2پاشاکان بەشی یەکەم 1پاشان مۆئاب دوای مردنی ئەحاب لە ئیسرائیل یاخی بوو. 2ئەحازیا لە ژووری سەرەوەی خۆی کە لە سامریا بوو لە تۆڕێکەوە کەوتە خوارەوە و نەخۆش بوو ،نێردراوی نارد و پێی گوتن« :بڕۆن لە بەعلزەبوبی خوداوەندی عەکرۆن بپرسن ئایا من لەم نەخۆشییە چاک دەبمەوە؟» 3بەڵم فریشتەی یەزدان بە ئیلیای تیشبی گوت« :هەستە و بڕۆ بۆ پێشوازیکردن لە نێردراوانی پاشای سامریا و پێیان بڵێ« :ئایا لەبەر ئەوەی خودایەک لە ئیسرائیلدا نییە ،دەچن بۆ پرسیارکردن لە بەعلزەبوبی خوداوەندی عەکرۆن؟» 4ئێستا یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :لەو جێگایەی کە لەسەری چوویتە خوارەوە ،ناچیتە خوارەوە ،بەڵکو بە دڵنیاییەوە دەمری ».ئیلیاش ڕۆیشت. 5کاتێک نێردراوەکان گەڕانەوە بۆ لی ،پێی گوتن« :بۆچی ئێستا دەگەڕێنەوە؟» 6پێیان گوت« :پیاوێک هاتە پێشەوە بۆ پێشوازیمان و پێی گوتین« :بڕۆ بگەڕێوە بۆ لی ئەو پاشایەی کە ئێوەی ناردووە و پێی بڵێن :یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :ئایا لەبەر ئەوەی خودایەک لە ئیسرائیلدا نییە ،تۆ ناردیت بۆ پرسیارکردن لە بەعلزەبوبی خوداوەندی ئەکرۆن؟ »بۆیە لەو جێگایەی کە لەسەری چوویتە خوارەوە ،ناچیتە خوارەوە ،بەڵکو بە دڵنیاییەوە دەمری». 7پێی گوتن« :ئەو پیاوە چ جۆرە پیاوێک بوو کە هاتە پێشەوە بۆ پێشوازیتان و ئەم قسانەی پێتان وت؟» 8وەڵمیان دایەوە« :پیاوێکی موودار بوو ،پشتێنێکی چەرمیی بە کەمەرەکەیەوە بەستبوو ».ئینجا گوتی« :ئەوە ئیلیای تیشبییە». 9پاشا سەرکردەیەکی پەنجا کەسی لەگەڵ پەنجا کەسەکەیدا بۆی نارد .ئینجا چووە لی ،سەیرکە لەسەر لوتکەی گردێک دانیشتبوو .ئینجا پێی گوت« :ئەی پیاوی خودا ،پاشا فەرموویەتی :وەرە خوارەوە». 10ئیلیا وەڵمی دایەوە و بە فەرماندەی پەنجا سەربازی گوت« :ئەگەر من پیاوی خودا بم ،با ئاگر لە ئاسمانەوە دابەزێت و تۆ و پەنجا کەسەکەت بسوتێنێت ».ئاگر لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و ئەو و پەنجا کەسەکەی سووتاند. 11دیسانەوە سەرکردەیەکی دیکەی پەنجا کەسی لەگەڵ پەنجا کەسەکەیدا بۆی نارد .ئینجا وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەی پیاوی خودا، پاشا ئەمەی فەرموو« :بە خێرایی وەرە خوارەوە». 12ئیلیا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئەگەر من پیاوی خودام ،با ئاگر لە ئاسمانەوە دابەزێت و تۆ و پەنجا کەسەکەت بسوتێنێت ».ئاگری خودا لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و ئەو و پەنجا کەسەکەی سووتاند. 13سەرکردەیەکی پەنجا کەسی سێیەمی لەگەڵ پەنجا کەسەکەی ناردەوە .سەرکردەی سێیەمی پەنجا کەسەکە سەرکەوت و هات و لەسەر ئەژنۆی خۆی کەوتە بەردەم ئیلیا و داوای لێکرد و پێی گوت« :ئەی پیاوی خودا ،با ژیانم و ژیانی ئەم پەنجا خزمەتکارەت لەبەردەمتدا بەنرخ بێت». 14سەیرکە ،ئاگر لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و دوو سەرکردەی پەنجاکانی پێشوویان لەگەڵ پەنجا ساڵنەکەیاندا سووتاند ،بۆیە با ئێستا ژیانم لەبەردەمتدا بەنرخ بێت. 15فریشتەی یەزدان بە ئیلیای گوت« :لەگەڵدا دابەزە ،لێی مەترسە ».ئینجا هەستا و لەگەڵیدا دابەزی بۆ لی پاشا. 16ئینجا پێی گوت« :یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :هەرچەندە پێغەمبەرت ناردووە بۆ ئەوەی لە بەعلزەبوبی خوداوەندی ئەکرۆن بپرسن ،ئایا لەبەر ئەوە نییە کە خودا لە ئیسرائیلدا نییە کە لە قسەکانی بپرسێت؟ »بۆیە لەو جێگایەی کە لەسەری چوویتە خوارەوە ،ناچیتە خوارەوە، بەڵکو بە دڵنیاییەوە دەمری». 17بەپێی ئەو قسەیەی یەزدان کە ئەلیاس گوتبووی ،مرد .لە ساڵی دووەمی یەهۆرامی کوڕی یۆشافاتی پاشای یەهودا ،یۆرام لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو .چونکە کوڕی نەبوو. 18باقی چیرۆکەکانی ئەحازیا کە کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراوە؟ بەشی دووەم 1کاتێک یەزدان دەیویست ئیلیا بە گێژەڵوکێکەوە بباتە ئاسمان ،ئیلیا لەگەڵ ئەلیشا لە گیلگالەوە ڕۆیشت. 2ئیلیا بە ئەلیشای گوت« :تکایە لێرە بمێنەرەوە .چونکە یەزدان منی ناردووە بۆ بێتێل .ئەلیشا پێی گوت« :وەک یەزدان زیندوو و گیانت زیندووە ،جێت ناهێڵم ».بۆیە چوونە خوارەوە بۆ بێتێل. 3کوڕەکانی پێغەمبەرانی بەیتێل هاتنە دەرەوە بۆ لی ئەلیشا و پێیان گوت« :دەزانی ئەمڕۆ یەزدان گەورەکەت لە سەرت دەبات؟ »ئینجا گوتی« :بەڵێ ،من ئەوە دەزانم .بێدەنگ بن. 4ئیلیا پێی گوت« :ئەلیشا ،لێرە بمێنەرەوە .چونکە یەزدان منی ناردووە بۆ ئەریحا .ئینجا گوتی« :وەک یەزدان زیندوو و گیانت زیندووە، جێت ناهێڵم ».بۆیە هاتنە ئەریحا. 5کوڕەکانی پێغەمبەرانی ئەریحا هاتنە لی ئەلیشا و پێیان گوت« :دەزانی ئەمڕۆ یەزدان گەورەکەت لە سەرت دەبات؟ »وەڵمی دایەوە : «بەڵێ ،دەزانم .بێدەنگ بن. 6ئیلیا پێی گوت« :تکایە لێرە بمێنەرەوە .چونکە یەزدان منی ناردووە بۆ ئوردن .ئینجا گوتی« :وەک یەزدان زیندوو و گیانت زیندووە، جێت ناهێڵم ».ئەو دووانەش بەردەوام بوون. 7پەنجا پیاو لە کوڕانی پێغەمبەران ڕۆیشتن و لە دوورەوە وەستان ،دوو کەسیان لە لی ئوردن وەستان. 8ئیلیا پۆشاکەکەی وەرگرت و بەیەکەوە پێچایەوە و ئاوەکانی لێدا و ئەمل و ئەول دابەش بوون و هەردووکیان لەسەر زەوی وشک ڕۆیشتن.
2پاشاکان
9کاتێک ڕۆیشتن ،ئیلیا بە ئەلیشای گوت« :بپرسە چیت بۆ بکەم ،پێش ئەوەی لێت دوور بخرێنەوە ».ئەلیشا گوتی« :تکا دەکەم با دوو بەش لە ڕۆحەکەت بەسەرمدا بێت». 10ئینجا گوتی« :تۆ داوای شتێکی سەختت کردووە ،بەڵم ئەگەر من ببینیت کاتێک لێت وەرگیرام ،ئەوە بۆ تۆ وا دەبێت .بەڵم ئەگەر نا، نابێت وابێت. 11کاتێک هێشتا بەردەوام بوون و قسەیان دەکرد ،گالیسکەیەکی ئاگرین و ئەسپی ئاگرین دەرکەوتن و هەردووکیان لەیەکتر جیاکردەوە .ئیلیا بە گێژەڵوکێکەوە بەرەو ئاسمان ڕۆیشت. 12ئەلیشا بینی و هاوار دەکات« :باوکم ،باوکم ،گالیسکەی ئیسرائیل و سوارەکانی ».ئیتر نەیبینی ،جلەکانی خۆی گرت و دوو پارچەی کرد. 13پۆشاکی ئیلیا کە لێی کەوتبوو ،هەڵگرت و گەڕایەوە و لە کەناری ئوردن وەستا. 14ئینجا پۆشاکی ئیلیا کە لێی کەوتبووی برد و ئاوەکەی برد و گوتی« :یەزدانی پەروەردگاری ئیلیا لە کوێیە؟ »کاتێک ئاوەکانیشی بردەوە، ئەمل و ئەول جیابوونەوە ،ئەلیشاش ڕۆیشت. 15کاتێک کوڕەکانی پێغەمبەران کە لە ئەریحا بینییان ،گوتیان« :ڕۆحی ئیلیا لەسەر ئەلیشا وەستاوە ».ئینجا هاتنە بەردەمی و لەبەردەمیدا کڕنۆشیان بۆ سەر زەوی دانا. 16پێیان گوت« :پەنجا پیاوی بەهێز لەگەڵ خزمەتکارەکانتدان .با بڕۆن و بەدوای گەورەکەتدا بگەڕێن ،نەک ڕۆحی یەزدان هەڵیبگرێت و فڕێی بداتە سەر شاخێک یان دۆڵێک ».ئینجا گوتی« :نابنێرن». 17کاتێک هانیان دا تا شەرمەزار بوو ،گوتی« :بنێرە ».بۆیە پەنجا پیاویان نارد .سێ ڕۆژ بەدوایاندا گەڕان ،بەڵم نەیاندۆزییەوە. 18کاتێک هاتنەوە لی( ،چونکە لە ئەریحا مابووەوە )پێی گوتن« :ئایا پێم نەوتن :مەڕۆ؟» 19پیاوانی شارەکە بە ئەلیشایان گوت« :تکایە ،دۆخی ئەم شارە خۆشە ،وەک ئەوەی گەورەم دەیبینێت ،بەڵم ئاو هیچ نییە و زەوی بێ بەرهەمە». 20ئینجا گوتی« :قۆڵەیەکی نوێم بۆ بێنە و خوێی تێبکە ».وە بۆیان هێنا. 21چووە دەرەوە بۆ کانیاوی ئاوەکە و خوێیەکەی فڕێدا و گوتی« :یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :من ئەم ئاوانەم چاک کردۆتەوە ».لەوێشەوە ئیتر مردن و زەوییەکی بێ بەرهەم نابێت. 22ئاوەکان تا ئەمڕۆش ساڕێژ بوون ،بەپێی قسەکانی ئەلیشا کە باسی کرد. 23لەوێشەوە بەرەو بێتێل بەرزبووەوە ،کاتێک بە ڕێگادا دەڕۆیشت ،منداڵە بچووکەکان لە شارەکە هاتنە دەرەوە و گاڵتەیان پێکرد و پێیان گوت« :سەرە سەر کەچەڵ .بڕۆ سەرەوە ،تۆ سەری سەرڕووت. 24گەڕایەوە دواوە و سەیری کرد و بە ناوی یەزدانەوە جنێوی پێکردن .دوو ورچی ژن لە دارستانەکە هاتنە دەرەوە و چل و دوو منداڵیان لێ بڕاند. 25لەوێشەوە چووە سەر چیای کارمێل و لەوێشەوە گەڕایەوە بۆ سامریا. بەشی سێیەم 1یۆرامی کوڕی ئەحاب لە ساڵی هەژدەهەمی دەسەڵتی یەهۆشافاتی پاشای یەهودا لە سامریا دەستی بە پاشایەتی ئیسرائیل کرد و دوانزە ساڵ پاشایەتی بوو. 2خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد .بەڵم وەک باوکی و وەک دایکی نەبوو ،چونکە وێنەی بەعلی لبرد کە باوکی دروستی کردبوو. 3لەگەڵ ئەوەشدا خۆی بە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەباتەوە گرێدا ،کە ئیسرائیلیان گوناه کرد .لەوێ نەڕۆیشت. 4مێشا پاشای مۆئاب مەڕدار بوو ،لەگەڵ پشمەکەدا سەد هەزار بەرخ و سەد هەزار بەرخی بەخشی بە پاشای ئیسرائیل. 5بەڵم کاتێک ئەحاب مرد ،پاشای مۆئاب لە پاشای ئیسرائیل یاخی بوو. 6پاشا یەهۆرامیش هەر لەو کاتەدا لە سامریاوە هاتە دەرەوە و هەموو ئیسرائیلەکانی ژمارد. 7چوو بۆ لی یۆشافاتی پاشای یەهودا و گوتی« :پاشای مۆئاب لە من یاخی بووە ،ئایا لەگەڵم دەچیتە سەر مۆئاب بۆ شەڕ؟ »گوتی« :دەچمە سەرەوە ،من وەک تۆم ،گەلەکەم وەک گەلەکەت و ئەسپەکانم وەک ئەسپەکانت». 8فەرمووی« :بە کام ڕێگادا بەرەو سەرەوە دەڕۆین؟ »ئینجا وەڵمی دایەوە« :رێگای بیابانی ئەدۆم». 9پاشای ئیسرائیل و پاشای یەهودا و پاشای ئەدۆم ڕۆیشتن و کۆپانێکی حەوت ڕۆژەیان هێنا ،ئاو بۆ سوپاکە و ئەو ئاژەڵنەی کە بەدوایاندا دەڕۆیشتن نەبوو. 10پاشای ئیسرائیل گوتی« :ئاخ !کە یەزدان ئەم سێ پاشایەی کۆکردۆتەوە بۆ ئەوەی بیانخاتە دەستی مۆئاب! 11بەڵم یۆشافات گوتی« :ئایا لێرەدا پێغەمبەرێکی یەزدان نییە کە لە ڕێگەی ئەوەوە لە یەزدان بپرسین؟ »یەکێک لە خزمەتکارەکانی پاشای ئیسرائیل وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەمە ئەلیشای کوڕی شافاتە کە ئاوی بەسەر دەستی ئیلیادا ڕشت». 12یۆشافات گوتی« :قسەی یەزدان لەگەڵیەتی ».پاشای ئیسرائیل و یۆشافات و پاشای ئەدۆم بۆ لی دابەزین. 13ئەلیشا بە پاشای ئیسرائیل گوت« :پەیوەندیم بە تۆوە چییە؟ »بگەیتە پێغەمبەرانی باوکت و پێغەمبەرانی دایکت ».پاشای ئیسرائیل پێی گوت« :نا ،چونکە یەزدان ئەم سێ پاشایەی کۆکردۆتەوە بۆ ئەوەی بیانخاتە دەستی مۆئاب». 14ئەلیشا وتی« :بەڕاستی یەزدانی سوپاسالر کە لەبەردەمیدا وەستاوم ،زیندووە ،ئەگەر چاوم لە بوونی یۆشافاتی پاشای یەهودا نەبووایە، چاوم نەدەکردیت و نەتبینم». 15بەڵم ئێستا مۆسیقاژەنێکم بۆ بێنە .کاتێک ژەنیارەکە دەیژەند ،دەستی یەزدان هاتە سەری. 16ئینجا گوتی« :یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :ئەم دۆڵە پڕ بکە لە کانی». 17چونکە یەزدان ئەمە دەفەرموێت :با نابینن و باران نابینن .بەڵم ئەو دۆڵە پڕ دەبێت لە ئاو ،بۆ ئەوەی بخۆنەوە ،ئێوە و ئاژەڵەکانتان و ئاژەڵەکانتان.
2پاشاکان
18ئەمە لەبەردەم یەزدان شتێکی سووکە ،مۆئابییەکانیش دەداتە دەستتان. 19هەموو شارێکی سیاجکراو و هەموو شارێکی هەڵبژێردراو دەکوژن و هەموو درەختێکی باش دەبڕن و هەموو بیرەکانی ئاو دەوەستێنن و هەموو پارچە زەوییەکی باش بە بەرد تێکدەدەن. 20بەیانی کە قوربانی نانی پێشکەش کرا ،ئاو لە ڕێگای ئەدۆمەوە هات و خاکەکە پڕ بوو لە ئاو. 21کاتێک هەموو مۆئابییەکان بیستیان کە پاشاکان هاتوونەتە سەرەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،هەموو ئەوانەی کە توانای زرێپۆشیان هەبوو و بەرەو سەرەوە کۆکردەوە و لە سنوورەکە وەستان. 22بەیانی زوو هەستان و خۆر بەسەر ئاوەکەدا درەوشایەوە و مۆئابییەکان ئاوەکەیان بینی کە وەک خوێن سوور بوو. 23گوتیان« :ئەمە خوێنە ،بە دڵنیاییەوە پاشاکان کوژراون و یەکتریان لێداوە. 24کاتێک گەیشتنە ئۆردوگای ئیسرائیل ،ئیسرائیلییەکان هەستان و لە مۆئابییەکانیان برد ،بەجۆرێک لە پێشیانەوە هەڵهاتن ،بەڵم لە خاکی خۆیاندا کەوتنە پێشەوە و مۆئابییەکانیان بردەوە. 25شارەکانیان وێران کرد و لەسەر هەر پارچە زەوییەکی باش هەریەکەیان بەردەکەیان فڕێدا و پڕیان کرد .هەموو بیرە ئاوەکانیان ڕاگرت و هەموو دارە باشەکانیان بڕی ،تەنها لە کیرهاراسەت بەردەکانیان بەجێهێشت .بەڵم چەقۆکێشەکان بەو شتەدا ڕۆیشتن و لێیان دا. 26کاتێک پاشای مۆئاب بینی کە شەڕەکە زۆر قورسە ،حەوت سەد پیاوی شمشێریان لەگەڵ خۆی برد بۆ ئەوەی بتوانن تا پاشای ئەدۆم بشکێنن ،بەڵم نەیانتوانی. 27ئینجا کوڕە گەورەکەی برد کە دەبوو لە جیاتی پاشایەتی بکات و لەسەر دیوارەکە پێشکەشی کرد وەک قوربانی سووتاندن .تووڕەیی زۆر لە ئیسرائیل هاتە ئاراوە و لێی ڕۆیشتن و گەڕانەوە بۆ خاکی خۆیان. بەشی چوارەم 1ژنێک لە ژنەکانی کوڕانی پێغەمبەران هاواریان کرد بۆ ئەلیشا و گوتی« :بەندەی تۆ مێردەکەم مردووە .دەزانی کە خزمەتکارەکەت لە یەزدان دەترسا ،قەرزدەرەکە هاتووە بۆ ئەوەی دوو کوڕەکەم بۆی ببات بۆ ئەوەی ببنە کۆیلە. 2ئەلیشا پێی گوت« :چیت بۆ بکەم؟ »پێم بڵێ چیت لە ماڵەکەدا هەیە؟ ئینجا گوتی« :خزمەتکارەکەت هیچ شتێکی لە ماڵەکەدا نییە ،جگە لە مەنجەڵێک ڕۆن». 3ئینجا گوتی« :بڕۆ قاپ و قاپ لە هەموو دراوسێکانت بە قەرز وەربگرە ،تەنانەت قاپێکی بەتاڵ .قەرزکردن نەک چەند دانەیەک. 4کاتێک چوویتە ژوورەوە ،دەرگاکە بەسەر خۆت و کوڕەکانتدا دادەخەیت و دەڕژێنە ناو هەموو ئەو قاپانە و ئەوەی پڕە ،تەرخان دەکەیت. 5ئەو ژنە لێی ڕۆیشت و دەرگاکەی بەسەر خۆی و کوڕەکانیدا داخست ،کە قاپەکانیان بۆ هێنا .و ئەویش ڕژا. 6کاتێک قاپەکان پڕ بوون ،بە کوڕەکەی گوت« :قاپێکم بۆ بێنە ».پێی گوت« :لەمتر قاپێک نییە ».وە ڕۆنەکە مایەوە. 7ئینجا هات و بە پیاوی خودای گوت .گوتی« :بڕۆ نەوتەکە بفرۆشە و قەرزەکەت بدە ،تۆ و منداڵەکانت لە باقیەکەی بژی». 8ڕۆژێک ئەلیشا ڕۆیشت بۆ شونێم ،لەوێ ژنێکی گەورە بوو .و ناچاری کرد نان بخوات .و بەم شێوەیە بوو ،هەرکاتێک بەلیدا تێدەپەڕی، دەچووە ژوورەوە بۆ ئەوەی نان بخوات. 9بە مێردەکەی گوت« :ئێستا تێدەگەم کە ئەمە پیاوێکی پیرۆزی خودایە و بەردەوام بەلی ئێمەدا تێدەپەڕێت». 10با ژوورێکی بچووک لەسەر دیوارەکە دروست بکەین .با لەوێ جێگا و مێز و پیسایی و چرادانێکی بۆ دابنێین ،کاتێک دێتە لی ئێمە، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوێ». 11ڕۆژێک هاتە ئەوێ و ڕووی لە ژوورەکە کرد و لەوێ پاڵکەوت. 12ئینجا بە گەحازی خزمەتکارەکەی گوت« :ئەم شونامییە بانگ بکە ».کاتێک بانگی کرد ،لەبەردەمیدا وەستا. 13ئینجا پێی گوت« :ئێستا پێی بڵێ :سەیرکە ،تۆ بەم هەموو خەمخۆرییەوە ئاگاداری ئێمە بوویت .چیت بۆ بکرێت؟ ئایا قسەت لەگەڵ پاشا دەکرێت ،یان بە سەرۆکی سوپا؟ ئەویش وەڵمی دایەوە« :من لە نێو گەلی خۆمدا دەژیم». 14ئینجا گوتی« :ئەوا چی بۆی دەکرێت؟ »گێحازیش وەڵمی دایەوە« :بەڕاستی منداڵی نییە و مێردەکەی پیر بووە». 15ئینجا گوتی« :بانگی بنێ ».کاتێک بانگی کرد ،لە دەرگاکە وەستا. 16ئینجا گوتی« :لەم وەرزەدا ،بەپێی کاتەکانی ژیان ،کوڕێک لە باوەش دەگریت ».ژنەکەش گوتی« :نا گەورەم ،ئەی پیاوی خودا ،درۆ لەگەڵ خزمەتکارەکەت مەکە». 17ژنەکە دووگیان بوو و کوڕێکی بوو لەو وەرزەی کە ئەلیشا پێی گوتبوو ،بەپێی سەردەمی ژیانی. 18کاتێک منداڵەکە گەورە بوو ،ڕۆژێک کەوتە دەرەوە بۆ لی باوکی بۆ لی دروێنەکاران. 19بە باوکی گوت« :سەرم ،سەرم ».بە کوڕێکی گوت« :بیبە بۆ لی دایکی». 20کاتێک بردی و هێنایە لی دایکی ،تا نیوەڕۆ لەسەر ئەژنۆی دانیشت و دواتر مرد. 21ئینجا ڕۆیشت و لەسەر تەختی پیاوی خودا دانا و دەرگاکەی بەسەردا داخست و چووە دەرەوە. 22ئینجا بانگی مێردەکەی کرد و گوتی« :تکایە یەکێک لە گەنجەکان و یەکێک لە کەرەکانم بنێرە ،تا ڕابکەم بۆ لی پیاوی خودا و بگەڕێمەوە». 23ئینجا گوتی« :بۆچی ئەمڕۆ دەچیتە لی؟ »نە مانگی نوێیە و نە شەممەیە .ژنەکە گوتی« :باش دەبێت». 24ئینجا کەرێکی زین کرد و بە خزمەتکارەکەی گوت« :لێبکە و بڕۆ پێشەوە .سواربوونت بۆ من شل مەکە ،مەگەر فەرمانت پێبدەم. 25ئیتر ڕۆیشت و هاتە لی پیاوی خودا بۆ چیای کارمێل .کاتێک پیاوی خودا لە دوورەوە بینی ،بە گەحازی خزمەتکارەکەی گوت« :ئەو شونەمییە لەوێیە. 26ئێستا ڕابکە بۆ ئەوەی چاوی پێی بکەوێت و پێی بڵێ« :ئایا باشە؟ »ئایا لەگەڵ مێردەکەت باشە؟ ئایا لەگەڵ منداڵەکەدا باشە؟ ئەویش وەڵمی دایەوە« :باشە».
