Lingala - The Mercy of God and Man

Mawa ya Nzambe na Moto

Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Pentateuque oyo ezali Mpe ntango azalaki koumela, mibali basimbaki loboko la ye, mpe loboko la mwasi wa ye, mpe loboko la bana ba ye babale ba basi; Yehova ayokelaki ye mawa: mpe babimisaki ye, mpe batyaki ye na libándá ya engumba. Ebandeli 19:16 Tala sikawa, mosali wa yo azwi ngolu o miso ya yo, mpe otomboli ngolu ya yo, eye olakisi epai ya ngai na kobikisaka bomoi bwa ngai; mpe nakoki te kokima o ngomba, noki te bobe bokokanga ngai, mpe nakokufa. Genese 19:19 Mpe alobaki ete: “Yehova Nzambe ya nkolo na ngai Abrahama apambolama, oyo atiki nkolo na ngai mawa na ye te mpe solo na ye te. Ebandeli 24:27 Nabongi te na oyo eleki moke na mawa nyonso, mpe na bosolo nyonso, oyo olakisi epai ya mosali na yo; mpo na lingenda na ngai nalekaki Yordani oyo; mpe sikawa nakomi bituluku mibale. Ebandeli 32:10 Kasi Yehova azalaki elongo na Yozefe, mpe amonisaki ye mawa, mpe apesaki ye boboto na miso ya mobateli ya bolɔkɔ. Ebandeli 39:21 Mpe Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso ayokela bino mawa liboso ya moto yango, ete atika ndeko na yo mosusu, mpe Benyamina. Soki bana na ngai bakufeli ngai, nazali kokufa. Ebandeli 43:14 Yo na ngolu na yo okambaki bato oyo osikolaki: okambaki bango na makasi na yo na esika na yo ya bosantu. Kobima 15:13 Mpe namoni mawa epai ya bankóto ya baoyo balingaka ngai mpe babatelaka mitindo na ngai. Kobima 20:6 Mpe okosala kiti ya mawa na wolo ya pɛto: bolai na yango mapeko mibale na ndambo, mpe bonene na yango mapeko moko na ndambo. Mpe okosala bakeruba mibale na wolo, okosala yango na mosala ya kobetama, na nsuka mibale ya kiti ya mawa. Mpe bósala keruba moko na nsuka moko, mpe kerube mosusu na nsuka mosusu: ata na kiti ya mawa, bokosala bakeruba na nsuka na yango mibale. Mpe bakeruba bakosembola mapapu na bango likolo, bakozipa kiti ya ngolu na mapapu na bango, mpe bilongi na bango bikotalana; epai ya kiti ya mawa ekozala bilongi ya bakeruba. Mpe okotia kiti ya ngolu likolo likolo lya sanduku; mpe o kati ya sanduku okotia litatoli liye nakopesa yo. Mpe kuna nakokutana na yo, mpe nakosolola elongo na yo uta likolo ya kiti ya ngolu, uta o ntei ya bakeruba mibale oyo bazali likolo ya sanduku ya litatoli, ya makambo manso maye nakopesa yo na motindo epai ya bana ya Yisalaele. Kobima 25:17 -22 Mpe okotia kiti ya ngolu likolo lya sanduku ya litatoli o esika ya bosantu koleka. Kobima 26:34

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe okotia yango liboso ya elamba oyo ezali pembeni ya sanduku ya litatoli, liboso ya kiti ya ngolu oyo ezali likolo ya litatoli, epai nakokutana na yo. Kobima 30:6 Tabernakle ya kokutana, mpe sanduku ya litatoli, mpe kiti ya mawa oyo ezali likoló na yango, mpe biloko nyonso ya ndako. Kobima 31:7 Mpe alobaki ete: “Nakoleka bolamu na ngai nyonso liboso na yo, mpe nakosakola nkombo ya Yehova liboso na yo; mpe nakozala na ngolu epai na ye nakozala na ngolu, mpe nakoyoka ngolu epai na ye oyo nakoyokela ye mawa. Kobima 33:19 Mpe Yehova alekaki liboso na ye, mpe asakolaki ete: “Yehova, Yehova Nzambe, na motema mawa mpe na boboto, na motema molai mpe atondi na bolamu mpe na bosolo.” Kobomba mawa mpo na bankóto, kolimbisa mabe mpe kobuka mobeko mpe masumu, mpe yango ekolongola ata moke te moto oyo azali na ngambo; kotungisaka mabe ma batata likolo lya bana, mpe likolo lya bana ba bana, kino na nkola ya misato mpe ya minei. Kobima 34:6 -7 Sanduku, mpe banzete na yango, elongo na kiti ya motema mawa, mpe elamba ya ezipeli; Kobima 35:12 Mpe asalaki kiti ya mawa na wolo ya pɛto: bolai na yango mapeko mibale na ndambo, mpe bonene na yango mapeko moko na ndambo. Mpe asalaki bakeruba mibale na wolo, abɛtamaki na eteni moko, asalaki yango, na nsuka mibale ya kiti ya mawa; Keruba moko na nsuka na ngámbo oyo, mpe keruba mosusu na nsuka mosusu na ngámbo wana: na kiti ya motema mawa, asalaki bakeruba na nsuka na yango mibale. Mpe bakeruba basembolaki mapapu na bango na likoló, mpe bazipaki mapapu na bango likoló ya kiti ya mawa, bilongi na bango moko epai na mosusu; ata na kiti ya mawa ezalaki bilongi ya bakeruba. Kobima 37:6 -9 Sanduku ya litatoli, mpe banzete na yango, mpe kiti ya mawa; Kobima 39:35 Mpe akamataki mpe atyaki litatoli na sanduku, mpe atyaki banzete na sanduku, mpe atyaki kiti ya mawa likolo likolo ya sanduku. Kobima 40:20 Mpe Yehova alobaki na Moize ete: “Lobá na Arona ndeko na yo, ete akota ntango nyonso te na esika mosantu na kati ya elamba liboso ya kiti ya mawa, oyo ezali likoló ya sanduku; ete akufa te: mpo nakobima na lipata likolo ya kiti ya mawa. Levitike 16:2 Mpe akotya mpaka ya malasi na mɔtɔ liboso ya Yehova, mpo lipata ya mpaka ya malasi ezipa kiti ya mawa oyo ezali likoló ya litatoli, mpo akufa te. Mpe akozwa ndambo ya makila ya ngɔmbɛ-mobali, mpe akosopa yango na mosapi na ye likoló ya kiti ya mawa na ɛsti; mpe liboso lya kiti ya ngolu akosopa makila na mosapi mwa ye mbala nsambo. Bongo akoboma ntaba ya mbeka ya lisumu, oyo ezali mpo na bato, mpe akomema makila na ye na kati ya elamba, mpe asala na makila wana lokola asalaki na makila ya ngɔmbɛ, mpe akosopa yango na kiti ya mawa mpe liboso ya kiti ya mawa. Levitike 16:13 -15 Mpe ntango Moize akɔtaki na hema ya kokutana mpo na kosolola na ye, ayokaki mongongo ya moto moko azali koloba na ye longwa na kiti ya mawa oyo ezalaki likoló ya sanduku ya litatoli, na katikati ya bakeruba mibale. Mituya 7:89 Yawe azali na motema molai, mpe na ngolu monene, alimbisaka mabe mpe kobuka mobeko, mpe azali ata moke te kopɛtola bato oyo bazali na ngambo, kobundisa mabe ya batata na bana kino na

2

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

nkola ya misato mpe ya minei. Limbisa, nabondeli yo, mabe ma bato baye engebene na bonene bwa ngolu bwa yo, mpe lokola olimbisaki bato baye, uta Ezipito kutu kino sikawa. Mituya 14:18 -19 (Mpo ete Yehova Nzambe na yo azali Nzambe ya motema mawa;) akotika yo te, akobebisa yo te, mpe akobosana te kondimana ya bankɔkɔ na yo oyo alapelaki bango ndai. Kolimbola Mibeko 4:31 Mpe kolakisa ngolu epai ya bankoto ya baoyo balingaka ngai mpe babatelaka mitindo na ngai. Kolimbola Mibeko 5:10 Mpe ntango Yehova Nzambe na yo akobikisa bango liboso na yo; okobeta bango, mpe okobebisa bango mpenza; okosala kondimana na bango te, mpe okoyokela bango mawa te. Boye yeba ete Yehova Nzambe na yo, azali Nzambe, Nzambe ya sembo, oyo abatelaka kondimana mpe mawa elongo na baoyo balingaka ye mpe bazali kotosa mibeko na ye kino mabota nkóto; Yango wana ekosalema, soki boyoki bikateli oyo, mpe bobateli mpe bozali kosala yango, ete Yehova Nzambe na bino akobatela bino kondimana mpe motema mawa oyo alapelaki bankɔkɔ na bino. Kolimbola Mibeko 7:2 ,9,12 Mpe eloko elakelami mabe ekokangama na loboko na yo te: ete Yehova alongwa na nkanda na ye, mpe ayokela yo mawa, mpe ayokela yo mawa, mpe akobakisa yo, lokola alapaki ndai epai ya bankɔkɔ na yo. Kolimbola Mibeko 13:17 Ee Yehova, yokela bato na yo Yisraele mawa, oyo osikolaki, mpe tyá makila ya moto oyo asali eloko te epai ya bato na yo ya Yisraele. Mpe makila makolimbisama bango. Kolimbola Mibeko 21:8 Ee bikólo, bósepela elongo na bato na ye, mpo akozongisa mabe na makila ya basaleli na ye, mpe akozongisa mabe na banguna na ye, mpe akoyokela mokili na ye mpe bato na ye mawa. Kolimbola Mibeko 32:43

Lisolo Mpe banɔngi bamonaki moto moko abimi na engumba, mpe balobi na ye: “Tobondeli yo, lakisa biso esika ya kokɔta na engumba, mpe tokoyokela yo mawa.” Basambisi 1:24 Kasi mawa na ngai ekolongwa na ye te, lokola nalongolaki yango epai ya Saulo, oyo nalongolaki liboso na yo. 2 Samwele 7:15 Nzokande oyaki kaka lobi, nasengeli lelo kotinda yo omata mpe okita elongo na biso? + lokola nazali kokende epai nakoki, zonga yo, mpe zongisá bandeko na yo: ngolu mpe solo ezala elongo na yo. 2 Samwele 15:20 Okomimonisa motema mawa na moto ya mawa, mpe na moto ya sembo okomimonisa sembo. 2 Samwele 22:26 Azali ndako molai ya lobiko mpo na mokonzi na ye: mpe amonisaka mawa epai ya mopakolami na ye, epai ya Davidi mpe na momboto na ye mpo na libela. 2 Samwele 22:51 Mpe Davidi alobaki na Gade ete: “Nazali na mpasi monene: tókwea sikoyo na lobɔkɔ ya Yehova; mpo mawa na ye ezali monene: mpe tika ngai nakweya na loboko ya moto te. 2 Samwele 24:14

3

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe Salomo alobaki ete: “Omonisi mosaleli na yo Davidi tata na ngai ngolu monene, ndenge azalaki kotambola liboso na yo na bosolo mpe na boyengebene mpe na motema sembo elongo na yo; mpe obombi mpo ya ye boboto bonene boye, ete opesi ye mwana mobali mpo ya kofanda na kiti na ye ya bokonzi, lokola ezali lelo. 1 Mikonzi 3:6 Mpe alobaki ete: “Yehova Nzambe ya Yisraele, azali na Nzambe moko te lokola yo, na likoló to na mabele na nse, oyo akobatela kondimana mpe motema mawa elongo na basaleli na yo oyo bazali kotambola liboso na yo na motema na bango mobimba. 1 Mikonzi 8:23 Mpe basaleli na ye balobi na ye: Tala sikoyo, toyoki ete bakonzi ya ndako ya Yisraele bazali bakonzi ya motema mawa. 1 Mikonzi 20:31 Opesa matondi na Yawe; mpo azali malamu; mpo ngolu na ye ekoumela seko. 1 Ntango 16:34 Mpe elongo na bango Hemane ná Yedutune, mpe bato mosusu oyo baponamaki, oyo bayebisamaki na nkombo, mpo na kopesa matɔndi epai ya Yehova, mpamba te mawa na ye ezali koumela libela; 1 Ntango 16:41 Nakozala tata na ye, mpe ye akozala mwana na ngai, mpe nakolongola motema mawa na ngai epai na ye te, ndenge nalongolaki yango epai na ye oyo azalaki liboso na yo. 1 Ntango 17:13 Mpe Davidi alobaki na Gade ete: “Nazali na mpasi makasi: tiká nakwea na lobɔkɔ ya Yehova; mpo mawa na ye ezali monene mpenza: kasi tiká nakweya na lobɔkɔ ya moto te. 1 Ntango 21:13 Bongo Davidi apesaki mwana na ye Salomo motindo ya veranda, ya bandako na yango, mpe ya babombelo na yango, mpe ya bashambrɛ na yango ya likoló, mpe ya bandako na yango ya kati, mpe ya esika ya kiti ya mawa. 1 Ntango 28:11 Mpe Salomo alobaki na Nzambe ete: “Omonisi Davidi tata na ngai motema mawa, mpe okómisi ngai mokonzi na esika na ye.” 2 Ntango 1:8 Esalemaki, lokola babɛti kelelo mpe bayembi bazalaki lokola moto moko, bayokaki mongongo moko mpo na kosanzola mpe kopesa Yehova matɔndi; mpe ntango batombolaki mongongo na bango na bakelelo mpe na babɛti mpe na bibɛtɛli ya miziki, mpe bakumisaki Yehova, balobi ete: “Mpo azali malamu; mpo motema mawa na ye ekoumela libela, ete ndako etondaki na lipata, ndako ya Yehova; 2 Ntango 5:13 Mpe alobaki ete: “Ee Yehova Nzambe ya Yisraele, Nzambe lokola yo azali te na likoló to na mabele; oyo abatelaka kondimana, mpe bayokelaka basaleli na yo mawa, oyo bazali kotambola liboso na yo na mitema na bango mobimba. Ee Yawe Nzambe, longola elongi ya mopakolami na yo te: kanisá mawa ya Davidi mosaleli na yo. 2 Ntango 6:14 ,42 Mpe ntango bana nyonso ya Yisraele bamonaki ndenge mɔtɔ ezali kokita, mpe nkembo ya Yehova likoló ya ndako, bagumbamaki na bilongi na bango na mabele na pavema, mpe basambelaki mpe bakumisaki Yehova, balobi ete: “Mpo azali malamu; mpo ngolu na ye ekoumela seko. Mpe banganga-nzambe bazalaki kozela na mikumba na bango: Balevi mpe na bibɛtɛli ya miziki ya Yehova, oyo Davidi mokonzi asalaki mpo na kosanzola Yehova, mpamba te motema mawa na ye eumelaka libela, ntango Davidi akumisaki na mosala na bango; mpe banganga-nzambe babɛtaki bakelelo liboso na bango, mpe Yisraele mobimba batɛlɛmaki. 2 Ntango 7:3 ,6

4

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe ntango ayokani na bato, aponaki bayembi mpo na Yehova, mpe baoyo bakosanzola kitoko ya bosantu, ntango bazalaki kobima liboso ya mampinga, mpe koloba ete: ‘Bósanzola Yehova; mpo ngolu na ye ekoumela seko. 2 Ntango 20:21 Mpo soki bozongi lisusu epai ya Yehova, bandeko na bino mpe bana na bino bakoyoka mawa liboso ya baoyo bazali kokamba bango, bongo bakozonga na mokili oyo: mpo ete Yehova Nzambe na bino azali na ngolu mpe na motema mawa, mpe akolongola elongi na ye epai na bino te, soki bozongi epai na ye. 2 Ntango 30:9 Mpe bayembaki elongo na masanzoli mpe matondi epai ya Yehova; mpo azali malamu, mpo mawa na ye ezali koumela libela epai ya Yisalaele. Mpe bato nyonso bagangaki na mongongo makasi, ntango bazalaki kosanzola Yehova, mpamba te moboko ya ndako ya Yehova etiamaki. Ezela 3:11 Mpe amonisi ngai ngolu liboso ya mokonzi, mpe bapesi-toli na ye, mpe liboso ya bakonzi nyonso ya nguya ya mokonzi. Mpe nalendisamaki lokola loboko ya Yehova Nzambe na ngai ezalaki likoló na ngai, mpe nayanganisaki bakonzi ya Yisraele mpo na komata elongo na ngai. Ezela 7:28 Mpo tozalaki baombo; nzokande Nzambe wa biso asundolaki biso te o bowumbu bwa biso, kasi atamboli ngolu epai ya biso o miso ya bakonzi ba Perse, mpo na kopesa biso bosekwi, mpo na kotelemisa ndako ya Nzambe wa biso, mpe mpo ya kobongisa bisika bitikamaki na yango, mpe kopesa biso efelo o Yuda mpe o Yelusaleme. Ezela 9:9 Mpe alobaki ete: “Nazali kobondela yo, Ee Yehova Nzambe ya likoló, Nzambe monene mpe ya nsɔmɔ, oyo abatelaka kondimana mpe mawa mpo na baoyo balingaka ye mpe batosaka mitindo na ye. Ee Nkolo, nabondeli yo, tika sikawa litoi na yo ekeba na losambo ya mosaleli na yo, mpe na losambo ya basali na yo, oyo bazali na mposa ya kobanga nkombo na yo. Mpo nazalaki momemi masanga ya mokonzi. Nehemia 1:5 ,11 Mpe aboyaki kotosa, mpe bakanisaki te makamwisi ma yo maye osalaki o ntei ya bango; kasi ayeisaki nkingo na bango makasi, mpe o botomboki na bango aponaki kapiteni moko mpo na kozonga na bowumbu bwa bango: kasi ozali Nzambe moko oyo amibongisi mpo na kolimbisa, na ngolu mpe na ngolu, noki na nkanda, mpe wa boboto monene, mpe osundolaki bango te. Nzokande yo na mawa na yo ndenge na ndenge osundolaki bango na esobe te: likonzí ya lipata elongwaki na bango te na moi, mpo na kokamba bango na nzela; mpe likonzí ya mɔtɔ na butu te, mpo na kolakisa bango pole, mpe nzela oyo basengeli kokende. Yango wana opesaki bango na lobɔkɔ ya banguna na bango, oyo bazalaki kotungisa bango: mpe na ntango ya mpasi na bango, ntango bazalaki kobelela yo, oyokaki bango uta na likoló; mpe engebene na ngolu na yo mingi opesaki bango babikisi, baye babikisaki bango libanda lya loboko la bayini ba bango. Kasi nsima ya kopema, basalaki lisusu mabe liboso na yo: yango wana otikaki bango na lobɔkɔ ya banguna na bango, na boye ete bakómaki na bokonzi likoló na bango. mpe mbala mingi obikisaki bango engebene na ngolu na yo; Nzokande mpo ya mawa ma yo manene osilisaki bango mpenza te, to otikaki bango te; mpo ozali Nzambe ya ngolu mpe ya ngolu. Sikawa bongo, Nzambe wa biso, monene, ya nguya, mpe ya nsomo, oyo abatelaka boyokani mpe ngolu, tika te ete mpasi nyonso emonana moke liboso na yo, oyo eyeli biso, likolo ya bakonzi na biso, likolo ya bankumu na biso, mpe likolo ya banganga-nzambe na biso, mpe likolo ya baprofeta na biso, mpe likolo lya batata ba biso, mpe likolo lya bato ba yo banso, uta ntango ya bakonzi ba Asulia kino lelo. Nehemia 9:17 ,19,27-28,31-32 Mpe napesaki Balevi mitindo ete bámipetola, mpe báya kobatela baporte, mpo na kosantisa mokolo ya sabata. Omikundola ngai, O Nzambe wa ngai, na ntina ya eye mpe, tika ngai engebene na bonene bwa ngolu na yo. Nehemia 13:22

5

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Poeme Azali kotinda yango eya, ezala mpo na kosembola, to mpo na mboka na ye, to mpo na ngolu. Yobo 37:13 (Epai ya Moyembi monene na Neginoth, Nzembo ya Davidi.) Yoka ngai ntango nazali kobenga, Ee Nzambe ya boyengebene na ngai: okómisi ngai monene ntango nazalaki na mpasi; yoka ngai mawa, mpe yoka losambo na ngai. Nzembo 4:1 Kasi ngai, nakoya na ndako na yo na ebele ya ngolu na yo, mpe nakosambela na bobangi na yo epai ya tempelo na yo mosantu. Nzembo 5:7 Yokela ngai mawa, Ee Yehova; mpo nazali na bolɛmbu: Ee Yehova, bikisa ngai; mpo mikuwa na ngai ezali kotungisama. Zongela, O NKOLO, bikisa molimo na ngai: oh bikisa ngai mpo na mawa na yo. Nzembo 6:2 ,4 Yokela ngai mawa, Ee Yehova; talela mpasi na ngai oyo nazali konyokwama na baoyo bayinaka ngai, yo oyo otomboli ngai na baporte ya liwa. Nzembo 9:13 Kasi natie motema na ngolu na yo; motema na ngai ekosepela na lobiko na yo. Nzembo 13:5 Elongo na bato ya mawa okomimonisa motema mawa; na moto ya sembo okomilakisa sembo; Bosikoli monene epesi ye na mokonzi na ye; mpe ayokelaka mopakolami na ye mawa, na Davidi, mpe na momboto na ye mpo na libela. Nzembo 18:25 ,30 Mpo mokonzi azali kotyela Yehova motema, mpe na motema mawa ya Oyo-Aleki-Likoló akoningana te. Nzembo 21:7 Ya solo, bolamu mpe motema mawa ekolanda ngai mikolo nyonso ya bomoi na ngai, mpe nakofanda na ndako ya Yehova libela na libela. Nzembo 23:6 Ee Nkolo, Kanisá mawa na yo ya boboto mpe boboto na yo; mpo bazalaki ntango nyonso ya kala. Kanisá masumu ya bolenge na ngai te, mpe kobuka mibeko na ngai te: Ee Yehova, kanisá ngai mpo na bolamu na yo. Banzela nyonso ya Yehova ezali ngolu mpe solo epai ya bato oyo babatelaka kondimana na ye mpe matatoli na ye. Bobalusa yo epai ya ngai, mpe yokela ngai mawa; mpo nazali mpamba mpe na mpasi. Nzembo 25:6 -7,10,16 Kasi ngai, nakotambola na bosembo na ngai. Nzembo 26:11 Yoka, Ee Yehova, ntango nazali koganga na mongongo na ngai: Yoká mpe na ngai mawa, mpe yanolá ngai. Nzembo 27:7 Yoka, Ee Yawe, mpe yokela ngai mawa: Yawe, zalá mosungi na ngai. Nzembo 30:10 Nakosepela mpe nakosepela na motema mawa na yo, mpo okanisaki mpasi na ngai; oyebi molimo mwa ngai o mpasi; Yokela ngai mawa, O Nkolo, mpo nazali na mpasi: liso na ngai esili na mawa, iyo, molimo na ngai mpe libumu na ngai. Salá ete elongi na yo engengela mosaleli na yo: Bikisa ngai mpo na mawa na yo. Nzembo 31:7 ,9,16

