Тоодогу насаат Матай 5:1-48 1 Элди көрүп, Ыйса тоого чыкты. Ал отурганда, шакирттери жанына келишти. 2 Ал оозун ачып, аларга мындай деп үйрөттү: 3 Руху жакырлар бактылуу, анткени Асман Падышачылыгы алардыкы. 4 Кайгыргандар бактылуу, анткени алар сооронушат. 5 Момундар бактылуу, анткени алар жерди мурасташат. 6 Адилдикке ачка болуп, суусагандар бактылуу, анткени алар тоюшат. 7 Ырайымдуулар бактылуу, анткени аларга ырайым кылынат. 8 Жүрөгү тазалар бактылуу, анткени алар Кудайды көрүшөт. 9 Тынчтык орнотуучулар бактылуу, анткени алар Кудайдын уулдары деп аталышат. 10 Адилеттик үчүн куугунтукталгандар бактылуу, анткени Асман Падышачылыгы алардыкы. 11 Менин шакиртим болгонуңар үчүн силерди кордоп, куугунтуктап, ар кандай жалган жалаа жабышса, силер бактылуусуңар. 12 Кубангыла жана абдан кубангыла, анткени асмандагы сыйлыгыңар чоң, анткени силерден мурунку пайгамбарларды да ушинтип куугунтукташкан. 13 Силер жердин тузусуңар. Эгерде туз даамын жоготсо, аны кантип туздоого болот? Ал эч нерсеге жарабайт, сыртка ыргытылып, адамдардын бутунун астында калуудан башка эч нерсеге жарабайт. 14 Силер дүйнөнүн жарыгысыңар. Тоодо жайгашкан шаар жашына албайт. 15 Шамды күйгүзүп, аны идиштин астына коюшпайт, чыракпаяга коюшат, ошондо ал үйдөгүлөрдүн баарына жарык берет. 16 Жарыгыңар адамдардын алдында ошондой жаркырап турсун, ошондо алар силердин жакшы иштериңерди көрүп, асмандагы Атаңарды даңкташсын. 17 Мени мыйзамды же пайгамбарлардын сөздөрүн жокко чыгаруу үчүн келди деп ойлобогула: Мен аларды жокко чыгаруу үчүн эмес, аткаруу үчүн келдим. 18 Силерге чындыкты айтып коёюн, асман менен жер жок болмоюнча, баары аткарылмайынча, Мыйзамдан бир да тамга, бир да сызык жок болбойт.
1
Тоодогу насаат
19 Ошондуктан ким бул эң кичине осуяттардын бирин бузуп, адамдарга ошону үйрөтсө, ал Асман Падышачылыгында эң кичине деп аталат. Ал эми ким аларды аткарып, үйрөтсө, ал Асман Падышачылыгында улуу деп аталат. 20 Анткени силерге айтып коёюн, эгерде силердин адилдигиңер китепчилер менен фарисейлердин адилдигинен ашып түшпөсө, анда силер Асман Падышачылыгына эч качан кире албайсыңар. 21 Силер байыркылардын: «Киши өлтүрбө, ким киши өлтүрсө, ал соттолот», – деп айтканын уккансыңар. 22 Мен силерге айтып коёюн, ким бир тууганына себепсиз ачууланса, ал соттолууга дуушар болот. Ким бир тууганына: «Араңдашат»,— десе, ал кеңешке тартылат. Ал эми ким «акылсызсың»,— десе, ал тозок отуна дуушар болот. 23 Ошондуктан, эгер сен курмандык чалынуучу жайга тартууңду алып келсең, ал жерде бир тууганыңдын сага каршы бир нерсеси бар экенин эстесең, 24 Курмандыгыңды ошол жерде курмандык чалынуучу жайдын алдына калтыр да, барып, адегенде бир тууганың менен элдеш, анан келип, курмандыгыңды чал. 25 Каршылашың сени сотко, сот болсо сакчыга тапшырып, түрмөгө камалып калбашы үчүн, жолдо бара жатып, каршылашың менен тезирээк элдешип ал. 26 Чынын айтам сага, акыркы тыйыныңды төлөп бермейинче, ал жерден чыкпайсың. 