Inyigisho yo ku Musozi Matayo 5:1-48 1 Abonye imbaga y'abantu, azamuka umusozi. Amaze kwicara, abigishwa be baramwegera. 2 Nuko atangira kwigisha abantu ati: 3 Hahirwa abakene mu mutima, kuko ubwami bwo mu ijuru ari ubwabo. 4 Hahirwa abababaye, kuko bazahumurizwa. 5 Hahirwa abicisha bugufi, kuko ari bo bazaragwa isi. 6 Hahirwa abafite inzara n'inyota byo gukiranuka, kuko bazahazwa. 7 Hahirwa abanyambabazi, kuko ari bo bazagirirwa imbabazi. 8 Hahirwa abatanduye mu mitima, kuko bazabona Imana. 9 Hahirwa abaharanira amahoro, kuko bazitwa abana b'Imana. 10 Hahirwa abatotezwa bazira gukiranuka, kuko ubwami bwo mu ijuru ari ubwabo. 11 Murahirwa iyo abantu babatuka, bakabatoteza, bakababeshyera ibibi byose kubera jyewe. 12 Nimushime, mwishime cyane kuko ingororano yanyu ari nyinshi mu ijuru, kuko ari ko batoteje abahanuzi bababanjirije. 13 Muri umunyu w'isi, ariko se niba umunyu watakaje uburyohe bwawo, uzaryoherwa ute? Nta cyo uba umaze uretse kujugunywa hanze no gukandagirwa n'abantu. 14 Muri urumuri rw'isi, umugi wubatswe ku musozi ntushobora guhishwa. 15 Nta muntu ucana itara ngo arishyire munsi y'ikibindi, ahubwo arishyira ku gitereko cyaryo, rimurikira abari mu nzu bose. 16 Umucyo wanyu niwumurikire abantu, kugira ngo babone imirimo yanyu myiza, bahimbaze So wo mu ijuru. 17 Ntimwibwire ko naje gusenya Amategeko cyangwa abahanuzi: sinaje gusenya, ahubwo naje gusohoza. 18 Koko ndababwira ukuri: Kugeza igihe ijuru n'isi bizashirira, nta kadomo na kamwe cyangwa agace gato kazava mu mategeko, kugeza igihe byose bizaba byararangiye. 19 Umuntu wese uzica rimwe muri ayo mategeko mato, akigisha abantu kugenza batyo, azitwa muto mu bwami bwo mu ijuru, ariko uzayakurikiza akayigisha, uwo azitwa mukuru mu bwami bwo mu ijuru.
1
Inyigisho yo ku Musozi
20 Kuko mbabwira nti: “Niba gukiranuka kwanyu kutarenze ukw’abanditsi n’Abafarisayo, ntabwo muzinjira mu bwami bwo mu ijuru.” 21 Mwumvise ko abantu ba kera babwiwe ngo 'Ntukice', kandi uwica wese azacirwa urubanza. 22 Ariko jyewe ndababwira nti: Umuntu wese urakariye umuvandimwe we nta mpamvu azacirwa urubanza, kandi uzabwira umuvandimwe we ati 'Wa mupfapfa we!' azacirwa urubanza n'inama nkuru, naho uzavuga ati 'Wa mupfu we!' azacirwa urubanza rwo mu muriro utazima. 23 Nuko rero, niba uzanye ituro ryawe ku gicaniro, ukibuka ko mwene so afite icyo akurega, 24 Siga ituro ryawe imbere y'igicaniro, ubanze wiyunge na mwene so, hanyuma uze utange ituro ryawe. 25 Vugana vuba n'uwo muhanganye mukiri mu nzira, kugira ngo umwanzi atagushyira umucamanza, umucamanza akagushyira umupolisi, maze ugafungwa. 26 Ndakubwira ukuri: Ntuzavayo kugeza igihe uzaba umaze kwishyura igiceri cy'inyuma. 27 Mwumvise ko byavuzwe n'aba kera ngo 'Ntugasambane.' 28 Ariko jyewe ndababwira nti: Umuntu wese ureba umugore akamwifuza, aba amaze gusambana na we mu mutima we. 29 Niba ijisho ryawe ry'iburyo rigutera gucumura, urikuremo urijugunye kure yawe, kuko ikiruta ari uko urugingo rwawe rumwe rupfa, aho kugira ngo umubiri wawe wose utabwe mu nyenga y'umuriro. 