Okuwonya Omusajja Omugadare Matayo 8:28-34 28 Awo bwe yatuuka emitala w’ensi ey’Abagergeseni, ne bamusisinkana babiri abaali batadde dayimooni, nga bava mu ntaana, nga bakambwe nnyo, newabaawo n’omu ayita mu kkubo eryo. 29 Awo, laba, ne baleekaana nga boogera nti Tulina kakwate ki naawe, Yesu, Omwana wa Katonda? ozze wano okutubonyaabonya ng'ekiseera tekinnatuuka? 30 Waaliwo ekkubo eddungi okuva gye bali, ekisibo ky’embizzi ennyingi nga zirya. 31 Awo badayimooni ne bamwegayirira nga bagamba nti Bw'oba otugobye, tukkirize tugende mu kisibo ky'embizzi. 32 N'abagamba nti Mugende. Awo bwe baafuluma, ne bagenda mu kisibo ky’embizzi: era, laba, ekisibo kyonna eky’embizzi ne kidduka n’amaanyi nga kikka mu kifo ekiwanvu ne kiyingira mu nnyanja, ne kizikirizibwa mu mazzi. 33 Abaazikuuma ne badduka ne bagenda mu kibuga, ne babuulira buli kimu n'ebyo ebyatuuka ku balubaale. 34 Awo, laba, ekibuga kyonna ne kifuluma okusisinkana Yesu: awo bwe baamulaba ne bamwegayirira ave mu nsi zaabwe.
Makko 5:1-20 1 Ne basomoka emitala w'ennyanja, mu nsi y'Abagadale. 2 Awo bwe yava mu lyato, amangu ago omusajja eyalina omwoyo omubi n’ava mu ntaana. 3 Yalina obutuuze bwe mu ntaana; so tewali muntu yenna yali asobola kumusiba, nedda, nedda n'enjegere. 4 Kubanga yali asibiddwa emiguwa n'enjegere emirundi mingi, n'enjegere n'azikutulwamu, n'emiguwa ne gimenyekamenyeka: so tewali n'omu yali asobola kumufuga. 5 Era bulijjo, ekiro n'emisana, yali mu nsozi ne mu ntaana, ng'akaaba, era nga yeetema n'amayinja. 6 Naye bwe yalaba Yesu ng’ali wala, n’adduka n’amusinza. 7 N'aleekaana n'eddoboozi ery'omwanguka, n'ayogera nti Nkukwatako ki, Yesu, Omwana wa Katonda Ali Waggulu Ennyo? Nkulayirira Katonda, tonbonyaabonya. 1
Okuwonya Omusajja Omugadare
8 Kubanga yamugamba nti, “ Vuka mu muntu, ggwe omwoyo omubi. 9 N'amubuuza nti, “ Erinnya lyo ggwe ani? N'addamu nti, “Erinnya lyange nze Legiyoni: kubanga tuli bangi.” 10 N'amwegayirira nnyo aleme kubagoba mu nsi. 11 Awo kumpi n'ensozi waaliwo ekisibo ekinene eky'embizzi nga kirya. 12 Awo badayimooni bonna ne bamwegayirira nga bagamba nti Tusindike mu mbizzi tuyingire mu zo. 13 Amangwago Yesu n’abakkiriza. Emyoyo emibi ne gifuluma, ne giyingira mu mbizzi: ekisibo ne kidduka n'amaanyi mu kifo ekiwanvu ne kiyingira mu nnyanja, (nga gaali nga enkumi bbiri;) ne zizirika mu nnyanja. 14 Abalunzi b’embizzi ne badduka ne babibuulira mu kibuga ne mu nsi. Era ne bafuluma okulaba kiki ekyali kikoleddwa. 15 Awo ne bajja eri Yesu, ne balaba oyo eyalina dayimooni, eyalina eggye, ng'atudde, ng'ayambadde engoye, era ng'alina endowooza entuufu: ne batya. 16 Awo abaalaba ne bababuulira bwe kyatuuka ku oyo eyalina dayimooni n'embizzi. 17 Ne batandika okumusaba ave ku nsalo zaabwe. 18 Awo bwe yayingira mu lyato, oyo eyalina dayimooni n'amusaba abeere naye. 19 Naye Yesu teyamukkiriza, naye n'amugamba nti Genda ewa mikwano gyo obabuulire ebintu bingi Mukama by'akukoledde, n'akusaasira. 20 N'agenda, n'atandika okubuulira mu Dekapoli, Yesu bye yamukolera ebintu ebinene: abantu bonna ne beewuunya.