6

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mawa mingi ekozala mpo na moto mabe, kasi moto oyo azali kotyela Yehova motema, motema mawa ekozinga ye. Nzembo 32:10 Tala, liso ya Yehova ezali na baoyo bazali kobanga ye, na baoyo bazali kolikya na motema mawa na ye; Ee Yehova, mawa na yo ezala na biso, ndenge tozali kolikya epai na yo. Nzembo 33:18 ,22 Mawa na yo, Ee Yehova, ezali na likoló; mpe bosembo bwa yo bokomi o mapata. Nzembo 36:5 Moto mabe adefaka mpe afutaka lisusu te. Azali ntango nyonso na mawa, mpe adefisaka; mpe nkona na ye epambolami. Nzembo 37:21 ,26 Ee Yehova, oboya mawa na yo ya boboto te. Nzembo 40:11 Nalobi: Nkolo, yokela ngai mawa: bikisa molimo na ngai; mpo nasali lisumu epai na yo. Kasi yo, Ee Nkolo, yokela ngai mawa, mpe sekwisa ngai, mpo nazongisa bango. Nzembo 41:4 ,10 Tɛlɛmá mpo na lisalisi na biso, mpe kosikola biso mpo na mawa na yo. Nzembo 44:26 (Epai ya Moyembi mokonzi, Nzembo ya Davidi, ntango mosakoli Natane ayaki epai na ye, nsima ya kokɔta na Bate-sheba.) Ee Nzambe, yokela ngai mawa, engebene boboto na yo. Nzembo 51:1 Kasi nazali lokola nzete ya olive ya motane na ndako ya Nzambe: Natyelaka motema mawa ya Nzambe libela na libela. Nzembo 52:8 (Epai ya Moyembi mokonzi ya Yonatelemrechokime, Mikatame ya Davidi, ntango Bafilistia bazwaki ye na Gate.) Ee Nzambe, yokela ngai mawa, mpo moto alingaki komela ngai; ye kobunda mokolo na mokolo azali konyokola ngai. Nzembo 56:1 (Epai ya Moyembi mokonzi, Altaschith, Michtam ya Davidi, ntango akimaki na Saulo o kati ya libulu.) Zalá na mawa epai ya ngai, O Nzambe, yokela ngai mawa: mpo molimo na ngai ezali kotyela yo motema: iyo, na elili ya mapapu na yo nakobomba ekimelo na ngai, kino makama oyo ekoleka. Akotinda uta na likoló, mpe akobikisa ngai na nsɔni ya moto oyo alingi komela ngai. Selah. Nzambe akotinda ngolu na ye mpe bosolo na ye. Mpo ngolu na yo ezali monene mpo na lola, mpe solo na yo mpo na mapata. Nzembo 57:1 ,3,10 Na yango, Ee Yehova Nzambe na mampinga, Nzambe ya Yisraele, lamuka mpo na kobundisa bikólo nyonso. Selah. Nzambe ya ngolu na ngai akopekisa ngai: Nzambe akotika ngai namona mposa na ngai likolo ya banguna na ngai. Kasi nakoyemba na nguya na yo; iyo, nakoyemba na mongongo ya ngolu ya yo o ntongo: mpo ete ozalaki libateli mpe ekimelo na ngai o mokolo mwa mpasi na ngai. Epai ya yo, Ee makasi na ngai, nakoyembela: mpo Nzambe azali mobateli na ngai, mpe Nzambe ya ngolu na ngai. Nzembo 59:5 ,10,16-17 Akofanda liboso ya Nzambe libela: O bongisá ngolu mpe bosolo, oyo ekoki kobatela ye. Nzembo 61:7 Ee Nkolo, motema mawa ezali mpe ya yo, mpo ozali kopesa moto na moto na mosala na ye. Nzembo 62:12 Nzambe apambolama, oyo atiki libondeli na ngai te, mpe mawa na ye epai na ngai te. Nzembo 66:20

7

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

(Epai ya Moyembi monene na Neginoth, Nzembo to Loyembo.) Nzambe ayokela biso mawa, mpe apambola biso; mpe kosala ete elongi na ye engenga likolo ya biso; Selah. Nzembo 67:1 Kasi mpo na ngai, libondeli na ngai ezali epai na yo, Ee Nkolo, na ntango ya kondimama: Ee Nzambe, na ebele ya ngolu na yo yoka ngai, na bosolo ya lobiko na yo. Yoka ngai, Ee Yehova; mpo boboto na yo ezali malamu: baluká epai na ngai engebene na ebele ya mawa na yo ya boboto. Nzembo 69:13 ,16 Mawa na ye ya pɛto esili mpo na libela? elaka na ye elongi te mpo na libela? Nzambe abosani kozala na ngolu? asili kokanga motema mawa na ye ya boboto na nkanda? Selah. Nzembo 77:8 -9 O bomikundola te na biso mabe ya kala: tika mawa na yo ya boboto epekisa biso noki: mpo tokitisami mpenza. Nzembo 79:8 Lakisa biso ngolu na yo, Ee Yehova, mpe pesá biso lobiko na yo. Mawa mpe bosolo ekutani esika moko; boyengebene mpe kimya epesina beze. Nzembo 85:7 ,10 Ye Nkolo, yokela ngai mawa, mpo nazali kobelela yo mokolo na mokolo. Mpo yo, Nkolo, ozali malamu, mpe ozali pene mpo na kolimbisa; mpe etondi na ngolu epai ya bango banso baye bazali kobelela yo. Mpo mawa na yo ezali monene epai na ngai: mpe obikisi molimo na ngai na lifelo ya nse. Kasi yo, O Nkolo, ozali Nzambe oyo atondi na mawa, mpe na ngolu, na motema molai, mpe otondi na ngolu mpe na bosolo. O bobaluka epai ya ngai, mpe yokela ngai ngolu; pesa makasi na yo epai ya mosali wa yo, mpe bikisa mwana mobali wa mosali wa yo. Nzembo 86:3 ,5,13,15-16 (Maschil ya Etane MoEzra.) Nakoyemba mawa ya Yehova libela na libela: na monoko na ngai nakoyebisa bosembo na yo na mabota nyonso. Mpo nalobi ete: Motema mawa ekotongama libela na libela. Bosembo mpe bosambisi ezali esika ya kofanda na kiti na yo ya bokonzi: ngolu mpe bosolo ekokende liboso ya elongi na yo. Kasi bosembo na ngai mpe ngolu na ngai ekozala elongo na ye, mpe liseke na ye ekotombwama na nkombo na ngai. Mawa na ngai nakobomba mpo na ye libela, mpe kondimana na ngai ekotelema elongo na ye. Nzembo 89:1 -2,14,24,28 O tondisá biso na ntɔngɔntɔngɔ na ngolu na yo; ete tósepela mpe tósepela mikolo na biso nyonso. Nzembo 90:14 Ntango nalobaki: “Makolo na ngai ezali kokita; motema mawa na yo, Ee Yehova, esimbaki ngai. Nzembo 94:18 Akanisaki ngolu na ye mpe bosolo na ye epai ya ndako ya Yisalaele: nsuka nyonso ya mabele emoni lobiko ya Nzambe na biso. Nzembo 98:3 Mpo Yehova azali malamu; ngolu na ye ezali ya seko; mpe bosolo bwa ye bowumeli kino mabota manso. Nzembo 100:5 (Nzembo moko ya Davidi.) Nakoyemba na mawa mpe na kosambisa: Ee Yehova, nakoyembela yo. Nzembo 101:1 Okotelema, mpe okoyokela Siona mawa: mpo ete ntango ya kopesa ye boboto, iyo, ntango oyo etiamaki, ekoki. Nzembo 102:13

8

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Oyo akosikola bomoi na yo na libebi; oyo alati yo motole ya boboto mpe mawa ya boboto; Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Mpo lokola likoló ezali likoló koleka mabele, mawa na ye ezali monene epai ya bato oyo babangaka ye. Nzokande mawa ya Yehova ezali uta libela kino libela epai ya baoyo babangaka ye, mpe boyengebene na ye ezali epai ya bana ya bana; Nzembo 103:4 ,8,11,17 Bosanzola Yehova. Opesa matondi na Yawe; mpo azali malamu: mpo motema mawa na ye ekoumela libela. Batata na biso basosolaki makamwisi na yo na Ezipito te; bamikundolaki te ebele ya ngolu na yo; kasi asilikisaki ye na mbu, ata na Mbu Motane. Mpe amikundolaki mpo ya bango liyokani lya ye, mpe ayambolaki engebene na ebele ya ngolu na ye. Nzembo 106:1 ,7,45 Bópesa Yehova matɔndi, mpo azali malamu, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. Nzembo 107:1 Mpo motema mawa na yo eleki likoló, mpe solo na yo ekómi tii na mapata. Nzembo 108:4 Tiká ete moto moko te akoyokela ye mawa, mpe moto moko te azala na boboto na bana na ye oyo bazangi tata. Mpo ete amikundolaki te koyokela mawa, kasi anyokolaki mobola mpe mobola, mpo ete aboma kutu bato oyo mitema ebukani. Kasi yo, O Nkolo Nkolo, salá mpo na ngai, mpo na nkombo na yo: mpo motema mawa na yo ezali malamu, bikisa ngai. sunga ngai, Ee Yawe Nzambe na ngai: O bikisa ngai engebene na ngolu na yo. Nzembo 109:12 ,16,21,26 Epai ya biso te, Ee Yehova, epai na biso te, kasi pesá nkombo na yo nkembo, mpo na ngolu na yo, mpe mpo na bosolo na yo. Nzembo 115:1 Yawe azali na ngolu, mpe moyengebene; iyo, Nzambe wa biso azali na ngolu. Nzembo 116:5 Mpo boboto na ye ya mawa ezali monene epai na biso, mpe solo ya Yehova ekoumela libela. Bosanzola Yehova. Nzembo 117:2 Opesa matondi na Yawe; mpo azali malamu: mpo motema mawa na ye ekoumela seko. Tiká ete Yisalaele aloba sikoyo ete motema mawa na ye ekoumela libela. Ndako ya Arona eloba sikoyo ete motema mawa na ye ekoumela libela. Baoyo bazali kobanga Yehova báloba ete motema mawa na ye ekoumela seko.” Opesa matondi na Yawe; mpo azali malamu: mpo motema mawa na ye ekoumela libela. Nzembo 118:1 -4,29 Tika mawa na yo eya mpe epai na ngai, Ee Yehova, kutu lobiko na yo, engebene na liloba na yo. Nabondelaki yo boboto na motema na ngai mobimba: yokela ngai mawa engebene liloba na yo. Ee Yehova, mabele etondi na motema mawa na yo: Teya ngai mibeko na yo. Tika, nabondeli yo, boboto bwa yo ya mawa ezala mpo ya libondisi lya ngai, engebene na liloba lya yo epai ya mosali wa yo. Tika mawa na yo ya boboto eya epai na ngai, mpo nazala na bomoi, mpo ete mobeko na yo ezali kosepelisa ngai. Salelá mosaleli na yo na motema mawa na yo, mpe teya ngai mibeko na yo. Tala ngai, mpe yokela ngai mawa, lokola osalaka epai ya baoyo balingaka nkombo na yo. Ee Yehova, mawa na yo ya boboto ezali monene: pesa ngai bomoi na kolanda bikateli na yo. Nzembo 119:41 ,58,64,76-77,124.132.156 Tala, lokola miso ya basali etali loboko la bankolo ba bango, mpe lokola miso ya mwana mwasi epai ya loboko la nkolo wa ye; bongo miso na biso ezali kozela Yehova Nzambe na biso, tii ntango akoyokela biso mawa.” Ee Yehova, yokela biso mawa, mpo totondi mpenza na kotyola. Nzembo 123:2 -3

9

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Tika Yisalaele alikia na Yehova, mpo na Yehova ezali na motema mawa, mpe epai na ye ezali na bosikoli mingi. Nzembo 130:7 Nzembo 136 1. Ezali na ntina mingi Opesa matondi na Yawe; mpo azali malamu: mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 2. Ezali na ntina mingi Pesá Nzambe ya banzambe matɔndi, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 3. Ezali na ntina mingi Opesa matondi na Nkolo na bankolo, mpo mawa na ye ekoumela seko. 4. Ezali na ntina mingi Epai na ye oyo asalaka makamwisi minene, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 5. Ezali na ntina mingi Epai na ye oyo asali lola na bwanya, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 6. Ezali na ntina te Epai na ye oyo atambolaki mabele likolo ya mai, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 7. Ezali na ntina te Epai na ye oyo asalaki miinda minene, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 8. Ezali na ntina te Moi mpo na koyangela na moi, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 9. Ezali na ntina te Sanza mpe minzoto mpo na koyangela na butu, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 10. Ezali na ntina te Epai na ye oyo abɛtaki Ezipito na bana na bango ya liboso, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 11. Ezali na ntina te Mpe abimisaki Yisraele na kati na bango, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 12. Ezali na ntina te Na loboko ya makasi, mpe na loboko oyo esembolami, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 13. Ezali na ntina te Epai na ye oyo akabolaki Mbu Motane na biteni, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 14. Ezali na ntina te Mpe alekisaki Yisraele na katikati na yango, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 15. Ezali na ntina te Kasi akwesaki Farao ná mampinga na ye na Mbu Motane, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 16. Ezali na ntina te Epai na ye oyo akambaki bato na ye na esobe, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 17. Ezali na ntina te Epai na ye oyo abɛtaki bakonzi minene, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 18. Ezali na ntina te Mpe abomaki bakonzi ya lokumu, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 19. Ezali na ntina te Sihone mokonzi ya Baamore, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 20. Ezali na ntina te Mpe Oge mokonzi ya Bashane, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 21. Ezali na ntina te Mpe apesaki mabele na bango lokola libula: mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 22. Ezali na ntina te Ata libula mpo na Yisraele mosaleli na ye, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 23. Ezali na ntina te Ye oyo akanisaki biso na bokiti na biso, mpo motema mawa na ye ekoumela libela. 24. Ezali na ntina te Asikoli biso na banguna na biso, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 25. Ezali na ntina te Ye oyo apesaka bato nyonso bilei, mpo motema mawa na ye ekoumela seko. 26. Ezali na ntina te + pesa matɔndi epai ya Nzambe ya likoló, + mpo motema mawa na ye ekoumela seko.

10

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Yawe akokokisa oyo etali ngai: Ngolu na yo, Ee Yehova, ekoumela libela, kotika misala ya maboko na yo moko te. Nzembo 138:8 Mpe na ngolu na yo, kata banguna na ngai, mpe bebisa baoyo nyonso bazali konyokola molimo na ngai, mpo nazali mosaleli na yo. Nzembo 143:12 Yawe azali na ngolu, mpe atondi na mawa; noki na nkanda, mpe na ngolu monene. Yehova azali malamu epai ya bato nyonso, mpe mawa na ye ya boboto ezali likoló ya misala na ye nyonso. Nzembo 145:8 -9 Yehova asepelaka na baoyo babangaka ye, na baoyo bazali kolikya na motema mawa na ye. Nzembo 147:11 Mawa mpe solo etika yo te: kangá yango na nkingo na yo; komá yango na mesa ya motema na yo. Masese 3:3 Moto ya motema mawa asalelaka molimo na ye moko bolamu, kasi moto ya motema mabe atungisaka nzoto na ye moko. Masese 11:17 Moyengebene atalelaka bomoi ya nyama na ye, kasi motema mawa ya bato mabe ezali motema mabe. Masese 12:10 Moto oyo atyolaka moninga na ye azali kosala masumu, kasi moto oyo ayokelaka mobola mawa, azali na esengo. Bazali kosala libunga te oyo bazali kokana mabe? kasi ngolu mpe bosolo ekozala epai ya baoyo bazali kokana malamu. Moto oyo azali konyokola mobola azali kofinga Mokeli na ye, kasi moto oyo azali kokumisa ye ayokelaka mobola mawa. Masese 14:21 -22,31 Na motema mawa mpe na bosolo mabe epɛtolami, mpe na bobangi ya Yehova bato balongwaka na mabe. Masese 16:6 Mawa mpe solo ebatelaka mokonzi, mpe kiti na ye ya bokonzi esimbami na motema mawa. Masese 20:28 Ye oyo alandi boyengebene mpe ngolu, azwaka bomoi, boyengebene mpe lokumu. Masese 21:21 Moto oyo azipaka masumu na ye akozwa bolamu te, kasi moto oyo ayamboli mpe akosundola yango akoyokela ye mawa. Masese 28:13

Esakweli Yango wana Nkolo akosepela te na bilenge mibali na bango, mpe akoyokela batata mpe basi bakufelá mibali mawa te. Mpo na nyonso wana nkanda na ye ebaluki te, kasi lobɔkɔ na ye etandami kaka. Yisaya 9:17 Mpo Yehova akoyokela Yakobo mawa, mpe akopona Yisraele mpe akotya bango na mokili na bango, mpe bapaya bakosangana na bango, mpe bakokangama na ndako ya Yakobo. Yisaya 14:1 Mpe kiti ya bokonzi ekotelemisama na motema mawa, mpe akofanda likolo na yango na bosolo na hema ya Davidi, akosambisa mpe akoluka kosambisama, mpe akosalaka boyengebene noki. Yisaya 16:5 11

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Ntango bitape na yango ekokauka, ekobukana: basi bakoya mpe batumba yango, mpo ezali bato ya mayele te, yango wana moto oyo asalaki yango akoyokela bango mawa te, mpe ye oyo asalaki yango akomonisela bango boboto te. Yisaya 27:11 Mpe yango wana Yehova akozela, ete azala na boboto epai na bino, mpe yango wana akotombwama, mpo ete ayokela bino mawa, mpo ete Yehova azali Nzambe ya kosambisama. Yisaya 30:18 Nasiliki na bato ba ngai, Nabebisi libula na ngai, mpe napesi bango na loboko na yo. likolo ya oyo ya kala otie ekanganeli na yo na kilo mingi. Yisaya 47:6 Bakozala na nzala te mpe bakozala na mposa ya mai te; mpe molunge to moi ekobeta bango te: mpo ye oyo azali koyokela bango mawa akokamba bango, kutu na maziba ya mai akokamba bango. Yemba, Ee lola; mpe zala na esengo, O mabele; + mpe bóbima na koyemba, Ee bangomba, mpo Yehova abɔndisi bato na ye, mpe akoyokela bato na ye ya mpasi mawa.” Yisaya 49:10,13 Mpo na mwa ntango moke nasundoli yo; kasi na ngolu monene nakosangisa yo. Na nkanda moke nabombaki elongi na ngai epai na yo mpo na mwa ntango; kasi na boboto ya seko nakoyokela yo mawa, elobi Yawe Mosikoli na yo. Mpo bangomba ekolongwa, mpe bangomba mike ekolongolama; + kasi boboto na ngai ekolongwa epai na yo te, + mpe kondimana ya kimya na ngai ekolongolama te,” + yango nde liloba ya Yehova oyo ayokelaka yo mawa. Yisaya 54:7-8,10 Bongisá litoi na bino, mpe boya epai na ngai: boyoka, mpe molimo na bino ekozala na bomoi; mpe nakosala kondimana ya seko elongo na yo, kutu mawa ya solo ya Davidi. Moto mabe atika nzela na ye, mpe moto oyo azangi boyengebene atika makanisi na ye: mpe azonga epai ya Yehova, mpe akoyokela ye mawa; mpe epai ya Nzambe na biso, mpo akolimbisa mingi. Yisaya 55:3,7 Moyengebene akufaka, mpe moto moko te azali kotya yango na motema, mpe bato ya motema mawa balongolami, moto moko te azali kokanisa ete moyengebene alongolami na mabe oyo ekoya. Yisaya 57:1 Mpe bana ya bapaya bakotonga bifelo na yo, mpe bakonzi na bango bakosalela yo, mpo na nkanda na ngai nabɛtaki yo, kasi na boboto na ngai nayokelaki yo mawa. Yisaya 60:10 Nakoloba boboto ya Yehova mpe masanzoli ya Yehova, na kolanda nyonso oyo Yehova apesi biso, mpe boboto monene epai ya ndako ya Yisraele, oyo apesaki bango na kolanda mawa na ye, mpe engebene ebele ya boboto na ye. Tala na nse uta na lola, mpe tala uta na esika ya bofandi ya bosantu na yo mpe ya nkembo na yo: wapi molende na yo mpe makasi na yo, makelele ya misuni na yo mpe ya ngolu na yo epai na ngai? bazali kopekisa bango? Yisaya 63:7,15 Kende kosakola maloba oyo epai ya nɔrdi, mpe lobá: ‘Zingá, yo Yisraele oyo azali kozonga nsima,’ yango nde liloba ya Yehova; + mpe nakokweisa yo nkanda na ngai te, + mpo nazali na mawa, + yango nde liloba ya Yehova, + mpe nakobatela nkanda mpo na libela te. Yilimia 3:12 Bakosimba likonga mpe likɔnga; bazali motema mabe, mpe bazali na ngolu te; mongongo na bango ezali konguluma lokola mbu; mpe bamati likolo lya bampunda, batelemi lokola bato mpo ya etumba na yo, O mwana mwasi wa Siona. Yilimia 6:23 Mpe nakobundisa bango moko na mosusu, ata batata mpe bana mibali elongo, liloba ya Yehova: Nakoyokela bango mawa te, mpe nakoyokela bango mawa te, kasi nakoboma bango. Yilimia 13:14

