Isezerano Rishya
Ibikubiyemo Ivanjili ya Matayo Ivanjili ya Mariko
1 23
Ivanjili ya Luka Ivanjili ya Yohana Ibyakozwe n’Intumwa Ibaruwa yandikiwe Abaroma
37 60 77 99
Ibariuwa ya mbere yandikiwe Abakorinto Ibariuwa ya kabiri yandikiwe Abakorinto Ibariuwa yandikiwe Abagalatiya
109 119 125
Ibariuwa yandikiwe Abefeso Ibariuwa yandikiwe Abafilipi Ibariuwa yandikiwe Abakolosayi
129 132 135
Ibariuwa ya mbere yandikiwe Abatesalonike Ibariuwa ya kabiri yandikiwe Abatesalonike Ibariuwa ya mbere yandikiwe Timoteyo
137 139 141
Ibariuwa ya kabiri yandikiwe Timoteyo Ibariuwa yandikiwe Tito Ibariuwa yandikiwe Filemoni
144 146 147
Ibariuwa yandikiwe Abaheburayo Ibariuwa ya Yakobo Ibariuwa ya mbere ya Petero
148 155 158
Ibariuwa ya kabiri ya Petero Ibariuwa ya mbere ya Yohana Ibariuwa ya kabiri ya Yohana
161 163 166
Ibariuwa ya gatatu ya Yohana Ibariuwa ya Yuda Ibyahishuwe
166 167 168
Matayo
25 Ntiyamumenya kugeza igihe yabyariye umuhungu we w'imfura, amwita YESU.
UMUTWE WA 1
1 Igihe Yesu yavukiye i Betelehemu y'u Buyuda mu gihe cya Herode umwami, dore abanyabwenge baturutse iburasirazuba bajya i Yeruzalemu, 2 Bati: Uwavukiye ari Umwami w'Abayahudi ari he? kuko twabonye inyenyeri ye iburasirazuba, kandi twaje kumusenga. 3 Herode umwami yumvise ibyo, arahagarika umutima, na Yeruzalemu yose hamwe na we. 4 Amaze gukoranya abatambyi bakuru n'abanditsi bose b'abantu, abasaba aho Kristo agomba kuvukira. 5 Baramubwira bati: "I Betelehemu y'u Buyuda, kuko byanditswe n'umuhanuzi," 6 Kandi wowe Betelehemu, mu gihugu cy'u Buyuda, nturi muto mu batware b'u Buyuda, kuko muri wewe hazasohoka umutware, uzategeka ubwoko bwanjye bwa Isiraheli. 7 Herode, amaze guhamagara abanyabwenge rwihishwa, abaza abigiranye umwete igihe inyenyeri yagaragaye. 8 Abohereza i Betelehemu, arababaza ati “Genda ushakishe umwana muto; Numara kumubona, uzanzanire ijambo, kugira ngo nze kumusenga. 9 Bumvise umwami baragenda. maze, inyenyeri babonye mu burasirazuba, ijya imbere yabo, kugeza igihe ije ihagarara aho umwana muto yari. 10 Babonye inyenyeri, barishima cyane. 11 Binjiye mu nzu, babona umwana muto ari kumwe na nyina Mariya, baragwa, baramuramya, bamaze gufungura ubutunzi bwabo, bamuha impano. zahabu, imibavu, na mira. 12 Baburirwa Imana mu nzozi ko batazasubira i Herode, basubira mu gihugu cyabo mu bundi buryo. 13 Bamaze kugenda, dore umumarayika wa Nyagasani abonekera Yozefu mu nzozi, aravuga ati: “Haguruka, ujyane umwana muto na nyina, uhungire mu Misiri, uzabe uhari kugeza igihe nzakubwira.” Herode azashaka umwana muto ngo amurimbure. 14 Arahaguruka, afata umwana muto na nyina nijoro, asubira mu Misiri: 15 Herode arapfa kugeza igihe Herode yapfiriye, kugira ngo bishoboke gusohoza ibyavuzwe n'Uwiteka umuhanuzi, ati: 'Nahamagaye umuhungu wanjye mu Misiri. 16 Herode abonye ko asebya abanyabwenge, ararakara cyane, maze yohereza, yica abana bose bari i Betelehemu no mu nkombe zacyo zose, kuva ku myaka ibiri no munsi yayo. igihe yari yarabajije abigiranye umwete abanyabwenge. 17 Hanyuma ibyo umuhanuzi Yeremiya yavuze byasohoye, 18 Muri Rama, humvikanye ijwi, gutaka, kurira, n'icyunamo kinini, Rasheli arira abana be, kandi ntiyari guhumurizwa, kuko atari bo. 19 Herode amaze gupfa, dore umumarayika w'Uwiteka abonekera Yosefu mu nzozi, 20 Vuga, Haguruka, ujyane umwana muto na nyina, ujye mu gihugu cya Isiraheli, kuko bapfuye bashakaga ubuzima bw'umwana muto. 21 Arahaguruka, afata umwana muto na nyina, yinjira mu gihugu cya Isiraheli.