2پاشاکان
27کاتێک هاتە لی پیاوی خودا بۆ سەر گردەکە ،پێیەکانی گرت ،بەڵم گەحازی نزیک بووەوە بۆ ئەوەی دووری بخاتەوە .پیاوی خودا گوتی« :بای لێ بێنە ».چونکە ڕۆحی لەناو ئەودا گرژ بووە ،یەزدان لێی شاردومەتەوە و پێی نەگوتم. 28ئینجا ژنەکە گوتی« :ئایا من داوای کوڕێکی گەورەمم کرد؟ »ئایا نەمگوت :فریوم مەدە؟ 29ئینجا بە گەحازی گوت« :کەمەرەکەت ببەستە و دارەکەم بە دەستت بگرە و بڕۆ ،ئەگەر چاوت بە کەسێک کەوت سڵوی لێ مەکە . ئەگەر کەسێک سڵوی لێکردیت ،جارێکی تر وەڵمی مەدەرەوە ،دارەکەم بخەرە سەر ڕووی منداڵەکە. 30دایکی منداڵەکە گوتی« :وەک یەزدان زیندووە و گیانت زیندووە ،جێت ناهێڵم ».ئینجا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت. 31گێحازی لە پێشیانەوە تێپەڕی و دارەکەی خستە سەر ڕووی منداڵەکە .بەڵم نە دەنگ هەبوو و نە بیستن .بۆیە جارێکی تر چوو بۆ پێشوازیکردن و پێی گوت« :منداڵەکە لە خەو هەڵنەهاتووە». 32کاتێک ئەلیشا هاتە ناو ماڵەکە ،بینی منداڵەکە مردووە و لەسەر جێگاکەی پاڵکەوتووە. 33ئینجا چووە ژوورەوە و دەرگاکەی بەسەر دوو کەسدا داخست و لە یەزدان پاڕایەوە. 34ئینجا چووە سەرەوە و پاڵکەوتە سەر منداڵەکە و دەمی خستە سەر دەمی و چاوەکانی خستە سەر چاوەکانی و دەستەکانی لەسەر دەستەکانی ،خۆی لەسەر منداڵەکە درێژ کرد .و گۆشتی منداڵەکە گەرم بوو. 35ئینجا گەڕایەوە و لە ماڵەکەدا بەمل و ئەولدا دەگەڕا .چووە سەرەوە و خۆی بەسەریدا درێژ کرد ،منداڵەکە حەوت جار پژمینی کرد و منداڵەکە چاوەکانی کردەوە. 36ئینجا گەحازی بانگ کرد و گوتی« :ئەم شونامییە بانگ بکەن ».بۆیە تەلەفۆنی بۆ کرد .کاتێک هاتە ژوورەوە بۆ لی ،گوتی : «کوڕەکەت هەڵبگرە». 37ئینجا چووە ژوورەوە و کەوتە بەر پێیەکانی و کڕنۆشی بۆ سەر زەوی دا و کوڕەکەی هەڵگرت و چووە دەرەوە. 38ئەلیشا هاتەوە بۆ گیلگال ،کەمیی لە خاکەکەدا بوو .کوڕەکانی پێغەمبەران لەبەردەمیدا دانیشتبوون ،بە خزمەتکارەکەی گوت« :لە سەر مەنجەڵە گەورەکە دابنێ و گۆزە بۆ کوڕەکانی پێغەمبەران بکوڵێنە». 39ئینجا یەکێک چووە کێڵگە بۆ کۆکردنەوەی گیا ،ڕوەکێکی کێوی دۆزیەوە و کۆترە کێوییەکانی لێ کۆکردەوە و لە چەناگەی پڕ بوو و هات و پارچەی کردە ناو مەنجەڵەکە ،چونکە نەیاندەناسی. 40ئینجا ڕژان بۆ ئەوەی پیاوەکان بیخۆن .کاتێک لە مەنجەڵەکە دەیانخوارد ،هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی پیاوی خودا ،مردن لەناو مەنجەڵەکەدا هەیە ».نەیانتوانی لێی بخۆن. 41بەڵم ئەویش گوتی« :ئەوا ژەمەکان لەگەڵ خۆتان بهێنن ».ئینجا فڕێیدایە ناو مەنجەڵەکەوە .فەرمووی« :بۆ گەلەکە بڕژێنە دەرەوە ،تا بخۆن ».وە هیچ زیانێکی لە مەنجەڵەکەدا نەبوو. 42پیاوێک لە بەعلشالیشا هات و نانی یەکەمی بۆ پیاوی خودا هێنا ،بیست نان جۆ و پڕ لە گەنمەشامی لە توێکڵەکەیدا .ئینجا گوتی : «دەبەخشن بە گەل ،تا بخۆن». 43خزمەتکارەکەی گوتی« :چی ،ئەمە بۆ سەد پیاو دابنێم؟ »دیسان گوتی« :دەبەخشن بە گەل ،تا بیخۆن ،چونکە یەزدان ئەمە دەفەرموێت : دەخۆن و لێی بەجێدەهێڵن». 44لەبەردەمیان دانا ،ئەوانیش خواردیان و بەجێیان هێشت ،بەپێی قسەی یەزدان. بەشی پێنجەم 1نەعمان ،فەرماندەی سوپای پاشای سوریا ،پیاوێکی گەورە بوو لەگەڵ ئاغاکەی و بەڕێز بوو ،چونکە بەهۆی ئەوەوە یەزدان ڕزگاری کرد بۆ شام ،هەروەها پیاوێکی بەهێز بوو ،بەڵم پەتا بوو. 2شامییەکان بە کۆمەڵ چوونە دەرەوە و کچێکی بچووکیان لە خاکی ئیسرائیل بە دیل بردبوو .چاوەڕێی ژنەکەی نەعمان بوو. 3بە خاتوونەکەی گوت« :خوای گەورە گەورەم لەگەڵ ئەو پێغەمبەرە بوایە کە لە سامریایە؟ »چونکە لە پەتاکەی چاکی دەکردەوە. 4یەکێک چووە ژوورەوە و بە گەورەکەی گوت« :ئەو خزمەتکارەی کە خەڵکی خاکی ئیسرائیلە بەم شێوەیە و بەم شێوەیە گوت». 5پاشای شام گوتی« :بڕۆ بۆ لی ،بڕۆ ،نامەیەک بۆ پاشای ئیسرائیل دەنێرم ».ئینجا ڕۆیشت و دە تاڵن زیو و شەش هەزار پارچە زێڕ و دە گۆڕەپانی جل و بەرگی لەگەڵ خۆی برد. 6نامەکەی بۆ پاشای ئیسرائیل هێنا و گوتی« :کاتێک ئەم نامەیە بۆت هات ،سەیرکە ،نەعمانی خزمەتکارەکەمم نارد بۆ لی تۆ ،تا لە پەتاکەی چاک بکەیتەوە». 7کاتێک پاشای ئیسرائیل نامەکەی خوێندەوە ،جلەکانی دڕاند و گوتی« :ئایا من خودام بکوژم و زیندوو بکەمەوە ،ئەم پیاوە بۆ من دەنێرێت بۆ ئەوەی پیاوێک لە پەتاکەی چاک بکەمەوە؟ »بۆیە بیرتان لێدەکەمەوە و بزانن چۆن بەدوای شەڕێکدا دەگەڕێت لە دژی من». 8کاتێک ئەلیشای پیاوی خودا بیستبووی کە پاشای ئیسرائیل جلەکانی دڕاندووە ،نارد بۆ پاشا و گوتی« :بۆچی جلەکانت دڕاندووە؟ »با ئێستا بێتە لم ،دەزانێت کە پێغەمبەرێک لە ئیسرائیل هەیە». 9نەعمان بە ئەسپەکانی و گالیسکەکەیەوە هات و لەبەردەم دەرگای ماڵی ئەلیشا وەستا. 10ئەلیشا نێردراوێکی بۆ نارد و گوتی« :بڕۆ حەوت جار لە ئوردن بشۆ ،جەستەت دێتەوە لت و پاک دەبیتەوە». 11بەڵم نەعمان تووڕە بوو و ڕۆیشت و گوتی« :ئەوەتا بیرم لەوە کردەوە کە بە دڵنیاییەوە دێتە دەرەوە بۆ لم و دەوەستێت و ناوی یەزدانی پەروەردگاری بانگ دەکات و دەستی بەسەر شوێنەکەدا لێدەدات و پەتاکە چاک دەکاتەوە». 12ئایا عەبانا و فارپەر ،ڕووبارەکانی دیمەشق ،لە هەموو ئاوەکانی ئیسرائیل باشتر نین؟ ئایا دەتوانم لەناویاندا نەشۆم و پاک نەبمەوە؟ بۆیە ڕووی کردەوە و بە تووڕەییەوە ڕۆیشت. 13خزمەتکارەکانی نزیک بوونەوە و قسەیان لەگەڵ کرد و گوتیان« :باوکم ،ئەگەر پێغەمبەرەکە فەرمانی پێکردیت کارێکی گەورە بکەیت، ئایا نەتدەکرد؟ »کەواتە پێت دەڵێت :بشۆ و پاک بە؟
2پاشاکان
14ئینجا هاتە خوارەوە و حەوت جار خۆی نوقم کرد لە ئوردن ،بەپێی قسەی پیاوی خودا ،گۆشتەکەی وەک گۆشتی منداڵێکی بچووک هاتەوە و پاک بووەوە. 15ئینجا گەڕایەوە بۆ لی پیاوی خودا ،خۆی و هەموو گروپەکەی ،هات و لەبەردەمیدا وەستا ،وتی« :ئەوە ئێستا دەزانم کە هیچ خودایەک لە هەموو زەویدا نییە جگە لە ئیسرائیل. 16بەڵم گوتی« :وەک یەزدان زیندووە ،کە لەبەردەمیدا وەستاوم ،هیچیان وەرناگرم ».هانی دا بیبات؛ بەڵم ئەو ڕەتیکردەوە. 17نعمان گوتی« :ئەوا دوو کەر لە زەویدا نادرێت بە خزمەتکارەکەت؟ »چونکە خزمەتکارەکەت لەمەودوا نە قوربانی سووتاندن و نە قوربانی بۆ خوداوەندەکانی تر پێشکەش ناکات ،بەڵکو بۆ یەزدان. 18یەزدان لەم کارەدا لە خزمەتکارەکەت خۆشبە ،کاتێک گەورەکەم دەچێتە ماڵی ڕیمۆن بۆ ئەوەی لەوێ پەرستش بکات و پشتی بە دەستم بەستووە و لە ماڵی ڕیمۆن کڕنۆش دەبەم ،کاتێک لە ماڵی ڕیمۆن کڕنۆش دەبەم ،یەزدان لەم کارەدا لە خزمەتکارەکەت خۆش بێت. 19ئینجا پێی گوت« :بە ئاشتی بڕۆ ».بۆیە کەمێک لێی دوورکەوتەوە. 20بەڵم گێحازی ،خزمەتکاری ئەلیشای پیاوی خودا ،گوتی« :ئەوەتا گەورەکەم نەعمانی ئەم سوریەی بەزەیی بەخشی ،کە ئەوەی هێنابووی لە دەستی وەرنەگرت ،بەڵم وەک یەزدان زیندووە ،بەدوایدا ڕادەکەم و بەشێکی لێ وەردەگرم». 21گێحازی بەدوای نەعماندا ڕۆیشت .کاتێک نەعمان بینی کە بە دوایدا ڕادەکات ،لە گالیسکەکەوە دابەزی بۆ ئەوەی پێشوازی لێبکات و گوتی« :ئایا هەموو شتێک باشە؟» 22ئینجا گوتی« :هەموو شتێک باشە ».ئاغاکەم منی ناردووە و دەڵێت« :ئەوەتا ئێستا دوو گەنج لە کوڕەکانی پێغەمبەران لە چیای ئەفرایمەوە هاتوونەتە لم. 23نەعمان گوتی« :ڕازیبە ،دوو تەلەنت وەربگرە ».ئینجا هانی دا و دوو تاڵێنت زیوی لە دوو کیسەدا بەستەوە ،لەگەڵ دوو جل و بەرگی گۆڕاو و لەسەر دوو خزمەتکارەکەی دانا .ئەوانیش لەبەردەمیدا هەڵیانگرت. 24کاتێک گەیشتە بورجەکە ،لە دەستیان گرت و لە ماڵەکەدا بەخشی ،پیاوەکانی ئازاد کرد و ڕۆیشتن. 25بەڵم ئەویش چووە ژوورەوە و لەبەردەم ئاغاکەی وەستا .ئەلیشا پێی گوت« :گەحازی لە کوێوە هاتوویت؟ ئینجا گوتی« :بەندەکەت بۆ کوێ نەچووە». 26ئینجا پێی گوت« :کاتێک پیاوەکە لە گالیسکەکەیەوە وەرگەڕا بۆ ئەوەی پێشوازیت لێ بکات ،دڵم لەگەڵت نەچوو؟ »ئایا کاتی وەرگرتنی پارە و وەرگرتنی جل و بەرگ و باخی زەیتون و باخی ترێ و مەڕ و گا و کۆیلەی پیاو و کەنیزە؟ 27پەتای نەعمان بۆ هەتاهەتایە بە تۆ و نەوەکەتەوە دەلکێت .ئینجا لە بەردەمی دەرچوو ،پەتایەکی سپی وەک بەفر. بەشی شەشەم 1کوڕەکانی پێغەمبەران بە ئەلیشایان گوت« :ئەوەی ئێمە لەگەڵ تۆدا دەژین زۆر تەنگ و تەنگە بۆ ئێمە». 2با بچین بۆ ئوردن و هەریەکە لە تیرێک لەوێ وەربگرین و شوێنێکمان بۆ دروست بکەین لەوێ نیشتەجێ بین .وەڵمی دایەوە« :بڕۆن». 3یەکێکیان گوتی« :تکایە ڕازی بە و لەگەڵ خزمەتکارەکانت بڕۆ ».وەڵمی دایەوە« :دەڕۆم». 4جا لەگەڵیان ڕۆیشت .کاتێک گەیشتنە ئوردن ،داریان بڕی. 5بەڵم کاتێک مرۆڤ خەریکی بڕینی دارێکی بوو ،سەری تەقەمەنیەکە کەوتە ناو ئاوەکەوە ،هاوارێکی کرد و گوتی« :باش ،مامۆستا ! چونکە قەرز کراوە. 6پیاوی خودا گوتی« :لە کوێ کەوتووە؟ »ئەویش شوێنەکەی پیشان دا .دارێکی بڕی و فڕێیدایە ناوی .و ئاسنەکەش مەلە دەکات. 7بۆیە گوتی« :بۆ خۆت هەڵیبگرە ».دەستی درێژ کرد و دەستی گرت. 8پاشای شام لەگەڵ ئیسرائیل شەڕی کرد و لەگەڵ خزمەتکارەکانی ڕاوێژی کرد و گوتی« :لە فڵن شوێن ئۆردوگام دەبێت». 9پیاوی خودا نارد بۆ پاشای ئیسرائیل و گوتی« :ئاگاداربە لە شوێنێکی لەو جۆرەدا تێنەپەڕیت .چونکە سورییەکان لەوێ دابەزیون. 10پاشای ئیسرائیل نارد بۆ ئەو شوێنەی کە پیاوی خودا پێی وت و ئاگاداری کردەوە و لەوێ خۆی ڕزگار کرد ،نە جارێک و نە دووجار. 11بۆیە دڵی پاشای شام بەم شتە زۆر تووشی شڵەژان بوو .خزمەتکارەکانی بانگ کرد و پێی گوتن« :ئایا نیشانم نادەن کام لە ئێمە بۆ پاشای ئیسرائیلە؟» 12یەکێک لە خزمەتکارەکانی گوتی« :هیچ کەسێک نییە ،گەورەم ،ئەی پاشا ،بەڵکو ئەلیشا پێغەمبەری ئیسرائیل ،ئەو قسانەی کە تۆ لە ژووری نووستنەکەتدا دەیڵێیت بە پاشای ئیسرائیل دەگێڕێتەوە». 13ئینجا گوتی« :بڕۆ سیخوڕی بکە لە کوێیە ،تا بنێرم و بیهێنم ».ئینجا پێی گوترا« :ئەوە لە دۆتانە». 14بۆیە ئەسپ و گالیسکە و سوپایەکی زۆری نارد بۆ ئەوێ ،شەو هاتن و شارەکەیان گرتەوە. 15کاتێک خزمەتکاری پیاوی خودا زوو هەستا و ڕۆیشت ،بینی سوپایەک بە ئەسپ و گالیسکەوە شارەکەیان گرتەوە .خزمەتکارەکەی پێی گوت« :ئەی گەورەم !چۆن بکەین؟ 16ئینجا وەڵمی دایەوە« :مەترسن ،چونکە ئەوانەی لەگەڵمانن زیاترن لەوەی لەگەڵیانن». 17ئەلیشا دوعای کرد و گوتی« :یەزدان ،چاوەکانی بکەرەوە تا ببینێت ».یەزدان چاوی گەنجەکەی کردەوە .بینی ،شاخەکە پڕ بوو لە ئەسپ و گالیسکە ئاگرینەکان بە دەوری ئەلیشادا. 18کاتێک هاتنە خوارەوە بۆ لی ،ئەلیشا لە یەزدان پاڕایەوە و گوتی« :تکایە ئەم گەلە بە کوێرەوەری لێبدە ».بەگوێرەی قسەی ئەلیشا کوێری لێکردن. 19ئەلیشا پێی گوتن« :ئەمە ڕێگا نییە و شارەکەش نییە ،شوێنم بکەوە و دەتانگەیەنمە ئەو پیاوەی کە بەدوایدا دەگەڕێن ».بەڵم بردیان بۆ سامریە.
