Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka Basambisi 13 + 1 Mpe bana ya Yisraele basalaki lisusu mabe na miso ya Yehova; + mpe Yehova apesaki bango na lobɔkɔ ya Bafilistia mbula ntuku minei. 2 Mpe ezalaki na mobali moko ya Zora, ya libota ya Badani, oyo nkombo na ye ezalaki Manoa; mpe mwasi na ye azalaki kobota, mpe abotaki te. + 3 Mpe anzelu ya Yehova abimeli mwasi yango mpe alobaki na ye ete: “Talá sikoyo, ozali emba mpe ozali kobota te. + nde okozwa zemi mpe okobota mwana mobali.” + 4 Sikoyo, nabondeli yo, kebá mpe komɛla vinyo to masanga ya makasi te, + mpe kolya eloko moko ya mbindo te. 5 Mpo, tala, okozwa zemi, mpe okobota mwana mobali; mpe mbeli moko te ekoya na motó na ye: mpo mwana akozala Monazare epai ya Nzambe banda na libumu, mpe akobanda kobikisa Yisraele na lobɔkɔ ya Bafilistia. + 6 Bongo mwasi yango ayaki mpe ayebisaki mobali na ye: “Mobali moko ya Nzambe ayaki epai na ngai, mpe elongi na ye ezalaki lokola elongi ya anzelu ya Nzambe, oyo ezalaki nsɔmɔ mpenza. 7 Kasi ye alobaki epai ya ngai: Tala, okozwa zemi, mpe okobota mwana mobali; + mpe sikoyo komɛla vinyo to masanga ya makasi te, mpe kolya eloko moko ya mbindo te, mpo mwana akozala Monazare epai ya Nzambe banda na libumu ya libumu tii mokolo ya liwa na ye. + 8 Bongo Manoa abondelaki Yehova mpe alobaki ete: “Ee Nkolo na ngai, tiká moto ya Nzambe oyo otindaki azonga epai na biso, mpe ateya biso nini tokosala na mwana oyo akobotama.” 9 Mpe Nzambe ayokaki mongongo mwa Manoa; mpe anzelu ya Nzambe ayaki lisusu epai ya mwasi wana afandaki na elanga: kasi Manoa mobali na ye azalaki elongo na ye te. 10 Mwasi yango akei mbangu, akimaki mbangu, alakisaki mobali na ye, pe alobi na ye: "Tala, mobali abimeli ngai, oyo ayaki epai na ngai mokolo mosusu." 11 Mpe Manoa atɛlɛmaki mpe alandi mwasi na ye mpe ayaki epai ya mobali yango mpe alobi na ye ete: “Ozali moto oyo alobelaki mwasi yango?” Mpe alobaki ete: “Nazali.” 12 Mpe Manoa alobaki ete: “Sikoyo, tiká maloba na yo esalema.” Ndenge nini tokopesa mitindo na mwana, mpe tokosala ye ndenge nini?
1
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
+ 13 Mpe anzelu ya Yehova alobaki na Manoa ete: “Na makambo nyonso oyo nalobaki na mwasi + akeba.” + 14 Akoki kolya eloko moko te oyo euti na nzete ya vinyo, + mpe komɛla vinyo to masanga ya makasi te, + mpe kolya eloko moko ya mbindo te. + 15 Mpe Manoa alobaki na anzelu ya Yehova ete: “Nabondeli yo, tókanga yo, tii ntango tokobongisa mwana ya ntaba mpo na yo.” + 16 Mpe anzelu ya Yehova alobaki na Manoa ete: “Ata ozali kokanga ngai, nakolya limpa na yo te. Mpo Manoa ayebaki te ete azali anzelu ya Yehova. + 17 Mpe Manoa alobi na anzelu ya Yehova ete: “Nkombo na yo ezali nini, + mpo ntango maloba na yo ekosalema, tókumisa yo?” + 18 Mpe anzelu ya Yehova alobaki na ye ete: “Mpo na nini ozali kotuna nkombo na ngai boye, mpo ezali sekele?” 19 Bongo Manoa akamataki mwana ya ntaba na likabo ya mbuma, mpe apesaki yango na libanga mpo na Yehova. mpe Manoa ná mwasi na ye batalaki. + 20 Mpo esalemaki boye: ntango mɔtɔ ya mɔtɔ ezalaki komata na likoló longwa na etumbelo, anzelu ya Yehova amataki na mɔtɔ ya etumbelo. Mpe Manoa ná mwasi na ye batalaki yango, mpe bakweaki na bilongi na bango na mabele. + 21 Kasi anzelu ya Yehova abimelaki Manoa ná mwasi na ye lisusu te. Bongo Manoa ayebaki ete azali anzelu ya Yehova. 22 Mpe Manoa alobaki na mwasi na ye: “Tokokufa mpenza, mpo tomoni Nzambe.” + 23 Kasi mwasi na ye alobaki na ye ete: “Soki Yehova asepelaki koboma biso, mbɛlɛ alingaki kozwa likabo ya kotumba mpe likabo ya bilei na mabɔkɔ na biso te, + mpe alingaki koyebisa biso makambo nyonso wana te, + mpe alingaki koyebisa biso makambo lokola oyo na ntango oyo te.” 24 Mpe mwasi abotaki mwana mobali, mpe apesaki ye nkombo Samsone, mpe mwana akolaki, mpe Yehova apambolaki ye. + 25 Mpe elimo ya Yehova ebandaki kotambolisa ye na bantango mosusu na kaa ya Dani kati na Zora mpe Eshataole.