12

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Yawe alobi boye: ‘Kokota na ndako ya mawa te, kende kolela mpe kolela bango te. Yilimia 16:5 Mpe na nsima, elobi Yehova: “Nakobikisa Zidikiya mokonzi ya Yuda, mpe basaleli na ye, mpe bato, mpe baoyo batikali na engumba oyo na maladi ya maladi, na mopanga mpe na nzala, na lobɔkɔ ya Nebukadresala mokonzi ya Babilone, mpe na lobɔkɔ ya banguna na bango, mpe na lobɔkɔ ya banguna na bango, mpe na lobɔkɔ ya baoyo bazali koluka bomoi na bango, mpe akobɛta bango na mopanga ya mopanga. akoyokela bango mawa te, mpe akoyokela bango mawa te, mpe akoyokela bango mawa te. Yilimia 21:7 [Yehova] alobi boye; Tala, nakozongisa bokangemi bwa biema bya Yakobo, mpe nakoyokela mawa na bisika bya bofandi bya ye; mpe engumba ekotongama likolo lya liboke lya yemei, mpe ndako ya mokonzi ekotikala nsima ya lolenge ya yango. Yilimia 30:18 Efraime azali mwana na ngai ya bolingo? azali mwana ya esengo? mpo uta nalobaki mabe na ye, nazali komikundola ye naino na molende. Nakoyokela ye mawa mpenza,’ yango nde liloba ya Yehova. Yilimia 31:20 Mongongo ya esengo, mpe mongongo ya esengo, mongongo ya mobali ya libala, mpe mongongo ya mwasi ya libala, mongongo ya baoyo bakoloba: ‘Bokumisa Yehova na mampinga. mpo motema mawa na ye ekoumela seko, mpe ya baoyo bakomema mbeka ya masanzoli na ndako ya Yehova. Mpo nakozongisa bokangami ya mokili, lokola na ebandeli, elobi Yehova. Bongo nakobwaka momboto ya Yakobo mpe Davidi mosaleli na ngai, mpo nakozwa ata moko te na momboto na ye mpo azala bakonzi ya momboto ya Abalayama, Yisaka mpe Yakobo, mpo nakozongisa bokangami na bango mpe nakoyokela bango mawa. Yilimia 33:11,26 Mpe nakomonisa mawa epai ya bino, ete akoka koyokela bino mawa, mpe kotinda bino bozonga o mboka ya binomei. Yilimia 42:12 Bakosimba likonga mpe mbeli: bazali na motema mabe, mpe bakoyokela mawa te: mongongo na bango ekoganga lokola mbu, mpe bakomata na bampunda, moto na moto alandi lokola moto na etumba, mpo na kobunda na yo, Ee mwana mwasi ya Babilone. Yilimia 50:42 Ezali mpo na ngolu ya Nkolo nde tozali kosila te, mpo mawa na ye esilaka te. Kasi ata azali kopesa mawa, akoyokela mawa engebene na ebele ya mawa na ye. Bileli 3:22,32 Yango wana Nkolo Nkolo alobi boye; Sikawa nakozongisa bokangami bwa Yakobo, mpe nakoyokela ndako mobimba ya Yisalaele mawa, mpe nakoyoka zuwa mpo na nkombo na ngai mosantu; Ezekiele 39:25 , NW Ete bakolinga mawa ma Nzambe wa lola etali sekele eye; ete Danyele ná baninga na ye bákufa te elongo na bato mosusu ya mayele ya Babilone. Danyele 2:18 Yango wana, O mokonzi, tika ete toli na ngai endimama epai ya yo, mpe buka masumu ma yo na boyengebene, mpe mabe ma yo na kolakisaka ngolu epai ya babola; soki ekoki kozala molai ya kimia na yo. Danyele 4:27 Mpe nabondelaki Yehova Nzambe na ngai, mpe nayambolaki na ngai, mpe nalobaki ete: “Ee Nkolo, Nzambe monene mpe ya nsɔmɔ, oyo azali kobatela kondimana mpe motema mawa epai ya baoyo balingaka ye mpe na baoyo bazali kotosa mitindo na ye; Mawa mpe bolimbisi ezali ya Nkolo

13

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Nzambe na biso, atako totombokelaki ye; O Nzambe na ngai, tyá litoi na yo, mpe yoka; fungolá miso na yo, mpe talá bisika na biso oyo etikali mpamba, mpe engumba oyo ebengami na nkombo na yo: mpo tozali kopesa mabondeli na biso liboso na yo te mpo na boyengebene na biso, kasi mpo na mawa na yo enene. Danyele 9:4,9,18 Mpe azwaki zemi lisusu, mpe abotaki mwana mwasi. Mpe Nzambe alobaki na ye ete: “Bóbenga ye nkombo Loruhama, mpo nakoyokela lisusu ndako ya Yisraele mawa te; kasi nakolongola bango mpenza. Kasi nakoyokela ndako ya Yuda mawa, mpe nakobikisa bango na nzela ya Yehova Nzambe na bango, mpe nakobikisa bango na likonga te, na mopanga te, to na etumba te, na bampunda te, to na bato oyo batambolaka na mpunda te. Hosea 1:6-7 Mpe nakoyokela bana ba ye mawa te; mpo bazali bana ya pite. Hosea 2:4 Mpe nakopesa yo libala epai ya ngai libela; iyo, nakobosana yo epai ya ngai na bosembo, mpe na bosambisi, mpe na boboto, mpe na ngolu. Mpe nakolona ye epai ya ngai o mabele; mpe nakoyokela ye oyo azwaki ngolu te; mpe nakoloba na bango baye bazalaki bato ba ngai te, Ozali bato ba ngai; mpe bakoloba: “Yo ozali Nzambe na ngai.” Hosea 2:19,23 Bóyoka liloba ya Yehova, bino bana ya Yisraele, mpo ete Yehova azali na matata na bato oyo bafandi na mokili yango, mpamba te bosolo to motema mawa to boyebi ya Nzambe ezali te na mokili yango. Hosea 4:1 Mpo nazalaki na mposa ya ngolu, kasi mbeka te; mpe boyebi ya Nzambe koleka makabo ya kotumba. Hosea 6:6 Bómilona na boyengebene, bóbuka na motema mawa; bóbuka mabele na bino oyo etikali mpamba, mpo ntango ekoki mpo na koluka Yehova, tii akoya mpe kosopela bino mbula ya boyengebene. Hosea 10:12 Yango wana, baluká epai ya Nzambe na yo: batelá motema mawa mpe lisambisi, mpe zela Nzambe na yo ntango nyonso. Hosea 12:6 Ashure akobikisa biso te; tokotambola na bampunda te: tokoloba lisusu te na mosala ya maboko na biso: Bozali banzambe na biso; Hosea 14:3 Mpe bópasola mitema na bino, kasi bilamba na bino te, mpe bóbaluka epai ya Yehova Nzambe na bino, mpo azali na boboto mpe na motema mawa, azali na nkanda noki, mpe na boboto monene, mpe abongoli motema na ye na mabe. Yoele 2:13 Baoyo batalaka makambo ya mpambampamba ya lokuta batikaka motema mawa na bango moko. Yona 2:8 Mpe abondelaki Yehova, mpe alobaki ete: “Ee Yehova, nabondeli yo, yango nde liloba na ngai te, ntango nazalaki naino na mboka na ngai?” Yango wana nakimaki liboso na Talasisi, mpo nayebaki ete ozali Nzambe ya boboto, mpe ya mawa, ya nkanda noki, mpe ya boboto mingi, mpe obongoli motema na yo na mabe. Yona 4:2 Alakisi yo, Ee moto, nini ezali malamu; + mpe Yehova azali kosɛnga nini epai na yo, longola se kosala boyengebene, mpe kolinga motema mawa, mpe kotambola na komikitisa elongo na Nzambe na yo? Mika 6:8

14

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Nani azali Nzambe lokola yo, oyo alimbisaka mabe, mpe azali koleka na bobuki mobeko ya batikali ya libula na ye? abatelaka nkanda na ye libela te, mpo asepelaka na ngolu. Okosalela Yakobo bosolo, mpe motema mawa epai ya Abalayama, oyo olapaki ndai epai ya batata na biso uta mikolo ya kala. Mika 7:18,20 Ee Yehova, nayoki maloba na yo, mpe nabangaki: Ee Yehova, sekwisa mosala na yo na katikati ya bambula, na katikati ya bambula, yebisá; na nkanda bokanisa motema mawa. Habakuku 3:2 Bongo anzelu ya Yehova ayanolaki mpe alobaki ete: “Ee Yehova ya mampinga, tii ntango nini okoyokela Yerusaleme mawa te na bingumba ya Yuda, oyo osilikelaki yango mbula ntuku ntuku na zomi?” Yango wana Yehova alobi boye: Nazongi na Yelusaleme na mawa: ndako na ngai ekotongama kati na yango, elobi Yehova na mampinga, mpe nsinga ekosembola Yelusaleme. Zekalia 1:12,16 Yawe ya mampinga alobi boye: “Bósala lisambisi ya solo, mpe moto na moto ayokela ndeko na ye mawa mpe mawa: Zekalia 7:9 Mpe nakolendisa ndako ya Yuda, mpe nakobikisa ndako ya Yozefe, mpe nakozongisa bango mpo na kotya yango; mpo nayokeli bango mawa: mpe bakozala lokola nde nabwakaki bango te, mpo nazali Yehova Nzambe na bango mpe nakoyoka bango.” Zekalia 10:6

Baevanzile mpe Misala Esengo na bato ya mawa, mpo bakoyokela bango mawa. Matai 5:7 Kasi bókende mpe bóyekola elingi koloba: ‘Nakoyokela mawa, kasi mbeka te. Mpe ntango Yesu alongwaki kuna, bato mibale oyo bakufá miso balandaki ye, bazalaki koganga mpe koloba ete: “Yo Mwana ya Davidi, yokela biso mawa.” Matai 9:13,27 Kasi soko boyebaki nini yango elingi koloba, nakoyoka ngolu, kasi mbeka te, mbɛlɛ bokweisa bato oyo bazangi mbeba te. Matai 12:7 Mpe, talá, mwasi moko ya Kanana abimaki na mikili wana, mpe agangaki epai na ye: “Ee Nkolo, yo Mwana na Davidi, yokela ngai mawa; mwana na ngai ya mwasi azali kotungisama makasi na zabolo. Matai 15:22 Nkolo, yokela mwana na ngai mawa: mpo azali ligboma, mpe azali kotungisama makasi: mpo mbala mingi akweaka na mɔtɔ mpe mbala mingi na mai. Matai 17:15 Mpe, talá, bato mibale oyo bakufá miso bafandi pembenipembeni ya nzela, ntango bayokaki ete Yesu azali koleka, bagangaki ete: “Ee Nkolo, yo Mwana ya Davidi, yokela biso mawa.” Mpe ebele ya bato bapamelaki bango, mpo ete bafandaki nyɛɛ, kasi bagangaki mingi mpe balobaki ete: “Ee Nkolo, yo Mwana na Davidi, yokela biso mawa.” Matai 20:30-31 Mawa na bino, bakomeli mpe Bafalisai, bakosi! mpo bozali kofuta ndambo ya zomi ya menthe mpe ya anis mpe ya kumini, mpe botiki makambo ya kilo ya mobeko, ya bosambisi, ya ngolu, mpe ya kondima: oyo esengelaki bosala, mpe botika mosusu te. Matai 23:23

15

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe ayokaki ete ezali Yesu moto ya Nazarete, abandaki koganga mpe koloba ete: “Yesu, yo Mwana ya Davidi, yokela ngai mawa.” Mpe bato mingi bapesaki ye mitindo ete akanga kimia, kasi agangaki mingi ete: “Yo Mwana na Davidi, yokela ngai mawa.” Malako 10:47-48 Mpe mawa na ye ezali epai ya baoyo babangaka ye banda nkola na nkola. Asili kosimba mosali na ye Yisalaele, mpo na kokanisa ngolu na ye; Mpe bazalani ba ye mpe bandeko ba ye bayokaki boniboni Nkolo alakisaki ye ngolu monene; mpe basepelaki elongo na ye. Kosala ngolu oyo elakamaki na batata na biso, mpe komikundola kondimana na ye mosantu; Na nzela ya ngolu ya boboto ya Nzambe na biso; na yango liziba ya mikolo uta likolo eyei kotala biso, Luka 1:50,54,58,72,78 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36 Kasi Mosamalia moko, ntango azalaki kotambola, ayaki epai azalaki: mpe ntango amoni ye, ayokelaki ye mawa, mpe akendaki epai na ye, mpe akangaki bampota na ye, asopaki mafuta mpe vinyo, mpe atyaki ye likoló ya nyama na ye moko, mpe amemaki ye na ndako ya bapaya, mpe abatelaki ye. Mpe na mokolo oyo elandaki, ntango akei, abimisaki mbongo mibale, mpe apesaki yango na basoda, mpe alobaki na ye ete: “Bobatela ye; mpe nyonso oyo okobimisaka mingi, ntango nakoya lisusu, nakozongisa yo. Nani kati na bango misato, okanisi, azalaki mozalani na ye oyo akweyaki na kati ya miyibi? Mpe alobaki ete: “Moto oyo ayokelaki ye mawa.” Bongo Yesu alobaki na ye ete: “ Kende, yo mpe sala ndenge moko.” Luka 10:37 Mpe agangaki mpe alobaki ete: “Tata Abraham, yokela ngai mawa, mpe tinda Lazare, mpo azindisa nsɔngɛ ya mosapi na ye na mai, mpe apelisa monoko na ngai; mpo nazali konyokwama na mɔ́tɔ oyo. Luka 16:24 Mpe batombolaki mingongo na bango mpe balobaki ete: “Yesu, Molakisi, yokela biso mawa.” Luka 17:13 Mpe mofuti mpako, atɛlɛmaki mosika, alingaki te kotombola miso na ye na likoló, kasi abɛtaki ntolo na ye, kolobaka ete: “Nzambe ayokela ngai mawa, mosumuki.” Mpe agangaki ete: “Yesu, Mwana ya Davidi, yokela ngai mawa.” Baoyo bazalaki kokende liboso bapamelaki ye ete akanga kimia. Luka 18:13,38-39 Mpe na oyo etali ete asekwisi ye uta na bakufi, sikawa mpo na kozonga lisusu na kobeba te, alobaki boye: “Nakopesa yo mawa ya solo ya Davidi.” Misala 13:34

Mikanda Mpo alobi na Moize ete: “Nakoyokela ye mawa, mpe nakoyokela ye mawa.” Bongo ezali te ya moto oyo alingi, to ya moto oyo azali kopota mbangu, kasi ya Nzambe oyo azali koyokela mawa. Yango wana ayokelaka moto oyo alingi koyokela ye mawa, mpe oyo alingi azali koyeisa ye makasi. Mpe ete akoka koyebisa bomengo bwa nkembo na ye likolo ya bambɛki ya ngolu, oyo abongisaki liboso mpo na nkembo, Baloma 9:15-16,18,23 Mpo lokola bino kala bondimaki Nzambe te, kasi sikawa bozwi mawa na nzela ya kozanga kondima na bango. Mpo Nzambe asili kosukisa bango nyonso na kozanga kondima, mpo ayokela bato nyonso mawa. Baloma 11:30-32

16

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Na yango, bandeko, nazali kobondela bino na motema mawa ya Nzambe, ete bópesa nzoto na bino mbeka ya bomoi, ya bule, oyo esepelisaka Nzambe, oyo ezali mosala na bino ya makanisi. To moto oyo alendisi, na elendiseli: ye oyo azali kopesa, asala yango na pete; ye oyo azali koyangela, na molende; ye oyo azali koyokela mawa, na esengo. Baloma 12:1,8 Mpe ete Bapaganu bakoka kokumisa Nzambe mpo ya ngolu na ye; lokola ekomami ete: “Mpo na yango nakoyambola yo na kati ya bapakano, mpe nakoyembela nkombo na yo.” Baloma 15:9 Sikawa na ntina ya bangɔndɔ, nazali na mobeko moko te ya Nkolo, kasi nazali kopesa bosambisi na ngai, lokola moto oyo ayoki mawa na Nkolo mpo na kozala sembo. 1 Bakolinti 7:25 Nzambe apambolama, Tata ya Nkolo na biso Yesu Klisto, Tata ya mawa, mpe Nzambe ya libondisi nyonso; 2 Bakolinti 1:3 Yango wana, lokola tozali na mosala oyo, lokola tozwi mawa, tozali kolɛmba te; 2 Bakolinti 4:1 Mpe banso batambolaka engebene na mobeko moye, kimia ezala likolo lya bango, mpe ngolu, mpe likolo lya Yisalaele ya Nzambe. Bagalatia 6:16 Kasi Nzambe, oyo azali na motema mawa, mpo na bolingo na ye monene oyo alingaki biso, Baefese 2:4 Soko libɔndisi ezali kati na Klisto, soko libɔndisi ya bolingo, soko boyokani ya Molimo, soko misuni mpe mawa, Bafilipi 2:1 Mpo ya solo, azalaki kobɛla pene na liwa, kasi Nzambe ayokelaki ye mawa; mpe likolo lya ye kaka te, kasi likolo lya ngai mpe, noki nazala na mawa likolo lya mawa. Bafilipi 2:27 Na yango, bólata, lokola baponami ya Nzambe, basantu mpe balingami, misɔpɔ ya mawa, boboto, komikitisa ya makanisi, bopɔlɔ, motema molai; Bakolose 3:12 Epai ya Timote, mwana na ngai moko na kondima: Ngolu, ngolu, mpe kimia, euti na Nzambe Tata na biso mpe Yesu Klisto Nkolo na biso. 1 Timoté 1:2 Ye azalaki liboso ya kofinga Nzambe, monyokoli, mpe moto ya mabe, kasi nazwaki mawa, mpamba te nasalaki yango na kozanga koyeba na kozanga kondima. Mpe ngolu ya Nkolo wa biso ezalaki mingi koleka na bondimi mpe bolingo oyo ezali na Klisto Yesu. Oyo ezali liloba ya sembo, mpe ebongi na kondimama na bato nyonso, ete Klisto Yesu ayaki na mokili mpo na kobikisa basumuki; oyo nazali mokonzi na bango. Nzokande mpo na yango, nayoki mawa, ete Yesu Klisto amonisa na ngai motema molai nyonso, mpo na ndakisa mpo na baoyo bakondimela ye mpo na bomoi ya seko. 1 Timote 1:13-16 Na Timoté, mwana na ngai ya bolingo: Ngolu, motema mawa, mpe kimia, euti na Nzambe Tata mpe Klisto Yesu Nkolo na biso. Nkolo ayokela ndako ya Onesiforo mawa; mpo mbala mingi apemisaki ngai, mpe ayokaki nsɔni te mpo na monyɔlɔlɔ na ngai: Nkolo apesa ye ete akoka komona ngolu na Nkolo o mokolo mona: mpe na makambo mingi oyo asalelaki ngai na Efese, oyebi malamu mpenza. 2 Timote 1:2,16,18 Na Tito, mwana na ngai moko nsima ya kondima ya bato nyonso: Ngolu, ngolu, mpe kimia, oyo euti na Nzambe Tata mpe Nkolo Yesu Klisto Mobikisi na biso. Tito 1:4

17

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Na misala mya bosembo miye tosali te, kasi engebene na ngolu na ye abikisaki biso, na bosukoli bwa bozongisi sika, mpe bozongisi sika bwa Molimo Mosantu; Tito 3:5 Yango wana na makambo manso esengelaki ye akoma lokola bandeko ba ye, ete akoka kozala nganga-nzambe monene ya ngolu mpe ya sembo na makambo matali Nzambe, mpo ya kosala boyokani mpo ya masumu ma bato. Baebele 2:17 Yango wana, tika toya na mpiko o kiti ya bokonzi ya ngolu, ete tokoka kozwa ngolu, mpe tozwa ngolu mpo na kosunga na ntango ya bosenga. Baebele 4:16 Mpo nakoyoka mawa na bozangi boyengebene na bango, mpe masumu na bango mpe mabe na bango nakokanisa lisusu te. Baebele 8:12 Mpe likoló na yango bakeruba ya nkembo bazali kozipa kiti ya mawa; oyo tokoki sikawa koloba mingimingi te. Baebele 9:5 Moto oyo atyolaki mobeko ya Moize akufaki kozanga mawa na nse ya batatoli mibale to misato: Baebele 10:28 Mpo akozala na bosambisi kozanga ngolu, oyo amonisi ngolu te; mpe ngolu esepelaka na bosambisi. Yakobo 2:13 Kasi bwanya oyo euti na likoló ezali liboso pɛto, na nsima ezali na kimya, na boboto, mpe ezali pɛtɛɛ mpo na kosɛngama, etondi na mawa mpe na mbuma malamu, ezangi koponapona, mpe ezangi bokosi. Yakobo 3:17 Tala, totangi bango na esengo baye bayikaka mpiko. Boyoki motema molai ya Yobo, mpe bomoni nsuka ya Nkolo; ete Nkolo azali na mawa mingi, mpe na ngolu ya boboto. Yakobo 5:11 Nzambe mpe Tata ya Nkolo na biso Yesu Klisto apambolama, oyo engebene na ngolu na ye mingi, aboti biso lisusu mpo na elikia ya bomoi na lisekwa ya Yesu Klisto uta na bakufi, 1 Petelo 1:3 Baoyo kala bazalaki bato te, kasi sikoyo bazali bato ya Nzambe. 1 Petelo 2:10 Ngolu ezala elongo na bino, mawa, mpe kimia, uta na Nzambe Tata, mpe uta na Nkolo Yesu Klisto, Mwana ya Tata, na bosolo mpe na bolingo. 2 Yoane 1:3 Mawa epai na bino, mpe kimia, mpe bolingo, ebakisama. Yuda 1:2 Bomibatela na bolingo ya Nzambe, bozelaka mawa ya Nkolo na biso Yesu Klisto mpo na bomoi ya seko. Yuda 1:21

Apokrifa, oyo ezali Mpe bayembaki na mingongo makasi nzembo mpo na masanzoli ya Nkolo, mpo mawa mpe nkembo na ye ezali libela na Yisraele mobimba. 1 Esdras 5:61 , NW Mpe sikawa na ndenge moko boye ngolu emonisami epai ya biso uta na yo, O Nkolo, ete ekotika biso mosisa mpe nkombo o esika ya esika ya yo mosantu; 1 Esdras 8:78 18