2پاشاکان
20کاتێک گەیشتنە سامریا ،ئەلیشا وتی« :یەزدان چاوی ئەم پیاوانە بکەرەوە تا ببینن ».یەزدان چاوەکانی کردەوە و بینییان .ئەوانیش لە ناوەڕاستی سامریا بوون. 21پاشای ئیسرائیل کاتێک بینییان بە ئەلیشای گوت« :باوکم ،لێیان بدەم؟ »ئایا لێیان بدەم؟ 22ئینجا وەڵمی دایەوە« :نایانکوژیت ،ئایا بە شمشێر و کەوانەکەت ئەوانە دەکوژیت کە بە دیلت گرتووە؟ »نان و ئاو لەبەردەمیان دابنێ ،تا بخۆن و بخۆنەوە و بچنە لی گەورەکەیان. 23ڕزق و ڕۆزی زۆری بۆ ئامادە کرد ،کاتێک نانیان خوارد و خواردیانەوە ،ڕەوانەی کردن و چوونە لی ئاغاکەیان .ئیتر گرووپەکانی شام نەهاتنە خاکی ئیسرائیل. 24دوای ئەمە ،بنهەدادی پاشای سوریا هەموو سوپای خۆی کۆکردەوە و سەرکەوت و گەمارۆی سامریای دا. 25لە سامریا برسێتییەکی گەورە ڕوویدا ،سەیرکە گەمارۆیان دا ،تا سەری کەرێک بە هەشت پارچە زیو و بەشی چوارەمی تابلۆیەک لە پیسایی کۆتر بە پێنج پارچە زیو فرۆشرا. 26کاتێک پاشای ئیسرائیل بەسەر دیوارەکەدا تێدەپەڕی ،ژنێک هاوارێکی لێکرد و گوتی« :پاشا ،گەورەم یارمەتی بدە». 27ئینجا گوتی« :ئەگەر یەزدان یارمەتیت نەدات ،لە کوێوە یارمەتیت دەدەم؟ »لە زەوی ئەشکەوتەکە دەرچووە ،یان لە چەقۆی شەرابەوە؟ 28پاشا پێی گوت« :ئاساییت چییە؟ »وەڵمی دایەوە« :ئەم ژنە پێی وتم :کوڕەکەت بدە ،ئەمڕۆ بیخۆین ،سبەی کوڕەکەم بخۆین». 29کوڕەکەممان کوڵند و خواردمان ،ڕۆژی دواتر پێم گوت :کوڕەکەت بدە تا بیخۆین ،کوڕەکەی شاردەوە. 30کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانی ژنەکە بوو ،جلەکانی دڕاند .ئەویش بەسەر دیوارەکەدا تێپەڕی و خەڵکەکە سەیریان کرد و بینیان پۆشاکی گونی لە جەستەیدا بوو. 31ئینجا گوتی« :خودا ئەگەر ئەمڕۆ سەری ئەلیشای کوڕی شافات لەسەری بوەستێت ،ئەوە و زیاتریشم بۆ بکات». 32بەڵم ئەلیشا لە ماڵەکەی دانیشت و پیرەکانیش لەگەڵیدا دانیشتن .پاشا پیاوێکی لە پێش خۆیەوە نارد ،بەڵم پێش ئەوەی پێغەمبەرەکە هاتە لی ،بە پیرەکانی گوت« :دەبینن چۆن ئەم کوڕە بکوژە ناردووە بۆ ئەوەی سەرم لێبسەنێتەوە؟ »سەیرکە ،کاتێک پێغەمبەر دێت ،دەرگاکە دابخە و بە توندی لە دەرگاکەدا بیگرە ،ئایا دەنگی پێی ئاغاکەی لە پشتەوە نییە؟ 33کاتێک هێشتا لەگەڵیان قسەی دەکرد ،پێغەمبەرەکە هاتە خوارەوە بۆ لی ،گوتی« :ئەوە خراپە لە یەزدانەوەیە .چیتر چاوەڕێی یەزدان بکەم؟ بەشی حەوتەم 1ئینجا ئەلیشا گوتی« :گوێ لە قسەی یەزدان بگرن .یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :سبەینێ لەم کاتەدا لە دەروازەی سامریا پێوەرێک ئاردی ورد بە شیکڵێک و دوو پێوەر جۆ بە شیکڵێک دەفرۆشرێت». 2ئینجا پەروەردگارێک کە پاشا پشتی پێ بەستبوو ،وەڵمی پیاوی خودای دایەوە و گوتی« :ئەگەر یەزدان پەنجەرە لە ئاسمان دروست بکات ،ئایا ئەمە ڕوودەدات؟ »ئینجا گوتی« :ئەوەتا بە چاوەکانت دەیبینیت ،بەڵم لێی ناخۆیت». 3چوار پیاوی پەتا لە دەروازەی دەروازەکە هەبوون ،بە یەکتریان دەگوت« :بۆچی لێرە دادەنیشین تا دەمرین؟» 4ئەگەر بڵێین :دەچینە ناو شار ،ئەوا برسێتی لە شارەکەدایە و لەوێ دەمرین ،ئەگەر لێرە دابنیشین ،دەمرین .کەواتە ئێستا وەرە و بکەوینە دەست سوپای سوریاییەکان ،ئەگەر بە زیندووی ڕزگارمان بکەن ،ئێمە دەژین .ئەگەر بمانکوژن ،ئێمە تەنها دەمرین. 5ئینجا لە خەواڵووییەکەدا هەستان بۆ ئەوەی بچنە ئۆردوگای شامییەکان ،کاتێک گەیشتنە کۆتایی ئۆردوگای شام ،سەیرکە کەس لەوێ نەبوو. 6چونکە یەزدان سوپای سوریاکانی گوێ لە دەنگی گالیسکە و دەنگی ئەسپ و دەنگی سوپای گەورە هێنابوو ،ئەوانیش بە یەکتریان دەگوت : «ئەوەتا پاشای ئیسرائیل پاشاکانی هیتییەکان و پاشاکانی میسری بەکرێ گرتووە بۆ سەرمان». 7لەبەر ئەوە هەستان و لە خەواڵوویی هەڵهاتن و چادر و ئەسپ و کەرەکانیان بەجێهێشت و ئۆردوگاکەیان وەک خۆی بەجێهێشت و لە ژیانیان هەڵهاتن. 8کاتێک ئەم پەتادارانە گەیشتنە کۆتایی ئۆردوگاکە ،چوونە ناو چادرێک و خواردن و خواردنەوەیان خوارد و زیو و زێڕ و جل و بەرگیان لێ هەڵگرت و چوون و شاردەوە .هاتەوە و چووە ناو چادرێکی دیکە و لەوێشەوە برد و چوو و شاردەوە. 9ئینجا بە یەکتریان گوت« :ئێمە باش نین ،ئەم ڕۆژە ڕۆژی مژدەیە و بێدەنگ دەبین ،ئەگەر تا ڕووناکی بەیانی بمێنینەوە ،هەندێک خراپەکاری بەسەرماندا دێت ،بۆیە ئێستا وەرن ،تا بچین ماڵی پاشا بڵێین». 10ئینجا هاتن و بانگیان کرد بۆ لی دەروازەی شارەکە ،پێیان گوت« :ئێمە گەیشتینە ئۆردوگای شامییەکان ،سەیرکە ،کەس لەوێ نەبوو ،نە دەنگی مرۆڤ ،تەنیا ئەسپ بەستراو و کەر بەستراو و چادرەکان وەک خۆیان. 11ئینجا بانگی دەروازەوانەکانی کرد .ئەوانیش بۆ ماڵی پاشایان گێڕایەوە لە ناوەوە. 12پاشا شەو هەستا و بە خزمەتکارەکانی گوت« :ئێستا پێتان دەڵێم کە شامییەکان چییان لەگەڵ کردووین ».ئەوان دەزانن کە ئێمە برسیین؛ بۆیە لە ئۆردوگاکە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی خۆیان لە کێڵگەکەدا بشارنەوە و دەڵێن :کاتێک لە شارەکە دێنە دەرەوە ،بە زیندووی دەیانگرین و دەچینە ناو شارەکەوە». 13یەکێک لە خزمەتکارەکانی وەڵمی دایەوە و گوتی« :با هەندێکیان پێنج لەو ئەسپانە بگرن کە لە شارەکەدا ماونەتەوە( ،ئەوەش وەک هەموو ئەو خەڵکە ئیسرائیلییەن کە تێیدا ماونەتەوە. 14بۆیە دوو ئەسپی گالیسکەیان برد .پاشا بەدوای سوپای سوریادا نارد و گوتی« :بڕۆ بزانە». 15ئەوانیش بەدوایاندا ڕۆیشتن بۆ ئوردن ،سەیرکە هەموو ڕێگاکە پڕ بوو لە جل و بەرگ و کەلوپەل ،کە سورییەکان بە پەلە فڕێیان دابوو . پێغەمبەرەکان گەڕانەوە و بە پاشایان گوت.
2پاشاکان
16گەلەکە چوونە دەرەوە و چادرەکانی شامیان تاڵن کرد .بەپێی قسەی یەزدان پێوەرێک ئاردی ورد بە شیکڵێک و دوو پێوەر جۆ بە شیکڵێک فرۆشرا. 17پاشا ئەو پەروەردگارەی دیاری کرد کە پشتی بە دەستی بەستبوو بۆ ئەوەی سەرپەرشتی دەروازەکە بکات ،گەلەکەش لە دەروازەکەدا پێیدا و ئەویش مرد ،وەک پیاوی خودا گوتبووی ،کاتێک پاشا هاتە خوارەوە بۆ لی. 18هەروەک پیاوی خودا بە پاشای گوتبوو« :سبەینێ لە دەروازەی سامریا دوو پێوەر جۆ بۆ یەک شیکڵ و یەک ئاردی ورد بۆ شیکڵێک دەبێت. 19ئەو پەروەردگارە وەڵمی پیاوی خودای دایەوە و گوتی« :ئەگەر یەزدان پەنجەرە لە ئاسمان دروست بکات ،ئایا شتێکی لەو جۆرە دەبێت؟ »ئینجا گوتی« :ئەوەتا بە چاوەکانت دەیبینیت ،بەڵم لێی ناخۆیت». 20بەم شێوەیە کەوتە سەری ،چونکە گەل لە دەروازەکەدا پێیان داوە و مرد. بەشی هەشتەم 1ئینجا ئەلیشا بەو ژنەی کە کوڕەکەی زیندوو کردبووەوە قسەی کرد و گوتی« :هەستە و تۆ و ماڵەکەت بڕۆ و لە هەر شوێنێک نیشتەجێ بن ،چونکە یەزدان داوای برسێتی کردووە .هەروەها حەوت ساڵ بەسەر خاکەکەدا دێت. 2ژنەکە هەستا و بە قسەی پیاوی خودا کرد ،لەگەڵ ماڵەکەیدا ڕۆیشت و حەوت ساڵ لە خاکی فەلەستینییەکان نیشتەجێ بوو. 3لە کۆتایی حەوت ساڵدا ،ژنەکە لە خاکی فەلەستینییەکان گەڕایەوە و ڕۆیشت بۆ ئەوەی هاوار بکات بۆ پاشا بۆ ماڵەکەی و خاکەکەی. 4پاشا لەگەڵ گەحازی خزمەتکاری پیاوی خودا قسەی کرد و گوتی« :تکایە هەموو ئەو کارە گەورانەی ئەلیشا کردوویەتی پێم بڵێ». 5کاتێک بە پاشا دەگوت کە چۆن تەرمی مردووێکی زیندوو کردووەتەوە ،ژنەکە کە کوڕەکەی زیندوو کردەوە ،هاوارێکی بۆ پاشا کرد بۆ ماڵەکەی و خاکەکەی .گێحازی گوتی« :ئەی پاشا ،گەورەم ،ئەمە ژنەکە و ئەمە کوڕەکەیەتی ،کە ئەلیشا زیندوو کردەوە». 6کاتێک پاشا پرسیاری لە ژنەکە کرد ،ژنەکە پێی گوت .پادشا ئەفسەرێکی بۆ دانا و گوتی« :هەموو ئەو شتانەی کە هی ئەو بوون و هەموو بەرهەمەکانی کێڵگەکە بگەڕێننەوە لەو ڕۆژەوە کە خاکەکەی بەجێهێشت ،تا ئێستا». 7ئەلیشا هاتە دیمەشق .بنهەدادی پاشای سوریا نەخۆش بوو .پێیان گوت« :پیاوی خودا هاتە ئێرە». 8پاشا بە حەزائیلی گوت« :دیارییەک بەدەستەوە بگرە و بڕۆ چاوت بە پیاوی خودا بکەوێت و لە ڕێگەیەوە لە یەزدان بپرسە و بڵێ« :ئایا من لەم نەخۆشییە چاک ببمەوە؟» 9حەزائیل چوو بۆ پێشوازیکردن و لە هەموو شتێکی باشی دیمەشق دیارییەکی لەگەڵ خۆی برد ،کە چل وشتر بوو ،هات و لەبەردەمیدا وەستا و گوتی« :بەنهەدادی پاشای شام کوڕی تۆ منی ناردووە بۆ لی تۆ و گوتی« :ئایا لەم نەخۆشییە چاک ببمەوە؟» 10ئەلیشا پێی گوت« :بڕۆ پێی بڵێ :بە دڵنیاییەوە چاک دەبیتەوە ،بەڵم یەزدان نیشانی دام کە بە دڵنیاییەوە دەمرێت». 11ئینجا ڕووخساری خۆی جێگیر کرد ،تا شەرمەزار بوو ،پیاوی خوداش گریای. 12حەزائیل گوتی« :بۆچی گەورەم دەگری؟ »ئینجا وەڵمی دایەوە« :چونکە من ئەو خراپە دەزانم کە بەسەر نەوەی ئیسرائیل دەیکەیت، قەڵکانیان ئاگر دەکەیتەوە و گەنجەکانیان بە شمشێر دەکوژیت و منداڵەکانیان دەکوژیت و ژنەکانیان بە دووگیان دەدڕێنی». 13حەزائیل گوتی« :بەڵم چی ،خزمەتکارەکەت سەگێکە ،کە ئەم کارە گەورەیە بکات؟ »ئەلیشا وەڵمی دایەوە« :یەزدان نیشانی دام کە تۆ دەبیتە پاشای شام». 14ئینجا لە ئەلیشا ڕۆیشت و هاتە لی گەورەکەی .ئەویش پێی گوت« :ئەلیشا چی پێی وتیت؟ »وەڵمی دایەوە« :پێی وتم کە بە دڵنیاییەوە چاک دەبیتەوە». 15ڕۆژی دواتر ،قوماشێکی ئەستووری وەرگرت و لە ئاودا نوقمی کرد و بەسەر ڕووخساریدا بڵویکردەوە و مرد ،حەزائیل لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. 16لە ساڵی پێنجەمی دەسەڵتی یۆرامی کوڕی ئەحاب پاشای ئیسرائیل ،یۆشافات پاشای یەهودا بوو ،یۆرامی کوڕی یۆشافاتی پاشای یەهودا دەستی کرد بە پاشایەتی. 17کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،تەمەنی سی و دوو ساڵ بوو .هەشت ساڵ لە ئۆرشەلیم حوکمڕانی کرد. 18ئەویش وەک بنەماڵەی ئەحاب بە ڕێگای پاشاکانی ئیسرائیلدا ڕۆیشت ،چونکە کچی ئەحەب هاوسەری بوو ،لەبەردەم یەزدان خراپەکاری کرد. 19بەڵم یەزدان لەبەر داود خزمەتکارەکەی یەهودا لەناو نەبات ،وەک چۆن بەڵێنی پێدابوو کە هەمیشە ڕووناکی بۆ و منداڵەکانی پێبدات. 20لە سەردەمی ئەودا ئەدۆم لە ژێر دەستی یەهودا ڕاپەڕین و پاشایان کردە سەر خۆیان. 21ئینجا یۆرام و هەموو گالیسکەکانی لەگەڵیدا ڕۆیشت بۆ زائیر ،شەو هەستا و ئەدۆمییەکانی دەوریان دا و سەرکردەکانی گالیسکەکانی دا، گەلەکەش هەڵهاتنە ناو چادرەکانیان. 22بەڵم ئەدۆم تا ئەمڕۆش لە ژێر دەستی یەهودا ڕاپەڕی .پاشان لیبنا لە هەمان کاتدا ڕاپەڕینی کرد. 23باقی چیرۆکەکانی یۆرام و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراون؟ 24یۆرام لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت و لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود بە خاک سپێردرا ،ئەحازیا کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. 25لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵتی یۆرامی کوڕی ئەحاب پاشای ئیسرائیل ،ئەحازیا کوڕی یەهۆرامی پاشای یەهودا دەستی بە پاشایەتی کرد. 26ئەحازیا تەمەنی بیست و دوو ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد .ساڵێک لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی ئەتالیای کچی ئۆمری پاشای ئیسرائیل بوو. 27ئەویش بە ڕێگای بنەماڵەی ئەحابدا ڕۆیشت و لە چاوی یەزدان خراپەی کرد ،وەک ماڵی ئەحاب ،چونکە زاوای بنەماڵەی ئەحاب بوو. 28لەگەڵ یۆرامی کوڕی ئەحەب ڕۆیشت بۆ شەڕ لەگەڵ حەزائیل پاشای سوریا لە ڕاموت گلعاد .سورییەکان یۆرامیان بریندار کرد.
2پاشاکان
29پاشا یۆرام گەڕایەوە بۆ ئەوەی لە یەزرائیل لەو برینانەی کە شامییەکان لە ڕاما پێیاندابوو چاک بکرێتەوە ،کاتێک لەگەڵ حەزائیل پاشای سوریا شەڕی کرد .ئەحازیا کوڕی یەهۆرامی پاشای یەهودا بۆ بینینی یۆرامی کوڕی ئەحاب لە یەزرەئیل دابەزی ،چونکە نەخۆش بوو. بەشی ٩ 1ئەلیشای پێغەمبەر یەکێک لە نەوەی پێغەمبەرانی بانگ کرد و پێی گوت« :کەمەرەکەت ببەستە و ئەم سندوقە ڕۆنە بە دەستت بگرە و بڕۆ بۆ ڕامۆتی گلعاد. 2کاتێک دەگەیتە ئەوێ ،سەیری یەهو کوڕی یەهۆشافاتی کوڕی نیمشی بکە و بچۆ ژوورەوە و لە نێو براکانی هەڵیبسەپێنێ و بیبە بۆ ژوورێکی ناوەوە. 3پاشان سندوقی ڕۆنەکە وەربگرە و بیڕێژە سەر سەری و بڵێ :یەزدان ئەمە دەفەرموێت :من تۆم بە پاشای ئیسرائیل مەسح کرد .پاشان دەرگاکە بکەرەوە و ڕابکە و مەمێنەرەوە. 4گەنجەکە ،گەنجە پێغەمبەرەکە ،چووە ڕامۆتی گلعاد. 5کاتێک هات ،سەرکردەکانی سوپاکە دانیشتبوون .گوتی« :ئەی کاپتن ،ئەرکێکم بۆ تۆ هەیە ».یەهو گوتی« :بۆ کام لە هەموومان؟ »ئینجا گوتی« :بۆ تۆ ،ئەی کاپتن». 6هەستا و چووە ناو ماڵەکە .ڕۆنەکەی ڕشتە سەر سەری و پێی گوت« :یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت« :من تۆم مەسح کرد بە پاشا بەسەر گەلی یەزدان و ئیسرائیلدا». 7ماڵی ئەحەب گەورەکەت دەکوژیت ،تا تۆڵەی خوێنی بەندەکانم پێغەمبەران و خوێنی هەموو بەندەکانی یەزدان بکەمەوە ،لەسەر دەستی ئیزابێل. 8چونکە هەموو بنەماڵەی ئەحەب لەناو دەچن ،ئەو کەسەی بە دیوارەوە میز دەکات و ئەو کەسەی لە ئیسرائیل داخراوە و بەجێماوە ،لە ئەحاب دەبڕم. 9من ماڵی ئەحاب وەک بنەماڵەی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات و ماڵی بەعشای کوڕی ئەحیا دەکەم. 10سەگەکان لە بەشی یەزرائیل ئیزابێل دەخۆن و کەسیش نابێت بینێژێت .ئینجا دەرگاکەی کردەوە و هەڵهات. 11ئینجا یەهو هاتە دەرەوە بۆ لی خزمەتکارەکانی گەورەکەی ،یەکێکیان پێی گوت« :ئایا هەموو شتێک باشە؟ »بۆچی ئەم پیاوە شێتە هاتە لت؟ پێی گوتن« :ئێوە پیاوەکە و پەیوەندییەکەی دەناسن». 12ئەوانیش گوتیان« :درۆیە .ئێستا پێمان بڵێ .ئینجا گوتی« :ئەو بەم شێوەیە و بەم شێوەیە پێی وتم« :یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :من تۆم بە پاشای ئیسرائیل مەسح کرد». 13ئینجا پەلەیان کرد و هەریەکەیان جلەکانیان برد و لەسەر پلیکانەکان خستە ژێرەوە و بە شمشاڵیان لێدا و گوتیان« :یەهو پاشایە». 14یەهو کوڕی یۆشافاتی کوڕی نیمشی پیلنی لە دژی یۆرام دانا( .یۆرام بەهۆی حەزائیلی پاشای سوریا ،ڕامۆتی گلعادی خۆی و هەموو ئیسرائیلی پاراستبوو. 15بەڵم پاشا یۆرام گەڕایەوە بۆ ئەوەی لە یەزرائیل لەو برینانەی کە شامییەکان پێیان بەخشیبوو ،کاتێک لەگەڵ حەزائیلی پاشای سوریا شەڕیان کرد. 16ئینجا یەهو سواری گالیسکە بوو و چووە یەزرەئیل .چونکە یۆرام لەوێ پاڵکەوتبوو .ئەحازیا پاشای یەهودا هاتە خوارەوە بۆ بینینی یۆرام. 17چاودێرێک لەسەر تاوەری یەزرەئیل وەستابوو ،کاتێک هاتبوو سیخوڕی بە کۆمەڵەی یەهو کرد و گوتی« :کۆمەڵێک دەبینم ».یۆرامیش گوتی« :سوارێک وەربگرە و بنێرە بۆ پێشوازییان ،با بڵێت« :ئایا ئاشتییە؟» 18ئینجا کەسێک بە سواری ئەسپەوە ڕۆیشت بۆ پێشوازیکردن و گوتی« :پاشا ئەمە دەفەرموێت« :ئایا ئاشتییە؟ »یەهو گوتی« :پەیوەندیت بە ئاشتییەوە چییە؟ »تۆ لە پشتمەوە بگەڕێنەرەوە .چاودێرەکەش پێی گوت« :پێغەمبەر هاتە لیان ،بەڵم ناگەڕێتەوە». 19پاشان سوارێکی دووەمی سواری ئەسپ نارد ،ئەویش هاتە لی ئەوان و گوتی« :پاشا ئەمە دەفەرموێت« :ئایا ئاشتییە؟ »یەهو وەڵمی دایەوە« :پەیوەندیت بە ئاشتییەوە چییە؟ »تۆ لە پشتمەوە بگەڕێنەرەوە. 20چاودێرەکە گوتی« :هاتە لی ئەوان و ناگەڕێتەوە ،لێخوڕینەکە وەک لێخوڕینی یەهو کوڕی نیمشی وایە .چونکە بە تووڕەییەوە لێدەخوڕێت. 21یۆرامیش گوتی« :ئامادەبە ».گالیسکەکەی ئامادە کرا .یۆرامی پاشای ئیسرائیل و ئەحازیا پاشای یەهودا هەریەکەیان بە گالیسکەکانی خۆیانەوە چوونە دەرەوە و دژی یەهو چوونە دەرەوە و لە بەشی نابۆتی یەزرەلی بەرەوڕووی بوونەوە. 22کاتێک یۆرام یەهوی بینی ،گوتی« :ئایا یەهو ،ئاشتییە؟ »وەڵمی دایەوە« :چ ئاشتییەک ،تا لەشفرۆشییەکانی ئیزابێلی دایکت و جادووگەرییەکانی ئەوەندە زۆرن؟» 23یۆرام دەستەکانی وەرگێڕا و هەڵهات و بە ئەحازیا گوت« :ئەی ئەحازیا ،خیانەت هەیە». 24یەهو بە تەواوی هێزی خۆی کەوانێکی کێشا و یەهۆرامی لە نێوان قۆڵەکانیدا و تیرەکە لە دڵی دەرچوو و لەناو گالیسکەکەیدا نوقم بوو. 25ئینجا یەهو بە بیدکار سەرۆکەکەی گوت« :هەڵبگرە و فڕێی بدە لە بەشی کێڵگەی نابۆتی یەزرەلی ،چونکە لەبیرت بێت کە من و تۆ پێکەوە سواری ئەحابی باوکی بووین ،یەزدان ئەم بارگرانییەی خستە سەری. 26بەڕاستی دوێنێ خوێنی نابۆت و خوێنی کوڕەکانیم بینی ،یەزدان دەفەرموێت .یەزدان دەفەرموێت :منیش لەم پلتەدا پاداشتت دەدەمەوە . ئێستا بەپێی قسەی یەزدان بیبە و فڕێی بدە ناو زەوییەکە. 27بەڵم کاتێک ئەحازیا پاشای یەهودا ئەمەی بینی ،بە ڕێگای ماڵی باخچە هەڵهات .یەهو بەدوایدا ڕۆیشت و گوتی« :لە گالیسکەدا لێی بدە ».وە لە کاتی سەرکەوتن بۆ گور کە لە لی ئیبلمەوەیە ،ئەوەیان کرد .ئینجا هەڵهات بۆ مەگیدۆ و لەوێ مرد. 28خزمەتکارەکانی بە گالیسکەیەک بردیان بۆ ئۆرشەلیم و لە گۆڕەکەی لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود بە خاک سپێردرا.
