Yefeta moto ya Gileadi Basambisi 11 1 Nzokande Yefeta Mogileadi azalaki moto ya nguya ya mpiko, mpe azalaki mwana ya mwasi ya ndumba. 2 Mpe mwasi ya Gileade abotaki bana mibali; mpe bana mibali ba mwasi na ye bakolaki, mpe babengani Yefeta mpe balobaki na ye ete: “Okozwa libula na ndako ya tata na biso te; mpo ozali mwana ya mwasi mopaya. + 3 Bongo Yefeta akimaki bandeko na ye mpe afandaki na mokili ya Tobe. 4 Mpe esalemaki ete na nzela ya ntango, bana ba Amona babandaki etumba na Yisalaele. + 5 Mpe esalemaki boye: ntango bana ya Amona babundisaki Yisraele, mikóló ya Gileade bakendaki kobimisa Yefeta na mokili ya Tobe. 6 Mpe balobaki na Yefeta ete: “Yaka, zala mokambi na biso, + mpo tóbunda elongo na bana ya Amona.” + 7 Mpe Yefeta alobaki na mikóló ya Gileadi ete: “Boyinaki ngai te mpe bobenganaki ngai na ndako ya tata na ngai te?” mpe mpo na nini boyei epai na ngai sikawa ntango bozali na mpasi? + 8 Mpe mikóló ya Gileade balobaki na Yefeta ete: “Yango wana tozongi epai na yo sikoyo, mpo okende elongo na biso, mpe obunda na bana ya Amona, mpe ozala mokonzi na biso ya bafandi nyonso ya Gileade.” + 9 Mpe Yefeta alobaki na mikóló ya Gileade ete: “Soki bozongisi ngai na ndako mpo na kobunda na bana ya Amona, mpe Yehova abimisi bango liboso na ngai, nakozala motó na bino?” + 10 Mpe mikóló ya Gileade balobaki na Yefeta ete: “Yehova azala motatoli kati na biso, soki tosali bongo te engebene maloba na yo.” + 11 Bongo Yefeta akendaki elongo na mikóló ya Gileade, mpe bato bakómisaki ye mokonzi mpe kapitɛni na bango, mpe Yefeta alobaki maloba na ye nyonso liboso ya Yehova na Mizipa. + 12 Mpe Yefeta atindaki bamemi-nsango epai ya mokonzi ya bana ya Amona ete: “Ozali na likambo nini na ngai, mpo oyei kobunda na ngai mpo na kobunda na mokili na ngai?” + 13 Mpe mokonzi ya bana ya Amona ayanolaki na bamemi-nsango ya Yefeta ete: “Mpo ete Yisraele alongolaki mokili na ngai, ntango babimaki na Ezipito, banda na Arnone tii na Yaboke mpe tii na Yordani.
1
Yefeta moto ya Gileadi
14 Mpe Yefeta atindaki lisusu bamemi-nsango epai ya mokonzi ya bana ya Amona. + 15 Mpe alobaki na ye ete: “Yefeta alobi boye: “Yisraele alongolaki mokili ya Moaba te mpe mokili ya bana ya Amona te. + 16 Kasi ntango Yisraele amataki longwa na Ezipito, mpe atambolaki na esobe tii na Mbu Motane, mpe akómaki na Kadeshe; + 17 Bongo Yisraele atindaki bamemi-nsango epai ya mokonzi ya Edome + mpe balobi ete: “Nabondeli yo, tiká naleka na mokili na yo. Bongo batindaki batindi epai ya mokonzi ya Moabe, kasi andimaki te, mpe Yisraele afandaki na Kadeshe. + 18 Bongo bakatisaki esobe, mpe bazingaki mokili ya Edome + mpe mokili ya Moabe, mpe bayaki na ngámbo ya ɛsti ya mokili ya Moaba, mpe batyaki kaa na ngámbo mosusu ya Arnone, kasi bakómaki na ndelo ya Moaba te, + mpo Arnone ezalaki ndelo ya Moabe. 