Debora, Barake mpe Yaele Basambisi 4.1 + 1 Mpe bana ya Yisraele basalaki lisusu mabe na miso ya Yehova, ntango Ehude akufaki. + 2 Mpe Yehova atɛkaki bango na lobɔkɔ ya Yabine mokonzi ya Kanana, oyo azalaki mokonzi na Hazore; kapiteni ya mampinga na ye ezalaki Sisera, oyo afandaki na Haroset ya bapakano. + 3 Mpe bana ya Yisraele babelelaki Yehova, mpo azalaki na makalo nkama libwa ya ebende; mpe mibu ntuku mibale anyokolaki bana ba Yisalaele na makasi. + 4 Mpe Debora, mosakoli mwasi, mwasi ya Lapidote, asambisaki Yisraele na ntango wana. + 5 Mpe afandaki na nse ya nzete ya mbila ya Debora na katikati ya Rama mpe Betele na Ngomba Efraime. + 6 Mpe atindaki bábenga Barake mwana ya Abinoame na Kedeshanaftali mpe alobi na ye ete: “Yehova Nzambe ya Yisraele apesi mitindo te ete: “Kende kobenda na ngámbo ya Ngomba Tabore, mpe komema mibali nkóto zomi na bana ya Naftali mpe ya bana ya Zebulone?” + 7 Mpe nakobenda epai na yo na ebale Kishone Sisera, mokambi ya limpinga ya Yabini, elongo na makalo na ye mpe ebele na ye; mpe nakopesa ye o loboko la yo. 8 Mpe Barake alobaki na ye ete: “Soki olingi kokende elongo na ngai, nde nakokende. 9 Mpe alobaki ete: “Nakokende mpenza elongo na yo: atako mobembo oyo okosala ekozala mpo na lokumu na yo te; + mpo Yehova akotɛka Sisera na lobɔkɔ ya mwasi. Mpe Debora atɛlɛmaki, mpe akendaki elongo na Barake na Kedeshe. 10 Mpe Barake abengaki Zebulone ná Naftali na Kedeshe; mpe amataki elongo na bato nkóto zomi na makolo na ye: mpe Debora amataki elongo na ye. 11 Nzokande Hebere Mokeni, oyo azalaki na bana ya Hobabe bokilo ya Moize, akataki na Bakeni, mpe atɛlɛmisaki hema na ye tii na patatalu ya Zaanaime, oyo ezali pembenipembeni ya Kedeshe. 12 Mpe bayebisaki Sisera ete Barake mwana ya Abinoame amataki na ngomba Tabore. + 13 Mpe Sisera ayanganisaki makalo na ye nyonso, makalo nkama libwa ya ebende, mpe bato nyonso oyo bazalaki elongo na ye, banda na Haroset ya Bapakano tii na ebale ya Kishone. 14 Mpe Debora alobaki na Barake ete: “Tɛlɛmá; mpo oyo ezali mokolo oyo Yehova apesi Sisera na lobɔkɔ na yo: Yehova abimi liboso na yo te? Bongo Barake akitaki na ngomba Tabore, mpe bato nkóto zomi nsima na ye.