27 Силер байыркылардын: «Ойноштук кылба», – деп айтканын уккансыңар. 28 Бирок Мен силерге айтып коёюн, ким бир аялды кумарлануу менен караса, ал жүрөгүндө аны менен ойноштук кылган болот. 29 Эгерде оң көзүң сени күнөөгө түртсө, аны оюп алып, ыргытып жибер, анткени бүт денең тозокко ыргытылгандан көрө, бир мүчөңдүн жок болушу сага жакшы. 30 Эгерде оң колуң сени күнөөгө түртсө, аны кесип сал да, өзүңдөн алыс ыргыт, анткени бүт денең тозокко ыргытылгандан көрө, бир мүчөсүңдүн жок болгону сага жакшы. 31 «Ким аялын коё берсе, ага талак катын жазсын» деп айтылган. 32 Бирок Мен силерге айтып коёюн, ким аялын ойноштук кылуудан башка себеп менен кетирсе, ал аялын ойноштук кылууга түртөт. Ажырашкан аялга үйлөнгөн адам ойноштук кылат. 33 Силер дагы мындай деп айтылганын уккансыңар: «Антыңды бузба, Теңирге берген анттарыңды аткар». 34 Бирок Мен силерге айтам: эч качан ант бербегиле; асман менен да ант бербегиле, анткени ал Кудайдын тактысы. 35 Жерди оозанып да ант бербе, анткени ал Анын бут коёр жери; Иерусалимди оозанып да ант бербе, анткени ал улуу Падышанын шаары. 36 Башың менен да ант бербе, анткени сен бир да тал чачыңды ак же кара кыла албайсың. 37 Бирок "ооба, ооба"; "жок, жок" дегиле. Анткени булардан ашыкчасы жамандыктан келет. 38 Силер: «Көзгө көз, тишке тиш», – деп айтылганын уккансыңар. 39 Бирок Мен силерге айтам: жамандыкка каршы турбагыла, тескерисинче, ким силердин оң жаагыңарга чапса, ага сол жаагыңарды да бургула. 40 Эгер кимдир бирөө сени менен соттошуп, көйнөгүңдү тартып алгысы келсе, ага көйнөгүңдү да бер. 41 Ким сени бир чакырым жол жүрүүгө мажбурласа, аны менен эки чакырым жол жүр. 42 Сураганга бер, карыз алгысы келген адамдан жүзүңдү бурба. 43 Силер: «Жакыныңды сүй, душманыңды жек көр», – деп айтылганын уккансыңар. 44 Бирок Мен силерге мындай дейм: душмандарыңарды сүйгүлө, силерди каргагандарга батаңарды бергиле, силерди жек көргөндөргө жакшылык кылгыла, силерди кордогондор жана куугунтуктагандар үчүн сыйынгыла. 45 Силер асмандагы Атаңардын уулдары болосуңар, анткени Ал Өз күнүн жамандарга да, жакшыларга да чыгарат, адилдерге да, адилетсиздерге да жамгыр жаадырат.
2
Тоодогу насаат
46 Эгер силерди сүйгөндөрдү сүйсөңөр, силерге кандай сыйлык берилет? Салык жыйноочулар да ошондой кылышпайт беле? 47 Эгер бир туугандарыңарга гана салам берсеңер, анда эмнеңер башкалардан артык? Салык жыйноочулар да ошондой кылышпайт беле? 48 Ошондуктан асмандагы Атаңар жеткилең болгондой эле, силер да жеткилең болгула.
