Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira Abalamuzi 6 1 Abaana ba Isiraeri ne bakola ebibi mu maaso ga Mukama: Mukama n'abawaayo mu mukono gwa Midiyaani emyaka musanvu. 2 Omukono gwa Midiyaani ne guwangula Isiraeri: era olw'Abamidiyaani abaana ba Isiraeri ne babafuula empuku eziri mu nsozi n'empuku n'ebigo. 3 Awo Isiraeri bwe yamala okusiga, Abamidiyaani ne bambuka, n'Abamaleki n'abaana ab'ebuvanjuba, ne balumba; 4 Ne basiisira okulwana nabo, ne bazikiriza ebibala by'ensi okutuusa lwe watuuka e Gaza, ne bataleka Isiraeri mmere wadde endiga newakubadde ente newakubadde endogoyi. 5 ( B ) Kubanga baambuka n’ente zaabwe ne weema zaabwe, ne bajja ng’enzige olw’obungi; kubanga bombi n'eŋŋamira zaabwe tebaabalibwa: ne bayingira mu nsi okugizikiriza. 6 Awo Isiraeri n'aba mwavu nnyo olw'Abamidiyaani; abaana ba Isiraeri ne bakaabira Mukama. 7 Awo olwatuuka abaana ba Isiraeri bwe bakaabirira Mukama olw'Abamidiyaani; 8 YHWH n'atuma nnabbi eri abaana ba Isiraeri, n'abagamba nti Bw'ati bw'ayogera Mukama Katonda wa Isiraeri nti Nabaggya e Misiri ne mbaggya mu nnyumba ey'obuddu; 9 Ne mbawonya mu mukono gw'Abamisiri ne mu mukono gw'abo bonna abaali banyigiriza, ne mbagoba mu maaso gammwe, ne mbawa ensi yaabwe; 10 Ne mbagamba nti Nze Mukama Katonda wammwe; temutya bakatonda b'Abamoli, be mubeera mu nsi yaabwe: naye temugondera ddoboozi lyange. 11 Malayika wa YHWH n'ajja, n'atuula wansi w'omuvule ogwali mu Ofula, ogwa Yowaasi Omubiyezi: mutabani we Gidyoni n'awuula eŋŋaano ku ssowaani, okugikweka Abamidiyaani. 12 Malayika wa YHWH n'amulabikira, n'amugamba nti YHWH ali naawe, ggwe omuzira omuzira. 13 Gidyoni n'amugamba nti Ayi Mukama wange, YHWH bw'aba ali naffe, kale bino byonna bitutuukako ki? n'ebyamagero bye byonna bajjajjaffe bye baatubuulira nga boogera nti Mukama si ye yatuggya e Misiri biri ludda wa? naye kaakano Mukama atulekedde, n'atuwaayo mu mikono gy'Abamidiyaani. 14 YHWH n'amutunuulira, n'ayogera nti Genda mu maanyi go gano, olokola Isiraeri okuva mu mukono gw'Abamidiyaani: si nze nkutumye?
1
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
15 N'amugamba nti Ayi Mukama wange, ndiwonya ntya Isiraeri? laba, amaka gange mwavu mu Manase, nange ndi muto mu nnyumba ya kitange. 16 YHWH n'amugamba nti Mazima ndibeera naawe, era onookuba Abamidiyaani ng'omuntu omu. 17 N'amugamba nti Obanga kaakano nfunye ekisa mu maaso go, kale ndage akabonero akalaga nti oyogera nange. 18 Tova wano, nkwegayiridde, okutuusa lwe ndijja gy'oli, ne nfulumya ekirabo kyange ne nkiteeka mu maaso go. N'ayogera nti Nja kulwawo okutuusa lw'onookomawo. 19 Gidyoni n'ayingira, n'ateekateeka omwana gw'embuzi n'emigaati egitazimbulukuka mu efa y'obuwunga: ennyama n'agiteeka mu kibbo, n'ateeka omubisi mu kiyungu, n'agumuleetera wansi w'omuvule, n'aguyanjula. 20 Malayika wa Katonda n'amugamba nti Ddira ennyama n'emigaati egitali mizimbulukuse ogiteeke ku lwazi luno oyiwe omubisi. Era n’akola bw’atyo. 21 Awo malayika wa YHWH n'afulumya enkomerero y'omuggo ogwali mu mukono gwe, n'akwata ku nnyama n'emigaati egitali mizimbulukuse; omuliro ne guva mu lwazi ne gwokya ennyama n'emigaati egitali mizimbulukuse. Awo malayika wa Mukama n'ava mu maaso ge. 22 Gidyoni bwe yategeera nga malayika wa YHWH, Gidyoni n'ayogera nti Woowe, ai Mukama Katonda! kubanga ndabye malayika wa Mukama maaso ku maaso. 