30 Kandi ukuboko kwawe kw'iburyo niba kugutera gucumura, guce ukujugunye kure yawe, kuko ikiruta ari uko urugingo rwawe rumwe rupfa, aho kugira ngo umubiri wawe wose utabwe mu nyenga y'umuriro. 31 Byaravuzwe ngo: “Umuntu wese utandukana n'umugore we, namuhe urwandiko rwo gutandukana.” 32 Ariko jyewe ndababwira nti: Umuntu wese wirukana umugore we, atamuhora ubusambanyi, aba amuteye gusambana, kandi umuntu wese urongora uwasenzwe, aba asambanye. 33 Kandi mwumvise ko abantu ba kera babwiwe ngo 'Ntukarahire ibinyoma, ahubwo uzahigure indahiro zawe imbere y'Uwiteka.' 34 Ariko ndababwira nti: Ntimurahire na gato, cyangwa ijuru, kuko ari intebe y'ubwami y'Imana. 35 Cyangwa ku byerekeye isi kuko ari yo ntebe y'ibirenge bye, cyangwa ku byerekeye Yerusalemu kuko ari umurwa w'Umwami ukomeye. 36 Kandi ntukarahire umutwe wawe, kuko udashobora guhindura umusatsi umwe umweru cyangwa umukara. 37 Ariko ijambo ryanyu ribe Yego, Yego, Oya, Oya: kuko ikirenze ibyo cyose gituruka ku mubi. 38 Mwumvise ko byavuzwe ngo: Ijisho rihorerwe ijisho, iryinyo rihorerwe irindi. 39 Ariko ndababwira nti: Ntukarwanye ikibi; ahubwo uzagukubita ku itama ry'iburyo, umuhindukirize n'irindi. 40 Kandi umuntu ushaka kukurega no kukwambura ikanzu yawe, umureke n'ikanzu yawe. 41 Kandi umuntu wese uguhatira kugenda ikilometero kimwe, umujyane na we ebyiri. 42 Ugusaba umuhe, kandi ushaka kugusaba ntumwirengagize. 43 Mwumvise ko byavuzwe ngo 'Uzakunde mugenzi wawe, kandi wange umwanzi wawe.' 44 Ariko jyewe ndababwira nti: Mukunde abanzi banyu, musabire ababavuma, mugirire neza ababanga, musabire ababatuka, kandi mubagirire nabi. 45 Kugira ngo mube abana ba So uri mu ijuru, kuko atuma izuba rye rirasira ababi n'abeza, kandi akagusha imvura ku bakiranutsi n'abakiranirwa. 46 Niba mukunda ababakunda, muzagira ibihembo ki? Mbese n'abakoresha b'imisoro ntibabikora? 47 Kandi niba muramutsa abavandimwe banyu gusa, ni iki muba murusha abandi? Mbese n'abasoresha ntibabikora? 48 Mube intungane nk'uko So wo mu ijuru ari intungane.
2
Inyigisho yo ku Musozi
Matayo 6:1-34 1 Mwirinde kugira ngo mutagira icyo mukorera imbere y'abantu kugira ngo babarebe, kuko nimutabikora nta ngororano muzagororerwa na So wo mu ijuru. 2 Nuko rero nugira ubuntu, ntukavugishe impanda imbere yawe, nk'uko indyarya zibigenza mu masinagogi no mu mihanda, kugira ngo bashimwe n'abantu. Ndababwira ukuri: Bazahabwa ingororano yabo. 3 Ariko nutanga imfashanyo, ukuboko kwawe kw'ibumoso ntikumenye icyo ukuboko kwawe kw'iburyo gukora. 4 Kugira ngo ubuntu bwawe bube mu ibanga, maze So ureba mu ibanga azakwitura. 5 Kandi iyo musenga, ntimukamere nk'indyarya, kuko bakunda gusenga bahagaze mu masinagogi no mu mfuruka z'imihanda kugira ngo abantu babarebe. Ndababwira ukuri: Bazaba bamaze kubona ingororano yabo. 6 Ariko wowe, nusenga, injira mu cyumba cyawe cy'inyuma, ukinge urugi, usenge So uri mu ibanga, maze So ureba mu ibanga azakwitura. 7 Ariko iyo musenga, ntimukavuge amagambo y'ubusa nk'uko abapagani babigenza, kuko bibwira ko bazabumva kubera amagambo menshi bavuga. 