Yefusa Omugireyaadi Abalamuzi 11 1 Yefusa Omugireyaadi yali musajja muzira, era yali mutabani wa malaaya: Gireyaadi n'azaala Yefusa. 2 Muka Gireyaadi n'amuzaalira abaana ab'obulenzi; batabani ba mukazi we ne bakula, ne bagoba Yefusa, ne bamugamba nti Tosikira mu nnyumba ya kitaffe; kubanga oli mutabani w'omukazi omugwira. 3 Awo Yefusa n'adduka baganda be, n'abeera mu nsi ya Tobu: abasajja abataliimu ne bakuŋŋaana eri Yefusa, ne bafuluma naye. 4 Awo olwatuuka ekiseera bwe kyagenda kiyitawo, abaana ba Amoni ne balwana ne Isiraeri. 5 Awo olwatuuka abaana ba Amoni ne balwana ne Isiraeri, abakadde b'e Gireyaadi ne bagenda okunona Yefusa mu nsi ya Tobu. 6 Ne bagamba Yefusa nti Jjangu obeere omuduumizi waffe, tulwane n'abaana ba Amoni. 7 Yefusa n’agamba abakadde b’e Gireyaadi nti, “Temwankyawa, ne mungoba mu nnyumba ya kitange? era lwaki muzze gye ndi kaakano nga muli mu nnaku? 8 Awo abakadde b'e Gireyaadi ne bagamba Yefusa nti Kale tukyukidde gy'oli kaakano ogende naffe olwanye n'abaana ba Amoni, obeere omutwe gwaffe ku bantu bonna abatuula mu Gireyaadi. 9 Yefusa n'agamba abakadde b'e Gireyaadi nti Bwe munanzizaayo ewaabwe okulwana n'abaana ba Amoni, Mukama n'abawonya mu maaso gange, ndiba omutwe gwammwe? 10 Abakadde b'e Gireyaadi ne bagamba Yefusa nti YHWH abeere mujulirwa wakati waffe, bwe tutakola bwe tutyo ng'ebigambo byo bwe biri. 11 Awo Yefusa n’agenda n’abakadde b’e Gireyaadi, abantu ne bamufuula omukulu waabwe era omuduumizi waabwe: Yefusa n’ayogera ebigambo bye byonna mu maaso ga Mukama e Mizupa. 12 Yefusa n'atuma ababaka eri kabaka w'abaana ba Amoni, ng'ayogera nti Okola ki nange, n'ojja okulwana nange mu nsi yange? 13 Awo kabaka w'abaana ba Amoni n'addamu ababaka ba Yefusa nti Kubanga Isiraeri yaggyako ensi yange, bwe baava e Misiri, okuva e Alunoni okutuuka e Yabboki ne Yoludaani: kale kaakano muzzeeyo ensi ezo mu mirembe. 14 Yefusa n'atuma ababaka nate eri kabaka w'abaana ba Amoni.
1
Yefusa Omugireyaadi
15 N'amugamba nti Bw'ati bw'ayogera Yefusa nti Isiraeri teyatwala nsi ya Mowaabu newakubadde ensi ey'abaana ba Amoni; 16 Naye Isiraeri bwe yava e Misiri n'atambula mu ddungu okutuuka ku Nnyanja Emmyufu, n'atuuka e Kadesi; 17 Awo Isiraeri n'atuma ababaka eri kabaka wa Edomu, ng'ayogera nti Ka nkwegayiridde, mpite mu nsi yo: naye kabaka wa Edomu n'atawulira. Bwe batyo ne batuma eri kabaka wa Mowaabu: naye n'atakkiriza: Isiraeri n'abeera e Kadesi. 18 Awo ne bayita mu ddungu, ne beetooloola ensi ya Edomu n'ensi ya Mowaabu, ne bayita ku luuyi olw'ebuvanjuba olw'ensi ya Mowaabu, ne basiisira emitala wa Alunoni, naye ne batatuuka mu nsalo ya Mowaabu: kubanga Alunoni yali nsalo ya Mowaabu. 