UMUTWE WA 2
1 Igitabo cy'ibisekuruza bya Yesu Kristo, mwene Dawidi, mwene Aburahamu. 2 Aburahamu yabyaye Isaka; Isaka yabyaye Yakobo; Yakobo yabyaye Yuda n'abavandimwe be; 3 Yuda abyara Faresi na Zara bo muri Tamari; na Fares yabyaye Esrom; Esrom yabyaye Aramu; 4 Aramu abyara Aminadabu; Aminadab yabyaye Naasson; Naasson yabyaye Salmon; 5 Salmon yabyaye Booz w'i Rakabu; Booz yabyaye Obed wa Rusi; Obed yabyaye Yese; 6 Yese yabyaye Dawidi umwami; Dawidi umwami yabyaye Salomo wahoze ari muka Uriya; 7 Salomo abyara Robowamu; Roboamu yabyaye Abia; Abiya yabyaye Asa; 8 Asa abyara Yosefu; Yosefu yabyaye Yoramu; Yoramu yabyaye Oziya; 9 Oziya yabyaye Yowatamu; Yowatamu yabyaye Achazi; Akazi yabyaye Ezekiya; 10 Ezekiya yabyaye Manase; Manase yabyaye Amoni; Amoni yabyaye Yosiya; 11 Yosiya yabyaye Yehoniya na barumuna be, igihe bajyanwaga i Babiloni: 12 Bamaze kuzanwa i Babiloni, Yehoniya yabyaye Salatiyeli; Salathiel yabyaye Zorobabeli; 13 Zorobabeli abyara Abiud; Abiud yabyaye Eliyakimu; Eliyakimu abyara Azori; 14 Azori yabyaye Sadoki; Sadoki yabyaye Akimu; Akimu yabyaye Eliyudi; 15 Eliyudi yabyaye Eleyazari; Eleyazari yabyaye Matani; Matani yabyaye Yakobo; 16 Yakobo yabyaye Yozefu umugabo wa Mariya, ari we wavutse ari we Yesu, uwitwa Kristo. 17 Rero ibisekuruza byose kuva kuri Aburahamu kugeza kuri Dawidi ni ibisekuru cumi na bine; kandi kuva kuri Dawidi kugeza igihe bajyanwe i Babiloni ni ibisekuru cumi na bine; kandi kuva bajyanwa i Babiloni kugeza kuri Kristo ni ibisekuru cumi na bine. 18 Ivuka rya Yesu Kristo ryari kuri aba banyabwenge: Igihe nyina Mariya yashyingiranwa na Yozefu, mbere yuko bahurira hamwe, yasanze afite umwana wa Roho Mutagatifu. 19 Umugabo we Yozefu, kubera ko yari umukiranutsi, kandi akaba adashaka kumubera urugero rwa rubanda, yatekereje kumwirukana wenyine. 20 Ariko akibwira ibyo bintu, dore umumarayika w'Uwiteka amubonekera mu nzozi, avuga ati: “Yozefu, mwene Dawidi, ntutinye kugutwara umugore wawe Mariya, kuko ibyatekerejweho ari. y'Umwuka Wera. 21 Azabyara umuhungu, uzamwitirire YESU, kuko azakiza ubwoko bwe ibyaha byabo. 22 Ibyo byose birakorwa kugira ngo bishoboke, nk'uko umuhanuzi yabivuze Uwiteka avuga ati: 23 Dore inkumi izabyara, ikabyara umuhungu, bakamwita Emmanweli, bisobanurwa ngo, Imana iri kumwe natwe. 24 Yosefu asinziriye, akora nk'uko marayika w'Uwiteka yamutegetse, amujyana umugore we:
1
MATAYO
22 Ariko yumvise ko Arikeliyo yategetse i Yudaya mu cyumba cya se Herode, atinya kujyayo: nubwo yaburiwe Imana mu nzozi, ahindukirira mu bice bya Galilaya: 23 Araza, atura mu mujyi witwa Nazareti, kugira ngo bisohore nk'uko byavuzwe n'abahanuzi, Azitwa Umunyanazareti.