8 Nuko ntimukamere nka bo, kuko So azi ibyo mukeneye mbere y'uko mumusaba. 9 Nuko rero musenge mutya muti: Data wa twese uri mu ijuru, izina ryawe niryubahwe. 10 Ubwami bwawe buze. Ibyo ushaka bibeho mu isi nk'uko biba mu ijuru. 11 Uduhe uyu munsi ibyokurya byacu bya buri munsi. 12 Kandi utubabarire imyenda yacu, nk'uko natwe tubabarira abaturimo imyenda. 13 Ntuduhamagare mu bishuko, ahubwo udukize ikibi: Kuko ubwami n'imbaraga n'icyubahiro ari ibyawe iteka ryose. Amen. 14 Kuko nimubabarira abantu ibyaha byabo, na So wo mu ijuru azabababarira namwe. 15 Ariko nimutababarira abantu ibyaha byabo, na So ntazabababarira ibyaha byanyu. 16 Kandi iyo mwiyirije ubusa, ntimukagire isura ibabaye nk'indyarya, kuko bahindura isura yabo kugira ngo abantu babarebe ko biyirije ubusa. Ndababwira ukuri ko bahawe ingororano yabo. 17 Ariko wowe, nuyisiba, shyira amavuta mu mutwe wawe, wiyuhagire mu maso; 18 Kugira ngo utagaragara imbere y'abantu ko wiyirije ubusa, ahubwo ugaragarizwe na So uri mu ibanga, maze So ureba mu ibanga azakwitura. 19 Ntimukirundanyirize ubutunzi mu isi, aho inyenzi n'ingese bibora, n'aho abajura bica bakiba. 20 Ahubwo mwibikire ubutunzi mu ijuru, aho inyenzi n'ingese bitabora, kandi aho abajura batajya bica cyangwa ngo bibe. 21 Kuko aho ubutunzi bwawe buri, ni ho n'umutima wawe uzaba uri. 22 Ijisho ni ryo tara ry'umubiri: niba ijisho ryawe ari rizima, umubiri wawe wose uzaba wuzuye urumuri. 23 Ariko niba ijisho ryawe ari ribi, umubiri wawe wose uzaba wuzuye umwijima. Nuko rero niba umucyo uri muri wowe ari umwijima, mbega ukuntu uwo mwijima ari mwinshi! 24 Ntawe ushobora gukorera ba shebuja babiri, kuko azanga umwe agakunda undi, cyangwa azaguma kuri umwe agasuzugura undi. Ntimushobora gukorera Imana n'ubutunzi. 25 Ni cyo gituma mbabwira nti: 'Ntimugahangayikishwe n'ubuzima bwanyu, icyo muzarya cyangwa icyo muzanywa, cyangwa umubiri wanyu, icyo muzambara.' Mbese ubugingo ntiburuta ibyo kurya, n'umubiri nturuta imyambaro? 26 Nimurebe inyoni zo mu kirere: ntizibiba, ntizisarura, ntizihunika mu bigega, nyamara So wo mu ijuru arazigaburira. Mwebwe se ntimuzirusha cyane? 27 Ni nde muri mwe ushobora kongeraho umukono umwe ku burebure bwe, abiterwa no kwiheba? 28 Kandi kuki muhangayikishwa n'imyenda? Nimurebe indabyo zo mu gasozi uko zikura: ntizikora akazi, ntiziboha imyenda.
3
Inyigisho yo ku Musozi
29 Nyamara ndababwira ko na Salomoni mu bwiza bwe bwose atari yambaye nk'umwe muri iyo migani. 30 None se, niba Imana yambika ubwatsi bwo mu gasozi ityo, buriho uyu munsi, ejo bukajugunywa mu ziko, ntizarushaho kubambika, mwa bantu b'ukwizera guke mwe? 31 Nuko ntimugahangayike muvuga ngo 'Tuzarya iki?', cyangwa ngo 'Tuzanywa iki?', cyangwa ngo 'Tuzambara iki?' 32 (Kuko ibyo byose abanyamahanga babishaka), kuko So wo mu ijuru azi ko mubikeneye byose. 33 Ahubwo mubanze mushake ubwami bw'Imana no gukiranuka kwayo, ni bwo ibyo byose muzabyongererwa. 34 Ntimwiganyire iby'ejo kuko umunsi uzahora wiganyira ibyawo, kuko ibyago byawo bikwiranye n'umunsi.