23 YHWH n'amugamba nti Emirembe gibeere gy'oli; totya: tolifa. 24 Awo Gidyoni n’azimba eyo ekyoto eri YHWH, n’akituuma Yakuwasalomu: n’okutuusa leero kikyali mu Ofula ow’Ababiyeziri. 25 Awo olwatuuka ekiro ekyo, YHWH n'amugamba nti Ddira ente ennume ya kitaawo, ente eyookubiri ey'emyaka musanvu, osuule wansi ekyoto kya Baali kitaawo ky'alina, oteme ekibira ekiriraanyewo; 26 Muzimbire YHWH Elohim wo ekyoto ku ntikko y'olwazi luno, mu kifo ekitegekeddwa, oddire ente ey'okubiri, oweeyo ssaddaaka eyokebwa n'enku ez'omu kibira ky'onootema. 27 Awo Gidyoni n'addira abasajja kkumi ku baddu be, n'akola nga YHWH bwe yamugamba: bwe kityo bwe kyali, kubanga yatya ennyumba ya kitaawe n'abasajja ab'omu kibuga, n'atasobola kukikola emisana, n'akikola ekiro. 28 Awo abasajja ab’omu kibuga bwe baagolokoka ku makya ennyo, laba, ekyoto kya Bbaali nga kisuuliddwa wansi, n’omusaka ogwali guli okumpi ne gutemebwa, n’ente ey’okubiri n’eweebwayo ku kyoto ekyazimbibwa. 29 Ne bagambagana nti Ani akoze kino? Awo bwe baabuuza ne babuuza, ne bagamba nti Gidyoni mutabani wa Yowaasi akoze kino. 30 Awo abasajja ab'omu kibuga ne bagamba Yowaasi nti Fulumya omwana wo afe: kubanga yasuula ekyoto kya Bbaali, era kubanga yatema omusaka ogwali kumpi nakyo. 31 Yowaasi n’agamba bonna abaali bamuvumirira nti Muliwolereza Baali? munaamulokola? oyo alimwegayirira, attibwe ng'obudde bukya: bw'aba katonda, yeewolereza, kubanga omuntu asudde ekyoto kye. 32 Awo ku lunaku olwo n’amuyita Yerubbaali ng’agamba nti Baali amwegayirire kubanga yasuula ekyoto kye.” 33 Awo Abamidiyaani bonna n’Abamaleki n’abaana ab’ebuvanjuba ne bakuŋŋaana ne basomoka ne basiisira mu kiwonvu kya Yezuleeri. 34 Naye Omwoyo wa YHWH n’ajja ku Gidyoni, n’afuuwa ekkondeere; Abiyezeri n'akuŋŋaanyizibwa oluvannyuma lwe. 35 N'atuma ababaka mu Manase yonna; naye eyakuŋŋaanyizibwa oluvannyuma lwe: n'atuma ababaka eri Aseri ne Zebbulooni ne Nafutaali; ne bambuka okubasisinkana. 36 Gidyoni n'agamba Katonda nti Bw'onoolokola Isiraeri n'omukono gwange, nga bw'ogambye. 37 Laba, nditeeka ebyoya by'endiga wansi; era omusulo bwe guba nga guli ku byoya by'endiga byokka, ne gukalu ku nsi yonna ebbali, kale nditegeerera nti ojja kulokola Isiraeri n'omukono gwange, nga bw'ogambye.
2
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
38 Awo bwe kyali: kubanga enkeera yazuukuka mu makya, n'asika ebyoya by'endiga, n'asika omusulo mu byoya by'endiga, ebbakuli ejjudde amazzi. 39 Gidyoni n'agamba Katonda nti Obusungu bwo buleme okunnyogoga, era nja kwogera omulundi guno omulundi gumu: ka nneekebe, nkwegayiridde, naye omulundi guno omulundi gumu n'ebyoya by'endiga; kaakano kakale ku byoya by'endiga byokka, ne ku ttaka lyonna omusulo gubeerengawo. 40 Katonda n'akola bw'atyo ekiro ekyo: kubanga byali bikalu ku byoya by'endiga byokka, n'omusulo ku ttaka lyonna.