19 Mpe Yisraele atindaki bamemi-nsango epai ya Sihone mokonzi ya Baamore, mokonzi ya Heshibone; + mpe Yisalaele alobaki na ye ete: “Tobondeli yo, tiká tóleka na mokili na yo mpe tókɔta na esika na ngai.” + 20 Kasi Sihone atyelaki Yisraele motema te ete aleka na ngámbo na ye, + kasi Sihone ayanganisaki bato na ye nyonso esika moko, mpe atyaki mpunda na Yahaze mpe abundisaki Yisraele. + 21 Mpe Yehova Nzambe ya Yisraele apesaki Sihone ná bato na ye nyonso na lobɔkɔ ya Yisraele, mpe babɛtaki bango, + bongo Yisraele azwaki mokili mobimba ya Baamore, bafandi ya mboka yango. + 22 Mpe bazwaki bisika nyonso ya Baamore, banda na Arnone tii na Yaboke, mpe banda na esobe tii na Yordani. + 23 Bongo sikoyo Yehova Nzambe ya Yisraele alongoli Baamore liboso ya bato na ye Yisraele, + mpe yo nde osengeli kozwa yango? 24 Okozala te na biloko oyo nzambe na yo Kemosh apesi yo ozala na yango? Bongo moto nyonso oyo Yehova Nzambe na biso akobengana liboso na biso, tokozwa bango. 25 Mpe sikawa ozali eloko moko eleki Balaka mwana ya Zipore, mokonzi ya Moabe? abundaki na Yisraele, to abundaki na bango, . + 26 Ntango Yisraele afandaki na Heshibone mpe na bamboka na yango, mpe na Aroere mpe na bingumba na yango, mpe na bingumba nyonso oyo ezali pembenipembeni ya libongo ya Arnone, mbula nkama misato? yango wana mpo na nini bozongisi bango te o kati ya ntango wana? + 27 Yango wana nasali yo lisumu te, + kasi yo nde ozali kosala ngai mabe mpo na kobunda na ngai. 28 Nzokande mokonzi ya bana ya Amona ayokaki te maloba ya Yefeta oyo atindaki ye. + 29 Bongo elimo ya Yehova eyaki likoló na Yefeta, mpe alekaki Gileade mpe Manase, + mpe alekaki Mizipa + ya Gileade, + mpe longwa na Mizipa + ya Gileade + alekaki epai ya bana ya Amona. + 30 Mpe Yefeta alapaki ndai epai ya Yehova, + mpe alobaki ete: “Soki okopesa bana ya Amona na mabɔkɔ na ngai.” + 31 Bongo ekozala ete eloko nyonso oyo ekobima na baporte ya ndako na ngai mpo na kokutana na ngai, ntango nakozonga na kimya epai ya bana ya Amona, ekozala mpenza ya Yehova, mpe nakopesa yango lokola likabo ya kotumba. 32 Bongo Yefeta alekaki epai ya bana ya Amona mpo na kobunda na bango; mpe Yehova apesaki bango na mabɔkɔ na ye. 33 Mpe abetaki bango uta na Aroere, kutu kino okoya o Miniti, kutu bingumba ntuku mibale, mpe kino na patatalu ya bilanga ya vinyo, na kobomama mingi mpenza. Boye bana ya Amona bakitanaki liboso ya bana ya Yisraele. + 34 Mpe Yefeta ayaki na Mizipa na ndako na ye, mpe talá, mwana na ye ya mwasi abimaki mpo na kokutana na ye na mabɛ́lɛ mpe na mabina. pembeni na ye azalaki na mwana mobali to mwana mwasi te.