Matayo 7:1-29 1 Ntimugacire urubanza, kugira ngo namwe mudacirwa urubanza. 2 Kuko urubanza muca, ari rwo muzacirwaho iteka, kandi igipimo muzageramo, ni cyo muzagererwamo. 3 Kuki ureba agatotsi kari mu jisho rya mwene so, ariko nturebe umugogo uri mu jisho ryawe? 4 Cyangwa wabwira ute mwene so uti 'Reka ngukure agatotsi mu jisho ryawe', kandi ufite umugogo mu jisho ryawe? 5 Wa ndyarya we, banza ukure umugogo uri mu jisho ryawe, hanyuma uzabona neza gukuramo agatotsi kari mu jisho rya mwene so. 6 Ibyera ntimukabihe imbwa, kandi amasaro yanyu ntimukayajugunye imbere y'ingurube, kugira ngo zitayakandagira munsi y'ibirenge byazo, maze zikabahindukira zikabarya. 7 Musabe muzahabwa, mushake muzabona, mukomange muzahabwa. 8 Kuko umuntu wese usaba ahabwa, ushaka abona, kandi ukomanga azakingurirwa. 9 Cyangwa se ni nde muri mwe, umwana we namusaba umugati akamuha ibuye? 10 Cyangwa se niba asabye ifi, amuha inzoka? 11 Niba rero mwebwe, muri babi, muzi guha abana banyu impano nziza, So wo mu ijuru azarushaho guha ibyiza abamusabye! 12 Nuko rero ibintu byose mwifuza ko abantu babagirira, namwe mubagirire nk'uko mubikora, kuko ibyo ari byo mategeko n'abahanuzi. 13 Injira mu irembo rifunganye, kuko irembo rigari n'inzira nini bijyana mu kurimbuka, kandi abayinjiramo ni benshi. 14 Kuko irembo rifunganye, n'inzira ifunganye, ari yo ijyana mu bugingo, kandi abayibona ni bake. 15 Mwirinde abahanuzi b'ibinyoma baza aho muri bambaye nk'intama, ariko imbere ari ibirura by'inkazi. 16 Muzabamenyera ku mbuto zabo: Ese abantu basarura imizabibu ku mahwa, cyangwa imbuto z'umutini ku bitovu? 17 Ni ko igiti cyose cyiza cyera imbuto nziza, ariko igiti kibi cyera imbuto mbi. 18 Igiti cyiza ntikibasha kwera imbuto mbi, kandi n'igiti kibi ntikibasha kwera imbuto nziza. 19 Igiti cyose kitera imbuto nziza kiratemwa, kikajugunywa mu muriro. 20 Nuko rero muzabamenyera ku mbuto zabo. 21 Si umuntu wese umbwira ati 'Mwami, Mwami' uzinjira mu bwami bwo mu ijuru, keretse ukora ibyo Data wo mu ijuru ashaka. 22 Benshi bazambwira kuri uwo munsi bati 'Mwami, Mwami, ntitwahanuye mu izina ryawe, tukirukana abadayimoni mu izina ryawe, tugakora ibitangaza byinshi mu izina ryawe?' 23 Ubwo nzababwira nti 'Sinigeze mbamenya.' Nimuve imbere yanjye, mwebwe abakora ibibi. 24 Nuko rero umuntu wese wumva aya magambo yanjye, akayakurikiza, ndamugereranya n'umuntu w'umunyabwenge wubatse inzu ye ku rutare. 4
Inyigisho yo ku Musozi
25 Imvura iragwa, imigezi iragwa, umuyaga urahuha, wica iyo nzu ariko ntiyagwa kuko yari yubatswe ku rutare. 26 Umuntu wese wumva aya magambo yanjye ntayakurikize, azagereranywa n'umugabo w'umupfapfa wubatse inzu ye ku musenyi. 27 Imvura iragwa, imigezi iragwa, umuyaga urahuha, wica iyo nzu, iragwa, kandi kugwa kwayo kwabaye gukomeye. 28 Yesu amaze kuvuga ayo magambo, abantu batangazwa n'inyigisho ze. 29 Kuko yabigishaga nk'umuntu ufite ububasha, atari nk'abanditsi.
5