfft; a sëtzt net am Uerteel mat Sënner.
10 Mäi Jong, mëscht Iech net mat vill Saachen: well wann Dir vill mëscht, du solls net onschëlleg sinn; a wann Dir nofolgt, da wäert Dir net kréien, an Dir sollt net flüchten. 11 Et gëtt een, dee mächtegt, a Péng hëlt, a sech séier mécht, an esou vill méi hannendrun ass. 12Erëm gëtt et en aneren deen lues ass, an Hëllef brauch, Fäegkeet wëll a voller Aarmut ass; awer d'Ae vum Här huet hie fir gutt gekuckt, an hie vu sengem nidderegen Terrain opgestallt, 13 An huet säi Kapp vum Misär opgehuewen; sou datt vill, déi et gesinn hunn, sech iwwer hien iwwerrascht hunn. 14 Wuelstand an Ongléck, Liewen an Doud, Aarmut a Räichtum kommen vum Här. 15 Wäisheet, Wëssen a Verständnis vum Gesetz si vum Här: Léift an de Wee vu gudde Wierker si vun him. 16 Fehler an Däischtert haten hiren Ufank zesumme mat Sënner: a Béist wäert al ginn mat deenen, déi an der Herrlechkeet sinn. 17 D'Geschenk vum Här bleift bei de gëttlechen, a säi Gonschten bréngt Wuelstand fir ëmmer. 18 Et gëtt dee räich gëtt duerch seng Virsiichtegkeet a Prise, an dëst ass den Deel vu senger Belounung: 19 Wärend hie seet: Ech hu Rou fonnt, an elo wäert ëmmer vu menge Wueren iessen; an awer weess hien net wéi eng Zäit op him kommen wäert, an datt hien déi Saachen aneren iwwerloosse muss a stierwen. 20 Sidd fest an däi Bund, a schwätzt dorunner, an al an denger Aarbecht. 21 Staunen net iwwer d'Wierker vun de Sënner; mee vertraut op den Här, a bleiwt an denger Aarbecht: well et ass eng einfach Saach an den Ae vum Här op eemol en aarme Mann räich ze maachen. 22 De Segen vum Här ass an der Belounung vun de gëttlechen, an op eemol mécht hie säi Segen bléien. 23 Sot net: Wat profitéiert do vu mengem Déngscht? a wat fir gutt Saache soll ech duerno hunn? 24 Nach eng Kéier, sot net: Ech hunn genuch a besëtzen vill Saachen, a wat Béis soll ech duerno hunn? 25 Am Dag vum Wuelstand gëtt et eng Vergiessenheet vu Leed: an am Dag vun der Leed gëtt et keng Erënnerung méi un Wuelstand. 26 Well et ass dem Här am Dag vum Doud eng einfach Saach fir e Mann no senge Weeër ze belounen. 27 D'Leed vun enger Stonn mécht e Mann de Genoss vergiessen: a sengem Enn wäert seng Handlungen entdeckt ginn. 28 Riichter kee geseent viru sengem Doud: fir e Mann soll a senge Kanner bekannt ginn. 29 Bréng net jidderee an däi Haus: well de täuschen Mann huet vill Zich. 30 Wéi wéi e Partridge geholl an an engem Käfeg gelagert, sou ass d'Häerz vun de Stolz; a wéi e Spioun, kuckt hien no Ärem Fall: 31 Well hie läit op Waart, a mécht Gutt an dat Béist, an a Saachen wäertvoll Luef wäert Iech Schold leeën. 32 Vun engem Fonk vum Feier gëtt e Koup Kohle gebrannt: an e sënnegen Mann waart op Blutt.
33 Opgepasst op e béise Mann, well hien schafft Béis; fir datt hien op dech en éiwege Blot bréngt. 34 Kritt e Friemen an däin Haus, an hie wäert dech stéieren, an dech aus Ärem eegenen erausdréien. KAPITEL 12 1 Wann Dir gutt wësse wëllt, wiem Dir et maacht; also soll dir merci fir deng Virdeeler ginn. 2 Maacht dem göttleche Mann gutt, an du wäerts eng Erléisung fannen; a wann net vun him, awer vum Allerhéchsten. 3 Et kann kee Gutt zu deem kommen, deen ëmmer am Béise beschäftegt ass, an och net zu deem, dee keng Almosen gëtt. 4 Gëff dem göttleche Mann, an hëlleft kee Sënner. 5 Maacht gutt un deem, deen Niddereg ass, awer gitt dem Ongotten net: haalt Äert Brout zréck, a gitt him et net, fir datt hien dech net iwwerwältegt: well soss kritt Dir duebel sou vill Béis fir all dat Gutt, wat Dir hutt. him gemaach. 6 Fir den Allerhéchsten haasst Sënner, a wäert d'Rache fir déi Ongott zréckbezuelen, an hält se géint de staarken Dag vun hirer Strof. 7 Gëff dem Gutt, an hëlleft dem Sënner net. 8 E Frënd kann net am Wuelstand bekannt ginn: an e Feind kann net an der Néierlag verstoppt ginn. 9 Am Wuelstand vun engem Mann wäerte Feinde traureg sinn: awer a senger Néierlag wäert och e Frënd fortgoen. 10 Vertrau nie op däi Feind: well wéi Eisen rustet, sou ass seng Schlechtheet. 11 Och wann hie sech bescheiden a sech gehuewen, passt awer gutt op a passt op him, an du solls him sinn, wéi wann Dir e Bléckglas ofgewäsch hätt, an du solls wëssen, datt säi Rost net ganz ofgewäsch ass. 12 Stellt hien net bei dech, fir datt, wann hien dech ëmgedréint huet, hien op denger Plaz opstinn; loosst hien och net bei Ärer rietser Hand sëtzen, fir datt hien net probéiert dech ze setzen, an du schlussendlech meng Wierder erënneren an domat gepickt ginn. 13 Wien wäert schued e Charmeur, dee mat enger Schlaang gebass ass, oder soss wéi déi, déi no wëll Béischt kommen? 14 Also een, dee bei e Sënner geet a mat him a senge Sënnen beschiedegt ass, wien wäert schueden? 15 Eng Zäit laang wäert hie bei dir bleiwen, awer wann Dir ufänkt ze falen, wäert hien net bleiwen. 16 E Feind schwätzt séiss mat senge Lëpsen, awer a sengem Häerz stellt hien sech vir, wéi een dech an e Gruef gehäit: hie wäert mat sengen Ae kräischen, awer wann hien d'Geleeënheet fënnt, wäert hien net mat Blutt zefridden sinn. 17 Wann d'Schwieregkeet op dech kënnt, da fannt Dir hien fir d'éischt do; an obschonn hie sech mécht wéi wann hien dech hëlleft, awer wäert hien dech ënnergruewen. 18 Hie wäert de Kapp rëselen, an seng Hänn klappen, a vill flüsteren, a säi Gesiicht änneren.
KAPITEL 13 1 Deen de Pech beréiert, soll domat beschiedegt ginn; an deen, dee mat engem houfreg Mann eng Gemeinschaft huet, wäert wéi hien sinn. 2 Belaascht dech net iwwer Är Kraaft, während Dir liewt; an hu keng Gemeinschaft mat engem dee méi staark a räich ass wéi Dir selwer: well wéi stëmmen de Kettel an den Äerddëppen zesummen? well wann deen een géint deen aneren geschloe gëtt, da soll et gebrach ginn. 3 De räiche Mann huet falsch gemaach, an awer bedroht hien mat: den Aarm ass falsch, an hie muss och ubidden. 4 Wann Dir fir säi Gewënn sidd, wäert hien dech benotzen: awer wann Dir näischt hutt, da wäert hien dech verloossen. 5 Wann s du eppes hues, da wäert hie bei dir liewen: jo, hie wäert dech blo maachen, a wäert et net bedaueren. 6 Wann hien dech brauch, da wäert hien dech täuschen an op dech laachen an dech op Hoffnung setzen; hie schwätzt dech fair a seet: Wat wëlls du? 7 An hie wäert dech duerch säi Fleesch schummen, bis hien dech zweemol oder dräimol dréchen gezunn huet, a schlussendlech wäert hien dech laachen fir duerno ze laachen, wann hien dech gesäit, wäert hien dech verloossen a säi Kapp op dech rëselen. 8 Opgepasst, datt Dir net täuscht an an Ärer Freed erofgeet. 9 Wann Dir vun engem staarke Mann invitéiert sidd, zitt dech zréck, a sou vill méi wäert hien dech invitéieren. 10 Dréckt Dir net op hien, fir datt Dir net zréckgesat gitt; Stand net wäit ewech, fir datt Dir net vergiess sidd. 11 Afloss net gläich mat him am Gespréich ze ginn, a gleeft seng vill Wierder net: well mat vill Kommunikatioun wäert hien dech versichen, a laacht op dech wäert Är Geheimnisser erauskommen: 12 Awer grausam wäert hien Är Wierder leeën, a wäert net erspueren fir Iech ze verletzen an dech am Prisong ze setzen. 13 Observéiert, a passt gutt op, well Dir gitt a Gefor vun Ärem Stéierungen: wann Dir dës Saache héiert, wakreg an Ärem Schlof. 14 Hunn den HÄR däi ganzt Liewe gär, a rufft hie fir Deng Erléisung un. 15 All Déier huet seng Gläichheet gär, an all Mënsch huet säin Noper gär. 16 All Fleesch hält sech no Aart zesummen, an e Mann wäert sech un seng Gläich halen. 17 Wéi eng Gemeinschaft huet de Wollef mam Lämmche? also de Sënner mat der gëttlecher. 18 Wéi eng Eenegung gëtt et tëscht der Hyena an engem Hond? a wat fir Fridden tëscht Räich an Aarm? 19 Wéi d’Wëllesel dem Léiw seng Viraus an der Wüst ass: esou iessen déi Räich déi Aarm. 20 Wéi déi houfreg Demut haassen: sou hunn déi Räich déi Aarm. 21 E räiche Mann, deen ufänkt ze falen, gëtt vu senge Frënn opgehalen: awer en aarme Mann, deen erof ass, gëtt vu senge Frënn ewechgehäit.
22 Wann e räiche Mann gefall ass, huet hien vill Helfer: hie schwätzt Saachen, déi net geschwat ginn, an awer gerechtfäerdegt d'Mënsche him: den Aarme Mann ass gerutscht, an awer hunn si him och bestrooft; hien huet schlau geschwat, a konnt keng Plaz hunn. 23 Wann e räiche Mann schwätzt, hält jidderee seng Zong, a kuckt, wat hie seet, si ruffen et op d'Wolleken: awer wann den Aarm schwätzt, soen se: Wat ass dat? a wann hien stéisst, hëllefen se him ëmzebréngen. 24 Räichtum si gutt fir deen, dee keng Sënn huet, an Aarmut ass béis am Mond vun den Ongotten. 25 D'Häerz vun engem Mann verännert säin Gesiicht, egal ob et fir gutt oder béis ass: an e glécklecht Häerz mécht e lëschtegt Gesiicht. 26 E lëschtegt Gesiicht ass en Zeechen vun engem Häerz, dat am Wuelstand ass; an d'Entdeckung vu Gläichnes ass eng traureg Aarbecht vum Geescht. KAPITEL 14 1 Geseent ass de Mann, deen net mat sengem Mond gerutscht ass, an net mat der Vill vu Sënnen gepickt ass. 2 Geseent ass deen, deem säi Gewëssen hien net veruerteelt huet, an deen net vu senger Hoffnung op den Här gefall ass. 3 Räichtum ass net schéin fir en Niggard: a wat soll en neidesche Mann mat Geld maachen? 4 Deen, dee versammelt andeems hien seng eege Séil bedréit, sammelt fir anerer, déi seng Wueren riotously ausginn. 5 Deen, dee sech selwer béis ass, fir wiem wäert hie gutt sinn? hie wäert sech net u senge Wueren freeën. 6 Et gëtt kee Schlëmmer wéi deen, dee sech selwer beneit; an dëst ass e Recompence vu senger Béisheet. 7 A wann hie gutt mécht, mécht hien et onwëlleg; a schlussendlech wäert hien seng Schlechtheet erklären. 8 De neidesche Mann huet e béist Aen; hien dréit säi Gesiicht ewech, a veruechtt d'Mënsche. 9 D'Ae vun engem begeeschterten Mann ass net zefridden mat sengem Deel; an d'Ongerechtegkeet vun de Béisen dréchent seng Séil. 10 E béist Aen beneide säi Brout, an hien ass en Niggard bei sengem Dësch. 11 Mäi Jong, laut denger Fähegkeet, maacht Iech selwer gutt, a gitt dem Här säi gerecht Offer. 12 Denkt drun, datt den Doud net laang wäert kommen, an datt de Bund vum Graf Iech net gewisen gëtt. 13 Maacht Äre Frënd gutt, ier Dir stierft, a laut denger Fäegkeet streckt Är Hand aus a gitt him. 14 Bedruch dech net vum gudden Dag, a loosst den Deel vun engem gudde Wonsch dech net iwwergoen. 15 Sollt Dir Är Trauer net engem aneren iwwerloossen? an Är Aarbecht duerch Lot gedeelt ze ginn? 16 Gëff, an huel, an helleg deng Séil; well et gëtt keng Séissegkeeten am Graf gesicht. 17 All Fleesch gëtt al wéi e Kleedungsstéck: well de Bund ass vun Ufank un: Du solls den Doud stierwen. 18 Wéi vun de grénge Blieder op engem décke Bam, e puer falen, an e puer wuessen; sou ass d'Generatioun vu
Fleesch a Blutt, een kënnt op en Enn, an en aneren ass gebuer. 19 All Aarbecht verrotten a verbraucht ewech, an den Aarbechter dovunner soll matgoen. 20 Geseent ass de Mann, dee gutt Saache a Wäisheet meditéiert, an deen duerch säi Verständnis vun helleg Saache reagéiert. 21 Wien hir Weeër a sengem Häerz berücksichtegt, wäert och Verständnis an hire Geheimnisser hunn. 22 Géi no hir als een, dee verfollegt, a leet op hir Weeër. 23 Deen, dee bei hire Fënsteren erabréngt, soll och op hir Dieren nolauschteren. 24 Dee bei hirem Haus wunnt, soll och e Pin an hire Maueren befestigen. 25 Hie soll säin Zelt no bei hatt opriichten, a soll an engem Logement wunnen, wou gutt Saache sinn. 26 Hie soll seng Kanner ënner hirem Ënnerdaach setzen, an ënner hire Branchen wunnen. 27 Vun hir wäert hie vun der Hëtzt bedeckt sinn, an an hirer Herrlechkeet wäert hien wunnen. KAPITEL 15 1 Deen den HÄR Angscht mécht, wäert gutt maachen, an deen, deen d'Wësse vum Gesetz huet, kritt hatt. 2 A wéi eng Mamm soll si him begéinen, an him als Fra vun enger Jongfra bestuet kréien. 3 Mam Brout vum Verständnis soll si him fidderen an him d'Waasser vun der Wäisheet ginn ze drénken. 4 Hie gëtt op hatt bliwwen, a wäert net bewegt ginn; a wäert op hir vertrauen, a wäert net verwiesselt ginn. 5 Si soll him iwwer seng Noperen erheien, an an der Mëtt vun der Versammlung soll si säi Mond opmaachen. 6 Hie wäert Freed an eng Kroun vu Freed fannen, a si wäert him en éiwege Numm ierwen. 7 Awer domm Männer wäerten hir net erreechen, a Sënner wäerten hatt net gesinn. 8 Well si ass wäit vu Stolz, a Männer, déi Ligner sinn, kënnen hir net erënneren. 9 Lob ass net am Mond vun engem Sënner, well et war him net vum Här geschéckt. 10 Fir Lob gëtt a Wäisheet ausgedréckt, an den Här wäert et gutt maachen. 11 Sot net: Et ass duerch den Här, datt ech fortgefall sinn: well Dir sollt net déi Saachen maachen, déi hien haasst. 12 Sot du net: Hien huet mech falsch gemaach: well hien brauch de sënnegen Mann net. 13 Den Här haasst all Gruef; an déi, déi Gott fäerten, hunn et net gär. 14 Hie selwer huet de Mënsch vun Ufank u gemaach, an huet hien an der Hand vu sengem Rot gelooss; 15 Wann Dir wëllt, d'Geboter ze halen an akzeptabel Vertrauen ze maachen. 16 Hien huet Feier a Waasser virun Iech gesat: streckt Är Hand eraus, ob Dir wëllt. 17 Virum Mënsch ass Liewen an Doud; an ob hie gär huet him ginn. 18 Fir d'Wäisheet vum Här ass grouss, an hien ass mächteg a Kraaft, a kuckt alles:
19 A seng Ae sinn op déi, déi him fäerten, an hie weess all Aarbecht vum Mënsch. 20 Hien huet kee Mënsch gebot, béis ze maachen, an och kee Mënsch d'Lizenz ginn ze sënnegen. KAPITEL 16 1 Wënscht net eng Villzuel vun onprofitable Kanner, a freet Iech net un ongotteg Jongen. 2 Och wa se sech multiplizéieren, freet Iech net mat hinnen, ausser d'Angscht vum Här ass mat hinnen. 3 Vertrau Dir net an hirem Liewen, respektéiert net hir Villfalt: fir een dee gerecht ass ass besser wéi dausend; a besser ass et ouni Kanner ze stierwen, wéi déi Ongott ze hunn. 4 Fir duerch een, dee Verständnis huet, wäert d'Stad ersat ginn: awer d'Famill vun de Béise wäert séier desoléiert ginn. 5 Vill esou Saachen hunn ech mat mengen Ae gesinn, a mäi Ouer huet méi grouss Saache héieren wéi dës. 6 An der Versammlung vun den Ongotten soll e Feier gebrannt ginn; an an enger rebellescher Natioun gëtt Roserei a Brand gestach. 7 Hie war net op déi al Risen pazifizéiert, déi an der Kraaft vun hirer Dommheet fortgefall sinn. 8 Weder huet hien d'Plaz erspuert, wou de Lot als Ausland gewunnt huet, awer huet si fir hire Stolz vereenegt. 9 Hien huet net schued fir d'Mënsche vun der Verdéngung, déi an hire Sënnen ewechgeholl goufen: 10 Och net déi sechshonnertdausend Foussgänger, déi an der Härtheet vun hiren Häerzer versammelt goufen. 11 A wann een ënner de Leit steifen Hals ass, ass et Wonner, wann hien onbestrooft entkommt: well Barmhäerzegkeet a Roserei si mat him; hien ass mächteg fir ze verzeien, an d'Ongléck auszegoen. 12 Wéi seng Barmhäerzegkeet grouss ass, sou ass och seng Korrektur: hien beurteelt e Mann no senge Wierker 13 De Sënner wäert net mat sengem Raub entkommen: an d'Gedold vun de gëttleche wäert net frustréieren. 14 Maacht Plaz fir all Aarbecht vu Barmhäerzegkeet: fir all Mënsch wäert no senge Wierker fannen. 15 Den Här huet de Pharao gehärt, fir datt hien hien net kennt, fir datt seng mächteg Wierker der Welt bekannt ginn. 16 Seng Barmhäerzegkeet ass offensichtlech fir all Kreatur; an hien huet säi Liicht vun der Däischtert mat engem Adamant getrennt. 17 Sot net, ech wäert mech vum Här verstoppen: Soll iergendeen mech vun uewen erënneren? Ech wäert net ënner sou vill Leit erënnert ginn: fir wat ass meng Séil ënner sou enger onendlecher Zuel vu Kreaturen? 18Kuckt, den Himmel an den Himmel vum Himmel, den Déift an d'Äerd, an alles wat dran ass, wäert bewegt ginn wann hien besicht. 19 Och d'Bierger an d'Fundamenter vun der Äerd gi mat Zidderen gerëselt, wann den Här op si kuckt. 20 Keen Häerz kann iwwer dës Saache wäertvoll denken: a wien ass fäeg seng Weeër virzestellen?