Lukka 8:26-39 26 Ne batuuka mu nsi y’Abagadale, emitala w’e Ggaliraaya. 27 Awo bwe yagenda ku lukalu, ne wamusisinkana okuva mu kibuga omusajja, eyalina dayimooni okumala ebbanga eddene, nga tayambadde ngoye, so teyabeeranga mu nnyumba yonna, wabula mu ntaana. 28 ( B ) Bwe yalaba Yesu n’aleekaana, n’avuunama mu maaso ge, n’ayogera mu ddoboozi ery’omwanguka nti, “Nkukwatako ki, Yesu, Omwana wa Katonda Ali waggulu ennyo?” Nkwegayirira, tonbonyaabonya. 29 (Kubanga yali alagidde omwoyo omubi okuva mu musajja. Kubanga emirundi mingi gwamukwata: n'asibibwa n'enjegere n'emiguwa, n'amenya emiguwa, n'agobebwa Omulyolyomi mu ddungu). 30 Awo Yesu n'amubuuza nti, “ Erinnya lyo ggwe ani? N'agamba nti, “Eggye: kubanga badayimooni bangi baamuyingiddemu.” 31 Ne bamwegayirira aleme kubalagira kufuluma mu buziba. 32 Awo waaliwo ekisibo ky'embizzi nnyingi nga zirya ku lusozi: ne bamwegayirira azikkirize okuziyingiramu. Era n’ababonyaabonyezebwa. 33 Awo badayimooni ne bava mu musajja ne bayingira mu mbizzi: ekisibo ne kidduka n’amaanyi ne kikka mu kifo ekiwanvu ne kiyingira mu nnyanja, ne kiziyira. 34 ( B ) Abalunzi bwe baalaba ebyaliwo, ne badduka ne bagenda ne babibuulira mu kibuga ne mu byalo. 35 Awo ne bafuluma okulaba ekibaddewo; n'ajja eri Yesu, n'asanga omusajja, dayimooni gwe baava, ng'atudde ku bigere bya Yesu, ng'ayambadde engoye, era ng'alina endowooza ennungi: ne batya. 36 ( B ) Abo abaalaba ne bababuulira engeri eyalimu badayimooni gye yawonyezebwa. 37 ( B ) Awo ekibiina kyonna eky’omu nsi y’Abagadale ne bamwegayirira abaveeko; kubanga baali batidde nnyo: n'alinnya mu lyato, n'akomawo nate. 38 Awo omusajja dayimooni gwe baava n'amwegayirira abeere naye: naye Yesu n'amusindika ng'agamba nti: 2
Okuwonya Omusajja Omugadare
39 Ddayo mu nnyumba yo, olage ebintu ebikulu Katonda by'akukoledde. N'agenda n'abuulira mu kibuga kyonna ng'ebintu ebikulu Yesu bye yamukola.