Abalamuzi 7 1 Awo Yerubbaali ye Gidyoni n'abantu bonna abaali naye ne bagolokoka ku makya ne basiisira ku mabbali g'oluzzi lwa Kalodi: eggye ly'Abamidiyaani ne liba ku luuyi olw'obukiikakkono bwabwe, ku lusozi More, mu kiwonvu. 2 YHWH n'agamba Gidyoni nti Abantu abali naawe bansusse okuwaayo Abamidiyaani mu mikono gyabwe, Isiraeri aleme okwenyumiriza nga bagamba nti Omukono gwange gwe gumponyezza. 3 Kale kaakano genda, olangirire mu matu g'abantu ng'ogamba nti Buli atya era atya, akomewo ave ku lusozi Gireyaadi nga bukyali. Mu bantu ne bakomawo emitwalo abiri mu enkumi bbiri; ne wasigalawo emitwalo kkumi. 4 YHWH n'agamba Gidyoni nti Abantu bakyali bangi nnyo; basse wansi mu mazzi, nange ndibagezesa eyo: era olunaatuuka, gwe nkugamba nti Ono aligenda naawe, oyo aligenda naawe; era buli gwe ŋŋamba nti Ono atagenda naawe, oyo taligenda. 5 Bw'atyo n'aserengeta abantu ku mazzi: Mukama n'agamba Gidyoni nti Buli muntu yenna akuba ku mazzi n'olulimi lwe, ng'embwa bw'ekuba, onomuteekanga yekka; bwe kityo buli afukamira ku maviivi ge okunywa. 6 N'omuwendo gw'abo abaakuba enduulu, nga bassa omukono ku kamwa kaabwe, gwali abasajja ebikumi bisatu: naye abantu abalala bonna ne bafukamira ku maviivi gaabwe okunywa amazzi. 7 YHWH n'agamba Gidyoni nti Ndikulokola mu basajja ebikumi ebisatu abaakuba enduulu, ne mbawaayo Abamidiyaani mu mukono gwo: n'abantu abalala bonna bagende buli muntu mu kifo kye. 8 Awo abantu ne bakwata emmere mu ngalo zaabwe n'amakondeere gaabwe: n'asindika Isiraeri abalala bonna buli muntu mu weema ye, n'asigaza abasajja abo ebikumi bisatu: n'eggye lya Midiyaani ne libeera wansi we mu kiwonvu. 9 Awo olwatuuka ekiro ekyo, YHWH n'amugamba nti Golokoka oserengete mu ggye; kubanga nkikwasizza mu mukono gwo. 10 Naye bw'otya okukka, genda ne Fula omuddu wo mu ggye. 11 Era oliwulira bye boogera; oluvannyuma emikono gyo gijja kunywezebwa okukka eri eggye. Awo n’aserengeta ne Fula omuddu we, n’agenda ebweru w’abasajja abaali bakutte emmundu. 12 Abamidiyaani n’Abamaleki n’abaana bonna ab’ebuvanjuba ne bagalamira mu kiwonvu ng’enzige olw’obungi; n'eŋŋamira zaabwe zaali tezibalibwa, ng'omusenyu oguli ku lubalama lw'ennyanja olw'obungi. 13 Awo Gidyoni bwe yatuuka, laba, waaliwo omusajja n’abuulira munne ekirooto, n’agamba nti Laba, nnaloose ekirooto, era, laba, omugaati gwa sayiri ne gugwa mu ggye ly’e Midiyaani, ne gujja ku weema, n’agukuba n’egwa, n’agifuula, eweema n’egalamira. 14 Munne n'addamu n'agamba nti, “Kino si kirala okuggyako ekitala kya Gidyoni mutabani wa Yowaasi, omusajja wa Isiraeri: kubanga Katonda awaddeyo Midiyaani n'eggye lyonna mu mukono gwe. 15 Awo olwatuuka Gidyoni bwe yawulira okunyumya kw'ekirooto n'amakulu gaakyo, n'asinza, n'adda mu ggye lya Isiraeri, n'agamba nti Golokoka; kubanga Mukama awaddeyo eggye lya Midiyaani mu mukono gwammwe. 16 N'ayawulamu abasajja ebikumi bisatu mu bibinja bisatu, n'ateeka ekkondeere mu ngalo za buli muntu, n'ensuwa njereere, n'ettaala munda mu nsuwa.