19 Isiraeri n’atuma ababaka eri Sikoni kabaka w’Abamoli, kabaka w’e Kesuboni; Isiraeri n'amugamba nti Ka tuyite mu nsi yo tuyingire mu kifo kyange. 20 Naye Sikoni teyeesiga Isiraeri kuyita ku lubalama lwe: naye Sikoni n'akuŋŋaanya abantu be bonna, n'asiisira mu Yakazi, n'alwana ne Isiraeri. 21 YHWH Elohim wa Isiraeri n'awaayo Sikoni n'abantu be bonna mu mukono gwa Isiraeri, ne babakuba: Isiraeri n'atwala ensi yonna ey'Abamoli, abatuula mu nsi eyo. 22 Ne batwala ensalo zonna ez'Abamoli, okuva ku Alunoni okutuuka e Yabboki, n'okuva mu ddungu okutuuka ku Yoludaani. 23 Kale kaakano YHWH Elohim wa Isiraeri agobye Abamoli mu maaso g'abantu be Isiraeri, era ggwe osaanidde okukifuna? 24 ( B ) Tojja kubeera nannyini ekyo Kemosi katonda wo ky’akuwa okukifuna? Kale buli Mukama Katonda waffe gw'anaagoba mu maaso gaffe, tulibatwala. 25 Kale kaakano osinga Balaki mutabani wa Zipoli, kabaka wa Mowaabu? yalwanangako ne Isiraeri, oba yalwanangako nabo, . 26 Isiraeri bwe yamala emyaka ebikumi bisatu mu Kesuboni ne mu bibuga byayo, ne mu Aloweri ne mu bibuga byonna ebiriraanye Alunoni? kale lwaki temwazizzaawo mu kiseera ekyo? 27 Kyennava sikwonoona, naye ggwe onkoze obubi okulwana nange: Mukama Omulamuzi abeere omulamuzi leero wakati w'abaana ba Isiraeri n'abaana ba Amoni. 28 Naye kabaka w'abaana ba Amoni n'atawulira bigambo bya Yefusa bye yamutuma. 29 Awo Omwoyo wa Mukama n’ajja ku Yefusa, n’asomoka Gireyaadi ne Manase, n’asomoka Mizupa eky’e Gireyaadi, n’ava e Mizupa eky’e Gireyaadi n’asomoka eri abaana ba Amoni. 30 Yefusa n'alaga obweyamo eri YHWH, n'ayogera nti Bw'onoowaayo abaana ba Amoni mu mikono gyange. 31 Awo buli ekinaava mu nzigi z'ennyumba yange okunsisinkana, bwe ndikomawo mu mirembe okuva mu baana ba Amoni, tekinaabanga kya Mukama, era ndikiwaayo okuba ekiweebwayo ekyokebwa. 32 Awo Yefusa n’asomoka eri abaana ba Amoni okubalwanyisa; Mukama n'abawaayo mu mikono gye. 33 N'abatta okuva e Aloweri okutuusa lwe watuuka e Minnisi, ebibuga amakumi abiri n'okutuukira ddala ku lusenyi lw'ennimiro z'emizabbibu, n'okuttibwa okungi ennyo. Bwe batyo abaana ba Amoni ne bafugibwa abaana ba Isiraeri. 34 Awo Yefusa n'ajja e Mizupa mu nnyumba ye, era, laba, muwala we n'afuluma okumusisinkana ng'akutte amaloboozi n'amazina: era ye yali omwana we omu yekka; ku mabbali ge teyalina mwana mulenzi wadde omuwala. 35 Awo olwatuuka bwe yamulaba, n'ayayuza engoye ze, n'agamba nti Woowe, muwala wange! onzizza wansi nnyo, era oli omu ku abo abantawaanya: kubanga nayasamya akamwa kange eri Mukama, so siyinza kuddayo. 36 N'amugamba nti Kitange, bw'oba oyanjudde Mukama akamwa ko, onkole ng'ebyo ebivudde mu kamwa ko bwe biri; kubanga Mukama akuwoolera eggwanga eri abalabe bo, abaana ba Amoni.