21 Et ass en Stuerm, dee kee Mënsch gesäit: fir de gréissten Deel vu senge Wierker si verstoppt. 22 Wien kann d'Wierker vu senger Gerechtegkeet erklären? oder ween kann se ausdroen? well säi Bund ass wäit ewech, an de Prozess vun alle Saachen ass um Enn. 23 Dee Verständnis wëll, denkt un onnéideg Saachen: an en domm Mann, dee falsch ass, stellt sech Narren vir. 24 Mäi Jong, lauschtert op mech, a léiert Wëssen, a markéiert meng Wierder mat Ärem Häerz. 25 Ech wäert d'Doktrin am Gewiicht weisen, a säi Wëssen genee erklären. 26 D'Wierker vum Här sinn am Uerteel vun Ufank un gemaach: a vun der Zäit, wou hien se gemaach huet, huet hien d'Deeler dovun entsuergt. 27 Hien huet seng Wierker fir ëmmer garnéiert, an a senger Hand sinn de Chef vun hinnen bis all Generatiounen: Si schaffen weder, nach si midd, nach stoppen hir Wierker. 28 Keen vun hinnen hënnert een aneren, a si wäerten ni säi Wuert net verfollegen. 29 Duerno huet den Här d'Äerd ugekuckt an huet se mat senge Segen gefüllt. 30 Mat all Liewewiesen huet hien d'Gesiicht ofgedeckt; a si ginn erëm an et zréck. KAPITEL 17 1 Den HÄR huet de Mënsch vun der Äerd erschaf, an huet hien erëm an et ëmgedréit. 2 Hien huet hinnen e puer Deeg ginn, a kuerz Zäit, a Kraaft och iwwer d'Saachen dran. 3Hien huet hinnen eleng mat Kraaft ausgezeechent, an huet se no sengem Bild gemaach, 4 An huet d'Angscht vum Mënsch op all Fleesch gesat, an huet him Herrschaft iwwer Déieren a Vullen ginn. 5 Si kruten de Gebrauch vun de fënnef Operatiounen vum Här, an op der sechster Plaz huet hien hinnen Verständnis vermëttelt, an an der siwenter Ried en Dolmetscher vun de Cogitations dovun. 6 Rot, an eng Zong, an Aen, Oueren an Häerz, huet hien hinnen ze verstoen. 7 Hien huet si mat dem Wësse vum Verständnis gefëllt, an huet hinnen gutt a Béis gewisen. 8 Hien huet säin Ae op hir Häerzer gesat, fir datt hien hinnen d'Gréisst vu senge Wierker ze weisen. 9 Hien huet hinnen a senge wonnerbaren Handlungen fir ëmmer ze herrlech ginn, fir datt si seng Wierker mat Verständnis erkläre kënnen. 10 An déi gewielte sollen säin hellege Numm luewen. 11 Donieft huet hien hinnen Wëssen ginn, an d'Gesetz vum Liewen als Patrimoine. 12 Hien huet en éiwege Bund mat hinnen gemaach, an huet hinnen seng Uerteeler gewisen. 13 Hir Ae hunn d'Majestéit vu senger Herrlechkeet gesinn, an hir Oueren hunn seng herrlech Stëmm héieren. 14 An hie sot zu hinnen: Passt op all Ongerechtegkeet; an hien huet jidderengem Gebot iwwer säin Noper ginn. 15 Hir Weeër sinn ëmmer virun him, a sollen net vu sengen Ae verstoppt ginn.
16 Jidderee vu senger Jugend gëtt dem Béise gegeben; weder konnten si sech Fleesch Häerzer fir Steen maachen. 17 Fir an der Divisioun vun den Natiounen vun der ganzer Äerd huet hien en Herrscher iwwer all Vollek gesat; awer Israel ass dem Här säin Deel: 18 Wien, als säin Éischtgebuerenen, hie mat Disziplin ernärt, an him d'Liicht vu senger Léift gëtt, verléisst hien net. 19 Dofir sinn all hir Wierker wéi d'Sonn virun him, a seng Ae sinn ëmmer op hir Weeër. 20 Keen vun hiren ongerechte Wierker si vun him verstoppt, awer all hir Sënne si virum Här 21 Awer den Här, deen gnädeg war a seng Veraarbechtung kennt, huet se weder hannerlooss nach verlooss, awer huet se erspuert. 22 D'Almose vun engem Mann ass als Schëld mat him, an hie wäert d'Gutt Doten vum Mënsch behalen wéi den Aapel, a seng Jongen a Meedercher berouegen. 23 Duerno wäert hien opstoen an hinnen belounen, an hir Erléisung op hire Käpp ginn. 24 Awer deenen, déi sech ëmdréinen, huet hien hinnen zréckginn an déi getréischt, déi mat Gedold gescheitert hunn. 25 Zréck bei den HÄR zréck, a verléisst Är Sënnen, bidd däi Gesicht virun sengem Gesiicht, a beleidegt manner. 26 Wendt sech erëm op den Allerhéchsten, a béit sech vun der Ongerechtegkeet ewech: well hie wäert dech aus der Däischtert an d'Liicht vun der Gesondheet féieren, an Dir haassen d'Abomination vehement. 27 Wien soll den Allerhéchsten am Graf luewen, amplaz vun deenen, déi liewen a Merci soen? 28 Danksägung geet vun den Doudegen ëm, wéi vun engem, deen net ass: déi Lieweg a Klang am Häerz sollen den Här luewen. 29 Wéi grouss ass d'Gnodheet vum Här eise Gott, a säi Matgefill fir déi, déi sech an Hellegkeet zu him wenden! 30 Well alles kann net a Männer sinn, well de Mënschejong ass net onstierwlech. 31 Wat ass méi hell wéi d'Sonn? trotzdem feelt d'Liicht dovun; a Fleesch a Blutt wäert Béisen virstellen. 32 Hien gesäit d'Muecht vun der Héicht vum Himmel; an all Mënsch sinn nëmmen Äerd an Äschen. KAPITEL 18 1 Dee fir ëmmer lieft, huet alles am Allgemengen erschaf. 2 Den Här ass nëmme gerecht, an et gëtt keen anere wéi hien, 3 Deen d'Welt mat der Handfläch regéiert, an alles befollegt säi Wëllen: well hien ass de Kinnek vun allem, duerch seng Kraaft, déi helleg Saache vun hinnen aus profane trennt. 4 Wien huet hien d'Muecht ginn, seng Wierker ze erklären? a wien wäert seng nobel Akten erausfannen? 5 Wien wäert d'Kraaft vu senger Majestéit zielen? a wien wäert och seng Barmhäerzegkeet soen?
6 Wat d'wonnerbar Wierker vum Här ugeet, do däerf näischt vun hinnen ofgeholl ginn, an och näischt kann hinnen geluecht ginn, an de Buedem vun hinnen net erausfonnt ginn. 7 Wann e Mann gemaach huet, da fänkt hien un; a wann hien fortgeet, da wäert hien zweifelhaft sinn. 8 Wat ass de Mënsch, a woufir déngt hien? wat ass säi Gutt, a wat ass säi Béis? 9 D'Zuel vun de Deeg vun engem Mann sinn héchstens honnert Joer. 10 Als Drëps Waasser op d'Mier, an e Kiessteen am Verglach zum Sand; sou sinn dausend Joer zu den Deeg vun Éiwegkeet. 11 Dofir ass Gott Gedold mat hinnen, a schenkt seng Barmhäerzegkeet iwwer si. 12 Hien huet gesinn a gesinn datt hiren Enn béis war; dofir huet hien seng Matgefill multiplizéiert. 13 D'Barmhäerzegkeet vum Mënsch ass géint säin Noper; mä d'Barmhäerzegkeet vum Här ass op all Fleesch: hien reprochéiert, an ernärt, a léiert a bréngt erëm, wéi e Schäfer seng Trapp. 14 Hien huet Barmhäerzegkeet mat deenen, déi Disziplin kréien, an déi fläisseg no seng Uerteeler sichen. 15 Mäi Jong, bléist net op Är gutt Doten, och benotzt keng onbequem Wierder, wann Dir eppes gitt. 16 Soll d'Tau net d'Hëtzt erwächen? also ass e Wuert besser wéi e Kaddo. 17 Kuckt, ass e Wuert net besser wéi e Kaddo? mee souwuel si mat engem gnädeg Mann. 18 En Narr wäert schrecklech beschwéieren, an e Kaddo vun den Näid verbraucht d'Aen. 19 Léiert ier Dir schwätzt, a benotzt Physik, oder Dir sidd ëmmer krank. 20 Virum Uerteel ënnersicht dech selwer, an am Dag vun der Visite fannt Dir Barmhäerzegkeet. 21 Bescheiden dech ier Dir krank sidd, an an der Zäit vun de Sënnen beweist Berouegung. 22 Loosst Iech näischt hënnere fir Äert Gelübd zu der Zäit ze bezuelen, a loosst net bis zum Doud gerechtfäerdegt ginn. 23 Ier Dir biet, preparéiert dech; a sief net wéi een, deen den Här versucht. 24 Denkt un d'Roserei, déi um Enn wäert sinn, an d'Zäit vun der Rache, wann hien säi Gesiicht zréckkënnt. 25 Wann Dir genuch hutt, erënnert un d'Zäit vum Honger: a wann Dir räich sidd, denkt un Aarmut an Nout. 26 Vu moies bis den Owend ass d'Zäit geännert, an alles ass séier virum Här gemaach. 27 E weise Mann fäert an all Saach, an am Dag vum Sënn wäert hie sech vu Beleidegung oppassen: awer en Narr wäert d'Zäit net beobachten. 28 All Mënsch vu Verständnis kennt Wäisheet, a wäert him luewen, deen hatt fonnt huet. 29 Déi, déi vu Verständnis a Spréch waren, sinn och selwer weise ginn, an hunn exquisite Parabelen erausginn. 30 Géi net no denge Begeeschterungen, mee verzicht dech vun dengen Appetit.
31 Wann s du denger Séil déi Wënsch ginn, déi hatt gefält, da wäert si dech zu engem Lach maachen fir denge Feinde, déi dech mëssbrauchen. 32 Maacht Iech keng Freed mat vill guddem Begeeschterung, a sidd net un d'Käschte vun deem gebonnen. 33 Sidd net zum Bettler gemaach andeems Dir Bankett beim Prêt hutt, wann Dir näischt an Ärem Portmonni hutt: well Dir wäert op Äert eegent Liewe leien a geschwat ginn. KAPITEL 19 1 En Aarbechter, deen A zu Drunkenheet gegeben gëtt, wäert net räich sinn: an deen, dee kleng Saache veruechtt, wäert lues a lues falen. 2 Wäin a Frae wäerten d'Männer vu Verständnis maachen, fir ewech ze falen: an deen, deen un d'Harlots festhält, wäert onbestänneg ginn. 3 Moths a Worms wäerten hien zu Patrimoine hunn, an e fette Mann wäert ewechgeholl ginn. 4 Deen, dee séier ass Kreditt ze ginn, ass liichtfäeg; an deen, dee sënnegt, wäert géint seng eege Séil beleidegen. 5 Wien sech un der Schlechtheet freet, soll veruerteelt ginn: awer deen, dee Genoss widdersetzt, kréint säi Liewen. 6 Wien seng Zong regéiere kann, wäert ouni Sträit liewen; an deen, deen d'Babbelen haasst, wäert manner Béis hunn. 7 Probéiert net un engem aneren dat, wat Iech gesot gëtt, an du wäerts ni méi schlëmm ginn. 8 Ob et zum Frënd oder dem Feind ass, schwätzt net vun anere Männer hiert Liewen; a wann Dir ouni Beleidegung kënnt, verroden se net. 9 Fir hien huet dech héieren an observéiert, a wann d'Zäit kënnt, wäert hien dech haassen. 10 Wann Dir e Wuert héieren hutt, loosst et mat dir stierwen; a sidd fett, et wäert dech net platzen. 11 En Narr schwätzt mat engem Wuert, wéi eng Fra an der Gebuert vun engem Kand. 12 Wéi e Pfeil, deen an engem Mann sengem Oberschenkel stécht, sou ass e Wuert am Bauch vun engem Narren. 13 Admonéiert e Frënd, et ass vläicht datt hien et net gemaach huet: a wann hien et gemaach huet, da mécht hien et net méi. 14 Admonst däi Frënd, et ass vläicht datt hien et net gesot huet: a wann hien et huet, da schwätzt hien et net méi. 15 Admonéiert e Frënd: fir vill Mol ass et eng Verleumdung, a gleeft net all Geschicht. 16 Et gëtt een deen a senger Ried rutscht, awer net vu sengem Häerz; a wien ass deen, deen net mat senger Zong beleidegt huet? 17 Admonéiert dengem Noper, ier Dir him menacéiert; an net rosen, gitt Plaz fir d'Gesetz vum Allerhéichsten. 18 D'Angscht vum Här ass den éischte Schrëtt, fir vun him ugeholl ze ginn, an d'Wäisheet kritt seng Léift.
19 D'Wësse vun de Geboter vum Här ass d'Léier vum Liewen: an déi, déi Saachen maachen, déi him gefalen, kréien d'Fruucht vum Bam vun der Onstierflechkeet. 20 D'Angscht vum Här ass all Wäisheet; an an all Wäisheet ass d'Leeschtung vum Gesetz, an d'Wësse vu senger Allmuecht. 21 Wann e Knecht zu sengem Här seet: Ech maachen net wéi et Iech gefält; Och wann hien et duerno mécht, mécht hien deen, deen hien ernährt, rosen. 22 D'Wësse vu Béisheet ass keng Wäisheet, weder zu all Moment d'Berodung vun de Sënner Virsiicht. 23 Et gëtt eng Béisheet, an déi selwecht eng Abomination; an et gëtt en Narr, deen a Wäisheet wëll. 24 Deen, dee klengt Verständnis huet an Gott Angscht huet, ass besser wéi een, dee vill Wäisheet huet an d'Gesetz vum Allerhéchsten iwwerschreift. 25 Et gëtt eng exquisite Subtilitéit, an déi selwecht ass ongerecht; an et gëtt een, dee sech ofdréit fir Uerteel ze maachen; an et gëtt e weise Mann, deen am Uerteel gerechtfäerdegt. 26 Et gëtt e béise Mann, dee traureg de Kapp erof hänkt; mee bannen ass hien voller Bedruch, 27 Säi Gesiicht erofgoen, a mécht wéi wann hien net héieren huet: wou hien net bekannt ass, wäert hien Iech e Béis maachen, ier Dir bewosst sidd. 28 A wann hien aus Kraaftmangel verhënnert gëtt ze sënnegen, awer wann hien d'Geleeënheet fënnt, wäert hien Béis maachen. 29 E Mann kann duerch säi Bléck bekannt ginn, an een, dee Verständnis duerch säi Gesiicht huet, wann Dir him begéint. 30 E Mann seng Kleedung, an iwwerdriwwe Laachen a Gang, weisen, wat hien ass. KAPITEL 20 1 Et gëtt eng Strof, déi net schéin ass: erëm, e Mann hält seng Zong, an hien ass weis. 2 Et ass vill besser ze bestrofen, wéi heemlech rosen ze sinn: an deen, dee seng Schold bekennt, gëtt vu Verletzunge bewahrt. 3 Wéi gutt ass et, wann Dir bestrooft sidd, d'Berou ze weisen! well sou solls du gewollter Sënn entkommen. 4 Wéi de Lust vun engem Eunuch ass, fir eng Jongfra ze deflower; sou ass deen, deen Uerteel mat Gewalt ausféiert. 5 Et gëtt een, dee roueg hält, a weise fonnt gëtt: an een aneren gëtt duerch vill Geschwëster haass. 6 E puer hält seng Zong, well hien huet net ze äntweren: an e puer hält sech roueg, kennen seng Zäit. 7 E weise Mann hält seng Zong bis hien d'Chance gesäit: awer e Babbel an en Narr wäerte keng Zäit berücksichtegen. 8 Deen, dee vill Wierder benotzt, gëtt entzunn; an deen, dee sech d’Autoritéit dran hëlt, gëtt gehaasst. 9 Et gëtt e Sënner, dee gutt Erfolleg a béise Saachen huet; an et gëtt e Gewënn deen zu Verloscht dréit. 10 Et gëtt e Kaddo, deen Iech net profitéiert; an et gëtt e Kaddo deem seng Erléisung duebel ass.
11 Et gëtt eng Ofbau wéinst Herrlechkeet; an et gëtt dee säi Kapp vun engem nidderegen Land ophiewen. 12 Et gëtt dee vill fir e bëssen kaaft a siwefach zréckbezuelt. 13 E weise Mann duerch seng Wierder mécht him beléift: awer d'Gnod vu Narren sollen ausgegoss ginn. 14 De Kaddo vun engem Narren wäert dir näischt gutt maachen, wann Dir et hutt; weder nach vun den neidesche fir seng Noutwennegkeet: well hie kuckt vill Saache fir een ze kréien. 15 Hie gëtt wéineg, a beschwéiert vill; hien mécht de Mond op wéi e Gejäiz; haut léint hien, a muer freet hien et erëm: sou een soll vu Gott a Mënsch haassen. 16 Den Narren seet: Ech hu keng Frënn, ech hunn kee Merci fir all meng Gutt Doten, an déi, déi mäi Brout iessen, schwätzen Béis vu mir. 17 Wéi oft, a wéi vill soll hie gelaacht ginn! well hie weess net richteg wat et ass ze hunn; an et ass him alles een, wéi wann hien et net hätt. 18 Fir op engem Trëttoir ze rutschen ass besser wéi mat der Zong ze rutschen: sou datt de Fall vun de Béisen séier kënnt. 19 Eng onverständlech Geschicht wäert ëmmer am Mond vun den Onweisen sinn. 20 E weise Saz soll verworf ginn, wann en aus engem Narr säi Mond kënnt; well hie wäert et net an der Zäit schwätzen. 21 Et gëtt deen duerch Mangel verhënnert gëtt ze sënnegen: a wann hien sech hëlt, da wäert hien net beonrouegt ginn. 22 Et gëtt, deen seng eege Séil duerch Schlecht zerstéiert, an duerch d'Akzeptanz vu Persounen sech selwer ëmdréit. 23 Et gëtt dat, well d'Beschëllegkeet säi Frënd versprécht, a mécht him fir näischt säi Feind. 24 Eng Lige ass e Foul Blot an engem Mann, awer se ass ëmmer am Mond vun den Ongeléierten. 25 En Déif ass besser wéi e Mann, dee gewinnt ass ze léien: awer déi zwee sollen Zerstéierung zum Patrimoine hunn. 26 D'Bestëmmung vun engem Ligener ass onéierlech, a seng Schimmt ass ëmmer bei him. 27 E weise Mann wäert sech selwer mat senge Wierder ënnerstëtzen: an deen, dee Verständnis huet, wäert grouss Männer gefalen. 28 Deen, dee säi Land bebaut, wäert säi Koup vergréisseren: an deen, dee grousse Männer gefällt, kritt Entschëllegung fir Ongerechtegkeet. 29 Kaddoen a Kaddoen blann d'Ae vun de Weisen, a stoppt säi Mond op, datt hien net kann bestrofen. 30 Wäisheet, déi verstoppt ass, a Schatz, dee geschaaft ass, wat Gewënn ass an deenen zwee? 31 Besser ass deen, deen seng Dommheet verstoppt, wéi e Mann, deen seng Wäisheet verstoppt. 32 Noutwendeg Gedold beim Sichen vum Här ass besser wéi deen, dee säi Liewen ouni Guide féiert.
KAPITEL 21 1 Mäi Jong, hues du gesënnegt? maacht dat net méi, awer frot Entschëllegung fir Är fréier Sënnen. 2 Flucht vun der Sënn wéi aus dem Gesiicht vun enger Schlange: well wann Dir ze no kënnt, da wäert se dech bäissen: d'Zänn dovun sinn wéi d'Zänn vun engem Léiw, déi d'Séil vun de Mënschen ëmbréngen. 3 All Ongerechtegkeet ass wéi en zweeschneitegt Schwäert, vun deenen d'Wonnen net geheelt kënne ginn. 4 Fir Angscht ze maachen a falsch ze maachen, wäert Räichtum verschwenden: sou soll d'Haus vun houfreg Männer desoléiert ginn. 5 E Gebied aus dem Mond vun engem aarme Mann erreecht d'Ouere vu Gott, a säi Uerteel kënnt séier. 6 Deen haasst bestrooft ze ginn ass op de Wee vu Sënner: awer deen deen den HÄR Angscht huet, wäert sech vu sengem Häerz berouegen. 7 En eloquent Mann ass wäit an no bekannt; awer e Mann vu Verständnis weess wann hien rutscht. 8 Deen, dee säin Haus mat anere Männer säi Geld baut, ass wéi een, dee sech Steng sammelt fir d'Graf vu sengem Begriefnis. 9 D'Versammlung vun de Béisen ass wéi Zeil, déi zesumme gewéckelt sinn: an d'Enn vun hinnen ass eng Flam vu Feier fir se ze zerstéieren. 10 De Wee vun de Sënner gëtt mat Steng kloer gemaach, awer um Enn dovun ass de Gruef vun der Häll. 11 Deen, deen d'Gesetz vum Här hält, kritt d'Verständnis dovun: an d'Perfektioun vun der Angscht vum Här ass Wäisheet. 12 Deen net schlau ass, gëtt net geléiert: awer et gëtt eng Wäisheet, déi Batterkeet multiplizéiert. 13 D'Wësse vun engem weise Mann wäert abound wéi eng Iwwerschwemmung: a säi Rot ass wéi e pure Quell vum Liewen. 14 Déi bannenzeg Deeler vun engem Narren si wéi e gebrachent Schëff, an hie wäert kee Wëssen halen, soulaang hie lieft. 15 Wann e erfuerene Mann e weise Wuert héiert, da wäert hien et luewen, an dozou bäidroen: awer soubal ee vun engem Verständnis et héiert, mécht et him net gär, an hien huet et hannert sengem Réck gehäit. 16 D'Diskussioun vun engem Narren ass wéi eng Laascht op de Wee: awer Gnod gëtt op de Lippe vun de Weisen fonnt. 17 Si froen am Mond vum weise Mann an der Versammlung, a si sollen seng Wierder an hirem Häerz nodenken. 18 Wéi en Haus ass dat zerstéiert ass, sou ass Wäisheet fir en Narr: an d'Wësse vun den Onverstanden ass wéi Gespréich ouni Sënn. 19 D'Doktrin fir Narren ass wéi Ketten op de Féiss, a wéi Manakelen op der rietser Hand. 20 En Narr hieft seng Stëmm mat Laachen op; mee e weise Mann laacht kaum e bëssen. 21 Léieren ass fir e weise Mann als Ornament vu Gold, a wéi e Bracelet um rietse Aarm.