3
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
17 N'abagamba nti Muntunuulire, mukolenga bwe ntyo: kale, laba, bwe ndituuka ebweru w'olusiisira, bwe munaakola nga bwe nkola. 18 Bwe nfuuwa ekkondeere, nze ne bonna abali nange, kale mufuuwa amakondeere ku njuyi zonna ez'olusiisira lwonna, ne mugamba nti Ekitala kya YHWH ne Gidyoni. 19 Awo Gidyoni n'abasajja kikumi abaali naye ne bajja ebweru w'olusiisira mu ntandikwa y'okukuuma okw'omu makkati; ne bamala okussa ekkondeere: ne bafuuwa amakondeere, ne bamenya ensuwa ezaali mu ngalo zaabwe. 20 Ebibinja ebisatu ne bifuuwa amakondeere, ne bimenya ensuwa, ne bikwata ettaala mu mikono gyabyo egya kkono, n'amakondeere mu mikono gyabyo egya ddyo okufuuwa: ne baleekaana nti Ekitala kya YHWH ne Gidyoni. 21 Ne bayimirira buli muntu mu kifo kye okwetooloola olusiisira: eggye lyonna ne lidduka ne likaaba, ne badduka. 22 Awo ebikumi ebisatu ne bafuuwa amakondeere, Mukama n'ateeka ekitala kya munne, mu ggye lyonna: eggye ne liddukira e Besusita mu Zererasi, ne ku nsalo ya Aberumekola, okutuuka e Tabbasi. 23 Abasajja ba Isiraeri ne bakuŋŋaana okuva mu Nafutaali ne mu Aseri ne mu Manase yonna, ne bagoberera Abamidiyaani. 24 Gidyoni n’atuma ababaka mu lusozi lwonna olwa Efulayimu nga bagamba nti, “Muserengete mulumbe Abamidiyaani, mutwale amazzi okutuuka e Besubala ne Yoludaani.” Awo abasajja bonna aba Efulayimu ne bakuŋŋaana, ne batwala amazzi okutuuka e Besubala ne Yoludaani. 25 Ne batwala abakungu babiri ab’Abamidiyaani, Olebu ne Zeebu; ne battira Olebu ku lwazi Olebu, ne Zeebu ne battira ku ssogolero lya Zeebu, ne bagoberera Midiyaani, ne baleeta emitwe gya Orebu ne Zeebu e Gidyoni emitala wa Yoludaani.
Abalamuzi 8 1 Abasajja ba Efulayimu ne bamugamba nti Lwaki watuweereza bw'otyo, n'ototuyita, ng'ogenda okulwana n'Abamidiyaani? Era ne bamuboggolera nnyo. 2 N'abagamba nti Kaakano nkoze ki nga mmwe? Okukungula emizabbibu egya Efulayimu tekusinga n’emizabbibu egya Abieza? 3 Katonda awaddeyo mu mikono gyammwe abakulu b'e Midiyaani, Olebu ne Zeebu: era kiki kye nnasobola okukola nga mmwe? Awo obusungu bwabwe ne bukendeera gy’ali, bwe yamala okwogera bw’atyo. 4 Gidyoni n'atuuka ku mugga Yoludaani, n'asomoka, ye n'abasajja ebikumi ebisatu abaali naye, nga bakooye, naye nga babawondera. 5 N'agamba abasajja b'e Sukkosi nti, “Muwe emigaati eri abantu abangoberera; kubanga bakooye, era ngoberera Zeba ne Zalumunna, bakabaka ba Midiyaani. 6 Abakungu b'e Sukkosi ne bagamba nti: “Emikono gya Zeba ne Zalumunna kaakano giri mu mukono gwo, okuwa eggye lyo emmere? 7 Gidyoni n'ayogera nti Noolwekyo Mukama bw'anaawaayo Zeba ne Zalumunna mu mukono gwange, kale ndikutula ennyama yammwe n'amaggwa ag'omu ddungu n'amaggwa. 8 N'ava eyo n'agenda e Penueri, n'ayogera nabo bwe batyo: abasajja b'e Penueri ne bamuddamu ng'abasajja b'e Sukkosi bwe baamuddamu. 9 N'ayogera n'abasajja b'e Penueri ng'agamba nti Bwe ndikomawo mu mirembe, ndimenya omunaala guno. 10 Awo Zeba ne Zalumunna baali mu Kalukoli, n'eggye lyabwe, abasajja nga emitwalo kkumi n'ettaano, bonna abaasigalawo mu ggye lyonna ery'abaana ab'ebuvanjuba: kubanga abasajja emitwalo kikumi mu abiri abaali basowola ekitala ne bagwa. 11 Gidyoni n'alinnya mu kkubo ly'abo abaali babeera mu weema ku luuyi olw'ebuvanjuba olwa Noba ne Yogubeka, n'akuba eggye: kubanga eggye lyali liri mu mirembe.