2
Yefusa Omugireyaadi
37 N'agamba kitaawe nti, “Kino kinkolere: ka nvaako emyezi ebiri, ndyoke nnyambuke n'okukka ku nsozi, nze ne bannange ne nkaabira obuwala bwange. 38 N'ayogera nti Genda. N'amusindika okumala emyezi ebiri: n'agenda ne banne, n'akaaba obuwala bwe ku nsozi. 39 Awo olwatuuka emyezi ebiri bwe gyaggwaako, n'addayo eri kitaawe, n'akola naye obweyamo bwe bwe yali yeeyamye: n'atamanya muntu yenna. Era yali mpisa mu Isiraeri, . 40 Abawala ba Isiraeri ne bagendanga buli mwaka okukungubaga muwala wa Yefusa Omugireyaadi ennaku nnya buli mwaka.
Abalamuzi 12 1 Abasajja ba Efulayimu ne bakuŋŋaana ne bagenda mu bukiikakkono ne bagamba Yefusa nti Lwaki wasomoka okulwana n'abaana ba Amoni, n'ototuyita tugende naawe? ennyumba yo tujja kukuyokera omuliro. 2 Yefusa n'abagamba nti Nze n'abantu bange twayomba nnyo n'abaana ba Amoni; era bwe nnabayita, temwamponya mu mikono gyabwe. 3 Awo bwe nnalaba nga temunnunula, ne nteeka obulamu bwange mu mikono gyange, ne nsomoka okulwana n'abaana ba Amoni, Mukama n'abawaayo mu mukono gwange: kale lwaki mujja gye ndi leero okulwana nange? 4 Awo Yefusa n’akuŋŋaanya abasajja bonna ab’e Gireyaadi, n’alwana ne Efulayimu: abasajja b’e Gireyaadi ne bakuba Efulayimu, kubanga baagamba nti, “Mmwe Abagireyaadi mudduse mu Efulayimu mu Baefulayimu ne mu Bamanase.” 5 Abagireyaadi ne batwala emigga Yoludaani mu maaso g'Abaefulayimu: awo olwatuuka Abaefulayimu abaasimattuse ne bagamba nti Ka nsomoke; abasajja b'e Gireyaadi ne bamugamba nti Oli Muefulayimu? Bwe yagamba nti Nedda; 6 Awo ne bamugamba nti Gamba kaakano Sibbolesi: n'ayogera Sibbolesi: kubanga yali tasobola kukyogera bulungi. Awo ne bamukwata ne bamutta ku migga Yoludaani: mu kiseera ekyo Abaefulayimu ne bagwa emitwalo amakumi ana mu enkumi bbiri. 7 Yefusa n’asalira Isirayiri omusango emyaka mukaaga. Awo Yefusa Omugireyaadi n'afa, n'aziikibwa mu kimu ku bibuga bya Gireyaadi.
Okunnyonnyola Emboozi ya Yefusa , esangibwa mu Baalamuzi Essuula 11 ne 12 eza Baibuli ya King James, y’emu ku nnyiriri ezisinga amaanyi, enzibu, era ez’ennaku mu Ndagaano Enkadde. Kirimu omulwanyi ow’amaanyi eyagaanibwa ab’omu maka ge n’asituka okununula Isirayiri, kyokka n’akwatibwa ekirayiro eky’ennaku era oluvannyuma n’ayingira mu lutalo lw’omunda olw’amaanyi.
Ekitundu 1: Okumenya Ennyiriri ku Lunyiriri kw’Abalamuzi Essuula 11–12 Abalamuzi Essuula 11: Okusituka kwa Yefusa n’okulwanagana kw’Abaamoni 11:1–3 — Ensibuko ya Yefusa n’Obuwaŋŋanguse Yefusa ayanjuddwa nga "omusajja ow'amaanyi ow'obuzira," naye ye mwana wa malaaya. Kitaawe Gireyaadi alina abaana ab’obulenzi abatuufu abagoba Yefusa aleme kusikira. Yefusa addukira mu nsi ya Tobu, ekibinja ky'abasajja "abataliimu" (abagobeddwa oba banne abataliiko kye bakola) gye bakuŋŋaanira okumwetooloola ne bamugoberera ng'omukulembeze waabwe.