Okumenya Ennyiriri Ku Lunyiriri Emboozi y’okuwonyezebwa kw’omusajja eyalina dayimooni (atera okuyitibwa Omugadarene Demoniac ) ewandiikiddwa mu Njiri ssatu ku Synoptic: Makko 5:1–20, Lukka 8:26–39, ne Matayo 8:28–34 . (Weetegereze: Nga Matayo ayogera ku basajja babiri, Makko ne Lukka okusinga essira balitadde ku basinga okuba ab’amaloboozi oba abamanyiddwa ennyo ku bombi. Okumenyagana wansi kuggya nnyo mu nnyiriri ezikwata ku nsonga eziri mu Makko 5 ne Lukka 8). Omutendera 1: Okutuuka n’okusisinkana (Makko 5:1–5 / Lukka 8:26–29) Okusomoka mu kitundu ky’amawanga (Makko 5:1 / Lukka 8:26): Yesu n’abayigirizwa be batuuka ku lubalama lw’ebuvanjuba olw’Ennyanja y’e Ggaliraaya, mu kitundu ky’Abagadareni/Abageraseni. Kino kitundu kya Banamawanga (ekitali kya Bayudaaya), nga kikakasibwa oluvannyuma olw’okubeerawo kw’ekisibo ekinene eky’embizzi. Omugobeddwa okuva mu ntaana (Makko 5:2–3 / Lukka 8:27): Amangu ddala bwe yatuuka ku lukalu, Yesu asisinkana omusajja alina omwoyo omubi. Lukka alaga nti ava mu kibuga ky’omu kitundu, okumala ebbanga ddene nga tayambala ngoye, era abeera wakati mu ntaana (amalaalo) agatemeddwa mu mayinja —ekifo ekitali kirongoofu mu mikolo era nga kikwatagana n’okufa. Okweyawula okw’enkomeredde n’amaanyi agasukkulumye ku bantu (Makko 5:3–4 / Lukka 8:29): Emabegako ekitundu kyali kigezezzaako okumufuga nga bakozesa enjegere n’emiguwa egy’ekyuma, naye enfunda n’enfunda n’abikutula. Tewali yali wa maanyi kumufuga. Okubonyaabonyezebwa okw’okwezikiriza (Makko 5:5): Emisana n’ekiro, omusajja atambulatambula mu ntaana n’obusozi obugyetoolodde, ng’akuba enduulu era nga yeesala n’amayinja amasongovu. Kino kiraga obutonde obw’okuzikiriza, obw’okwekutula ku balala obw’okunyigirizibwa kwa badayimooni. Omutendera 2: Okulwanagana n’okutegeera (Makko 5:6–8 / Lukka 8:28) Okudduka okugenda mu kusinza (Makko 5:6 / Lukka 8:28): Omusajja bw’alaba Yesu ng’ali wala, n’adduka n’amutuukako. Mu kifo ky’okulumba Yesu, agwa wansi mu maaso ge ng’agondera, ng’ategedde nti alina obuyinza obw’oku ntikko. Okukaaba kw’emisambwa (Makko 5:7 / Lukka 8:28): Ng’avugirwa ebintu ebiri munda mu ye, omusajja oyo akuba enduulu n’eddoboozi ery’omwanguka nti: " Nkolagana ki naawe, Yesu, ggwe Omwana wa Katonda ali waggulu ennyo? " Yeegayirira Yesu obutamubonyaabonya, ng’ategedde obutukuvu bwa Yesu obw’obwakatonda ng’obulabe obutereevu eri omulimu gwabwe. Ekiragiro ky’okuva (Makko 5:8 / Lukka 8:29): Makko atangaaza nti Yesu yali yalagira dda omwoyo omubi okuva mu musajja, y’ensonga lwaki emisambwa gikola n’okutya n’okuteesa okwewozaako.