4
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
12 Zeba ne Zalumunna bwe badduka, n’abawondera, n’awamba bakabaka ba Midiyaani ababiri, Zeba ne Zalumunna, n’atabula eggye lyonna. 13 Gidyoni mutabani wa Yowaasi n’akomawo okuva mu lutalo ng’enjuba tennavaayo. 14 N'akwata omuvubuka omu ku basajja b'e Sukkosi n'amubuuza: n'amunnyonnyola abakungu b'e Sukkosi n'abakadde baayo, abasajja nkaaga mu musanvu. 15 N'ajja eri abasajja b'e Sukkosi, n'ayogera nti Laba Zeba ne Zalumunna be mwanvuma nga mugamba nti Kaakano emikono gya Zeba ne Zalumunna giri mu mukono gwo, tuwe abasajja bo abakooye emmere? 16 N'atwala abakadde b'ekibuga, n'amaggwa ag'omu ddungu n'amaggwa, n'ayigiriza wamu nabo abasajja b'e Sukkosi. 17 N’akuba omunaala gwa Penueri, n’atta abasajja ab’omu kibuga. 18 Awo n'agamba Zeba ne Zalumunna nti Basajja batya be mwatta e Taboli? Ne baddamu nti Nga bw'oli, bwe batyo bwe baali; buli omu yafaanana abaana ba kabaka. 19 N'ayogera nti Baali baganda bange, batabani ba mmange: nga Mukama bw'ali omulamu, singa mwabalokola nga balamu, sandibasse. 20 N'agamba Yeseri mutabani we omubereberye nti Situka obatte. Naye omuvubuka teyasowola kitala kye: kubanga yatya, kubanga yali akyali muto. 21 Awo Zeba ne Zalumunna ne bagamba nti Golokoka otugwe: kubanga omuntu bw’ali, n’amaanyi ge bwe gali.” Gidyoni n'agolokoka n'atta Zeba ne Zalumunna, n'aggyawo eby'okwewunda ebyali ku bulago bw'eŋŋamira zaabwe. 22 Awo abasajja ba Isiraeri ne bagamba Gidyoni nti Tufuga ggwe ne mutabani wo ne mutabani wo: kubanga otuwonyezza mu mukono gwa Midiyaani. 23 Gidyoni n'abagamba nti Sijja kubafuga, newakubadde omwana wange talibafuga: Mukama alibafuga. 24 Gidyoni n'abagamba nti Njagala mmwe okusaba, buli muntu amwe eby'oku matu eby'omunyago gwe. (Kubanga baalina eby’oku matu ebya zaabu, kubanga baali Bayisimayiri). 25 Ne baddamu nti, “Tujja kuziwa.” Ne bayanjuluza ekyambalo, ne basuulamu buli muntu eby'oku matu eby'omunyago gwe. 26 N'obuzito bw'empeta eza zaabu ze yasaba zaali sekeri za zaabu lukumi mu lusanvu; ku mabbali g'eby'okwewunda, n'enkokola, n'ebyambalo ebya kakobe ebyali ku bakabaka ba Midiyaani, n'enjegere ezaali ku nsingo z'eŋŋamira zaabwe. 27 Gidyoni n'agikolera efodi, n'agiteeka mu kibuga kye, mu Ofura: Isiraeri yenna n'agendayo nga bamalaaya: ekintu ekyo ne kifuuka omutego eri Gidyoni ne mu nnyumba ye. 28 Bw'atyo Midiyaani n'awangulwa mu maaso g'abaana ba Isiraeri, ne bataddamu kuyimusa mitwe gyabwe. Ensi n'esirika emyaka amakumi ana mu mirembe gya Gidyoni. 29 Yerubbaali mutabani wa Yowaasi n’agenda n’abeera mu nnyumba ye. 30 Gidyoni n'azaala abaana ab'obulenzi nkaaga mu kkumi mu mubiri gwe: kubanga yalina abakazi bangi. 31 ( B ) Ne muzaana we eyali e Sekemu n’amuzaalira omwana ow’obulenzi, gwe yatuuma Abimereki. 32 Gidyoni mutabani wa Yowaasi n’afa ng’akaddiye, n’aziikibwa mu ntaana ya Yowaasi kitaawe, mu Ofula ow’Ababiyezi. 33 Awo olwatuuka Gidyoni bwe yamala okufa, abaana ba Isiraeri ne bakyuka ne bagoberera Baali, ne bafuula Baaluberisi katonda waabwe. 34 Abaana ba Isiraeri ne batajjukira YHWH Elohim waabwe eyabawonya mu mikono gy'abalabe baabwe bonna ku njuyi zonna. 35 Era tebaalaga kisa eri ennyumba ya Yerubbaali, ye Gidyoni, ng'ebirungi byonna bye yalaga Isiraeri bwe byali.
