Узиянын көтөрүлүшү жана кулашы 2 Жылнаама 26 1 Ошондо бүт Жүйүт эли он алты жаштагы Узияны атасы Аматсиянын ордуна падыша кылып коюшту. 2 Падыша ата-бабаларына кошулгандан кийин, ал Элатты куруп, аны Жүйүткө кайтарып берди. 3 Ал он алты жашында такка отуруп, Иерусалимде элүү эки жыл падышалык кылган. Анын энесинин аты Жехолия эле, ал Иерусалимден болчу. 4 Ал атасы Амазиядай болуп, Теңирдин көз алдында туура иштерди кылды. 5 Ал Кудайдын аяндарын түшүнө алган Захариянын тушунда Кудайды издеген. Ал Теңирди издеген сайын, Кудай ага ийгилик берип турган. 6 Ал пелиштиликтерге каршы согушуп, Гатты, Жабнени жана Азотту талкалады. Азоттун айланасына жана пелиштиликтердин арасына шаарларды курду. 7 Кудай ага пелиштиликтерге, Гурбаалда жашаган арабиялыктарга жана мехунимдерге каршы күрөштө жардам берди. 8 Амондуктар Узияга белек берип турушкан, анын ысымы Мисирдин кире беришине чейин жеткен, анткени ал өзүн абдан бекемдеген. 9 Узия Иерусалимдин бурчундагы дарбазага, өрөөндөгү дарбазага жана дубалдын бурчуна мунараларды куруп, аларды бекемдеди. 10 Ал чөлгө мунараларды куруп, көптөгөн кудуктарды казды, анткени анын түздүктө да, түздүктө да малы көп болчу, тоолордо жана Кармелде дыйкандары жана жүзүмчүлөрү да болгон, анткени ал дыйканчылыкты жакшы көрчү. 11 Узиянын согушка чыккан жоокерлеринин саны да болгон. Алар падышанын төрөлөрүнүн бири Хананиянын жетекчилиги астында катчы Жейел менен башкаруучу Маасеянын кол астында жазылган санга жараша топторго бөлүнүп согушка чыгышкан. 12 Эр жүрөк, күчтүү адамдардын уруу башчыларынын жалпы саны эки миң алты жүз болгон. 13 Алардын кол астында үч жүз жети миң беш жүз аскер болгон. Алар душманга каршы падышага жардам берүү үчүн күчтүү согушка аттанышкан.
1
Узиянын көтөрүлүшү жана кулашы
14 Узия бүт кошуундары үчүн калкандарды, найзаларды, туулгаларды, соотторду, жааларды жана таш ыргытуу үчүн салмоорлорду даярдады. 15 Ал Иерусалимде мунараларга жана дубалдарга жебелерди жана чоң таштарды ыргытуу үчүн айлакер адамдар ойлоп тапкан куралдарды жасады. Анын ысымы алыска тарады, анткени ага кереметтүү жардам көрсөтүлдү, ал күчтөндү. 16 Бирок ал күч-кубаттуу болгондо, жүрөгү менменсинип, өлүмгө дуушар болду. Ал өз Кудай-Теңирине каршы күнөө кылды. Ал жыпар жыттуу зат түтөтүлүүчү жайда жыпар жыттуу зат түтөтүү үчүн Теңирдин ийбадатканасына кирди. 17 Анын артынан дин кызматчы Азария менен кошо Теңирдин сексен эр жүрөк дин кызматчысы кирди. 18 Алар Узия падышага каршы чыгып, ага мындай дешти: «Узия, Теңирге жыпар жыттуу зат түтөтүү сенин ишиң эмес, жыпар жыттуу зат түтөтүү үчүн арналган Арундун уулдарынын, ыйык кызмат кылуучулардын иши. Ыйык жайдан чык, анткени сен кылмыш кылдың, бул сенин даңкың үчүн Теңир Кудайдан алынбайт». 19 Ошондо Узия ачууланып, колунда жыпар жыттуу зат түтөтүү үчүн жыпар жыттуу зат түтөтө турган чөйчөктү кармап турду. Ал дин кызматчыларга ачууланып жатканда, Теңирдин үйүндөгү, жыпар жыттуу зат түтөтүлүүчү жайдын жанындагы дин кызматчылардын көз алдында чекесине пес оорусу чыкты. 20 Башкы ыйык кызмат кылуучу Азария жана бардык ыйык кызмат кылуучулар аны карап, чекесинен пес оорусу чыгып калганын көрүштү. Алар аны ал жерден түртүп жиберишти. Ал өзү да шашылыш түрдө чыгып кетти, анткени Теңир аны жазалаган эле. 21 Узия падыша өмүрүнүн акырына чейин пес оорусу менен ооруп, башка үйдө жашады, анткени ал Теңирдин үйүнөн бөлүнүп калган эле. Анын уулу Жотам падышанын үйүн башкарып, жердин элин башкарды. 22 Узиянын калган иштерин, алгачкы жана акыркы иштерин, Амостун уулу Ышая пайгамбар жазган. 23 Ошентип, Узия ата-бабаларына кошулду. Алар аны ата-бабаларынын жанына, падышалардын мүрзөсүнө коюшту, анткени алар: «Ал пес оорулуу», – деп айтышты. Анын ордуна уулу Жотам падыша болду.