3
Okuwonya Omusajja Omugadare
Omutendera 3: "Ekibinja" n'Embizzi (Makko 5:9–13 / Lukka 8:30–33) "Erinnya lyo lye ani?" (Makko 5:9 / Lukka 8:30): Yesu asaba omusajja erinnya lye okussaawo enkolagana ey’obuntu n’okukomyawo endagamuntu ye eyawukana. Okuddamu kulaga obunene bw'ekikangabwa kino: "Erinnya lyange nze Legion : kubanga tuli bangi" —eggye ly'Abaruumi eryali lituuka ku myoyo enkumi n'enkumi. Okwegayirira okw’okusengulwa (Makko 5:10–12 / Lukka 8:31–32): Badayimooni beegayirira nnyo Yesu obutabasindika mu kitundu ekyo, oba mu bunnya. Mu kifo ky’ekyo, bwe balaba ekisibo ekinene eky’embizzi nga 2,000 nga zirya okumpi awo ku lusozi, basaba olukusa okuyingira mu bisolo. Okuzikirizibwa kw’Ekisibo (Makko 5:13 / Lukka 8:33): Yesu awa olukusa. Emyoyo emibi giva ku musajja ne giyingira mu mbizzi. Amangu ago ekisibo kyonna kifubutuka ne kikka ku lubalama oluwanvu ne kiyingira mu Nnyanja y’e Ggaliraaya ne kibbira mu mazzi. Omutendera 4: Enkola y’abantu b’omu kibuga (Makko 5:14–17 / Lukka 8:34–37) Okudduka n’okuloopa (Makko 5:14 / Lukka 8:34): Abalunzi abaali batidde ennyo badduka, ne basaasaanya amawulire mu kibuga ne mu byalo. Abaayo bafubutuka okufuluma okulaba ekibaddewo. Omusajja eyakyuka (Makko 5:15 / Lukka 8:35): Ekibiina bwe kituuka, basuubira akavuyo, naye mu kifo ky’ekyo basanga eyali omulalu ng’atudde mu kasirise ku bigere bya Yesu. Ye "ayambadde , era mu birowoozo bye ebituufu" . Ekyewuunyisa, ekifo kino eky’emirembe kijjuza abantu b’omu kitundu okutya okw’amaanyi kubanga amaanyi ag’obwakatonda gataataaganyizza ekifo kyabwe eky’obutebenkevu. Okugaana Yesu (Makko 5:16–17 / Lukka 8:36–37): Oluvannyuma lw’abaaliwo okunnyonnyola engeri omusajja gye yawonyezebwamu (n’engeri embizzi gye zaabuzibwamu), abantu b’omu kitundu beegayirira Yesu ave mu kitundu kyabwe mu bwangu . Olw’okutya okwongera okufiirwa eby’enfuna oba okutaataaganyizibwa mu by’omwoyo, bakulembeza ebisolo byabwe okusinga okubeerawo kw’Omulokozi. Omutendera 5: Okuzzaawo n’okuweebwa omulimu (Makko 5:18–20 / Lukka 8:38–39) Okwagala okugoberera (Makko 5:18 / Lukka 8:38): Yesu bw’akomawo mu lyato okugenda, omusajja eyawonyezebwa yeegayirira agende naye, ng’ayagala okusigala kumpi n’Omununuzi we. Obubaka obuweereddwa (Makko 5:19 / Lukka 8:39): Yesu agaana okusaba kwe okwegatta ku bayigirizwa abatambula, n'amuwa ekigendererwa eky'enjawulo: " Genda eka eri mikwano gyo, obabuulire ebintu ebinene Mukama by'akukoledde, n'akusaasira. " Omujulirwa mu Dekapoli (Makko 5:20 / Lukka 8:39): Omusajja oyo agondera, ng’agenda mu Dekapoli yonna (ekitundu ekirimu ebibuga by’amawanga kkumi) ng’alangirira ebintu ebikulu Yesu bye yali amukoledde, n’aleka buli omu nga yeewuunya. Omusajja oyo afuuka omuminsani asooka okukola obulungi mu nsi y’Abamawanga.
4
Okuwonya Omusajja Omugadare
Ebikulu Ebitwalibwa mu Mboozi Omugaso gw’Omwoyo Gumu: Yesu yasomoka amazzi ag’akabi ng’ayita mu kibuyaga okusobola okununula omuntu omu eyamenyese, eyagobebwa. Amaanyi Ku Kavuyo: Erinnya lya badayimooni ("Legion") n'ennyanja eyali efuukuuse (okuva mu ssuula emabega) byombi bikiikirira akavuyo akasembayo — Yesu ke afuga awatali kufuba kwonna n'ekigambo kimu. Ebintu ebikulu n’eby’omwoyo: Abagadare baalonda embizzi zaabwe okusinga Yesu, nga balaga engeri obugagga obw’ensi n’okutya enkyukakyuka gye biyinza okuziba abantu amaaso ku kisa.
5