Матай 6:1-34 1 Сак болгула, кайрымдуулук иштерин адамдарга көрүнүш үчүн жасабагыла, болбосо асмандагы Атаңардан сыйлык албайсыңар. 2 Ошондуктан, кайыр-садака бергениңде, адамдардын алдында даңкталышы үчүн, эки жүздүүлөр синагогаларда жана көчөлөрдө кылгандай, алдыңда сурнай тартпа. Силерге чындыкты айтып коёюн, алар өз сыйлыгын алышты. 3 Бирок сен кайыр бергенде, оң колуң сол колуң эмне кылып жатканын билбесин. 4 Кайрымдуулугуң жашыруун болсун, ошондо жашыруун нерселерди көргөн Атаң сага ачык эле сыйлык берет. 5 Тиленип жатканда эки жүздүүлөрдөй болбогула, анткени алар адамдарга көрүнүш үчүн синагогаларда жана көчөлөрдүн бурчтарында туруп тиленгенди жакшы көрүшөт. Чынын айтып коёюн, алар өз сыйлыгын алышты. 6 Сен болсо тилек кылганда, бөлмөңө кир да, эшигиңди жаап, жашыруун жердеги Атаңа тилек кыл; ошондо жашыруун жердеги Атаң сага ачык түрдө сыйлык берет. 7 Бирок сыйынганда, бутпарастардай болуп, курулай сөздөрдү кайталабагыла, анткени алар көп сүйлөсө, Кудай угат деп ойлошот. 8 Ошондуктан силер аларга окшоп калбагыла, анткени Атаңар эмнеге муктаж экениңерди сурай электе эле билет. 9 Ошондуктан мындай деп тиленгиле: Асмандагы Атабыз, Сенин ысымың ыйыкталсын. 10 Сенин Падышачылыгың келсин. Сенин эркиң асманда болгондой эле, жерде да аткарылсын. 11 Бизге бүгүнкү күнүмдүк наныбызды бер. 12 Биз карыз болгондорубузду кечиргендей, Сен да биздин карыздарыбызды кечир. 13 Бизди азгырыкка алдырба, жамандыктан куткар. Анткени Падышачылык, күч жана даңк түбөлүккө Сеники. Оомийин. 14 Эгер силер адамдардын күнөөлөрүн кечирсеңер, асмандагы Атаңар да силерди кечирет. 15 Эгер силер адамдардын күнөөлөрүн кечирбесеңер, анда Атаңар да силердин күнөөлөрүңөрдү кечирбейт. 16 Орозо кармаганыңарда, эки жүздүүлөрдөй болуп, кабагы бүркөлбөгүлө. Анткени алар адамдарга орозо кармап жатканын көрсөтүү үчүн жүздөрүн бузушат. Силерге чындыкты айтып коёюн, алар өз сыйлыгын алышты. 17 Сен болсо орозо кармаганда башыңды майлап, бетиңди жуу. 18 Сен орозо кармаганыңды адамдарга эмес, жашыруун жердеги Атаңа көрсөт, ошондо жашыруун жердеги Атаң сага ачык түрдө сыйлыгын берет. 19 Жер үстүндө байлык жыйнабагыла, анткени ал жерде күбө жейт, дат басат, уурулар кирип уурдап кетишет. 20 Тескерисинче, асманда байлык топтогула, ал жерде күбө да, дат да жебейт, уурулар да кирип уурдабайт. 21 Анткени байлыгың кайсы жерде болсо, жүрөгүң да ошол жерде болот. 22 Дененин чырагы – көз. Ошондуктан, эгер көзүң бир болсо, бүт денең жарык болот. 23 Эгерде көзүң жаман болсо, бүт денең караңгылыкка толот. Эгерде сендеги жарык караңгы болсо, анда ал караңгылык кандай чоң!
3
Тоодогу насаат
24 Эч ким эки кожоюнга кызмат кыла албайт: анткени ал бирин жек көрүп, экинчисин жакшы көрөт; же бирине берилип, экинчисин барк албайт. Силер Кудайга да, байлыкка да кызмат кыла албайсыңар. 25 Ошондуктан силерге айтам: «Эмне жейбиз же эмне ичебиз деп, жаныңар үчүн, «эмне кийебиз» деп денеңер үчүн кабатыр болбогула. Жан тамактан, дене кийимден жогору эмеспи? 26 Асмандагы канаттууларды карагылачы: алар эгин экпейт, орбойт, кампаларга жыйнабайт, бирок асмандагы Атаңар аларды азыктандырат. Силер алардан алда канча жакшы эмессиңерби? 27 Кимиңер кам көрүү менен боюңарды бир чыканак да узарта аласыңар? 28 Эмнеге кийим жөнүндө кам көрүп жатасыңар? Талаадагы лилия гүлдөрүнүн кандай өсүп жатканын карагылачы: алар эмгектенишпейт, жип ийришпейт. 29 Бирок силерге айтып коёюн, Сулайман да өзүнүн бардык даңкы менен булардын бири сыяктуу кийинген эмес. 30 Эгерде Кудай бүгүн өсүп, эртең мешке ыргытыла турган талаа чөптөрүн ушундай кийиндирсе, анда силерди андан да кийиндирбейби, ишеними аздар? 31 Ошондуктан: "Эмне жейбиз, эмне ичебиз, эмне кийебиз?" - деп кабатыр болбогула. 32 (Анткени бутпарастар ушунун баарын издеп жатышат), анткени асмандагы Атаңар силердин мунун баарына муктаж экениңерди билет. 33 Бирок силер баарынан мурда Кудайдын Падышачылыгын жана Анын адилеттигин издегиле, ошондо мунун баары силерге кошулуп берилет. 34 Ошондуктан эртеңки күн үчүн кам санабагыла, анткени эртеңки күн өзүнө өзү кам көрөт, күндүн жамандыгы жетиштүү.
