سەرهەڵدان و کەوتنی عوزیا مێژوو 2 26 ئینجا هەموو گەلی یەهودا عوزیایان گرت کە تەمەنی شانزە ساڵ بوو و لە ژووری ئەمازیا باوکیدا کردیان بە 1 .پاشا .ئیلۆتی دروست کرد و گەڕاندەوە بۆ یەهودا ،دوای ئەوەی پاشا لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت 2 .عوزیا تەمەنی شانزە ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،پەنجا و دوو ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو 3 .هەروەها ناوی دایکی یەکۆلیای ئۆرشەلیم بوو .ئەو کارەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو ،بەپێی هەموو ئەو کارانەی کە ئەمازیا باوکی کردوویەتی 4 لە سەردەمی زەکەریادا بەدوای خودادا دەگەڕا ،کە لە بینینەکانی خودادا تێگەیشتنی هەبوو ،تا ئەو کاتەی 5 .بەدوای یەزداندا دەگەڕا ،خودا سەرفرازی کرد ڕۆیشت و شەڕی لەگەڵ فەلەستینییەکان کرد و دیواری گات و دیواری یابنە و دیواری ئەشدۆدی شکاند و 6 .شارەکانی لە دەوری ئەشدۆد و لە نێو فەلەستینییەکان دروست کرد .خودا یارمەتی دا لە دژی فەلەستینییەکان و عەرەبەکانی دانیشتووی گورباڵ و مەحنیمەکان 7 عەمۆنییەکان دیارییان بە عوزیا دا ،ناوی ئەو تا هاتنە ژوورەوەی میسر بڵوبووەوە .چونکە زۆر خۆی بەهێز 8 .کرد عوزیا لە ئۆرشەلیم لە دەروازەی گۆشە و دەروازەی دۆڵ و پێچانی دیوارەکە تاوەری دروست کرد و ەەڵی 9 .کرد هەروەها لە بیابان تاوەرەکانی دروست کرد و بیری زۆری هەڵکەند ،چونکە ئاژەڵێکی زۆری هەبوو ،چ لە 10 ناوچە نزمەکان و چ لە دەشتەکان ،هەروەها جووتیاران و دارەکانی ترێ لە شاخەکان و لە کارمێل ،چونکە زۆر .حەزی لە بەخێوکردن بوو عوزیاش لەشکرێکی جەنگاوەری هەبوو ،بەپێی ژمارەی حسابەکانیان بە دەستی یەعێلی نووسەر و 11 مەعاسیای فەرمانڕەوا ،لە ژێر دەستی حەنانیا ،یەکێک لە سەرکردەکانی پاشا ،بە کۆمەڵ دەچوونە دەرەوە بۆ .شەڕ .ژمارەی کۆی سەرکردەکانی باوباپیرانی پیاوە بەهێزە ئازاکان دوو هەزار و شەش سەد کەس بوون 12
1
سەرهەڵدان و کەوتنی عوزیا
لە ژێر دەستی ئەواندا سوپایەکی سێ سەد و حەوت هەزار و پێنج سەد کەس هەبوو ،کە بە هێزێکی بەهێز 13 .شەڕیان دەکرد بۆ ئەوەی یارمەتی پاشا بدەن لە دژی دوژمن .عوزیا ەەڵغان و ڕم و کڵو و چەەۆ و کەوان و چەەۆی بەردبارانکردنی بۆ ئامادە کرد 14 لە ئۆرشەلیمیش بزوێنەری دروستکرد کە لەلیەن کەسانی فێڵبازەوە داهێنرابوون ،بۆ ئەوەی لەسەر 15 .تاوەرەکان و لەسەر ەەڵکان بن و تیر و بەردی گەورەیان لەگەڵدا لێبدەن .ناوەکەی لە دوورەوە بڵوبووەوە .چونکە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر یارمەتی درا ،تا بەهێز بوو بەڵم کاتێک بەهێز بوو ،دڵی بەرز بووەوە بۆ لەناوبردنی ،چونکە سەرپێچی لە یەزدانی پەروەردگاری کرد 16 .و چووە ناو پەرستگای یەزدان بۆ ئەوەی بخور لەسەر ەوربانگا بخورەکە بسوتێنێت .عەزاریای کاهین بە دوایدا هاتە ژوورەوە و لەگەڵیدا هەشت کاهینی یەزدان ،کە پیاوی ئازا بوون 17 ،ئینجا بەرەنگاری ئوزیای پاشا وەستانەوە و پێیان گوت» :ئۆزییا ،بۆ تۆ نییە بخور بۆ یەزدان بسوتێنیت 18 بەڵکو بۆ کاهینەکانی کوڕی هارون ،کە بۆ بخور تەرخانکراون ،لە پیرۆزگاکە دەربچن .چونکە تۆ سەرپێچیت .کردووە .هەروەها نابێت بۆ ڕێزگرتنت لەلیەن یەزدانی پەروەردگارەوە ئینجا عوزیا تووڕە بوو و بخورێکی لە دەستدا بوو بۆ ئەوەی بخور بسوتێنێت ،لە کاتێکدا لە کاهینەکان 19 .تووڕە بوو ،پەتاکە لە پێشەوەی لە پێشەوەی کاهینەکانی ماڵی یەزدان لە تەنیشت ەوربانگا بخورەکەوە هەڵسا عەزاریای سەرۆک کاهین و هەموو کاهینەکان سەیریان کرد و بینیان لە پێشەوەی پەتا بوو و لەوێ 20 .