1
Debora, Barake mpe Yaele
+ 15 Mpe Yehova abulunganisaki Sisera ná makalo na ye nyonso mpe mampinga na ye nyonso na mopanga liboso ya Barake; bongo Sisera akitaki na likalo na ye, mpe akimaki na makolo na ye. + 16 Nzokande Barake alandaki makalo mpe mampinga, tii na Haroshete ya bapakano. mpe moto moko te atikalaki. 17 Nzokande Sisera akimaki na makolo na ye na hema ya Yaele mwasi ya Hebere Mokeni, mpo kimya ezalaki kati na Yabine mokonzi ya Hazore mpe ndako ya Hebere Mokeni. 18 Mpe Yaele abimaki mpo na kokutana na Sisera, mpe alobaki na ye: “Kozonga, nkolo na ngai, zonga epai na ngai; kobanga te. Mpe ntango abalukaki epai na ye na hema, azipaki ye na elamba. 19 Mpe alobaki na ye ete: “Nabondeli yo, pesá ngai mwa mai mpo na komɛla; mpo nazali na mposa ya mai. Mpe afungolaki molangi ya miliki, mpe apesaki ye masanga, mpe azipaki ye. 20 Lisusu alobaki na ye ete: “Tɛlɛmá na ekuke ya hema, mpe ekosalema ntango moto moko akoya kotuna yo mpe akoloba ete: “Moto azali awa?” ete okoloba: Te. + 21 Bongo mwasi ya Yaele Hebere akangaki nsɛtɛ na hema, mpe azwaki marto na lobɔkɔ na ye, + mpe akendaki epai na ye na malɛmbɛ, mpe abɛtaki nsɛtɛ yango na nse na ye mpe akangaki yango na mabele. Yango wana akufaki. 22 Mpe, tala, ntango Barake alandaki Sisera, Yaele abimaki mpo na kokutana na ye, mpe alobaki na ye: “Yaka, nakolakisa yo moto oyo ozali koluka.” Mpe ntango akɔtaki na hema na ye, talá, Sisera alali akufi, mpe nsɛtɛ ezalaki na batempelo na ye. + 23 Bongo Nzambe akitisaki Yabine mokonzi ya Kanana na mokolo yango liboso ya bana ya Yisraele. + 24 Mpe lobɔkɔ ya bana ya Yisraele elongaki, + mpe elongaki Yabine mokonzi ya Kanana, tii ntango babomaki Yabine mokonzi ya Kanana.
Basambisi 5. 1 Bongo bayembaki Debora na Barake mwana ya Abinoame na mokolo wana. + 2 Bósanzola Yehova mpo na kozongisa mabe na Yisraele, + ntango bato bamipesaki na bolingo na bango moko. 3 Yoka, O bino bakonzi; bóyoka matoi, O bino bankumu; Ngai, ngai, nakoyembela Yehova; Nakoyemba masanzoli epai ya Yehova Nzambe ya Yisraele. + 4 Yehova, ntango obimaki na Seire, ntango obimaki na elanga ya Edome, mabele eninganaki, mpe likoló ekweaki, mapata mpe ebwakaki mai. + 5 Ngomba enyangwaki liboso ya Yehova, + Sinai wana enyangwaki liboso ya Yehova Nzambe ya Yisraele. + 6 Na mikolo ya Shamagare mwana ya Anate, na mikolo ya Yaele, banzela minene ezalaki na bato te, mpe bato ya mobembo bazalaki kotambola na banzela ya pembenipembeni. + 7 Bafandi ya bamboka batikaki, batikaki na Yisraele, tii ntango ngai Debora natɛlɛmaki, + mpe nabokwaki mama na Yisraele. 8 Baponaki banzambe ya sika; bongo etumba ezalaki na baporte: nguba to likɔnga emonanaki na kati ya bato nkóto ntuku minei na Yisraele? + 9 Motema na ngai ezali epai ya bakonzi ya Yisraele, oyo bamipesaki na bolingo na bango moko na kati ya bato. Bópambola Yehova. 10 Bólobaka, bino bampunda ya mpɛmbɛ, bino baoyo bofandi na ntango ya kosambisa mpe bozali kotambola na nzela. + 11 Baoyo babikisami na makɛlɛlɛ ya bato oyo babɛtaka masasi na bisika ya kobenda mai, bakotalela makambo ya boyengebene ya Yehova, + mpe misala ya sembo epai ya bato oyo bafandi na bamboka na ye na Yisraele: + bongo bato ya Yehova bakokita na baporte. 12 Lamuka, lamuka, Debora: lamuka, lamuka, benga loyembo: telema, Barake, mpe kamba bokangami na yo, yo mwana ya Abinoame.