5
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
Okumenya Ennyiriri Ku Lunyiriri Emboozi ya Gidyoni mu Balamuzi Essuula 6 okutuuka ku 8 y’emu ku nnyiriri ezisinga okusikiriza mu Baibuli. Kikwata ku nzirukanya y’eggwanga ey’obujeemu n’okunyigirizibwa, okukoowoola kw’omuzira atasuubirwa mu ngeri etayagala era ey’entiisa, obuwanguzi obw’ekyamagero obw’amagye obwatuukibwako n’abasajja 300 bokka, n’ebizibu ebiva mu buwanguzi.
Essuula 6: Okunyigirizibwa, Okuyitibwa, n’Okwetegeka Ennyiriri 1–6 (Okunyigirizibwa kw’Abamidiyaani): Olw’okuba Isirayiri yakola ebibi mu maaso ga Mukama, Katonda yabawaayo mu mukono gwa Midiyaani okumala emyaka musanvu. Abamidiyaani, Abamaleki, n’abaana ab’ebuvanjuba baasaanyaawo ensi eyo, ne basaanyaawo ebirime n’ebisolo, ne bawaliriza Abaisiraeri okwekweka mu biyumba, mu mpuku, ne mu nsozi. Ennyiriri 7–10 (Okunenya okw’obunnabbi): Isiraeri bwe yakaabirira Mukama olw’Abamidiyaani, Katonda yatuma nnabbi okubajjukiza ekisa kye — engeri gye yabaggya mu Misiri n’abalagira obutatya bakatonda b’Abamoli — naye nga tebagondera ddoboozi lye. Ennyiriri 11–16 (Malayika wa Mukama Alabika): Malayika wa Mukama n’ajja n’atuula wansi w’omuti gw’omuvule e Ofura, ogwali ogwa Yowaasi Omuabiezeri. Mutabani we, Gidyoni , yali awuula eŋŋaano kumpi n’essomo ly’omwenge okugikweka Abamidiyaani. Malayika yalangirira nti, "Mukama ali naawe, ggwe omusajja ow'amaanyi omuzira." Kino Gidyoni yakibuusabuusa, ng’alaga obwavu bwa Isirayiri n’embeera ye eya wansi mu nnyumba ya kitaawe. Mukama n'amugumya ng'agamba nti, “Mazima nja kubeera naawe.” Ennyiriri 17–24 (Akabonero ak’okukkiriza): Gidyoni yasaba akabonero akalaga nti ddala Katonda yali ayogera, ng’ateekateeka ennyama n’emigaati egitazimbulukuka. Malayika bwe yakwata ku kiweebwayo n’ensonga y’omuggo gwe, omuliro ne guva mu lwazi ne gugyokya, Malayika n’abula. Ng'ategedde ani, Gidyoni n'atya obulamu bwe, naye Mukama n'amugamba nti, "Emirembe gibeere gy'oli; totya: tolifa." Gidyoni yazimba eyo ekyoto ekyatuumibwa Yakuwasalomu (Mukama Ye Mirembe). Ennyiriri 25–32 (Okuzikiriza Ekyoto kya Baali): Ekiro ekyo kyennyini, Katonda yagamba Gidiyoni atwale ente ennume ey’okubiri eya kitaawe asse ekyoto kya kitaawe eri Baali, n’atema ekibira ky’embaawo (Aserah) ekyali ku mabbali gaakyo. Kino Gidyoni yakikola ekiro n’abaweereza kkumi olw’okutya ab’omu maka ge n’abasajja b’omu kibuga. Bwe kyazuulibwa enkeera ku makya, abantu b'omu kibuga ne baagala attibwe, naye Yowaasi n'amuwolereza ng'agamba nti, "Mujja kwegayirira Baali?... amwegayirire ku nsonga ze." Olw'ensonga eno, Gidyoni yatuumibwa Yerubbaali ("Baali amwegayirire"). Ennyiriri 33–35 (Omwoyo wa Katonda Awa Gidiyoni Amaanyi): Abamidiyaani n’Abamaleki baakuŋŋaana ne basiisira mu kiwonvu kya Yezuleeri. "Omwoyo wa Mukama n'ajja ku Gidyoni" (mu bufunze n'amuyambaza), n'afuuwa ekkondeere, n'akuŋŋaanya ebika bya Abieza, Aseri, Zebbulooni, ne Nafutaali okumugoberera. Ennyiriri 36–40 (Akabonero k’ebyoya by’endiga): Nga akyanoonya okugumibwa, Gidiyoni yasaba Katonda akabonero ng’akozesa ebyoya by’ebyoya by’endiga. Okusooka, yasaba omusulo ku byoya by’endiga byokka ng’ate ettaka lisigala nga nkalu; Katonda yakikkiriza. Ekiddako, yasaba ebyoya by’endiga bikalu ng’ettaka lirimu omusulo; Katonda nakyo yakikola.