5 Hanyuma satani amujyana mu mujyi wera, amushyira ku mpinga y'urusengero, 6 Aramubwira ati: "Niba uri Umwana w'Imana, jya wikubita hasi, kuko byanditswe ngo, azaguha abamarayika be kukurega, kandi bazagutwara mu maboko yabo, kugira ngo utazigera ukandagiza ikirenge." kurwanya ibuye. 7 Yesu aramubwira ati: " Byanditswe ngo: Ntugerageze Uwiteka Imana yawe." 8 Na none, satani amujyana kumusozi muremure cyane, amwereka ubwami bwose bwo mwisi, nicyubahiro cyabyo; 9 Aramubwira ati: "Ibyo byose nzabiguha, niba ugwa hasi ukansenga." 10 Yesu aramubwira ati: " Sohoka rero, Satani, kuko byanditswe ngo" Uzasenga Uwiteka Imana yawe, kandi ni we uzakorera wenyine. " 11 Satani aramusiga, dore abamarayika baraza baramukorera. 12 Yesu amaze kumva ko Yohana yajugunywe muri gereza, asubira i Galilaya; 13 Avuye i Nazareti, araza, atura i Kaperinawumu, ku nkombe y'inyanja, ku rubibi rwa Zabuloni na Nefutalimu: 14 Kugira ngo bisohore ibyavuzwe na Esai umuhanuzi, agira ati: 15 Igihugu cya Zabuloni n'igihugu cya Nefutalimu, hafi y'inyanja, hakurya ya Yorodani, Galilaya y'Abanyamahanga; 16 Abantu bicaye mu mwijima babonye umucyo mwinshi; kandi abicaye mu karere kandi igicucu cyurumuri rwurupfu kiraboneka. 17 Kuva icyo gihe, Yesu atangira kubwiriza, avuga ati: “Ihane, kuko ubwami bwo mu ijuru buri hafi. 18 Yesu, agendagenda ku nyanja ya Galilaya, abona abavandimwe babiri, Simoni ahamagara Petero na murumuna we Andereya batera inshundura mu nyanja, kuko bari abarobyi. 19 Arababwira ati ' Nkurikira, nzakugira abarobyi b'abantu. 20 Bahita basiga inshundura zabo, baramukurikira. 21 Avuye aho, abona abandi bavandimwe babiri, Yakobo mwene Zebedayo, na murumuna we Yohani, bari mu bwato hamwe na se wa Zebedayo, basana inshundura zabo. arabahamagara. 22 Bahita bava mu bwato na se, baramukurikira. 23 Yesu azenguruka Galilaya yose, yigisha mu masinagogi yabo, abwiriza ubutumwa bwiza bw'ubwami, akiza indwara zose n'indwara zose mu bantu. 24 Icyamamare cye gikwira muri Siriya yose, bamuzanira abantu bose barwaye bafashwe n'indwara zitandukanye n'imibabaro, n'abafite amashitani, n'abasazi, n'abafite ubumuga; arabakiza. 25 Bamukurikira abantu benshi baturutse i Galilaya, i Dekapolis, i Yeruzalemu, no muri Yudaya, no hakurya ya Yorodani.