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Lokola botiki ngai, ngai mpe nakotika bino; ntango bolingi ngai nazala na ngolu epai ya bino, nakoyokela bino mawa te. 2 Esdras 1:25 , NW Kasi nakosala nini sikawa epai ya bino? Nazali mwasi akufelá mobali mpe nasundolami: bokende nzela na bino, Ee bana na ngai, mpe senga mawa na Nkolo. 2 Esdras 2:4 , NW Kanisá bana na yo oyo balali, mpo nakobimisa bango na mipanzi ya mabele, mpe nakoyokela bango mawa: mpo nazali na mawa, elobi Nkolo Mozwi-ya-Nguya-Nyonso. Yambá bana na yo kino nakoya mpe nakoyokela bango mawa, mpo mabulu na ngai ezali kosopana, mpe ngolu na ngai ekosila te. 2 Esdras 2:31-32 , NW Mpe tozali koleka libanda lya mokili lokola ba nsoso, mpe bomoi bwa biso bozali bokamwi mpe bobangi, mpe tobongi te mpo ya kozwa ngolu. 2 Esdras 4:24 , NW Nayanolaki bongo, mpe nalobaki: Nayebi, Nkolo, ete Oyo-Aleki-Likoló abengami moto ya ngolu, na ndenge ayoki mawa epai ya baoyo bayei naino na mokili te, Mpe ete azali na ngolu monene, mpo ete azali kobakisela bango mawa mingi mpe mingi epai ya baoyo bazali naino, mpe baoyo basili koleka, mpe lisusu epai ya baoyo bazali koya. Mpo soki akobakisa mawa na ye te, mokili elingaki kokoba te elongo na baoyo bazwi libula na yango. 2 Esdras 7:62,66-67 Ete eloko eye esalemi ekoka koleisama mpo na mwa ntango, kino okotia yango na ngolu na yo. Mpo biso mpe batata na biso tozali kolɛmba na maladi ya ndenge wana, kasi mpo na biso bato ya masumu, okobengama moto ya mawa. Mpo soko ozali na mposa ya koyokela biso mawa, okobengama moto ya ngolu, epai ya biso, oyo tozali na misala ya bosembo te. Mpo na eye, O Nkolo, boyengebene na yo mpe bolamu bwa yo ekosakolama, soko ozali na ngolu epai ya bango baye bazali na elikia ya misala milamu te. Kanda na biso te kasi tika bato na yo mawa, mpe yokela libula na yo moko mawa, mpo ozali na mawa epai ya ekelamu na yo. 2 Esdras 8:11,31-32,36,45 Mpe yango wana ningisa bozito bwa yo bonene, mpe tika mosika ebele ya mawa, ete Mozwi-Nguya akoka kozala na ngolu epai ya yo lisusu, mpe Oyo-Aleki-Likoló akopesa yo bopemi mpe bopemi uta na mosala mwa yo. 2 Esdras 10:24 , NW Ete mabele mobimba ekoka kopema, mpe kozonga, kobikisama na mobulu na yo, mpe ete azala na elikya mpo na bosambisi mpe ngolu ya ye oyo asalaki ye. 2 Esdras 11:46 , NW Mpo bato ba ngai batikali akobikisa na ngolu, baye bafinamaki likolo lya ndelo ya ngai, mpe akosala bango esengo kina boyei bwa mokolo mwa bosambisi, boye nalobaki epai ya yo uta o ebandeli. Mpo na ngai, nasundoli bino te, mpe nalongwaki na bino te, kasi nayei na esika oyo, mpo na kobondela mpo na libebi ya Siona, mpe ete naluka mawa mpo na esika ya nse ya esika mosantu na bino. 2 Esdras 12:34,48 Yango wana soko bokotia bososoli bwa binomei, mpe bokobongola mitema na bino, bokobatelama na bomoi mpe nsima ya liwa bokozwa ngolu. 2 Esdras 14:34 , NW O Nkolo, ozali sembo, mpe misala na yo nyonso mpe banzela na yo nyonso ezali ngolu mpe bosolo, mpe ozali kosambisa solo mpe na bosembo mpo na libela. Tobit 3:2 Mpe zabolo akoyoka nsolo na yango, mpe akokima mosika, mpe akoya lisusu te: kasi ntango okoya epai na ye, telema bino mibale, mpe bobondela Nzambe oyo azali na mawa, oyo akoyokela bino

19

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

mawa, mpe akobikisa bino: kobanga te, mpo ete aponami mpo na yo uta ebandeli; mpe okobatela ye, mpe akokende elongo na yo. Lisusu nakanisi ete akobota bana na yo. Nzokande, ntango Tobiasi ayokaki makambo wana, alingaki ye, mpe motema na ye esanganaki mpenza na ye. Tobit 6:17 , NW Raguel alobi: “Bongo bokamata ye banda sikoyo engebene na lolenge, mpo yo ozali ndeko na ye, mpe azali ya yo, mpe Nzambe ya motema mawa apesi yo elonga malamu na makambo nyonso.” Tobit 7:12 , NW Osengeli kokumisama, mpo osali ngai esengo; mpe yango eyei epai na ngai te oyo nakanisaki; kasi osaleli biso engebene na ngolu na yo monene. Osengeli kokumisama mpo ete oyoki mawa na mibale oyo bazalaki bana se moko ya batata na bango: pesa bango ngolu, O Nkolo, mpe silisa bomoi na bango na nzoto kolɔngɔnɔ na esengo mpe na ngolu. Tobit 8:16-17 , NW Kasi Tobia apesaki matɔndi liboso na bango, mpo Nzambe ayokelaki ye mawa. Mpe ntango apusanaki penepene na Sara bokilo na ye ya mwasi, apambolaki ye, alobi ete: “Oyambami malamu, mwana mwasi: Nzambe apambolama, oyo amemi yo epai na biso, mpe tata na yo mpe mama na yo apambolama.” Mpe esengo ezalaki o ntei ya bandeko ba ye banso baye bazalaki o Ninive. Tobit 11:17 , NW Pamba té abɛtaka fimbo, mpe ayokelaka mawa, azali kokita na lifelo, mpe azongisi. Mpe akobɛta biso fimbo mpo na mabe na biso, mpe akoyokela biso mawa lisusu, mpe akosangisa biso na bikólo nyonso, oyo apalanganisi biso kati na bango. Soko bobalukaka epai na ye na motema na bino mobimba, mpe na makanisi na bino mobimba, mpe bosalaka na bosembo liboso na ye, akobaluka epai na bino, mpe akobomba elongi na ye te. Yango wana tala oyo akosala na yo, mpe yambola ye na monoko na yo mobimba, mpe kumisa Nkolo na nguya, mpe kumisa Mokonzi ya seko. Na mokili ya bokangami na ngai nasanzoli ye, mpe nasakoli nguya mpe nkembo na ye epai ya ekolo moko ya masumu. O bino basumuki, bóbaluka mpe bósala bosembo liboso na ye: nani akoki koyeba soki akondima bino, mpe akoyokela bino mawa? Ye Yelusaleme, mboka mosantu, akobɛta yo fimbo mpo na misala ya bana na yo, mpe akoyokela lisusu bana ya bayengebene mawa. Tobite 13:2,5-6,9 na mokanda Mpe ete lisusu Nzambe akoyokela bango mawa, mpe akomema bango lisusu o kati ya mboka, wapi bakotonga tempelo, kasi lokola ya yambo te, kino ntango ya eleko wana ekokokokisama; mpe nsima bakozonga uta bisika binso bya bokangemi bwa bango, mpe bakotonga Yelusaleme na nkembo, mpe ndako ya Nzambe ekotongama o kati na yango libela na ndako yoko ya nkembo, lokola baprofeta balobelaki yango. Boye bikolo binso bakokumisa Nkolo, mpe bato ba ye bakoyambola Nzambe, mpe Nkolo akotombola bato ba ye; mpe bango banso baye balingaka Nkolo Nzambe na bosolo mpe na bosembo bakosepela, kolakisa ngolu epai ya bandeko ba biso. Kasi obatela Mibeko mpe mitindo, mpe omimonisa motema mawa mpe sembo, mpo ete ekende malamu na yo. Tobit 14:5,7,9 Bongo Ozias alobaki na bango ete: “Bandeko, bózala na mpiko, tóyika mpiko naino mikolo mitano, na esika yango Nkolo Nzambe na biso akobongola motema mawa na ye epai na biso; mpo akotika biso mpenza te. Yuditi 7:30 Bongo alobi na bango na mongongo makasi ete: “Kumisa, kosanzola Nzambe, kosanzola Nzambe, nalobi, mpo alongoli motema mawa na ye na ndako ya Yisraele te, kasi abomi banguna na biso na maboko na ngai na butu oyo.” Yuditi 13:14 Mpo bangomba ekolongwa uta na miboko na yango elongo na mai, mabanga ekonyangwa lokola cire liboso na yo. Yuditi 16:15 , NW

20

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Yango wana topesi mitindo ete baoyo nyonso bamonisami na mokanda epai na bino na Aman, oyo aponamaki na makambo, mpe azali pembeni na biso, bango nyonso, elongo na basi mpe bana na bango, bakobomama mpenza na mopanga ya banguna na bango, kozanga mawa mpe mawa nyonso, mokolo ya zomi na minei ya sanza ya zomi na mibale Adar ya mobu oyo: Bobakisi na Estere 13:6 Yoka losambo na ngai, mpe yoka mawa mpo na libula na yo: Bobongola mawa na biso na esengo, ete tokoka kozala na bomoi, Ee Nkolo, mpe tósanzola nkombo na yo. Makambo oyo ebakisami na Estere 13:17 Yango wana engumba mpe mboka nyonso, oyo ekosala te engebene na makambo maye, ekobebisama kozanga ngolu na mɔ́tɔ mpe mopanga, mpe ekokómisama kaka te oyo ekoki koleka te mpo na bato, kasi lisusu koyinama mingi mpo na banyama ya zamba mpe bandeke mpo na libela. Makambo oyo ebakisami na Estere 16:24 Baoyo batyelaka ye motema bakososola solo, mpe baoyo bazali sembo na bolingo bakofanda elongo na ye, mpo ngolu mpe ngolu ezali mpo na basantu na ye, mpe azali komibanzabanza mpo na baponami na ye. Mayele ya Salomo 3:9 Bato bamonaki yango, mpe basosolaki yango te, mpe batyaki likambo oyo na makanisi na bango te, Ete ngolu mpe ngolu na ye ezali elongo na basantu na ye, mpe ete azali na limemya epai ya baponami na ye. Mayele ya Salomo 4:15 Mpo motema mawa ekolimbisa noki bato ya mabe, kasi bato ya nguya bakonyokwama makasi. Mayele ya Salomo 6:6 O Nzambe ya batata na ngai, mpe Nkolo ya ngolu, oyo osali biloko nyonso na liloba na yo, Mayele ya Salomo 9:1 Mpo ntango bamekaki bango atako bapesaki bango etumbu na motema mawa, bayebaki ndenge bato oyo bazangi Nzambe bazalaki kosambisama na nkanda mpe konyokwama, bazalaki na mposa ya mai na lolenge mosusu koleka bayengebene. Mayele ya Salomo 11:9 Kasi yo ozali koyokela bato banso mawa; mpo okoki kosala makambo manso, mpe kofina miso na masumu ma bato, zambi masengeli kobongisa. Mayele ya Salomo 11:23 Kasi na misala ya boye oteyaki bato ba yo ete moto sengebene asengeli kozala na ngolu, mpe osali bana ba yo bazala na elikia elamu ete opesa boyamboli mpo ya masumu. Yango wana, wana ozali kopesa biso etumbu, ozali kofinga banguna na biso mbala nkoto koleka, na mokano ete, ntango tosambisi, tokanisa malamu bolamu na yo, mpe ntango bisomei tosambisami, tozelaka ngolu. Mayele ya Salomo 12:19,22 Kasi yo, O Nzambe, ozali na ngolu mpe ya solo, ozali na motema molai, mpe na ngolu ozali kobongisa makambo nyonso, Mayele ya Salomo 15:1 Kasi bana na yo, mino ya badragon ya ngɛngɛ elongaki te, mpo motema mawa na yo ezalaki ntango nyonso epai na bango mpe kobikisa bango. Mayele ya Salomo 16:10 Mpo na bato bazangi Nzambe, nkanda eyelaki bango kozanga mawa kino na nsuka, mpo ayebaki liboso nini bakosala; Mayele ya Salomo 19:1

21

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Bino baoyo bobangaka Nkolo, bózela motema mawa na ye; mpe bokende pembeni te, noki bokweya. Bino baoyo bobangaka Nkolo, bólikia bolamu, mpe esengo mpe ngolu ya seko. Mpo Nkolo atondi na mawa mpe ngolu, na motema molai, mpe na mawa mingi, mpe alimbisaka masumu, mpe abikisaka na ntango ya mpasi. Mosakoli 2:7,9,11 Alobi: Tokokwea na maboko ya Nkolo, kasi na maboko ya bato te. Mosakoli 2:18 Mpe loba te ngolu na Ye ezali monene; akokima kimia mpo na ebele ya masumu na ngai: mpo ngolu mpe nkanda eutaka epai na ye, mpe nkanda na ye ezali likolo ya basumuki. Mosakoli 5:6 Mpe soki moto moko azali na nkingo makasi na kati ya bato, ezali likambo ya kokamwa soki akimi kozanga etumbu: mpo mawa mpe nkanda ezali elongo na ye; azali na nguya ya kolimbisa, mpe kosopa kozanga bosepeli. Lokola motema mawa na ye ezali monene, ndenge moko mpe kosembola ye: asambisaka moto na kotalela misala na ye Bongola nzela mpo na mosala nyonso ya ngolu, mpo moto na moto akozwa engebene misala na ye. Mawa na ye ezali komonana epai ya ekelamu nyonso; mpe akaboli pole ya ye na molili na bokasi. Mosakoli 16:11-12,14,16 Nani akotánga makasi ya nkembo na ye? mpe nani akoyebisa mawa ma ye? Yango wana Nzambe azali na motema molai epai na bango, mpe asopi mawa na ye likolo ya bango. Mawa ya moto ezali epai ya mozalani na ye; kasi ngolu ya Nkolo ezali likolo ya bato banso: apamelaka, mpe azali koleisa, mpe koteya mpe kozongisa, lokola mobateli ya mpate ya etonga na ye. Ayokelaka mawa na baoyo bazwi disipilini, mpe balukaka na molende bikateli na ye. Liboso ya bosambisi, mimeka, mpe na mokolo ya botubeli okomona mawa. Mosakoli 18:5,11,13-14,20 Noki te ete bozangi boyebi na ngai ebakisama, mpe masumu na ngai etonda na bobebisi na ngai, mpe nakweya liboso ya banguna na ngai, mpe monguna na ngai asepela likolo na ngai, oyo elikia na ye ezali mosika na ngolu na yo. Mosakoli 23:3 Azali koyokela moto mawa te, oyo azali lokola ye moko. Mosakoli 28:4 Ye oyo azali na mawa akodefisa moninga na ye; mpe ye oyo alendisi loboko la ye abatelaka mitindo. Nzokande, yoka motema molai epai ya moto oyo azali na bobola, mpe koumela te mpo na koyokela ye mawa. Mosakoli 29:1,8 Kino akopesa moto na moto engebene na misala mya ye, mpe na misala mya bato engebene na mikano mya bango; kina akosambisa likambo lya bato ba ye, mpe akosepela na ngolu ya ye. Mawa ezalaka na eleko na ntango ya mpasi, lokola mapata ya mbula na ntango ya kokauka. Mosakoli 35:19-20 Yoka biso mawa, O Nkolo Nzambe wa banso, mpe tala biso: Ee Nkolo, yokela bato baye babengami na nkombo na yo, mpe na Yisalaele, oyo opesaki nkombo ya mwana na yo ya liboso. O zalaka mawa epai ya Yelusaleme, engumba na yo mosantu, esika ya bopemi na yo. Mosakoli 36:1,12-13 Kasi bango bazalaki bato ya ngolu, oyo bosembo na bango ebosani te. Mosakoli 44:10 Mpe abimisaki kati na ye moto moko ya mawa, oyo azwaki ngolu na miso ya bato nyonso, kutu Moize, molingami na Nzambe mpe bato, oyo ekaniseli na ye epambolami. Mosakoli 45:1

22

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Na tango ya Mose lisusu asalaki mosala ya ngolu, ye na Kalebe mwana ya Yefune, na ndenge batelemelaki lisangá, mpe bapekisaki bato na masumu, mpe bakitisaki bato mabe na koimaima. Mosakoli 46:7 Kasi Nkolo akotika mawa na ye soko moke te, mpe moko te ya misala na ye ekokufa, mpe akolongola te bakitani ba baponami ba ye, mpe nkona ya ye oyo alingi ye akolongola te: yango wana apesaki motikali epai ya Yakobo, mpe uta na ye mosisa epai ya Davidi. Mosakoli 47:22 Kasi babelelaki Nkolo oyo azali na mawa, mpe basembolaki maboko na bango epai na ye: mpe mbala moko Mosantu ayokaki bango uta na lola, mpe abikisaki bango na mosala ya Esay. Mosakoli 48:20 Mpe bato babondelaki Nkolo, Oyo-Aleki-Likoló, na losambo liboso ya ye oyo azali na ngolu, kino lokumu ya Nkolo esilaki, mpe basilisaki mosala na ye. Sikoyo, bópambola Nzambe wa bato banso, oyo asalaka kaka makambo ya kokamwa bisika nyonso, oyo atomboli mikolo na biso uta na libumu, mpe azali kosala elongo na biso engebene na ngolu na ye. Ete a confirmer mawa na ye na biso, pe abikisa biso na tango na ye! Mosakoli 50:19,22,24 Mpe abikisaki ngai, engebene na ebele ya bango mawa mpe bonene bwa nkombo ya yo, uta na mino mya bango baye bamilengela mpo ya kolia ngai, mpe uta o maboko ma baye balukaki bomoi bwa ngai, mpe uta na matungisi mingi maye nazalaki na yango; Bongo nakanisaki likolo lya ngolu na yo, O Nkolo, mpe likolo lya misala mi yo ya kala, boniboni obikisaka baye bazali kozela yo, mpe obikisi bango libanda lya maboko ma banguna. Molimo na yo esepela na motema mawa na ye, mpe yoka nsɔni te mpo na masanzoli na ye. Mosakoli 51:3,8,29 O Nkolo Nzambe na biso, osaleli biso nsima ya bolamu na yo nyonso, mpe engebene na ngolu monene wana nyonso ya yo, Baruke 2:27 Yoka, O Nkolo, mpe yoka mawa; mpo ozali na mawa: mpe yokela biso mawa, mpo tosali lisumu liboso na yo. Baruke 3:2 Mpo elikya na ngai ezali na Seko, ete akobikisa bino; mpe esengo eyei epai ya ngai uta na Mosantu Moko, na ntina ya ngolu eye ekoya epai ya bino mosika te uta na Mobikisi wa biso wa Seko. Baruke 4:22 , NW Mpo Nzambe akokamba Yisalaele na esengo na pole ya nkembo na ye na ngolu mpe boyengebene oyo euti na ye. Baruke 5:9 Bakoki koyokela mwasi akufelá mobali motema mawa te, mpe kosala te bolamu epai ya batata. Mokanda ya Yilimia 1:38 Mpe tika te ngolu na yo elongwa na biso, mpo ya Abrahama molingami na yo, mpo ya mosali na yo Yisaka, mpe mpo ya Yisalaele mosantu na yo; Ezali mpe te na ntango oyo mokonzi, to profeta, to mokambi, to mbeka ya kotumba, to mbeka, to mbeka, to mpaka ya malasi, to esika ya kopesa mbeka liboso na yo, mpe ya kozwa ngolu. Koyokisa biso soni te, kasi sala biso na boboto na yo, mpe na ebele ya mawa na yo. Bopesa matondi na Nkolo, mpo azali na ngolu, mpo mawa na ye ekoumela seko. Bino banso bozali kosambela Nkolo, bópambola Nzambe ya banzambe, bósanzola ye, pe bópesa ye matondi, mpo mawa na ye ekoumela seko. Losambo ya Azaria 1:12,15,19,67-68

23

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Losambo ya Manase 1:1 O Nkolo, Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso wa batata ba biso, Abalayama, Yisaka, mpe Yakobo, mpe ya momboto na bango ya sembo; oyo asalaki lola mpe mabele, elongo na biloko nyonso ya kokembisa na yango; oyo akangi mbu na liloba lya motindo na yo; oyo akangaki bozindo, mpe akangaki yango na nkombo na yo ya nsomo mpe ya nkembo; oyo bato nyonso bazali kobanga, mpe kolɛnga liboso ya nguya na yo; mpo bonene bwa nkembo na yo ekoki te komema, mpe kobangisa yo na nkanda epai ya basumuki ezali na ntina: kasi elaka na yo ya ngolu ezali ya komekama te mpe ekoki kolukama te; mpo ozali Nkolo oyo aleki likolo, ya mawa monene, ya motema molai, ya ngolu mingi, mpe oyamboli na bobe bwa bato. Yo, O Nkolo, engebene na bolamu na yo enene olakaki boyamboli mpe bolimbisi epai ya baoyo basalaki masumu epai ya yo: mpe ya ngolu na yo oyo ezangi nsuka oponaki boyamboli epai ya basumuki, ete bakoka kobikisama. Yango wana, O Nkolo, oyo ozali Nzambe wa sembo, oponaki te boyamboli epai ya bato ya bosembo, lokola na Abalayama, mpe Yisaka, mpe Yakobo, baye basalaki masumu na yo te; kasi yo oponi boyamboli epai ya ngai oyo nazali mosumuki: mpo nasali lisumu koleka motango mwa zelo ya mbu. Mabumu ma ngai, O Nkolo, mazali mingi: mabuki ma ngai mazali mingi, mpe nabongi te kotala mpe komona bosanda bwa lola mpo ya ebele ya mabe ma ngai. Nagumbami na bibende mingi, ete nakoki kotombola motó na ngai te, mpe nazali na bobimisi ata moke te: mpo nasilisi nkanda na yo, mpe nasalaki mabe liboso na yo: Nasalaki mokano na yo te, mpe natosaki mitindo na yo te: Natɛlɛmisi makambo ya nsɔni, mpe nakómisi masumu mingi. Sikawa nazali kogumbama na motema na ngai, nabondeli yo na ngolu. Nasali lisumu, O Nkolo, nasali lisumu, mpe nandimi mabe ma ngai: yango wana, nabondeli yo na komikitisa, limbisa ngai, O Nkolo, limbisa ngai, mpe bebisa ngai te na mabe ma ngai. Kosilikela ngai libela te, na kobombaka mabe mpo na ngai; mpe kokweisa ngai te na bisika ya nse ya mabele. Mpo ozali Nzambe, kutu Nzambe wa bango baye bayamboli; mpe kati na ngai okolakisa bolamu bwa yo inso: mpo okobikisa ngai, oyo nabongi te, engebene na ngolu na yo monene. Yango wana nakosanzola yo libela na libela mikolo nyonso ya bomoi na ngai: mpo nguya nyonso ya likoló ekumisaka yo, mpe nkembo na yo ezali libela na libela. Amen. Davidi mpo azalaki na motema mawa, azwaki kiti ya bokonzi ya bokonzi ya seko. 1 Bamakabe 2:57 Bongo lisangá esanganaki esika moko, ete bakoka komilengela mpo na etumba, mpe ete bakoka kosambela, mpe kosenga ngolu mpe mawa. 1 Bamakabe 3:44 Sikawa bongo tika tobelela o lola, soko mbala mosusu Nkolo akoyokela biso mawa, mpe tómikundola boyokani ya batata na biso, mpe tóbebisa limpinga oyo liboso ya elongi na biso lelo: Nsima na yango bazongaki na ndako, mpe bayembaki loyembo ya botondi, mpe bakumisaki Nkolo na lola: mpo ezali malamu, mpamba te ngolu na ye ekoumela libela. 1 Bamakabe 4:10,24 Mpe balobaki ete: “Salá biso na ndenge ya mabe na biso te, kasi na mawa na yo.” 1 Bamakabe 13:46 Kasi sikawa nazali mobange, mpe bino, na ngolu ya Nzambe, bozali na mibu ekoki: bozala na esika ya ngai mpe ndeko na ngai, mpe bokende kobunda mpo na ekolo na biso, mpe lisalisi uta na lola ezala elongo na bino. 1 Bamakabe 16:3 Mpe losambo ezalaki nsima ya lolenge oyo; O Nkolo, Nkolo Nzambe, Mozalisi ya biloko nyonso, oyo ozali kobanga mpe makasi, mpe moyengebene, mpe na mawa, mpe Mokonzi se moko mpe ya ngolu, 2 Bamakabe 1:24 Yeremy asosolaki yango, apesaki bango foti, alobaki ete: “Ezali mpo na esika wana, ekoyebana te kino ntango oyo Nzambe akosangisa bato na ye lisusu esika moko mpe akoyamba bango na mawa.” Lokola alakaki na Mibeko, akoyokela biso mawa noki, mpe akosangisa biso uta na mokili nyonso na