22 De Fouss vun engem Narren ass geschwënn am Haus vu sengem Noper: awer e Mann mat Erfahrung schummt sech mat him. 23 En Narr wäert bei d'Dier an d'Haus kucken: awer deen, dee gutt gefleegt ass, wäert dobausse stoen. 24 Et ass d'Rudeheet vun engem Mann, fir un der Dier ze héieren: awer e weise Mann wäert mat der Schimmt traureg sinn. 25 D'Lëpse vun de Spriecher wäerten esou Saache soen, déi se net betreffen: awer d'Wierder vun deenen, déi Verständnis hunn, ginn am Gläichgewiicht gewien. 26 D'Häerz vun den Narren ass an hirem Mond: awer de Mond vun de Weisen ass an hirem Häerz. 27 Wann den Ongotten de Satan verflucht, verflucht hien seng eege Séil. 28 E Geflüster defilet seng eege Séil, a gëtt gehaasst, egal wou hien wunnt. KAPITEL 22 1 E loose Mann gëtt mat engem dreckeg Steen verglach, a jidderee wäert hien zu senger Schimmt eraushiewen. 2 E loose Mann gëtt mam Dreck vun engem Dunghill verglach: jidderee deen et ophëlt, wäert seng Hand rëselen. 3 E béise Mann ass d'Onéier vu sengem Papp, deen hie gebuer huet: an eng domm Duechter gëtt zu sengem Verloscht gebuer. 4 Eng weis Duechter soll hire Mann eng Ierfschaft bréngen: awer déi, déi onéierlech lieft, ass dem Papp seng Schwieregkeet. 5 Déi, déi fett ass, verhënnert souwuel hire Papp wéi och hire Mann, awer déi zwee sollen hatt veruechten. 6 Eng Geschicht aus der Saison ass wéi Musek am Trauer: awer Sträifen a Korrektur vun der Wäisheet sinn ni aus der Zäit. 7 Deen en Narren léiert, ass wéi een, deen e Potscher zesummekleeft, a wéi deen, deen een aus engem gesonde Schlof erwächt. 8 Deen, deen engem Narren eng Geschicht erzielt, schwätzt mat engem am Schlof: wann hien seng Geschicht erzielt huet, wäert hie soen: Wat ass et? 9 Wann d’Kanner éierlech liewen, an domat hunn, da sollen se d’Basis vun hiren Elteren ofdecken. 10 Awer d'Kanner, déi iwwerhaapt sinn, duerch Veruechtung a Mangel un Erzéiung befecken den Adel vun hirer Famill. 11 Wein fir déi Doudeg, well hien huet d'Liicht verluer: a weinst ëm den Narr, well hie wëll Verständnis: schreiwt wéineg fir déi Doudeg, well hien ass roueg: awer d'Liewe vum Narren ass méi schlëmm wéi den Doud. 12 Siwen Deeg traueren d'Mënsche fir deen dout ass; awer fir en Narren an en ongotten Mann all d'Deeg vu sengem Liewen. 13 Schwätzt net vill mat engem Narren, a gitt net zu deem, dee kee Verständnis huet: passt op him, fir datt Dir Schwieregkeeten hutt, an du wäerts ni mat senge Narren beschiedegt ginn: gitt vun him fort, an du wäerts Rou fannen, an ni ginn enttäuscht mat Wahnsinn.
14 Wat ass méi schwéier wéi Bläi? a wat ass den Numm dovun, awer en Narr? 15 Sand, a Salz, an eng Mass vun Eisen, ass méi einfach ze droen, wéi e Mann ouni Verständnis. 16 Wéi Holzgürtel a matenee gebonnen an engem Gebai kann net mat Schüttelen geléist ginn: sou datt d'Häerz, dat vu beroden Berodung festgeluecht gëtt, zu kengem Moment fäerten. 17 En Häerz, dee sech op e Gedanke vu Verständnis niddergelooss huet, ass wéi e schéine Plooschter op der Mauer vun enger Galerie. 18 Pales, déi op enger Héicht gesat sinn, wäerten ni géint de Wand stoen: also kann e ängschtlecht Häerz an der Phantasie vun engem Narren net géint all Angscht stoen. 19 Deen, deen d'Ae stéckt, wäert d'Tréinen falen: an deen, deen d'Häerz stéckt, mécht et fir hiert Wëssen ze weisen. 20 Wien e Steen op d'Villercher werft, räisst se ewech: an deen, dee säi Frënd beschwéiert, brécht d'Frëndschaft. 21 Och wann Dir e Schwert op däi Frënd gezunn hutt, verzweifelt awer net: well et kann e Retour zu Gonschten ginn. 22 Wann Dir Äre Mond géint däi Frënd opgemaach hutt, fäert net; well et kann eng Reconciliatioun sinn: ausser fir d'Verstäerkung, oder Stolz, oder d'Verëffentlechung vu Geheimnisser oder eng verréider Wound: well fir dës Saache wäert all Frënd fortgoen. 23 Sidd trei zu Ärem Noper a senger Aarmut, fir datt Dir a sengem Wuelstand freede kënnt: bleift him an der Zäit vu senge Probleemer, fir datt Dir Ierwe mat him a sengem Patrimoine sidd: well e mëttlere Besëtz ass net ëmmer ze veruerteelen. : nach déi Räich, déi domm ass, an der Bewonnerung ze hunn. 24 Wéi den Damp an den Damp vun engem Uewen virum Feier geet; sou reviling virum Blutt. 25 Ech wäert mech net schummen fir e Frënd ze verdeedegen; ech verstoppen mech och net virun him. 26 A wann eppes Béises mat him passéiert, jidderee, deen et héiert, wäert sech virun him oppassen. 27 Wien wäert eng Auer viru mengem Mond setzen, an e Sigel vu Wäisheet op meng Lippen, datt ech net op eemol vun hinnen falen, an datt meng Zong mech net zerstéiert? KAPITEL 23 1O Här, Papp a Gouverneur vu mengem ganze Liewen, looss mech net un hire Rot, a loosst mech net vun hinnen falen. 2 Wien wäert Ploen iwwer meng Gedanken setzen, an d'Disziplin vun der Wäisheet iwwer mäi Häerz? datt se mech net fir meng Ignoranz erspueren, an et passéiert net vu menge Sënnen: 3 Fir datt meng Ignoranzen eropgoen, a meng Sënne bis zu menger Zerstéierung abound, an ech falen virun menge Géigner, a mäi Feind freet sech iwwer mech, deem seng Hoffnung wäit vun Ärer Barmhäerzegkeet ass.
4O Här, Papp a Gott vu mengem Liewen, gitt mir net e stolze Bléck, awer dréit vun Dengen Dénger ëmmer en héije Geescht ewech. 5 Wendt vu mir vergeblech Hoffnungen a Begeeschterung ewech, an du solls deen ophalen, dee wënscht ëmmer dech ze déngen. 6 Loosst mech net d'Gierlechkeet vum Bauch an d'Lust vum Fleesch huelen; a gitt däi Knecht net iwwer mech an en onbestänneg Geescht. 7 Héiert, O Kanner, d'Disziplin vum Mond: wien et hält, wäert ni op seng Lippen geholl ginn. 8 De Sënner soll a senger Dommheet hannerlooss ginn: souwuel de béise Spriecher wéi och de Stolz falen doduerch. 9 Gewunnecht däi Mond net ze schwieren; weder benotzt Iech selwer fir den Numm vum Hellege. 10 Fir wéi e Knecht, deen dauernd geschloe gëtt, wäert net ouni e bloe Mark sinn: also deen, dee geschwuer a Gott dauernd nennt, wäert net fehlerlos sinn. 11 E Mann, dee vill Schwieregkeete benotzt, wäert mat Ongerechtegkeet gefëllt sinn, an d'Pescht wäert ni vu sengem Haus fortgoen: wann hien beleidegt, da wäert seng Sënn op him sinn: a wann hien seng Sënn net unerkennt, mécht hien eng duebel Beleidegung: an wann hien ëmsoss geschwuer huet, wäert hien net onschëlleg sinn, awer säin Haus wäert voller Katastrophen sinn. 12 Et gëtt e Wuert, dat mam Doud gekleet ass: Gott gitt, datt et net am Patrimoine vum Jakob fonnt gëtt; well all esou Saache wäerte wäit vun de gëttleche sinn, a si wäerten net an hire Sënnen wéckelen. 13 Benotzt däi Mond net fir ze schwiereg ze schwieren, well do ass d'Wuert vun der Sënn. 14 Denk drun un däi Papp an deng Mamm, wann s du ënnert grousse Männer sëtzt. Vergiesst net virun hinnen, a sou datt Dir duerch Är Gewunnecht en Narr sidd, a wënscht datt Dir net gebuer sidd, a verflucht se Dag vun Ärer Gebuert. 15 Dee Mann, dee sech u widderspréchleche Wierder gewinnt ass, wäert ni all seng Deeg vu sengem Liewen reforméiert ginn. 16 Zwou Aarte vu Männer multiplizéieren d'Sënn, an déi drëtt wäert Roserei bréngen: e waarme Geescht ass wéi e brennt Feier, et wäert ni geläscht ginn bis et verbraucht gëtt: en Zucht am Kierper vu sengem Fleesch wäert ni ophalen, bis hien e gebrannt huet. Feier. 17 All Brout ass séiss fir e Horemonger, hie wäert net verloossen, bis hie stierft. 18 E Mann, deen d'Hochzäit brécht, a seet esou a sengem Häerz: Wien gesäit mech? Ech si mat der Däischtert ëmgefall, d'Maueren decken mech, a kee Kierper gesäit mech; wat muss ech fäerten? den Allerhéchsten wäert meng Sënnen net erënneren: 19 Sou ee Mann fäert nëmmen d'Ae vu de Mënschen, a weess net, datt d'Ae vum Här zéngdausendmol méi hell si wéi d'Sonn, a kuckt all d'Weeër vun de Mënschen, a kuckt op déi geheimsten Deeler. 20 Hie wousst alles ier se geschaf goufen; also och nodeems se perfektionéiert waren, huet hien op se all gekuckt.
21 Dëse Mann soll op de Stroosse vun der Stad bestrooft ginn, a wou hien net verdächtegt, soll hie geholl ginn. 22 Sou soll et och mat der Fra goen, déi hire Mann verléisst, an en Ierwe vun engem aneren bréngt. 23 Fir d'éischt huet si dem Gesetz vum Allerhéchsten net gefollegt; an zweetens, si huet géint hiren eegene Mann iwwerfalen; an drëttens, si huet d'Hoer an Ehehehe gespillt, an huet Kanner vun engem anere Mann bruecht. 24 Si soll an d'Versammlung eraus bruecht ginn, an hir Kanner gëtt gefrot. 25 Hir Kanner däerfen net Wuerzelen huelen, an hir Branche wäerten keng Fruucht bréngen. 26 Si soll hir Erënnerung verloossen fir verflucht ze ginn, an hir Schold soll net ausgeläscht ginn. 27 An déi, déi bleiwen, wäerte wëssen, datt et näischt Besseres ass wéi d'Angscht vum Här, an datt et näischt méi séiss ass wéi op d'Geboter vum Här oppassen. 28 Et ass grouss Herrlechkeet dem Här ze verfollegen, a vun him opgeholl ze ginn ass laang Liewen. KAPITEL 24 1 D'Wäisheet wäert sech selwer luewen, a wäert an der Mëtt vun hirem Vollek herrlech sinn. 2 An der Versammlung vum Allerhéichsten soll si hire Mond opmaachen, a virun senger Muecht triumphéieren. 3 Ech sinn aus dem Mond vum Allerhéichsten erauskomm an hunn d'Äerd als Wollek bedeckt. 4 Ech hunn op héije Plazen gewunnt, a mäin Troun ass an engem bewölktem Pilier. 5 Ech eleng hunn de Circuit vum Himmel ëmgaang, a sinn um Buedem vum Déif gaang. 6 An de Wellen vum Mier an op der ganzer Äerd, an an all Vollek an Natioun hunn ech e Besëtz. 7 Mat all deem hunn ech Rou gesicht: an a wiem senger Ierfschaft soll ech bleiwen? 8 Also huet de Schëpfer vun alle Saachen mir e Gebot ginn, an deen, dee mech gemaach huet, huet mäin Tabernakel zur Rou gemaach, a sot: Loosst Är Wunnsëtz am Jakob sinn, an Är Ierfschaft an Israel. 9 Hien huet mech vun Ufank un virun der Welt erschaf, an ech wäert ni versoen. 10 Am hellege Tabernakel hunn ech virun him gedéngt; an esou war ech zu Sion etabléiert. 11 Och an der beléifter Stad huet hien mir Rou ginn, an zu Jerusalem war meng Kraaft. 12 An ech hunn root an engem Éiere Vollek, och am Deel vun der Ierfschaft vum Här. 13 Ech war erhëtzt wéi en Zeder am Libanus, an als Zypressbam op de Bierger vun Hermon. 14 Ech sinn erhëtzt ginn wéi e Palmen zu En-Gaddi, an als Rousplanz zu Jericho, wéi e schéinen Olivebam an engem agreabele Feld, a sinn als Platan beim Waasser opgewuess. 15 Ech hunn e séissen Geroch wéi Zimt an Aspalathus ginn, an ech hunn en agreabele Geroch erginn wéi déi bescht Myrrhe, wéi Galbanum, an Onyx, a séiss Storax, a wéi de Damp vu Wierch am Tabernakel.
16 Als Terpentinbaum hunn ech meng Branchen ausgestreckt, a meng Branche sinn d'Branchen vun Éier a Gnod. 17 Wéi d'Rebe bruecht hunn, hunn ech angenehmen Aroma erausbruecht, a meng Blummen sinn d'Fruucht vun Éier a Räichtum. 18 Ech sinn d'Mamm vun der fairer Léift an der Angscht, der Wëssen an der helleger Hoffnung: Ech sinn also éiweg, all meng Kanner ginn, déi vun him genannt ginn. 19 Kommt bei mech, all dir, déi vu mir wënschen, a fëllt Iech selwer mat menge Friichten. 20 Fir meng Erënnerung ass méi séiss wéi Hunneg, a meng Ierfschaft wéi den Hunneg. 21 Déi, déi mech iessen, wäerten nach hongereg sinn, an déi, déi mech drénken, wäerten nach duuschtereg sinn. 22 Deen, dee mir hält, wäert ni verwiesselt ginn, an déi, déi vu mir schaffen, wäerten net falsch maachen. 23 All dës Saache sinn d'Buch vum Bund vum Allerhéichsten Gott, och d'Gesetz, dat de Moses fir d'Erbe fir d'Versammlunge vum Jakob bestallt huet. 24 Schwaach net staark am Här ze sinn; fir datt hien dech bestätegen kann, kléngt him un: well den Här Allmächteg ass Gott eleng, an nieft him gëtt et keen anere Retter. 25 Hien fëllt alles mat senger Wäisheet, wéi de Phison an als Tigris an der Zäit vun den neie Friichten. 26 Hie mécht d'Verständnis vill wéi den Euphrat, a wéi de Jordan an der Zäit vun der Ernte. 27 Hie mécht d'Léier vum Wëssen erschéngen als d'Liicht, an als Geon an der Zäit vum Vintage. 28 Den éischte Mann kannt hatt net perfekt: net méi wäerten déi lescht hatt erausfannen. 29 Fir hir Gedanken si méi wéi d'Mier, an hir Rotschléi méi déif wéi déi grouss Déif. 30 Ech sinn och erausgaang wéi eng Baach aus engem Floss, an als Kanal an e Gaart. 31 Ech hu gesot: Ech wäert mäi beschte Gaart Waasser maachen, a mäi Gaartbett reichend Waasser maachen: a kuckt, meng Baach ass e Floss ginn, a mäi Floss ass e Mier ginn. 32 Ech wäert nach d'Léier maachen fir ze blénken wéi de Moien, a wäert hiert Liicht vu wäit ewech schécken. 33 Ech wäert d'Léier nach als Profezeiung ausgoen, an et fir all Alter iwwerloossen. 34Kuckt, datt ech net nëmme fir mech selwer geschafft hunn, mee fir all déi, déi Wäisheet sichen. KAPITEL 25 1 An dräi Saache sinn ech verschéint ginn, a sinn schéin opgestan souwuel virun Gott a Männer: d'Eenheet vu Bridder, d'Léift vun de Noperen, e Mann an eng Fra, déi zesummen averstane sinn. 2 Dräi Aarte vu Männer, déi meng Séil haasst, an ech sinn immens beleidegt vun hirem Liewen: en aarme Mann, deen houfreg ass, e räiche Mann, deen e Ligener ass, an en alen Erbrecher, deen dotéiert. 3 Wann Dir an Ärer Jugend näischt gesammelt hutt, wéi kënnt Dir eppes an Ärem Alter fannen?
4 O wéi schéin ass d'Uerteel fir gro Hoer, a fir eeler Männer Rot ze wëssen! 5 O wéi schéin ass d'Wäisheet vun den ale Männer, a Verständnis a Rotschléi fir Männer vun Éier. 6 Vill Erfahrung ass d'Kroun vun ale Männer, an d'Angscht vu Gott ass hir Herrlechkeet. 7 Et ginn néng Saachen, déi ech a mengem Häerz beuerteelt hunn fir glécklech ze sinn, an déi zéngt wäert ech mat menger Zong aussoen: E Mann, dee Freed vu senge Kanner huet; an deen dee lieft fir de Fall vu sengem Feind ze gesinn: 8 Gutt ass deen, dee mat enger Fra vum Verständnis wunnt, an deen net mat senger Zong gerutscht ass, an deen net e Mann gedéngt huet, dee méi onwäert ass wéi hie selwer: 9 Gutt ass deen, dee Virsiicht fonnt huet, an deen, deen an den Oueren schwätzt vun deenen, déi héieren wäerten: 10 O wéi grouss ass deen, dee Wäisheet fënnt! awer gëtt et keen iwwer him, deen den Här Angscht huet. 11 Awer d'Léift vum Här passéiert alles fir d'Beliichtung: deen, deen et hält, mat wat soll hie vergläicht ginn? 12 D'Angscht vum Här ass den Ufank vu senger Léift: an de Glawen ass den Ufank fir him ze hänken. 13 Gëff mir all Plo, awer d'Plo vum Häerz: an all Béisheet, awer d'Béisheet vun enger Fra: 14 An all Leed, awer d'Leed vun deenen, déi mech haassen: an all Revanche, awer d'Rache vu Feinde. 15 Et gëtt kee Kapp iwwer dem Kapp vun enger Schlaang; an et gëtt keng Roserei iwwer dem Roserei vun engem Feind. 16 Ech hu léiwer bei engem Léiw an engem Draach wunnen, wéi bei enger béiser Fra Haus ze halen. 17 D'Béisheet vun enger Fra verännert hiert Gesiicht, an däischter hiert Gesiicht wéi Sack. 18 Hire Mann soll ënnert sengen Noperen sëtzen; a wann hien héiert, da séngt et bitter. 19 All Béisheet ass nëmme wéineg fir d'Béisheet vun enger Fra: loosst den Deel vun engem Sënner op hatt falen. 20 Wéi e Sandwee op d'Féiss vun deenen eelere klammen, esou ass eng Fra voller Wierder fir e rouege Mann. 21 Stouss net op d'Schéinheet vun enger Fra, a wënscht hatt net fir ze genéissen. 22 Eng Fra, wa si hire Mann ënnerhält, ass voller Roserei, Ongerechtegkeet a vill Schold. 23 Eng béis Fra läscht de Courage, mécht e schwéiert Gesiicht an e blesséiert Häerz: eng Fra, déi hire Mann net an der Nout tréischte wäert, mécht schwaach Hänn a schwaach Knéien. 24 Vun der Fra koum den Ufank vun der Sënn, an duerch hir stierwe mir all. 25 Gitt d'Waasser kee Passage; weder eng béis Fra Fräiheet ze Gad am Ausland. 26 Wann si net geet, wéi s du hatt wëllt, da schneid hatt vun dengem Fleesch of, a gitt hir eng Scheedungsrechnung, a looss hatt goen.