2
Yefeta moto ya Gileadi
35 Mpe esalemaki ete, ntango amonaki ye, apasolaki bilamba na ye, mpe alobaki ete: “Mawa, mwana na ngai ya mwasi!” okitisi ngai mpenza, mpe ozali moko na baoyo bazali kotungisa ngai: mpo nafungoli Yehova monɔkɔ na ngai, mpe nakoki kozonga nsima te.” + 36 Mpe alobi na ye ete: “Tata na ngai, soki ofngoli Yehova monɔkɔ na yo, salá ngai ndenge oyo ebimi na monɔkɔ na yo; mpamba te Yehova azongisi mabe mpo na yo na banguna na yo, kutu bana ya Amona.” + 37 Mpe alobi na tata na ye ete: “Tika likambo oyo esalema mpo na ngai. 38 Mpe alobaki ete: “Kende.” Mpe atindaki ye akende sanza mibale: mpe akendaki elongo na baninga na ye, mpe alelaki bongɔndɔ na ye na bangomba. 39 Mpe esalemaki ete na nsuka ya sanza mibale, azongaki epai ya tata na ye, oyo asalaki elongo na ye elako na ye oyo alapaki ndai: mpe ayebaki moto moko te. Mpe ezalaki momeseno na Yisraele, . + 40 Mbula na mbula bana basi ya Yisraele bazalaki kokende kolela mwana mwasi ya Yefeta Mogileadi mikolo minei na mbula moko.
Basambisi 12 1 Mpe bato ya Efraime bayanganaki esika moko, mpe bakendaki na nɔrdi, mpe balobi na Yefeta: “Mpo na nini oleki mpo na kobunda na bana ya Amona, mpe obengaki biso te tókende elongo na yo?” tokotumba ndako na yo likolo na yo na moto. 2 Mpe Yefeta alobaki na bango ete: “Ngai ná bato na ngai tozalaki na kowelana makasi na bana ya Amona; mpe ntango nabengaki bino, bobikisaki ngai na maboko ma bango te. + 3 Mpe ntango namonaki ete bobikisaki ngai te, natyaki bomoi na ngai na mabɔkɔ na ngai, + mpe nakatisaki bana ya Amona, + mpe Yehova apesaki bango na lobɔkɔ na ngai. + 4 Bongo Yefeta ayanganisaki bato nyonso ya Gileadi mpe abundisaki Efraime, mpe bato ya Gileadi babɛtaki Efraime, + mpamba te balobaki ete: “Bino Ba-Gileadi bozali bakimi na Efraime na kati ya Baefraime mpe na kati ya Bamanase.” + 5 Mpe Bagileadi bakataki nzela ya Yordani liboso ya Baefraime, mpe esalemaki boye: “BaEfraime oyo bakimaki, balobaki ete: “Tiká nakatisa; bato ya Gileade balobi na ye ete: “Ozali Moefraime?” Soki alobaki ete: Te; 6 Bongo balobi na ye: "Lobá sikoyo Shibolete; Bongo bakangaki ye, mpe babomaki ye na nzela ya Yordani, mpe na ntango wana bato nkóto ntuku minei na mibale (42 000) Baefraime bakufaki. + 7 Mpe Yefeta asambisaki Yisraele mbula motoba. Bongo Yefeta Mogileadi akufaki, mpe akundamaki na moko ya bingumba ya Gileade.
Lisoló ya kolimbola Lisolo ya Yefeta , oyo ezwami na Basambisi Mokapo 11 mpe 12 ya Biblia ya King James, ezali moko ya masolo ya nguya, ya mindondo mpe ya mawa mingi na Kondimana ya Kala. Ezali na mobundi moko ya nguya oyo libota na ye eboyaki mpe atɛlɛmi mpo na kobikisa Yisalaele, kaka na motambo na ndai moko ya mawa mpe na nsima akɔtaki na etumba ya bana-mboka ya bololo.