24

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

nse ya lola na esika mosantu, mpo abikisi biso na mpasi minene, mpe apetoli esika. 2 Bamakabe 2:7,18 Kasi Jason abomaki bana-mboka na ye moko kozanga mawa, kokanisaka te ete kozwa mokolo na bango ya ekolo na ye moko ekozala mokolo ya esengo mingi te mpo na ye; kasi kokanisaka ete bazalaki banguna na ye, mpe bato ya mboka na ye te, oyo alongaki. 2 Bamakabe 5:6 Mpe yango wana alongoli mawa na ye ata moke te epai na biso: mpe ata apesi etumbu na mpasi, kasi atiki bato ba ye soko moke te. Kasi na ntembe te Mozalisi wa mokili, oyo asalaki nkola ya moto, mpe azwaki ebandeli ya makambo manso, akopesa lisusu na ngolu na ye moko mpema mpe bomoi, lokola bozali sikawa komitalela binomei te mpo ya mibeko na ye. Kobanga monyokoli oyo te, kasi, lokola obongi na bandeko na yo, zwa liwa na yo ete nakoka koyamba yo lisusu na ngolu elongo na bandeko na yo. Kasi ngai, lokola bandeko ba ngai, napesi nzoto mpe bomoi bwa ngai mpo ya mibeko mya batata ba biso, kobondelaka Nzambe ete azala noki na ngolu epai ya ekolo ya biso; mpe ete yo na minyoko mpe malɔzi okoki koyambola, ete ye moko azali Nzambe; 2 Bamakabe 6:16,23,29,37 Nzokande, ntango Makabe azalaki kosangana na ye, bapakano bakokaki te kotelemela ye, mpo nkanda ya Nkolo ebongwanaki mawa. Bongo esangisaki bibundeli bya bango elongo, mpe bapunzaki banguna ba bango, bamipesaki penepene na sabata, kopesaka masanzoli mpe matondi mingi koleka epai ya Nkolo, oyo abatelaki bango kino mokolo mona, eye ezalaki ebandeli ya ngolu kosembola likolo lya bango. Ntango yango esalemaki, mpe basalaki libondeli ya bato nyonso, babondelaki Nkolo ya mawa ete ayokana na basaleli na ye mpo na libela. 2 Bamakabe 8:5,27,29 Mpe ntango ye moko akokaki te kokanga nsolo na ye moko, alobaki maloba maye: “Ebongi kotosa Nzambe, mpe ete moto oyo akufaka amikanisa na lolendo te soki azali Nzambe.” Moto mabe oyo alapaki ndai mpe epai ya Nkolo, oyo sikawa akoyokela ye mawa lisusu te, alobi boye: Ete engumba mosantu (oyo azalaki kokende na yango nokinoki mpo na kotya yango elongo na mabele, mpe kokómisa yango esika ya kokundama ya bato nyonso,) akopesa bonsomi: 2 Makabe 9:12-14 Ntango yango esalemaki, bakweyaki na nse, mpe babondelaki Nkolo ete bakoka koya lisusu na mpasi ya boye te; kasi soko basalaki lisusu masumu epai ya ye, ete yemei akopesa bango etumbu na ngolu, mpe ete bakoka te kopesama epai ya bikolo ya kofinga mpe ya mobulu. Mpe akweyaki na nse na nse ya etumbelo, mpe abondelaki ye ete azala na mawa epai ya bango, mpe azala monguna na banguna na bango, mpe monguna na banguna na bango, lokola mobeko elobi. 2 Bamakabe 10:4,26 Na nsima bakumisaki Nzambe ya mawa bango nyonso elongo, mpe bazwaki motema, na boye ete bazalaki pene kaka te mpo na kobunda na bato, kasi na banyama mingi ya motema mabe, mpe kotɔbɔla bifelo ya ebende. Boye batambolaki liboso na bibundeli na bango, bazalaki na mosungi uta na lola, mpo Nkolo ayokelaki bango mawa. 2 Bamakabe 11:9-10 Bongo ntango bango banso basalaki boye elongo, mpe babondelaki Nkolo wa ngolu na kolela mpe na kokila bilei, mpe balalaki patatalu na mabele mikolo misato, Yuda, alendisaki bango, apesaki mitindo ete bazala na bopemi. 2 Bamakabe 13:12

Enoka Kasi na bayengebene Akosala kimia. Mpe akobatela baponami, Mpe ngolu ekozala likolo na bango. Mpe bango banso bakozala ya Nzambe, Mpe bakozwa bomengo, Mpe bango banso bakopambolama. Mpe akosunga bango banso, Mpe pole ekobima epai ya bango, Mpe akosala kimia elongo na bango. Enoka 1:18 25

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Kasi bozalaki kokangama te, to kosala mitindo ya Nkolo te, Kasi bobalukaki mpe bolobaki maloba ya lolendo mpe ya makasi na minoko na bino ya mbindo mpo na bonene na Ye. Oh, bino mitema makasi, bokozwa kimia te. Yango wana bokofinga mikolo na bino, Mpe bambula ya bomoi na bino ekosila, Mpe bambula ya bobebisi na bino ekobakisama na kofinga ya seko, Mpe bokomona mawa te. Na mikolo wana bokosala bankombo na bino kofinga ya seko mpo na bayengebene banso, Mpe na nzela na bino baoyo nyonso bakolakela mabe, bakolakela mabe, Mpe basumuki banso mpe bazangi Nzambe bakosakola na nzela na bino, Mpe mpo na bino bato bazangi Nzambe ekozala na elakeli mabe. Mpe makambo nyonso oyo . . . bakosepela, Mpe ekozala na bolimbisi ya masumu, Mpe ngolu mpe kimia mpe bompikiliki nyonso: Ekozala lobiko epai ya bango, mwinda ya malamu. Mpe mpo na bino banso basumuki lobiko ekozala te, Kasi likolo na bino banso elakeli mabe ekotikala. Enoka 5:46 Bobomi bwa balingami ba bango bakomona, mpe likolo lya bobebisami bwa bana ba bango bakolela, mpe bakosala libondeli kina seko, kasi ngolu mpe kimia bokozwa te. Enoka 12:6 Na mikolo ya suka ekozala likolo ya bango spectacle ya bosambisi ya sembo na miso ya bayengebene libela: awa na mawa akopambola Nkolo ya nkembo, Mokonzi ya Seko. Na mikolo ya bosambisi likolo lya baye ya yambo, bakopambola Ye mpo ya ngolu engebene na yango apesi bango ndambo na bango. Enoka 27:3-4 , NW Mpe uta wana moko te akoluka mpo na yemei ngolu uta na Nkolo wa Milimo mpo bomoi bwa bango bozali na nsuka. Enoka 38:6 Mpe na mikolo wana Enoka azwaki mikanda ya molende mpe ya nkanda, mpe mikanda ya mobulu mpe ya kobengana. Mpe ngolu ekopesamela bango te, elobi Nkolo wa Milimo. Enoka 39:2 Awa miso na ngai emonanaki bisika na bango elongo na baanzelu na Ye ya sembo, Mpe bisika na bango ya bopemi elongo na basantu. Mpe babondelaki mpe babondelaki mpe basambelaki mpo ya bana ba bato, Mpe boyengebene esopanaki liboso na bango lokola mai, Mpe ngolu lokola mamwɛ likolo ya mabele: Boye ezali kati na bango libela na libela. Enoka 39:5 Mpe alobaki na ngai ete: ‘Oyo ya liboso ezali Mikaele, moto ya mawa mpe ya motema molai: mpe ya mibale, oyo atyami likoló na maladi nyonso mpe mpota nyonso ya bana ya bato, azali Rafaele: mpe ya misato, oyo atyami likoló na nguya nyonso, azali Gabriele: mpe ya minei, oyo atyami likoló na boyamboli mpo na elikya ya baoyo bakozwa bomoi ya seko, azali na nkombo Fanuele.’ Mpe oyo ezali banzelu minei ya Nkolo na Milimo mpe mingongo minei oyo nayokaki na mikolo wana. Enoka 40:9 Mpe azali moyengebene lokola na bosambisi na Ye, Mpe na miso ya nkembo na Ye bozangi boyengebene mpe ekomibatela te: Na bosambisi na Ye bato oyo babongoli mitema te bakokufa liboso na Ye. Mpe uta sikawa nakoyokela bango mawa te, elobi Nkolo wa Milimo. Enoka 50:4-5 , NW Mpe Mikaele atindaki anzelu mosusu na kati ya basantu mpe asekwisi ngai, mpe ntango asekwisi ngai molimo na ngai ezongaki; mpo nakokaki te koyika mpiko na kotala ya limpinga liye, mpe mobulu mpe koningana ya lola. Mpe Mikaele alobaki na ngai ete: ‘Mpo na nini ozali kotungisama na emonaneli ya boye? Kino mokolo oyo eumelaki mokolo ya ngolu na Ye; mpe Azalaki na ngolu mpe motema molai epai ya baye bafandi na mabele. Mpe ntango mokolo, mpe nguya, mpe etumbu, mpe bosambisi ekoya, oyo Nkolo wa Milimo abongisaki mpo ya baoyo basambelaka mobeko ya sembo te,

26

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

mpe mpo ya baoyo bawangani bosambisi ya sembo, mpe mpo na baoyo bazwi nkombo na Ye mpamba--mokolo yango ebongisami, mpo na baponami liyokani, kasi mpo na basumuki botubi. Ntango etumbu ya Nkolo wa Milimo ekopema likolo lya bango, ekopema mpo ete etumbu ya Nkolo wa Milimo ekoka koya te, mpamba, mpe ekoboma bana elongo na bamama ba bango mpe bana elongo na batata ba bango. Na sima bosambisi ekosalema engebene na ngolu na Ye mpe motema molai na Ye. Enoka 60:4-6 , NW Na mokolo wana ekotombola mongongo moko, mpe akopambola mpe akokumisa mpe akotombolama na molimo ya bondimi, mpe na molimo ya mayele, mpe na molimo ya motema molai, mpe na molimo ya ngolu, mpe na molimo ya bosambisi mpe ya kimia, mpe na molimo ya bolamu, mpe bato banso bakoloba na mongongo moko: “Apambolami Ye, mpe tika ete nkombo ya Nkolo na Bilimo epambolama libela na libela.” Bato banso balali likolo te o lola bakopambola Ye: Basantu banso baye bazali na lola bakopambola Ye, Mpe baponami banso baye bafandi o elanga ya bomoi: Mpe molimo nyonso ya pole oyo azali na makoki ya kopambola, mpe kokumisa, mpe kokumisa, mpe kosantisa nkombo na Yo oyo epambolami, Mpe mosuni nyonso ekokumisa mpe ekopambola nkombo na Yo libela na libela. Mpo mawa ya Nkolo na Bilimu ezali monene, mpe azali na motema molai, Mpe misala na Ye nyonso mpe nyonso oyo akelaki Amonisaki na bayengebene mpe baponami, Na nkombo ya Nkolo na Bilimo. Enoka 61:11-13 , NW Mpe bakonzi banso mpe bato ba nguya mpe bato batombwami mpe baye bakoyangela mabele, bakokweya liboso lya ye o bilongi bya bango, mpe bakosambela mpe bakotia elikia ya bango likolo lya Mwana wa Moto wana, Mpe bakobondela ye mpe bakobondela mawa o maboko ma ye. Enoka 62:9 Mawa na bino baoyo bolingaka misala ya kozanga boyengebene: mpo na nini bozali kolikya bolamu mpo na binomei? boyeba ete bokopesama o maboko ma bayengebene, mpe bakokata nkingo na bino mpe bakoboma bino, mpe bakoyokela bino mawa te. Enoka 98:12

Yashere Mpe toyei o mboka eye mpo ya kokima nzala, mpe likama liye libe liyeli ngai; sikawa yango wana, O Nkolo Nzambe, bikisa biso mpe bikisa biso uta o loboko la monyokoli oyo, mpe sala malamu elongo na ngai mpo ya ngolu ya yo. Yashere 15:18 Na ntango wana baanzelu ya ngolu bayaki liboso ya Nkolo mpe balobaki na ye na ntina ya Yisaka, balobi: 67 Ee Nkolo, ozali Mokonzi ya mawa mpe ya mawa likolo ya biloko nyonso oyo okeli na lola mpe na mabele, mpe ozali kosunga bango nyonso; pesa bongo lisiko mpe bosikoli na esika ya mosali wa yo Yisaka, mpe mawa mpe yoka mawa na Abalayama mpe Yisaka mwana na ye, baye bazali lelo kokokisa mitindo na yo. Yashere 23:66-67 , NW Mpe Rebeka alobaki na Yisaka ete: “Ya solo, nayoki, nkolo na ngai, ete mama na yo Sara azalaki kobota na mikolo na ye kino Nkolo na ngai Abrahama, tata na yo, abondelaki mpo na ye mpe azwaki zemi na ye.” Sikawa bongo, telema, bondela mpe na Nzambe mpe akoyoka losambo na yo mpe akokanisa biso na nzela ya ngolu na ye. Mpe Yisaka alobaki: O Nkolo Nzambe ya lola mpe ya mabele, oyo bolamu mpe ngolu na ye etondisi mabele, yo oyo olongolaki tata wa ngai uta na ndako ya tata wa ye mpe uta na esika ya mbotama na ye, mpe omemaki ye o mboka eye, mpe olobaki na ye: Na nkona na yo nakopesa mboka, mpe olakaki ye mpe osakolaki epai na ye, nakobakisa nkona na yo lokola minzoto ya lola mpe lokola zelo ya mbu, sikawa tika ete maloba ma yo mandimisama maye olobaki epai ya tata wa ngai. Yashere 26:2-3,6

27

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe na nsima na nzela ya ngolu monene mpe boboto ya Nzambe nazwaki bangɔmbɛ mpe bampunda mpe bangɔmbɛ, mpe mibali basali mpe basali ya basi. Yashere 32:5 Mpo nayebi ete na nzela ya boboto mpe ngolu nazwi bomengo boye; sikawa yango wana nabondeli yo obikisa ngai lelo na boboto bwa yo mpe oyanola ngai. Yashere 32:23 Ozali Ye oyo azali kolamusa bitumba mpe kosala ete yango esila, na loboko na yo ezali na nguya mpe nguya mpo na kotombola mpe kokitisa; O tika ete losambo na ngai endimama liboso na yo ete okoka kobaluka epai na ngai na ngolu na yo, mpo na kokamwisa mitema ya bakonzi baye mpe bato ba bango na nsɔmɔ ya bana babali ba ngai, mpe kobangisa bango mpe bakaa na bango, mpe na boboto na yo monene kobikisa baoyo nyonso batyelaka yo motema, mpo ezali yo oyo okoki komema bato na nse ya biso mpe kokitisa bikolo na nse ya nguya ya biso. Yasher 34:70 na ntango Mpe Yakobo abondelaki Nkolo mpo ya bana ba ye babali, mpe atamboli maboko ma ye epai ya Nkolo, mpe alobaki, O Nzambe, ozali Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, ozali tata wa biso, yo nde osalaki biso mpe tozali misala mya maboko ma yo; Nabondeli yo obikisa bana ba ngai na nzela ya ngolu na yo uta o loboko la banguna ba bango, baye bazali lelo koya kobunda elongo na bango mpe kobikisa bango o loboko la bango, mpo o loboko la yo ezali nguya mpe nguya, mpo ya kobikisa bato moke uta na ebele. Mpe pesa epai ya bana babali ba ngai, basali ba yo, bokasi bwa motema mpe bokasi mpo ya kobunda elongo na bayini ba bango, mpo ya kotia bango, mpe kosala ete bayini ba bango bakweya liboso lya bango, mpe tika te bana ba ngai babali mpe basali ba bango bakufa o nzela ya maboko ma bana ba Kanana. Kasi soko emonani malamu na miso na yo kolongola bomoi bwa bana babali ba ngai mpe basali ba bango, kamata bango na ngolu na yo monene na nzela ya maboko ma basali ba yo, ete bakufa lelo te na maboko ma bakonzi ba Baamore. Yashere 37:14-16 , NW Mpe Yakobo alobaki na bana na ye ete: “Nazali kotyela Nkolo Nzambe motema ete abikisa bino mpe apesa bino boboto na miso ya mokonzi ya Ezipito mpe na miso ya bato na ye nyonso.” Sikawa bongo, telema mpe kende epai ya moto, mpe kamata mpo na ye na maboko na yo likabo uta na oyo ekoki kozwama na mboka mpe komema yango liboso na ye, mpe tika ete Nzambe Mozwi-ya-NguyaNyonso ayokela bino mawa liboso na ye ete atinda bandeko na bino Benyamina mpe Simeona elongo na bino. Mpe bato banso batelemi, mpe bakamataki ndeko wa bango Benyamina, mpe bakamataki na maboko ma bango likabo monene ya biloko binene ya mboka, mpe bakamataki mpe eteni mibale ya palata. Mpe Yakobo atindaki bana na ye makasi na ntina ya Benyamina ete: “Bókeba na ye na nzela oyo bozali kokende, mpe bokabwana na ye te na nzela to na Ezipito.” Mpe Yakobo atɛlɛmaki uta na bana ba ye mpe atamboli maboko ma ye mpe abondelaki Nkolo na ntina ya bana ba ye, kolobaka: O Nkolo Nzambe wa lola mpe mabele, kanisá kondimana na yo elongo na tata wa biso Abalayama, kanisá yango elongo na tata wa ngai Yisaka mpe sala na boboto na bana ba ngai babali mpe opesa bango na maboko ma mokonzi wa Ezipito te; sala yango Nabondeli yo O Nzambe mpo ya mawa ma yo mpe kosikola bana ba ngai banso mpe kobikisa bango na nguya ya Ezipito, mpe tindela bango bandeko ba bango mibale. Yashere 52:22-26 , NW

Ba Jubiles Tika ngolu na yo, O Nkolo, etombolama likolo lya bato ba Yo, mpe ekela kati na bango molimo ya sembo, mpe tika te molimo mwa Beliar ayangela bango mpo ya kofunda bango liboso na Yo, mpe kokangisa bango uta na banzela nyonso ya bosembo, ete bakoka kokufa uta liboso ya elongi na Yo. Yubile 1:19 Ekomami mpe epesameli mitindo ete Akolakisa ngolu epai ya bato banso oyo bakobalukaka uta na mbeba na bango nyonso mbala moko na mbula. Yubile 5:18 28