2پاشاکان
29لە ساڵی یازدەهەمی دەسەڵتی یۆرامی کوڕی ئەحابدا ئەحازیا بوو بە پاشایەتی یەهودا. 30کاتێک یەهو گەیشتە یەزرائیل ،ئیزابێل گوێی لێ بوو .دەموچاوی بۆیاخ کرد و سەری ماندوو کرد و سەیری دەرەوەی پەنجەرەیەکی کرد. 31کاتێک یەهو لە دەروازەکەوە هاتە ژوورەوە ،گوتی« :ئایا زیمری ئاشتی هەبوو ،کە گەورەکەی کوشت؟» 32ئینجا ڕووخساری بەرزکردەوە بۆ پەنجەرەکە و گوتی« :کێ لە لی منە؟ »کێ؟ دوو سێ خێڵەکیش چاویان لێکرد. 33ئینجا گوتی« :فڕێی بدەنە خوارەوە ».ئینجا فڕێیاندایە خوارەوە ،بەشێک لە خوێنەکەی بەسەر دیوارەکە و ئەسپەکاندا ڕژا ،ئەویش لە ژێر پێیدا ڕۆیشت. 34کاتێک هاتە ژوورەوە ،خوارد و خواردەوە و گوتی« :بڕۆ ئەم ژنە نەفرەتییە ببینە و بینێژن ،چونکە کچی پاشایە». 35ئینجا چوون بۆ ناشتنی ،بەڵم جگە لە کەلسەر و پێ و کفنی دەستەکانی زیاتریان نەدۆزیەوە. 36بۆیە هاتنەوە و پێیان گوت .ئینجا گوتی« :ئەمە قسەی یەزدان بوو کە لە ڕێگەی ئیلیای تیشبی خزمەتکارەکەیەوە گوتی :سەگەکان گۆشتی ئیزابێل دەخۆن. 37تەرمی ئیزابێل وەک پیسایی دەچێتە سەر ڕووبەری کێڵگەکە لە بەشی یەزرائیل .بۆ ئەوەی نەڵێن« :ئەمە ئیزابێڵە». بەشی ١٠ 1ئەحاب حەفتا کوڕی لە سامریا بوو .یەهو نامەی نووسی و بۆ سامریا نارد بۆ فەرمانڕەواکانی یەزرائیل و پیرەکان و ئەوانەی نەوەی ئەحابیان پەروەردە کرد و فەرمووی. 2هەر کە ئەم نامەیە بۆتان هات ،بینی کوڕەکانی ئاغاکەتان لەگەڵتانن و گالیسکە و ئەسپ لەگەڵتانن ،شارێکی سیاجکراو و زرێپۆشیش. 3باشترین و شیاوترین کوڕەکانی ئاغاکەت بزانە و بیخە سەر تەختی باوکی و شەڕ بۆ ماڵی ئاغاکەت بکە. 4بەڵم ئەوان زۆر ترساون و گوتیان« :ئەوەتا دوو پاشا لەبەردەمیدا نەبوون ،چۆن بوەستین؟» 5سەرپەرشتیاری ماڵەکە و سەرپەرشتیاری شارەکە و پیرەکان و پەروەردەکارانی منداڵەکان ،ناردیان بۆ یەهو و گوتیان« :ئێمە خزمەتکاری تۆین و هەموو ئەو کارانە دەکەین کە تۆ فەرمانمان پێدەدەیت .هیچ پاشایەک ناکەین ،ئەوەی لە چاوتدا باشە بیکە». 6پاشان بۆ جاری دووەم نامەیەکی بۆ نووسی و گوتی« :ئەگەر ئێوە هی من بن و گوێ لە دەنگی من بگرن ،سەری ئەو پیاوانە بگرن کە کوڕی ئاغاکەتانن و سبەی ئەمجارە بێنە لم بۆ یەزرائیل ».کوڕەکانی پاشا کە حەفتا کەس بوون ،لەگەڵ پیاوە گەورەکانی شارەکەدا بوون کە پەروەردەیان کردبوون. 7کاتێک نامەکە هاتە سەریان ،کوڕەکانی پاشایان برد و حەفتا کەسیان کوشت و سەریان خستە سەبەتە و بۆی نارد بۆ یەزرەئیل. 8پێغەمبەرێک هات و پێی گوت« :سەری کوڕەکانی پاشایان هێناوە ».فەرمووی« :تا بەیانی لە دەروازەی دەروازەکە بە دوو کەڵەکە دابنێن». 9بەیانی هاتە دەرەوە و وەستا و بە هەموو گەلی گوت« :ئێوە ڕاستودروست بن. 10ئێستا بزانە کە هیچ لە قسەی یەزدان کە یەزدان سەبارەت بە بنەماڵەی ئەحاب قسەی کرد ،ناکەوێتە سەر زەوی ،چونکە یەزدان ئەوەی لە ڕێگەی ئیلیا بەندەکەیەوە کردبووی کرد. 11ئینجا یەهو هەموو ئەوانەی لە بنەماڵەی ئەحاب لە یەزرائیل مابوونەوە و هەموو گەورە پیاوەکانی و خزمەکانی و کاهینەکانی کوشت ،تا هیچ کەسێکی بۆ نەهێشتەوە. 12هەستا و ڕۆیشت و هاتە سامریا .هەروەک چۆن لە ماڵی بڕین لە ڕێگادا بوو. 13یەهو لەگەڵ براکانی ئەحازیا پاشای یەهودا کۆبووەوە و گوتی« :ئێوە کێن؟ »ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :ئێمە برای ئەحازیاین .ئێمەش دەچینە خوارەوە بۆ سڵو لە منداڵنی پاشا و منداڵنی شاژن. 14ئینجا گوتی« :بە زیندووی بیانبە ».ئینجا بە زیندووی بردیان و لە چاڵەکەی ڕیشبڕینەکە کوشتیان ،دوو و چل پیاو .هیچ کامیانی نەهێشتەوە. 15کاتێک لەوێ ڕۆیشت ،ڕووناکی کردەوە یۆنادابی کوڕی ڕەخاب کە هاتبوو پێشوازی لێ بکات ،سڵوی لێکرد و پێی گوت« :ئایا دڵت ڕاستە ،وەک چۆن دڵی من لەگەڵ دڵتدایە؟ »یۆنادابیش وەڵمی دایەوە« :ئەوەیە ».ئەگەر وایە دەستی خۆتم پێ بدە .دەستی پێدا؛ ئینجا بردییە لی خۆی بۆ ناو گالیسکەکە. 16گوتی« :لەگەڵم وەرە و زەوقی من بۆ یەزدان ببینە ».بۆیە وایان لێکرد سواری گالیسکەکەی بێت. 17کاتێک هاتە سامریا ،هەموو ئەوانەی لە سامریا بۆ ئەحاب مابوونەوە کوشت ،تا لەناوبردنی ،بەپێی قسەی یەزدان کە بە ئیلیا گوتبووی. 18یەهو هەموو گەلەکەی کۆکردەوە و پێی گوتن« :ئەحاب کەمێک خزمەت بە بەعل دەکات .بەڵم یەهو زۆر خزمەت دەکات». 19ئێستا هەموو پێغەمبەرانی بەعل و هەموو خزمەتکارەکانی و هەموو کاهینەکانی بانگم بکەن .با کەس کەم نەبێت ،چونکە قوربانییەکی گەورەم هەیە بۆ بەعل .هەرکەسێک کەم بوو ،ناژی .بەڵم یەهو بە فێڵبازی ئەو کارەی کرد ،بە مەبەستی لەناوبردنی پەرستیارانی بەعل. 20یەهو گوتی« :کۆبوونەوەیەکی پیرۆز بۆ بەعل ڕابگەیەنن ».ئەوانیش ڕایانگەیاند. 21یەهو بە هەموو ئیسرائیلدا نارد ،هەموو پەرستیارانی بەعل هاتن ،پیاوێک نەما نەهات .ئینجا گەیشتنە ماڵی بەعل .ماڵی بەعل لە سەرێکەوە بۆ سەرێکی تر پڕ بوو. 22ئینجا بە سەرپەرشتیاری جل و بەرگەکەی گوت« :جل و بەرگی هەموو بەعل پەرستەکان بهێنە ».جل و بەرگی هێنایانە دەرەوە. 23ئینجا یەهو و یۆنادابی کوڕی ڕەخاب چوونە ناو ماڵی بەعل و بە پەرستیارانی بەعلیان گوت« :بگەڕێن و سەیرکە لێرەدا هیچ کام لە بەندەکانی یەزدان لەگەڵتاندا نییە ،تەنیا پەرستیارانی بەعل نەبێت». 24کاتێک چوونە ژوورەوە بۆ پێشکەشکردنی قوربانی و قوربانی سووتاندن ،یەهو حەشتا پیاوی لە دەرەوە دیاری کرد و گوتی« :ئەگەر کەسێک لەو پیاوانەی کە هێناومانە دەستت ڕزگاری بوو ،ئەو کەسەی ڕێگەی پێدا بڕوات ،ژیانی بۆ ژیانی دەبێت».
2پاشاکان
25هەر کە قوربانی سووتاندنی تەواو کرد ،یەهو بە پاسەوان و سەرکردەکانی گوت« :بڕۆ ژوورەوە و بیانکوژن .با کەس نەیەتە دەرەوە . بە لێواری شمشێر لێیان دا .پاسەوان و سەرکردەکان فڕێیان دا و چوونە شاری ماڵی بەعل. 26ئینجا وێنەکانیان لە ماڵی بەعل دەرهێنا و سووتاندیان. 27وێنەی بەعلیان شکاند و ماڵی بەعلیان شکاند و تا ئەمڕۆشیان کردە ماڵی ئاوەڕۆ. 28بەم شێوەیە یەهو بەعلی لە ئیسرائیل لەناوبرد. 29بەڵم لە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات کە ئیسرائیلی گوناهبار کرد ،یەهو لە دوای ئەوان دوور نەکەوتەوە ،واتە گوێدرێژە زێڕینەکانی بەیتێل و دان. 30یەزدان بە یەهو-ی گوت« :لەبەرئەوەی تۆ باشت کرد لە جێبەجێکردنی ئەوەی کە لە چاومدا ڕاستە و بەپێی هەموو ئەوەی لە دڵمدا بوو لەگەڵ ماڵی ئەحابت کرد ،نەوەکانت لە نەوەی چوارەم لەسەر تەختی ئیسرائیل دادەنیشن». 31بەڵم یەهو بە هەموو دڵیەوە ئاگاداری یاسای یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل نەبوو ،چونکە لە گوناهەکانی یەرۆڤعام دوور نەکەوتەوە کە ئیسرائیلی گوناه کرد. 32لەو ڕۆژانەدا یەزدان دەستی کرد بە کورتکردنەوەی ئیسرائیل ،حەزائیل لە هەموو کەناراوەکانی ئیسرائیل لێیاندا. 33لە ئوردونەوە بەرەو ڕۆژهەڵت ،هەموو خاکی گلعاد و گادییەکان و ڕۆبنییەکان و مەنازییەکان ،لە ئارۆیرەوە کە لە لی ڕووباری ئارنۆنە ،گلعاد و باشان. 34باقی چیرۆکەکانی یەهو و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی و هەموو هێزەکانی لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراون؟ 35یەهو لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت و لە سامریا ناشتیان .یۆاحازی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. 36ماوەی یەهو لە سامریا پاشایەتی ئیسرائیل بوو بیست و هەشت ساڵ بوو. بەشی ١١ 1کاتێک ئەتالیای دایکی ئەحازیا بینی کە کوڕەکەی مردووە ،هەستا و هەموو نەوەکانی پاشایەتی لەناوبرد. 2بەڵم یۆشەبای کچی یۆرامی پاشا ،خوشکی ئەحازیا ،یۆئاشی کوڕی ئەحەزیای برد و لە نێو کوڕەکانی پاشا دزی .ئەوانیش خۆی و پەرستارەکەی لە ژووری نووستنەکەدا لە ئەتالیا شاردەوە ،بۆ ئەوەی نەکوژرێت. 3شەش ساڵ لەگەڵیدا بوو لە ماڵی یەزدان خۆی حەشاردا .ئەتالیا پاشایەتی خاکەکە بوو. 4لە ساڵی حەوتەمدا یەهۆیادا نارد و سەرکردەکانی سەدان کەسی لەگەڵ سەرکردەکان و پاسەوانەکان هێنا و هێنایان بۆ ماڵی یەزدان و پەیمانی لەگەڵ کردن و لە ماڵی یەزدان سوێندی خوارد و کوڕی پاشای پێیان ڕاگەیاند. 5فەرمانی پێکردن و گوتی« :ئەمە ئەو کارەیە کە دەیکەن .یەک لەسەر سێی ئێوە کە لە ڕۆژی شەممەدا دەچنە ژوورەوە ،پاسەوانی ماڵی پاشا بن. 6بەشی سێیەمیش لە دەروازەی سور دەبێت .بەشی سێیەمیش لە دەروازەی پشت پاسەوانەکان ،بەم شێوەیە چاودێری ماڵەکە بکەن و نەشکێنرێت. 7دوو بەش لە هەموو ئەوانەی لە ڕۆژی شەممەدا دەچنە دەرەوە ،چاودێری ماڵی یەزدان دەکەن بۆ پاشا. 8هەرکەسێک بە چەکەکانیەوە بە دەوری پاشادا دەسوڕێنەوە ،هەرکەسێک دێتە ناو مەوداکان با بکوژرێت ،کاتێک دەچێتە دەرەوە و دێتە ژوورەوە لەگەڵ پاشادا بن. 9سەرکردەکانی سەدان کەسیش بەپێی هەموو ئەو کارانەیان کرد کە یەهۆیادا کاهین فەرمانی پێکردبوو ،هەرکەسێک پیاوەکانی خۆیان برد کە لە ڕۆژی شەممەدا دەهاتنە ژوورەوە و لەگەڵ ئەوانەی دەچوونە دەرەوە لە شەممەدا و هاتنە لی یەهۆیادا کاهین. 10کاهینەکە ڕم و قەڵغانی داودی پاشا کە لە پەرستگای یەزدان بوو ،بەخشییە سەرکردەکانی سەدان کەس. 11پاسەوانەکە هەر کەسێک چەکەکانی بەدەستەوە بوو ،لە گۆشەی ڕاستی پەرستگاکە تا گۆشەی چەپی پەرستگاکە ،لە لی قوربانگا و پەرستگاکە بە دەوری پاشادا وەستابوون. 12کوڕی پاشای هێنایە دەرەوە و تاجەکەی لەسەر دانا و شایەتحاڵی پێدا .ئینجا کردیان بە پاشا و مەسحیان کرد .دەستیان لێدا و گوتیان : «خوای گەورە پاشا ڕزگار بکات». 13کاتێک ئەتالیا گوێی لە دەنگی پاسەوان و گەل بوو ،هاتە لی گەل بۆ ناو پەرستگای یەزدان. 14کاتێک سەیری کرد ،پاشا لە لی ستوونێکەوە وەستابوو ،وەک چۆن ڕێوڕەسمەکە بوو ،سەرۆک و شمشاڵژەنەکان لە تەنیشت پاشا وەستابوون ،هەموو خەڵکی خاکەکەش دڵخۆش بوون و شمشاڵیان لێدا ،ئەتالیا جلەکانی دڕاند و هاوار دەکات« :خیانەت ،خیانەت». 15بەڵم یەهۆیادا کاهین فەرمانی بە سەرکردەکانی سەدان کەس و ئەفسەرانی سوپا کرد و پێی گوتن« :بایە دەرەوە لە مەڕەکان ،ئەوەی بەدوایدا دێت بە شمشێر بیکوژێت ».چونکە کاهینەکە گوتی« :با لە ماڵی یەزدان نەکوژرێت». 16دەستیان خستە سەری .ئەویش بەو ڕێگایەدا ڕۆیشت کە ئەسپەکان پێی دەهاتنە ماڵی پاشا ،لەوێ کوژرا. 17یەهۆیادا پەیمانی لە نێوان یەزدان و پاشا و گەلدا بەست ،کە ببنە گەلی یەزدان .لە نێوان پاشا و گەلیشدا. 18هەموو خەڵکی خاکەکە چوونە ناو ماڵی بەعل و شکاندیان .قوربانگاکانی و وێنەکانی بە تەواوی پارچە پارچەیان کرد و مەتانی کاهینی بەعلیان لە پێش قوربانگاکان کوشت .کاهینەکەش ئەفسەرانی بۆ ماڵی یەزدان دانا. 19سەرکردەکانی سەدان کەس و سەرکردەکان و پاسەوانەکان و هەموو خەڵکی خاکی گرت .پاشایان لە ماڵی یەزدان دابەزاند و بە ڕێگای دەروازەی پاسەوانەکانەوە هاتنە ماڵی پاشا .لەسەر تەختی پاشاکان دانیشت. 20هەموو خەڵکی خاکەکە دڵخۆش بوون و شارەکە ئارام بوو ،ئەتالیایان بە شمشێر لە تەنیشت ماڵی پاشا کوشت. 21یۆئاش تەمەنی حەوت ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد.
2پاشاکان
بەشی ١٢ 1لە ساڵی حەوتەمی سەردەمی یەهو یەهۆئاش دەستی بە پاشایەتی کرد .چل ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی زیبیای بەرەشەبا بوو. 2یەهۆئاش بە درێژایی ئەو ڕۆژانەی کە یەهۆیادا کاهین فێری کردبوو ،ئەوەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو. 3بەڵم بەرزاییەکان نەسەندرانەوە ،خەڵکەکە هەر لە بەرزاییەکاندا قوربانییان دەکرد و بخوریان دەسوتاند. 4ئینجا یۆئاش بە کاهینەکانی گوت« :هەموو پارەی ئەو شتە تەرخانکراوانەی کە دەهێنرێنە ماڵی یەزدان ،پارەی هەرکەسێک کە حسابەکە دەکات ،ئەو پارەیەی کە بۆ هەر کەسێک دانراوە و هەموو ئەو پارەیەی کە دێتە دڵی هەر کەسێکەوە بۆ هێنانی بۆ ماڵی یەزدان. 5با کاهینەکان بیبەن بۆ لی خۆیان ،هەرکەسێک لە ناسیاوەکەی ،با درزەکانی ماڵەکە چاک بکەنەوە ،لە هەر شوێنێک کە شکاوییەک بدۆزرێتەوە. 6بەڵم لە ساڵی بیست و بیستەمی پاشا یەهۆئاش کاهینەکان درزەکانی ماڵەکەیان چاک نەکردەوە. 7ئینجا یەهۆئاش پاشا یەهۆیادا کاهین و کاهینەکانی دیکەی بانگ کرد و پێی گوتن« :بۆچی درزەکانی ماڵەکە چاک ناکەنەوە؟ »ئێستا ئیتر پارەی ناسیاوەکەت وەرمەگرن ،بەڵکو بۆ پێشێلکارییەکانی ماڵەکە بیگەیەنن. 8کاهینەکان ڕەزامەندییان دەربڕی کە چیتر پارە لە خەڵک وەرنەگرن و درزەکانی ماڵەکەش چاک نەکەنەوە. 9بەڵم یۆیادا کاهین سندوقێکی برد و کونێکی لە قاپەکەیدا کرد و لە تەنیشت قوربانگاکە داینا ،لە لی ڕاستەوە کە مرۆڤ دەچێتە ناو ماڵی یەزدان ،کاهینەکانی پاسەوانی دەرگاکە هەموو ئەو پارەیەی کە هێنرایە ناو ماڵی یەزدانیان تێدا دانا. 10کاتێک بینیان پارەیەکی زۆر لە سندوقەکەدا هەیە ،نووسەری پاشا و سەرۆک کاهینەکە هاتنە سەرەوە و لە کیسەدا کۆکردەوە و ئەو پارەیەی لە ماڵی یەزدان دۆزرایەوەیان گێڕایەوە. 11دوای ئەوەی پێیان وترا پارەکەیان دا بە دەستی ئەو کەسانەی کە کارەکەیان دەکرد و چاودێری ماڵی یەزدانیان دەکرد. 12هەروەها بۆ بیناسازەکان و بەردبڕەکان و کڕینی دار و بەردی بڕین بۆ چاککردنەوەی درزەکانی ماڵی یەزدان و بۆ هەموو ئەو شتانەی کە بۆ ماڵەکە داڕێژراون بۆ چاککردنەوەی. 13بەڵم لەو پارەیەی کە هێنرایە ماڵی یەزدان ،قاپ و قاپێکی زیو و کۆپان و شمشاڵ و هیچ قاپێکی زێڕین و قاپێکی زیو بۆ ماڵی یەزدان دروست نەکرا. 14بەڵم ئەوان ئەوەیان بە کرێکارەکان دا و ماڵی یەزدانیان پێ چاککردەوە. 15هەروەها حسابیان بۆ ئەو پیاوانە نەدەکرد ،کە پارەکەیان ڕادەستی کرێکاران کردبوو ،چونکە بە دڵسۆزی مامەڵەیان دەکرد. 16پارەی سەرپێچی و پارەی گوناه نەهێنرایە ماڵی یەزدان ،هی کاهینەکان بوو. 17ئینجا حەزائیل پاشای سوریا سەرکەوت و شەڕی لەگەڵ گاث کرد و گرتی ،حەزائیل ڕووی کردە ئۆرشەلیم. 18یەهۆئاشی پاشای یەهودا هەموو ئەو شتە پیرۆزانەی برد کە یەهۆشافات و یەهۆرام و ئەحازیا ،باوباپیرانی ،پاشاکانی یەهودا ،و هەموو ئەو زێڕانەی کە لە گەنجینەکانی ماڵی یەزدان و ماڵی پاشادا دۆزرایەوە ،بردیان و ڕەوانەی حەزائیلی پاشای شام کرد. 19باقی چیرۆکەکانی یۆئاش و هەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراوە؟ 20خزمەتکارەکانی هەستان و پیلنێکیان بەست و یوئاشیان لە ماڵی میلۆ کوشت کە دەچێتە خوارەوە بۆ سیل. 21چونکە یۆزاخاری کوڕی شیمعەت و یەهۆزابادی کوڕی شۆمەر ،خزمەتکارەکانی ،لێیان دا و مرد .لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود نێژران ،ئەمازیا کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. بەشی ١٣ 1لە ساڵی بیست و بیستەمی دەسەڵتی یۆئاشی کوڕی ئەحازیا پاشای یەهودا ،یۆئاحازی کوڕی یەهو لە سامریا دەستی کرد بە پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل و حەڤدە ساڵ پاشایەتی بوو. 2خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد و شوێن گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات کەوت ،کە ئیسرائیلی گوناهبار کرد .لەوێ نەڕۆیشت. 3تووڕەیی یەزدان لە ئیسرائیل هەڵگیرسا و بە درێژایی تەمەنیان ڕادەستی حەزائیلی پاشای سوریا و بنهەدادی کوڕی حەزائیل کرد. 4یەهۆئاحاز داوای لێبوردنی لە یەزدان کرد ،یەزدان گوێی لێ بوو ،چونکە ستەمکارییەکانی ئیسرائیلی بینی ،چونکە پاشای شام ستەمیان لێدەکرد. ( 5یەزدان ڕزگارکەرێکی بە ئیسرائیل دا ،لە ژێر دەستی شامییەکان هاتنە دەرەوە ،نەوەی ئیسرائیل وەک جاران لە چادرەکانیان نیشتەجێ بوون. 6بەڵم لە گوناهەکانی بنەماڵەی یەرۆڤعام دوور نەکەوتنەوە کە ئیسرائیلیان گوناه کرد ،بەڵکو تێیدا ڕۆیشتن ،دارستانەکەش لە سامریا مایەوە. 7جگە لە پەنجا سوار و دە گالیسکە و دە هەزار پیادە لە گەلەکەی بۆ یۆئاحاز بەجێ نەهێشت .چونکە پاشای شام لەناویان بردبوو و بە وەرینی وەک تۆز و خۆڵ کردبووی. 8باقی چیرۆکەکانی یەهۆحەز و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی و هێزی خۆی لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراوە؟ 9یۆحەز لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت .لە سامریا نێژیان ،یۆئاشی کوڕی لە جیاتی پاشایەتی بوو. 10لە ساڵی سی و حەوتەمی دەسەڵتی یۆئاشی پاشای یەهودا ،یۆئاشی کوڕی یەهۆحاز لە سامریا بوو بە پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل و شانزە ساڵ پاشایەتی بوو. 11ئەو کارە خراپەی کرد کە لەبەردەم یەزداندا بوو .لە هەموو گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناهبار کرد ،بەڵکو تێیدا ڕۆیشت.