Basambisi 14 1 Mpe Samsone akitaki na Timnate, mpe amonaki mwasi moko na Timnate, ya bana basi ya Bafilistia. + 2 Mpe amataki, mpe ayebisaki tata na ye mpe mama na ye, mpe alobaki ete: “Namoni mwasi moko na Timnate na bana basi ya Bafilistia. + 3 Bongo tata na ye ná mama na ye balobi na ye ete: “Ezali ata mokolo moko te mwasi moko kati na bana basi ya bandeko na yo to na kati ya bato na ngai nyonso, oyo okozwa mwasi ya Bafilistia oyo bakatamaki ngenga te?” Mpe Samsone alobaki na tata na ye: “Zwá ye mpo na ngai; mpo asepelisaka ngai malamu. + 4 Nzokande tata na ye ná mama na ye bayebaki te ete ezali ya Yehova nde alukaki nzela mpo na kobundisa Bafilistia, mpo na ntango wana, Bafilistia bazalaki koyangela Yisraele. + 5 Bongo Samsone ná tata na ye ná mama na ye bakitaki na Timnate, mpe bakómaki na bilanga ya vinyo ya Timnate. + 6 Mpe elimo ya Yehova eyaki likoló na ye makasi, mpe apasolaki ye lokola alingaki kopasola mwana ya ntaba, mpe azalaki na eloko moko te na lobɔkɔ na ye. 7 Mpe akitaki, mpe asololaki na mwasi; mpe asepelisaki Samsone malamu. 8 Mpe nsima ya mwa ntango, azongi mpo na kokanga ye, mpe abalukaki mpo na komona ebembe ya nkosi. + 9 Mpe azwaki yango na mabɔkɔ na ye, mpe akobaki kolya, mpe ayaki epai ya tata na ye mpe mama na ye, mpe apesaki yango, mpe balyaki yango, kasi ayebisaki bango te ete abimisaki mafuta ya nzoi na ebembe ya nkosi.
2
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
10 Bongo tata na ye akitaki epai ya mwasi. mpo bilenge mibali basalelaki bongo. 11 Mpe esalemaki ete, ntango bamonoki ye, bamemaki baninga ntuku misato mpo na kozala elongo na ye. + 12 Mpe Samsone alobaki na bango ete: “Nakobimela bino lisese moko: soki bokoki kosakola yango na boumeli ya mikolo nsambo ya fɛti, + mpe nakopesa bino bilamba ntuku misato (30) mpe bilamba ntuku misato (30). 13 Kasi soko bokoki te kosakola yango ngai, nde bokopesa ngai nkasa ntuku misato mpe bilamba ya bobongoli ntuku misato. Balobaki na ye ete: “Bóbimisa lisese na yo, mpo tóyoka yango.” 14 Mpe alobaki na bango ete: “Eloko ya kolya ebimaki, mpe elɛngi ebimaki na moto ya makasi.” Mpe bakokaki te na mikolo misato kolimbola lisese yango. + 15 Mpe esalemaki ete na mokolo ya nsambo, balobaki na mwasi ya Samsone ete: “Bendisa mobali na yo, mpo ayebisa biso lisese, noki tótumba yo ná ndako ya tata na yo na mɔtɔ. ezali bongo te? + 16 Mwasi ya Samsone aleli liboso na ye mpe alobaki ete: “Oyinaka ngai mpe olingi ngai te. Mpe alobaki na ye ete: “Talá, nayebisaki yango tata na ngai te mpe mama na ngai te, mpe nakoyebisa yo yango?” 17 Mpe alelaki liboso na ye mikolo nsambo, ntango elambo na bango ezalaki koumela, mpe esalemaki ete na mokolo ya nsambo, ayebisaki ye, mpamba te abɛlaki ye mpasi. 18 Mpe bato ya engumba balobi na ye na mokolo ya nsambo liboso moi elala: “Eloko nini eleki mafuta ya nzoi? mpe nini eleki nkosi makasi? Mpe alobaki na bango ete: “Soki bozalaki kotimola na ngɔmbɛ-mobali na ngai te, bolingaki koyeba lisese na ngai te.” + 19 Mpe elimo ya Yehova eyaki likoló na ye, mpe akitaki na Ashkelone, mpe abomaki mibali ntuku misato kati na bango, mpe azwaki biloko na bango oyo bapunzaki, mpe apesaki bilamba mosusu epai ya bato oyo bazalaki kolimbola lisese. Mpe nkanda na ye epeli, mpe amataki na ndako ya tata na ye. 20 Kasi mwasi ya Samsone apesamaki na moninga na ye, oyo asalelaki lokola moninga na ye.