2
Debora, Barake mpe Yaele
+ 13 Bongo akómisi moto oyo atikali koyangela bato minene na kati ya bato, + Yehova apesaki ngai bokonzi likoló ya bato ya nguya. 14 Na Efraime, mosisa na bango ebimaki na Amaleke; nsima na yo, Benyamina, o ntei ya bato ba yo; baguvɛrnɛrɛ bakitaki na Makiri, mpe baoyo basimbaka kalamu ya mokomi babimaki na Zebulone. 15 Mpe bankumu ya Isakara bazalaki elongo na Debora; ata Yisakare, mpe lisusu Barake: atindamaki na makolo na lobwaku. Mpo na bokabwani ya Rubene ezalaki na makanisi minene ya motema. 16 Mpo na nini ofandi na kati ya bitonga ya bampate, mpo na koyoka koganga ya bitonga? Mpo na bokabwani ya Rubene ezalaki na bolukiluki monene ya motema. 17 Gileade efandaki na ngambo mosusu ya Yordani, mpe mpo na nini Dani atikalaki na masuwa? Asher akobaki na libongo ya mbu, mpe afandaki na bisika na ye ya kobukana. 18 Zebulone ná Naftali bazalaki bato oyo bazalaki kotya bomoi na bango na likama tii na liwa na bisika oyo etombwaná na elanga. 19 Bakonzi bayaki mpe babundaki, na nsima babundaki na bakonzi ya Kanana na Taanake pembeni ya mai ya Megido; bazwaki litomba moko te ya mbongo. 20 Babundaki uta na likoló; minzoto na nzela na bango ebundaki na Sisera. + 21 Ebale ya Kishone ememaki bango, ebale wana ya kala, ebale Kishone. O molimo na ngai, onyati makasi. + 22 Na nsima, makolo ya bampunda ebukanaki na nzela ya ba-prans, + ba-prans ya bato na bango ya nguya. + 23 Bólakela Meroze mabe, + elobaki anzelu ya Yehova, bólakela bafandi na yango mabe; mpo bayaki te mpo na kosunga Yehova, mpo na kosunga Yehova liboso ya bato ya nguya. 24 Yaele mwasi ya Hebere Mokeni akopambolama koleka basi, akopambolama koleka basi na hema. + 25 Asɛngaki mai, mpe mwasi apesaki ye miliki; abimisaki manteka na saani moko ya nkolo. + 26 Atyaki lobɔkɔ na ye na nsɛtɛ, mpe lobɔkɔ na ye ya mobali na marto ya basali; mpe na marto abɛtaki Sisera, alongolaki motó na ye, ntango atɔbɔlaki mpe abɛtaki na kati ya tempelo na ye. 27 Afukami na makolo na ye, akweyaki, alali, afukamaki na makolo na ye, akweyaki. + 28 Mama ya Sisera atalaki na lininisa, mpe agangaki na kati ya lopango ete: “Mpo na nini likalo na ye ezali koya ntango molai?” mpo na nini kotika bapinɛ ya makalo na ye? 29 Basi ba ye ba mayele bayanolaki ye, iyo, azongelaki eyano epai ya yemei, . 30 Bazali kosala mbangu te? bakaboli te nyama oyo balyaka; na moto na moto mwana mwasi moko to mibale; na Sisera nyama ya ba plongeurs couleurs, nyama ya ba plongeurs couleurs ya aiguilles, ya ba plongeurs couleurs ya aiguilles na ngambo mibale, kutana pona nkingo ya bango oyo bazuaka biloko oyo bapunza? + 31 Bongo tiká ete banguna na yo nyonso bákufa, + Ee Yehova, + kasi baoyo balingaka ye bázala lokola moi ntango akobima na makasi na ye. Mpe mboka ezwaki bopemi mibu ntuku minei.
Lisoló ya kolimbola Lisolo ya Debora, Barake, mpe Yaele ezwami na Basambisi mokapo 4 mpe 5 ekomi moko ya kobikisama ya Yisalaele oyo ebendaki likebi mingi na minyoko ya bapaya. Ezali komonisa bokonzi ya bonzambe, bokambi ya mpiko, mpe lolenge nini Nzambe asalelaka bisaleli oyo ekanisamaki te mpo na kokokisa mikano na Ye.