KAPITEL 26 1 Geseent ass de Mann, deen eng deugend Fra huet, well d'Zuel vu sengen Deeg wäert duebel sinn. 2 Eng deugend Fra freet hire Mann, an hie wäert d'Jore vu sengem Liewen a Fridden erfëllen. 3 Eng gutt Fra ass eng gutt Portioun, déi am Deel vun deenen ginn, déi den Här fäerten, ginn. 4 Egal ob e Mann räich oder aarm ass, wann hien e gutt Häerz vis-à-vis vum Här huet, da wäert hien sech zu all Moment mat engem lëschtegen Gesiicht freeën. 5 Et ginn dräi Saachen, déi mäin Häerz Angscht huet; a fir déi véiert hat ech ganz Angscht: d'Verleumdung vun enger Stad, d'Versammlung vun enger onroueger Villfalt, an eng falsch Uklo: all dës si méi schlëmm wéi den Doud. 6 Awer eng Trauer vu Häerz a Leed ass eng Fra, déi jalous iwwer eng aner Fra ass, an e Plo vun der Zong, déi mat allen kommunizéiert. 7 Eng béis Fra ass e Joch, deen hin an hier gerëselt gëtt: deen, deen hatt hält, ass wéi wann hien e Skorpion hält. 8 Eng gedronk Fra an e Gadder am Ausland verursaacht grouss Roserei, a si wäert hir eege Schimmt net ofdecken. 9 D'Hoerheet vun enger Fra ass bekannt an hirem häerzlechen Ausgesinn an Aenliden. 10 Wann deng Duechter schummlos ass, haalt hatt strait, fir datt si sech net duerch vill Fräiheet mëssbraucht. 11 Waacht iwwer en onbestänneg Aen: a staunt Iech net, wa si géint dech schëlleg ass. 12 Si wäert hire Mond opmaachen, wéi en duuschtereg Reesender, wann hien e Sprangbuer fonnt huet, an drénken vun all Waasser no bei hir: Si wäert sech bei all Hecke sëtzen, an hir Quiver géint all Pfeil opmaachen. 13 D'Gnod vun enger Fra freet hire Mann, an hir Diskretioun wäert seng Schanken fetten. 14 Eng roueg a gnädeg Fra ass e Kaddo vum Här; an et gëtt näischt esou vill Wäert wéi e Geescht gutt instruéiert. 15 Eng geschummt an trei Fra ass eng duebel Gnod, an hire Kontinent Geescht kann net geschätzt ginn. 16 Wéi d'Sonn, wann se am héijen Himmel opkënnt; sou ass d'Schéinheet vun enger gudder Fra an der Uerdnung vun hirem Haus. 17 Wéi dat kloert Liicht op den hellege Käerzestänn ass; sou ass d'Schéinheet vum Gesiicht am reife Alter. 18 Wéi déi gëlle Säulen op de Sockets vu Sëlwer sinn; sou sinn déi fair Féiss mat engem konstante Häerz. 19 Mäi Jong, haalt d'Blum vun dengem Alter gesond; a gitt Är Kraaft net fir Friemen. 20 Wann Dir e fruchtbare Besëtz duerch d'ganz Feld kritt hutt, sät et mat Ärem eegene Som, a vertraut op d'Guttheet vun Ärem Stamm. 21 Also wäert Är Rass, déi Dir verléisst, vergréissert ginn, mat Vertrauen vun hirer gudder Ofstamung. 22 Eng Hoer soll als Spëtzt ugesinn ginn; awer eng bestuete Fra ass en Tuerm géint den Doud fir hire Mann. 23 Eng béis Fra gëtt als Deel un engem béise Mann ginn: awer eng gëttlech Fra gëtt him ginn, deen den HÄR Angscht huet.
24 Eng onéierlech Fra veruechtt Schimmt: awer eng éierlech Fra wäert hire Mann éieren. 25 Eng schamlos Fra soll als Hond gezielt ginn; awer déi, déi geschummt ass, wäert den Här fäerten. 26 Eng Fra, déi hire Mann Éiere mécht, soll vun allen weise beurteelt ginn; mee déi, déi him an hirem Stolz dishonoureth, soll vun all ungodly gezielt ginn. 27 Eng haart kräischend Fra an eng Schold solle gesicht ginn, fir d'Feinde ewech ze verdreiwen. 28 Et ginn zwou Saachen, déi mäi Häerz traureg sinn; an deen Drëtte mécht mech rosen: e Krichsmann, deen Aarmut leiden; a Männer vu Verständnis, déi net duerch gesat ginn; an een, dee vu Gerechtegkeet op d'Sënn zréckkënnt; den Här preparéiert sou een op d'Schwäert. 29 En Händler dierf sech kaum dovunner ofhalen, fir Ongerechtegkeet ze maachen; an en Huckster soll net vun der Sënn befreit ginn. KAPITEL 27 1 Vill hu fir eng kleng Saach gesënnegt; an deen no Iwwerfloss sicht, wäert seng Aen ofdréien. 2 Wéi en Nol festhält tëscht de Verbindunge vun de Steng; sou hält d'Sënn no tëscht kafen a verkafen. 3 Ausser e Mann hält sech fläisseg an der Angscht vum Här, säi Haus wäert séier ëmgedréint ginn. 4 Wéi wann ee sech mat engem Seif sieft, da bleift de Müll; also den Dreck vum Mënsch a sengem Gespréich. 5 Den Uewen beweist dem Potter seng Schëffer; also de Prozess vum Mënsch ass a sengem Begrënnung. 6 D'Fruucht seet, ob de Bam gekleet ass; sou ass d'Aussoe vun enger Wäisheet am Häerz vum Mënsch. 7 Lueft kee Mënsch, ier Dir hie schwätzt héiert; well dëst ass de Prozess vu Männer. 8 Wann Dir Gerechtegkeet follegt, da kritt Dir hatt a gitt hatt un, wéi e glorräich laang Kleed. 9 D'Villercher ginn op hir Gläichheet zréck; sou wäert d'Wourecht zréck an hinnen déi Praxis an hirem. 10 Wéi de Léiw op d'Bau gewaart; also sënnegt fir déi, déi Ongerechtegkeet schaffen. 11 Den Discours vun engem göttleche Mann ass ëmmer mat Wäisheet; awer en Narr ännert sech wéi de Mound. 12 Wann Dir ënnert den Indiskret sidd, beobacht d'Zäit; awer stänneg ënner Männer vu Verständnis sinn. 13 D'Discours vun den Narren ass schrecklech, an hire Sport ass d'Wëllegkeet vun der Sënn. 14 D'Gespréich vun deem, dee vill vereedegt, mécht d'Hoer oprecht; an hir Brawls maachen engem d'Oueren ophalen. 15 De Sträit vun de Stolz ass Bluttvergießung, an hir Scholden si schwéier fir d'Ouer. 16 Wien Geheimnisser entdeckt, verléiert säi Kreditt; a wäert ni Frënd zu sengem Geescht fannen. 17 Géif Äre Frënd gär, a sidd him trei: awer wann Dir seng Geheimnisser verréit, da follegt him net méi no. 18 Well wéi e Mann säi Feind zerstéiert huet; also hues du d'Léift vun dengem Noper verluer. 19 Wéi een, deen e Vugel aus senger Hand erausgoe léisst, sou hues du dengem Noper lassgelooss, a soll hien net méi kréien
20 Folg him net méi no, well hien ass ze wäit ewech; hien ass wéi e Réi aus der Schnéi geflücht. 21 Wat eng Wonn ugeet, kann se gebonnen ginn; an no der Belästegung kann et Reconciliatioun ginn: awer deen deen Geheimnisser verréit ass ouni Hoffnung. 22 Deen, dee mat den Ae wénkt, mécht Béisen: an deen, deen hie kennt, wäert vun him fortgoen. 23 Wann Dir präsent sidd, wäert hie séiss schwätzen a wäert Är Wierder bewonneren: awer um leschte wäert hien säi Mond widderhuelen an Är Aussoen verleumden. 24 Ech hu vill Saachen gehaasst, awer näischt wéi hien; well den Här wäert hien haassen. 25 Wien e Steen op der Héicht werft, werft en op säin eegene Kapp; an e täuschend Schlag wäert Wonnen maachen. 26 Wien e Gruef gräift, deen dorop falen: an deen, deen eng Fal setzt, gëtt dra geholl. 27 Deen, deen Ongerechtegkeet mécht, soll op hie falen, an hie wäert net wëssen, vu wou et kënnt. 28 Spott a Verschlechterung si vun de Stolz; awer d'Rache, wéi e Léiw, wäert op si leien. 29 Déi, déi sech iwwer de Fall vun de Gerechte freeën, ginn an d'Strooss geholl; an d'Angscht wäert se verbrauchen ier se stierwen. 30 Béiswëlleg a Roserei, och dës sinn Abominatiounen; an de sënnegen Mann wäert déi zwee hunn. KAPITEL 28 1 Deen, dee rächen, wäert Rache vum Här fannen, an hie wäert sécher seng Sënnen an Erënnerung halen. 2 Verzei däi Noper de Schued, deen hien dech gemaach huet, sou sollen och Är Sënne verginn ginn, wann Dir biet. 3 Ee Mann dréit Haass géint en aneren, a freet hien Verzeiung vum Här? 4 Hie weist kee Barmhäerzegkeet zu engem Mann, dee sech selwer ass: a freet hien Verzeiung vu sengen eegene Sënnen? 5 Wann deen, deen nëmme Fleesch ass, den Haass ernärt, wien freet seng Sënnen ze verzeechnen? 6 Denk un däin Enn, a loosst d'Feindlechkeet ophalen; erënnert d'Korruptioun an den Doud, a bleift an de Geboter. 7 Erënnert un d'Geboter, a dréit kee Béise mat Ärem Noper: erënnert un de Bund vum Allerhéchsten, a wénkt un Ignoranz. 8 Vermeit vu Sträit, an du solls Är Sënnen reduzéieren: well e rosen Mann wäert Sträit opléisen, 9 E sënnegt Mann mécht d'Frënn onroueg, a mécht Diskussioun tëscht deenen, déi am Fridde sinn. 10 Wéi d'Matière vum Feier ass, sou brennt et: a wéi d'Kraaft vun engem Mann ass, sou ass seng Roserei; an no sengem Räichtum klëmmt seng Roserei; a wat se méi staark sinn, déi streiden, wat se méi entzündegt ginn. 11 Eng séier Sträit brennt e Feier: an e séiere Kampf vergësst Blutt. 12 Wann Dir de Fonken bléist, da wäert et brennen: wann Dir drop späizt, da soll se geläscht ginn: a béid kommen aus Ärem Mond eraus.
13 Verflücht de Geflüster an d'Duebelzong: well sou hunn vill zerstéiert, déi am Fridde waren. 14 Eng Réckzong huet vill beonrouegt an se vun Natioun zu Natioun verdriwwen: staark Stied huet se ofgerappt an d'Haiser vu grousse Männer ëmgedréit. 15 Eng verréckt Zong huet deugend Fraen erausgehäit an se vun hirer Aarbecht entzunn. 16 Wien no nolauschtert, wäert ni Rou fannen, an ni roueg wunnen. 17 De Schlag vun der Peitsche mécht Marken am Fleesch: awer de Schlag vun der Zong brécht d'Schanken. 18 Vill sinn um Rand vum Schwert gefall: awer net sou vill wéi duerch d'Zong gefall sinn. 19 Gutt ass deen, deen duerch säi Gëft verdeedegt ass; deen net d'Joch dovun gezunn huet, an och net an hire Bänner gebonnen ass. 20 Well säi Joch dovun ass e Joch aus Eisen, an d'Bänner dovun sinn Messingbänner. 21Den Doud dovun ass e béisen Doud, d'Graf war besser wéi et. 22 Et soll keng Herrschaft iwwer déi hunn, déi Gott fäerten, a si solle net mat hirer Flam verbrannt ginn. 23 Déi, déi den Här verloossen, falen an et; an et soll an hinnen brennen, an net geläscht ginn; et soll op si wéi e Léiw geschéckt ginn, an se als Leopard opgoen. 24Kuckt, datt s du däi Besëtz mat Dornen ofdecken, an däi Sëlwer a Gold verbënnt, 25 A waacht Är Wierder an engem Gläichgewiicht, a maacht eng Dier a Bar fir Äre Mond. 26 Opgepasst, Dir rutscht net driwwer, fir datt Dir net virun deem falen, deen op waart. KAPITEL 29 1 Dee Barmhäerzlech ass, wäert säi Noper léinen; an deen, deen seng Hand stäerkt, hält d'Geboter. 2 Prêt un dengem Noper an der Zäit vu senger Bedierfness, a bezuelt du dengem Noper erëm an der Zäit. 3 Halt Äert Wuert, a handelt trei mat him, an du wäerts ëmmer dat fannen, wat fir dech néideg ass. 4 Vill, wéi eng Saach hinnen ausgeléint gouf, hunn gerechent, datt se fonnt gi sinn, an hunn se an d'Schwieregkeet bruecht, déi hinnen gehollef hunn. 5 Bis hien kritt huet, wäert hien dem Mann seng Hand Kuss; a fir d'Sue vum Noper schwätzt hien submissly: awer wann hien zréckbezuele soll, wäert hien d'Zäit verlängeren, an d'Wierder vu Trauer zréckginn a sech iwwer d'Zäit beschwéieren. 6 Wann hien duerchsetzt, da wäert hien d'Halschent kaum kréien, an hie wäert zielen, wéi wann hien et fonnt hätt: wann net, huet hien him vu senge Suen entzunn, an hien huet him e Feind ouni Grond kritt: hien bezilt him mat Fluchen an Gelänner; a fir Éier wäert hien him Schimmt bezuelen. 7 Vill hunn dofir refuséiert, fir aner Männer hir schlecht Handlung ze léinen, aus Angscht ze bedréien.
8 Du hues awer Gedold mat engem Mann an engem aarme Land, a verzeechst net fir him Barmhäerzegkeet ze weisen. 9 Hëlleft den Aarm wéinst dem Gebot, a béit hien net ewech wéinst senger Aarmut. 10 Verléiert däi Geld fir däi Brudder an däi Frënd, a loosst et net ënner engem Steen rusten, fir verluer ze goen. 11 Stellt Äre Schatz op no de Geboter vum Allerhéichsten, an et wäert Iech méi Gewënn bréngen wéi Gold. 12 Schéckt Almosen an denge Lagerhaiser zou: an et wäert dech vun all Leed befreien. 13 Et wäert fir dech géint deng Feinde besser kämpfen wéi e staarkt Schëld a staarkt Spuer. 14 En éierleche Mann ass Sëcherheet fir säin Noper: awer deen, deen onbestänneg ass, wäert hien verloossen. 15 Vergiesst net d'Frëndschaft vun Ärer Sécherheet, well hien huet säi Liewe fir dech ginn. 16 E Sënner wäert de gudde Besëtz vu senger Sécherheet ëmbréngen: 17 An deen, deen ondankbar ass, wäert hien a Gefor loossen, deen hien erléist huet. 18 Suretiship huet vill vu guddem Eegentum zréckgezunn an si gerëselt wéi eng Welle vum Mier: Mächteg Männer hunn et aus hiren Haiser verdriwwen, sou datt si ënner friemen Natiounen wandern. 19 E béise Mann, deen d'Geboter vum Här iwwerschreift, wäert an d'Sécherheet falen: an deen, deen d'Geschäfter vun anere Männer fir Gewënn ënnerhëlt an nofolgt, wäert an d'Klouschter falen. 20 Hëlleft dengem Noper no Ärer Kraaft, a passt op, datt Dir selwer net an d'selwecht fält. 21 D’Haaptsaach vum Liewen ass Waasser, a Brout, a Kleeder, an en Haus fir d’Schimmt ze decken. 22 Besser ass d'Liewe vun engem aarme Mann an engem mëttlere Gîte, wéi e delikaten Iessen am Haus vun engem aneren. 23 Sief et wéineg oder vill, haalt dech zefridden, datt Dir d'Schold vun Ärem Haus net héiert. 24 Well et ass e miserabelt Liewen, vun Haus zu Haus ze goen: well wou Dir e Frieme sidd, getraut Dir Äre Mond net opzemaachen. 25 Du solls amuséieren a festhalen, a kee Merci hunn: ausserdeem solls du batter Wierder héieren: 26 Komm, du Friemen, a stellt en Dësch, a fidder mech mat deem, wat s du prett hues. 27 Gëff Plaz, du Friemen, engem Éiere Mann; mäi Brudder ass komm, fir agespaart ze ginn, an ech brauch mäin Haus. 28 Dës Saache si schlëmm fir e Mann vu Verständnis; d'Ukënnegung vum Hausraum, an d'Reproche vum Kredittgeber. KAPITEL 30 1 Deen, dee säi Jong gär huet, mécht him dacks d'Staang fillen, fir datt hien um Enn Freed iwwer hie kann hunn. 2 Deen, dee säi Jong bestrooft, wäert Freed an him hunn, a wäert sech iwwer him ënner senge Bekannten freeën.
3 Deen, dee säi Jong léiert, trauert de Feind: a virun senge Frënn wäert hie sech iwwer him freeën. 4 Och wann säi Papp stierft, ass hien awer wéi wann hien net dout wier: well hien huet een hannerlooss, dee sech selwer ass. 5 Wärend hie gelieft huet, huet hie gesinn a sech iwwer hie freet: a wéi hie gestuerwen ass, war hien net traureg. 6 Hien huet e Rache géint seng Feinde hannerlooss, an een, dee senge Frënn Frëndlechkeet zouginn. 7 Wien zevill vu sengem Jong mécht, soll seng Wonnen verbannen; a seng bowels wäert op all kräischen beonrouegt ginn. 8 E Päerd, deen net gebrach ass, gëtt häerzlech: an e Kand, dat sech selwer verlooss huet, wäert gewëllt sinn. 9 Cocker däi Kand, an hie wäert dech Angscht maachen: Spill mat him, an hie bréngt dech an d'Schwéierkraaft. 10 Laachen net mat him, fir datt Dir Trauer mat him hutt, a fir datt Dir um Enn Är Zänn knascht. 11 Gëff him keng Fräiheet a senger Jugend, a blénkt net op seng Dommheeten. 12 Béie säin Hals erof, während hie jonk ass, a schloe hien op d'Säiten, während hien e Kand ass, fir datt hien net haart gëtt, an dir net gefollegt gëtt, an esou Trauer an däi Häerz bréngt. 13 Chastize däi Jong, an haalt hien un der Aarbecht, fir datt säi schüchtert Verhalen dech net beleidegt ass. 14 Besser ass den Aarm, deen gesond a staark vun der Konstitutioun ass, wéi e räiche Mann, deen a sengem Kierper betraff ass. 15 Gesondheet a guddem Kierper vum Kierper si virun allem Gold, an e staarke Kierper iwwer onendleche Räichtum. 16 Et gëtt kee Räichtum iwwer e gesonde Kierper, a keng Freed iwwer d'Freed vum Häerz. 17 Den Doud ass besser wéi e battert Liewen oder kontinuéierlech Krankheet. 18 Delikatessen, déi op de Mond gegoss ginn, si wéi Fleesch vu Fleesch op e Graf. 19 Wat gutt mécht d'Offer un engem Idol? well weder kann et iessen nach richen: sou ass deen, dee vum Här verfollegt gëtt. 20 Hie gesäit mat sengen Aen a kräizt, wéi en Eunuch, deen eng Jongfra ëmhëlt a suckt. 21 Gitt däi Geescht net un d'Schwéierkraaft iwwer, a bedroht dech net an dengem eegene Rot. 22 D'Freed vum Häerz ass d'Liewen vum Mënsch, an d'Freed vun engem Mann verlängert seng Deeg. 23 Géif deng Séil gär, a tréischt däin Häerz, huel d'Leed wäit vun dir ewech: well Trauer huet vill ëmbruecht, an et gëtt kee Gewënn dran. 24 Näid a Roserei verkierzen d'Liewen, a Virsiichtegkeet bréngt Alter virun der Zäit. 25 E lëschtegt a gutt Häerz këmmert sech ëm säi Fleesch a seng Diät. KAPITEL 31 1 Waacht no Räichtum verbraucht d'Fleesch, an d'Betreiung dovun dréit de Schlof ewech.
2 Oppassen op d'Betreiung léisst e Mann net schlofen, wéi eng krank Krankheet de Schlof brécht, 3 Déi Räich hunn grouss Aarbecht fir Räichtum zesummen ze sammelen; a wann hien rascht, ass hie mat sengen Delikatesse gefëllt. 4 Den Aarm schafft a sengem aarme Land; a wann hien fortgeet, ass hien nach ëmmer Nout. 5 Deen, dee Gold gär huet, wäert net gerechtfäerdegt ginn, an deen, dee Korruptioun verfollegt, wäert genuch dovun hunn. 6 Gold war d'Ruin vu ville, an hir Zerstéierung war präsent. 7 Et ass e Stoussblock fir déi, déi him opferen, an all Narren soll domat geholl ginn. 8 Geseent ass de Räich, deen ouni Feeler fonnt gëtt, an net no Gold gaang ass. 9 Wien ass hien? a mir wäerten him geseent nennen: well wonnerbar Saachen huet hien ënner senge Leit gemaach. 10 Wien gouf domatter probéiert a perfekt fonnt? dann loosse him Herrlechkeet. Wien kéint beleidegen, an huet net beleidegt? oder Béis gemaach, an huet et net gemaach? 11 Seng Wueren solle gegrënnt ginn, an d'Versammlung soll seng Almosen erklären. 12 Wann s du bei engem räichen Dësch sëtzt, da sief net giereg drop, a sot net: Et ass vill Fleesch drop. 13 Denkt drun datt e béist A eng béis Saach ass: a wat ass méi béis geschaf wéi en A? dofir weinst et bei all Occasioun. 14Streck deng Hand net aus, wou se kuckt, a stécht se net mat him an d'Schuel. 15 Riichter Ären Noper net eleng: a sief op all Punkt dezent. 16 Iess wéi et e Mënsch gëtt, déi Saachen, déi virun Iech gestallt ginn; an versenkt Notiz, fir datt Dir net gehaasst sidd. 17 Loosst d'éischt fir d'Manéier; a sief net onbestänneg, fir datt Dir net beleidegt. 18 Wann s du ënnert ville sëtzt, da riicht deng Hand net fir d'éischt aus. 19 E ganz wéineg ass genuch fir e Mann, dee gutt gefleegt ass, an hie bréngt säi Wand net kuerz op säi Bett. 20 De gesonde Schlof kënnt vu mëttelméissegen Iessen: hien ass fréi opgaang, a säi Verstand ass mat him: awer de Péng vum kucken, an de Choler, an de Bauchpéng, si bei engem onsättegen Mann. 21 A wann Dir gezwongen sidd ze iessen, maach op, gitt eraus, iwel, an du hues Rou. 22 Mäi Jong, lauschter mech, a veruecht mech net, a schlussendlech fannt Dir wéi ech dir gesot hunn: an all denge Wierker séier, also wäert et keng Krankheet bei Iech kommen. 23 Wien ass liberal vu sengem Fleesch, Männer solle gutt vun him schwätzen; an de Bericht vu sengem gudde Haushalt gëtt gegleeft. 24 Awer géint deen, deen en Niggard vu sengem Fleesch ass, wäert d'ganz Stad murmelen; an d'Zeegnes vu senger Niggardness soll net gezweiwelt ginn.