Basambisi 15 1 Kasi esalemaki ete nsima ya mwa ntango, na ntango ya kobuka blé, Samsone akendaki kotala mwasi na ye na mwana ya ntaba; mpe alobaki ete: “Nakokɔta epai ya mwasi na ngai na kati ya shambre.” Kasi tata na ye alingaki te ete akɔta. 2 Mpe tata wa ye alobaki ete: “Nakanisaki solo ete oyinaki ye mpenza; yango wana napesaki ye na moninga na yo: ndeko na ye ya mwasi azali kitoko koleka ye te? zwá ye, nabondeli yo, na esika na ye. + 3 Mpe Samsone alobaki mpo na bango ete: “Sikoyo, nakozala na mbeba te koleka Bafilistia, ata soki nazali kosepelisa bango.” + 4 Mpe Samsone akendaki mpe akangaki bafololo nkama misato (300), mpe azwaki mbeli ya mɔtɔ, mpe abalusaki mokila na mokila, mpe atyaki mbeli ya mɔtɔ na katikati na katikati ya mikila mibale. + 5 Mpe esilisaki kotumba ba-brand, atikaki yango ekende o kati ya mbuma ya Bafilistia oyo etɛlɛmaki, mpe atumbaki basoko nyonso mibale, mpe lisusu mbuma oyo etɛlɛmaki, elongo na bilanga ya vinyo mpe olive. 6 Bongo Bafilistia balobi: "Nani asali boye?" Bongo bazongiselaki bango ete: “Samesone, bokilo ya Motime, mpo akamataki mwasi na ye mpe apesaki ye na moninga na ye.” Mpe Bafilistia bayaki, mpe batumbaki ye ná tata na ye na mɔtɔ. + 7 Mpe Samsone alobaki na bango ete: “Ata bosali boye, nakozongisa mabe na bino, mpe nsima na yango nakotika.” + 8 Mpe abɛtaki bango na loketo mpe na loketo na kobomama monene, mpe akitaki mpe afandaki na nsɔngɛ ya libanga Etame. + 9 Bongo Bafilistia bamataki, mpe batyaki kaa na Yuda, mpe bapanzani na Lehi.
3
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
+ 10 Mpe bato ya Yuda balobaki ete: “Mpo na nini bozali komata mpo na kobundisa biso?” Bongo bazongiselaki bango ete: “Tozali komata mpo na kokanga Samsone, mpo na kosala ye ndenge asali biso.” + 11 Bongo mibali nkóto misato ya Yuda bakendaki na nsɔngɛ ya libanga Etame mpe balobaki na Samsone ete: “Oyebi te ete Bafilistia bazali bakonzi likoló na biso?” nini oyo osali biso? Mpe alobaki na bango ete: “Lokola bango basalaki ngai, ngai mpe nasali bango.” + 12 Balobaki na ye ete: “Tokiti mpo na kokanga yo, + mpo tópesa yo na lobɔkɔ ya Bafilistia.” Mpe Samsone alobaki na bango ete: “Bólapa ngai ndai ete bino moko bokokwea likoló na ngai te.” 13 Mpe balobaki na ye: Te; kasi tokokanga yo makasi, mpe tokopesa yo na loboko na bango. Mpe bakangaki ye na bansinga mibale ya sika, mpe bamemaki ye uta na libanga. 14 Mpe eyaki epai ya Lehi, Bafilistia bagangaki na ye: mpe Molimo mwa Nkolo ayaki likolo lya ye na makasi, mpe bansinga mizalaki likolo lya maboko ma ye ekomaki lokola lini oyo ezikisamaki na moto, mpe bansinga ya ye efungolamaki uta na maboko ma ye. 15 Mpe amonaki mokuwa ya sika ya mbanga ya mpunda, mpe asembolaki loboko na ye, mpe akangaki yango, mpe abomaki bato nkóto moko na yango. + 16 Mpe Samsone alobaki ete: “Nabomi bato nkóto moko na mokuwa ya mpunda, bitunga likoló na bitunga, + na mbanga ya mpunda.” 17 Mpe esalemaki ete, esilisaki koloba, ete abwakaki mokuwa ya mbanga libanda lya loboko la ye, mpe abengaki esika wana Ramatlehi. 18 Mpe azalaki na mposa makasi, mpe abengaki Yehova mpe alobaki ete: “Opesaki lobiko monene oyo na lobɔkɔ ya mosaleli na yo. 19 Nzokande Nzambe akatisaki esika moko ya libulu oyo ezalaki na mbanga, mpe mai ebimaki na yango; mpe esilaki komela, molimo mwa ye moyaki lisusu, mpe asekwi: yango wana abengaki nkombo ya yango Enhakore, eye ezali o Lehi kino lelo. + 20 Mpe asambisaki Yisraele na mikolo ya Bafilistia mbula ntuku mibale.