Eteni 1: Molongo na Molongo Bokabwani ya Basambisi Mikapo 11–12 Basambisi Mokapo 11: Kobima ya Yefeta mpe matata ya Baamona 11:1–3 — Makambo ya kala mpe bokangami ya Yefeta Yefeta akotisami lokola "moto ya nguya ya mpiko," kasi azali mwana ya mwasi ya ndumba. Tata na ye, Gileade, azali na bana mibali ya lokumu oyo babenganaki Yefeta mpo ete azwa libula te. Yefeta
3
Yefeta moto ya Gileadi
akimi na mokili ya Tobe, epai wapi etuluku ya "bato ya mpamba" (babenganami to bato ya mpambampamba) basanganaki zingazinga na ye mpe balandi ye lokola mokambi na bango. 11:4–11 — Bankulutu ya Gileadi balukaka lisalisi Ntango Baamona babundi na Yisraele, bankulutu ya Gileadi bamoni ete bazali na mposa ya mokonzi ya basoda. Bakei na mokili ya Tobe mpo na kosɛnga Yefeta akamba bango. Na ebandeli Yefeta akutani na bango mpo na likambo oyo baboyaki na bango kala, kasi bandimaka ete soki akambaki bango mpo na kolonga, akokóma mokonzi ya bato nyonso oyo bafandi na Gileadi. Batye elembo na ndai oyo liboso ya Nkolo na Mizipa. 11:12–28 — Masolo ya Diplomasi mpe ya Teoloji ya Yefeta Liboso ya kobunda, Yefeta atindi bamemi-nsango epai ya mokonzi ya Baamona, mpo na kotuna mpo na nini bazali kobundisa mokili ya Yisraele. Mokonzi ya Baamona alobi ete Yisalaele ezwaki mabele na bango ntango babimaki na Ezipito. Yefeta ayanoli na bobateli ya lisolo mpe ya teoloji ya sikisiki: Yisalaele ezwaki mabele na Amona to Moabe te, kasi na Sihone, mokonzi ya Baamore, oyo Nzambe apesaki ye na maboko na bango. Azali kotelemela lotomo ya Amona ya komilelalela nsima ya mibu nkama misato ya bofandisi na kimia mpe atiki bosambisi na Nkolo. Mokonzi ya Amona azali koboya nsango yango. 11:29 — Kopesa nguya na elimo "Bongo Molimo ya Nkolo eyaki likolo ya Yefeta." Lokola Nzambe apesi ye nguya, Yefeta atambolaki na Gileade mpe na Manase, asangisi basoda, mpe atamboli epai ya Baamona. 11:30–31 — Ndai ya Yefeta na mbalakaka Liboso ya etumba, Yefeta alaki ndai epai ya Nkolo: soki Nzambe apesi Baamona na maboko na ye, eloko nyonso oyo ekobima na baporte ya ndako na ye mpo na kokutana na ye ntango akozonga na kimya ekozala ya Nkolo, mpe akopesa yango lokola likabo ya kotumba. 11:32–33 — Elonga likolo ya Amona Yefeta akei liboso mpe abundi na Baamona. Na lisalisi ya Nkolo, azali kopesa bango bolongi monene na kati ya bingumba ntuku mibale, kotindika Baamona liboso ya bana ya Yisalaele. 11:34–40 — Bozongi na ndako ya mawa mpe kokokisama ya ndai Yefeta azongi na ndako na ye na Mizipa. Mwana na ye se moko —mwana na ye ya mwasi —abimi mpo na kokutana na ye azali kobina na ba timbres. Lokola mawa ebɛti ye, Yefeta apasoli bilamba na ye mpe aleli ndai na ye, amoni ete akoki kozongisa yango te. Mwana na ye ya mwasi amikitisi na mpiko nyonso, asɛngi kaka sanza mibale mpo na kokende na bangomba elongo na baninga na ye mpo na kolela ngɔndɔ na ye. Nsima ya sanza mibale, azongi, mpe Yefeta akokisaki ndai na ye epai na ye. Likambo oyo ekomi bonkoko ya mbula na mbula esika bana basi ya Yisalaele balelaka ye mikolo minei mbula na mbula. Bazuzi Mokapo 12: Etumba ya bana mboka na Efraime mpe Bazuzi oyo balandaki 12:1–3 — Botungisi ya Efraime Bato ya lolendo ya Efraime bayangani mpe bakatisi na Zafone, mpe bakutanaki na Yefeta na nkanda nyonso. Bamileli ete akendaki kobunda na Amona kozanga kobenga bango mpo na kosalisa, mpe bazali kobangisa ete bakotumba ndako na ye elongo na ye na kati. Yefeta ayanoli ete ye ná bato na ye babelelaki lisalisi ntango bazalaki na mpasi makasi, kasi Efraime abikisaki bango te.