2پاشاکان
12باقی چیرۆکەکانی یوئاش و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی و هێزەکانی کە بەهۆیەوە شەڕی لەگەڵ ئەمازیا پاشای یەهودا کردووە ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراون؟ 13یۆئاش لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت .یەرۆڤعام لەسەر تەختەکەی دانیشت ،یوئاش لە سامریا لەگەڵ پاشاکانی ئیسرائیل نێژرا. 14ئەلیشا بەهۆی نەخۆشییەکەیەوە نەخۆش کەوت و مرد .یۆئاشی پاشای ئیسرائیل هاتە خوارەوە بۆ لی و بە ڕووخساری گریا و گوتی : «ئەی باوکم ،باوکم ،گالیسکەی ئیسرائیل و سوارەکانی». 15ئەلیشا پێی گوت« :کەوان و تیر وەربگرە ».کەوان و تیری بۆ خۆی برد. 16ئینجا بە پاشای ئیسرائیل گوت« :دەستت بخەرە سەر کەوانەکە ».دەستی خستە سەری ،ئەلیشاش دەستەکانی خستە سەر دەستی پاشا. 17ئینجا گوتی« :پەنجەرەکە بەرەو ڕۆژهەڵت بکەرەوە ».وە کردەوە .ئینجا ئەلیشا وتی :تەقە بکە .وە تەقەی کرد .ئینجا گوتی« :تیری ڕزگارکردنی یەزدان و تیری ڕزگاربوون لە شام ،چونکە لە ئەفێک لە سوریاییەکان دەکوژیت ،تا لەناویان دەبەیت». 18ئینجا گوتی« :تیرەکان بگرن ».وە بردیان .ئینجا بە پاشای ئیسرائیل گوت« :زەوی لێبدە ».سێ جار لێیدا و مایەوە. 19پیاوی خودا لێی تووڕە بوو و گوتی« :دەبوو پێنج شەش جار لێت بدەیت .پاشان سوریات بردبوو تا لەناوبردت ،لە کاتێکدا ئێستا تەنها سێ جار لە سوریا دەکوژیت. 20ئەلیشا مرد و ناشتیان .لە هاتنی ساڵدا دەستەی مۆئابییەکان هێرشیان کردە سەر خاکەکە. 21کاتێک پیاوێکیان دەنێژاند ،سیخوڕییان بەسەر کۆمەڵێک پیاودا کرد .پیاوەکەیان فڕێدایە ناو گۆڕی ئەلیشا ،کاتێک پیاوەکە دابەزی و دەستی لە ئێسکەکانی ئەلیشا دا ،زیندوو بووەوە و لەسەر پێیەکانی وەستا. 22بەڵم حەزائیل پاشای سوریا بە درێژایی تەمەنی یەهۆئاحاز ئیسرائیلی چەوساندەوە. 23یەزدان میهرەبان بوو لەگەڵیان و بەزەیی پێیاندا هاتەوە و ڕێزی لێگرتن ،بەهۆی پەیمانەکەی لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب، نەیویست لەناویان ببات و هێشتا لە بەردەمی خۆی فڕێی نەداون. 24حەزائیل پاشای سوریا مرد .بنهەدادی کوڕی لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد. 25یەهۆئاشی کوڕی یەهۆئاحاز ئەو شارانەی لە دەستی بنهەدادی کوڕی حەزائیل وەرگرتەوە ،کە بە شەڕ لە دەستی یەهۆئاحەزی باوکی دەرهێنابوو .یۆئاش سێ جار لێیدا و شارەکانی ئیسرائیلی وەرگرتەوە. بەشی ١٤ 1لە ساڵی دووەمی سەردەمی یۆئاشی کوڕی یۆئاحاز پاشای ئیسرائیلدا ،ئەمازیا کوڕی یۆئاشی پاشای یەهودا حوکمڕانی کرد. 2کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،تەمەنی بیست و پێنج ساڵ بوو ،بیست و نۆ ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی یەهۆئادان بوو لە ئۆرشەلیم. 3ئەوەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو ،بەڵم وەک داودی باوکی نەبوو ،وەک یۆئاشی باوکی هەموو شتێکی کرد. 4بەڵم بەرزاییەکان نەسەندرانەوە ،هێشتا گەل قوربانییان دەکرد و لەسەر بەرزاییەکان بخوریان دەسوتاند. 5هەر کە شانشینی لە دەستیدا چەسپاند ،خزمەتکارەکانی کوشت کە پاشا باوکیان کوشتبوو. 6بەڵم نەوەی بکوژەکانی نەکوشت ،بەپێی ئەوەی لە کتێبی یاسای موسادا نووسراوە ،کە یەزدان فەرمانی پێکردووە و دەڵێت« :باوکەکان لە پێناو منداڵەکاندا ناکوژرێن و منداڵەکانیش لە پێناو باوکەکاندا ناکوژرێن ».بەڵم هەرکەسێک لەبەر گوناهی خۆی دەکوژرێت. 7لە ئەدۆم لە دۆڵی خوێدا دە هەزاری کوشت و سەلشی بە شەڕ گرت و ناوی لێنا یۆکتێل تا ئەمڕۆ. 8ئینجا ئەمازیا نێردراوی بۆ یۆئاشی کوڕی یەهۆئاحازی کوڕی یەهو ،پاشای ئیسرائیل نارد و گوتی« :وەرە با سەیری ڕووخساری یەکتر بکەین». 9ئینجا یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیل نارد بۆ ئەمازیا پاشای یەهودا و گوتی« :ئەو کۆترەی لە لوبنان بوو ناردی بۆ دار سێدارەکەی لوبنان و گوتی' :کچەکەت بدە بە کوڕەکەم بۆ ئەوەی ژنەکەی بکات'. 10بەڕاستی تۆ ئەدۆمت بردەوە و دڵت بەرز بوویتەوە ،شکۆمەندی بەم شتە و لە ماڵەوە بمێنەرەوە ،چونکە بۆچی دەستوەردان لە ئازارەکانت دەکەیت ،تۆ و یەهودا لەگەڵتدا بکەویت؟ 11بەڵم ئەمازیا گوێی لێ نەبوو .بۆیە یۆئاشی پاشای ئیسرائیل سەرکەوت .ئەو و ئەمازیا پاشای یەهودا چاویان لە بەیتشەمێش کرد کە سەر بە یەهودایە. 12یەهودا لەبەردەم ئیسرائیل خراپتر بوو .هەریەکەیان بەرەو چادرەکانیان هەڵهاتن. 13یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیل ئەمازیا پاشای یەهودای کوڕی یۆئاشی کوڕی ئەحازیا لە بەیتشەمێش گرت و هاتە ئۆرشەلیم و دیواری ئۆرشەلیم لە دەروازەی ئەفرایمەوە تا دەروازەی گۆشەی شکاند ،چوار سەد باڵ. 14هەموو زێڕ و زیو و هەموو ئەو کەلوپەلنەی لە ماڵی یەزدان و گەنجینەکانی ماڵی پاشا و بارمتە دۆزرایەوە ،برد و گەڕایەوە بۆ سامریا. 15باقی چیرۆکەکانی یەهۆئاش کە کردوویەتی و هێزی خۆی و چۆن لەگەڵ ئەمازیا پاشای یەهودا شەڕی کردووە ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراوە؟ 16یۆئاش لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت و لە سامریا لەگەڵ پاشاکانی ئیسرائیل نێژرا .یەرۆڤعامی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. 17دوای مردنی یۆئاشی کوڕی یۆئاحاز پاشای ئیسرائیل ،ئەمازیا کوڕی یۆئاشی پاشای یەهودا پانزە ساڵ ژیا. 18باقی چیرۆکەکانی ئەمازیا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودا نەنووسراون؟ 19لە ئۆرشەلیم پیلنیان لە دژی بەست ،ئەویش بەرەو لخیش هەڵهات .بەڵم بەدوایدا ڕەوانەی لکیشیان کرد و لەوێ کوشتیان. 20سواری ئەسپیان هێنا ،لە ئۆرشەلیم لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود بە خاک سپێردرا. 21هەموو گەلی یەهودا ئەزاریایان گرت کە تەمەنی شانزە ساڵ بوو و لەبری ئەمازیا باوکی کردیان بە پاشا. 22ئیلتی دروست کرد و گەڕاندەوە بۆ یەهودا ،دوای ئەوەی پاشا لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت.
2پاشاکان
23لە ساڵی پانزەهەمی دەسەڵتی ئەمازیا کوڕی یۆئاشی پاشای یەهودا ،یەرۆڤعامی کوڕی یۆئاشی پاشای ئیسرائیل لە سامریا دەستی کرد بە پاشایەتی و چل و یەک ساڵ پاشایەتی بوو. 24ئەوەی لەبەردەم یەزدان خراپ بوو ،لە هەموو گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناه کرد. 25بەپێی قسەی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ،کە بە دەستی یونا ،کوڕی ئەمیتای پێغەمبەر ،کە لە گاتەحێفەر بوو ،کەنارەکانی ئیسرائیل لە هاتنە ژوورەوەی حەماتەوە تا دەریای دەشتەکە گەڕاندەوە. 26چونکە یەزدان ناخۆشی ئیسرائیلی بینی کە زۆر تاڵ بوو ،چونکە کەس داخراو و نە ماوەتەوە و هیچ یارمەتیدەرێک بۆ ئیسرائیل نەبوو. 27یەزدان نەیگوت ناوی ئیسرائیل لە ژێر ئاسمانەوە دەسڕێتەوە ،بەڵکو بە دەستی یەرۆڤعامی کوڕی یۆئاش ڕزگاری کرد. 28باقی چیرۆکەکانی یەرۆڤعام و هەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی و هێزەکانی ،چۆن شەڕی کرد و دیمەشق و حەماتی کە سەر بە یەهودا بوو بۆ ئیسرائیل وەرگرتەوە ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراون؟ 29یەرۆڤعام لەگەڵ باوباپیرانی ،لەگەڵ پاشاکانی ئیسرائیل خەوی لێکەوت .زەکەریای کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. بەشی ١٥ 1لە ساڵی بیست و حەوتەمی دەسەڵتی یەرۆڤعامی پاشای ئیسرائیلدا عەزاریای کوڕی ئەمازیا پاشای یەهودا بوو بە پاشایەتی. 2تەمەنی شانزە ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،دوو ساڵ و پەنجا ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو .ناوی دایکی یەکۆلیای ئۆرشەلیم بوو. 3ئەو شتەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو ،بەپێی هەموو ئەو کارانەی کە ئەمازیا باوکی کردبووی. 4جگە لەوەی بەرزاییەکان نەهێڵرانەوە ،خەڵکەکە هێشتا لەسەر بەرزاییەکان قوربانییان دەکرد و بخوریان دەسوتاند. 5یەزدان پاشای لێدا و تا ڕۆژی مردنی پەتا بوو و لە چەند ماڵێکدا نیشتەجێ بوو .یۆتامی کوڕی پاشا سەرپەرشتیاری ماڵەکە بوو و دادوەری لەسەر گەلی خاکەکە دەکرد. 6باقی چیرۆکەکانی عەزاریا و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراون؟ 7ئەزاریا لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت .لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود نێژران ،یۆتامی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. 8لە ساڵی سی و هەشتەمی دەسەڵتی عەزاریای پاشای یەهودا ،زەکەریای کوڕی یەرۆڤعام بۆ ماوەی شەش مانگ لە سامریا پاشایەتی ئیسرائیل بوو. 9وەک باوباپیرانی کردیان ،ئەوەی لەبەردەم یەزدان خراپ بوو ،لە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناه کرد. 10ئینجا شالومی کوڕی یابێش پیلنی بۆ دانا و لەبەردەم گەلدا لێیدا و کوشتی و لە جیاتی پاشایەتی بوو. 11باقی چیرۆکەکانی زەکەریا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نووسراون. 12ئەمە قسەی یەزدان بوو کە بە یەهو گوت« :کوڕەکانت تا نەوەی چوارەم لەسەر تەختی ئیسرائیل دادەنیشن ».و بەم شێوەیە بوو. 13شالومی کوڕی یابێش لە ساڵی نۆ و سییەمی دەسەڵتی عوزیا پاشای یەهودا دەستی بە پاشایەتی کرد .مانگێکی تەواو لە سامریا پاشایەتی کرد. 14چونکە مەناحیمی کوڕی گادی لە تیرزا سەرکەوت و هاتە سامریا و شەلومی کوڕی یابێشی لە سامریا برد و کوشتی و لە جیاتی پاشایەتی بوو. 15باقی چیرۆکەکانی شالوم و پیلنەکەی کە کردوویەتی ،لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نووسراوە. 16ئینجا مەناحم لە تیرزا تەفسا و هەموو ئەوانەی تێیدا بوون و کەنارەکانی لە تیرزا بردەوە ،چونکە بۆی نەکرانەوە ،بۆیە لێیدا .هەموو ئەو ژنانەی تێیدا بوون کە دووگیان بوون ،دڕاند. 17لە ساڵی نۆ و سییەمی دەسەڵتی عەزاریای پاشای یەهودا ،مەناحیمی کوڕی گادی بوو بە پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل و دە ساڵ لە سامریا پاشایەتی کرد. 18خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد ،هەموو ڕۆژەکانی لە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناهبار کرد. 19ئینجا پول پاشای ئاشوور هاتە سەر خاکەکە ،مەناحیم هەزار تەلەنت زیوی بە پول دا ،تا دەستی لەگەڵیدا بێت بۆ ئەوەی شانشینی لە دەستیدا پشتڕاست بکاتەوە. 20ئینجا مەناحم پارەی ئیسرائیلی لە هەموو پیاوە بەهێزەکانی سەروەت و سامان وەرگرت ،هەریەکەیان پەنجا شیقل زیو ،بۆ ئەوەی بیدات بە پاشای ئاشوور .پاشای ئاشوور گەڕایەوە دواوە و لەوێ لە خاکەکەدا نەمایەوە. 21باقی چیرۆکەکانی مەناحم و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نەنووسراون؟ 22ئینجا مەناحم لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت .پێکاحیا کوڕی لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد. 23لە ساڵی پەنجاهەمی سەردەمی عەزاریای پاشای یەهودا ،پێکاحیا کوڕی مەناحم لە سامریا دەستی کرد بە پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل و دوو ساڵ پاشایەتی بوو. 24ئەوەی لەبەردەم یەزدان خراپ بوو ،لە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناه کرد. 25بەڵم پێکای کوڕی ڕەمالیای سەرکردەی ئەو ،پیلنی لە دژی داڕشت و لە سامریا لە کۆشکی ماڵی پاشا ،لەگەڵ ئەرگۆب و ئاریە و لەگەڵیدا پەنجا پیاوی گلعادی کوشت ،کوشتی و لە ژوورەکەی خۆیدا پاشایەتی کرد. 26باقی چیرۆکەکانی پێکایا و هەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی ،لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نووسراون. 27لە ساڵی پەنجا و پەنجای دەسەڵتی ئەزاریا پاشای یەهودا ،پێکای کوڕی ڕەمالیا لە سامریا دەستی کرد بە پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل و بیست ساڵ پاشایەتی بوو.
2پاشاکان
28خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد ،لە گوناهەکانی یەرۆڤعامی کوڕی نەبات دوور نەکەوتەوە ،کە ئیسرائیلی گوناه کرد. 29لە سەردەمی پێکا پاشای ئیسرائیلدا تیگلتفیلەسەر پاشای ئاشوور هات و ئیجۆن و ئەبێلبێتماخا و جانۆا و کەدێش و حەسۆر و گلعاد و جەلیل ،هەموو خاکی نەفتالی گرت و بە دیل بردیان بۆ ئاشوور. 30هۆشێای کوڕی ئیل لە ساڵی بیستەمی دەسەڵتی یۆتامی کوڕی ئوزیادا پیلنێکی لە دژی پەکای کوڕی ڕەمالیای گرت و لێی دا و کوشتی و لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 31باقی چیرۆکەکانی پێکا و هەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی ،لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ئیسرائیلدا نووسراون. 32لە ساڵی دووەمی سەردەمی پێکای کوڕی ڕەمالیای پاشای ئیسرائیل ،یۆتامی کوڕی ئوزیای پاشای یەهودا بوو بە پاشایەتی. 33کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،تەمەنی بیست و پێنج ساڵ بوو ،شانزە ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو .دایکی ناوی یەروشای کچی سادۆک بوو. 34ئەوەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو ،بە هەمان شێوەی ئوزیای باوکی کرد. 35بەڵم بەرزاییەکان نەهێڵرانەوە ،خەڵکەکە لە بەرزاییەکاندا قوربانییان دەکرد و بخوریان دەسوتاند .دەروازەی بەرزتری ماڵی یەزدانی دروست کرد. 36باقی چیرۆکەکانی یۆتام و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراون؟ 37لەو ڕۆژانەدا یەزدان دەستی کرد بە ناردن بۆ سەر یەهودا ،ڕەزین پاشای سوریا و پێکای کوڕی ڕەمالیا. 38یۆتام لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت و لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داودی باوکی بە خاک سپێردرا ،ئەحازی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. بەشی ١٦ 1لە ساڵی حەڤدەهەمی سەردەمی پێکا کوڕی ڕەمالیا ئەحاز کوڕی یۆتامی پاشای یەهودا دەستی بە پاشایەتی کرد. 2ئەحاز تەمەنی بیست ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد و شانزە ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو ،وەک داودی باوکی ئەوەی لەبەردەم یەزدانی پەروەردگاریدا ڕاست بوو نەیکرد. 3بەڵم بە ڕێگای پاشاکانی ئیسرائیلدا ڕۆیشت و کوڕەکەی بە ئاگردا تێپەڕاند ،بەپێی قێزەونەکانی ئەو نەتەوەیانەی کە یەزدان لە بەردەم نەوەی ئیسرائیل دەریانکرد. 4لە بەرزاییەکان و گردەکان و لە ژێر هەموو دارێکی سەوزدا قوربانی دەکرد و بخوری دەسوتاند. 5پاشان ڕەزین پاشای سوریا و پێکای کوڕی ڕەمالیای پاشای ئیسرائیل بۆ شەڕ هاتنە ئۆرشەلیم ،ئاحەزیان گەمارۆدا ،بەڵم نەیانتوانی بەسەریدا زاڵ بن. 6لەو کاتەدا ڕەزین پاشای سوریا ئیلتی گەڕاندەوە بۆ شام و جولەکەکانی لە ئیلت دەرکرد ،شامییەکان هاتنە ئیلت و تا ئەمڕۆ لەوێ نیشتەجێ بوون. 7ئیتر ئەحاز نێردراوی بۆ تیگلەتفیلەسەر پاشای ئاشوور نارد و گوتی« :من خزمەتکاری تۆم و کوڕەکەتم. 8ئەحاز ئەو زیو و زێڕەی کە لە ماڵی یەزدان و لە گەنجینەکانی ماڵی پاشادا دۆزرایەوە ،برد و بە دیاری بۆ پاشای ئاشوور نارد. 9پاشای ئاشوور گوێی لێ گرت ،چونکە پاشای ئاشوور بەرەو دیمەشق چووە سەر دیمەشق و گرتی و گەلەکەی بە دیل برد بۆ کیر و ڕەزینی کوشت. 10پاشا ئەحاز چووە دیمەشق بۆ ئەوەی چاوی بە تیگلەتفیلەسەری پاشای ئاشوور بکەوێت ،قوربانگایەکی بینی کە لە دیمەشق بوو ،پاشا ئەحاز شێوەی قوربانگاکە و نەخشی قوربانگاکە و نەخشی بۆ ئوریای کاهین نارد. 11ئوریای کاهین بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە پاشا ئەحاز لە دیمەشقەوە ناردبووی ،قوربانگایەکی دروستکرد ،بۆیە ئوریای کاهین لە دیمەشقەوە هاتە سەر پاشا ئەحاز. 12کاتێک پاشا لە دیمەشقەوە هات ،پاشا قوربانگاکەی بینی ،پاشا لە قوربانگاکە نزیک بووەوە و لەسەری قوربانی کرد. 13قوربانی سووتاندن و قوربانی نانخواردنەکەی سووتاند و قوربانی خواردنەوەکەشی ڕشت و خوێنی قوربانییە ئاشتییەکانی لەسەر قوربانگاکە ڕشت. 14قوربانگا مسییەکانیش کە لەبەردەم یەزدان بوو ،لە پێشەوەی ماڵەکە و لە نێوان قوربانگاکە و ماڵی یەزدان هێنا و لە لی باکووری قوربانگاکە داینا. 15پاشا ئەحاز فەرمانی بە ئوریای کاهین کرد و گوتی« :لەسەر قوربانگا گەورەکە قوربانی سووتاندنی بەیانیان و قوربانیی گۆشتی ئێوارە و قوربانی سووتاندنی پاشا و قوربانی گۆشتی لەگەڵ قوربانی سووتاندنی هەموو خەڵکی خاکەکە و قوربانییە نانەواخانەکەیان و قوربانییە خواردنەوەکانیان بسوتێنن .هەموو خوێنی قوربانی سووتاندن و هەموو خوێنی قوربانییەکە بەسەریدا بپرژێنە ،قوربانگا مسییەکان بۆ من دەبێت کە لێی بپرسم. 16ئوریای کاهین بەم شێوەیە بوو ،بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە پاشا ئەحاز فەرمانی پێکردبوو. 17پاشا ئەحاز سنووری بنکەکانی بڕی و حەوزەکەی لێ لبرد .دەریای لە گا مسییەکانی ژێرەوەی دابەزاند و لەسەر شەقامێکی بەرد داینا. 18ئەو شاراوەی شەممەی کە لە ماڵەکەدا دروستیان کردبوو و دەروازەی پاشا لە دەرەوە ،لە ماڵی یەزدان گەڕایەوە بۆ پاشای ئاشوور. 19باقی چیرۆکەکانی ئەحاز کە کردوویەتی لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودا نەنووسراوە؟ 20ئەحاز لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوت و لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود بە خاک سپێردرا ،حزقیا کوڕەکەی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو.