Basambisi 16 1 Bongo Samsone akendaki na Gaza, mpe amonaki kuna mwasi moko ya ndumba, mpe akɔtaki epai na ye. 2 Mpe bayebisaki Bagazi ete: “Samesone ayei awa.” Mpe bazingaki ye, mpe balandaki ye butu mobimba na ekuke ya engumba, mpe bafandaki kimia butu mobimba, balobi: “Na ntɔngɔ, soki moi ezali, tokoboma ye.” + 3 Mpe Samsone alalaki tii na midi ya butu, mpe atɛlɛmaki na midi ya butu, mpe azwaki baporte ya porte ya engumba + ná makonzí mibale, + mpe akendaki elongo na yango, + bar mpe nyonso, mpe atyaki yango na mapeka na ye, mpe amemaki yango tii na nsɔngɛ ya ngomba moko oyo ezali liboso ya Hebrone. 4 Mpe esalemaki ete na nsima, alingaki mwasi moko na lobwaku ya Soreke, oyo nkombo na ye ezalaki Dalila. + 5 Mpe bankolo ya Bafilistia bayaki epai na ye mpe balobi na ye ete: “Bóbenda ye, mpe talá esika nini nguya na ye monene ezali, mpe na nzela nini tokoki kolonga ye, mpo tókanga ye mpo na konyokola ye: mpe tokopesa yo mokomoko na biso biteni ya palata nkama zomi na moko.” + 6 Mpe Dalila alobaki na Samsone ete: “Nabondeli yo, yebisá ngai, epai wapi nguya na yo monene ezali, mpe na nini okoki kokangama na yango mpo na konyokola yo.” + 7 Mpe Samsone alobaki na ye ete: “Soki bakangi ngai na banzete nsambo ya motane oyo ekauki ata mokolo moko te, nakozala na bolɛmbu mpe nakozala lokola moto mosusu.” + 8 Bongo bankolo ya Bafilistia bamemeli ye manzaka nsambo ya motane oyo ekauki te, mpe akangaki ye na yango.
4
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
+ 9 Nzokande ezalaki na mibali oyo balalaki, bazalaki kofanda elongo na ye na shambre. Mpe alobaki na ye ete: “Bafilistia bazala likolo na yo, Samsone.” Mpe abukaki nsinga, lokola nsinga ya kobenda ebukani ntango esimbaka mɔtɔ. Na yango, makasi na ye eyebanaki te. 10 Mpe Delila alobaki na Samsone ete: “Talá, otyoki ngai mpe olobi na ngai lokuta. 11 Mpe alobaki na ye ete: “Soki bakangi ngai na bansinga ya sika oyo esimbamaki naino te, nakozala na bolɛmbu mpe nakozala lokola moto mosusu.” + 12 Na yango, Dalila akamataki bansinga ya sika mpe akangaki ye na yango, mpe alobaki na ye ete: “Bafilistia bakwela yo, Samsone.” Mpe bato ya lokuta bazalaki kozela na shambre. Mpe abukaki yango na mabɔkɔ na ye lokola nsinga. 13 Bongo Dalila alobaki na Samsone ete: “Kino sikoyo osiliki kosɛka ngai mpe olobi na ngai lokuta. Mpe alobaki na ye ete: “Soki otongi bikanga nsambo ya motó na ngai na monyama.” + 14 Mpe akangaki yango na nsɔngɛ mpe alobaki na ye ete: “Bafilistia bazala likoló na yo, Samsone.” Mpe alamuki na pongi na ye, mpe akendaki na pini ya likonzí, mpe na monyama. 15 Mpe alobi na ye: "Ndenge nini okoki koloba: Nalingi yo, nzokande motema na yo ezali na ngai te?" oseki ngai mbala misato oyo, mpe oyebisaki ngai te wapi bokasi bo yo bonene bozali. 