4
Yefeta moto ya Gileadi
12:4–6 — Etumba ya bana mboka mpe Momekano ya "Shibboleth". Yefeta asangisi bato ya Gileade mpe abundi na Efraime, alongi bango. Bato ya Gileadi bakangaki bisika oyo Ebale Yordani eleka. Ntango Baefraime oyo bazali kokima bamekaka kokatisa nsima, bakɛngɛli bamekaka bango na kosɛngáká bango báloba liloba “Shibolote.” Lokola lokótá ya Efraime ekoki kobenga mongongo ya "sh" te, babengaka yango "Sibboleth." Kabo wana ya nkota ezali kobimisa bango polele, mpe yango esalaki ete báboma Baefraime 42 000. 12:7 — Liwa ya Yefeta Yefeta asambisaki Yisraele mbula motoba liboso akufa. Bakundi ye na moko ya bingumba ya Gileade.
Eteni 2: Mateya ya ntina mpe bosaleli ya bomoi 1. Nzambe akoki kosalela bato oyo babenganami mpe baboyami Liteya: Yefeta abenganamaki na libota na ye moko mpo na bomoi na ye, nzokande Nzambe aponaki ye mpo na kobikisa ekólo mobimba. Kosalela yango: Kotika ata moke te makambo na yo ya kala, libota na yo, to ndenge oyo bato baboyaka yo elimbola makoki na yo. Mbala mingi Nzambe asalelaka bato oyo bato babosanaka to bakomaka mpo na kokokisa mikano ya kokamwa. 2. Importance critique ya ko garder maloba na yo (Likama ya ba vows ya mbalakaka) . Liteya: Yefeta alapaki ndai ya lombangu, oyo ezalaki na ntina te mpo na molende ya mayoki mpe mitungisi, oyo ememaki ye na likambo moko ya mawa oyo ebebisaki ye. Kosalela yango: Maloba esimbaka kilo monene mpenza. Tosengeli kozala na bokebi na bilaka ya mbalakaka, masakola ya mayoki, to bilaka oyo esalemi na nse ya mpasi. Kondima ya solo etie motema na bokonzi ya Nzambe kozanga koluka "kopesa kanyaka" to kosala boyokani na Ye na nzela ya bilaka ya mbalakaka (Mosakoli 5:2,5). 3. Koyeba Lisolo na Yo mpe Kotelema likolo ya Solo Liteya: Yefeta azalaki kaka mobundi ya nsɔmɔ te; azalaki na boyebi mozindo ya lisolo ya Yisalaele mpe boyokani oyo Nzambe asalaki elongo na bikólo oyo ezalaki zingazinga na ye. Asalelaki diplomatie mpe bosolo ya lisolo ya bato liboso ya kosala mobulu. Kosalela yango: Mitonda na bosolo ya Liloba ya Nzambe mpe na bosolo ya lisolo ya kala. Koyeba moboko ya kondima na yo epesaka yo nzela ya koyanola na batyoli, kosilisa matata na mayele, mpe kotelema ngwi liboso ya bifundeli ya lokuta. 4. Lolendo mpe ya Tribalisme oyo ebebisaka Liteya: Baefraime bapusamaki na lolendo oyo ezokaki, zuwa, mpe ego ya mabota, oyo ebimisaki etumba ya bana-mboka oyo ezangi ntina oyo ebomaki bankóto ya Bayisalaele. Bosaleli: Lolendo mpe kowelana ya mikemike kati na bandimi (to na kati ya masanga mpe mabota) ebebisaka bomoko uta na kati. Na esika ya kobunda mpo na koyeba nani akozwa lokumu to nkembo, tosengeli kotya bokonzi ya Nzambe na esika ya liboso mpe kopesana lisungi.