UMUTWE WA 3 1 Muri iyo minsi haza Yohana Umubatiza, abwiriza mu butayu bwa Yudaya, 2 Ati: "Mwihane, kuko ubwami bwo mwijuru buri hafi. 3 Kuko ari we wavuzwe n'umuhanuzi Esai, avuga ati: “Ijwi ry'umuntu urira mu butayu,“ Nimwitegure inzira y'Uwiteka, mukore inzira ziwe. 4 Yohana nyene yari yambaye impuzu z'umusatsi w'ingamiya, n'umukandara w'uruhu mu rukenyerero; kandi inyama ze zari inzige n'ubuki bwo mu gasozi. 5 Hanyuma asohoka i Yeruzalemu, Yudaya yose, n'akarere kose ka Yorodani, 6 Barabatizwa muri Yorodani, bemera ibyaha byabo. 7 Ariko abonye benshi mu Bafarisayo n'Abasadukayo baza kubatizwa, arababwira ati: "Yemwe gisekuru cy'inzoka, ni nde wakuburiye ngo uhunge uburakari buzaza? 8 Muzane rero imbuto ziterana kwihana: 9 Ntutekereze kuvuga muri mwe ngo: Dufite Aburahamu kuri data, kuko ndababwiye yuko Imana ishoboye aya mabuye yo kurera abana kuri Aburahamu. 10 Noneho ishoka irashyirwa mu mizi y'ibiti, ni cyo gituma igiti cyose cyera imbuto nziza cyaciwe, kijugunywa mu muriro. 11 Nukuri ndabatizwa n'amazi kugira ngo mwihane, ariko uzaza inyuma yanjye arandusha imbaraga, inkweto zanjye sinkwiriye kwihanganira: azabatizwa n'Umwuka Wera n'umuriro: 12 Umufana we uri mu ntoki ze, kandi azahanagura hasi hasi, atoranya ingano ye mu murima; ariko azatwika ibyatsi n'umuriro utazima. 13 Hanyuma Yesu avuye i Galilaya yerekeza muri Yorodani kwa Yohana, kugira ngo abatizwe. 14 Ariko Yohana aramubuza, ati: "Nkeneye kubatizwa nawe, uraza aho ndi?" 15 Yesu aramusubiza aramubwira ati: “ Birababaje kuba ubu, kuko ari ko bidusohoza gukiranuka kwose. Hanyuma aramubabaza. 16 Yesu amaze kubatizwa, yahise azamuka ava mu mazi, maze ijuru rirakingurira, abona Umwuka w'Imana amanuka nk'inuma, amucana: 17 Dore ijwi riva mu ijuru rivuga riti 'Uyu ni Umwana wanjye nkunda cyane, uwo nishimiye cyane. UMUTWE WA 4
UMUTWE WA 5
1 Hanyuma Yesu ajyanwa mu mwuka mu butayu kugira ngo ageragezwe na satani. 2 Amaze kwiyiriza iminsi mirongo ine n'amajoro mirongo ine, nyuma ashonje. 3 Umugeragezwa amusanze, aramubwira ati 'Niba uri Umwana w'Imana, tegeka ko aya mabuye abe umugati. 4 Ariko aramusubiza ati: "Byanditswe ngo, Umuntu ntatungwa n'umutsima wenyine, ahubwo azabaho n'ijambo ryose riva mu kanwa k'Imana.
1 Abonye rubanda, azamuka umusozi, amaze gushira, abigishwa be baramwegera. 2 Akingura umunwa, abigisha ati: 3 Hahirwa abakene mu mwuka, kuko ubwami bwo mu ijuru ari ubwabo. 4 Hahirwa abarira, kuko bazahumurizwa. 5 Hahirwa abiyoroshya, kuko bazaragwa isi.