دەریانکرد .بەڵێ ،خۆی پەلە کرد بۆ چوونە دەرەوە ،چونکە یەزدان لێی دابوو ئوزیای پاشا تا ڕۆژی مردنی پەتا بوو و لە ماڵێکی چەند ماڵێکدا نیشتەجێ بوو ،پەتا بوو .چونکە لە ماڵی 21 .یەزدان بڕاوە ،یۆتامی کوڕی سەرپەرشتی ماڵی پاشا بوو و دادوەری لەسەر گەلی خاکەکە دەکرد .ئیشایا پێغەمبەر ،کوڕی ئامۆز ،لە سەرەتاوە تا دواهەمین چیرۆکەکانی تری عوزیا نووسی 22 :عوزیا لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت و لەگەڵ باوباپیرانی لە کێڵگەی ناشتنی پاشاکان نێژران .چونکە گوتیان 23 ».ئەو پەتایە ،یۆتامی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو«
تێڕوانینێکی گشتی بۆ سەردەمی پاشا عوزیا ساڵیدا سەرکەوتە سەر تەختی یەهودا و بۆ ماوەی ١٦پاشا عوزیا )کە بە ئەزاریاش ناودەبرێت( تەنها لە تەمەنی ٢٦دا لێکۆڵینەوەیەکی بەهێزە لە پەرستنی سەرەتایی ساڵ حوکمڕانی کرد .گێڕانەوەی ئەو لە دووەم تەمەنی ٥٢ .و سەرکەوتنی نەتەوەیی بێ وێنە و کەوتنەخوارەوەیەکی ڕۆحی کارەساتبار کە بەهۆی غرورەوە دروست بووە
ئایەت بە ئایەت دابەشبوون ) ٥.سەرهەڵدان و تەقوای سەرەتایی( :خەڵکی یەهودا ئۆزیا دەکەنە پاشا لەبری ئەمازیا باوکی ١-ئایەتەکانی ئەوەی لەبەردەم یەزداندا ڕاستە دەیکات ،لە ژیانی زەکەریادا بەدوای خودادا دەگەڕێت ،کە لە بینینەکانی خودادا .ڕێنمایی دەکات .تا ئەو کاتەی بەدوای پەروەردگاردا دەگەڕێت ،خودا سەرفرازی دەکات ) ١٥هێزی سەربازی و داهێنان( :ئوزییا بە سەرکەوتوویی شەڕ دەکات دژی فەلەستینییەکان و ٦-ئایەتەکانی عەرەبەکان ،دیوارەکانی دوژمن دەشکێنێت و ەودس بەهێز دەکات بە تاوەری بەرگری داهێنەرانە و بزوێنەری ،جەنگ کە بۆ تەەاندنی تیر و بەردی گەورە دروستکراون .ناوبانگەکەی لە دەرەوەی وڵت زۆر بڵو دەبێتەوە .چونکە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر یارمەتی دەدرێت تا بەهێز دەبێت ) ٢١خۆبەزلزانین و حوکمدانی ئیلهی( :کاتێک عوزیا بەهێز دەبێت ،دڵی بەرز دەبێتەوە بۆ ١٦-ئایەتەکانی .لەناوچوونی .سەرپێچی لە خودا دەکات بە چوونە ناو پەرستگا بۆ سووتاندنی بخور لەسەر ەوربانگای زێڕین
2
سەرهەڵدان و کەوتنی عوزیا
.کاهینی ئازا ڕووبەڕووی دەبنەوە و دەڵێن بخور سووتاندن تەنها هی کوڕەکانی هارونە ٨٠عەزاریای کاهین و .عوزیا بە بخورێکەوە تووڕە دەبێت و لە یەک کاتدا پەتا لەسەر پێشەوەی هەڵدێت ) ٢٣کۆتایییەکی گۆشەگیر( :ئوزییا تا ڕۆژی مردنی وەک پەتا دەمێنێتەوە .لە ماڵێکی جیاوازدا ٢٢-ئایەتەکانی دەژی ،کە لە ماڵی یەزدان ەەدەغە کراوە ،لە کاتێکدا یۆتامی کوڕی کۆشکی پاشایەتی بەڕێوەدەبات و دادوەری .خەڵک دەکات
وانە سەرەکییەکان تاقیکردنەوەکانی خۆشگوزەرانی کارەکتەر :زۆرجار سەرکەوتن و سامان تاەیکردنەوەیەکی ڕۆحی گەورەتر لە .سەختی پێشکەش دەکەن ،تاکەکان وەسوەسە دەکەن کە پشت بە خۆیان ببەستن نەک خودا مەترسی خۆبەزلزانین :ڕووخانی ئوزییا لەو ساتەوە دەستی پێکرد کە شوێنی خۆی لەبیر کرد و ڕێگەی دا .لووتبەرزی دڵی گەندەڵ بکات ڕێزگرتن لە سنوورە پیرۆزەکان )جیاکردنەوەی کڵێسا و دەوڵەت( :تێپەڕاندنی ڕێوڕەسم و سنوورە خوداییەکان -هەروەک چۆن ئوزییا بە دەستبەسەرداگرتنی پۆستی کاهینایەتی کرد -دەرئەنجامە توندەکانی .بەدوای خۆیدا دەهێنێت پێویستی بە لێپرسینەوەی بوێرانە :ئەزاریا و کاهینەکان بوێرییەکی ڕاست و دروستیان نیشان دا بە وەستانەوە .بەرامبەر پاشایەکی بەهێز بۆ پاراستنی پێوەرە پیرۆزەکان
3