16 Mpe esalemaki, ntango azalaki kofina ye mokolo na mokolo na maloba ma ye, mpe alendisaki ye, boye molimo mwa ye motungisamaki kino liwa; 17 Ayebisaki ye motema na ye mobimba, pe alobi na ye: "Razolo eyei na motó na ngai te; mpo nazalaki Monazare epai ya Nzambe uta na libumu ya mama na ngai: soko nakatami nsuki, makasi na ngai ekolongwa uta na ngai, mpe nakokoma na botau, mpe nakozala lokola moto mosusu nyonso. + 18 Mpe ntango Dalila amonaki ete ayebisaki ye motema na ye mobimba, atindaki mpe abengaki bankolo ya Bafilistia, mpe alobi ete: “Bómata mbala moko oyo, mpo alakisaki ngai motema na ye mobimba.” Bongo bankolo ya Bafilistia bayaki epai na ye, mpe bamemaki mbongo na loboko na bango. 19 Mpe alalisaki ye na mabolongo na ye; mpe abengaki mobali, mpe atindaki ye kokata nsuki nsambo ya motó na ye; mpe abandaki kotungisa ye, mpe bokasi bwa ye ekendeki uta na ye. + 20 Mpe alobaki ete: “Bafilistia bazala likoló na yo, Samsone.” Mpe alamuki na mpɔngi na ye, mpe alobaki ete: “Nakobima lokola na bantango mosusu liboso, mpe nakoningana.” Mpe ayebaki te ete Yehova alongwaki epai na ye. + 21 Kasi Bafilistia bakangaki ye, mpe babimisi miso na ye, mpe bakitisaki ye na Gaza, mpe bakangaki ye na minyɔlɔlɔ ya motako; mpe azalaki konika o ndako ya boloko. 22 Nzokande, nsuki ya motó na ye ebandaki kokola lisusu nsima ya kokata ye nsuki. + 23 Bongo bankolo ya Bafilistia bayanganisaki bango esika moko mpo na kopesa mbeka monene epai ya nzambe na bango Dagone mpe kosepela. 24 Mpe ntango bato bamonaki ye, bakumisaki nzambe na bango, mpo balobaki ete: “Nzambe na biso apesi na mabɔkɔ na biso monguna na biso, mpe mobebisi mboka na biso, oyo abomaki mingi kati na biso.” 25 Mpe esalemaki ete, ntango mitema na bango esepelaki, balobaki ete: “Bóbenga Samsone, mpo asala biso masano.” Mpe babengaki Samsone libanda ya ndako ya boloko; mpe asali bango masano: mpe batyaki ye na katikati ya makonzí. + 26 Mpe Samsone alobaki na elenge mobali oyo asimbi ye na lobɔkɔ: “Tiká ngai nayoka makonzí oyo ndako etɛlɛmi likoló na yango, mpo natɛlɛma likoló na yango.” 27 Sikawa ndako etondaki na mibali mpe basi; mpe bankolo banso ba Bafilistia bazalaki kuna; mpe ezalaki likolo lya nsamba soko mibali mpe basi nkoto misato, baye bamonoki ntango Samsone azalaki kosala masano. + 28 Mpe Samsone abengaki Yehova mpe alobaki ete: “Ee Nkolo Nzambe, kanisá ngai, nabondeli yo, mpe lendisá ngai, nabondeli yo, kaka mbala moko oyo, Ee Nzambe, + mpo nakoka kozongisa mabe mbala moko na Bafilistia mpo na miso na ngai mibale.”
5
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
+ 29 Mpe Samsone asimbaki makonzí mibale ya katikati oyo ndako etɛlɛmaki likoló na yango, mpe oyo etombolaki yango likoló na yango, moko na lobɔkɔ na ye ya mobali mpe mosusu na lobɔkɔ na ye ya mwasi. + 30 Mpe Samsone alobaki ete: “Tiká nakufa elongo na Bafilistia.” Mpe amigumbamaki na makasi na ye nyonso; mpe ndako ekweyaki likolo lya bankolo, mpe likolo lya bato banso baye bazalaki o kati. Bongo bakufi oyo abomaki na liwa na ye bazalaki mingi koleka oyo abomaki na bomoi na ye. + 31 Bongo bandeko na ye mpe bato nyonso ya ndako ya tata na ye bakitaki, mpe bakangaki ye, mpe bamemaki ye, mpe bakundaki ye na katikati ya Zora mpe Eshataole na esika ya kokundama ya Manoa tata na ye. Mpe asambisaki Yisraele mbula ntuku mibale.