2پاشاکان
بەشی ١٧ 1لە ساڵی دوانزەهەمی حوکمڕانی ئەحاز پاشای یەهودا ،هۆشێی کوڕی ئیل دەستی کرد بە پاشایەتی لە سامریا بەسەر ئیسرائیلدا. 2خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد ،بەڵم وەک پاشاکانی ئیسرائیل نەبوو کە پێش ئەو بوون. 3شەلمەنسەر پاشای ئاشوور بەرامبەری هاتە سەری .هۆشیا بوو بە خزمەتکاری و دیارییەکانی پێدا. 4پاشای ئاشوور پیلنی لە هۆشیا دۆزیەوە ،چونکە نێردراوی بۆ سۆ پاشای میسر ناردبوو و هیچ دیارییەکی بۆ پاشای ئاشوور نەهێنابوو، وەک ئەوەی ساڵ بە ساڵ دەیکرد. 5پاشای ئاشوور بەسەر هەموو خاکەکەدا هات و بەرەو سامریا سەرکەوت و سێ ساڵ گەمارۆی دا. 6لە ساڵی نۆیەمی حوشای پاشای ئاشووردا سامریای گرت و ئیسرائیلی بردە ئاشوور و لە حەل و حەبۆر لە لی ڕووباری گۆزان و لە شارەکانی ماد دایاننا. 7چونکە نەوەی ئیسرائیل گوناهیان کرد بەرامبەر بە یەزدانی پەروەردگاریان ،کە لە خاکی میسرەوە لە ژێر دەستی فیرعەونی پاشای میسرەوە دەرهێنابوون و لە خوداوەندەکانی دیکە دەترسان. 8بەپێی ڕێساکانی ئەو گەلنە ڕۆیشتن ،کە یەزدان لە بەردەم نەوەی ئیسرائیل و پاشاکانی ئیسرائیل دەریانکرد ،کە دروستیان کردبوو. 9نەوەی ئیسرائیل بە نهێنی ئەو کارانەیان کرد کە لە دژی یەزدانی پەروەردگاریان ڕاست نەبوون و لە هەموو شارەکانیاندا شوێنی بەرزیان بۆ دروست کرد ،لە تاوەری چاودێرەکانەوە تا شارە سیاجکراوەکە. 10لە هەموو گردێکی بەرز و لە ژێر هەموو دارێکی سەوزدا وێنە و دارستانیان بۆ دانا. 11لەوێ لە هەموو بەرزاییەکان بخوریان سووتاند ،هەروەک ئەو گەلنەی کە یەزدان لەبەردەمیاندا بردیان .کارە خراپەکانی کرد بۆ ئەوەی یەزدان توڕە بکات. 12چونکە ئەوان خزمەتیان بە بتەکان دەکرد ،کە یەزدان پێی گوتبووی« :ئەم کارە ناکەن». 13بەڵم یەزدان بە هەموو پێغەمبەران و هەموو بینەرەکان شایەتحاڵی لە دژی ئیسرائیل و یەهودا دا و گوتی« :لە ڕێگا خراپەکانتان بگەڕێنەوە و فەرمانەکانم و ڕێساکانم بپارێزن ،بەپێی هەموو ئەو یاسایەی کە فەرمانم بە باوباپیرانتان کردووە و لە ڕێگەی خزمەتکارەکانمەوە پێغەمبەرەکانم بۆتانم ناردووە». 14بەڵم ئەوان نەیاندەبیست ،بەڵم ملیان ڕەق کردەوە ،وەک ملی باوباپیرانیان ،کە باوەڕیان بە یەزدانی پەروەردگاریان نەبوو. 15ڕێساکانی ڕەتکردەوە و ئەو پەیمانەی کە لەگەڵ باوباپیرانیان کردبوو و ئەو شایەتحاڵیانەی کە لە دژی ئەوان شایەتحاڵی دابوو .بەدوای بێهودەدا ڕۆیشتن و بێهودە بوون و بەدوای ئەو گەلنەدا ڕۆیشتن کە دەوروبەریان بوون ،کە یەزدان فەرمانی پێکردوون وەک ئەوان نەکەن. 16هەموو فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگاریان بەجێهێشت و وێنەی تواوەیان بۆ دروست کرد ،دوو گوێدرێژ و دارستانێکیان دروست کرد و هەموو سوپای ئاسمانیان پەرست و خزمەتیان بە بەعل کرد. 17کوڕ و کچەکانیان بەناو ئاگرەکەدا تێپەڕاند و فەلسەفە و سیحریان بەکارهێنا و خۆیان فرۆشت بۆ ئەوەی لەبەردەم یەزدان خراپە بکەن و تووڕەی بکەن. 18بۆیە یەزدان زۆر لە ئیسرائیل تووڕە بوو و لە چاوی خۆی دوورخستەوە ،جگە لە هۆزی یەهودا هیچیان نەما. 19هەروەها یەهودا فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگاریان نەپاراست ،بەڵکو بەپێی ڕێساکانی ئیسرائیل ڕۆیشتن کە دایانناوە. 20یەزدان هەموو نەوەکانی ئیسرائیل ڕەتکردەوە و ئازاری دا و ڕادەستی تاڵنچیەکان کرد ،تا لە چاوی خۆی فڕێیدا. 21چونکە ئیسرائیلی لە ماڵی داود دڕاند .یەرۆڤعامی کوڕی نەباتیان کردە پاشا ،یەرۆڤعام ئیسرائیلی لە شوێنکەوتنی یەزدان ڕاگرت و گوناهێکی گەورەیان کرد. 22نەوەی ئیسرائیل بە هەموو گوناهەکانی یەرۆڤعامدا ڕۆیشتن کە کردی .لێیان دوور نەکەوتنەوە؛ 23تا یەزدان ئیسرائیلی لە چاوی خۆی دوورخستەوە ،وەک ئەوەی لە ڕێگەی هەموو خزمەتکارەکانی پێغەمبەرانەوە گوتبووی .بەم شێوەیە ئیسرائیل تا ئەمڕۆش لە خاکی خۆیانەوە بەرەو ئاشوور بردران. 24پاشای ئاشوور پیاوانی لە بابل و کوتا و ئاڤا و حەمات و سەفاروایم هێنا و لە جیاتی نەوەی ئیسرائیل لە شارەکانی سامریای دانا و سامریایان گرت و لە شارەکانیدا نیشتەجێ بوون. 25لە سەرەتای نیشتەجێبوونیان لەوێدا ،لە یەزدان نەترسان ،بۆیە یەزدان شێری بۆ ناویان نارد و هەندێکیان کوشت. 26بۆیە بە پاشای ئاشووریان گوت« :ئەو گەلنەی کە تۆ ڕاتیانگرت و لە شارەکانی سامریا دایاننا ،شێوازی خودای خاکەکە نازانن ،بۆیە شێری بۆ ناویان نارد و سەیرکە دەیانکوژن ،چونکە شێوازی خودای خاکەکە نازانن». 27پاشای ئاشوور فەرمانی دا« :یەکێک لەو کاهینانەی لەوێ هێناتان بۆ ئەوێ .با بچن لەوێ نیشتەجێ بن ،با فێری شێوازی خودای خاکەکەیان بکات. 28پاشان یەکێک لەو کاهینانەی کە لە سامریاوە بردبوویان ،هات و لە بێتێل نیشتەجێ بوو و فێری کرد کە چۆن لە یەزدان بترسن. 29بەڵم هەموو گەلێک خوداوەندی خۆیان دروست کرد و لە ماڵە بەرزەکانی سامریەکان دایاننا ،هەر نەتەوەیەک لە شارەکانیان کە تێیدا نیشتەجێ بوون. 30پیاوانی بابل سوکۆتبینۆتیان دروست کرد و پیاوانی کوت نێرگالیان دروست کرد و پیاوانی حەماتیش ئاشیمایان دروست کرد. 31ئاڤییەکان نیبحاز و تارتاکیان دروست کرد و سەفارڤییەکان منداڵەکانیان بە ئاگر سووتاند بۆ ئەدرەمێلێک و ئەنامێلێک کە خوداوەندەکانی سەفاروایم بوون. 32جا ئەوان لە یەزدان دەترسان و لە نزمترینیان کاهینی بەرزاییەکانیان بۆ خۆیان کرد و لە ماڵە بەرزەکاندا قوربانییان بۆ دەکردن. 33ئەوان لە یەزدان دەترسان و خزمەتیان بە خوداوەندەکانی خۆیان دەکرد ،بەپێی شێوازی گەلن کە لەوێ بردیان. 34تا ئەمڕۆش بە ڕەوشتی پێشوو دەڕۆن ،لە یەزدان ناترسن و بەپێی ڕێساکانیان و ڕێساکانیان و یاسا و فەرمانەکانیان کە یەزدان فەرمانی بە نەوەی یاقوب کرد ،کە ناوی ناوە ئیسرائیل.
2پاشاکان
35یەزدان پەیمانی لەگەڵدا بەستبوو و فەرمانی پێکردن و گوتی« :ناترسن لە خوداوەندەکانی تر و کڕنۆشیان بۆ دانەنێن و نە خزمەتیان بکەن و قوربانییان بۆ نەکەن. 36بەڵم یەزدان کە بە هێزێکی زۆر و قۆڵێکی درێژەوە لە خاکی میسرەوە هێنایانەتە دەرەوە ،لێی دەترسن و ئەو دەیپەرستن و قوربانی بۆ بکەن. 37یاسا و ڕێسا و یاسا و فەرمانەکان کە بۆتان نووسیوە ،بۆ هەتاهەتایە جێبەجێی بکەن .لە خوداوەندەکانی تریش مەترسن». 38ئەو پەیمانەی کە لەگەڵتانم کردووە لەبیرتان ناچێت .نە لە خوداوەندەکانی تریش بترسن». 39بەڵم لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن .لە دەستی هەموو دوژمنەکانتان ڕزگارتان دەکات. 40بەڵم گوێیان نەگرت ،بەڵکو وەک جاران گوێیان لێگرت. 41ئەم گەلنە لە یەزدان دەترسان و خزمەتیان بە وێنە نەخشێنراوەکانیان دەکرد ،چ منداڵەکانیان و هەم منداڵەکانیان ،وەک باوباپیرانیان تا ئەمڕۆش هەروا. بەشی ١٨ 1لە ساڵی سێیەمی حوکمڕانی هۆشێی کوڕی ئیل پاشای ئیسرائیل ،حزقیا کوڕی ئەحاز پاشای یەهودا بوو بە پاشایەتی. 2کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،تەمەنی بیست و پێنج ساڵ بوو .بیست و نۆ ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .هەروەها ناوی دایکی ئەبی کچی زەکەریا بوو. 3ئەو کارەی لەبەردەم یەزداندا ڕاست بوو ،وەک هەموو ئەو کارانەی کە داودی باوکی کردبووی. 4بەرزاییەکانی لبرد و وێنەکانی شکاند و دارستانەکانی بڕی و ئەو مارە مسییەی کە موسا دروستی کردبوو پارچە پارچەی کرد ،چونکە تا ئەو ڕۆژانە نەوەی ئیسرائیل بخوریان بۆ دەسوتاند ،ناوی لێنا نەهوشتان. 5پشتی بە یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل بەست .بەجۆرێک لە دوای ئەو کەس لە نێو هەموو پاشاکانی یەهودا و هیچ کەسێکی پێش ئەویش وەک ئەو نەبوو. 6ئەویش بە یەزدانەوە لکا و لە شوێنکەوتنی نەڕۆیشت ،بەڵکو فەرمانەکانی جێبەجێ کرد ،کە یەزدان فەرمانی بە موسا کرد. 7یەزدان لەگەڵیدا بوو .لە هەر شوێنێک کە دەچووە دەرەوە سەرفراز بوو ،لە پاشای ئاشوور یاخی بوو و خزمەتی نەکرد. 8فەلەستییەکانی کوشت ،تا غەززە و سنوورەکانی ،لە تاوەری چاودێرەکانەوە تا شارە سیاجکراوەکە. 9لە ساڵی چوارەمی حزقیا پاشا ،کە حەوتەمین ساڵی حوکمڕانی هۆشێی کوڕی ئیل پاشای ئیسرائیل بوو ،شەلمانسەری پاشای ئاشوور هاتە سەر سامریا و گەمارۆی دا. 10لە کۆتایی سێ ساڵدا بردیان ،لە ساڵی شەشەمی حیزقیا ،واتە ساڵی نۆیەمی حوشای پاشای ئیسرائیل ،سامریا گیرا. 11پاشای ئاشوور ئیسرائیلی بردە ئاشوور و لە حەل و حەبۆر لە لی ڕووباری گۆزان و شارەکانی مادیان دانا. 12چونکە گوێڕایەڵی دەنگی یەزدانی پەروەردگاریان نەبوون ،بەڵکو پەیمانەکەی و هەموو ئەو شتانەیان سەرپێچی کردووە کە موسا بەندەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،گوێیان لێ نەگرت و گوێیان لێ نەگرت. 13لە ساڵی چواردەهەمی حزقیا پاشا سەنحەریبی پاشای ئاشوور هاتە سەر هەموو شارە سیاجکراوەکانی یەهودا و گرتیان. 14حزقیا پاشای یەهودا نارد بۆ لی پاشای ئاشوور بۆ لخیش و گوتی« :من تاوانم کردووە .لێم بگەڕێوە ،ئەوەی تۆ لەسەرم دادەنێیت ،من بەرگەی دەگرم ».پاشای ئاشووریش سێ سەد تاڵنتی زیو و سی تەلەنت زێڕی بۆ حزقیا پاشای یەهودا دیاری کرد. 15حزقیا هەموو ئەو زیوانەی کە لە ماڵی یەزدان و گەنجینەکانی ماڵی پاشادا دۆزرایەوە ،پێدا. 16لەو کاتەدا حزقیا زێڕەکەی لە دەرگای پەرستگای یەزدان و ئەو ستوونانەی کە حیزقیا پاشای یەهودا داپۆشیبوو بڕییەوە و دایە پاشای ئاشوور. 17پاشای ئاشووریش تارتان و ڕابساریس و ڕابشاقی لە لکیشەوە نارد بۆ لی حزقیا پاشا بۆ سەر ئۆرشەلیم .ئەوانیش بەرەو ئۆرشەلیم ڕۆیشتن و هاتنە ئۆرشەلیم .کاتێک هاتنە سەرەوە ،هاتن و لە لی بۆری حەوزەکەی سەرەوە وەستان ،کە لە ڕێگای گەورەی کێڵگەی پڕکەرەوەیە. 18کاتێک بانگیان بۆ پاشا کرد ،ئەلیاقیمی کوڕی حیلکیای سەرپەرشتیاری ماڵەکە و شەبنا نووسەر و یۆئای کوڕی ئاساف تۆمارکەر هاتنە دەرەوە. 19ڕابشاقە پێی گوتن« :ئێوە ئێستا بە حزقیا بڵێن :پاشای گەورە پاشای ئاشوور ئەمە دەفەرموێت« :ئەم متمانەیە چییە کە متمانەت پێی هەیە؟» 20تۆ دەڵێیت( :بەڵم قسەی بێهودە و بێمانا و بێهودە و بێهودەیە ،ئامۆژگاری و هێزم هەیە بۆ شەڕ ».ئێستا پشتت بە کێ هەیە کە لە من یاخی بیت؟ 21ئێستا ،سەیرکە ،تۆ پشتت بەو دارە چەقۆکێشە بەستووە ،کە میسریشە ،ئەگەر کەسێک پشتی پێ ببەستێت ،دەچێتە دەستی و کون دەکات، فیرعەون پاشای میسریش بۆ هەموو ئەوانەی پشتیان پێیەتی. 22بەڵم ئەگەر پێم بڵێن :ئێمە پشتمان بە یەزدانی پەروەردگارمان هەیە ،ئایا ئەو کەسە نییە کە حزقیا بەرزاییەکانی و قوربانگاکانی بردووە و بە یەهودا و ئۆرشەلیم گوتووە« :لەبەردەم ئەم قوربانگایە لە ئۆرشەلیم بپەرستن؟» 23ئێستا ،داوات لێدەکەم ،بەڵێننامە بدە بە پەروەردگارم پاشای ئاشوور ،دوو هەزار ئەسپت بۆ ڕزگار دەکەم ،ئەگەر توانیت سوارەکانیان لەسەر دابنێیت. 24کەواتە چۆن ڕووخساری سەرکردەیەکی بچووک لە خزمەتکارە گەورەکانم لدەبەیت و پشت بە میسر دەبەستیت بۆ گالیسکە و سوارەکان؟ 25ئایا ئێستا بەبێ یەزدان هاتوومەتە سەر ئەم شوێنە بۆ لەناوبردنی؟ یەزدان پێی فەرمووم« :بڕۆ بۆ سەر ئەم خاکە و لەناوی ببە».
2پاشاکان
26ئینجا ئەلیاقیمی کوڕی حیلکیا و شەبنا و یۆئا بە ڕەبشاقەیان گوت« :بە زمانی سوری لەگەڵ خزمەتکارەکانت قسە بکە .چونکە ئێمە لێی تێدەگەین ،بە زمانی جولەکەکان لە گوێی ئەو گەلەی کە لەسەر دیوارەکەن لەگەڵمان قسە مەکەن». 27بەڵم ڕەبشاقە پێی گوتن« :ئایا گەورەکەم منی ناردووە بۆ لی گەورەکەت و بۆ لی ئێوە بۆ ئەوەی ئەم قسانە بڵێم؟ »ئایا منی نەناردووە بۆ لی ئەو پیاوانەی لەسەر دیوارەکە دانیشتوون ،تا پیسایی خۆیان بخۆن و میزەکەی خۆیان لەگەڵ ئێوە بخۆنەوە؟ 28ئینجا ڕەبشاقە وەستا و بە دەنگی بەرز بە زمانی جولەکەکان هاوار دەکات و گوتی« :گوێ لە قسەی پاشای گەورە پاشای ئاشوور بگرن. 29پاشا ئەمە دەفەرموێت« :با حەزقیا فریوتان نەدات ،چونکە ناتوانێت لە دەستی ڕزگارتان بکات. 30با حزقیا پشت بە یەزدان نەکات و بڵێت :یەزدان ڕزگارمان دەکات و ئەم شارە نادرێتە دەستی پاشای ئاشوور. 31گوێ لە حزقیا مەگرن ،چونکە پاشای ئاشوور ئەمە دەفەرموێت‘ :بە دیاری لەگەڵم ڕێکبکەون و بێنە دەرەوە بۆ لم ،هەرکەسێک لە دار ترێی خۆی و هەریەکێک لە دار هەنجیرەکەی بخۆن و هەریەکەیان ئاوی کانیەکەی بخۆنەوە. 32تا دێم و دەتانبەم بۆ خاکێکی وەک خاکی خۆتان ،خاکی گەنمەشامی و شەراب ،خاکی نان و باخی ترێ ،خاکی زەیتون و هەنگوین ،تا بژین و نەمرن. 33ئایا هیچ کام لە خوداوەندەکانی گەلن لە هەموو خاکەکەی لە دەستی پاشای ئاشوور ڕزگار کردووە؟ 34خوداوەندەکانی حەمات و ئەرپاد لە کوێن؟ خوداوەندەکانی سەفاروایم و هێنا و ئیڤا لە کوێن؟ ئایا سامریایان لە دەستی من ڕزگار کردووە؟ 35لە نێو هەموو خوداوەندەکانی وڵتان کێن کە وڵتەکەیان لە دەستی من ڕزگار کردووە و یەزدان ئۆرشەلیم لە دەستی من ڕزگار بکات؟ 36بەڵم گەل بێدەنگ بوون و یەک قسەیان نەدایەوە ،چونکە فەرمانی پاشا ئەوە بوو« :وەڵمی مەدەرەوە». 37ئینجا ئەلیاقیمی کوڕی حیلکیای سەرپەرشتیاری ماڵەکە و شەبنای نووسەر و یۆئای کوڕی ئاسافی تۆمارکەر ،بە دڕانی جلەکانیانەوە هاتنە لی حزقیا و قسەکانی ڕابشاقەیان بۆ گێڕایەوە. بەشی ١٩ 1کاتێک حزقیا پاشا گوێی لێ بوو ،جلەکانی دڕاند و بە قوماش داپۆشی و چووە ماڵی یەزدان. 2ئەلیاقیمی سەرپەرشتیاری ماڵەکە و شەبنا نووسەر و پیرەکانی کاهینەکانی بە پۆشاکێکی گونییەوە نارد بۆ لی ئیشایا پێغەمبەری کوڕی ئامۆز. 3پێیان گوت« :حزقیا ئەمە دەفەرموێت« :ئەمڕۆ ڕۆژی تەنگانە و سەرزەنشت و کوفرە ،چونکە منداڵەکان گەیشتوونەتە لەدایکبوون و هێز نییە بۆ منداڵبوون». 4ڕەنگە یەزدانی پەروەردگارت گوێی لە هەموو قسەکانی ڕابشاقە بێت کە پاشای ئاشووری گەورەکەی ناردبووی بۆ ئەوەی سووکایەتی بە خودای زیندوو بکات .ئەو قسانەی یەزدانی پەروەردگارت بیستوویانە سەرزەنشت دەکات ،بۆیە دوعات بۆ ئەو پاشماوە بەرز بکەرەوە. 5خزمەتکارەکانی حزقیا پاشا هاتنە لی ئیشایا. 6ئیشایا پێی گوتن« :بە گەورەکەتان بەم شێوەیە بڵێن :یەزدان ئەمە دەفەرموێت :مەترسە لەو قسانەی کە بیستووتە ،کە خزمەتکارانی پاشای ئاشوور بە من کوفریان کردووە». 7سەیرکە ،تەقینەوەیەک بەسەریدا دەنێرم و دەنگۆیەک دەبیستێت و دەگەڕێتەوە بۆ خاکی خۆی .لە خاکەکەی خۆیدا بە شمشێر دەیکوژم». 8ڕابشاقە گەڕایەوە و پاشای ئاشووری بینی کە لە دژی لیبنا شەڕ دەکات ،چونکە بیستبووی کە لە لخیش ڕۆشتووە. 9کاتێک گوێی لە تیرهاکا پاشای ئەسیوپیا گوت« :ئەوە هاتۆتە دەرەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵت. 10بەم شێوەیە بە حزقیا پاشای یەهودا بڵێن« :با خوداکەت کە متمانەت پێیەتی ،فریتان نەدات و بڵێت« :ئۆرشەلیم نادرێتە دەستی پاشای ئاشوور». 11سەیرکە ،تۆ بیستووتە کە پاشاکانی ئاشوور چییان بەسەر هەموو خاکەکاندا کردووە و بە تەواوی لەناویان بردوون ،ئایا ڕزگار دەبیت؟ 12ئایا خوداوەندەکانی گەلن ڕزگاریان کردووە کە باوباپیرانم لەناویان بردووە .وەک گۆزان و حەران و ڕەزەف و نەوەی عەدەن کە لە تەلسار بوون؟ 13پاشای حەمات و پاشای ئەرپاد و پاشای شاری سەفاروایم و حەنا و عیڤا لە کوێیە؟ 14حزقیا نامەی دەستی پێغەمبەرانی وەرگرت و خوێندیەوە ،حزقیاش چووە ماڵی یەزدان و لەبەردەم یەزدان بڵویکردەوە. 15حزقیا لەبەردەم یەزدان دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ،کە لە نێوان کەڕوبەکاندا نیشتەجێیت ،تۆ تەنها تۆ خودای هەموو شانشینییەکانی زەوییت .تۆ ئاسمان و زەویت دروست کردووە. 16یەزدان ،گوێت کڕنۆش بگرە و گوێ بگرە ،یەزدان ،چاوەکانت بکەرەوە و ببینە ،گوێ لە قسەکانی سەنحەریب بگرە کە ناردویەتی بۆ ئەوەی سەرزەنشتی خودای زیندوو بکات. 17بەڕاستی ئەی یەزدان ،پاشاکانی ئاشوور گەلن و خاکەکانیان لەناوبرد. 18خوداوەندەکانیان فڕێدایە ناو ئاگرەوە ،چونکە خوداوەند نەبوون ،بەڵکو کاری دەستی مرۆڤ بوون ،دار و بەرد ،بۆیە لەناویان بردوون. 19ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگارمان ،لێت دەپاڕێمەوە ،لە دەستی ئەو ڕزگارمان بکە ،تاکو هەموو شانشینیەکانی سەر زەوی بزانن کە تۆ یەزدانی پەروەردگاریت ،تەنها تۆ. 20ئینجا ئیشایا کوڕی ئامۆز نارد بۆ لی حزقیا و گوتی« :یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت‘ :ئەوەی لە دژی سەنحەریبی پاشای ئاشوور لێت پاڕانەوەم بیستووە». 21ئەمە ئەو وشەیەیە کە یەزدان لەبارەیەوە گوتوویەتی .کچە کچەکەی سییۆن سووکایەتی پێکردیت و پێکەنینت بۆ ڕق لێبوونەوە .کچی ئۆرشەلیم سەری لە تۆ هەڵدا». 22کێت سووکایەتی کردووە و کوفرت کردووە؟ لە دژی کێ دەنگت بەرز کردۆتەوە و چاوەکانت بەرز کردۆتەوە؟ تەنانەت لە دژی پیرۆزی ئیسرائیلیش.