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe abondelaki liboso lya Nkolo Nzambe wa ye, mpe alobaki: Nzambe wa milimo ya bato banso, oyo alakisaki ngai ngolu. Mpe abikisi ngai mpe bana ba ngai babali na mai ma mpela, Mpe asali ngai te na kokufa lokola Osalaki bana bana ba bobebisi; Mpo ngolu na Yo ezali monene epai na ngai, Mpe mawa na Yo ezali monene epai ya molimo na ngai; Tika ngolu na Yo etombolama likolo ya bana ba ngai, Mpe tika te milimo mabe eyangela bango. Noki te babebisa bango na mabele. Yubile 10:3 Mpe Tera tata wa ye alobaki epai ya ye; Kende na kimia: Tika ete Nzambe ya seko asembola nzela na yo. Mpe Nkolo azala elongo na yo, mpe abatela yo na mabe manso, Mpe apesa yo ngolu, ngolu mpe ngolu liboso ya baye bamono yo, Mpe tika moko te wa bana ba bato azala na nguya likolo lya yo mpo ya kosala yo mabe; Kende na kimia. Yubile 12:29 Salelá bango te, to sambela bango te, Kasi bosalela Nzambe oyo aleki likoló, mpe bosambela Ye ntango nyonso: Mpe bózala na elikya mpo na elongi na Ye ntango nyonso, Mpe bósala sembo mpe boyengebene liboso na Ye, Mpo ete asepela na bino mpe apesa bino mawa na Ye, Mpe atindela bino mbula na ntɔngɔ mpe na mpokwa, Mpe apambola misala na bino nyonso oyo bosalaki na mabele, Mpe apambola mampa na yo mpe mayi ma yo, Mpe pambola mbuma ya libumu na yo mpe mbuma ya mboka ya yo, Mpe bitonga ya bibwele na yo, mpe bitonga ya bampate na yo. Yubile 20:9 Nzambe wa ngai, tika ngolu na Yo mpe kimia na Yo ezala likolo ya mosali na Yo, mpe likolo ya nkona ya bana ba ye, ete bakoka kozala epai ya Yo ekolo moko eponami mpe libula uta o ntei ya bikolo binso bya mabele uta sikawa kino mikolo inso ya nkola ya mabele, kino na bileko inso. Yubile 22:9 Mpe apambolaki Yakobo mpe alobaki: Mwana wa ngai, oyo na motema na ngai mobimba mpe na bolingo bwa ngai nasepelaka, tika ngolu na Yo mpe ngolu na Yo etombolama likolo lya ye mpe likolo lya nkona ya ye ntango inso. Yubile 22:28 Mpe Akolamuka na bango basumuki ba Bapaganu, baye bazali na ngolu te to mawa te, mpe baye bakomemya moto wa moko te, ezala mobange te to elenge te, to moto moko te, mpo bazali na nkuna mpe makasi koleka mpo na kosala bobe koleka bana banso ba bato. Mpe bakosalela mobulu na Yisalaele mpe bakobuka mobeko na Yakobo, Mpe makila mingi ekosopama likolo ya mabele, Mpe moto moko te akoyanganisa mpe akokundama te. Yubile 23:23 Mpe mikuwa na bango ekopema na mabele, Mpe milimo na bango ekosepela mingi, Mpe bakoyeba ete ezali Nkolo oyo azali kosala bosambisi, Mpe azali koyokela bankama mpe nkoto mawa mpe na bato banso balingaka Ye. Yubile 23:31 Mpe Yakobo ayebisaki tata wa ye makambo manso o butu, boniboni Nkolo alakisaki ye ngolu monene, mpe boniboni apesaki ye bomengo na banzela na ye nyonso, mpe abatelaki ye na mabe manso. Mpe Yisaka apambolaki Nzambe ya tata wa ye Abalayama, oyo alongolaki mawa na ye te mpe boyengebene na ye epai ya bana ya mosaleli na ye Yisaka. Yubile 31:24-25 , NW Yebisa ngai mama, bobebisi nini omoni kati na ngai mpe nakobalukela yango, mpe ngolu ekozala likolo na ngai. Yubile 35:5 Mpe alobaki epai ya ye: Nasengi yo ete mokolo nakokufa, okozwa ngai na kati mpe okokunda ngai penepene na Sara, mama wa tata wa yo, mpe ete yo mpe Yakobo bokolingana mpe ete moko te akolinga bobe na mosusu, kasi bolingo ya moko na mosusu kaka, mpe boye bokozwa bomengo, bana

29

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

ba ngai babali, mpe bokokumisama o katikati ya mboka, mpe monguna moko te akosepela likolo lya bino, mpe bokozala lipamboli mpe a mawa na miso ya baoyo nyonso balingaka yo. Yubile 35:20 Mpe bato ya Hebrone batindaki epai na ye ete: “Talá ndeko na yo ayei kobunda na yo, na bato nkóto minei oyo bakangi na mopanga, mpe bamemi nguba mpe bibundeli; mpo balingaki Yakobo koleka Esau. Bongo bayebisaki ye; mpo Yakobo azalaki moto ya bonsomi mpe ya motema mawa koleka Esau. Yubile 37:15 Mpe Nkolo apesaki Yozefe boboto mpe ngolu na miso ya Farao, mpe Falo alobaki epai ya basali ba ye. Tokokuta moto ya mayele mpe ya mayele lokola moto oyo te, mpo ete molimo ya Nkolo ezali elongo na ye. Mpe mboka ya Ezipito ezalaki na kimia liboso ya Falo na ntina ya Yozefe, mpo Nkolo azalaki elongo na ye, mpe apesaki ye boboto mpe ngolu mpo na mabota ma ye manso liboso ya baye banso bayebaki ye mpe baye bayokaki etali ye, mpe bokonzi bwa Falo bozalaki na molongo malamu, mpe ezalaki na Satana te mpe moto mabe te kati na yango. Yubile 40:5,9 Mpe Yisalaele alobaki epai ya Yozefe: Sikawa tika ngai nakufa uta namonoki yo, mpe sikawa tika Nkolo Nzambe wa Yisalaele apambolama Nzambe wa Abalayama mpe Nzambe wa Yisaka oyo akangaki te ngolu na Ye mpe ngolu na Ye epai ya mosali na Ye Yakobo. Yubile 45:3

Mikanda ya Biblia oyo ebungaki Mpe ntango bango nyonso bamipesaki na losambo, nganga-nzambe monene, engebene na nzela ya momesano, akendaki kotuna Nzambe. Mpe mbala moko mongongo moko uta na sanduku, mpe kiti ya ngolu, oyo bato banso bazalaki wana bayokaki, ete esengeli kotunama to kolukama na esakweli yoko ya Yisaya oyo Ngɔndɔ asengeli kopesama mpe kopesama fianse; Mpo Yisaya alobi ete, lingenda ekobima na lititi ya Yese, mpe fololo ekobima na mosisa na yango, Mpe Molimo ya Nkolo ekopema likolo na ye, Molimo ya Mayele mpe ya Bososoli, Molimo ya Toli mpe ya Nguya, Molimo ya Boyebi mpe ya Bonzambe, mpe Molimo ya bobangi ya Nkolo ekotondisa ye. Nsango Malamu ya Mbotama ya Maria 5:12-15 Na lisolo ya mabota zomi na mibale ya Yisalaele totangi ezalaki na moto moko oyo babengi Yoachime, oyo lokola azalaki na bozwi mingi, apesaki makabo mbala mibale epai ya Nkolo Nzambe, nsima ya kozwa ekateli oyo: biloko na ngai ekozala mpo na bolamu ya bato mobimba, mpe ete nakoka kozwa ngolu epai ya Nkolo Nzambe mpo na bolimbisi ya masumu na ngai. Protevangelion 1:1 Bongo Simeona apusanaki penepene na Santu Maria, mpe asembolaki maboko na ye epai na ye, alobaki na Nkolo Klisto: Sikawa, O Nkolo na ngai, mosali na yo akokende na kimia, engebene na liloba na yo; Mpo miso na ngai emoni ngolu na yo, oyo obongisaki mpo na lobiko ya bikolo nyonso; mwinda mpo na bato nyonso, mpe nkembo ya bato na yo Yisraele. 1 Nsango malamu ya bomwana 2:8-9 Bongo alobaki ete: “Ee Nkolo, ozali na ngolu, mpe ozali na mawa, mpe ozali na boboto; opesi ngai bana mibali mibale; moko na bango ozwi mpo na yo moko, O timbi ngai mosusu oyo. 1 Nsango malamu ya bomwana 11:4 Bongo santu Maria alobaki: Mawa ya Nkolo Yesu Klisto epema likolo na bino; Mpe apesaki bango mwa mai oyo asukolaki nzoto ya Yesu Klisto na yango, atindaki bango básukola moto ya maladi na yango; oyo ntango basalaki yango, abikisamaki nokinoki; Bongo bango, mpe baoyo nyonso bazalaki

30

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

wana, bakumisaki Nzambe; mpe lokola batondi na esengo, bazongaki na mboka na bango, mpe bapesaki masanzoli epai ya Nzambe mpo na yango. 1 Nsango malamu ya bomwana 12:19-21 Na mbala moko basambelaki Nkolo Yesu, mpe babondelaki ye ete: “Ee Nkolo na biso Yesu, mwana ya Maria, ozali solo mobateli malamu wana ya Yisraele! yokela basali na yo ya basi mawa, baye batelemi liboso na yo, baye bazali na ntembe te, kasi ete yo, O Nkolo, oyei mpo na kobikisa, mpe mpo na kobebisa te. Sima na yango, tango Nkolo Yesu alobaki, bana ya Yisalaele bazali lokola ba Ethiopia na kati ya bato; basi balobaki ete: “Yo, Nkolo, oyebi makambo manso, mpe eloko moko te ebombami liboso na yo; kasi sikawa tobondeli yo, mpe tobondeli na ngolu ya yo ete okozongisa bana mibali wana na ezalela ya bango ya kala. 1 Nsango Malamu ya Bomwana 17:8-9 Oyo ezali ye oyo tosambelaka na limemya nyonso, mpo apesaki biso bomoi mpe bozali na biso, mpe abimisaki biso uta na libumu ya mama na biso. Oyo, mpo na biso, azwaki nzoto ya moto, mpe asikoli biso, ete akoka bongo koyamba biso na ngolu ya seko, mpe kolakisa ngolu mpe bolamu na ye ya bonsomi, ya monene, ya bofuluki epai na biso. Nkembo mpe masanzoli, nguya, mpe bokonzi ezala na ye, uta sikawa mpe libela, Amen. 1 Nsango Malamu ya Bomwana 22:5-7 Bongo Moyuda mosusu abimaki, mpe alobaki ete: “Nazalaki mokufi miso, nazalaki koyoka makɛlɛlɛ, kasi nakokaki komona moto moko te; mpe ntango Yesu azalaki kokende, nayokaki ebele ya bato bazalaki koleka, mpe natunaki nini ezalaki kuna? Bayebisaki ngai ete Yesu azali koleka: bongo nagangaki, nalobaki ete: “Yesu, Mwana ya David, yokela ngai mawa.” Mpe atɛlɛmaki, mpe apesaki mitindo ete bámema ngai epai na ye, mpe alobaki na ngai ete: “Olingi nini?” Nalobaki: Nkolo, ete nazwa miso na ngai. Alobi na ngai ete: “Zwa miso na yo, mpe namoni, mpe nalandaki ye, nasepelaki mpe napesi matɔndi.” Nsango Malamu ya Nikodeme 5:20-23 Nsango Malamu ya Nikodeme 14 " + 2 Bósakola epai ya bana na bino ya mibali, batata mpe baprofeta, makambo manso maye oyokaki epai ya Mikaele, anzelu-mokonzi, ntango natindaki yo na baporte ya Paladiso, mpo na kobondela Nzambe ete apakola motó na ngai ntango nazali na maladi. + 3 Bongo Sete, apusanaki penepene na batata mpe basakoli, alobaki ete: “Ngai Sete, ntango nazalaki kobondela Nzambe na baporte ya Paladiso, namonaki anzelu ya Nkolo, Mikaele abimeli ngai mpo na koloba ete: ‘Natindami epai na yo epai ya Nkolo; Naponami mpo na kokamba nzoto ya bato. 4 Nalobi na yo Sete, kobondela Nzambe na mayi ya miso te, mpe kobondela ye mpo ya mafuta ya nzete ya ngolu oyo okopakola tata wa yo Adama mpo ya mpasi ya motó na ye; 5 Mpo ete okoki ata moke te kozwa yango kino mokolo ya nsuka mpe ntango ya nsuka, elingi koloba, kino mibu nkoto mitano na nkama mitano ekoleka. + 6 Bongo Klisto, Mwana ya Nzambe oyo aleki motema mawa, akoya awa na mabele mpo na kosekwisa nzoto ya bato ya Adama, + mpe na ntango wana kaka mpo na kosekwisa nzoto ya bakufi, mpe ntango akoya akobatisama na Yordani. + 7 Bongo na mafuta ya motema mawa na ye akopakola bato nyonso oyo bakondimela ye; mpe mafuta ma ngolu na ye makokoba na bankola ekoya, mpo ya baye bakobotama na mai mpe Molimo Mosantu mpo ya bomoi ya seko. 8 Mpe ntango na ntango wana Mwana ya Nzambe ya mawa mingi, Klisto Yesu, akokita na mabele, akokɔtisa tata na biso Adama na Paladiso, na nzete ya ngolu. 9 Ntango batata mpe basakoli nyonso bayokaki makambo nyonso wana epai ya Sete, basepelaki mingi.

31

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Na nsima, Nkolo asimbi Adama na lobɔkɔ, apesi ye epai ya Mikaele, anzelu-mokonzi; mpe akambaki bango o Paladiso, etondisamaki na ngolu mpe nkembo; Nsango Malamu ya Nikodeme 20:1 Ntango bayokaki lisolo oyo nyonso epai ya moyibi, batata banso balobaki na mongongo moko ete, Epambolami, O Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, Tata ya bolamu ya seko, mpe Tata ya mawa, oyo alakisaki boboto boye na baoyo bazalaki basumuki epai na ye, mpe amemi bango na mawa ya Paradiso, mpe otie bango o ntei ya bibongiseli na yo ya minene mpe ya molimo, na molimo mpe bomoi mosantu. Amen. Nsango Malamu ya Nikodeme 20:14 Oyo ezali mingi lokola Nzambe apesaki biso nzela ya kozala na boyokani na bino; bongo bopesa masanzoli mpe lokumu epai ya ye, mpe boyamboli, mpe akoyokela bino mawa. Kimya ezala na bino uta na Nkolo Nzambe Yesu Klisto, mpe Mobikisi na biso banso. Amen, Amen, Amen. Nsango Malamu ya Nikodeme 21:6 Ezala nazali na bomoi to nazali kokufa; mpo mpo na ngai kozala na bomoi ekozala bomoi mpo na Klisto, kokufa ekozala esengo. Mpe Nkolo wa biso akopesa biso ngolu na ye, ete bozala na bolingo ya ndenge moko, mpe bozala na makanisi moko. Mokanda ya Paulo epai ya Balaodikia 1:8-9 Mpe lokola totondi na maye malamu, bosalaki na bopemi bonene bwa makanisi, mpe na elikia ya lingomba bosembola maboko na bino epai ya Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso; kobondelaka ye ete ayokela bino mawa, soko na likambo moko boye bosalaki lisumu na ye na bolingi te. 1 Clément na Bakolinti 1:11 Yango wana totosa bolingi na ye oyo eleki malamu mpe ya nkembo; mpe kobondelaka ngolu mpe bolamu bwa ye, tika tokweya o nse o bilongi bya biso liboso lya ye, mpe tomibwaka likolo lya ngolu lya ye; kobwaka pembeni bo mpamba inso, mpe kowelana, mpe zuwa oyo ememaka na liwa. 1 Clément na Bakolinti 5:1 Bozala na ngolu mpe bokozwa ngolu; bolimbisi, mpe bokolimbisama: lokola bozali kosala, boye ekosalema epai ya bino: lokola bozali kopesa, boye ekopesama na bino: lokola bosambisi, boye bokosambisama; lokola bozali na boboto epai ya basusu, bongo Nzambe akozala na boboto epai na bino. 1 Clément na Bakolinti 7:4 Kasi tózala na boboto epai na mosusu, na kolanda mawa mpe elengi ya Ye oyo asalaki biso. Mpo ekomami ete: “Bato ya motema mawa bakozwa libula ya mabele; mpe baoyo bazali na bobe te bakotikala likolo lya yango: kasi babuki mibeko bakokufa na elongi ya yango. 1 Clément na Bakolinti 7:9-10 Nzokande ye moko alobi na Nzambe ete: “Yekela ngai mawa, Ee Nzambe, engebene na boboto na yo; engebene na ebele ya ngolu na yo ya boboto, longola masumu ma ngai. 1 Clément na Bakolinti 8:25 Nyonso wana azali na Mozalisi Monene mpe Nkolo wa nyonso, oyo apesi mitindo ya kobatela kimia mpe boyokani; kozala malamu epai ya bato nyonso. Kasi mingimingi epai na biso oyo tozali kokima motema mawa na ye na nzela ya Nkolo na biso Yesu Klisto; ye nkembo mpe nkembo ezala mpo na libela na libela. Amen. 1 Clément na Bakolinti 9:17-18 Mitungisi ya bato mabe ezali mingi; kasi baoyo batiela Nkolo motema, ngolu ekozinga bango zingazinga. Tata na biso ya mawa nyonso mpe ya boboto azali na misɔpɔ ya mawa epai ya baoyo

32

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

babangaka ye; mpe na boboto mpe na bolingo apesi ngolu na ye na bato banso baye bayaka epai na ye na makanisi ya pete. 1 Clément na Bakolinti 11:8-9 Bongo Nzambe amoni mpe ayokaka makambo nyonso; tobanga ye, mpe totika pembeni misala mya biso mibe miye miwuti na bamposa mabe; ete na nzela ya ngolu na ye tóbikisama na etumbu oyo ekoya. Yango wana, tóya epai na ye na motema mosantu, kotombola mabɔkɔ ya pɛto mpe ya mbindo te epai na ye; kolinga Tata na biso ya ngolu mpe ya motema mawa, oyo asali ete tólya na maponami na ye. 1 Clément na Bakolinti 13:1,6 Yango wana, tobondela mpe mpo na baoyo bakwei na masumu. Ete lokola bapesameli na komikitisa mpe na bokatikati, bakoka kotosa biso te, kasi na mokano ya Nzambe. Mpo na nzela eye bakozwa bokundoli ya kobota mbuma mpe ya kokoka, na ngolu, ezala na mabondeli na biso epai ya Nzambe, mpe na kolobelaka bango liboso ya basantu ba ye.Mosembo, alobi, akoteya ngai na ngolu mpe akopamela ngai; kasi mafuta ya basumuki ekómisa motó na ngai mafuta te. 1 Clément na Bakolinti 23:1-2,7 Lokola amoni bongo, amonisi mawa monene boye epai na biso; mpe mingimingi mpo na yango, biso baye tozali na bomoi, tozali sikawa kopesa lisusu mbeka te epai ya Banzambe bakufi, to kofuta losambo moko te epai ya bango, kasi tomememi na ye na boyebi ya Tata wa bosolo. Yango wana, bandeko, tika toyambola ye na misala na biso; na kolinganaka; na kosala ekobo te, kolobana mabe te, kolulana te; kasi na kozalaka na bokatikati, na motema mawa, malamu. 2 Clément na Bakolinti 2:8,13 Na bongo, lokola tozali na bososoli te, tosengeli kososola mwango ya Tata na biso ya motema mawa. Mpo azali koloba na biso, lokola alingi ete biso baye tozalaki na libunga moko na ntina ya bambeka, toluka mpe toluka lolenge nini tokoki kopusana penepene na ye. Mokanda ya monene ya Barnabase 2:11 Lisusu ekomami na ntina ya sabata, na Mibeko Zomi, oyo Nzambe alobaki na Ngomba Sinai epai ya Moize, miso na miso; Bosantisa sabata ya Nkolo na maboko peto, pe na motema peto. Mpe esika mosusu alobi; Soko bana na yo bakobatela basabata na ngai, nakotia mawa na ngai likolo na bango. Mpe ata na ebandeli ya bozalisi alobeli sabata. Mpe Nzambe asalaki na mikolo motoba misala mya maboko ma ye; mpe asilisaki bango o mokolo mwa nsambo, mpe apemaki mokolo mwa nsambo, mpe asantisaki yango. Bokanisa, bana na ngai, nini yango elakisi, asilisaki bango na mikolo motoba. Ndimbola na yango ezali boye; ete na mibu nkoto motoba, Nkolo Nzambe akosukisa makambo manso. Mokanda ya monene ya Barnabase 13:1-4 Nayebi nani nazali, mpe nani nakomeli ye; Ngai, moto oyo akweisami: bino, baoyo bozwi ngolu: Ngai, nakutanaki na likama; bino, bondimisami na likama. Mokanda ya Ignace epai ya Baefese 3:9 Bondela lisusu mpo na ngai; + oyo na nzela ya ngolu ya Nzambe, nazali na mposa ya mabondeli na bino, + ete nakoka kozala moto oyo abongi na eteni oyo nazali pene ya kozwa ete nazwama lokola moto oyo aboyami te. Mokanda ya Ignace epai ya ba Trallians 3:5 Ignace, oyo babengaka ye mpe Théophore, na lingomba oyo ezwi ngolu epai ya nkembo ya Tata Oyo-Aleki-Likoló, mpe Mwana na ye se moko Yesu Klisto; balingami, mpe kongenga na nzela ya bolingi bwa oyo alingi makambo manso maye mazali engebene na bolingo bwa Yesu Klisto Nzambe wa biso oyo azali mpe kokamba o esika ya etuka ya Baloma; mpe oyo napesi mbote na nkombo ya Yesu Klisto lokola asangani na mosuni mpe na molimo na mitindo ya ye nyonso, mpe atondi na

33

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

ngolu ya Nzambe; esengo nyonso kati na Yesu Klisto Nzambe na biso. Mokanda ya Ignace epai ya Baloma 1:1 Kasi nayokaka nsɔni mpo na kotángama lokola moko na bango: Mpo ngai mpe nabongi te, kozala moto moke kati na bango, mpe lokola moto oyo abotami na ntango oyo ebongi te. Kasi na nzela ya ngolu nazwi mpo na kozala moto, soki nakokóma epai ya Nzambe. Mokanda ya Ignace epai ya Baloma 3:10 Ignace, oyo babengaka mpe Théophore, na lingomba ya Nzambe Tata, mpe Nkolo na biso Yesu Klisto, oyo ezali na Philadelphie na Asie; oyo ezwi ngolu, kokangama na boyokani ya Nzambe, mpe kosepela ntango nyonso na mpasi ya Nkolo na biso, mpe kokokisama na ngolu nyonso na nzela ya lisekwa na ye: Ye mpe nazali kopesa mbote na makila ya Yesu Klisto, oyo ezali esengo na biso ya seko mpe ya mbindo te; mingimingi soki bazali na bomoko elongo na episkopo, mpe bapresbytɛrɛ oyo bazali elongo na ye, mpe badiakono baponami engebene na makanisi ma Yesu Klisto; oyo asili kofandisa engebene na bolingi na ye moko na bokasi nyonso na Molimo Mosantu na ye: Mokanda ya Ignace epai ya Ba-Filadelphie 1:1 Kasi libondeli na bino epai ya Nzambe ekokómisa ngai moto ya kokoka, ete nakoka kozwa eteni wana, oyo na ngolu ya Nzambe epesameli ngai: Kokima na Nsango Elamu lokola na mosuni ya Klisto; mpe na Bantoma lokola na ntina ya presbytérie ya lingomba. Mokanda ya Ignace epai ya BaFiladelfia 2:2 Ignace, oyo abengami mpe Théophore, na lingomba ya Nzambe Tata, mpe ya molingami Yesu Klisto, oyo Nzambe apambolaki na ngolu na likabo nyonso ya malamu; kotondisama na bondimi mpe na bolingo, boye yango ezangi na likabo te; ebongi mpenza na Nzambe, mpe ebotaka na basantu: eklezia oyo ezali na Simirne na Azia; esengo nyonso, na nzela ya elimo na ye ya pɛto, mpe liloba ya Nzambe. Mokanda ya Ignace epai ya Basmirne 1:1 Ngolu ezala elongo na bino, mpe ngolu, mpe kimia, mpe motema molai, mpo na libela. Mokanda ya Ignace epai ya Basmirne 3:23 Polycarpe, mpe bakambi oyo bazali elongo na ye, na lingomba ya Nzambe oyo ezali na Filipi. mpe Nkolo Yesu Klisto, Mobikisi na biso, azala mingi. Mokanda ya Polycarpe epai ya Bafilipi 1:1 Kasi tomikundoli maye Nkolo ateyi biso kolobaka: Bosambisa te, mpe bokosambisama te; bolimbisa mpe bokolimbisama; bozala na ngolu, mpe bokozwa ngolu; mpo na bomekoli bobele bomekoli, bokomekama na bino lisusu. Mokanda ya Polycarpe epai ya Bafilipi 1:10 Mpe tika bankulutu bazala na mawa mpe mawa epai ya banso; kobalola bango longwa na mabunga na bango; koluka baoyo bazali na bolɛmbu; kobosana te basi bakufelá mibali, baboti, mpe babola; kasi ntango nyonso kopesa oyo ezali malamu ezala na miso ya Nzambe mpe ya moto. Mokanda ya Polycarpe epai ya Bafilipi 2:15 To ndenge nini nakokoki mokolo moko kobondela Nkolo mpo na masumu na ngai mingi mpe minene? Na maloba nini nakobondela ye azala na ngolu epai ya ngai? 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 1:15 Kasi sikawa ngolu ya Nzambe eyoki yo mawa, mpe likolo lya ndako na yo, mpe ebondisi yo mingi. Kaka mpo na yo, koyengayenga te, kasi zalá na makanisi ya sembo, mpe kobɔndisa ndako na yo. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 1:23