Lisoló ya kolimbola Lisolo ya Samsone, oyo ezwami na Basambisi mokapo 13 kino 16 ya Biblia King James (KJV), ezali moko ya masolo ya nsɔmɔ na Makomami. Ezali kolobela bomoi ya moto oyo apesamaki na lolenge ya kokamwa makasi oyo eleki ya bomoto na Molimo ya Nzambe, nzokande anyokwamaki na botau ya moto ye moko, boyokani ya molimo, mpe kokweya ya mawa oyo elandaki na bosikoli ya nsuka.
Eteni ya 1: Bokabwani ya lisolo ya vɛrsɛ na vɛrsɛ Mokapo 13: Lisakoli mpe mbotama ya Samasona Milongo 1–5 : Yisalaele esali lisusu mabe na miso ya Nkolo, esali ete mibu ntuku minei ya minyoko na Bafilistia. Anzelu ya Nkolo abimi na mwasi ya kobota ya Manoa (ya libota ya Dan), asakoli ete akozwa zemi mpe akobota mwana mobali. Akozala Monazare epai ya Nzambe banda na libumu , mpe akobanda kobikisa Yisalaele na lobɔkɔ ya Bafilistia. Milongo 6–14 : Mwasi ya Manoa azongeli botali epai ya mobali na ye. Manoah abondeli mpo Anzelu azonga mpo na kolakisa bango ndenge ya kobɔkɔla mwana. Anzelu abimi lisusu, azongeli bipekiseli ya Banazare: mama asengeli koboya vinyo, masanga makasi, mpe bilei ya mbindo, mpe rasoir moko te ekosimba motó ya mwana mobali ata mokolo moko te. Milongo 15–23 : Manoa apesi mwana ya ntaba lokola mbeka ya kotumba. Anzelu amati na lola na lolemo ya etumbelo, kolakisa bomoto na Ye ya bonzambe. Manoa azali kobanga ete bakokufa mpo bamoni Nzambe, kasi mwasi na ye akitisi ye motema ete soki Nkolo alingaki koboma bango, mbɛlɛ andimaki likabo na bango te to alingaki kolakisa bango makambo yango te. Milongo 24–25 : Mwasi aboti mwana mobali mpe apesi ye nkombo Samsone . Mwana akoli, mpe Nkolo apambolaka ye. Molimo ya Nkolo ebandi kotinda ye na bantango mosusu na Mahane-dan , kati na Zora mpe Eshataol. Mokapo 14: Libala mpe Lisese Milongo 1–4 : Samsone akiti na Timnate, amoni mwasi moko ya Mofilistia, mpe asengi ete baboti na ye bazwa ye mpo na mwasi na ye. Baboti na ye batɛmɛli ete abalaki mwasi moko ya Bafilistia oyo bakatamaki ngenga te, kasi makomi yango emonisi ete yango ezalaki ya Nkolo , oyo alukaki libaku mpo na kobundisa Bafilistia, oyo na ntango wana bazalaki koyangela Yisraele.
6
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
Milongo 5–9 : Na nzela ya Timnate, mwana ya nkosi azali konguluma na Samsone. Molimo ya Nkolo eyei na makasi likolo na ye, mpe apasoli nkosi na maboko mpamba lokola nde ezali mwana ya ntaba. Na nsima, azongi mpe akuti ebele ya nzoi mpe mafuta ya nzoi na ebembe ya nkosi. Aliaka mafuta ya nzoi mpe apesaka mwa ndambo na baboti na ye kozanga koyebisa bango esika oyo yango eutá. Milongo 10–20 : Samsone asali elambo ya libala elongo na baninga ntuku misato ya Bafilistia. Azali kotya lisese moko oyo esimbami na pari: “Na molyi ebimaki misuni, mpe na moto ya makasi ebimaki elengi.” Lokola bakokaki te kosilisa yango na mikolo misato, Bafilistia babangisaki mwasi ya libala ya Samasona, mpe batindi ye na makasi ete abenda eyano epai na ye. Aleli tii ntango akoyebisa ye, mpe amonisi yango epai ya mibali. Lokola asilikaki mpo na kotɛka na bango, Samsone abomi mibali ntuku misato ya Bafilistia ya Askelone mpo na kofuta pari, asundoli mwasi na ye na nkanda, mpe azongi na ndako ya tata na ye ntango mwasi na ye apesameli mobali na ye ya malamu koleka. Mokapo 15: Kozongisa mabe, mokuwa ya mbanga, mpe kosikola Milongo 1–8 : Na ntango ya kobuka blé, Samsone akei kotala mwasi na ye elongo na mwana ya ntaba, kaka mpo na kokuta tata na ye apesi ye na moninga na ye mpe apesi leki na ye ya mwasi na esika na ye. Na nkanda makasi, Samasona akangaki bafololo nkama misato , akangisaki yango na mokila na mokila na biloko ya mɔ́tɔ na katikati, mpe abimisi yango na masangu