6
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
Essuula 7: Eggye eryagonvuwa n’Obuwanguzi ku Midiyaani Ennyiriri 1–3 (Okutema eggye): Yerubbaali (Gidyoni) n’eggye lye baasimba enkambi okumpi n’oluzzi lwa Kalodi, ate Abamidiyaani baali mu bukiikakkono. Katonda yagamba Gidiyoni nti abantu baali bangi nnyo , sikulwa nga Isiraeri yeewozeeko ekitiibwa ku Katonda. Katonda yalagira Gidyoni okulangirira nti omuntu yenna atya asobola okuvaawo. Abasajja 22,000 baavuddeyo , ne balekawo emitwalo 10. Ennyiriri 4–8 (Okugezesebwa kw’Amazzi): Katonda yagamba nti wakyaliwo bangi nnyo. Yagamba Gidiyoni abaserengese mu mazzi, gy’anaabawulamu. Abo abaali bafuuwa amazzi n’ennimi zaabwe ng’embwa (abasajja 300) baateekebwawo. Abaafukamidde okunywa omwenge ne basindikibwa eka. Olw’okuba yali abasajja 300 bokka, Katonda yasuubiza okuwaayo Midiyaani mu mikono gya Gidyoni. Ennyiriri 9–15 (Ekirooto ky’Abamidiyaani): Ekiro ekyo, Katonda yagamba Gidyoni aserengete mu nkambi y’omulabe kubanga yali agiwaddeyo mu ngalo ze. Ng’awerekeddwaako omuweereza we Fula, Gidyoni yawulira omuserikale Omumidiyaani ng’abuulira munne ekirooto ku keeki ey’omugaati gwa mwanyi ng’egwa mu ggye ly’Abamidiyaani, n’ekuba weema n’egwa. Omuserikale omulala yakivvuunula nti: "Kino si kirala okuggyako ekitala kya Gidyoni... kubanga Katonda yawaayo Midiyaani mu mukono gwe." Olw’okuba yali asinza Katonda, Gidyoni yaddayo eri basajja be ng’alina obwesige. Ennyiriri 16–22 (Enkola y’Ettaala n’Ensuwa): Gidyoni yayawulamu abasajja 300 mu bibinja bisatu. Yawa buli muntu ekkondeere, ensuwa etaliimu kintu kyonna, n’ettaala (ettaala) munda mu nsuwa . Nga beetooloola olusiisira ekiro, ne bafuuwa amakondeere, ne bamenya ensuwa, ne bakwata emimuli mu mikono gyabwe egya kkono n'amakondeere mu mikono gyabwe egya ddyo, ne baleekaana nti, “Ekitala kya Mukama ne Gidyoni.” Obunkenke bwawamba olusiisira lw’Abamidiyaani, era Mukama n’ateeka ekitala kya buli muntu ku munne mu ggye lyonna. Ennyiriri 23–25 (Okuyigga): Abasajja ba Isiraeri okuva mu Nafutaali, Aseri, ne Manase ne bagoba Abamidiyaani abaali badduka. Gidyoni yasindika ababaka okusomoka olusozi Efulayimu okuwamba amazzi agaali gabakulembedde e Besubala ne Yoludaani, n’awamba n’okutta abakungu babiri Abamidiyaani, Olebu ne Zeebu , emitwe gyabwe gye baazzaayo e Gidyoni.
Essuula 8: Okuyigga, Enkaayana, n’Ebiddirira Ennyiriri 1–3 (A Diplomatic Resolution ne Efulayimu): Abasajja ba Efulayimu beemulugunya nnyo nti tebaayitiddwa emabegako kulwana. Gidyoni yaddamu n'obwetoowaze n'amagezi nti: "Kiki kye nkoze kati bw'ogeraageranya naawe? Okukungula emizabbibu egya Efulayimu si kusinga omuzabbibu gwa Abieza?" Eky’okuddamu kye ekigonvu kyakyusa obusungu bwabwe. Ennyiriri 4–9 (Okugaana e Sukkosi ne Penuweri): Gidyoni n’abasajja be 300 abaali bakooye baasomoka omugga Yoludaani nga bayigga nnyo bakabaka b’Abamidiyaani abaali basigaddewo, Zeba ne Zalumunna. Baasaba abakadde b’e Sukkosi ne Penuweri omugaati basobole okuliisa amagye agakooye, naye abakulembeze ne basekerera Gidyoni ne bagaana nga bagamba nti tebannaba kuwamba bakabaka. Gidiyoni yabalabula nti ajja kuddayo ababonereza n’amaggwa n’amaggwa.