2پاشاکان
23بە پێغەمبەرەکانت سەرزەنشتی یەزدانت کرد و وتت« :بە زۆری گالیسکەکانمەوە بەرەو بەرزایی شاخەکان و لێوارەکانی لوبنان سەرکەوتم و دارە سێدارە بەرزەکانی و دارە سوورە هەڵبژێردراوەکانی دەبڕم ،دەچمە ناو شوێنی نیشتەجێبوونی سنوورەکانی و کێوی کارمێلەکەی. 24ئاوی نامۆم هەڵکەندووە و خواردومەتەوە و بە بنی پێیەکانم هەموو ڕووبارەکانی شوێنە گەمارۆدراوەکانم وشک کردووەتەوە. 25ئایا لە مێژە نەتبیستووە کە چۆن ئەوەم کردووە و لە سەردەمی کۆنیشەوە دروستم کردووە؟ ئێستا ئەوەم هێنایە ئاراوە ،کە تۆ شارە وێرانکراوەکان بکەیتە کەڵەکەیەکی وێران. 26بۆیە دانیشتووانیان هێزێکی کەمیان هەبوو ،تووشی شۆک و شۆک بوون .وەک چیمەنی کێڵگە و وەک گیای سەوز و وەک چیمەنی سەر ماڵەکان و وەک گەنمەشامی پێش گەورەبوون دەتقێتەوە. 27بەڵم من شوێنی نیشتەجێبوونت و چوونە دەرەوە و هاتنە ژوورەوەت و توڕەیی تۆ لە دژی من دەزانم. 28لەبەر ئەوەی تووڕەیی تۆ لە دژی من و گێژاوەکەت هاتە ناو گوێمەوە ،بۆیە قەڵغانەکەم دەخەمە ناو لووتتەوە و کۆتەکەم دەخەمە ناو لێوەکانتەوە و بەو ڕێگایەی کە پێیدا هاتوویت ،دەتگەڕێنمەوە. 29ئەمە دەبێتە نیشانەیەک بۆت :ئەمساڵ ئەو شتانە دەخۆن کە لە خۆیانەوە گەشە دەکەن و لە ساڵی دووەمیشدا ئەو شتانە دەخۆن کە لە خۆیانەوە گەشە دەکەن .لە ساڵی سێیەمیشدا بچێنن و دروێنە بکەن و باخی ترێ بچێنن و بەرهەمەکانی بخۆن. 30ئەو پاشماوەیەی لە بنەماڵەی یەهودا ڕزگاریان بووە ،جارێکی دیکە ڕەگیان دادەکوتێ و بەرەو سەرەوە بەرهەم دەهێنن. 31چونکە پاشماوەیەک لە ئۆرشەلیمەوە دەردەچن و ئەوانەی لە چیای سیۆن ڕزگاریان دەبێت. 32بۆیە یەزدان سەبارەت بە پاشای ئاشوور ئەمە دەفەرموێت« :ناچێتە ئەم شارە و تیرێک لەوێ تەقێنێت و بە قەڵغانەوە نایەتە بەردەمی و کەنارێکیش بۆی نادات». 33یەزدان دەفەرموێت ،بەو ڕێگایەی کە هاتووە ،بە هەمان ڕێگا دەگەڕێتەوە و ناچێتە ئەم شارە. 34چونکە لە پێناو خۆم و لە پێناو داودی خزمەتکارمدا بەرگری لەم شارە دەکەم ،بۆ ئەوەی ڕزگاری بکەم. 35ئەو شەوە فریشتەی یەزدان ڕۆیشت و سەد و هەشتا هەزار کەسی لە ئۆردوگای ئاشوورییەکان کوشت ،بەیانی زوو هەستان و هەموویان تەرمی مردوو بوون. 36ئینجا سەنحەریبی پاشای ئاشوور ڕۆیشت و گەڕایەوە و لە نەینەوا نیشتەجێ بوو. 37کاتێک لە ماڵی نیسرۆخی خوداوەندەکەیدا پەرستنی دەکرد ،ئەدرامێلێک و شەرەزەر کوڕەکانی بە شمشێر لێیاندا و هەڵهاتن بۆ خاکی ئەرمینیا .ئیسارادۆنی کوڕی لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد. بەشی ٢٠ 1لەو ڕۆژانەدا حەزقیا تا مردن نەخۆش بوو .ئیشایا پێغەمبەر کوڕی ئامۆز هاتە لی و پێی گوت« :یەزدان ئەمە دەفەرموێت :ماڵەکەت ڕێکبخە .چونکە دەمری و ناژیت». 2ئینجا ڕووی لە دیوارەکە کرد و لە یەزدان پاڕایەوە و گوتی: 3ئەی یەزدان ،لێت دەپاڕێمەوە ،ئێستا لەبیرت بێت کە چۆن بە ڕاستی و بە دڵێکی تەواوەوە لەبەردەمتدا ڕۆیشتووم و ئەوەی لەبەردەمتدا باشە کردوومە .حزقیاش بە ئازارەوە گریای. 4ئیشایا پێش ئەوەی بچێتە دەرەوە بۆ حەوشەی ناوەڕاست ،قسەی یەزدان بۆی هات و گوتی: 5بگەڕێوە و بە حزقیا سەرۆکایەتی گەلەکەم بڵێ :یەزدانی پەروەردگاری داودی باوکت ئەمە دەفەرموێت :من گوێم لە دوعاکەت بووە، فرمێسکەکانتم بینیوە. 6پانزە ساڵ بۆ ڕۆژەکانت زیاد دەکەم .تۆ و ئەم شارە لە دەستی پاشای ئاشوور ڕزگار دەکەم .منیش لە پێناو خۆم و لە پێناو داودی خزمەتکارمدا بەرگری لەم شارە دەکەم. 7ئیشایا گوتی« :پارچەیەک هەنجیر وەربگرە ».وەریانگرت و لەسەر کوڵەکەکەیان دانا ،ئەویش چاک بووەوە. 8حزقیا بە ئیشایا گوت« :ئەو نیشانەیە چی دەبێت کە یەزدان شیفام بدات و لە ڕۆژی سێیەمدا سەرکەوم بۆ ماڵی یەزدان؟» 9ئیشایا گوتی« :ئەم نیشانەیەی یەزدانت دەبێت ،کە یەزدان ئەو شتەی کە گوتوویەتی جێبەجێ دەکات ،ئایا سێبەرەکە دە پلە بەرەو پێشەوە دەڕوات یان دە پلە بۆ دواوە؟» 10حزقیاش وەڵمی دایەوە« :ئەوە شتێکی سووکە کە سێبەر دە پلە دابەزێت ،نەخێر ،بەڵم با سێبەرەکە دە پلە بگەڕێتەوە دواوە». 11ئیشایا پێغەمبەر هاوارێکی بۆ یەزدان کرد ،سێبەرەکەی دە پلە بۆ دواوە هێنایەوە ،کە بەهۆیەوە لە کاتژمێری ئەحازدا دابەزیبوو. 12لەو کاتەدا بەرۆداخبلدان کوڕی بەلەدان پاشای بابل نامە و دیارییەکی بۆ حەزەقیا نارد ،چونکە بیستبووی حەزقیا نەخۆشە. 13حزقیا گوێی لێ گرتن و هەموو ماڵی شتە بەنرخەکانی ،زیو و زێڕ و بەهارات و مەڵهەمە بەنرخەکەی و هەموو ماڵە زرێپۆشەکەی و هەموو ئەو شتانەی لە گەنجینەکانیدا دۆزرایەوە ،نیشانیان دا. 14ئیشایا پێغەمبەر هاتە لی حزقیا پاشا و پێی گوت« :ئەم پیاوانە چییان وت؟ »لە کوێوە هاتوون بۆ لت؟ حزقیا گوتی« :ئەوان لە وڵتێکی دوورەوە هاتوون و لە بابلەوە هاتوون». 15ئینجا گوتی« :لە ماڵەکەتدا چییان بینیوە؟ »حزقیاش وەڵمی دایەوە« :هەموو ئەو شتانەی لە ماڵەکەمدا هەن بینیویانە ،لە گەنجینەکانمدا هیچ شتێک نییە کە نیشانم نەدابێت». 16ئیشایا بە حیزقیای گوت« :گوێ لە قسەی یەزدان بگرە». 17ڕۆژانێک دێن کە هەموو ئەو شتانەی لە ماڵەکەتدان و ئەوەی باوباپیرانت تا ئەمڕۆ کۆیان کردۆتەوە ،دەبرێنە بابل ،هیچ نامێنێتەوە، یەزدان دەفەرموێت. 18لە کوڕەکانت کە لە تۆ دەردەچن و لەدایک دەبن ،دەیانبەن .لە کۆشکی پاشای بابلدا دەبنە خەبەر.
2پاشاکان
19حزقیا بە ئیشایا گوت« :قسەی یەزدان کە تۆ وتت باشە ».ئینجا گوتی« :ئایا باش نییە ،ئەگەر لە ڕۆژگاری مندا ئاشتی و ڕاستی بێت؟» 20باقی چیرۆکەکانی حزقیا و هەموو هێزەکانی و چۆن حەوز و بۆرییەکی دروستکرد و ئاوی هێنایە ناو شارەکە ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراون؟ 21حزقیا لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت ،مەنەشەی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو. بەشی ٢١ 1مەنەشە تەمەنی دوانزە ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد و پەنجا و پێنج ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی هێفزیبا بوو. 2خراپەکاری لەبەردەم یەزداندا کرد ،بەپێی کارە قێزەونەکانی ئەو نەتەوەیانەی کە یەزدان لەبەردەم نەوەی ئیسرائیلدا دەریانکرد. 3چونکە ئەو شوێنە بەرزانەی کە حەزقیا باوکی وێرانیان کردبوو ،ئاوەدان کردەوە .قوربانگاکانی بۆ بەعل دروستکرد و دارستانێکی دروستکرد ،وەک ئەحاب پاشای ئیسرائیل .هەموو سوپای ئاسمانی دەپەرست و خزمەتیان دەکرد. 4قوربانگاکانی لە ماڵی یەزدان دروست کرد ،یەزدان لەسەری فەرموو« :ناوم لە ئۆرشەلیم دادەنێم». 5قوربانگاکانی بۆ هەموو سوپای ئاسمان لە دوو حەوشەی ماڵی یەزدان دروست کرد. 6کوڕەکەی بەناو ئاگرەکەدا تێپەڕاند و کاتەکانی بەجێهێشت و سیحر و سیحر و جادووگەری و مامەڵەی لەگەڵ ڕۆح و جادووگەرە ناسراوەکاندا کرد ،زۆر خراپەکاری لەبەردەم یەزدان کرد و توڕەیی لێبکات. 7وێنەیەکی نەخشێنراوی ئەو دارستانەی دانا کە لە ماڵەکەدا دروستی کردبوو ،یەزدان لەسەری بە داود و سلێمانی کوڕەکەی گوت« :لەم ماڵە و لە ئۆرشەلیم کە لە هەموو هۆزەکانی ئیسرائیل هەڵمبژاردووە ،ناوم بۆ هەمیشە دادەنێم. 8ئیتر پێی ئیسرائیلیش لەو خاکەی کە داومە باوباپیرانیان ،نەهێڵمەوە .تەنها ئەگەر پابەندبن بە جێبەجێکردنی هەموو ئەو شتانەی کە من فەرمانم پێکردن و بەپێی هەموو ئەو یاسایەی کە موسا بەندەم فەرمانی پێکردن. 9بەڵم گوێیان لێ نەگرت ،مەنەشە فریویان دا بۆ ئەوەی خراپەکاری زیاتر بکەن لە گەلن کە یەزدان لەبەردەم نەوەی ئیسرائیلدا لەناویان برد. 10یەزدان لە ڕێگەی خزمەتکارەکانیەوە بە پێغەمبەرانی گوت: 11چونکە مەنەشەی پاشای یەهودا ئەم کارە قێزەونانەی کردووە و لە هەموو ئەو شتانەی کە ئەمۆرییەکان پێش خۆی کردوویانە خراپەکاری کردووە و بە بتەکانی یەهودای گوناهی کردووە. 12بۆیە یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت« :ئەوەتا من وەها خراپەیەک بەسەر ئۆرشەلیم و یەهودا دەهێنم ،هەرکەسێک بیبیستێت ،هەردوو گوێی زەق دەبێتەوە». 13من هێڵی سامریا و کۆڵی ماڵی ئەحاب بەسەر ئۆرشەلیمدا درێژ دەکەمەوە ،ئۆرشەلیم دەسڕمەوە وەک ئەوەی مرۆڤ قاپێک دەسڕێتەوە و دەیسڕێتەوە و دەیگێڕێتەوە. 14پاشماوەی میراتەکەم جێدەهێڵم و دەیاندەمە دەستی دوژمنەکانیان .و دەبنە نێچیر و غەنیمەت بۆ هەموو دوژمنەکانیان؛ 15چونکە ئەو کارە خراپانەیان کرد کە لەبەردەممدا بوو و منیان تووڕە کرد ،لەو ڕۆژەوەی باوباپیرانیان لە میسر دەرچوون ،تا ئەمڕۆش. 16مەنەشە خوێنی بێ تاوانی زۆری ڕشت ،تا ئۆرشەلیم لە سەرێکەوە بۆ سەرێکی تر پڕ کرد .جگە لە گوناهەکەی کە یەهودای گوناه کرد، لە ئەنجامدانی ئەو کارەی کە لەبەردەم یەزدان خراپە. 17باقی چیرۆکەکانی مەنەشە و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی و گوناهەکەی کە گوناهی کردووە ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراوە؟ 18مەنەشە لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت و لە باخچەی ماڵەکەی خۆیدا لە باخچەی ئوزا نێژرا ،ئامۆنی کوڕی لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 19ئامۆن تەمەنی بیست و دوو ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد و دوو ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی مەشولەمەتی کچی هاروزی یۆتبا بوو. 20ئەویش وەک مەنەشەی باوکی کارێکی خراپی لەبەردەم یەزدان کرد. 21ئەویش بە هەموو ئەو ڕێگایەدا ڕۆیشت کە باوکی تێیدا ڕۆیشت و خزمەت بەو بتانەی دەکرد کە باوکی خزمەتیان دەکرد و دەیانپەرست. 22وازی لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانی هێنا و بە ڕێگای یەزدان نەڕۆیشت. 23خزمەتکارەکانی ئامۆن پیلنیان بۆ دانا و پاشایان لە ماڵەکەی خۆی کوشت. 24گەلی خاکەکە هەموو ئەوانەی کوشت کە پیلنیان لە دژی پاشا ئامۆن دانابوو .خەڵکی خاکەکەش یۆشیای کوڕی خۆیان کردە پاشا لە جیاتی ئەو. 25باقی چیرۆکەکانی ئامۆن کە کردوویەتی لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودا نەنووسراوە؟ 26ئینجا لە گۆڕەکەی لە باخچەی ئوزا نێژرا ،یۆشیای کوڕی لە شوێنی پاشایەتی بوو. بەشی ٢٢ 1یۆشیا تەمەنی هەشت ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،سی و یەک ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی یەدیدا بوو ،کچی ئەدایای بۆسکات. 2ئەوەی لەبەرچاوی یەزدان ڕاستی کرد و بە هەموو ڕێگاکانی داودی باوکیدا ڕۆیشت و ڕووی نەکردە دەستی ڕاست و چەپ. 3لە ساڵی هەژدەهەمی پاشا یۆشیای پاشا ،پاشا شافانی کوڕی عەزالیای کوڕی مەشولمی نووسەری نارد بۆ ماڵی یەزدان.
2پاشاکان
4سەرکەون بۆ لی حیلکیای سەرۆک کاهین ،تا ئەو زیوانەی هێنراونەتە ماڵی یەزدان ،کە پارێزەرانی دەرگاکە لە گەل کۆیان کردۆتەوە، کۆبکاتەوە. 5با بیدەن بە دەستی ئەنجامدەرانی کارەکە ،کە چاودێری ماڵی یەزدانیان هەیە ،با بیدەن بە ئەنجامدەرانی ئەو کارەی کە لە ماڵی یەزداندایە، بۆ ئەوەی درزەکانی ماڵەکە چاک بکەنەوە. 6بۆ دارتاشەکان و بیناکاران و بیناسازەکان و کڕینی دار و بەردی بڕاو بۆ چاککردنەوەی ماڵەکە. 7بەڵم هیچ حسابێکیان بۆ نەکرا سەبارەت بەو پارەیەی کە درایە دەستیان ،چونکە بە دڵسۆزی مامەڵەیان دەکرد. 8حیلکیای سەرۆک کاهین بە شافانی نووسەری گوت« :کتێبی یاسام لە ماڵی یەزدان دۆزیەوە ».حیلکیا کتێبەکەی دا بە شافان و ئەویش خوێندیەوە. 9ئینجا شافانی نووسەر هاتە لی پاشا و پاشای هێنایەوە و گوتی« :بەندەکانت ئەو پارەیەی کە لە ماڵەکەدا دۆزرایەوە کۆیان کردۆتەوە و دایە دەستی ئەو کەسانەی کە کارەکە دەکەن و چاودێری ماڵی یەزدانیان هەیە». 10ئینجا شافان نووسەری پاشای نیشان دا و گوتی« :حیلکیای کاهین کتێبێکی پێ بەخشیم ».شافانیش لەبەردەم پاشا خوێندیەوە. 11کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانی کتێبی یاسا بوو ،جلەکانی دڕاند. 12پاشا فەرمانی بە حیلکیای کاهین و ئەحیکامی کوڕی شافان و ئەخبۆری کوڕی میکایا و شافانی نووسەر و ئاساحیا خزمەتکاری پاشا کرد. 13ئێوە بڕۆن و لە یەزدان بپرسن بۆ من و گەل و هەموو یەهودا سەبارەت بە قسەکانی ئەم کتێبەی کە دۆزراوەتەوە ،چونکە تووڕەیی یەزدان کە لە دژی ئێمە هەڵگیرساوەتەوە زۆرە ،چونکە باوباپیرانمان گوێیان بە قسەکانی ئەم کتێبە نەگرتووە ،بۆ ئەوەی بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە لەبارەی ئێمە نووسراوە بیکەن. 14ئینجا حیلقیای کاهین و ئەحیکام و ئەخبۆر و شافان و ئەساحیا چوونە لی هولدای پێغەمبەر ،ژنی شالومی کوڕی تکوا ،کوڕی حەرهاس ،پارێزەری جل و بەرگ( .ئێستا لە ئۆرشەلیم لە کۆلێژەکەدا نیشتەجێ بوو؛ )و لەگەڵیدا پەیوەندییان کرد. 15ژنەکە پێی گوتن« :یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت :بەو پیاوە بڵێن کە ئێوەی ناردووە بۆ لی من. 16یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :ئەوەتا من خراپە بەسەر ئەم شوێنە و دانیشتووانەکەیدا دەهێنم ،هەموو ئەو قسانەی کتێبەکە کە پاشای یەهودا خوێندوویەتییەوە. 17چونکە وازیان لە من هێناوە و بخوریان بۆ خوداوەندەکانی دیکە سووتاندووە ،تا بە هەموو کارەکانی دەستەکانیان تووڕەم بکەن .بۆیە تووڕەیی من بەرامبەر ئەم شوێنە هەڵدەگیرسێت و ناکوژێتەوە. 18بەڵم بە پاشای یەهودا کە ئێوەی ناردووە بۆ پرسیارکردن لە یەزدان ،ئەمە پێی بڵێن :یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت : سەبارەت بەو قسانەی کە بیستووتە. 19چونکە دڵت ناسک بوو و لەبەردەم یەزدان خۆت زەلیل کرد ،کاتێک گوێت لەو شتانە بوو کە دژی ئەم شوێنە و دانیشتووانی ئەو شوێنە وێرانە و نەفرەت لێم کرد ،جلەکانت دڕاند و لەبەردەممدا گریا .منیش گوێم لێتە ،یەزدان دەفەرموێت. 20بۆیە سەیرکە ،من کۆت دەکەمەوە بۆ لی باوباپیرانت و بە ئاشتی لە گۆڕەکەتدا کۆدەکرێیتەوە .چاوەکانت هەموو ئەو خراپانە نابینن کە بەسەر ئەم شوێنەدا دەیهێنم ».ئینجا پەیامی پاشایان هێنایەوە. بەشی ٢٣ 1پاشا نارد و هەموو پیرەکانی یەهودا و ئۆرشەلیمیان بۆ کۆکردەوە. 2پاشا لەگەڵ هەموو پیاوانی یەهودا و هەموو دانیشتوانی ئۆرشەلیم لەگەڵیدا و کاهینەکان و پێغەمبەران و هەموو گەل بە بچووک و گەورە چووە ماڵی یەزدان و هەموو قسەکانی کتێبی پەیمانەکەی خوێندەوە کە لە ماڵی یەزدان دۆزرایەوە. 3پاشا لە تەنیشت ستوونێک وەستا و لەبەردەم یەزدان پەیمانی بەست ،کە بەدوای یەزداندا بڕوات و بە هەموو دڵ و هەموو گیانیانەوە فەرمانەکانی و شایەتحاڵی و ڕێساکانی جێبەجێ بکات ،بۆ جێبەجێکردنی قسەکانی ئەم پەیمانەی کە لەم کتێبەدا نووسراوە .هەموو گەلەکەش لەسەر پەیمانەکە وەستان. 4پاشا فەرمانی بە هیلکیای سەرۆک کاهین و کاهینەکانی پلە دوو و پارێزەرانی دەرگاکە کرد کە هەموو ئەو کەلوپەلنەی کە بۆ بەعل و دارستان و هەموو سوپای ئاسمان دروستکراون لە پەرستگای یەزدان دەربهێنن ،لە دەرەوەی ئۆرشەلیم لە کێڵگەکانی قەدرۆن سووتاندیان و خۆڵەمێشەکانیان بردە بەیتێل. 5کاهینە بتپەرستەکانیش دابەزاند ،کە پاشاکانی یەهودا لە بەرزاییەکانی شارەکانی یەهودا و شوێنەکانی دەوروبەری ئۆرشەلیم بخوریان بۆ سووتاندبوو .هەروەها ئەوانەی بخوریان بۆ بەعل و خۆر و مانگ و هەسارەکان و هەموو سوپای ئاسمان دەسوتاند. 6دارستانەکەی لە ماڵی یەزدان لە دەرەوەی ئۆرشەلیم هێنایە دەرەوە بۆ کانی کیدرۆن و لە کانی کیدرۆن سووتاند و بچووکی کرد تا تۆز و تۆزەکەی فڕێدایە سەر گۆڕی نەوەی گەل. 7خانووی سۆدۆمیەکانی شکاند کە لە لی ماڵی یەزدان بوون ،کە ژنەکان چەقۆیان بۆ دارستانەکە دەبڕییەوە. 8هەموو کاهینەکانی لە شارەکانی یەهودا هێنایە دەرەوە و ئەو شوێنە بەرزانەی کە کاهینەکان بخوریان لێ سووتاندبوو ،لە گێباوە تا بەێرشەبا پیس کرد و بەرزاییەکانی دەروازەکانی دەروازەی یەشوع حاکمی شارەکەی شکاند ،کە لە دەستی چەپی پیاوێک لە دەروازەی شارەکە بوون. 9بەڵم کاهینەکانی بەرزاییەکان نەهاتنە سەر قوربانگای یەزدان لە ئۆرشەلیم ،بەڵکو لەنێو براکانیاندا لە نانە بێ خەمیرەکانیان خوارد. 10تۆفێتی پیس کرد کە لە دۆڵی نەوەی حەنۆمدایە ،بۆ ئەوەی هیچ کەسێک کوڕەکەی و کچەکەی بە ئاگردا تێپەڕێت بۆ مۆلەخ. 11ئەو ئەسپانەی کە پاشاکانی یەهودا بە خۆریان بەخشیبوو ،لە چوونە ژوورەوەی ماڵی یەزدان لە ژووری ناتانمەلەخی ژووردار ،کە لە گەڕەک بوو ،برد و گالیسکەکانی خۆری بە ئاگر سووتاند.