oyo etɛlɛmi, na bilanga ya vinyo mpe na bilanga ya olive ya Bafilistia, mpe atumbaki yango mobimba. Mpo na kozongisa mabe, Bafilistia batumbaki mwasi mpe bokilo ya Samsone mpe bakufaki. Kolakaka ete akozongisa mabe, Samsone abomi motango monene ya Bafilistia ("loketo mpe loketo na kobomama monene") mpe azongi nsima na libanga ya Etame. Milongo 9–13 : Bafilistia bakaa na Yuda mpo na koluka Samsone. Bato nkóto misato ya Yuda bakei na libanga ya Etame, bazali kobanga ete Bafilistia bakozongisa mabe na bango moko. Bakangi Samasona na bansinga mibale ya sika mpe bapesaki ye epai ya monguna. Milongo 14–20 : Lokola Samsone azali kopusana penepene na Bafilistia na Lehi kogangaka na elonga, Molimo ya Nkolo eyei na nguya likolo na ye. Nsinga oyo ezali na mabɔkɔ na ye ekómi lokola lin oyo ezikisami na mɔtɔ, mpe bansinga na ye enyangwa. Lokola azwi mokuwa ya sika ya mbanga ya mpunda , abɛti Bafilistia nkóto moko. Na nsima, lokola mposa ya mai esilisi ye, azali kobelela Nzambe; Nzambe akaboli esika moko ya mabulu na Lehi, mpe mai ebimi mpo na kosekwisa ye (kopesa esika yango nkombo En-hakkore ). Samsone asambisaki Yisraele na mikolo ya Bafilistia na boumeli ya mbula ntuku mibale . Mokapo 16: Dalila, Bokangami, mpe Elonga ya Nsuka Milongo 1–3 : Samsone akei na Gaza, akei kotala mwasi moko ya ndumba, mpe akangami na Bagazi oyo bakani koboma ye na ntongo. Na midi ya butu, Samasona atɛlɛmi, apasoli baporte ya engumba na makonzí na yango elongo na makonzí mibale mpe mbeli, atombolaki yango na mapeka na ye, mpe amemi yango tii na nsɔngɛ ya ngomba liboso ya Hebrone. Milongo 4–14 : Samsone akweyi na bolingo na Delila na lobwaku ya Sorek. Bakonzi ya Bafilistia bapesaka ye kanyaka na palata monene mpo na koyeba sekele ya makasi na ye monene. Dalila atunaki ye mituna mbala na mbala: Lokuta ya liboso: Kangá ngai na ba withes nsambo ya vert (nsinga ya arc ya mai) oyo ekauki ata mokolo moko te, mpe nakozala na bolɛmbu. (Elongi; akanga bango lokola nsinga).
7
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
Lokuta ya mibale: Kangá ngai nokinoki na bansinga ya sika oyo bato bazalaki kofanda ata mokolo moko te. (Alongi te; akati yango na maboko na ye lokola nsinga). Lokuta ya misato: Tika ba lock nsambo ya motó na ngai na monyama ya tisser. (Alongi te; abendi mosika pin mpe makonzí). Milongo 15–22 : Alɛmbi na kolela mpe kotungisa na ye ya mokolo na mokolo, Samsone na nsuka ayebisi ye bosolo ya mobimba: raso esimbaki motó na ye ata mokolo moko te, mpo azali Monazari epai ya Nzambe uta kobotama; soki bakati motó na ye, makasi na ye ekotika ye. Delila azali kolɛmbisa ye mpo alala na mabɔlɔngɔ, abengi mobali moko mpo alongola ye nsuki nsambo mpe akitisi ye. Bafilistia balongoli ye miso, bakangi ye na minyɔlɔlɔ ya motako, mpe na makasi anika mbuma na ndako ya bolɔkɔ na Gaza. Na ntango yango, nsuki na ye ebandi kozonga lisusu. Milongo 23–31: Bakonzi ya Bafilistia basangani mpo na mbeka monene epai ya nzambe na bango Dagone , kosepelaka ete nzambe na bango apesi monguna na bango na maboko na bango. Bamemi Samsone akufá miso na kati ya masano mpo na kosala ye lisano. Samasona asɛngi mwana mobali oyo azali kotambwisa ye atika ye ayoka makonzí oyo ezali kosimba tempelo. Lokola azali kobondela Nzambe na molende nyonso mpo na kozwa makasi ya nsuka mpo na kozongisa mabe na miso na ye mibale oyo ekufá miso, Samasona amisimbaki na makonzí mibale ya katikati. Na kopusana makasi kogangaka, "Tika nakufa elongo na Bafilistia!" , ndako yango ekwei, mpe ebomi Bafilistia mingi na liwa na ye koleka na boumeli ya bomoi na ye mobimba. Libota na ye bazwi nzoto na ye mpe bakundi ye kati na Zora mpe Eshataole.