5
Yefeta moto ya Gileadi
5. Bisaleli ya Bato oyo ezali na mbeba mpe Ngolu ya Bonzambe Liteya: Yefeta azali na liste na Ndako ya Bondimi ya Kondimana ya Sika (Baebele 11:32), nzokande bomoi na ye ezalaki na mabunga minene, mikano ya mbalakaka, mpe bitumba ya nsɔmɔ ya mabota. Kosalela yango: Nzambe asalaka na nzela ya bato oyo babukani mpe ya kozanga kokoka. Atako maponi na biso ya mabe ezali naino komema mbano ya mpasi ya mabele, ngolu ya Nzambe ekoki kosikola motema ya bolingi, ata ntango motema wana ezali mabe nzinganzinga ya bansuka.
Yefeta na Kondimana ya Sika Na Baebele 11 —mbala mingi babengaka yango "Ndako ya Bondimi" —Yefta azwi kolobelama oyo akanisaki te mpe ya lokumu kati na bilombe basi minene mpe bilombe ya lisolo ya Biblia. Na kotalaka mbano ya mawa mpe bozangi boyokani ya bizaleli malamu oyo ekomami na lisolo na ye na Basambisi, bokotisi na ye na mokapo oyo epesi bososoli ya mozindo na lolenge nini Kondimana ya Sika etalaka bondimi, ngolu, mpe bozangi kokoka ya bato. 1. Esika Yefeta amonani na Baebele 11 Yefeta alobelami na Baebele 11:32–34 : "Mpe nakoloba nini lisusu? mpo ete ntango ekozanga ngai mpo na koyebisa Gedeona, mpe Barake, mpe Samsone, mpe Yefeta [Yefta], mpe Davidi, mpe Samwele, mpe basakoli: Oyo na nzela ya kondima akitisaki makonzi, asalaki boyengebene, azwaki bilaka, apekisaki minoko ya nkosi, Azimisaki mobulu ya mɔ́tɔ, akimaki na nsɔngɛ ya." mopanga, mpo na bolɛmbu ekómaki makasi, ekómaki mpiko na etumba, ebalukaki mpo na kokima mampinga ya bapaya." 2. Bososoli ya ntina uta na lolenge ya kotala ya Kondimana ya Sika R. Kondima Eyebani Na Kati Ya Bomoto Ya Mabunga Buku ya Basambisi emonisi eleko moko ya bokiti ya elimo na Yisalaele, mpe bomoi ya Yefeta ezalaki mosika na pɛto to malamu te. Azalaki mwana oyo abotamaki na mibeko te, moto ya boombo, mokambi ya "mibali ya mpamba," mpe mobundi oyo alapaki ndai ya mbalakaka oyo esukaki na mawa. Nzokande, Baebele 11 etángi basantu te na kotalela bizaleli ya kokoka; etángi yango na kotalela kondima . Mokomi ya Kondimana ya Sika azali koboya kotyola ya Yefeta na bomoi ya bato, bomoi ya mpasi, mpe matambe ya mabunga ya moto ye moko mpo na kopesa likebi na ngonga oyo atyaki elikia na ye na Nzambe mpo na kobunda mpo na Yisalaele. Kokumisa Nzambe na Kondimana ya Sika euti na kotyela Ye motema , kasi kozanga mbeba ya bato te. B. "Na Botau Basalamaki Makasi". Baebele 11:34 elobeli na mokuse likambo oyo basambisi mingi bakutanaki na yango na maloba oyo: “na bolɛmbu bakómaki makasi.” Botau ya Yefeta: Abandaki lokola moto oyo babenganaki ye oyo babenganaki ye na bandeko na ye moko (Basambisi 11:2) mpe azalaki na molɔngɔ ya bonkɔkɔ, ya lokumu te. Bokasi ya Nzambe : Tango Molimo ya Nkolo eyaki likolo na ye (Basambisi 11:29), bozangi na ye ya bomoto mpe bowumbu na ye na kati ya bato ebongwanaki na bokonzi ya molimo mpe bosikoli ya basoda.