Матай 7:1-29 1 Айыптабагыла, ошондо өзүңөр да соттолбойсуңар. 2 Анткени кандай сот жүргүзсөңөр, ошондой соттолот. Кандай өлчөм менен өлчөсөңөр, силерге да ошондой өлчөнөт. 3 Эмне үчүн сен бир тууганыңдын көзүндөгү кыпынды көрөсүң да, өз көзүңдөгү дөңгөчтү көрбөйсүң? 4 Же өз көзүңдө дөңгөч турса, бир тууганыңа: «Кел, көзүңдөгү чамындыны алып салайын», – деп кантип айтасың? 5 Эки жүздүү, адегенде өз көзүңдөгү дөңгөчтү алып сал, ошондо бир тууганыңдын көзүндөгү кыпынды кантип алып салууну даана көрөсүң. 6 Ыйык нерсени иттерге бербегиле, берметтериңерди чочколордун алдына таштабагыла, болбосо алар аларды тебелеп-тепсеп, кайра кайрылып, силерди тытып салышат. 7 Сурагыла, ошондо силерге берилет; издегиле, ошондо табасыңар; тыкылдаткыла, ошондо силерге ачылат. 8 Анткени сураган ар бир адам алат, издеген табат, тыкылдатканга эшик ачылат. 9 Араңарда уулу нан сураса, таш берген адам барбы? 10 Же балык сураса, жылан береби? 11 Ошентип, силер жаман болуп туруп, балдарыңарга жакшы белектерди берүүнү билсеңер, анда асмандагы Атаңар Андан сурагандарга жакшы нерселерди андан бетер берет эмеспи? 12 Ошондуктан, адамдардын силерге кандай мамиле кылышын кааласаңар, силер да аларга ошондой мамиле кылгыла, анткени бул мыйзам жана пайгамбарлардын жазмалары. 13 Тар дарбазадан киргиле, анткени дарбаза кең, жол кенен, ал жол менен киргендер көп. 14 Анткени өмүргө алып баруучу дарбаза тар, жол тар, аны тапкандар аз. 15 Жалган пайгамбарлардан сак болгула. Алар силерге кой терисин жамынып келишет, бирок ичинен алар жырткыч карышкырлар. 16 Аларды жемиштеринен билесиңер. Тикенектен жүзүм же тикенектен анжир теришмек беле? 4
Тоодогу насаат
17 Ошо сыяктуу эле, ар бир жакшы дарак жакшы жемиш берет, ал эми жаман дарак жаман жемиш берет. 18 Жакшы дарак жаман жемиш бере албайт, ал эми начар дарак жакшы жемиш бере албайт. 19 Жакшы жемиш бербеген ар бир дарак кыйылып, отко ыргытылат. 20 Ошондуктан аларды жемиштеринен билесиңер. 21 Мага: "Теңир, Теңир!" - деген ар бир адам эмес, асмандагы Атамдын эркин аткарган адам гана Асман Падышачылыгына кирет. 22 Ошол күнү көптөр мага: “Теңир, Теңир, биз Сенин атың менен пайгамбарчылык кылбадык беле? Сенин атың менен жиндерди кууп чыгарбадык беле? Сенин атың менен көптөгөн кереметтерди жасабадык беле?” – деп айтышат. 23 Ошондо Мен аларга: «Мен силерди эч качан таанычу эмесмин, Менден кеткиле, мыйзамсыз иш кылгандар», – деп айтам. 24 Ошондуктан ким Менин ушул сөздөрүмдү угуп, аткарса, Мен аны үйүн таштын үстүнө курган акылдуу адамга окшоштурам. 25 Жамгыр жаап, сел жүрүп, шамал согуп, ал үйдү каптады, бирок ал кулаган жок, анткени ал таштын үстүнө курулган эле. 26 Менин бул сөздөрүмдү угуп, аткарбаган ар бир адам үйүн кумдун үстүнө курган акылсыз адамга окшош болот. 27 Жамгыр жаап, сел жүрүп, шамал согуп, ал үйдү каптады; ал кулап, чоң кыйроого учурады. 28 Иса сөзүн бүтүргөндө, эл анын окуусуна таң калды. 29 Анткени ал аларды китепчилердей эмес, бийлиги бар адамдай окутту.
5