Eteni 1: Bokabwani ya vɛrsɛ na vɛrsɛ Basambisi Mokapo 4: Lisolo ya kosikola Milongo 1–3 : Lisumu ya Yisalaele mpe Bonyokoli ya Motema mabe
3
Debora, Barake mpe Yaele
Nsima ya liwa ya mosambisi Ehude, Bayisraele basalaki lisusu mabe na miso ya Nkolo. Yango wana, Nzambe apesi bango na lobɔkɔ ya Yabine, mokonzi ya Kanana (oyo azali koyangela na Hazore), oyo mokonzi na ye ya basoda ezali Sisera . Sisera azali konyokola Yisalaele makasi na boumeli ya mbula ntuku mibale na kosaleláká nguya ya basoda ya nsɔmɔ ya makalo 900 ya ebende . Bana ya Yisalaele bazali kobelela Yehova mpo na kosɛnga lisalisi. Milongo 4–9 : Libiangi ya Debora mpe Barake Debora , mosakoli mwasi mpe mwasi ya Lapidote, azali kosambisa Yisalaele na ntango oyo, afandi na nse ya nzete ya mbila ya Debora. Atindi ete bábenga Barake mwana ya Abinoame mpe apesi etinda oyo euti na Nzambe: asengeli komema bato 10 000 ya Naftali mpe ya Zebulone na Ngomba Tabore, mpe Nzambe akobenda Sisera ná makalo na ye na ebale Kishone. Barak ayanoli na kondima ete: “Soki olingi kokende elongo na ngai, nde nakokende: kasi soki olingi kokende elongo na ngai te, nde nakokende te” . Debora andimi kokende, kasi asakoli ete mobembo yango ekomemela ye lokumu ya moto ye moko te , mpo Nkolo akoteka Sisera na loboko ya mwasi. Milongo 10–16 : Etumba na Ngomba Tabore mpe Kishone Barake abengisi Zebulone ná Naftali na Kadeshe, mpe ayanganisi balandi 10 000 elongo na Debora elongo na ye. Ntango Sisera ayoki likambo yango, asangisi makalo na ye 900 ya ebende mpe basoda na ye nyonso na ebale Kishone. Debora ayebisi Barake ete atɛlɛma, asakoli ete: “Yehova abimi liboso na yo te?” Barake akambaki bato na ye na nse ya ngomba, mpe Nkolo abulunganisi (nzela) Sisera mpe mampinga na ye . Limpinga ya Sisera ebebisami mpenza na mopanga, etikali ata moto moko te na bomoi, nzokande Sisera asundoli likalo na ye mpe akimi na makolo. Milongo 17–22 : Yaele mpe bolongi ya Sisera Sisera akimi na hema ya Yaele , mwasi ya Hebere Mokeni, mpamba te kimya ezali kati na ndako ya bokonzi ya Yabine mpe libota ya Hebere. Yaele abimi mpo na kokutana na ye, abengisi ye na kati mpe azipi ye. Sisera asɛngi mai; na esika na yango, apesaka ye manteka (miliki oyo esalemi na mafuta) na saani ya nkolo . Lokola alɛmbi mpe azali kotyela ye motema, Sisera alali mpɔngi makasi. Yaele azwi na kimia nsɛtɛ ya hema (peg) mpe marto na lobɔkɔ na ye, akei epai na ye na malɛmbɛ, mpe akɔtisi nsɛtɛ yango na kati ya tempelo na ye na mabele, mpe abomi ye mbala moko. Ntango Barake akómi kolanda ye, Yaele alakisaki ye mokonzi ya banguna oyo akufi, mpe yango ekokisaki esakweli ya Debora. Milongo 23–24: Bokangami ya Mokonzi Yabini Na mokolo wana, Nzambe akitisaki Yabine mokonzi ya Kanana liboso ya bana ya Yisalaele, mpe lobɔkɔ ya Yisalaele elongi mpe elongi ye tii ntango akobomama. Basambisi Mokapo 5: Loyembo ya Debora na Barake Milongo 1–5 : Masanzoli epai ya Nkolo Debora mpe Barake bayembi loyembo ya elonga, kosanzolaka Nzambe mpo na bakambi ya bolingi mpe bato ya bolingi ya Yisalaele. Bazali komikundola bozali ya Nzambe ya nkembo, ya koningana ya mabele ntango Atambolaki uta na Seire mpe Edome. Milongo 6–11 : Bobebisi ya Yisalaele ebalukaki na bosembo Nzembo yango ekundoli mikolo ya molili ya minyoko ntango banzela minene ezalaki mpamba mpe bato ya mboka babombamaki kino Deborah abimaki "mama na Israël" . Ebengisi bakonzi, basambisi, mpe bato mpamba ya mboka basanganaki na bisika ya kosopela mai mpo na kozongela misala ya sembo mpe misala ya kobikisama na Nkolo.