3
Yefusa Omugireyaadi
11:4–11 — Abakadde b’e Gireyaadi Banoonya Obuyambi Abaamoni bwe balwana ne Isiraeri, abakadde b’omu Gireyaadi bakitegeera nti beetaaga omuduumizi w’amagye. Bagenda mu nsi ya Tobu okwegayirira Yefusa okubakulembera. Yefusa mu kusooka abayomba olw’okugaana kwabwe mu biseera eby’emabega, naye bakkiriziganya nti bw’abakulembera okutuuka ku buwanguzi, ajja kufuuka omutwe gw’abatuuze bonna ab’omu Gireyaadi. Bassaako akabonero ku kirayiro kino mu maaso ga Mukama mu Mizupa. 11:12–28 — Enteeseganya za Yefusa mu by’obufuzi n’eby’eddiini Nga tannalwana, Yefusa asindika ababaka eri kabaka w’Abaamoni, ng’ababuuza lwaki balumba ensi ya Isirayiri. Kabaka w’Abamoni agamba nti Isirayiri yatwala ettaka lyabwe bwe yali ava e Misiri. Yefusa addamu n’okwewozaako okw’ebyafaayo n’eby’eddiini mu bujjuvu: Isirayiri teyatwala ttaka ku Amoni oba Mowaabu, wabula Sikoni, kabaka w’Abamoli, Katonda gwe yawaayo mu mikono gyabwe. Awakanya eddembe lya Amoni okwemulugunya oluvannyuma lw’emyaka ebikumi bisatu ng’amaze okusenza mu mirembe era omusango agulekera Mukama. Kabaka wa Amoni tafaayo ku bubaka obwo. 11:29 — Okuwa Omwoyo Amaanyi "Awo Omwoyo wa Mukama n'ajja ku Yefusa." Olw’okuba Katonda amuwadde amaanyi, Yefusa atambula mu Gireyaadi ne Manase, ng’akuŋŋaanya eggye, n’atambula ng’agenda eri Abamoni. 11:30–31 — Okweyama kwa Yefusa okw’amangu Ng’olutalo terunnabaawo, Yefusa yeeyama eri Mukama: Katonda bw’anawaayo Abamoni mu mikono gye, buli ekinaava mu nzigi z’ennyumba ye okumusisinkana ng’akomyewo mu mirembe kinaaba kya Mukama, era anaakiwaayo ng’ekiweebwayo ekyokebwa. 11:32–33 — Obuwanguzi ku Amoni Yefusa yeeyongerayo n’alwana n’Abaamoni. Olw’obuyambi bwa Mukama, abaleetera okuwangulwa okw’amaanyi okuyita mu bibuga amakumi abiri, n’afuga Abamoni mu maaso g’abaana ba Isirayiri. 11:34–40 — Okudda awaka okw’ekikangabwa n’okutuukiriza obweyamo Yefusa akomawo ewaabwe e Mizupa. Omwana we omu yekka —muwala we —avaayo okumusisinkana ng’azina n’amaloboozi. Olw’ennaku, Yefusa ayuza engoye ze era n’akungubagira obweyamo bwe, ng’akitegedde nti tasobola kubuddiza. Muwala we agondera n’obuvumu, ng’asaba emyezi ebiri gyokka okugenda mu nsozi ne banne okukungubaga olw’obuwala bwe. Oluvannyuma lw’emyezi ebiri, akomawo, Yefusa n’atuukiriza obweyamo bwe. Omukolo guno gufuuka nnono eya buli mwaka abawala ba Isiraeri mwe bamukungubagira okumala ennaku nnya buli mwaka. Abalamuzi Essuula 12: Olutalo lw’omunda ne Efulayimu n’Abalamuzi Abaddirira 12:1–3 — Okwemulugunya kwa Efulayimu Abasajja ab’amalala ab’e Efulayimu bakuŋŋaana ne basomoka ne basomoka ne bagenda e Zafoni, nga boolekedde Yefusa n’obusungu. Beemulugunya nti yagenda mu lutalo ne Amoni nga tabayise kumuyamba, era batiisatiisa okwokya ennyumba ye ng’ali munda. Yefusa addamu nti ye n’abantu be baayabiranga obuyambi bwe baali mu nnaku ey’amaanyi, naye Efulayimu n’atabawonya. 12:4–6 — Olutalo lw'omunda n'okugezesebwa kwa "Shibboleth". Yefusa akuŋŋaanya abasajja b’e Gireyaadi n’alwana ne Efulayimu, n’abawangula. Aba Gireyaadi bawamba emikutu gy’omugga Yoludaani. Abaefulayimu abadduka bwe bagezaako okusomoka okudda emabega, abakuumi babagezesa nga babasaba okwogera ekigambo "Sibbolesi." Olw'okuba
4
Yefusa Omugireyaadi
olulimi lw'Abaefulayimu terusobola kwatula ddoboozi lya "sh", baliyita "Sibboleth." Okuwaayo kuno okw’ennimi kubibikkula, ekivaamu okuttibwa kw’Abaefulayimu 42,000. 12:7 — Okufa kwa Yefusa Yefusa asalira Isiraeri omusango okumala emyaka mukaaga nga tannafa. Aziikiddwa mu kimu ku bibuga bya Gireyaadi.