34

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe ntango akoyoka makambo maye, akomipekisa, mpe akozwa ngolu. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 2:11 Kasi baoyo bakowangana ye soko moke te, akozala na ngolu na ye enene mpenza kozala na boboto epai ya bango. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 2:20 Mabanga ya karé mpe ya pembe maye mayokani mpenza na matonga ma bango, ezali bantoma, mpe baepiskopo, mpe minganga, mpe baministre, oyo na nzela ya ngolu ya Nzambe bakoti, mpe bayangelaki, mpe bateyaki mpe basalaki na bosantu mpe na bopɔlɔ epai ya baponami ya Nzambe, bango mibale balali, mpe oyo batikali naino; mpe bayokani ntango inso elongo na bango, mpe bazalaki na kimia kati na bangomei, mpe bayokanaki. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Mamonaneli) 3:52 Mpe ya solo bamemaka ngɛngɛ na bango na kati ya bakɛsi, kasi bozali na ngɛngɛ mpe bokono na bino na mitema na bino, mpe bokopetola bango te, mpe bokosangisa mayele na bino na motema peto, ete bokoka koyokela Mokonzi Monene mawa. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 3:103 Ye ayanolaki na ngai ete: “Ee moto, eloko moko te ekutanaki na yo?” Nayanolaki ete, Madame, kuna ekutanaki na ngai nyama ya boye, oyo emonanaki lokola ekoki kolya bato mobimba; kasi na nguya ya Nzambe, mpe na nzela ya ngolu na ye moko, nakimaki yango. 1 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Bimonaneli) 4:16 Yango wana Nkolo wa biso wa ngolu ayokaki mawa epai ya ekelamu ya ye, mpe atyaki boyamboli wana, mpe apesaki epai ya ngai nguya ya yango. Mpe yango wana nalobi epai ya yo, soko moto moko nsima ya libiangi linene mpe lisantu liye akomekama na zabulu mpe lisumu, azali na boyamboli moko. Kasi soko akosala lisumu mbala mingi mpe akoyambola ekopesa litomba te na moto ya boye; mpo akozala na bomoi na mpasi mpo ya Nzambe. 2 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Mibeko) 4:22 Bokanisa boye te, kasi bobaluka epai ya Nkolo na motema mwa yo mobimba, mpe senga ye na ntembe te, mpe okoyeba ngolu ya Nkolo; boniboni ete akotika yo te, kasi akokokisa bosenga ya molimo na yo. 2 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Mibeko) 9:2 Kasi moto ya mawa asalaka ntango nyonso mabe. Ya liboso, asalaka mabe, mpamba te azali kopesa Molimo Mosantu mawa, oyo apesameli moto, azali na lolenge ya esengo. Mpe lisusu asali bobe, zambi asambeli na mawa epai ya Nkolo, mpe asali te bondimi ya yambo ya botondi epai ya ye ya ngolu ya kala, mpe azwi te epai ya Nzambe oyo asengi. 2 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Mibeko) 10:20 Ntango, yango wana, ngolu ya Nkolo ekongenga, nde bango baye bazali kosalela Nzambe bakomonisama, mpe polele epai ya banso. Mpo lokola na eleko ya molunge mbuma ya nzete nyonso elakisami mpe emonisami, ndenge moko mpe misala mya bayengebene mikosakolama mpe mikomonisama, mpe mikozongisama na mokili wana na esengo mpe na esengo. 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 4:3 Kasi sikoyo omibatela; mpe komonaka Nzambe azali na nguya nyonso mpe na ngolu, akopesa nkisi moko na oyo osalaki liboso mabe, soko mpo ya ntango ekoya okobebisa nzoto mpe molimo mwa yo te; 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 5:62

35

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Ete okoka koyeba, elobi ye, ete bolamu mpe ngolu ya Nkolo ezali monene, mpe kozala na lokumu; oyo apesaki molimo na ye epai ya baoyo bamonaki ete babongi na kobongola motema. 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 8:46 Mpo na makambo maye manso napesaki matondi epai ya Nkolo, ete kopusama na ngolu epai ya baoyo banso nkombo na ye ebengami, atindaki epai na biso anzelu ya boyamboli mpo na kokamba biso baye tosali masumu epai ya ye; mpe ete apemisi milimo na biso miye mizalaki penepene na kosila, mpe oyo ezalaki na elikia te ya lobiko, kasi sikawa epemisami mpo na bozongisi sika bwa bomoi. 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 9:135 Bazali baoyo bandimaki, mpe bazalaki ntango nyonso malamu mpe sembo; mpe kozanga bokeseni o ntei ya bangomei, kasi basepelaki kaka na basali ba Nzambe, balati molimo mwa bangɔndɔ baye; mpe azalaki ntango inso liboso mpo ya kolakisa ngolu epai ya bato banso, kopesaka na bato banso misala mya bango kozanga kofinga, mpe kozanga kokanisa. 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 9:211 Bonyata te bongo na nse ya makolo alobaki, ngolu na ye; kasi bókumisa ye, mpamba te azali na motema molai mingi mpo na mabunga na bino, mpe lokola moko na bino te; kasi boyamboli, mpo yango ekozala na litomba mpo na bino. 3 Buku ya Mobateli ya mpate ya Hermas (Similitudes) 9:274

Mikanda ya Edene oyo babosani Lisusu, lisusu, mpo ete Nzambe azali na mawa mpe na mawa mingi, mpe atambwisaka makambo manso na lolenge Ye moko ayebi, Asala ete tata na biso Adama afanda na ndelo ya westi ya elanga, pamba te na ngambo wana mabele ezali monene mingi. 1 Buku ya Adama na Eva 1:8 1 Buku ya Adama na Eva 3 6 Bongo Nzambe na motema mawa na ye mpo na Adama oyo asalemaki na elilingi na ye moko mpe na ndenge na ye, alimbolaki ye, ete yango ezalaki mibu 5.000 mpe 500; mpe lolenge nini Moto akoya na nsima mpe kobikisa ye mpe momboto na ye. 7 Kasi Nzambe azalaki liboso ete asalaki boyokani boye elongo na tata wa biso, Adama, na maloba se moko, yambo abimaki uta na elanga, ntango azalaki penepene na nzete wa yango Eva azwaki mbuma mpe apesaki ye mpo na kolia. 8 Lokola ntango tata na biso Adama abimaki na elanga, alekaki pembeni ya nzete wana, mpe amonaki ndenge Nzambe abongolaki lolenge mosusu ya komonana na yango, mpe ndenge yango ekauki. 9 Mpe lokola Adama akendaki epai na yango abangaki, aninganaki mpe akweyaki na nse; kasi Nzambe na ngolu na Ye atombolaki ye, mpe nsima asalaki boyokani boye elongo na ye. 10 Mpe, lisusu, ntango Adama azalaki penepene na ekuke ya elanga, mpe amonoki kerubi na mopanga ya moto ya kongenga na loboko la ye, mpe kerubi akolaki na nkanda mpe akangaki miso na ye, bango mibale Adama mpe Eva bakomaki kobanga ye, mpe bakanisaki ete alingaki koboma bango. Bongo bakweyaki na bilongi na bango, mpe baninganaki na bobangi. 11 Kasi ayokelaki bango mawa, mpe alakisaki bango ngolu; mpe kobalukaka uta na bango amataki o lola, mpe abondelaki epai ya Nkolo, mpe alobaki: 12 Nkolo, otindaki ngai natala na ekuke ya elanga, na mopanga ya moto. 13 Kasi ntango basali na Yo, Adama na Eva, bamonaki ngai, bakweaki na bilongi na bango, mpe bazalaki lokola bakufi. O Nkolo na ngai, tokosala nini na basali na Yo? 14 Bongo Nzambe ayokelaki bango mawa, mpe amonisaki bango ngolu, mpe atindaki Anzelu na Ye mpo na kobatela elanga. 36

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Nini ezali nsɔngɛ oyo ya mabanga oyo etandami likoló mpo na kobatela biso, soki tokokanisi yango na ngolu ya Nkolo oyo ezipaki biso? 1 Buku ya Adama na Eva 4:6 Bongo atɛlɛmaki, atamboli maboko na ye epai ya Nzambe, afundaki ye mpo na mawa mpe mawa, mpe alobaki ete: “Ee Nzambe, limbisa ngai lisumu na ngai, lisumu oyo nasalaki, mpe kobosana yango te mpo na ngai.” 1 Buku ya Adama na Eva 5:4 Mpe Okamataki ngai, mokuwa, mpe okomisaki ngai mwasi, kongenga lokola ye, na motema, na makanisi, mpe na maloba; mpe o mosuni, lokola ya ye moko; mpe Osalaki ngai nsima ya lolenge ya elongi ya ye, na ngolu mpe nguya na Yo. 1 Buku ya Adama na Eva 5:10 Ntango Adama ná Eva bayokaki maloba yango epai ya Nzambe, balelaki mpe bamilelaki lisusu; kasi balendisaki mitema mya bango na Nzambe, mpo bayokaki sikawa ete Nkolo azalaki epai na bango lokola tata mpe mama; mpe mpo ya ntina eye mpenza, balelaki liboso na Ye, mpe balukaki ngolu epai na Ye. 1 Buku ya Adama na Eva 7:1 Bongo Nzambe, na ngolu mpe na ngolu, atalaki bango boye balali na mai, mpe penepene na liwa, mpe atindaki anzelu, oyo abimisaki bango na mai, mpe alali bango na libongo ya mbu lokola bakufi. 1 Buku ya Adama na Eva 10:1 Kasi Nkolo ya mawa atalaki liwa ya Adama, mpe na kimia ya Eva na bobangi ya molili. 1 Buku ya Adama na Eva 12:5 Bongo ntango Nzambe, oyo azali na mawa mpe atondi na mawa, ayokaki mongongo ya Adama, alobaki na ye: Kasi ntango nayokaki bobukami na yo, nalongolaki yo pole wana ya kongenga. Nzokande, na ngolu na Ngai, nabongoli yo na molili te, kasi nakómisaki yo nzoto na yo ya mosuni, likoló na yango napanzi loposo oyo, mpo ete emema malili mpe molunge. Kasi na ngolu na Ngai, nasali yo lokola ozali; ntango obukaki mobeko mwa Ngai, O Adama, nabenganaki yo uta o elanga, mpe nasalaki yo obima o mboka eye; mpe atindaki yo ofanda o kati ya libulu eye; mpe molili eyaki likolo lya yo, lokola esalemaki likolo lya ye oyo abukaki mobeko mwa Ngai. 1 Buku ya Adama na Eva 13:1,7,9 Kasi Nzambe ya mawa, oyo azali kotala bikelamu na Ye, atalaki Adama mpe Eva ntango balalaki bakufi, mpe atindaki Liloba na Ye epai na bango, mpe asekwisaki bango. 1 Buku ya Adama na Eva 21:8 Bongo Adama alelaki mingi mpe alobaki ete, Ee Nzambe, yokela ngai mawa, kino na kokamata likolo na Yo, oyo nakosala. Bongo Adama na Eva batelemi o nse ya etumbelo mpe baleli, bongo kobondela Nzambe, Limbisa biso mbeba na biso mpe lisumu na biso, mpe tala biso na liso na Yo ya ngolu. Mpo ntango tozalaki na elanga masanzoli mpe nzembo na biso ematamaki liboso na Yo kozanga kotika. 1 Buku ya Adama na Eva 23:1,6 Bongo Nzambe wa ngolu, malamu mpe molingami wa bato, atalaki Adama mpe Eva, mpe makila na bango, maye basimbaki lokola likabo epai na Ye; kozanga etinda uta na Ye mpo na kosala bongo. Kasi Ye akamwaki na bango; mpe bandimaki makabo na bango. Mpe Nzambe atindaki uta na miso na Ye moto moko ya kongenga, oyo ezikisaki likabo na bango. Ayokaki nsolo kitoko ya likabo na bango, mpe amonisaki bango mawa. 1 Buku ya Adama na Eva 24:1-3

37

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Mpe na yango ekoyebana ete Ozali Nzambe wa ngolu, oyo alingi te ete moto akufa; oyo alingaka te ete moto akwea; mpe oyo azali kokweisa moto moko te na motema mabe, na mabe, mpe na bobebisi mobimba. 1 Buku ya Adama na Eva 25:5 Mpe ntango natali makambo manso malamu maye ozalaki na bomoi, mpe mpo na nini obimaki o kati na yango, nde nakolinga kolakisa yo ngolu. Kasi nakoki te kobongola boyokani boye bobimi na monoko na Ngai; soki te, nalingaki kozongisa yo na elanga. Nzokande, ntango boyokani bokokokisama, nde nakolakisa yo mpe nkona na yo ngolu, mpe nakomema yo o mboka ya esengo, wapi mawa to mpasi ezali te; kasi esengo mpe esengo ya koumela, mpe pole oyo esilaka te, mpe masanzoli oyo esilaka te; mpe elanga moko kitoko oyo ekoleka te. 1 Buku ya Adama na Eva 26:1315 Kasi ntango Nzambe ya mawa amonaki ete Satana alingaki koboma Adama na mayele na ye ndenge na ndenge, mpe amonaki ete Adama azalaki na bopɔlɔ mpe azalaki na bokosi te, Nzambe alobaki na Satana na mongongo makasi, mpe alakelaki ye mabe. 1 Buku ya Adama na Eva 29:1 Ntango Adama ayokaki maloba wana epai ya Nzambe, asambelaki liboso na Ye. Ye na Eva basambelaki Ye mpe bapesaki Ye matondi, mpo ete asalaki na bango na mawa. 1 Buku ya Adama na Eva 31:4 Ya ngolu na Yo, O Nzambe, bikisa ngai na malɔzi mpe mimekano oyo, mpe mema ngai o mboka mosusu ekeseni na oyo, soko Olingi te kofanda na elanga na Yo. 1 Buku ya Adama na Eva 41:13 Bongo na ngolu nakobikisa molimo na yo mpe milimo ya bayengebene, mpo na kopesa bango bopemi na elanga na Ngai. Mpe yango ekozala ntango nsuka ya mokili ekoya. 1 Buku ya Adama na Eva 42:6 Kasi na ngolu ya Nzambe akokaki te kotumba libulu, mpo Nzambe atindaki anzelu na Ye zingazinga ya libulu mpo na kobatela yango na moto ya boye, kino ekufaki. 1 Buku ya Adama na Eva 43:16 Soki ezalaki te mpo na ngolu na Ngai nalingaki kobebisa yo mpe mampinga na yo uta mosika na mabele. Kasi nazalaki na motema molai epai na yo, kino nsuka ya mokili. 1 Buku ya Adama na Eva 44:5 Tala, moto ezikisi mosuni na biso na mokili oyo; kasi ekozala ndenge nini ntango tokufi, mpe Satana akopesa milimo na biso etumbu? Bosikoli na biso ezali molai mpe mosika te, longola se soki Nzambe ayei, mpe na ngolu epai na biso akokisaka elaka na Ye? 1 Buku ya Adama na Eva 47:2 Kasi, na mawa mpo na yo, kaka ntango libanga wana ezalaki kokweya likolo na yo, natindaki yango esala elamba likolo na yo; mpe libanga na nse na yo, mpo na komikitisa. 1 Buku ya Adama na Eva 49:7 Kasi Adama na Eva batelemaki lisusu mpe basambelaki Nzambe na kati ya libulu butu mobimba wana, mpe babondelaki ye mawa. 1 Buku ya Adama na Eva 50:3 Na nsima ntango nzoto ya Adama mpe ya Eva ezipamaki, batelemaki mpe basambelaki, mpe balukaki ngolu ya Nkolo, mpe bolimbisi, mpe bapesaki Ye matondi mpo ete ayokelaki bango mawa, mpe azipaki bolumbu na bango. Mpe batikaki losambo te butu mobimba wana. 1 Buku ya Adama na Eva 52:11

38

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Kasi Nzambe na ngolu na Ye, abenganaki ye kati na biso na mabele oyo ya molili; mpo akomaki molili yangomei mpe mosali wa bozangi boyengebene. 1 Buku ya Adama na Eva 55:14 Ndima, bongo, Ngolu na Ngai epai na yo, mpe ngolu na Ngai epai na yo, ekelamu na Ngai; ete nazongisi yo te mpo ya bobukami bwa yo na Ngai, kasi na mawa na Ngai mpo ya yo nalaki yo ete o nsuka ya mikolo mitano minene na ndambo nakoya mpe nabikisa yo. 1 Buku ya Adama na Eva 56:7 Mpo alobaki na motema na ye ete: Sikoyo, ntango bakosilisa mikolo ntuku minei ya kokila bilei mpe kobondela, Nzambe akozongisa bango na esika na bango ya kala; kasi soki Asalaki bongo te, alingaki kaka kozala na boboto epai na bango; mpe kutu soko Ye ayokelaki bango mawa te, akopesa bango naino eloko moko uta na elanga mpo ya kobɔndisa bango; lokola déjà mbala mibale liboso. 1 Buku ya Adama na Eva 60:4 Kasi ngai na ngolu mpe na boboto oyo nazalaki na yango epai ya bino, napesaki ye nzela te ete abebisa bino; kasi nabenganaki ye mosika na bino. 1 Buku ya Adama na Eva 61:10 Kasi na motema mawa ya Nzambe, ntango kaka figi wana mibale ezalaki na mabele, Nzambe alongaki toli ya Satana na ntina na yango; mpe akómisaki yango banzete mibale ya mbuma, oyo ezipaki libulu. Mpo Satana akundaki bango na ngámbo ya ɛsti na yango. 1 Buku ya Adama na Eva 62:3 Na yango, mpo na bolamu na ye te, banzete yango ekoli mbala moko; kasi nayokelaki yo mawa mpe natindaki bango bakola. Mpe ekolaki mpe ekómaki banzete minene mibale, ete ozipa elili na bitape na yango, mpe ozwa bopemi; mpe ete nasala bino bomona nguya na Ngai mpe misala na Ngai ya kokamwa. 1 Buku ya Adama na Eva 63:9 Bongo Adama abondelaki Nkolo mpe alobaki ete: “Ee Nkolo, tokufa te mpo na bilei oyo tolyaki.” O Nkolo, beta biso te; kasi sala na biso engebene na ngolu na Yo enene, mpe tika biso te kino mokolo mwa elaka Osali biso. 1 Buku ya Adama na Eva 65:5 Na nsima, babondelaki Nzambe ete ayokela bango mawa; nsima na yango, makanisi na bango ekómaki kimya, mitema na bango ebukanaki, mpe mposa na bango ekómaki malili; mpe bazalaki lokola bapaya na mabele. Butu wana Adama ná Eva balekisaki na kati ya libulu, epai balalaki mingi mpo na bilei oyo balyaki. 1 Buku ya Adama na Eva 65:10 Mpe bapesaki lisusu likabo oyo na etumbelo oyo batongaki na ebandeli. Mpe batelemaki mpe basambelaki, mpe babondelaki Nkolo kolobaka ete: "Boye, O Nzambe, ntango tozalaki na elanga, masanzoli ma biso mamataki epai na Yo, lokola likabo oyo; mpe bozangi mbeba na biso emataki epai na yo lokola mpaka ya malasi. Kasi sikawa, O Nzambe, ndima likabo oyo epai na biso, mpe zongisa biso nsima te, reft ya ngolu na Yo." Bongo Nzambe alobaki na Adama ná Eva ete: “Lokola bosili kopesa likabo oyo mpe bopesi ngai yango, nakokómisa yango mosuni na ngai, ntango nakokita na mabele mpo na kobikisa bino; mpe nakopesa yango ntango nyonso likoló ya etumbelo, mpo na kolimbisama mpe mpo na mawa, epai ya baoyo balyaka yango na ndenge esengeli.” 1 Buku ya Adama na Eva 68:11-12 Mpe Nzambe alobaki na Adama: "Oyo ekozala momeseno mpo na yo, ya kosala bongo, ntango mpasi mpe mawa ekoyela yo. Kasi kobikisama na yo mpe bokoti na yo na elanga, ekozala te kino mikolo ekokokisama, lokola bayokanaki kati na yo mpe Ngai; soki ezalaki bongo te, nalingaki, mpo na ngolu mpe mawa na Ngai mpo na yo, kozongisa yo na elanga na Ngai mpe na boboto na Ngai mpo na ntina ya likabo oyo outi kopesa na nkombo na Ngai." 1 Buku ya Adama na Eva 68:16