4
Debora, Barake mpe Yaele
Milongo 12–18: Mabota ya bolingi vs. Mabota ya komipesa Libiangi ya elonga ekei epai ya Barake mpo na komema bakangami. Loyembo yango elobeli na bozindo mabota nini bamipesaki na mposa makasi —Efraime , Benyamina, Makiri, Zebulone, Yisakare, mpe Naftali —mpe epameli makasi baoyo batikalaki nsima pembeni ya bandako na bango ya bampate to na libongo, lokola Rubene, Dane, mpe Ashere . Milongo 19–23: Etumba ya Cosmique mpe Elakeli mabe ya Meroz Bakonzi ya Kanana babundaki, kasi "minzoto na nzela na yango ebundaki na Sisera" (elingi koloba intervention divine, mbala mosusu mbula ya makasi oyo ebongoli ebale Kishon na mpela oyo ekangaki makalo ya ebende). Ebale Kisone ya kala elongolaki banguna. Elakeli mabe ya bololo esakolami na engumba ya Meroz mpo babimaki te "mpo na kosunga Yehova na bato ya nguya". Milongo 24–27 : Kokumisa Mpiko ya Yaele Yael akumisami lokola "apambolami likolo ya basi" na hema. Loyembo yango elobeli polele likambo oyo asalaki ya ekateli —kosimbaka marto mpe kokɔtisa nsuki na motó ya Sisera, epai azindaki mpe akweyaki akufaki na makolo na ye. Milongo 28–30: Liseki ya Mama ya Sisera Vignette moko ya kokamwa, ya kosekisa ebaluki epai ya mama ya Sisera oyo azali kotala na lininisa na ye ya réticules, komitungisaka na mitungisi mpo na nini likalo ya mwana na ye ya mobali ezali kozonga malembe mingi. Basi na ye ya mayele babɔndisaka ye na makanisi ya lokuta ete azali kaka kokabola biloko oyo bapunzaki —bakangami mpe biloko ya bozwi ya broderie —kozanga koyeba ete asilá kokufa. Vɛrsɛ 31: Libondeli ya kosukisa Loyembo esukisi na libondeli moko ya nguya: "Bongo banguna na yo nyonso bakufa, Ee Nkolo: kasi baoyo balingaka ye bazala lokola moi ntango akobima na makasi na ye." Nsima ya elonga yango, mokili yango epemi na boumeli ya mbula ntuku minei .
Eteni 2: Mateya ya ntina mpe bosaleli ya bomoi Nzambe asalelaka oyo ekoki kosalema te mpe ya momeseno: Kosikola esalemaki te na nzela ya limpinga ya bokonzi ya bonkoko oyo ezalaki na bibundeli ya lokumu, kasi na nzela ya mwasi moko ya mpamba (Yaele) oyo asalelaki piquet ya hema ya ndako mpe marto, komonisáká ete Nzambe asepelaka kosalela bisaleli ya komikitisa mpo na mikano ya kokamwa. Likama ya neutralité spirituelle mpe ya complaisance: Loyembo ya Debora ezali kotyola na makasi mabota oyo batikalaki na ndako (lokola Rubene mpe Dan) mpe elakeli Meroz mabe mpo aboyaki kosalisa. Kozala na boyokani te na elimo na ntango ya mikakatano ya bizaleli malamu etalelami lokola botɛmɛli; bandimi babengami na engagement active na esika ya kozala na statut ya spectateur confortable. Nguya ya boyokani mpe ya kolendisa: Barak ayebaki mposa na ye ya kozala na mabele ya molimo, kosenga Deborah akende elongo na ye na etumba. Mbala mingi Nzambe azali kosala plan ya malonga na biso ya molimo mpe ya kosalela nzinganzinga ya lisanga, bopesi biyano moko na mosusu, mpe boyokani ya bonzambe na esika ya bozangisi moto na moto. Kozongisa nkembo epai na Nzambe: Mbala moko nsima ya kolonga mingi na mosala ya soda, Debora ná Barake bamikumisaki te mpo na mayele na bango moko ya mayele; na esika na yango, bapasukaki na loyembo ya losambo oyo elobaki ete nkembo nyonso, nguya ya lisolo ya bato, mpe elonga nyonso ezongaki epai ya Nkolo. Na bileko ya elonga ya moto ye moko to ya mosala, masanzoli ya mokano mpe komikitisa ebatelaka makanisi na biso ekangami na liziba ya solo ya makasi na biso.
5