Ekitundu 2: Ebyokuyiga ebikulu n‟okukozesebwa mu bulamu 1. Katonda Asobola Okukozesa Abagobeddwa n’Abaagaanibwa Eky’okuyiga: Yefusa yagobwa ab’omu maka ge olw’obuzaale bwe, naye Katonda yamulonda okununula eggwanga lyonna. Okukozesa: Toleka bulamu bwo obw’emabega, amaka go, oba omuntu gy’ogaanyi okunnyonnyola obusobozi bwo. Katonda atera okukozesa abantu ssekinnoomu abantu be babuusa amaaso oba be bawandiika okutuukiriza ebigendererwa eby’enjawulo. 2. Obukulu Obukulu obw’okukuuma Ebigambo Byo (Obulabe bw’okulayira mu bwangu) . Eky’okuyiga: Yefusa yakola obweyamo obw’amangu, obuteetaagisa olw’obunyiikivu mu nneewulira n’okweraliikirira, ekyamuviirako ekikangabwa eky’amaanyi. Okukozesa: Ebigambo bikwata obuzito bwa maanyi nnyo. Tulina okwegendereza mu bisuubizo eby’amangu, okulangirira mu nneewulira, oba okweyama okukolebwa nga tulina okunyigirizibwa. Okukkiriza okwa nnamaddala kwesiga obufuzi bwa Katonda awatali kugezaako "kugulirira" oba okuteesa naye nga bayita mu kweyama okw'amangu (Omubuulizi 5:2,5). 3. Okumanya Ebyafaayo Byo n’Okuyimirira ku Mazima Eky’okuyiga: Yefusa teyabadde mulwanyi mukambwe yekka; yalina okumanya okw’amaanyi ku byafaayo bya Isiraeri n’engeri Katonda gye yakolaganamu n’amawanga agaali gamwetoolodde. Yakozesa obubaka n’amazima g’ebyafaayo nga tannaddukira mu ffujjo. Okukozesa: Weesigamye mu mazima g’Ekigambo kya Katonda n’ebyafaayo ebituufu. Okumanya omusingi gw’okukkiriza kwo kikusobozesa okuddamu abavumirira, okugonjoola enkaayana mu ngeri ey’amagezi, n’okuyimirira ng’onywerera ku bigambo eby’obulimba. 4. Obutonde Obuzikiriza obw’Amalala n’Ebika Eky’okuyiga: Abaefulayimu baali bavugibwa amalala, obuggya, n’okwegulumiza okw’ebika, ekyavaamu olutalo lw’omunda olutaliimu makulu olwafiira obulamu bw’Abaisiraeri enkumi n’enkumi. Okukozesa: Amalala n’okuvuganya okutonotono mu bakkiriza (oba mu bitundu n’amaka) bisaanyaawo obumu okuva munda. Mu kifo ky’okulwana ku ani afuna ekitiibwa oba ekitiibwa, tusaanidde okukulembeza obwakabaka bwa Katonda n’okuwagiragana.