25 Beweis net Deng Tapferkeet am Wäin; well Wäin huet vill zerstéiert. 26 Den Uewen beweist de Rand duerch Tauchen: sou wënscht d'Häerzer vun de Stolz duerch Drénken. 27 Wäin ass fir e Mann sou gutt wéi d'Liewen, wann et mëttelméisseg gedronk gëtt: wat ass d'Liewen dann fir e Mann, deen ouni Wäin ass? well et gouf gemaach fir Männer frou ze maachen. 28 Wäin moossbar gedronk an an der Saison bréngt Freed vum Häerz a Freed vum Geescht: 29 Awer de Wäin, dee mat Iwwerschoss gedronk ass, mécht Batterkeet vum Geescht, mat Kräuter a Sträit. 30 Drunkenness vergréissert de Roserei vun engem Narren, bis hien beleidegt: et reduzéiert d'Kraaft a mécht Wounds. 31 Refuséiert Ären Noper net um Wäin, a veruecht hien net a senger Freed: gitt him keng trotzdem Wierder, an dréckt net op hien mat him ze drénke. KAPITEL 32 1 Wann Dir de Meeschter vun engem Fest gemaach gi sidd, hieft dech net op, mee sief ënnert hinnen als ee vun de Rescht; këmmert sech virsiichteg ëm si, a sëtzt also. 2 A wann Dir Är ganz Amt gemaach hutt, huelt Är Plaz, fir datt Dir mat hinnen frou sidd, a kritt eng Kroun fir Är gutt Uerdnung vum Fest. 3 Schwätzt, Dir, deen den Eelste sidd, well et gëtt Iech, awer mat gesondem Uerteel; an hënneren net musick. 4 Gëff keng Wierder eraus, wou et e Museker ass, a weist keng Wäisheet aus der Zäit. 5 E Concert vu Musek an engem Banquet vu Wäin ass als Signet aus Karbunkel a Gold. 6 Als Signet vun engem Smaragde an engem Wierk vu Gold, sou ass d'Melodie vu Musek mat agreabele Wäin. 7 Schwätzt, jonke Mann, wann Dir braucht: an awer kaum wann Dir zweemol gefrot sidd. 8 Loosst Deng Ried kuerz sinn, vill a wéinege Wierder verstoen; sief wéi een dee weess an awer seng Zong hält. 9 Wann Dir ënnert grousse Männer sidd, maacht Iech net mat hinnen gläich; a wann antike Männer sinn am Plaz, benotzen net vill Wierder. 10 Virun den Donner geet de Blëtz; a virun engem geschummt Mann wäert Gonschten goen. 11 Stitt op Zäit, a sief net de leschte; awer kommt dech ouni Retard heem. 12 Do huelt däi Zäitverdreif, a maacht wat Dir wëllt: awer sënnegt net duerch houfreg Ried. 13 A fir dës Saache blesséiert deen, deen dech gemaach huet, an huet dech mat senge gudde Saachen ersat. 14 Wien den Här Angscht huet, kritt seng Disziplin; an déi, déi him fréi sichen, wäerten Gnod fannen. 15 Deen, deen d'Gesetz sicht, soll domat gefëllt ginn: awer den Hypokrit gëtt domat beleidegt. 16 Déi, déi den Här fäerten, wäerten Uerteel fannen, a solle Gerechtegkeet wéi e Liicht abréngen. 17 E sënnegt Mann gëtt net bestrooft, mee fënnt eng Excuse no sengem Wëllen. 18 E Mann vu Rot wäert berücksichtegt sinn; awer e friemen an houfreg Mann ass net mat Angscht
beängschtegend, och wann hie vu sech selwer ouni Rot gemaach huet. 19 Maacht näischt ouni Rot; a wann Dir eemol gemaach hutt, berou net. 20 Gitt net op e Wee, op deen Dir fale kënnt, a stéisst net ënner de Steng. 21 Sidd net zouversiichtlech op eng einfach Manéier. 22 A passt op fir Ären eegene Kanner. 23 Vertrau deng Séil bei all guddem Wierk; well dat ass d'Erhale vun de Geboter. 24 Deen un den Här gleeft, këmmert sech ëm d'Gebot; an deen op him vertraut, wäert ni méi schlëmm ginn. KAPITEL 33 1 Et soll kee Béist mat deem geschéien, deen den HÄR Angscht huet; awer an der Versuchung och erëm wäert hien him befreien. 2 E weise Mann haasst d'Gesetz net; mee deen doran en Hypokrit ass, ass wéi e Schëff am Stuerm. 3 E Mann vu Verständnis vertraut op d'Gesetz; an d'Gesetz ass him trei, als Orakel. 4 Bereet Iech vir, wat ze soen, a sou wäert Dir héieren ginn: a bindt Uweisungen un, a maacht dann Äntwert. 5 D'Häerz vun den Narren ass wéi e Karrad; a seng Gedanken si wéi e rullende Axletree. 6 E Hengste Päerd ass wéi e Spottende Frënd, hien neigt ënner jidderee deen op him sëtzt. 7 Firwat iwwerschratt een Dag en aneren, wann all d'Liicht vun all Dag am Joer vun der Sonn ass? 8 Duerch d'Wësse vum Här goufen se ënnerscheet: an hien huet d'Saisons a Fester geännert. 9 E puer vun hinnen huet hien héich Deeg gemaach, an se gehellegt, an e puer vun hinnen huet hien gewéinlech Deeg gemaach. 10 An all Mënsch sinn aus dem Buedem, an den Adam gouf vun der Äerd geschaf: 11 A vill Wëssen huet den Här hinnen opgedeelt an hir Weeër divers gemaach. 12 E puer vun hinnen huet hien geseent an héichgehalen, an e puer vun hinnen huet hien geheescht, an huet sech no bei sech gesat: awer e puer vun hinnen huet hien verflucht an erof bruecht an aus hire Plazen erausgezunn. 13 Wéi de Lehm an der Hand vum Potter ass, fir et no senger Freed ze maachen: sou ass de Mënsch an der Hand vun deem, deen hien gemaach huet, fir hinnen ze maachen wéi hien am Beschten gefällt. 14 Gutt ass géint dat Béist gesat, an d'Liewen géint den Doud: sou ass de Gëtteg géint de Sënner, an de Sënner géint de gëttleche. 15 Also kuckt op all d'Wierker vum Allerhéchsten; an et sinn zwee an zwee, een géint deen aneren. 16 Ech sinn erwächt lescht vun all, wéi een deen no de Grapesamler versammelt: duerch de Segen vum Här hunn ech profitéiert, a meng Wäipress getrëppelt wéi e Sammler vun Drauwe. 17 Bedenkt datt ech net nëmme fir mech selwer geschafft hunn, mee fir all déi, déi Léiere sichen.
18Héiert mech, o Dir Grouss Männer vum Vollek, an lauschtert mat Ären Oueren, Dir Herrscher vun der Kongregatioun. 19 Gëff däi Jong a Fra, däi Brudder a Frënd, d'Muecht iwwer dech net, während Dir liewt, a gitt Är Wueren net un engem aneren: fir datt et dech net berouegt, an Dir widderhëlt fir datselwecht. 20 Soulaang wéi Dir wunnt an an dech Otem hutt, gitt dech net iergendeen iwwer. 21 Well et ass besser, datt Är Kanner no Iech sichen, wéi datt Dir un hir Héiflechkeet stoe sollt. 22 Halt an all denge Wierker fir Iech selwer d'Präisser; loosst kee Fleck an Ärer Éier. 23 Zu der Zäit, wou Dir Är Deeg ophalen, an Äert Liewen fäerdeg bréngt, verdeelt Är Ierfschaft. 24 Fudder, e Wand a Laascht si fir den Esel; a Brout, Korrektur an Aarbecht, fir en Dénger. 25 Wann s du däi Knecht op d'Aarbecht setzt, da solls du Rou fannen: awer wann s du him Leed loosse loossen, da soll hien d'Fräiheet sichen. 26 E Joch an e Kraang béien den Hals: esou si Folteren a Folter fir e béisen Dénger. 27 Schéckt hien op d'Aarbecht, fir datt hien net ledig ass; well Idleness léiert vill Béis. 28 Setzt hien op d'Aarbecht, wéi et him passt: wann hien net gehorsam ass, da maacht méi schwéier Ketten un. 29 Awer sidd net exzessiv vis-à-vis vun iergendenger; an ouni Diskretioun näischt maachen. 30 Wann s du e Knecht hues, da looss hie fir Iech sinn wéi Dir selwer, well Dir him mat engem Präis kaaft hutt. 31 Wann Dir e Knecht hutt, freet hien wéi e Brudder: well Dir braucht him, wéi vun Ärer eegener Séil: wann Dir him béis freet, an hie leeft vun dir, wéi eng Manéier gitt Dir fir hien ze sichen? KAPITEL 34 1 D'Hoffnungen vun engem Mann ouni Verständnis sinn ëmsoss a falsch: an Dreem hiewen Narren op. 2 Deen, deen Dreem berücksichtegt, ass wéi deen, deen op e Schiet fält an de Wand nofolgt. 3 D'Visioun vun Dreem ass d'Ähnlechkeet vun enger Saach mat engem aneren, och wéi d'Ähnlechkeet vun engem Gesiicht op e Gesiicht. 4 Wat kann gereinegt ginn vun enger onreiner Saach? an aus där Saach, déi falsch ass, wat Wourecht kënnt? 5 Divinatiounen, a Soothsays, an Dreem, sinn ëmsoss: an d'Häerz erënnert sech, wéi d'Häerz vun enger Fra an der Travail. 6 Wann se net vum Allerhéchsten an Ärer Visite geschéckt ginn, setzt Äert Häerz net op si. 7 Well Dreem hu vill täuscht, a si hu gescheitert, déi hir Vertrauen an hinnen setzen. 8 D'Gesetz soll perfekt fonnt ginn ouni Ligen: a Wäisheet ass Perfektioun fir e treie Mond. 9 E Mann, dee gereest ass, weess vill; an deen, dee vill Erfahrung huet, wäert Wäisheet erklären. 10 Dee keng Erfahrung huet, weess wéineg: awer deen, dee gereest ass, ass voller Virsiicht.
11 Wéi ech ënnerwee sinn, hunn ech vill Saache gesinn; an ech verstinn méi wéi ech ausdrécke kann. 12 Ech war dacks a Gefor vum Doud: ech sinn awer wéinst dëse Saachen befreit ginn. 13 De Geescht vun deenen, déi den Här fäerten, wäert liewen; well hir Hoffnung ass op him, deen se rett. 14 Wien den HÄR Angscht huet, wäert net fäerten a keng Angscht hunn; well hien ass seng Hoffnung. 15 Geseent ass d'Séil vun deem, deen den HÄR Angscht huet: op wien kuckt hien? a wien ass seng Kraaft? 16 Well d'Ae vum Här sinn op déi, déi hie gär hunn, hien ass hire mächtege Schutz a staarken Openthalt, eng Verteidegung vun der Hëtzt, an eng Ofdeckung vun der Sonn an der Mëttesstonn, eng Erhaalung vu Stëppelen, an eng Hëllef vu Falen. 17 Hien hieft d'Séil op, an hellt d'Aen op: hie gëtt Gesondheet, Liewen a Segen. 18 Deen, dee vun enger Saach, déi falsch kritt ass, offréiert, seng Offer ass lächerlech; an d'Geschenker vun ongerechte Männer ginn net ugeholl. 19 Den Allerhéchsten ass net zefridden mat den Opfer vun de Béisen; weder ass hien fir d'Sënn pazifizéiert duerch d'Viel vun Opfer. 20 Wien eng Offer vun de Wueren vun den Aarm bréngt, mécht wéi een, deen de Jong virun den Ae vu sengem Papp ëmbréngt. 21 D'Brout vun den Bedierfnesser ass hiert Liewe: deen, deen him dovun bedréit, ass e Mann vu Blutt. 22 Deen, dee sengem Noper säi Liewen ewechhëlt, mécht hien ëm; an deen, deen den Aarbechter vu sengem Loyer bedréit, ass e Bluttvergieter. 23 Wann een baut, an deen aneren zerstéiert, wat Gewënn hunn se dann awer Aarbecht? 24 Wann een biet, an een aneren verflucht, wiem seng Stëmm héiert den Här? 25 Deen, dee sech nom Touch vun engem Doudegen Kierper wäscht, wann hien et erëm beréiert, wat huet säi Wäsch? 26 Also ass et mat engem Mann, dee fir seng Sënnen fastest, an erëm geet an datselwecht mécht: wien héiert säi Gebied? oder wat bréngt him seng Bescheidenheet? KAPITEL 35 1 Deen d'Gesetz hält, bréngt Affer genuch: deen, deen op d'Gebot opmierksam ass, bitt e Friddensoffer. 2 Deen, deen e gudde Wendung erfëllt, bitt fein Miel; an deen Almosen gëtt, offréiert Lob. 3 Vun der Béisheet ofzegoen ass eng Saach, déi dem Här gefält; an d'Ongerechtegkeet ze verloossen ass eng Erléisung. 4 Du solls net eidel virum Här erschéngen. 5 Well all dës Saache solle gemaach ginn wéinst dem Gebot. 6 D'Offer vun de Gerechte mécht den Altor Fett, an de séissen Geroch dovun ass virun dem Allerhéchsten. 7 D'Opfer vun engem gerechte Mann ass akzeptabel. an d'Erënnerung dovunner wäert ni vergiess ginn. 8 Gëff dem Här seng Éier mat engem gudden Aen, a verklengert net déi éischt Fruucht vun dengen Hänn.
9 An all denge Kaddoe weisen e glécklecht Gesiicht, a widmet Är Zénger mat Freed. 10 Gëff dem Allerhéchsten no wéi hien dech beräichert huet; a wéi Dir kritt hutt, gitt mat engem lëschtegen Aen. 11 Fir den Här recompenseth, a wäert dir siwe Mol esou vill ginn. 12 Denkt net mat Kaddoen ze korruptéieren; fir esou wäert hien net kréien: a Vertrauen net op ongerecht Opfer; well den Här ass Riichter, a mat him ass kee Respekt vu Persounen. 13 Hie wäert keng Persoun géint en aarme Mann akzeptéieren, awer d'Gebied vun den Ënnerdréckten héieren. 14 Hie wäert d'Ufro vun de Papplos net veruechten; nach d'Witfra, wann se hir Plainte ausgoss. 15 Lafen d'Tréinen net der Witfra hir Wangen? an ass hir Gejäiz net géint hien, deen se fale léisst? 16 Deen, deen den Här déngt, gëtt mat Gnod ugeholl, a säi Gebied wäert bis op d'Wolleken erreechen. 17 D'Gebied vun den bescheidenen duerchbréngt d'Wolleken: a bis et no kënnt, wäert hien net getréischt ginn; a wäert net fortgoen, bis den Allerhéchste kuckt, fir gerecht ze riichten an Uerteel auszeféieren. 18 Fir den Här wäert net slack ginn, an de Mighty wäert net gedëlleg mat hinnen sinn, bis hien d'Lënn vun den onbarmhäerzegen an d'Lende vun den onbarmhäerzege geschloe huet an d'Heeden d'Rache zréckbezuelt huet; bis hien d'Viel vun de Stolz ewechgeholl huet an de Zepter vun den Ongerechte gebrach huet; 19 Bis hien all Mënsch no sengen Handlungen an d'Wierker vun de Mënschen no hire Geräter gelongen huet; bis hien d'Ursaach vu sengem Vollek beuerteelt huet, an huet hinnen a senger Barmhäerzegkeet Freed gemaach. 20 Barmhäerzegkeet ass saisonabel an der Zäit vun der Leed, wéi Reenwolleken an der Zäit vun der Dréchent. KAPITEL 36 1 Gëff eis Barmhäerzegkeet, O Här Gott vun allem, a kuckt eis: 2 A schéckt Är Angscht op all d'Natiounen, déi dech net sichen. 3 Hieft Är Hand géint déi friem Natiounen op, a loosst se Är Kraaft gesinn. 4 Wéi s du an eis virun hinnen gehellegt bass: also sief du ënnert hinnen virun eis vergréissert. 5 A loosst se dech kennen, sou wéi mir dech kennegeléiert hunn, datt et kee Gott gëtt, awer nëmmen du, o Gott. 6 Weis nei Schëlder, a maacht aner komesch Wonner: Verherrlech Är Hand an däi rietsen Aarm, fir datt se Är wonnerbar Wierker virstellen. 7 Huel d'Ronn op, a gitt Roserei aus: huel de Géigner ewech, an zerstéiert de Feind. 8 Maacht d'Zäit kuerz, erënnert un de Bund, a loosst se Är wonnerbar Wierker erklären. 9 Loosst deen, deen entkommt, vum Roserei vum Feier verbraucht ginn; a loosse se ëmkommen, déi d'Leit ënnerdrécken.
10 Schlag d'Käpp vun den Herrscher vun den Heiden, déi soen: Et gëtt keen anere wéi mir. 11 Sammelt all d'Stämme vum Jakob zesummen, an ierft se, wéi vun Ufank un. 12 O Här, ermëllt Iech op dat Vollek, dat vun Ärem Numm genannt gëtt, an iwwer Israel, deen Dir Ären Éischtgebueren genannt hutt. 13 O sief Barmhäerzegkeet fir Jerusalem, Deng helleg Stad, d'Plaz vun Denger Rou. 14 Fëllt d'Sion mat dengen onerklärlechen Orakelen, an däi Vollek mat Denger Herrlechkeet: 15 Gitt Zeegnes un déi, déi s du vun Ufank un besëtzt hues, an hieft Prophéiten op, déi an dengem Numm gewiescht sinn. 16 Belount déi, déi op dech waarden, a loosst Är Prophéiten trei fonnt ginn. 17O Här, héiert d'Gebied vun dengen Dénger, no dem Segen vum Aaron iwwer däi Vollek, fir datt all déi, déi op der Äerd wunnen, wëssen, datt Dir den HÄR, den éiwege Gott, sidd. 18 De Bauch verschlëmmt all Fleesch, awer ass ee Fleesch besser wéi dat anert. 19 Wéi de Gaum schmaacht verschidden Aarte vu Wënzer: sou mécht en Häerz vu falsche Rieden ze verstoen. 20 E froward Häerz mécht Schwieregkeeten: awer e Mann mat Erfahrung wäert him kompenséieren. 21 Eng Fra wäert all Mann ophuelen, awer eng Duechter ass besser wéi déi aner. 22 D'Schéinheet vun enger Fra begeeschtert d'Gesiicht, an e Mann huet näischt besser gär. 23 Wann et Frëndlechkeet, Gedold a Komfort an hirer Zong ass, dann ass hire Mann net wéi aner Männer. 24 Deen eng Fra kritt, fänkt e Besëtz un, eng Hëllef wéi hie selwer, an e Pilier vun der Rou. 25 Wou keng Hecke ass, do ass de Besëtz verduerwe: an deen, dee keng Fra huet, wäert traureg op an erof wanderen. 26 Wien wäert engem Déif vertrauen, dee gutt ernannt ass, dee vu Stad zu Stad iwwerspréngt? Also wien wäert e Mann gleewen, deen keen Haus huet, a wunnt iwwerall wou d'Nuecht him hëlt? KAPITEL 37 1 All Frënd seet: Ech sinn och säi Frënd: awer et gëtt e Frënd, deen nëmmen e Frënd am Numm ass. 2 Ass et net eng Trauer zum Doud, wann e Begleeder a Frënd zu engem Feind ëmgewandelt gëtt? 3 O béis Fantasie, vu wou bass du erakomm fir d'Äerd mat Bedruch ze decken? 4 Et gëtt e Begleeder, dee sech iwwer de Wuelstand vun engem Frënd freet, awer an der Zäit vum Ierger wäert géint hie sinn. 5 Et gëtt e Begleeder, dee säi Frënd fir de Bauch hëlleft, an de Buckler géint de Feind ophëlt. 6 Vergiesst däi Frënd net an dengem Geescht, a sief him net an dengem Räichtum. 7 All Conseiller ernimmt Rot; awer et gëtt e puer, déi fir sech selwer beroden.