7
Gidyoni, Omusajja ow’amaanyi ow’obuzira
Ennyiriri 10–17 (Okubonerezebwa n’Okuwambibwa): Gidyoni yeewuunyisa eggye ly’Abamidiyaani eryasigalawo era n’awamba bakabaka Zeba ne Zalumunna . Bwe yakomawo, yakangavvula abakadde b’e Sukkosi ng’akozesa amaggwa n’amaggwa ag’eddungu, n’amenya omunaala gwa Penueri n’atta abasajja b’omu kibuga. Ennyiriri 18–21 (Enkomerero ya Bakabaka): Gidyoni yabuuza Zeba ne Zalumunna abasajja ba ngeri ki gye batta e Taboli, n’akizuula nti baali baganda be bennyini. Yalagira mutabani we omukulu Yeseri okubatta, naye omulenzi n’atya kubanga yali akyali muto. Awo bakabaka bombi ne basaba Gidyoni abakuba ye kennyini, era Gidyoni n’abatta, ng’aggyayo eby’okwewunda eby’enjuba mu bulago bw’eŋŋamira zaabwe. Ennyiriri 22–27 (Efodi eya Zaabu n'Okugwa kwa Isiraeri): Isiraeri yagezaako okufuula Gidyoni n'olunyiriri lwe abafuzi ab'obusika, naye Gidyoni n'agaana nnyo, ng'alangirira nti, "Mukama ajja kukufuga." Kyokka, Gidyoni yasaba: buli muntu amuwe empeta y’oku matu okuva mu munyago gwe. Yakung’aanya sekeri za zaabu 1,755 n’akola efodi , n’agiteeka mu kibuga kye Ofula. Eky’ennaku, Isirayiri yonna ne bagigoberera eyo , era ne kifuuka omutego eri Gidyoni n’ennyumba ye. Ennyiriri 28–35 (Okufa kwa Gidyoni n’Okwerabirwa kwa Isiraeri): Midiyaani yafugibwa, era ensi n’efuna ekiwummulo okumala emyaka 40 mu bulamu bwa Gidyoni. Gidyoni yafa ng’akaddiye bulungi era n’aziikibwa mu ntaana ya kitaawe Yowaasi. Amangu ddala ng’amaze okufa, Abaisiraeri baddayo mu bwenzi obw’omwoyo, ne basinza Baali-berisi era ne balemererwa okulaga ekisa eri ennyumba ya Yerubbaali (Gidyoni) olw’ebirungi byonna bye yali akoze.
Ebyokuyiga Ebikulu okuva mu Emboozi ya Gidyoni Katonda Akozesa Ebitasuubirwa n’Abanafu: Gidyoni yatandika okwekweka mu kutya era ng’ekika kye yakitwala ng’ekisinga obunafu mu Manase. Katonda yakendeeza mu bugenderevu eggye lye okuva ku 32,000 okutuuka ku 300 okukakasa nti obuwanguzi buva mu maanyi ga Katonda, so si maanyi g’omuntu. Obugumiikiriza n’Okubuusabuusa kw’Omuntu: Katonda yasisinkana obutali butebenkevu bwa Gidiyoni obw’amaanyi n’okusaba obubonero (omuliro n’ebyoya by’endiga) n’obugumiikiriza n’ekisa ebitali bya bulijjo, n’azimba mpola okukkiriza kwe mutendera ku mutendera. Obukulembeze obw’amazima Buzingiramu Obwetoowaze: Gidyoni yaddukanya bulungi ebyobufuzi by’ebika ebitali binywevu (okukkakkanya Abaefulayimu) era n’agaana ddala obuyinza obw’obwakabaka, ng’akkiriza nti Katonda yekka y’alina okufuga Isirayiri. Obulabe bw’okukkaanya mu buwanguzi: Wadde nga yafuna obuwanguzi obutasuubirwa, okutonda kwa Gidiyoni efodi eya zaabu kwafuuka omutego ogw’omwoyo (okusinza ebifaananyi) eri ab’omu maka ge n’eggwanga lye, ne kikakasa nti obulindaala mu by’omwoyo bwetaagibwa ne — n’okusingira ddala —oluvannyuma lw’obuwanguzi obw’amaanyi.
8