5
Yefusa Omugireyaadi
5. Ebikozesebwa by’Omuntu ebiriko Ensobi n’Ekisa eky’Obwakatonda Eky’okuyiga: Yefusa awandiikiddwa mu Kisenge ky’Okukkiriza eky’Endagaano Empya (Abaebbulaniya 11:32), naye obulamu bwe bwalimu ensobi ez’amaanyi, okusalawo okw’amangu, n’entalo ez’obukambwe ez’ebika. Okukozesa: Katonda akola ng’ayita mu bantu abamenyese, abatatuukiridde. Wadde ng’okusalawo kwaffe okubi kukyatwala ebivaamu eby’oku nsi ebiruma, ekisa kya Katonda kisobola okununula omutima ogweyagalidde, ne bwe kiba nti omutima ogwo gukaluba okwetoloola empenda.
Yefusa mu ndagaano empya Mu Abebbulaniya 11 —etera okuyitibwa "Ekisenge ky'Okukkiriza" — Yefusa afuna okwogerwako okutasuubirwa era okw'ekitiibwa mu bazira abakulu n'abazira ab'ebyafaayo bya Baibuli. Okusinziira ku bivuddemu eby’ennaku n’obutategeeragana mu mpisa obwawandiikibwa mu mboozi ye mu Balamuzi, okuteekebwa kwe mu ssuula eno kuwa amagezi amangi ku ngeri Endagaano Empya gy’etunuuliramu okukkiriza, ekisa, n’obutali butuukirivu bw’omuntu. 1. Yefusa gy’alabikira mu Abebbulaniya 11 Yefusa ayogerwako mu Abebbulaniya 11:32–34 : "Era nnyongera okwogera ntya? kubanga ekiseera kyandinnemye okunyumya ku Gedyoni, ne Balak, ne Samusooni, ne Yefusa [Yefusa], ne Dawudi, ne Samwiri, ne bannabbi: Abaafuga olw'okukkiriza olw'okufuga obwakabaka, n'akola obutuukirivu, n'afuna ebisuubizo, n'aziyiza emimwa gy'empologoma, n'azikiza effujjo ly'omuliro, n'asimattukira enkomerero ya." ekitala, olw'obunafu ne kifuulibwa eky'amaanyi, ne kifuuka abazira mu kulwana, ne kikyuka okudduka amagye g'abagwira." 2. Ebikulu Ebitegeera okuva mu Ndowooza y’Endagaano Empya A. Enzikiriza Emanyiddwa Wakati Mu Buntu Obulina Ensobi Ekitabo ky’Abalamuzi kiraga ekiseera eky’okusereba kw’eby’omwoyo mu Isiraeri, era obulamu bwa Yefusa bwali wala nnyo obutaba buyonjo oba okuba obulungi. Yali mwana atali mu mateeka, muwanganguse, mukulembeze wa "basajja abataliimu," era mulwanyi eyakola obweyamo obw'amangu obwakoma mu kikangabwa. Naye, Abebbulaniya 11 tewandiika batukuvu nga basinziira ku butuukirivu mu mpisa; kiziwandiika nga kyesigamiziddwa ku kukkiriza . Omuwandiisi w’Endagaano Empya abuusa amaaso okuvumwavumwa kwa Yefusa mu bantu, embeera enzibu, n’emitendera egy’obukyamu egy’obuntu okusobola okussa essira ku kaseera ke yateeka obwesige bwe mu Katonda okulwanirira Isirayiri. Okusiima kwa Katonda mu Ndagaano Empya kusibuka mu kwesiga ye , so si butabeera na kamogo ka bantu. B. "Okuva Mu Bunafu Baafuulibwa Ba maanyi". Abebbulaniya 11:34 efunza ebyatuuka ku balamuzi bangi n'ebigambo bino: "olw'obunafu ne banyweza." Obunafu bwa Yefusa: Yatandika ng’omugobe nga agobeddwa baganda be bennyini (Abalamuzi 11:2) era nga talina lunyiriri lwa nnono, olw’ekitiibwa. Amaanyi ga Katonda: Omwoyo wa Mukama bwe yamutuukako (Abalamuzi 11:29), obuzibu bwe obw’obutonde n’okuwangangusibwa mu bantu byakyusibwa ne bifuuka obuyinza obw’omwoyo n’okununulibwa mu magye.