2پاشاکان
12ئەو قوربانگایانەی کە لەسەر لوتکەی ژووری سەرەوەی ئەحاز بوون ،کە پاشاکانی یەهودا دروستیان کردبوو و ئەو قوربانگایانەی کە مەنەشە لە دوو حەوشەی ماڵی یەزدان دروستیان کردبوو ،پاشا لێیدا و لێیەوە شکاندیان و تۆزیان فڕێدایە ناو چەمی کیدرۆن. 13ئەو شوێنە بەرزانەی بەردەم ئۆرشەلیم بوون ،کە لە لی ڕاستی چیای فەساد بوون ،کە سلێمان پاشای ئیسرائیل بۆ ئەشتۆرێتی قێزەونی زیدۆنیەکان و بۆ کیمۆشی قێزەونی مۆئابییەکان و میلکۆم قێزەونەکەی نەوەی عەمۆن دروستی کردبوو ،پاشا پیسی کرد. 14وێنەکانی پارچە پارچە کرد و دارستانەکانی بڕی و شوێنەکانیان پڕ کرد لە ئێسکی مرۆڤ. 15هەروەها قوربانگاکە کە لە بێتێل بوو و ئەو شوێنە بەرزەی کە یەرۆڤعامی کوڕی نەبات کە ئیسرائیلی گوناهبار کرد ،دروستی کردبوو، ئەو قوربانگا و بەرزاییەکەی شکاند و بەرزاییەکەی سووتاند و بچووکی کرد تا تۆز و دارستانەکەی سووتاند. 16کاتێک یۆشیا خۆی گەڕایەوە ،سیخوڕی بۆ ئەو گۆڕانە کرد کە لەوێ لە چیاکەدا بوون و نارد و ئێسکەکانی لە گۆڕەکان دەرهێنا و لەسەر قوربانگاکە سووتاندیان و پیسی کرد ،بەپێی قسەی یەزدان کە پیاوی خودا ڕایگەیاند ،کە ئەم قسانەی ڕاگەیاند. 17ئینجا گوتی« :ئەو نازناوە چییە کە دەیبینم؟ پیاوانی شارەکە پێیان گوت« :ئەوە گۆڕی پیاوی خودایە ،کە لە یەهودا هات و ئەم شتانەی ڕاگەیاند کە تۆ بەرامبەر قوربانگای بێتێل کردووتە». 18ئینجا گوتی« :وازی لێ بێنە .با کەس ئێسکەکانی نەجوڵێنێت .جا ئێسکەکانی بە تەنیا وازیان هێنا ،لەگەڵ ئێسکەکانی ئەو پێغەمبەرەی کە لە سامریاوە هاتە دەرەوە. 19هەروەها هەموو ئەو خانووە بەرزانەی کە لە شارەکانی سامریا بوون ،کە پاشاکانی ئیسرائیل بۆ توڕەکردنی یەزدان دروستیان کردبوو، یوشیا بردیان و بەپێی هەموو ئەو کارانەی لە بێتێل کردبووی. 20هەموو کاهینەکانی بەرزاییەکان کە لەسەر قوربانگاکان لەوێ بوون کوشت و ئێسکی پیاوانی لەسەر سووتاند و گەڕایەوە ئۆرشەلیم. 21پاشا فەرمانی بە هەموو گەل کرد و گوتی« :ئاهەنگی پەسح بۆ یەزدانی پەروەردگارتان بپارێزن ،وەک ئەوەی لە کتێبی ئەم پەیمانەدا نووسراوە». 22بەڕاستی لە سەردەمی دادوەرەکانی دادوەری ئیسرائیلەوە و لە هەموو سەردەمی پاشاکانی ئیسرائیل و پاشاکانی یەهودا جەژنێکی پەسحی لەو جۆرە ئەنجام نەدراوە. 23بەڵم لە ساڵی هەژدەهەمی پاشا یوشیا ،کە ئەم جەژنە پەسحییە بۆ یەزدان لە ئۆرشەلیم بەڕێوەچوو. 24هەروەها یۆشیا کرێکارانی ڕۆحی ناسراو و جادووگەرەکان و وێنەکان و بتەکان و هەموو ئەو قێزەونانەی کە لە خاکی یەهودا و ئۆرشەلیم سیخوڕییان پێدەکرا ،وازیان لێهێنا ،بۆ ئەوەی وشەکانی یاساکە جێبەجێ بکات کە لە کتێبەکەدا نووسراوە کە حیلکیای کاهین لە ماڵی یەزدان دۆزیویەتیەوە. 25پێش ئەو هیچ پاشایەکی وەک ئەو نەبوو کە بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو هێزی خۆیەوە ڕوو لە یەزدان بکات ،بەپێی هەموو یاسای موسا .نە لە دوای ئەو کەسی وەک ئەو سەریهەڵنەدا. 26بەڵم یەزدان لە توندی تووڕەییە گەورەکەی نەگەڕایەوە ،کە تووڕەیی لە یەهودا هەڵگیرسا ،بەهۆی هەموو ئەو تووڕەییانەی کە مەنەشە تووڕەی لێکردبوو. 27یەزدان گوتی« :هەروەک چۆن ئیسرائیلم لبردووە ،یەهوداش لە چاوم دوور دەخەمەوە و ئەم شارەی ئۆرشەلیم فڕێدەدەم کە هەڵمبژاردووە و ئەو ماڵەی کە وتم :ناوم لەوێ دەبێت». 28باقی چیرۆکەکانی یۆشیا و هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراون؟ 29لە سەردەمی خۆیدا فیرعەوننەخۆی پاشای میسر بەرەو ڕووباری فورات بەرەو ڕووباری ئاشوور ڕۆیشت ،پاشا یوسیاش دژی ڕۆیشت . لە مەگیدۆ کوشتی ،کاتێک بینیبووی. 30خزمەتکارەکانی بە گالیسکەیەکەوە بە مردوویی لە مەگیدۆ هەڵیانگرت و هێنایان بۆ ئۆرشەلیم و لە گۆڕەکەی خۆیدا نێژران .ئینجا خەڵکی خاکەکە یۆئاحازی کوڕی یۆشیایان گرت و مەسحیان کرد و لە جیاتی باوکی کردیان بە پاشا. 31یۆحەز تەمەنی بیست و سێ ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد .سێ مانگ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد .دایکی ناوی حەموتال بوو، کچی یەرمیا لە لیبنا بوو. 32ئەو کارە خراپەی لەبەردەم یەزدان کرد ،بەپێی هەموو ئەو کارانەی کە باوباپیرانی کردوویانە. 33فیرعەوننەکۆش لە ڕیبل لە خاکی حەمات بە چەقۆ داینا ،بۆ ئەوەی لە ئۆرشەلیم پاشایەتی نەکات .خاکەکەشیان کردە باج بە سەد تەلەنت زیو و تاڵنێک زێڕ. 34ئینجا فیرعەوننەکۆ ئەلیاقیمی کوڕی یۆشیای کردە پاشا لە ژووری یۆشیای باوکیدا و ناوی بردە یەهۆیاقیم و یۆئاحازی برد و هاتە میسر و لەوێ مرد. 35یۆیاقیم زیو و زێڕەکەی بەخشییە فیرعەون .بەڵم بەپێی فەرمانی فیرعەون باجی لەسەر زەویەکە داوە بۆ ئەوەی پارەکە بدات ،زیو و زێڕی خەڵکی خاکەکە لە هەر کەسێک بەپێی باجەکەی وەرگرتووە بۆ ئەوەی بیدات بە فیرعەون. 36یۆیاکیم تەمەنی بیست و پێنج ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد .یازدە ساڵ لە ئۆرشەلیم حوکمڕانی کرد .دایکی ناوی زێبودا بوو، کچی پێدایای ڕوما بوو. 37ئەو کارە خراپەی لەبەردەم یەزدان کرد ،وەک هەموو ئەوەی باوباپیرانی کردوویانە. بەشی ٢٤ 1لە سەردەمی خۆیدا نەبوخودنەسری پاشای بابل هاتە سەرەوە و یۆیاقیم سێ ساڵ بوو بە خزمەتکاری ،ئینجا هەڵگەڕایەوە و لە دژی یاخی بوو. 2یەزدان گروپی کلدییەکان و دەستەیەکی شامییەکان و تیپەکانی مۆئابییەکان و نەوەی عەمۆنی نارد بۆ سەری و ناردیان بۆ سەر یەهودا بۆ لەناوبردنی ،بەپێی قسەی یەزدان ،کە لە ڕێگەی خزمەتکارەکانی پێغەمبەرانەوە گوتبووی.
2پاشاکان
3بەڕاستی بە فەرمانی یەزدان ئەمە هاتە سەر یەهودا ،بۆ ئەوەی لە چاوی خۆی دووریان بخاتەوە ،بەهۆی گوناهەکانی مەنەشە ،بەپێی هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی. 4هەروەها لەبەر ئەو خوێنە بێتاوانانەی کە ڕژانی ،چونکە قودسی پڕ کرد لە خوێنی بێتاوان .کە یەزدان لێی خۆش نەبوو. 5باقی چیرۆکەکانی یۆیاقیم و هەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی یەهودادا نەنووسراوە؟ 6ئینجا یۆیاکیم لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت ،یۆیاکیم کوڕی لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 7ئیتر پاشای میسر لە خاکەکەی نەهاتەوە دەرەوە ،چونکە پاشای بابل هەموو ئەو شتانەی کە پەیوەندییان بە پاشای میسرەوە هەبوو لە ڕووباری میسرەوە تا ڕووباری فورات بردبوو. 8یۆیاخین تەمەنی هەژدە ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،سێ مانگ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو .ناوی دایکی نەحوشتا کچی ئەلناتانی ئۆرشەلیم بوو. 9ئەو کارە خراپەی لەبەردەم یەزدان کرد ،وەک هەموو ئەوەی باوکی کردبووی. 10لەو کاتەدا خزمەتکارانی نەبوخودنەسری پاشای بابل هاتنە سەر ئۆرشەلیم و شارەکە گەمارۆدرا. 11نەبوخودنەسری پاشای بابل هاتە سەر شارەکە و خزمەتکارەکانی گەمارۆیان دا. 12یۆیاخین پاشای یەهودا ،ئەو و دایکی و خزمەتکارەکانی و سەرۆکەکانی و ئەفسەرەکانی چوونە دەرەوە بۆ لی پاشای بابل ،پاشای بابل لە ساڵی هەشتەمی پاشایەتیدا بردی. 13هەموو گەنجینەکانی ماڵی یەزدان و گەنجینەکانی ماڵی پاشای لەوێ برد و هەموو ئەو قاپانەی زێڕی پارچە پارچە کرد کە سلێمان پاشای ئیسرائیل لە پەرستگای یەزدان دروستی کردبوو ،وەک یەزدان فەرموویەتی. 14هەموو ئۆرشەلیم و هەموو سەرۆک و هەموو پیاوە بەهێزەکانی برد ،دە هەزار دیل و هەموو پیشەگەر و ئاسنگەرەکانی ،هیچیان نەما جگە لە هەژارترین جۆری خەڵکی خاکەکە. 15یۆیاخین بردە بابل و دایکی پاشا و ژنەکانی پاشا و ئەفسەرەکانی و هێزەکانی خاکەکە ،ئەوانەی لە ئۆرشەلیمەوە بە دیل بردیان بۆ بابل. 16هەموو پیاوە بەهێزەکان ،حەوت هەزار کەس ،پیشەساز و ئاسنگەرەکان هەزار کەس ،هەموو ئەوانەی بەهێز و شایستەی شەڕ بوون، ئەوانیش پاشای بابل بە دیل بردیان بۆ بابل. 17پاشای بابل مەتانیا برای باوکی کردە پاشا و ناوی گۆڕی بۆ سدقیا. 18سدقیا تەمەنی بیست و یەک ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد و یازدە ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی بوو .دایکی ناوی حەموتال بوو، کچی یەرمیا لە لیبنا بوو. 19ئەو کارەی لەبەردەم یەزداندا خراپ بوو ،وەک هەموو ئەو کارانەی یۆیاقیم کردبووی. 20چونکە لە تووڕەیی یەزدان لە ئۆرشەلیم و یەهودا ڕوویدا ،تا لە بەردەمی خۆی دەریانکرد ،سدقیا لە پاشای بابل یاخی بوو. بەشی ٢٥ 1لە ساڵی نۆیەمی حوکمڕانییەکەیدا ،لە مانگی دەیەمدا ،لە ڕۆژی دەیەمی مانگەکەدا ،نەبوخودنەسری پاشای بابل لەگەڵ هەموو سوپاکەی هاتە سەر ئۆرشەلیم و هێرشیان کردە سەری .لە دەوری قەڵیان لە دژی دروست کرد. 2شارەکە تا ساڵی یازدەهەمی پاشا سدقیا گەمارۆدرا. 3لە ڕۆژی نۆیەمی مانگی چوارەمدا برسێتی لە شارەکەدا زاڵ بوو و نان بۆ خەڵکی خاکەکە نەبوو. 4شارەکە شکا و هەموو پیاوە جەنگاوەرەکان بە شەو لە ڕێگەی دەروازەی نێوان دوو دیوارەوە هەڵهاتن ،کە لە لی باخچەی پاشایە. 5لەشکری کلدانیەکان بەدوای پاشادا ڕۆیشتن و لە دەشتەکانی ئەریحا کەوتنە پێشەوە ،هەموو سوپاکەی لێی پەرش و بڵو بوون. 6پاشایان گرت و بردیان بۆ لی پاشای بابل بۆ ڕیبل .حوکمیان لەسەر دا. 7کوڕەکانی سدقیایان لەبەردەم چاویدا کوشت و چاوی سدقیایان کوژاندەوە و بە کۆتەکانی مس بەستنەوە و بردیان بۆ بابل. 8لە مانگی پێنجەمدا ،لە ڕۆژی حەوتەمی مانگەکەدا ،واتە ساڵی نۆزدەهەمی دەسەڵتی نەبوخودنەسری پاشای بابل ،نەبوزەرەدان، فەرماندەی پاسەوانەکان ،خزمەتکاری پاشای بابل ،هاتە ئۆرشەلیم. 9ماڵی یەزدان و ماڵی پاشا و هەموو ماڵەکانی ئۆرشەلیمی سووتاند و ماڵی هەر پیاوێکی گەورەش بە ئاگر سووتاند. 10هەموو سوپای کلدانیەکان کە لەگەڵ سەرۆکی پاسەوانەکان بوون دیوارەکانی ئۆرشەلیمیان شکاند. 11ئەو گەلەی دیکە کە لە شارەکەدا مابوونەوە و ئەو هەڵتووانەی کە کەوتنە دەستی پاشای بابل و پاشماوەی خەڵکەکە ،نەبوزەرەدانی سەرکردەی پاسەوانەکان بردیان. 12بەڵم سەرۆکی پاسەوانەکان لە هەژارانی خاکەکەی بەجێهێشت تا ببنە ڕوەکی ترێ و جووتیار. 13ستوونە مسییەکانی ماڵی یەزدان و بنکە و دەریا مسییەکانی ناو ماڵی یەزدانیان پارچە پارچە کرد و مسەکانیان بردە بابل. 14مەنجەڵ و شۆفڵ و چەقۆ و کەوچک و هەموو ئەو کەلوپەلە مسانەی کە خزمەتیان پێدەکرد ،بردیان. 15فەرماندەی پاسەوانەکان مەنجەڵ و قاپەکان و ئەو شتانەی کە لە زێڕ و زێڕ و زیو و زیو بوون ،برد. 16ئەو دوو ستوونە و یەک دەریا و بنکە کە سلێمان بۆ ماڵی یەزدان دروستی کردبوو .مسی هەموو ئەم قاپانە بێ کێش بوو. 17بەرزی یەک ستوونەکە هەژدە باڵ بوو و سەرەکەی مس بوو ،بەرزییەکەی سێ باڵ بوو .تاجە گوڵینە و هەنار لەسەر تاجە گوڵینە، هەموویان لە مس بوو ،وەک ئەمانە ستوونی دووەمی تاجە گوڵینەی لەسەر بوو. 18فەرماندەی پاسەوانەکان سێرایا سەرۆک کاهین و سەفانیای کاهینی دووەم و سێ پاسەوانی دەرگاکەی برد. 19لە شارەکە ئەفسەرێکی برد کە سەرپەرشتی پیاوە جەنگاوەرەکان بوو ،پێنج پیاوی لەوانەی لەبەردەم پاشادا بوون ،کە لە شارەکەدا دۆزرانەوە ،هەروەها نووسەری سەرەکی سوپاکە کە خەڵکی خاکەکەیان کۆکردەوە و هەشت پیاوی خەڵکی ئەو خاکەی کە لە شارەکەدا دۆزرایەوە.
2پاشاکان
20نەبوزەرەدانی سەرکردەی پاسەوانەکان ئەمانەی برد و هێنایان بۆ لی پاشای بابل بۆ ڕیبل. 21پاشای بابل لێی دا و لە ڕیبل لە خاکی حەمات کوشتیان .جا یەهودا لە خاکەکەیان بردرانە دەرەوە. 22سەبارەت بەو گەلەی کە لە خاکی یەهودا مابوونەوە ،کە نەبوخودنەسری پاشای بابل بەجێی هێشتبوون ،گدالیای کوڕی ئەحیکامی کوڕی شافانی کردە فەرمانڕەوا. 23کاتێک هەموو سەرکردەکانی سوپاکە و خۆیان و پیاوەکانیان بیستیان کە پاشای بابل گدالیای کردۆتە حاکمی میسپا ،ئیسماعیلی کوڕی نەتانیا و یۆهانانی کوڕی کاریا و سێرایا کوڕی تانحومەتی نەتۆفاتی و یازانیا کوڕی مەعخاتی ،ئەوان و ئەوان پیاوان. 24گدالیا سوێندی بەوان و پیاوەکانیان خوارد و پێی گوتن« :مەترسن لە خزمەتکاری کلدانیەکان ،لە خاکەکەدا نیشتەجێ بن و خزمەت بە پاشای بابل بکەن .وە بۆتان باش دەبێت. 25بەڵم لە مانگی حەوتەمدا ،ئیسماعیلی کوڕی نەتانیا ،کوڕی ئەلیشاما ،لە نەوەی پاشایەتی ،لەگەڵ دە پیاو هات و گێدالیای کوشت و جولەکەکان و کلدانییەکانیش کە لەگەڵیدا بوون لە میسپا ،مرد. 26هەموو گەل بە بچووک و گەورە و سەرکردەکانی سوپاکە هەستان و هاتنە میسر ،چونکە لە کلدانیەکان دەترسان. 27لە ساڵی حەوت و سیی دیلبوونی یۆیاخین پاشای یەهودا ،لە مانگی دوانزەهەمدا ،لە بیست و حەوتەمی مانگەکەدا ،حەڤێلمیرۆداخی پاشای بابل لەو ساڵەی کە دەستی بە پاشایەتی کرد ،سەری یۆیاخین پاشای یەهودای لە زیندان بەرزکردەوە. 28ئینجا بە میهرەبانییەوە قسەی لەگەڵ کرد و تەختەکەی لە سەرووی تەختی پاشاکانەوە دانا کە لەگەڵیدا بوون لە بابل. 29جل و بەرگی زیندانەکەی گۆڕی ،بە درێژایی ژیانی بەردەوام لەبەردەمیدا نانی دەخوارد. 30دەرماڵەکەی دەرماڵەیەکی بەردەوام بوو کە لەلیەن پاشاوە پێدەدرا ،بۆ هەموو ڕۆژێک ،بە درێژایی ژیانی.