8 Opgepasst op e Beroder, a weess virdru wat hien huet; well hie wäert fir sech selwer beroden; fir datt hien de Lot op dech geheit, 9 A sot zu dir: Äre Wee ass gutt: an duerno steet hien op der anerer Säit, fir ze kucken, wat Iech geschéie wäert. 10 Consultéiert net mat engem, deen dech verdächtegt: a verstoppt Är Rotschléi fir déi, déi dech beneiden. 11 Och konsultéiert net mat enger Fra, déi hatt beréiert, op déi si jalous ass; weder mat engem Feigling a Saache Krich; nach mat engem Händler iwwer Austausch; nach mat engem Keefer vun verkafen; nach mat engem neidesche Mann vun Dankbarkeet; nach mat engem unmerciful Mann beréieren Frëndlechkeet; nach mat der slothful fir all Aarbecht; nach mat engem Hireling fir e Joer Ofschlossaarbecht; nach mat engem inaktiven Knecht vu vill Geschäft: lauschtert net op dës an iergendenger Saach vu Rot. 12 Awer sief dauernd mat engem göttleche Mann, deen Dir wësst d'Geboter vum Här ze halen, deem säi Geescht no Ärem Geescht ass, a wäert mat Iech traureg sinn, wann Dir Mëssbrauch gitt. 13 A loosst de Rot vun dengem eegenen Häerz stoen: well et gëtt kee Mënsch méi trei zu dir wéi et. 14 Well e Mënsch säi Geescht ass iergendwann gewinnt him méi wéi siwe Wächter ze soen, déi uewen an engem héijen Tuerm sëtzen. 15 A virun allem dat biet dem Allerhéchsten, datt hien Äre Wee an Wourecht leet. 16 Loosst de Verstand virun all Betrib goen, a Rotschléi virun all Handlung. 17 D'Gesiicht ass en Zeeche fir d'Häerz ze änneren. 18 Véier Aarte vu Saachen erschéngen: Gutt a Béis, Liewen an Doud: awer d'Zong regéiert ëmmer iwwer si. 19 Et gëtt een, dee weis ass a vill léiert, an awer fir sech selwer net rentabel ass. 20 Et gëtt een, dee Wäisheet a Wierder weist, an haasst gëtt: hie wäert all Iessen aarm sinn. 21 Well d'Gnod ass net ginn, hien vum Här, well hie vun all Wäisheet entzunn ass. 22 En aneren ass weise fir sech selwer; an d'Uebst vum Verständnis sinn a sengem Mond commendable. 23 E weise Mann léiert säi Vollek; an d'Fruucht vu sengem Verständnis feelen net. 24 E weise Mann wäert mat Segen gefëllt ginn; an all déi, déi him gesinn, wäerten him glécklech zielen. 25 D'Deeg vum Liewen vum Mënsch kënne gezielt ginn: awer d'Deeg vun Israel sinn onzuelbar. 26 E weise Mann wäert Herrlechkeet ënner sengem Vollek ierwen, a säin Numm wäert éiweg sinn. 27 Mäi Jong, beweis deng Séil an dengem Liewen, a kuckt wat Béis dofir ass, a gitt et net. 28 Well alles ass net profitabel fir all Mënsch, an och net all Séil Freed an all Saach. 29 Sidd net unsatiable an all lecker Saach, an och net ze gourmandseg op Fleesch: 30 Well iwwerschësseg Fleesch bréngt Krankheet, an Iwwerschwemmung wäert zu Choler ginn. 31 Duerch Iwwerschwemmung si vill ëmkomm; mee deen oppassen, verlängert säi Liewen.
KAPITEL 38 1 Éier en Dokter mat der Éier, déi him zougänglech ass fir d'Notzung, déi Dir vun him hutt: well den Här huet hien erschaf. 2 Well vum Allerhéchsten kënnt Heelen, an hie wäert Éier vum Kinnek kréien. 3 D'Fäegkeet vum Dokter wäert säi Kapp ophiewen: an an de Ae vu grousse Männer wäert hien a Bewonnerung sinn. 4 Den Här huet Medikamenter aus der Äerd geschaf; an deen, dee weise ass, wäert se net ofhalen. 5 War d'Waasser net mat Holz séiss gemaach, fir datt d'Tugend dovun bekannt wier? 6 An hien huet de Männer d'Fäegkeet ginn, fir datt hien a senge wonnerbare Wierker geéiert ginn. 7 Mat esou heelt hien d'Mënsche, an hëlt hir Péng ewech. 8 Vun esou mécht den Apotheker e Séisswueren; a vu senge Wierker gëtt et keen Enn; a vun him ass Fridden iwwer d'ganz Äerd, 9 Mäi Jong, an Ärer Krankheet sief net vernoléissegt: awer biet den Här, an hie wäert dech ganz maachen. 10 Loosst d'Sënn of, a bestallt Är Hänn richteg, a botzt Äert Häerz vun all Béisen. 11 Gëff e séissen Aroma, an Erënnerung un fein Miel; a maachen e Fett Offer, wéi net sinn. 12 Da gitt dem Dokter Plaz, well den Här huet hien erschaf: loosst hien net vun dir goen, well Dir braucht him. 13 Et gëtt eng Zäit wou an hiren Hänn e gudde Succès gëtt. 14 Fir si sollen och den HÄR bieden, datt hien dat wënscht, wat se ginn fir d'Liichtegkeet an d'Remedie fir d'Liewen ze verlängeren. 15 Dee sënnegt viru sengem Hiersteller, loosst hien an d'Hand vum Dokter falen. 16 Mäi Jong, loosst d'Tréinen iwwer déi Doudeg falen, a fänkt un ze klauen, wéi wanns du selwer grousse Schued gelidden hätten; an dann säi Kierper no dem Brauch ofdecken, a seng Begriefnis net vernoléissegen. 17 Wein batter, a maacht e grousst Stréim, a benotzt Lamentatioun, wéi hien et wäert ass, an dat en Dag oder zwee, fir datt Dir net béis geschwat gëtt: a tréischt Iech dann fir Är Schwieregkeet. 18 Well vu Schwieregkeet kënnt den Doud, an d'Schwieregkeet vum Häerz brécht d'Kraaft. 19 An der Leed bleift och Trauer: an d'Liewe vun den Aarmen ass de Fluch vum Häerz. 20 Huelt keng Schwieregkeeten zu Häerz: Fuert et ewech, a Member vun der leschter Enn. 21 Vergiess et net, well et gëtt kee Wendung erëm: du solls him net gutt maachen, mä dech selwer verletzen. 22 Gedenkt mäin Uerteel: well och däin soll esou sinn; gëschter fir mech, an haut fir dech. 23 Wann déi Doudeg an Rou ass, loosst seng Erënnerung Rescht; a getréischt fir hien, wann säi Geescht vun him fortgaang ass. 24 D'Wäisheet vun engem geléierte Mann kënnt duerch Geleeënheet vu Fräizäit: an deen, dee wéineg Geschäft huet, wäert schlau ginn.
25 Wéi kann hien d'Wäisheet kréien, déi de Plo hält, an deen d'Spëtzt verherrlecht, déi Ochsen dreift an an hir Aarbecht beschäftegt ass, an deem säi Gespréich vu Bullock ass? 26 Hie stellt sech op, fir Furrows ze maachen; an ass fläisseg fir de Kine Fudder ze ginn. 27 Also all Schräiner an Aarbechtsmeeschter, deen Nuecht an Dag schafft: an déi, déi Siegel schneiden a graven, a fläisseg si fir grouss Varietéit ze maachen, a ginn sech fir gefälschte Biller, a kucken fir e Wierk fäerdeg ze maachen: 28 De Schmëdd, deen och beim Ambolt sëtzt, an d'Eisenaarbecht berücksichtegt, verschwënnt den Damp vum Feier säi Fleesch, an hie kämpft mat der Hëtzt vum Uewen: de Kaméidi vum Hammer an dem Ambolt ass ëmmer an sengen Oueren, a seng Oueren. Ae kucken nach ëmmer op d'Muster vun der Saach, déi hie mécht; hie setzt sech fir seng Aarbecht ofzeschléissen, a kuckt op fir et perfekt ze poléieren: 29 Also sëtzt de Potter bei senger Aarbecht, a dréit d'Rad mat senge Féiss ëm, deen ëmmer virsiichteg op seng Aarbecht gesat ass, an all seng Aarbecht no Zuel mécht; 30 Hie mécht de Lehm mat sengem Aarm, a béien seng Kraaft virun senge Féiss; hien applizéiert sech et iwwer ze féieren; an hien ass fläisseg fir den Uewen ze botzen: 31 All dës vertrauen op hir Hänn: a jidderee ass weis a senger Aarbecht. 32 Ouni dës kann eng Stad net bewunnt ginn: a si sollen net wunnen wou se wëllen, an net op an erof goen: 33 Si sollen net am ëffentleche Berodung gesicht ginn, an net héich an der Kongregatioun sëtzen: si sollen net op de Riichter Sëtz sëtzen, an och net de Saz vum Uerteel verstoen: Si kënnen net Gerechtegkeet an Uerteel erklären; a si wäerten net fonnt ginn, wou Parabele geschwat ginn. 34 Awer si wäerten den Zoustand vun der Welt erhalen, an all hire Wonsch ass an der Aarbecht vun hirem Handwierk. KAPITEL 39 1 Awer deen, dee säi Geescht dem Gesetz vum Allerhéchsten opginn an an der Meditatioun dovun beschäftegt ass, wäert d'Wäisheet vun allen Antik sichen a mat Profezeiunge beschäftegt sinn. 2 Hie wäert d'Aussoe vun de renomméierte Männer halen: a wou subtile Gläichnes sinn, wäert hien och do sinn. 3 Hie wäert d'Geheimnisser vu grave Sätz sichen, a sech an däischter Parabelen kennen. 4 Hie soll ënner grousse Männer déngen, a virun de Prënzen erschéngen: hie wäert duerch friem Länner reesen; well hien huet dat Gutt an dat Béist ënner de Mënschen probéiert. 5 Hie wäert säin Häerz ginn, fir fréi un den Här, deen hien gemaach huet, ze froen, a wäert virun dem Allerhéchsten bieden, a wäert säi Mond a Gebied opmaachen, a fir seng Sënne freet.
6 Wann de groussen Här wëll, wäert hie mat dem Geescht vum Verständnis gefëllt ginn: hie wäert schlau Sätz ausgoen an dem Här Merci soen a sengem Gebied. 7 Hie wäert säi Rot a säi Wëssen riichten, an a senge Geheimnisser wäert hien meditéieren. 8 Hie soll dat weisen, wat hie geléiert huet, a wäert am Gesetz vum Bund vum Här herrlech sinn. 9 Vill wäerte säi Verständnis luewen; a soulaang d'Welt dauert, wäert se net ausgeläscht ginn; seng Erënnerung soll net fortgoen, a säin Numm wäert vu Generatioun zu Generatioun liewen. 10 Natiounen solle seng Wäisheet weisen, an d'Versammlung wäert säi Lob erklären. 11 Wann hien stierft, da wäert hien e méi groussen Numm hannerloossen wéi dausend: a wann hie lieft, da wäert hien et erhéijen. 12 Ech hunn awer méi ze soen, op déi ech geduecht hunn; well ech si voll wéi de Mound voll. 13 Lauschtert op mech, dir helleg Kanner, a brécht wéi eng Rous, déi bei der Baach vum Feld wiisst: 14 A gitt dir e séissen Geroch wéi Räucherstäerkt, a bléie wéi eng Lilie, schéckt e Geroch, a sangt e Lueflidd, Segen den Här an all senge Wierker. 15 Verstäerkt säin Numm, a weist säi Lob mat de Lidder vun Äre Lippen a mat Harpen, a wann Dir him luewe solls du esou soen: 16 All d'Wierker vum Här sinn iwwergräifend gutt, a wat och ëmmer hien commandéiert, soll an der Zäit erfëllt ginn. 17 A kee kann soen: Wat ass dat? firwat ass dat? well zu Zäit bequem si all gesicht ginn: op sengem Gebot d'Waasser stoungen als Koup, an op de Wierder vu sengem Mond d'Behälter vun Waasser. 18 Op sengem Gebot gëtt gemaach, wat him gefält; a kee kann hënneren, wann hien retten wäert. 19 D'Wierker vun all Fleesch sinn virun him, an näischt kann aus sengen Aen verstoppt ginn. 20 Hie gesäit vun Éiweg bis Éiweg; an et ass näischt wonnerbar virun him. 21 E Mann brauch net ze soen: Wat ass dat? firwat ass dat? well hien huet alles fir hir Notzung gemaach. 22 Säi Segen huet dat dréchent Land als Floss bedeckt, an huet et als Iwwerschwemmung Waasser gemaach. 23 Wéi hien d'Waasser an d'Salzheet ëmgewandelt huet: sou sollen d'Heeden seng Roserei ierwen. 24 Wéi seng Weeër fir den Hellege kloer sinn; sou sinn se Stoussstécker fir déi Béis. 25 Well déi Gutt si gutt Saache vun Ufank u geschaf: also Béis Saache fir Sënner. 26 Déi Haaptsaache fir de ganze Gebrauch vum Mënsch säi Liewen si Waasser, Feier, Eisen a Salz, Miel vu Weess, Hunneg, Mëllech, an d'Blutt vun der Drauwe, an Ueleg a Kleeder. 27 All dës Saache si fir déi göttlech zum Gutt: also fir de Sënner gi se a Béis ëmgewandelt. 28 Et gi Séilen, déi fir d'Revanche geschaaft sinn, déi an hirer Roserei op schwéiere Schlag leien; an der Zäit vun der Zerstéierung gi se hir Kraaft aus, a berouegen de Roserei vun deem, deen se gemaach huet.
29 Feier, an Hagel, an Honger, an Doud, all dës goufen fir Rache geschaf; 30 Zänn vu wëll Déieren, a Skorpiounen, Schlaangen, an d'Schwäert bestrofen déi Béis zu Zerstéierung. 31 Si wäerte sech a sengem Gebot freeën, a si wäerten op der Äerd bereet sinn, wann et néideg ass; a wann hir Zäit komm ass, wäerte si säi Wuert net iwwerstoen. 32 Dofir war ech vun Ufank un entschloss, an hunn iwwer dës Saache geduecht an hunn se schrëftlech hannerlooss. 33 All d'Wierker vum Här si gutt: an hie wäert all néideg Saach an der Zäit ginn. 34 Fir datt e Mann net kann soen: Dëst ass méi schlëmm wéi dat: well se mat der Zäit all gutt approuvéiert ginn. 35 An dofir luewen dir den Här mat ganzem Häerz a Mond, a Segen den Numm vum Här. KAPITEL 40 1 Grouss Trauer gëtt fir all Mënsch geschaf, an e schwéiert Joch ass op d'Jongen vum Adam, vum Dag, datt se aus dem Gebärmutter vun hirer Mamm erausgoen, bis den Dag, wou se zréck an d'Mamm vun allem sinn. 2 Hir Imaginatioun iwwer déi kommend Saachen, an den Dag vum Doud, stéieren hir Gedanken, a verursaache Angscht virum Häerz; 3 Vun deem, deen um Troun vun der Herrlechkeet sëtzt, un deen, deen an der Äerd an Asche benodeelegt ass; 4 Vun deem, dee purpurroude an eng Kroun huet, un deen, dee mat engem Léngenrock gekleet ass. 5 Roserei, an Näid, Ierger an Onrou, Angscht virum Doud, a Roserei, a Sträit, an an der Zäit vu Rou op sengem Bett seng Nuetsschlof, änneren säi Wëssen. 6 E bëssen oder näischt ass säi Rescht, an duerno ass hien a sengem Schlof, wéi an engem Dag vu Waacht, besuergt an der Visioun vu sengem Häerz, wéi wann hien aus enger Schluecht geflücht wier. 7 Wann alles sécher ass, erwächt hien, a wonnert sech, datt d'Angscht näischt war. 8 Esou Saache geschéien mat all Fleesch, souwuel Mënsch wéi Béischt, an dat ass siwemol méi op Sënner. 9 Doud, a Bluttvergießen, Sträit a Schwäert, Katastrophen, Hongersnout, Tribulatioun an de Plo; 10 Dës Saache si fir déi Béis geschaf, a fir hir Wuel koum d'Iwwerschwemmung. 11 All Saachen, déi vun der Äerd sinn, wäerten erëm op d'Äerd dréinen: an dat, wat aus de Waasser ass, geet zréck an d'Mier. 12 All Bestiechung an Ongerechtegkeet solle geläscht ginn: awer de richtegen Handel wäert fir ëmmer aushalen. 13 D'Wuer vun den Ongerechte wäerte wéi e Floss gedréchent ginn, a wäerte mat Kaméidi verschwannen, wéi e groussen Donner am Reen. 14 Wärend hien seng Hand opmaacht, wäert hie sech freeën: sou wäerten d'Iwwertreder zu Näischt kommen. 15 D'Kanner vun den Ongotten däerfen net vill Branchen bréngen: awer si si wéi onrein Wuerzelen op engem haarde Fiels.
16 D'Onkraut, déi op all Waasser a Bank vun engem Floss wiisst, soll virun all Gras gezunn ginn. 17 D'Ganzheet ass wéi e fruchtbareste Gaart, an d'Barmhäerzegkeet dauert fir ëmmer. 18 Ze schaffen an zefridden ze sinn mat deem e Mann huet, ass e séiss Liewen: awer deen, deen e Schatz fënnt, ass iwwer hinnen zwee. 19 D’Kanner an d’Gebai vun enger Stad ginn den Numm vum Mann weider: awer eng onschëlleg Fra gëtt iwwer déi zwee gezielt. 20 Wäin a Musek freeën d'Häerz: awer d'Léift vu Wäisheet ass iwwer hinnen zwee. 21 D'Päif an d'Psalter maachen eng séiss Melodie: awer eng agreabel Zong ass iwwer hinnen zwee. 22 Däin Ae wënscht Gonschten a Schéinheet: awer méi wéi béid Mais, wann et gréng ass. 23 E Frënd a Begleeder begéine sech ni falsch: awer virun deenen zwee ass eng Fra mat hirem Mann. 24 Bridder an Hëllef si géint Zäit vun der Ierger: awer d'Almose wäert méi befreien wéi déi zwee. 25 Gold a Sëlwer maachen de Fouss sécher: awer de Rot gëtt iwwer déi zwee geschätzt. 26 Räichtum a Kraaft hiewen d'Häerz op: awer d'Angscht vum Här ass iwwer hinnen zwee: et gëtt kee Mangel an der Angscht vum Här, an et brauch net Hëllef ze sichen. 27 D'Angscht vum Här ass e fruchtbare Gaart, an deckt hien iwwer all Herrlechkeet. 28 Mäi Jong, leed kee Bettel säi Liewe; well et ass besser ze stierwen wéi ze bieden. 29 D'Liewe vun deem, deen op engem aneren säin Dësch hänkt, ass net fir e Liewe gezielt; well hie verschmotzt sech selwer mat anere Männer Fleesch: awer e weise Mann, dee gutt ernährt gëtt, wäert sech dofir oppassen. 30 Bettelen ass séiss am Mond vum Schamlosen: awer a sengem Bauch soll e Feier verbrennen. KAPITEL 41 1 O Doud, wéi batter ass d'Erënnerung un Iech un e Mann, deen a Rou a senge Besëtzer lieft, un de Mann, deen näischt huet fir him ze räissen, an dee Wuelstand an allem huet: jo, un deen, deen nach fäeg ass ze kréien Fleesch! 2 O Doud, akzeptabel ass däi Saz fir déi Bedierfnesser, a fir deen, deem seng Kraaft feelt, dat ass elo am leschte Alter, an ass vun alle Saache begeeschtert, a fir deen, dee verzweifelt a Gedold verluer huet! 3 Fäert net den Doudesuerdnung, erënnert un déi, déi virun Iech waren, an déi duerno kommen; well dëst ass de Saz vum Här iwwer all Fleesch. 4 A firwat sidd Dir géint de Genoss vum Allerhéchsten? et gëtt keng Inquisitioun am Graf, ob Dir zéng, honnert oder dausend Joer gelieft hutt. 5 D'Kanner vun de Sënner sinn grujeleg Kanner, an déi, déi an der Wunneng vun den Ongotten vertraut sinn. 6 D'Ierfschaft vun de Sënnerskanner wäert stierwen, an hir Nokommen wäert eng éiweg Schold hunn.