39

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Kasi ntango Adama amonaki mpasi oyo Eva azalaki na yango, atɛlɛmaki mpe abondelaki Nzambe, mpe alobaki ete: “Ee Nkolo, talá ngai na liso ya ngolu na Yo, mpe bimisa ye na mpasi na ye.” 1 Buku ya Adama na Eva 74:4 Bongo Nzambe alobaki na Kaina: "Moto oyo akokuta yo akoboma yo te;" mpo liboso ya likambo oyo, Nzambe azalaki koloba na Kaina ete: “Nakotika bitumbu nsambo epai ya moto oyo abomi Kaina.” Mpo na oyo etali liloba ya Nzambe epai ya Kaina: “Ndeko na yo azali wapi?” Nzambe alobaki yango na mawa mpo na ye, mpo na komeka mpe kotinda ye ayambola. 1 Buku ya Adama na Eva 79:20 Mpe na oyo etali Nzambe koloba na Kaina, "Elakelama mabe mabele oyo emeli makila ya ndeko na yo" yango mpe, ezalaki mawa ya Nzambe na Kaina. Mpo Nzambe alakelaki ye mabe te, kasi alakelaki mabele mabe; atako ezalaki mabele te oyo ebomaki Abele, mpe asalaki mabe. Mpo ebongaki ete elakeli mabe ekwea likolo lya mobomi; nzokande na ngolu Nzambe akambaki makanisi na Ye na boye ete moto moko te ayeba yango, mpe abalukaki mosika na Kaina. 1 Buku ya Adama na Eva 79:22-23 Sikawa, yango wana, O Adama, kososolaka motema na yo, nabikisaki yo mbala mingi uta na maboko ma ye; mpo na kolakisa yo ete nazali Nzambe moko ya ngolu; mpe ete nalingi bolamu bwa yo, mpe ete nalingi bobebisi bwa yo te. 2 Buku ya Adama na Eva 3:16 Mpo na Sete, ntango azalaki na mibu nsambo, ayebaki malamu mpe mabe, mpe azalaki ntango nyonso na kokila bilei mpe kobondela, mpe alekisaki butu na ye nyonso na kobondela Nzambe mawa mpe bolimbisi. 2 Buku ya Adama na Eva 5:1 Nsima na yango, ntango azalaki kokita uta na etumbelo, nsima ya kosukisa likabo na ye, Satana abimelaki ye na lolenge ya anzelu moko kitoko, kongenga na pole; na lingenda ya pole na lobɔkɔ na ye, ye moko akangami na mokaba ya pole. Apesaki Sete mbote na mwa koseka kitoko, mpe abandaki kokosa ye na maloba ya sembo, kolobaka na ye, O Set, mpo na nini ofandi o ngomba eye? Mpo ezali mabe, etondi na mabanga mpe na zelo, mpe na banzete oyo ezali na mbuma ya malamu te; esobe oyo ezangi bisika ya kofanda mpe ezangi bingumba; esika ya malamu te mpo na kofanda.Kasi nyonso ezali molunge, kolɛmba mpe mpasi. Okotikala na mokili na biso. mpe bopema uta o mokili eye mpe mawa ma yango; okoyoka lisusu te kolɛmba mpe kolɛmba; okomema likabo soko moke te, mpe okofunda te mpo na ngolu; mpo okosala lisusu lisumu te, mpe okotangisama na bamposa te. 2 Buku ya Adama na Eva 5:4-5,9 Bongo Sete atɛlɛmaki liboso ya nzoto ya tata na ye Adama mpe ya mama na ye Eva, mpe abondelaki butu na moi, mpe asɛngaki ye moko mpe bana na ye mawa; mpe ete ntango azalaki na mwa mpasi mpo na kosala na mwana, akopesa ye toli. 2 Buku ya Adama na Eva 11:5 Na nsima, ntango basilaki kotonga ndako, apesaki bango mitindo ete bápesa makabo. Basalaki na molende na oyo, mpe bamemaki yango epai ya Sete tata na bango oyo akamataki yango mpe apesaki yango na etumbelo; mpe abondelaki Nzambe ete andima makabo na bango, ayokela milimo ya bana na ye mawa, mpe abatela bango na lobɔkɔ ya Satana. 2 Buku ya Adama na Eva 12:5 Bongo Mahalaleele atɛlɛmaki likoló ya bato na ye, mpe aleisaki bango na boyengebene mpe na kozanga mbeba, mpe azalaki kotala bango mpo na komona ete bazalaki kosangisa nzoto na bana ya Kaina te. Akobaki mpe na Libulu ya Bomengo kosambela mpe kosalela liboso ya nzoto ya tata na

40

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

biso Adama, kosenga Nzambe mawa na ye moko mpe na bato na ye; kino akómaki na mbula nkama mwambe na ntuku nsambo, ntango abɛlaki. 2 Buku ya Adama na Eva 16:1-2 Na nsima, Yared apesaki likabo mpe apesaki yango na etumbelo, ndenge Adama apesaki ye mitindo. Mpe ntango azalaki komata epai ya etumbelo, abondelaki Nzambe mpo na koyokela ye mawa mpe mpo na kolimbisama na lisumu na ye, mpo na mwinda oyo ezalaki kozimisama. 2 Buku ya Adama na Eva 18:13 Alapelaki bango lisusu ndai, alobaki ete: “Nalapi ndai na liwa ya tata na biso Adama, mpe na makila ya Abele, ya Sete, ya Enos, ya Kaina, mpe ya Mahalaleele, ete báyoka ngai, mpe bákita na ngomba oyo esantu te; mpo na ngonga oyo okotika yango, okozala reft ya bomoi mpe ya ngolu; mpe bokobengama lisusu bana ba Nzambe te, kasi bana ba zabolo. 2 Buku ya Adama na Eva 20:27 Nde Yerede alelaki liboso ya Nkolo, mpe asengaki na Ye ngolu mpe bolimbisi. Kasi alingaki ete molimo na ye ekoka kolongwa na nzoto na ye, na esika ya koyoka maloba maye uta na Nzambe na ntina ya bokiti ya bana na ye uta na Ngomba Mosantu. 2 Buku ya Adama na Eva 20:36 Bongo nsima na yango, bana ba Sete babungaki nzela mpe bakweyaki, bango, bana na bango mpe basi na bango. Mpe ntango Enoka, Metusela, Lameke mpe Noa bamonaki bango, mitema na bango enyokwamaki mpo na kokweya na bango na ntembe etondi na kozanga kondima; mpe balelaki mpe balukaki Nzambe ngolu, mpo ya kobatela bango, mpe mpo ya kobimisa bango uta na nkola wana ya nkuna. 2 Buku ya Adama na Eva 22:3 Mpe mibali wana mibale bakambaki ngai likolo na ngambo ya Nordi, mpe balakisaki ngai kuna esika moko ya nsomo mpenza, mpe ezalaki na minyoko ya ndenge nyonso na esika wana: molili ya motema mabe mpe molili oyo engengamaki te, mpe pole ezali te kuna, kasi moto ya molili ezali ntango nyonso kopela likolo, mpe ezali na ebale moko ya mɔ́tɔ oyo ezali kobima, mpe esika wana mobimba ezali bisika nyonso moto, mpe bisika nyonso ezali na malili mpe zɛlo, mposa ya mai mpe koningana, nzokande bokangami ezali motema mabe mpenza, mpe baanzelu bazali kobanga mpe kozanga mawa, komema bibundeli ya nkanda, minyoko ya mawa te, mpe nalobaki: Mabombami ya Enoka 10:1 Mpo mawa ya Nkolo ekozala likolo ya baye babangaka Ye ...Mpe bayokela moyengebene mawa, kobikisa ye na mpasi ya mosumuki, Kosalaka engebene mawa na Ye epai ya bato na Ye ya Nzambe, Nzembo ya Salomo 3 Tika ngolu na Yo, Nkolo, ezala likolo ya baye banso balingi Yo. Nzembo ya Salomo 4 Mpo Ozali malamu mpe na ngolu, ekimelo ya babola; Kosepelisa molimo ya bato ya komikitisa na kofungolaka loboko na Yo na ngolu. Likolo ya mabele mobimba mawa na Yo ezali, O Nkolo, na bolamu. Nzembo ya Salomo 5 Nkolo apambolami, oyo amonisaka mawa na baye balingaka Ye na bosembo. Nzembo ya Salomo 6 Mpo Ozali na ngolu, Mpe okosilika te kino okosilisa biso. Ntango nkombo na Yo efandi o ntei ya biso, tokozwa ngolu; Mpe mabota makolonga biso te. Okotelemisa biso o ntango eye Osalisaka biso, Kolakisa mawa na ndako ya Yakobo na mokolo moye olakaki kosunga bango. Nzembo ya Salomo 7 Baluka, O Nzambe, Mawa na Yo likolo ya biso, mpe yokela biso mawa; Bosangisa elongo bapalangani ya Yisalaele, na ngolu mpe na bolamu; Nzembo ya Salomo 8

41

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Tala mpe lakisa mawa, O Nzambe wa Yisalaele, mpo tozali ya Yo; Mpe longola ngolu na Yo te epai na biso, noki te babundisa biso. Mawa ya Nkolo ezala likolo ya ndako ya Yisalaele libela na libela. Nzembo ya Salomo 9 Mpe ngolu ya Nkolo ezali likolo ya baye balingaka Ye na bosolo, Mpe Nkolo amikundoli basali na Ye na ngolu. Mpe Nzambe akoyokela babola mawa o esengo ya Yisalaele; Mpo Nzambe azali malamu mpe na mawa mpo na libela, Mpe mayangani ya Yisraele ekokumisa nkombo ya Nkolo. Nzembo ya Salomo 10 Mawa ya Nkolo ezala likolo ya Yisalaele libela na libela. Nzembo ya Salomo 11 Kasi likolo ya bato ya Nzambe ezali ngolu ya Nkolo, Mpe likolo ya baye bazali kobanga Ye ngolu na Ye. Nzembo ya Salomo 13 Mpe bakozwama te o mokolo mwa bayengebene bakozwa ngolu; Kasi bato ya Nzambe ya Nkolo bakozwa bomoi na esengo. Nzembo ya Salomo 14 Kasi baoyo babangaka Nkolo bakomona mawa kati na yango, Mpe bakobika na motema mawa ya Nzambe na bango; Kasi basumuki bakokufa libela. Nzembo ya Salomo 15 Nazalaki penepene na baporte ya Sheol elongo na mosumuki, Ntango molimo na ngai elongwaki na Nkolo Nzambe ya Yisalaele, soki Nkolo asalisaki ngai te na ngolu na Ye ya seko. Longola ngolu na Yo te epai na ngai, O Nzambe, To bokundoli na Yo na motema na ngai kino nakokufa. Soko moyengebene akoyika mpiko na mimekano oyo nyonso, akozwa ngolu uta na Nkolo. Nzembo ya Salomo 16 Mpo nguya ya Nzambe na biso ezali libela na mawa, Mpe bokonzi ya Nzambe na biso ezali libela na libela likolo ya bikolo na kosambisa. Ezalaki te kati na bango oyo asalaki na kati ya Yelusaleme mawa mpe bosolo. Tika ete Nkolo asala mbangu mawa na Ye likolo ya Yisalaele! Nzembo ya Salomo 17 Nkolo, ngolu na Yo ezali likolo ya misala ya maboko na Yo libela; Bolamu na yo ezali likolo ya Yisalaele na likabo ya bomengo. Bisambisi na yo bizali kokokisama likolo ya mabele mobimba na ngolu; Mpe bolingo na Yo ezali epai ya momboto ya Abrahama, bana ya Yisalaele. Nzambe apetola Israël contre mokolo ya ngolu na lipamboli, Nkola malamu oyo ezali ko vivre na bobangi nzambe na mikolo ya ngolu. Selah. Nzembo ya Salomo 18 Mpe nakozala mopaya te, mpo epai ya Nkolo Oyo-Aleki-Likoló mpe Mowa-mawa ezali na nkanda te. Odes ya Salomo 3:7 Ee Nkolo, longola ngai mawa na yo te. Mpe engebene na ebele ya ngolu na yo ya boboto, boye okopesa epai ya ngai; mpe kosala mbangu mpo na kopesa masengi ma biso; mpe ozali na makoki mpo ya bamposa na biso nyonso. Aleluya. Odes ya Salomo 14:3,9 Nakofungola monoko na ngai mpe molimo na Ye ekobimisa kati na ngai nkembo ya Nkolo mpe kitoko na Ye; mosala ya maboko na Ye mpe mosala ya misapi na Ye: ebele ya mawa na Ye mpe makasi ya liloba na Ye. Odes ya Salomo 16:6-7

42

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Molimo afungoli libumu ya Ngɔndɔ mpe azwi zemi mpe aboti; mpe Ngɔndɔ akomaki Mama na mawa mingi; Odes ya Salomo 19:6 Mpe engebene na ngolu na Ye atombolaki ngai: mpe engebene na kitoko na Ye ya malamu mpenza, atyaki ngai likoló: Odes ya Salomo 29:3 Yo, Ee Nzambe, oyebi ete atako nakoki komibikisa nazali kokufa na minyoko ya mɔ́tɔ mpo na Mibeko na yo. Zala mawa epai ya bato ba yo, mpe tika ete etumbu na biso ezala bosepeli na ntina ya bango. Bosala makila na ngai bopetoli na bango, mpe bokamata molimo na ngai mpo na kosikola milimo na bango. 4 Bamakabe 3:17 Mpe ata bosembo ya bonzambe ekoyokela biso mawa, soki topusami na ntina tomipesi na mokonzi na bobangi. Mpo na nini tosengeli kobwaka mosika na biso bomoi oyo ya bolingo mpe komiyiba mokili oyo ya elengi? 4 Bamakabe 4:35 Mpo tozali kopesa motuya na motema mawa na yo, opesi biso bomoi na biso mpo na kobuka Mibeko, likambo oyo ezali mpasi mpo na kokanga motema koleka liwa yango moko. 4 Bamakabe 5:5 Etumba etumba ya bule mpe ya lokumu na nkombo ya bosembo, na nzela na yango tika ete Providence ya bosembo oyo azalaki kokengela batata na biso akoma na mawa epai ya bato ba ye mpe azongisa mabe na mobulu oyo alakelami mabe. 4 Bamakabe 5:20 Mpe nabeleli Nzambe wa batata ba ngai azala na ngolu epai ya ekolo ya ngai. 4 Bamakabe 6:12 Kasi Haiqâr akatamaki na esika ya kobombana, mpe ayokaki kolela ya baombo na ye mpe ya bazalani na ye, mpe akumisaki Nzambe Oyo-Aleki-Likoló, Moto ya Mawa, mpe azalaki kopesa matondi, mpe azalaki ntango nyonso kobondela mpe kobondela Nzambe Oyo-Aleki-Likoló. Lisolo ya Ahikar 3:61 Kasi, Ee Nkolo na ngai! lokola nabimi liboso na yo, tika komibanzabanza te konyokola yo! Mpe mokonzi alobaki epai ya ye: Nzambe akumisama, oyo alakisaki yo ngolu, mpe ayebaki ete osalamaki mabe, mpe abikisaki yo mpe abikisaki yo uta o kobomama. Lisolo ya Ahikar 4:30 Mpe ekopesama epai ya yo lipamboli, mpe na nkona ya yo banso kina Nkolo akotala Bapaganu banso na ngolu na Ye ya boboto libela. Kondimana ya Levi 2:6 Mpe soki bolingaki te kozwa ngolu na nzela ya Abrahama, Yisaka, mpe Yakobo, batata na biso, ata moko te ya momboto na biso akotikala na mabele. Kondimana ya Levi 4:23 Mpo ya mbongo nabungisaki bana na ngai, mpe soki boyamboli na ngai te, mpe nsɔni na ngai, mpe mabondeli ya tata na ngai endimami te, nasengelaki kokufa kozanga mwana. Kasi Nzambe ya bankɔkɔ na ngai ayokelaki ngai mawa, mpamba te nasalaki yango na kozanga koyeba. Kondimana ya Yuda 3:43-44 Mpe bozali bongo kopesa mitindo oyo na bana na bino, ete, soko basali masumu, bakoka kozonga noki mingi epai ya Nkolo; Mpo Ye azali na ngolu, mpe akobikisa bango, kutu mpo na kozongisa bango na mboka na bango. Kondimana ya Yisaka 2:4 Kasi ntango balingaki koboma ye, nalapaki bango ndai mingi na mai ya miso mpo na kozala na ngambo te mpo na lisumu oyo. Mpo Simeona mpe Gada bayaki kobunda na Yozefe mpo na koboma

43

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

ye, mpe alobaki epai ya bango na mpisoli: Boyoka ngai mawa, bandeko ba ngai, boyokela misɔpɔ ya Yakobo tata na biso mawa: lalisa ngai maboko na bino te mpo na kosopa makila ya mbeba te, mpo nasali lisumu na bino te. Kondimana ya Zebulone 1:8-9 Mpe sikawa bana, ngai bino mpo na kobatela mitindo mya Nkolo, mpe kolakisa ngolu epai ya bazalani na bino, mpe kozala na mawa epai ya banso, epai ya bato kaka te, kasi lisusu epai ya banyama. Mpo na likambo oyo nyonso Nkolo apambolaki ngai, mpe ntango bandeko na ngai banso bazalaki na bokono, nabiki kozanga bokono, mpo Nkolo ayebi mikano ya moko na moko. Yango wana, bóyokelaka mawa na mitema na bino, bana na ngai, mpo ete kutu lokola moto asalaka na mozalani na ye, ndenge moko mpe Nkolo akosala epai na ye. Mpo bana mibali ya bandeko ba ngai bazalaki kobɛla mpe bazalaki kokufa mpo na Yozefe, mpo bamonisaki ngolu te na mitema na bango; kasi bana babali ba ngai babatelamaki kozanga bokono, lokola boyebi. Kondimana ya Zebulone 2:14 Bosalaka bino, bongo, bana ba ngai, uta na oyo Nzambe apesi bino, bomonisa mawa mpe ngolu kozanga kokakatana epai ya bato banso, mpe bopesa na moto na moto na motema malamu. Mpe soko bozali na makoki te ya kopesa na moto oyo azali na mposa, bóyokela ye mawa na misɔpɔ ya ngolu. Nayebi ete loboko na ngai ezwaki te biloko ya kopesa na ye oyo azalaki na mposa, mpe natambolaki elongo na ye kolela na boumeli ya kilomɛtrɛ nsambo, mpe misɔpɔ na ngai ezalaki na mposa makasi epai na ye na mawa. Yango wana, bóyokela bino moko mawa, bana ba ngai, na mawa epai ya moto nyonso na ngolu, ete Nkolo mpe akoka koyokela bino mawa mpe mawa. Pamba té lisusu na, mikolo ya suka Nzambe akotinda mawa na Ye na mabele, pe esika nionso akokuta misuni ya ngolu afandi kati na ye. Kondimana ya Zebulone 2:16-20 Mpe nsima ya makambo maye bokomikundola Nkolo mpe boyamboli, mpe Ye akoyokela bino mawa, mpo Ye azali na ngolu mpe na mawa. Kondimana ya Zebulone 2:30 Mpe boye ntango bokozonga epai ya Nkolo bokozwa ngolu, mpe Ye akomema bino o kati ya esika mosantu na Ye, mpe Ye akopesa bino kimia. Kondimana ya Dan 2:9 Mpe esilaka bokomi bokiti mpe bokomi moke, bozongi mpe bondimi Nkolo Nzambe wa bino; mpe Ye akozongisa bino o mboka ya bino, engebene na ngolu na Ye mingi. Mpe ekozala, ete nsima ya yango bakoya o mboka ya batata ba bango, bakobosana lisusu Nkolo mpe bakokoma bato bazangi Nzambe. Mpe Nkolo akopalanganisa bango likolo lya etando ya mabele mobimba, kina mawa ya Nkolo ekoya, moto oyo azali kosala bosembo mpe kosala ngolu epai ya bango banso bazali mosika, mpe epai ya baoyo bazali penepene. Kondimana ya Naftali 1:30-32 Lokola, na yango, foie na ngai etiamaki na mawa te na Yozefe, na foie na ngai mpe nanyokwamaki na mawa te, mpe nasambisamaki mpo na sanza zomi na moko, mpo na ntango molai lokola nasilikaki na Yozefe. Kondimana ya Gad 1:36 Moto moko ayinaka moto ya mawa mpe ya sembo te, mpe moto oyo azali kosala ekobo mpe kokila bilei: oyo, mpe, ezali na makambo mibale, kasi mosala mobimba ezali malamu, mpo alandi ndakisa ya Nkolo, na boye ete andimi te oyo emonani malamu lokola bolamu ya solo. Kondimana ya Asher 1:24 Kasi Nkolo akosangisa bino elongo na bondimi na nzela ya ngolu na Ye ya boboto, mpe mpo na bolamu ya Abraham, Yisaka, mpe Yakobo. Kondimana ya Asher 1:45

44

Mawa ya Nzambe na Moto Yawe azali na mawa mpe na boboto, azali noki na nkanda, mpe azali na mawa mingi. Nzembo 103:8 Na yango, bózala na mawa, lokola Tata na bino mpe azali na mawa. Luka 6:36

Babwakaki ngai na bolɔkɔ, babɛtaki ngai, basɛkaki ngai; kasi Nkolo apesaki ngai nzela ya kozwa ngolu, na miso ya mobateli ya boloko. Kondimana ya Yozefe 1:20 Bozala balandi ya mawa na ye, na yango, na makanisi malamu, ete bino mpe bokoka kolata mitole ya nkembo. Mpo moto malamu azali na liso ya molili te; mpo alakisaka ngolu epai ya bato banso, ata bazali basumuki. Mpe ata bazali kokana na mokano mabe etali ye, na kosalaka bolamu alongi bobe, kobatelami na Nzambe; mpe alingi moyengebene lokola molimo mwa yemei. Soki moto moko akumisami, akolula ye te; soki moto moko azali na bozwi, azali na zuwa te; soki moto moko azali na mpiko, akokumisa ye; moto ya bizaleli malamu azali kokumisa; na mobola ayoki motema mawa; likolo ya bato ya bolembu azali na mawa; epai ya Nzambe ayembi masanzoli. Kondimana ya Benyamina 1:23-26 Mpo soko moto asali mobulu epai ya moto mosantu, abongoli motema; mpo moto mosantu azali na ngolu epai ya mofingi na ye, mpe akangami kimia na ye. Kondimana ya Benyamina 1:31

45