Eteni 2: Mateya ya ntina mpe bosaleli ya bomoi 1. Likama ya kozala na boyokani na bizaleli malamu mpe na elimo Liteya: Samasona azalaki kosakana na mɔtɔ mbala na mbala. Azalaki mbala na mbala kobuka bilaka na ye ya Banazare (kosimba bibembe oyo ekufá, kosala boyokani na basi ya bapaya ya mbindo, mpe komipesa na bamposa na ye ya mosuni). Akanisaki ete likabo na ye ya bonzambe epesaki ye bobateli ya lisumu ya moto ye moko. Bosaleli ya bomoi: Makabo ya molimo, batalanta, to bisika ya bokambi elongoli moto moko te na bopesi sango ya bizaleli malamu. Ba compromis ya mike oyo ekangami te, masumu ya sekele, mpe ba rationalisations ebebisaka mokemoke bosembo ya moto ye moko, ememaka na esika ya kokufa miso ya molimo esika wapi bozangi bokengi ekendeke kozanga komonana kino likama ekobeta. 2. Nzambe asalelaka bambɛki oyo ezali na mbeba mpo na kokokisa mikano na ye Liteya: Atako Samasona azalaki na mabunga minene, azalaki kosala makambo na mbalakaka, mpe amipesaki, Nzambe asalelaki ye lokola esaleli mpo na kopekisa minyoko ya Bafilistia. Uta ebandeli, Nzambe asalaki na nzela ya maponi ya botomboki ya Samsone mpo na kokokisa mwango na Ye ya bosikoli mpo na Yisalaele. Kosalela bomoi: Atako Nzambe azali mokonzi mpe akoki kosala na bolɛmbu mpe kozanga botosi ya bato, kozanga botosi ememaka mbuma mabe. Ngolu esikolaka, kasi elongolaka te mpasi mpe bampota ya maponi ya mabe. Tosengeli kosala makasi mpo na kosalela Nzambe na botosi ya motema mobimba na esika ya kotia motema na ngolu na Ye mpo na kobikisa biso na bomoi ya kozanga kokanisa.
8
Samson: Vivre makasi, Kufa makasi koleka
3. Nguya ya Bobulisi mpe Liziba ya Bokasi ya Solo Liteya: Bokasi ya Samasona ezalaki mpenza ata moke te misisa ya nzoto; ezalaki makoki oyo eleki ya bomoto oyo ekangisamaki mbala moko na boyokani na ye ya kondimana na Nzambe, oyo emonisami na komipesa na ye lokola Monazare. Ntango nsuki na ye ekatamaki —te mpo ete nsuki ezali na bizaleli ya maji, kasi mpo ete emonisaki bomipesi na ye ya nsuka ya bosembo ya kondimana —Molimo ya Nkolo alongwaki uta na ye. Kosalela bomoi: Bokasi ya solo ya molimo, bokasi ya koyika mpiko, mpe bopusi euti mpenza na kotikala na boyokani na Nzambe. Ntango tobukaka bomipesi na biso epai na Ye mpe totie motema na bozwi na bisomei, tomimonaka na nguya ya molimo te, tozali na likama, mpe tozalaka baombo ya nguya ya mokili. 4. Boyamboli, Bozongisi, mpe Mawa ya Nsuka ya Nzambe Liteya: Ata nsima ya kobɛtama na nse ya mabanga —akufi miso, koyokisama nsɔni, mpe konika mbuma na ndako ya bolɔkɔ —Sameson akutanaki na mbongwana. Likambo ya ntina mingi, nsuki na ye ebandaki lisusu kokola . Na bantango na ye ya nsuka, Samsone azongaki epai ya Nzambe na losambo ya kozanga elikya, mpe Nzambe ayanolaki, kopesaka ye makasi mpo na kokokisa libiangi na ye ya nsuka. Kosalela bomoi: Ezali ata moke te tard mpo na kozonga epai ya Nzambe. Ata soki okweyi mosika boni, osali mabe boni, to bomoi na yo eyokani lokola ebukani, Nzambe azali Nzambe ya bozongisi. Motema ya koyambola mpe losambo ya nsuka ya komipesa ekoki naino kozwa ngolu mpe ntina na maboko na Ye.
9