7 D'Kanner wäerte sech iwwer en ongotleche Papp beschwéieren, well se fir säi Wuel beschëllegt ginn. 8Wei iech, ongotlech Männer, déi d’Gesetz vum Allerhéichsten Gott verlooss hunn! well wann Dir eropgeet, da wäert et Är Zerstéierung sinn: 9 A wann Dir gebuer sidd, wäert Dir zu engem Fluch gebuer ginn: a wann Dir stierft, e Fluch wäert Äre Portioun sinn. 10 All déi vun der Äerd sinn, wäerten erëm op d'Äerd dréinen: sou datt déi Ongott vun engem Fluch op Zerstéierung goen. 11 D'Trauer vu Männer ass iwwer hire Kierper: awer e kranke Numm vu Sënner soll ausgeläscht ginn. 12 Gitt op däi Numm; fir dat wäert mat dir weider iwwer dausend grouss Schätz vun Gold. 13 E gutt Liewen huet nëmme wéineg Deeg: awer e gudden Numm dauert fir ëmmer. 14 Meng Kanner, haalt d'Disziplin a Fridden: fir Wäisheet, déi verstoppt ass, an e Schatz, deen net gesi gëtt, wat Gewënn ass an hinnen zwee? 15 E Mann, dee seng Dommheet verstoppt, ass besser wéi e Mann, dee seng Wäisheet verstoppt. 16 Dofir schaumt Dir no mengem Wuert: well et ass net gutt all Schimmt ze behalen; och net ganz guttgeheescht an all Saach. 17 Schummt Iech iwwer Horerheet virum Papp a Mamm: a vun enger Lige virun engem Prënz a engem staarke Mann; 18 Vun enger Beleidegung virun engem Riichter an engem Herrscher; vun Ongerechtegkeet virun enger Kongregatioun a Leit; vun ongerecht Ëmgang virun Ärem Partner a Frënd; 19 A vun Déifstall a Bezuch op d'Plaz, wou s du Ausland, a wat d'Wourecht vu Gott a säi Bund ugeet; a mat Ärem Ielebou op d'Fleesch ze leeën; a vu Veruechtung ze ginn an ze huelen; 20 A vu Rou virun deenen, déi Iech begréissen; a fir eng Hoer ze kucken; 21 A fir däi Gesiicht vun dengem Verwandten ze dréinen; oder eng Portioun oder e Kaddo ewechzehuelen; oder op engem anere Mann seng Fra ze kucken. 22 Oder fir mat senger Déngschtmeedchen ze beschäftegt ze sinn, an net no bei hirem Bett ze kommen; oder vun upbraid Rieden virun Frënn; an no du hues ginn, upbraid net; 23 Oder dat ze widderhuelen an erëm ze schwätzen, wat Dir héieren hutt; a fir Geheimnisser z'entdecken. 24 Also solls du wierklech geschummt ginn a Gnod virun alle Männer fannen. KAPITEL 42 1 Vun dëse Saachen schummt Dir Iech net, an akzeptéiert keng Persoun fir doduerch ze sënnegen: 2 Vum Gesetz vum Allerhéichsten, a sengem Bund; a vum Uerteel fir déi Ongott ze berechtegen; 3 Vu Rechnung mat Äre Partner a Reesender; oder vum Geschenk vum Patrimoine vu Frënn; 4 Vun Genauegkeet vun Gläichgewiicht a Gewiichter; oder fir vill oder wéineg ze kréien;
5 A vun Händler' indifferent Verkaf; vu vill Korrektur vu Kanner; a fir d'Säit vun engem béisen Déngscht ze bléien. 6 Sécher halen ass gutt, wou eng béis Fra ass; an zou, wou vill Hänn sinn. 7 Liwwert alles an Zuel a Gewiicht; an alles schrëftlech schreiwen, wat Dir erausgëtt oder kritt. 8 Schummt Iech net fir déi Onweisen an Domm ze informéieren, an déi extrem Alter, déi mat deene kämpfen, déi jonk sinn: sou solls du wierklech geléiert ginn an all d'Mënsche guttgeheescht ginn. 9 De Papp erwächt fir d'Duechter, wann keen weess; an d'Betreiung fir hatt hëlt de Schlof ewech: wa si jonk ass, fir datt se d'Blum vun hirem Alter net verschwënnt; a si bestuet, fir datt se net gehaasst ginn: 10 An hirer Jongfraenheet, fir datt si net beschiedegt a mat Kand an hirem Papp sengem Haus sollt ginn; an e Mann ze hunn, fir datt se sech net misst behuelen; a wa si bestuet ass, fir datt se net onfruchtbar ass. 11 Halt eng sécher Iwwerwaachung iwwer eng schaamtlos Duechter, fir datt se dech net fir Är Feinde zum Lach mécht, an e Spëtznumm an der Stad, an eng Schimmt ënner de Leit, a mécht Iech virun der Villfalt geschummt. 12 Kuckt net all Kierper hir Schéinheet, a sëtzt net an der Mëtt vun de Fraen. 13 Well aus Kleedungsstécker kënnt e Moth, a vu Frae Béisheet. 14 Besser ass d'Churlishness vun engem Mann wéi eng héiflech Fra, eng Fra, ech soen, déi Schimmt a Schimmt bréngt. 15 Ech wäert elo un d'Wierker vum Här erënneren, an d'Saachen erklären, déi ech gesinn hunn: An de Wierder vum Här sinn seng Wierker. 16 D'Sonn, déi Liicht gëtt, kuckt op alles, an hir Aarbecht ass voller Herrlechkeet vum Här. 17 Den Här huet den Hellegen keng Kraaft ginn fir all seng wonnerbar Wierker ze erklären, déi den Allmächtegen Här fest etabléiert huet, fir datt alles wat fir seng Herrlechkeet etabléiert ass. 18 Hien sicht d'Déift an d'Häerz, a berücksichtegt hir schlau Geräter: well den Här weess alles wat bekannt ass, an hien gesäit d'Zeeche vun der Welt. 19 Hien erklärt d'Saachen, déi vergaangen sinn a fir ze kommen, an weist d'Schrëtt vu verstoppte Saachen op. 20 Kee Gedanken entkommt him, och kee Wuert ass him verstoppt. 21 Hien huet déi exzellent Wierker vu senger Wäisheet garnéiert, an hien ass vun Éiweg bis Éiweg: him kann näischt bäigefüügt ginn, an hien kann net reduzéiert ginn, an hien brauch kee Beroder. 22 Och, wéi wënschenswäert sinn all seng Wierker! an datt e Mann souguer zu engem Fonken gesinn kann. 23 All dës Saache liewen a bleiwen fir ëmmer fir all Notzung, a si sinn all gehorsam. 24 All Saache sinn duebel géint een aneren: an hien huet näischt onvollstänneg gemaach. 25 Eng Saach stellt dat Gutt oder dat anert fest: a wien wäert voll sinn mat senger Herrlechkeet ze gesinn?
KAPITEL 43 1 De Stolz vun der Héicht, de klore Firmament, d'Schéinheet vum Himmel, mat senger herrlecher Show; 2 D'Sonn, wann se erschéngt, erklärt beim Opstieg e wonnerbart Instrument, d'Aarbecht vum Allerhéichsten: 3 Um Mëtteg dréit et d'Land aus, a wien kann déi brennend Hëtzt dovun aushalen? 4 E Mann, deen en Uewen bléist, ass a Wierker vun der Hëtzt, awer d'Sonn brennt d'Bierger dräimol méi; d'Feierdampen ausotmen, a helle Strahlen ausschécken, et dimmt d'Aen. 5 Grouss ass den Här, deen et gemaach huet; an op sengem Gebot leeft séier. 6 Hien huet de Mound och gemaach fir an hirer Saison ze déngen fir eng Erklärung vun Zäiten an en Zeeche vun der Welt. 7 Vum Mound ass d'Zeeche vun de Fester, e Liicht dat an hirer Perfektioun erofgeet. 8 De Mount gëtt no hirem Numm genannt, a wonnerbar an hirer Verännerung erhéicht, als Instrument vun den Arméien uewen, glänzend an der Firmament vum Himmel; 9 D'Schéinheet vum Himmel, d'Herrlechkeet vun de Stären, en Ornament, deen Liicht an den héchste Plazen vum Här gëtt. 10 Op dem Gebot vum Hellege wäerte si an hirer Uerdnung stoen, an ni an hirer Auer schwaach sinn. 11 Kuckt de Reebou, a lueft deen, deen et gemaach huet; ganz schéin ass et an der Hellegkeet dovun. 12 Et ëmkreest den Himmel mat engem glorräiche Krees, an d'Hänn vum Allerhéchsten hunn et gebéit. 13 Duerch säi Gebot léisst hien de Schnéi eroffalen, a schéckt séier de Blëtz vu sengem Uerteel. 14 Duerch dëst ginn d'Schätz opgemaach: an d'Wolleke fléien wéi Vullen eraus. 15 Duerch seng grouss Kraaft mécht hien d'Wolleken fest, an d'Hagelsteng gi kleng gebrach. 16 Op seng Aen ginn d'Bierger gerëselt, an no sengem Wëllen bléist de Südwand. 17 De Kaméidi vum Donner mécht d'Äerd zidderen: sou mécht den Nordstuerm an de Wirbelwind: wéi Villercher fléien hien de Schnéi, an d'Falen dovun ass wéi d'Beliichtung vun de Spriecher: 18 D'Ae staunt sech iwwer d'Schéinheet vun der Wäissheet, an d'Häerz ass erstaunt iwwer de Reen dovun. 19 Den Hoerfrost och als Salz schëdd hien op d'Äerd, a well se gestemmt ass, läit en op der Spëtzt vu schaarfen Päifen. 20 Wann de kale Nordwand bléist, an d'Waasser an Äis gestemmt ass, bleift et op all Versammlung vu Waasser, a bekleed d'Waasser wéi mat enger Broschtschëld. 21 Et verbraucht d'Bierger, a verbrennt d'Wüst, a verbraucht d'Gras wéi Feier. 22 Eng aktuell Recours vun allem ass en Niwwel, dee séier kënnt, en Tau, deen no der Hëtzt erfrëscht. 23 Duerch säi Rot berouegt hien d'Déift, a plantt Inselen dran.
24 Déi, déi um Mier segelen, erziele vun der Gefor dovun; a wa mir et mat eisen Oueren héieren, mir wonneren dovun. 25 Well do sinn komesch a wonnerbar Wierker, Villfalt vun all Zorte vu Béischten a Walen geschaf. 26 Vun him huet d'Enn vun hinnen e gudde Succès, a vu sengem Wuert besteet alles. 27 Mir kënne vill schwätzen, an awer kuerz kommen: dofir ass hien alles. 28 Wéi solle mir fäeg sinn hien ze vergréisseren? well hien ass grouss iwwer all seng Wierker. 29 Den Här ass schrecklech a ganz grouss, a wonnerbar ass seng Kraaft. 30 Wann dir den Här verherrlecht, erhief him sou vill wéi dir kënnt; well och nach wäert hien wäit iwwerschratt: a wann Dir him erhebt, gitt all Är Kraaft eraus a sidd net midd; well Dir kënnt ni wäit genuch goen. 31 Wien huet hie gesinn, fir datt hien eis soen kann? a wien kann hien vergréisseren wéi hien ass? 32 Et sinn nach méi grouss Saachen verstoppt wéi dës sinn, well mir hunn nëmmen e puer vu senge Wierker gesinn. 33 Fir den Här huet alles gemaach; an dem göttleche huet hie Wäisheet ginn. KAPITEL 44 1 Loosst eis elo berühmte Männer luewen, an eis Pappen, déi eis gebuer hunn. 2 Den Här huet vun Ufank u grouss Herrlechkeet duerch seng grouss Kraaft gemaach. 3 Déi, déi an hire Räicher regéiert hunn, Männer, déi fir hir Kraaft bekannt sinn, Berodung duerch hiert Verständnis ginn, a Prophezeiungen erklären: 4 D'Leader vun de Leit duerch hir Berodung, an duerch hir Wëssen iwwer d'Léieren treffen d'Leit, weis an eloquent sinn hir Instruktiounen: 5 Sou wéi musikalesch Melodien erausfonnt hunn, a Verse schrëftlech recitéiert: 6 Räich Männer, déi mat Fäegkeet ausgestatt sinn, friddlech an hire Wunnengen liewen: 7 All dës goufen an hire Generatiounen geéiert, a waren d'Herrlechkeet vun hiren Zäiten. 8 Et gi vun hinnen, déi en Numm hannerlooss hunn, fir datt hir Luef gemellt ginn. 9 An e puer ginn et, déi keng Erënnerung hunn; déi ëmkomm sinn, wéi wa se ni gewiescht wieren; a si gi wéi wa se ni gebuer wieren; an hir Kanner no hinnen. 10 Awer dës ware barmhäerzeg Männer, deenen hir Gerechtegkeet net vergiess ass. 11 Mat hirem Som wäert ëmmer eng gutt Ierfschaft bleiwen, an hir Kanner sinn am Bund. 12 Hir Som steet fest, an hir Kanner fir hir Wuel. 13 Hir Som wäert fir ëmmer bleiwen, an hir Herrlechkeet wäert net ausgeläscht ginn. 14 Hir Läich gi friddlech begruewen; mä hiren Numm lieft fir ëmmer. 15 D'Leit wäerten hir Wäisheet erzielen, an d'Versammlung wäert hire Lob weisen.
16 Den Enoch huet den Här gefreet, a gouf iwwersat, e Beispill vu Berouegung fir all Generatioun. 17 Den Noah gouf perfekt a gerecht fonnt; an der Zäit vun der Roserei gouf hien am Austausch fir d'Welt geholl; dofir gouf hien als Iwwerreschter op d'Äerd verlooss, wéi d'Iwwerschwemmung koum. 18 En éiwege Bund gouf mat him gemaach, datt all Fleesch net méi duerch d'Iwwerschwemmung stierft. 19 Den Abraham war e grousse Papp vu ville Leit: an der Herrlechkeet war keen wéi hien; 20 Deen d'Gesetz vum Allerhéchsten behalen huet, a mat him am Bund war: hien huet de Bund a sengem Fleesch opgeriicht; a wéi hie bewisen gouf, gouf hie trei fonnt. 21 Dofir huet hien him mat engem Eed verséchert, datt hien d'Natiounen a sengem Som blesséiert huet, an datt hien hie wéi de Stëbs vun der Äerd géif multiplizéieren, a säi Som wéi d'Stären erhéijen, an datt se vu Mier bis Mier ierwen, a vum Floss bis zum ieweschten Deel vum Land. 22 Mam Isaac huet hien och fir dem Abraham säi Papp de Segen vun alle Mënschen an de Bund opgestallt, an huet et op de Kapp vum Jakob gemaach. Hien huet him a sengem Segen unerkannt, an huet him e Patrimoine ginn, an huet seng Portiounen opgedeelt; ënner den zwielef Stämme huet hien se trennen. KAPITEL 45 1 An hien huet aus him e barmhäerzleche Mann erausbruecht, deen d'Gnod an de Siicht vun all Fleesch fonnt huet, och de Moses, dee vu Gott a Männer beléift ass, deem seng Erënnerung geseent ass. 2 Hien huet him wéi déi glorräich Hellegen gemaach, an hie vergréissert, sou datt seng Feinde virun him Angscht stoungen. 3 Mat senge Wierder huet hien d'Wonner ophalen, an hien huet him herrlech gemaach an de Ae vu Kinneken, an huet him e Gebot fir säi Vollek ginn, an huet him en Deel vu senger Herrlechkeet gewisen. 4 Hien huet hien a senger trei a Mëllegkeet gehellegt, an hien aus alle Männer gewielt. 5 Hien huet him seng Stëmm héieren, an huet hien an déi däischter Wollek bruecht, an huet him Geboter viru sengem Gesiicht ginn, och d'Gesetz vum Liewen a Wëssen, fir datt hien dem Jakob seng Bänn léiere konnt, an Israel seng Uerteeler. 6 Hien huet den Aaron erhéicht, en hellege Mann wéi hien, och säi Brudder, aus dem Stamm vum Levi. 7 En éiwege Bund huet hien mat him gemaach an huet him d'Priisterschaft ënner de Leit ginn; hien huet hie mat schéinen Ornamenter verschéint, an hie mat engem Kleed vun der Herrlechkeet gekleet. 8 Hien huet him perfekt Herrlechkeet geluecht; an huet hie mat räiche Kleedungsstécker gestäerkt, mat Hosen, mat engem laange Kleed an dem Efod. 9 An hien huet him mat Granatapfelen a mat ville gëllene Klacken ronderëm ëmgekuckt, fir datt wann hien gaang ass, e Klang ka ginn, an e Kaméidi gemaach, deen
am Tempel héieren ka ginn, fir d'Kanner vu sengem Vollek ze Gedenken; 10 Mat engem hellege Kleedungsstéck, mat Gold, a bloe Seid, a Purpur, d'Aarbecht vun der Broderie, mat engem Brüste vum Uerteel, a mat Urim an Thummim; 11 Mat verdreift Scharlachroute, d'Aarbecht vum lëschtegen Aarbechter, mat Edelsteier, déi wéi Sigel geschnidden an a Gold gesat goufen, d'Aarbecht vum Bijoutier, mat engem Schreiwen fir eng Erënnerung gravéiert, no der Zuel vun de Stämme vun Israel. 12 Hien huet eng Goldkroun op de Mier gesat, an deem d'Hellegkeet gravéiert war, en Ornament vun der Éier, e deier Aarbecht, d'Wënsch vun den Aen, gutt a schéin. 13 Virun him war et keen esou, an och kee Frieme huet se ugeluecht, awer nëmme seng Kanner a seng Kanner hir Kanner éiweg. 14 Hir Opfer sollen all Dag zweemol dauernd ganz verbraucht ginn. 15 De Moses huet hie geweit, an hie mat hellegem Ueleg gesalft: dëst gouf him duerch en éiwege Bund ernannt, a säi Som, soulaang wéi den Himmel bleift, fir datt se him sollen déngen, an de Büro vum Paschtouer ausféieren. a blesséiert d'Leit a sengem Numm. 16 Hien huet hien aus alle Mënschen erausgesicht, fir dem Här Opfer ze bidden, Räucherstäerkt an e séissen Aroma, fir eng Erënnerung ze maachen, fir säi Vollek Reconciliatioun ze maachen. 17 Hien huet him seng Geboter an Autoritéit an de Statuten vun Uerteeler ginn, fir datt hien de Jakob d'Zeienaussoe léiere soll, an Israel a senge Gesetzer z'informéieren. 18 Friemen hu sech géint hien zesummegeschloen, an hunn hien an der Wüst zerstéiert, och d'Männer, déi vum Dathan an der Abiron senger Säit waren, an d'Versammlung vu Core, mat Roserei a Roserei. 19 Dëst huet den Här gesinn, an et huet him net gefall, a a senger rosen Roserei goufen si verbraucht: Hien huet Wonner op hinnen gemaach, fir se mat der brenner Flam ze konsuméieren. 20 Awer hien huet den Aaron méi Éiere gemaach, an huet him en Ierwe ginn, an huet him d'Éischtfrüchte vun der Erhéijung gedeelt; besonnesch huet hien Brout am Iwwerfloss virbereet: 21 Fir si iessen vun den Opfer vum Här, déi hien him a seng Som ginn huet. 22 Wéi och ëmmer, am Land vun de Leit hat hien keng Ierfschaft, an hien hat keen Deel ënner de Leit: well den Här selwer ass säin Deel an d'Ierfschaft. 23Den Drëtte an der Herrlechkeet ass de Phinees, de Jong vum Eleazar, well hien Äifer an der Angscht vum Här hat, a mat guddem Courage vum Häerz opgestan ass: wéi d'Leit sech zréckgezunn hunn, an d'Reconciliatioun fir Israel gemaach hunn. 24 Dofir gouf et e Friddensbond mat him gemaach, datt hien de Chef vum Hellegtum a vu sengem Vollek soll sinn, an datt hien a seng Nofolger d'Dignitéit vum Paschtouer fir ëmmer sollten hunn: 25 Laut dem Bund, dee mam David, Jong vum Isai, aus dem Stamm vu Juda gemaach gouf, datt d'Ierfschaft vum
Kinnek seng Nofolger eleng sollt sinn: sou soll d'Ierfschaft vum Aaron och säi Som sinn. 26 Gott gitt dir Wäisheet an Ärem Häerz, fir säi Vollek a Gerechtegkeet ze riichten, fir datt hir gutt Saache net ofgeschaaft ginn, an datt hir Herrlechkeet éiweg kann aushalen. KAPITEL 46 1 De Jesus, de Jong a Nave, war dapere an de Kricher, a war den Nofolger vum Moses a Prophezeiungen, deen no sengem Numm grouss gemaach gouf fir d'Erléisung vun de gewielte vu Gott, an d'Rache vun de Feinde ze huelen, déi géint si opgestan sinn, fir datt hien Israel an hir Ierfschaft setzen. 2 Wéi grouss Herrlechkeet huet hien, wéi hien seng Hänn opgehuewen huet a säi Schwert géint d'Stied ausgestreckt huet! 3 Wien huet virun him esou stoungen? well den Här selwer seng Feinde bei him bruecht huet. 4 Ass d'Sonn net duerch seng Mëttelen zréckgaang? an war net een Dag sou laang wéi zwee? 5 Hien huet den Allerhéichsten Här geruff, wéi d'Feinde vun all Säit op hien gedréckt hunn; an de groussen Här huet hien héieren. 6 A mat Hagelsteng vu mächteger Kraaft huet hien d'Schluecht gewalteg op d'Natioune gefall, an am Ofstamung vu Beth-Horon huet hien déi zerstéiert, déi sech widderstoen, fir datt d'Natiounen all hir Kraaft wësse kënnen, well hien an den Ae vum Här gekämpft huet. , an hien ass dem Mighty gefollegt. 7 An der Zäit vum Moses huet hien och e Wierk vu Barmhäerzegkeet gemaach, hien an de Kaleb, de Jong vum Jephunne, an datt si der Versammlung widderstoen, an d'Leit vun der Sënn zréckhalen, an déi Béis, déi gemummt hunn, berouegt. 8 A vu sechshonnertdausend Leit zu Fouss, déi zwee goufen erhaalen, fir se an d'Ierfschaft ze bréngen, och an d'Land, dat mat Mëllech an Hunneg fléisst. 9 Den HÄR huet och dem Kaleb Kraaft ginn, dee bei him bis zu sengem Alter bliwwen ass: sou datt hien op d'Héichplaze vum Land erakoum, a säi Som krut et als Patrimoine: 10 Fir datt all d'Kanner vun Israel gesinn, datt et gutt ass den Här ze verfollegen. 11 A wat d'Riichter ugeet, jidderee mam Numm, deem säin Häerz net gehoerert an net vum Här fortgaang ass, loosst hir Erënnerung geseent ginn. 12Loosst hir Schanken aus hirer Plaz bléien, a loosst den Numm vun deenen, déi geéiert goufen, op hire Kanner fortgesat ginn. 13 De Samuel, de Prophet vum Här, dee vu sengem Här beléift ass, huet e Räich gegrënnt, an huet de Prënz iwwer säi Vollek gesalft. 14 Duerch d'Gesetz vum Här huet hien d'Versammlung beuerteelt, an den Här huet de Jakob respektéiert. 15 Duerch seng Vertrauen gouf hien e richtege Prophéit fonnt, a vu sengem Wuert gouf hie bekannt als trei an der Visioun.