Узия падышанын башкаруусуна жалпы сереп Узия падыша (Азария деп да аталат) Жүйүттүн тактысына болгону 16 жашында отуруп, 52 жыл бийлик кылган. Анын 2 Жылнаама 26-бөлүмүндөгү баяны алгачкы берилгендиктин, болуп көрбөгөндөй улуттук ийгиликтин жана текебердиктен улам келип чыккан трагедиялуу руханий кулаштын күчтүү изилдөөсү болуп саналат.
Аяттар боюнча бөлүнүшү 1–5-аяттар (Турулуу жана алгачкы такыбаалык): Жүйүт эли Узияны атасы Амазиянын ордуна падыша кылып шайлашат. Ал Теңирдин көз алдында туура иш кылып, Захариянын көзү тирүү кезинде Кудайды издейт, ал Захарияга Кудайдын аяндарын үйрөтөт. Ал Теңирди издеген сайын, Кудай аны ийгиликке жеткирет. 6–15-аяттар (Аскердик күч жана инновация): Узия пелиштиликтерге жана арабиялыктарга каршы ийгиликтүү согуш жүргүзүп, душмандын дубалдарын талкалап, Иерусалимди инновациялык коргонуу мунаралары жана жебелер менен чоң таштарды атуу үчүн иштелип чыккан согуштук машиналар менен чыңдайт. Анын атак-даңкы алыска тарайт, анткени ал күчөгөнгө чейин кереметтүү жардамга ээ болот.
2
Узиянын көтөрүлүшү жана кулашы
16–21-аяттар (Текебердик жана Кудайдын соту): Узия күчөгөндө, жүрөгү кыйроого чейин көтөрүлөт. Ал алтын курмандык чалынуучу жайда жыпар жыттуу зат түтөтүү үчүн ийбадатканага кирип, Кудайга каршы чыгат. Дин кызматчы Азария жана 80 эр жүрөк дин кызматчы ага каршы чыгып, жыпар жыттуу зат түтөтүү Арундун уулдарына гана таандык экенин айтышат. Узия колундагы жыпар жыттуу зат түтөткүч менен ачууланып, чекесине заматта пес оорусу чыгат. 22–23-аяттар (Обочолонгон өлүм): Узия өлгөнгө чейин пес оорусу менен ооруйт. Ал өзүнчө үйдө жашайт, Теңирдин үйүнө кирүүгө тыюу салынган, ал эми уулу Жотам падыша сарайын башкарып, элди соттойт.
Негизги сабактар Гүлдөп-өнүгүү мүнөздү сынайт: Ийгилик жана байлык көп учурда кыйынчылыктарга караганда чоң руханий сыноо болуп, адамдарды Кудайга эмес, өздөрүнө таянууга азгырат. Текебердиктин коркунучу: Узиянын кулашы ал өз ордун унутуп, текебердиктин жүрөгүн бузуп койгон учурдан башталган. Ыйык чек араларды сыйлоо (Чиркөө менен мамлекеттин бөлүнүшү) : Кудайдын буйруктарынан жана чектеринен ашып өтүү — Узия дин кызматчылык кызматты басып алгандай — оор кесепеттерге алып келет. Кайраттуулук менен жоопкерчиликти алуунун зарылдыгы: Азария жана дин кызматчылар ыйык жоболорду коргоо үчүн күчтүү падышага каршы туруу менен адилеттүү кайраттуулук көрсөтүшкөн.
3