6
Yefeta moto ya Gileadi
Bokangami ya Kondimana ya Sika: Yango ekokani mbala moko na teoloji ya Paulo na 2 Bakolinti 12:9 ( "Ngolu na ngai ekoki mpo na yo: mpo makasi na ngai ekomi ya kokoka na bolembu" ). C. Kondima oyo emonisami na kondima ya maloba mpe ya teoloji Yambo ya Yefeta kobunda na Baamona, amipesaki na bosangisi ya diplomasi ya molai oyo etongamaki na lisolo ya Yisalaele ( Basambisi 11:12–27 ). Asakolaki na mpiko nyonso ete Nkolo Nzambe ya Yisalaele apesaki mokili na bato na Ye mpe andimisaki ete: “Nkolo Mosambisi azala mosambisi lelo kati na bana ya Yisalaele mpe bana ya Amona.” Kondima ya Yefeta emonisami na kondima na ye ete kaka Nzambe nde azali Mosambisi oyo aleki monene mpe mokonzi likoló na makonzi ya bato . Na Baebele 11:33 , likambo yango ya kondima elobelami lokola kobɔkɔla makonzi mpe kokóma na mpiko na etumba . D. Nguya ya Ngolu ya Boyokani Kokɔtisa bililingi lokola Yefeta, Samasona, mpe Gideona na Baebele 11 ezali komonisa motó ya likambo moko monene ya Kondimana ya Sika: Ngolu ya Bosikoli . Soki lobiko mpe kondimama ya Nzambe etalelaki mosala ya pɛto, Yefeta alingaki kozala na liste te. Bosangisi na ye ezali kolakisa liboso nsango ya Nsango Malamu —ete Nzambe asalaka na nzela ya bato ya kobukana, ya mobulu, mpe ya kozanga kokoka oyo babalukaka epai na Ye na bondimi. 3. Kokokanisa Lisolo ya Kondimana ya Kala na Bokuse ya Kondimana ya Sika Likanisi ya Kondimana ya Kala (Basambisi 11– 12) .
Likanisi ya Kondimana ya Sika (Baebele 11) .
Réalité historique & humaine : Statut ya outcast, diplomatie ya makasi, voe ya mbalakaka, perte tragique, conflit civil.
Solo ya elimo: Elonga na nzela ya bondimi, kolonga botau, kotia motema na nguya ya Nzambe.
Likambo ya ntina: Makambo ya mindɔndɔmindɔndɔ ya bato mpe mobulungano ya eleko ya mabota ya Yisalaele.
Likambo ya konyata: Nguya ya Nzambe oyo azali kosala na nzela ya kondima ya solosolo na makambo ya mpasi.
Liteya: Matomba oyo ekanisamaki te ya maloba ya bozoba mpe bibongiseli ya bato oyo ebukani.
Liteya: Lokumu ya seko epesami na baoyo batyelaka Nzambe motema mpo na kobunda bitumba na bango.
Bosaleli ya Bomoi uta na Botali ya Kondimana ya Sika Nzambe Alimbolaka yo te na mabunga na yo ya mabe koleka: Yefeta akanisami na Kondimana ya Sika mpo na kondima na ye na nguya ya Nzambe mpo na kosikola, kasi te mpo na ndai na ye ya mawa ya mbalakaka. Na Klisto, libula na yo ebongisami na bondimi mpe ngolu ya Nzambe, kasi na mabunga na yo ya kala te.
7
Yefeta moto ya Gileadi
Kondima esalaka na ntango ya kozanga kokoka: Yefeta azalaki na bomoi na eleko ya mobulu na bizaleli, nzokande azalaki kaka kotyela Nzambe motema. Ozali na mposa ya esika ya kokoka te mpo na komonisa kondima ya solosolo. Tyá likebi mingi na Mobikisi, kasi kaka esaleli te: Kokɔtisa Yefeta na Baebele 11 emonisi nsukansuka epai ya Nzambe —Elombe ya solo ya Biblia oyo apesaka bato oyo bazali na bolɛmbu nguya mpo na kokokisa bilaka na Ye.
8