16 Hien huet de mächtegen Här geruff, wéi seng Feinden op all Säit op hien gedréckt hunn, wéi hien d'Sauglämmchen offréiert huet. 17 An den Här huet aus dem Himmel gedonnert, a mat engem grousse Kaméidi huet seng Stëmm héieren. 18 An hien huet d'Herrscher vun den Tyrer zerstéiert, an all d'Prënze vun de Philistiner. 19 A viru sengem laange Schlof huet hien Protestatiounen an de Siicht vum Här a senge gesalften, Ech hunn kee Mënsch säi Wueren geholl, sou vill wéi e Schong: a kee Mënsch huet him beschëllegt. 20 A no sengem Doud huet hie profetéiert, an dem Kinnek säin Enn gewisen, an huet seng Stëmm vun der Äerd a Profezeiung opgehuewen, fir d'Béisheet vun de Leit auszeschwätzen. KAPITEL 47 1 An no him ass den Nathan opgestan fir an der Zäit vum David ze profetéieren. 2 Wéi d'Fett vum Friddensoffer ewechgeholl gëtt, sou gouf den David aus de Kanner vun Israel gewielt. 3 Hien huet mat Léiwen gespillt wéi mat Kanner, a mat Bieren wéi mat Lämmercher. 4 Huet hien kee Ris ëmbruecht, wéi hien nach jonk war? an huet hien net d'Schold vun de Leit ewechgeholl, wéi hien seng Hand mam Steen an der Schlaang opgehuewen huet an d'Broscht vu Goliath erofgeschloen huet? 5 Fir hien huet den Allerhéichsten Här geruff; an hien huet him d'Kraaft a senger rietser Hand ginn, fir dee mächtege Krieger ëmzebréngen, an den Horn vu senge Leit opzestellen. 6 Also hunn d'Leit him mat zéngdausende geéiert, an hunn hien an de Segen vum Här gelueft, an datt hien him eng Kroun vun der Herrlechkeet ginn huet. 7 Fir hien huet d'Feinde op all Säit zerstéiert, an d'Philistin seng Géigner zerstéiert, an hiren Horn bis haut ofgebrach. 8 An all senge Wierker huet hien den Hellege Allerhéchsten mat Wierder vun Herrlechkeet gelueft; mat ganzem Häerz huet hien Lidder gesongen, a gär deen, deen hien gemaach huet. 9 Hien huet och Sänger virum Altor gesat, fir datt si mat hire Stëmme séiss Melodie maache kënnen, an all Dag Lob an hire Lidder sangen. 10 Hien huet hir Fester verschéinert, an déi feierlech Zäiten bis zum Enn ageriicht, fir datt si säin hellege Numm luewe konnten, an datt den Tempel vu Moien un klénge kéint. 11 Den HÄR huet seng Sënnen ewechgeholl an huet säin Horn fir ëmmer erhéicht: hien huet him e Bund vu Kinneken an en Troun vun der Herrlechkeet an Israel ginn. 12 No him ass e weise Jong opgestan, a fir säi Wuel ass hien op der fräier Plaz gewunnt. 13 De Salomo huet an enger friddlecher Zäit regéiert, a gouf geéiert; well Gott huet alles roueg ronderëm hien gemaach, fir datt hien en Haus a sengem Numm bauen a säi Hellegtum fir ëmmer virbereeden.
14 Wéi weis bass du an denger Jugend a wéi eng Iwwerschwemmung mat Verständnis gefëllt! 15 Deng Séil huet d'ganz Äerd bedeckt, an du hues se mat donkele Gläichnes gefëllt. 16Däin Numm ass wäit an d'Inselen gaangen; a fir däi Fridden bass du beléift. 17 D'Länner hunn dech iwwerrascht fir Är Lidder, a Spréch, a Parabelen an Interpretatiounen. 18 Mam Numm vum Här Gott, deen den Här Gott vun Israel genannt gëtt, hues du Gold gesammelt wéi Zinn, an du hues Sëlwer als Bläi multiplizéiert. 19 Du hues de Fraen deng Lenden gebéit, an du bass du vun dengem Kierper ënnerworf. 20 Du hues Deng Éier gefleckt, an däi Som verschmotzt: sou datt Dir Roserei op Är Kanner bruecht hutt, an Dir sidd traureg fir Är Dommheet. 21 Also gouf d'Kinnekräich opgedeelt, an aus Ephraim huet e rebellescht Räich regéiert. 22 Awer den HÄR wäert seng Barmhäerzegkeet ni verlassen, och kee vu senge Wierker wäert stierwen, an hien wäert d'Nofolger vu senge gewielten net ofschafen, an d'Somen vun deem, deen hie gär huet, wäert hien net ewechhuelen: dofir huet hien dem Jakob e Rescht ginn. , an aus him eng Wuerzel fir David. 23 Sou huet de Salomo mat senge Pappen ausgerout, a vu sengem Som huet hien de Roboam hannerlooss, och d'Narrheet vum Vollek, an een, dee kee Verständnis hat, deen d'Leit duerch säi Rot zréckgezunn huet. Do war och de Jerobeam, de Jong vum Nebat, deen Israel sënnegt huet, an dem Efraim de Wee vun der Sënn gewisen huet: 24 An hir Sënne ware vill méi grouss ginn, datt si aus dem Land verdriwwen goufen. 25 Fir si hunn all Schlechtheet gesicht, bis d'Rache op si koum. KAPITEL 48 1 Dunn ass den Elias de Prophéit als Feier opgestan, a säi Wuert huet wéi eng Luucht gebrannt. 2 Hien huet si eng schlëmm Hongersnout bruecht, a vu sengem Äifer huet hien hir Zuel reduzéiert. 3 Duerch d'Wuert vum Här huet hien den Himmel zougemaach, an och dräimol Feier bruecht. 4O Elias, wéi bass du an denge wonnerbaren Doten geéiert! an dee kann Herrlechkeet wéi Dir! 5 Wien huet en Doudegen aus dem Doud operstanen, a seng Séil aus der Plaz vun den Doudegen, duerch d'Wuert vum Allerhéichsten: 6 Déi d'Kinnek an d'Zerstéierung bruecht hunn, an éierbar Männer aus hirem Bett: 7 Wien huet d'Strof vum Här am Sinai héieren, an am Horeb d'Uerteel vun der Rache: 8 Wien huet d'Kinneke gesalft fir Revanche ze huelen, a Prophéiten fir no him ze kommen: 9 Deen an engem Wurbel vum Feier opgeholl gouf an an engem Won vu brennege Päerd: 10 Dee gouf an hiren Zäite fir d'Bestrofung geweit, fir de Roserei vum Uerteel vum Här ze berouegen, ier et a
Roserei ausgebrach ass, an d'Häerz vum Papp op de Jong ze maachen an d'Stämme vum Jakob erëmzestellen. 11 Geseent sinn déi, déi dech gesinn, a geschlof verléift; well mir wäerte sécher liewen. 12 Et war den Elias, dee mat engem Wirbelwind bedeckt war: an den Eliseus war mat sengem Geescht gefëllt: wärend hie gelieft huet, gouf hien net bewegt mat der Presenz vun engem Prënz, an och kee konnt hien ënnerwerfen. 13 Kee Wuert konnt hien iwwerwannen; an no sengem Doud huet säi Kierper profetéiert. 14 Hien huet Wonner a sengem Liewen gemaach, a bei sengem Doud ware seng Wierker wonnerbar. 15 Fir all dëst hunn d'Leit sech net berouegt, an si sinn net vun hire Sënnen fortgaang, bis se verduerwe goufen an aus hirem Land ausgedroe goufen an duerch d'ganz Äerd verspreet goufen: awer et ass e klengt Vollek bliwwen an en Herrscher am Haus vum David : 16 Vun deenen e puer gemaach hunn, wat Gott gefält, an e puer hunn d'Sënne multiplizéiert. 17 Den Ezekias huet seng Stad befestegt, an huet Waasser an d'Mëtt bruecht: hien huet den haarde Fiels mat Eisen gegruewen, a Brunnen fir Waasser gemaach. 18 A senger Zäit koum de Sanherib op, an huet de Rabsaces geschéckt, an huet seng Hand géint de Sion opgehuewen, an huet stolz geprägt. 19 Dunn hunn hir Häerzer an hir Hänn geziddert, a si waren a Péng, wéi Fraen an der Gebuert. 20 Awer si hunn den Här geruff, dee barmhäerzlech ass, an hunn hir Hänn no him ausgestreckt: an direkt huet den Hellege se aus dem Himmel héieren, an huet se duerch de Ministère vun Esay geliwwert. 21 Hien huet den Här vun den Assyrer geschloen, a säin Engel huet si zerstéiert. 22 Fir den Ezekias huet dat gemaach, wat den Här gefält, a war staark op de Weeër vu sengem Papp David, sou wéi den Esay de Prophéit, dee grouss a trei a senger Visioun war, him gesot huet. 23 Zu senger Zäit ass d'Sonn zréckgaang, an hien huet dem Kinnek säi Liewen verlängert. 24 Hien huet vun engem exzellente Geescht gesinn, wat um leschte geschéie sollt, an hien huet déi getréischt, déi zu Sion getrauert hunn. 25 Hien huet gewisen, wat fir éiweg geschéie sollt, a Geheime Saachen oder ëmmer si koumen. KAPITEL 49 1 D'Erënnerung un de Josias ass wéi d'Zesummesetzung vum Parfum, deen duerch d'Konscht vum Apotheker gemaach gëtt: et ass séiss wéi Hunneg an all de Mond, a wéi Musek bei engem Banquet vu Wäin. 2 Hien huet sech oprecht gehalen an der Ëmwandlung vum Vollek, an huet d'Abominations vun der Ongerechtegkeet ewechgeholl. 3 Hien huet säin Häerz op den Här geriicht, an an der Zäit vun den Ongotten huet hien d'Verehrung vu Gott etabléiert. 4 All, ausser den David an den Ezekias an de Josias, ware feelerhaft: well si hunn d'Gesetz vum
Allerhéichsten verlooss, och d'Kinneke vu Juda hu gescheitert. 5 Dofir huet hien anerer hir Kraaft ginn, an hir Herrlechkeet un eng friem Natioun. 6 Si hunn déi gewielte Stad vum Hellegtum verbrannt, an hunn d'Stroosse desoléiert, no der Profezeiung vum Jeremias. 7 Well si hunn him Béis gefrot, deen trotzdem e Prophéit war, an der Gebärmutter vu senger Mamm gehellegt, fir datt hien ausrotten, an bedrécken an zerstéieren; an datt hien och kéint opbauen a planzen. 8 Et war den Ezekiel, deen déi herrlech Visioun gesinn huet, déi him op de Wagon vun de Cherubim gewisen gouf. 9 Well hien huet d'Feinde ënner der Figur vum Reen ernimmt, an huet hinnen geriicht, déi richteg gaang sinn. 10 A vun den zwielef Prophéiten loosst d'Erënnerung geseent ginn, a loosse hir Schanken erëm aus hirer Plaz bléien: well si de Jakob getréischt hunn an se duerch sécherer Hoffnung befreit. 11 Wéi solle mir Zorobabel vergréisseren? souguer hien war als Signet op der rietser Hand: 12 Sou war de Jesus, de Jong vum Josedec: deen an hirer Zäit d'Haus gebaut huet an den Här en hellege Tempel opgeriicht huet, dee fir éiweg Herrlechkeet virbereet war. 13 An ënner de gewielte war den Neemias, deem säi Renommée grouss ass, dee fir eis d'Maueren opgeriicht huet, déi gefall waren, an d'Paarten an d'Barren opgeriicht hunn, an eis Ruine erëm opgeriicht hunn. 14 Awer op der Äerd gouf kee Mënsch geschaf wéi Enoch; well hie gouf vun der Äerd geholl. 15 Et gouf och kee jonke Mann gebuer wéi de Joseph, e Gouverneur vu senge Bridder, en Openthalt vum Vollek, deem seng Schanken vum Här ugesi goufen. 16 De Sem a Seth ware grouss Éier ënner de Mënschen, an esou war den Adam iwwer all Liewewiesen an der Schafung. KAPITEL 50 1 De Simon Hohepriister, de Jong vum Onias, deen a sengem Liewen d'Haus erëm reparéiert an a sengen Deeg den Tempel befestegt huet: 2 A vun him gouf aus der Fondatioun déi duebel Héicht gebaut, déi héich Festung vun der Mauer ronderëm den Tempel: 3 A sengen Deeg war de Cistern fir Waasser ze kréien, am Kompass wéi d'Mier, mat Messingplacke bedeckt: 4 Hien huet sech ëm den Tempel gekëmmert, datt en net fale sollt, an huet d'Stad géint d'Belagerung befestegt: 5 Wéi gouf hien an der Mëtt vun de Leit geéiert, wéi hien aus dem Hellegtum erauskoum! 6 Hie war wéi de Moiesstär an der Mëtt vun enger Wollek, a wéi de Mound voll: 7 Wéi d'Sonn op den Tempel vum Allerhéchsten schéngt, a wéi de Reebou an de helle Wolleken Liicht gëtt: 8 A wéi d'Blumme vu Rosen am Fréijoer vum Joer, wéi Lilies bei de Flëss vu Waasser, a wéi d'Branchen vum Wiercherbaum an der Zäit vum Summer:
9 Wéi Feier a Räucherstäerkt am Räuchercher, an als e Schiff aus geschlagen Gold mat all Zort vun Edelsteier gesat: 10 A wéi e schéinen Olivebam, deen Uebst brécht, a wéi e Zypressbam, dee bis op d'Wolleke wächst. 11 Wéi hien d'Kleeder vun der Éier ugedoen huet a mat der Perfektioun vun der Herrlechkeet gekleet war, wéi hien op den hellege Altor eropgaang ass, huet hien d'Kleedung vun der Hellegkeet Éier gemaach. 12 Wéi hien d'Portioune vun de Priester hir Hänn erausgeholl huet, ass hie selwer beim Hierd vum Altor stoe gelooss, ëmkreest, wéi e jonke Zeder am Libanus; a wéi Palmen ëmgekéiert hunn, si si him ronderëm. 13 Also waren all d'Jongen vum Aaron an hirer Herrlechkeet, an d'Offere vum Här an hiren Hänn, virun der ganzer Versammlung vun Israel. 14 An den Déngscht um Altor ofgeschloss, fir datt hien d'Offer vum Allerhéichsten Allmächtegen schmücke kéint, 15 Hien huet seng Hand op de Coupe ausgestreckt, an huet d'Blutt vun der Drauwe gegoss, hien huet um Fouss vum Altor e séiss Geroch fir den héchste Kinnek vun allen. 16 Dunn hunn d'Jongen vum Aaron geruff, an d'Sëlwer Trompette gebrannt, an hunn e grousse Kaméidi gemaach fir ze héieren, fir eng Erënnerung virun dem Allerhéchsten. 17 Dunn hunn d’ganz Vollek sech gehaasst, an si sinn op d’Äerd op hir Gesiichter gefall, fir hiren Här Gott, den Allmächtegen, den Allmächtegsten, ze bidden. 18 D’Sänger hunn och mat hire Stëmme gelueft, mat enger grousser Villfalt vu Kläng gouf et séiss Melodie gemaach. 19 An d'Leit hunn den HÄR, den Allerhéchsten, gefrot duerch Gebied virun him, dee Barmhäerzlech ass, bis d'Feierlechkeet vum Här eriwwer war, a si hunn säin Déngscht fäerdeg gemaach. 20 Du ass hien erofgaang an huet seng Hänn iwwer d'ganz Versammlung vun de Kanner vun Israel opgehuewen, fir de Segen vum Här mat senge Lippen ze ginn, a sech a sengem Numm ze freeën. 21 A si hunn sech gebéit fir déi zweete Kéier ze bidden, fir datt si e Segen vum Allerhéchsten kréien. 22 Elo, also, Segen iech de Gott vun allem, deen nëmme wonnerbar Saachen iwwerall mécht, deen eis Deeg aus dem Gebärmutter erhéicht, a mat eis no senger Barmhäerzegkeet handelt. 23 Hien gëtt eis Freed vum Häerz, an datt Fridden an eisen Deeg an Israel fir ëmmer sinn kann: 24 Fir datt hien seng Barmhäerzegkeet mat eis bestätegen an eis zu senger Zäit befreit! 25 Et ginn zwou Aarte vun Natiounen, déi mäi Häerz entschëllegt, an déi drëtt ass keng Natioun: 26 Déi, déi um Bierg vu Samaria sëtzen, an déi, déi ënnert de Philistines wunnen, an déi domm Leit, déi zu Sichem wunnen. 27 De Jesus, de Jong vum Sirach vu Jerusalem, huet an dësem Buch d'Léier vu Verständnis a Wëssen geschriwwen, deen aus sengem Häerz d'Wäisheet erausginn huet.
28 Geseent ass deen, deen an dëse Saachen ausgeübt gëtt; an deen se a sengem Häerz leet, wäert schlau ginn. 29 Well wann hien se mécht, da wäert hien fir all Saache staark sinn: well d'Liicht vum Här féiert hien, deen dem gëttleche Wäisheet gëtt. Geseent sief den Numm vum Här fir ëmmer. Amen, Amen. KAPITEL 51 1 E Gebied vum Jesus, dem Jong vum Sirach. Ech soen Iech Merci, O Här a Kinnek, a luewen dech, O Gott mäi Retter: Ech luewen däi Numm: 2 Well du bass mäi Verteideger an Helfer, an hues mäi Kierper virun Zerstéierung bewahrt, a vun der Strof vun der slanderous Zong, a vun de Lëpsen, déi Ligen schmieden, a war mäin Helfer géint meng Géigner: 3 An Dir hutt mech befreit, laut der Villfalt vun der Barmhäerzegkeet an der Gréisst vun Ärem Numm, vun den Zänn vun deenen, déi bereet waren, mech ze versenken, an aus den Hänn vun deenen, déi no mengem Liewen gesicht hunn, a vun de villen Leed, déi Ech hat; 4 Vum Erstécke vum Feier op all Säit, a vun der Mëtt vum Feier, dat ech net gebrannt hunn; 5 Aus der Tiefe vum Bauch vun der Häll, vun enger onreiner Zong, a vu lügen Wierder. 6 Duerch eng Uklo un de Kinnek vun enger ongerechter Zong ass meng Séil bis zum Doud komm, mäi Liewen war no bei der Häll drënner. 7 Si hunn mech op all Säit ëmginn, an et war kee Mënsch fir mech ze hëllefen: Ech hunn no der Hëllef vu Männer gesicht, awer et war keen. 8 Du hunn ech un Är Barmhäerzegkeet geduecht, O Här, an op Är Handlunge vun aler Zäit, wéi Dir déi befreit, déi op dech waarden, a rett se aus den Hänn vun de Feinde. 9 Dunn hunn ech meng Gebieder vun der Äerd opgehuewen, a gebiet fir Erléisung vum Doud. 10 Ech hunn den Här, de Papp vu mengem Här, ugeruff, datt hien mech net géif verloossen an den Deeg vu menge Schwieregkeeten, an an der Zäit vun de Stolz, wann et keng Hëllef gouf. 11 Ech wäert däi Numm dauernd luewen, a sange mat Dankbarkeet Luef; an esou gouf meng Gebied héieren: 12 Well du hues mech vun der Zerstéierung gerett, an hu mech vun der béiser Zäit gerett: dofir wäert ech Merci soen, a luewen dech, a Segen si nennen, O Här. 13 Wéi ech nach jonk war, oder jeemools an d'Ausland gaangen sinn, hunn ech a mengem Gebied offen Wäisheet gewënscht. 14 Ech hunn fir hatt virum Tempel gebiet, a wäert hatt bis zum Enn sichen. 15 Och vun der Blumm bis d'Drauwe reift war, huet mäi Häerz an hatt gefreet: mäi Fouss ass de richtege Wee gaang, vu menger Jugend un hunn ech no hatt gesicht. 16 Ech hunn mäi Ouer e bëssen erofgebuewen, an hunn hatt opgeholl, a vill geléiert. 17 Ech hunn dovu profitéiert, dofir wäert ech him Éier schreiwen, dee mir Wäisheet gëtt. 18 Well ech hu virgesinn, no hir ze maachen, an eescht gefollegt wat gutt ass; also soll ech net verwiesselt ginn.
19 Meng Séil huet mat hatt gekämpft, an a menge Handlungen war ech genau: Ech hunn meng Hänn op den Himmel uewen ausgestreckt, an hunn meng Ignoranz vun hatt gekrasch. 20 Ech hunn meng Séil op hir geriicht, an ech hunn hatt a Rengheet fonnt: Ech hunn mäi Häerz vun Ufank un mat hatt verbonnen, dofir wäert ech net verlassen ginn. 21 Mäin Häerz war beonrouegt fir hatt ze sichen: dofir hunn ech e gudde Besëtz kritt. 22 Den HÄR huet mir eng Zong ginn fir meng Belounung, an ech wäert hien domat luewen. 23 Kommt bei mir no, dir ongeléiert, a wunnt am Haus vum Léierpersonal. 24 Firwat sidd dir lues, a wat sot dir zu dëse Saachen, gesinn Är Séilen sinn ganz duuschtereg? 25 Ech hunn mäi Mond opgemaach a gesot: Kaaft hatt fir Iech selwer ouni Geld. 26 Setzt den Hals ënner dem Joch, a loosst Är Séil Léier kréien: si ass schwéier ze fannen. 27 Kuckt mat Ären Aen, wéi ech nëmme wéineg Aarbecht hunn, a mir vill Rou kritt hunn. 28 Léiert mat enger grousser Zomm Suen, a kritt vill Gold vun hirem. 29 Looss deng Séil sech a senger Barmhäerzegkeet freeën, a schummt Iech net vu sengem Lob. 30 Schafft Är Aarbecht zu Zäit, a senger Zäit wäert hien Iech Är Belounung ginn.