6
Yefusa Omugireyaadi
Akakwate k'Endagaano Empya: Kino kikwatagana butereevu n'eby'eddiini bya Pawulo mu 2 Abakkolinso 12:9 ( "Ekisa kyange kikumala: kubanga amaanyi gange gatuukiridde mu bunafu" ). C. Okukkiriza Okwolesebwa mu Kukkiriza okw’Ebigambo n’Eby’Eddiini Yefusa nga tannalwanyisa Baamoni, yeenyigira mu kuwaanyisiganya eby’obubaka okumala ebbanga eddene nga yeesigamiziddwa ku byafaayo bya Isirayiri (Abalamuzi 11:12–27). Yalangirira n'obuvumu nti Mukama Katonda wa Isiraeri yawa abantu be ensi era n'akakasa nti: "Mukama Omulamuzi abeere omulamuzi leero wakati w'abaana ba Isiraeri n'abaana ba Amoni." Okukkiriza kwa Yefusa kwalagibwa olw’okukkiriza nti Katonda yekka ye Mulamuzi ow’oku ntikko era afuga obwakabaka bw’abantu . Mu Abebbulaniya 11:33, ekitundu kino eky’okukkiriza kyogerwako ng’okufuga obwakabaka n’okufuuka abazira mu kulwana . D. Amaanyi g’Ekisa eky’Endagaano Okuteekebwa kw’ebifaananyi nga Yefusa, Samusooni, ne Gidyoni mu Abebbulaniya 11 kiraga omulamwa omukulu ogw’Endagaano Empya: Ekisa eky’Obununuzi . Singa obulokozi n’okusiimibwa Katonda byali byesigamye ku kukola emirimu egitaliiko kamogo, Yefusa teyandibadde ku lukalala. Okuyingizibwa kwe kulaga obubaka bw’Enjiri —nti Katonda akola ng’ayita mu bantu abamenyese, abatabuse, era abatatuukiridde abakyukira gy’ali nga beesigamye. 3. Okugeraageranya Ennyiriri z’Endagaano Enkadde n’Ebifunze eby’Endagaano Empya Essira mu Ndagaano Enkadde (Abalamuzi 11– 12) .
Essira mu Ndagaano (Abaebbulaniya 11) .
Empya
Historical & Human Reality: Embeera y’okugobwa, obubaka obukambwe, okweyama okw’amangu, okufiirwa okw’ekikangabwa, enkaayana z’omunda.
Amazima ag’Omwoyo: Obuwanguzi nga tuyita mu kwesiga, okuwangula obunafu, okwesigama ku maanyi ga Katonda.
Essira: Obuzibu bw’abantu n’obutabanguko obw’omulembe gw’ebika bya Isirayiri.
Essira: Amaanyi ga Katonda agakola okuyita mu kukkiriza okwa nnamaddala mu mbeera enzibu.
Essomo: Ebiva mu bigambo eby’obusirusiru n’enkola z’abantu ezimenyese mu ngeri etategeerekeka.
Ekyokuyiga: Ekitiibwa ekitaggwaawo ekiweebwa abo abeesiga Katonda okulwana entalo zaabwe.
Okukozesa Obulamu okuva mu Ndowooza y’Endagaano Empya Katonda Takunnyonnyola N’ensobi Zo Ezisinga Obubi: Yefusa ajjukirwa mu Ndagaano Empya olw’okukkiriza kwe mu maanyi ga Katonda okununula, so si olw’obweyamo bwe obw’ekikangabwa obw’amangu. Mu Kristo, omusika gwo gubumbibwa okukkiriza n’ekisa kya Katonda, so si nsobi zo ez’emabega.
7
Yefusa Omugireyaadi
Okukkiriza Kukola Mu Biseera Ebitatuukiridde: Yefusa yaliwo mu kiseera eky’empisa ezitabuse, naye ate yali akyesiga Katonda. Teweetaaga mbeera etuukiridde okusobola okulaga okukkiriza okwa nnamaddala. Essira lisse ku Mununuzi, So Si Kikozesebwa Kyokka: Okuyingizibwa kwa Yefusa mu Abebbulaniya 11 okusembayo kulaga Katonda —Omuzira omutuufu owa Baibuli awa abantu abanafu amaanyi okutuukiriza ebisuubizo bye.
8