2
MATAYO
Hahirwa abafite inzara n'inyota nyuma yo gukiranuka, kuko bazahazwa. 7 Hahirwa abanyembabazi, kuko bazabona imbabazi. 8 Hahirwa abera mu mutima, kuko bazabona Imana. 9 Hahirwa abanyamahoro, kuko bazitwa abana b'Imana. 10 Hahirwa abatotezwa bazira gukiranuka, kuko ubwami bwo mu ijuru ari ubwabo. 11 Hahirwa, igihe abantu bazagutuka, bakabatoteza, bakakubeshya nabi, ku bwanjye. 12 Nimwishime kandi mwishime cyane, kuko ingororano zanyu ziri mu ijuru, kuko abahanuzi bari batotejwe batyo. 13 Muri umunyu w'isi, ariko niba umunyu wabuze impumuro nziza, ni uwuhe munyu? kuva icyo gihe ni byiza kubusa, ariko kwirukanwa, no gukandagirwa munsi yabantu. 14 Muri umucyo w'isi. Umujyi ushyizwe kumusozi ntushobora guhishwa. 15 Ntabwo abantu bacana buji, bakayishyira munsi y’igiti, ahubwo bakayitsa ku buji; kandi ritanga urumuri abari mu nzu bose. 16 Umucyo wawe umurikire imbere y'abantu, kugira ngo babone imirimo yawe myiza, kandi bahimbaze So uri mu ijuru. 17 Ntutekereze ko naje gusenya amategeko, cyangwa abahanuzi: Sinazanywe no kurimbura, ahubwo nazanywe no gusohoza. 18 Ndakubwira nkomeje ko kugeza ijuru n'isi bitarangiye, akadomo kamwe cyangwa agace kamwe ntikizava mu mategeko, kugeza igihe byose bizaba. 19 Umuntu wese rero uzarenga kuri rimwe muri ayo mategeko mato, akigisha abantu gutya, azitwa umuto mu bwami bwo mu ijuru, ariko umuntu wese uzabikora akabigisha, azitwa umwe ukomeye mu bwami bwo mu ijuru. 20 Ndakubwira yuko, keretse gukiranuka kwawe kurenze gukiranuka kw'abanditsi n'Abafarisayo, ntuzigera winjira mu bwami bwo mu ijuru. 21 Wumvise ko babwiwe kera, Ntukice; kandi umuntu wese uzica azaba afite ibyago byo guca urubanza: 22 Ariko ndabibabwiye nti: Umuntu wese urakariye umuvandimwe we nta mpamvu, azagira ibyago byo gucirwa urubanza, kandi umuntu wese uzabwira umuvandimwe we Raca, azaba mu kaga k'inama, ariko umuntu wese uzavuga ati 'uri umuswa. , azaba afite ibyago byumuriro wumuriro. 23 Niba rero uzanye impano yawe ku gicaniro, ukibuka ko umuvandimwe wawe yakugiriye nabi; 24 Nimusigeyo impano yawe imbere y'urutambiro, mugende; banza wiyunge na murumuna wawe, hanyuma uze utange impano yawe. 25 Emera umwanzi wawe vuba, mu gihe uri mu nzira na we; kugira ngo igihe icyo ari cyo cyose umwanzi atakugeza ku mucamanza, umucamanza akakugeza ku musirikare, ukajugunywa muri gereza. 26 Ndakubwira nkomeje ko utazigera uva aho, kugeza igihe uzishyurira amafaranga yose. 27 Mwumvise ko babwiwe kera, 'Ntusambane: 28 Ariko ndababwiye nti: Umuntu wese ureba umugore ngo ararikire, aba asambanye na we mu mutima we. 29 Niba ijisho ryawe ry'iburyo rikubabaje, ukureho kandi ujugunye muri wowe, kuko ari byiza kuri wewe ko umwe
mu banyamuryango bawe arimbuka, atari uko umubiri wawe wose uzajugunywa ikuzimu. 30 Kandi niba ukuboko kwawe kw'iburyo kugukomerekeje, ucike kandi ujugunye muri wowe, kuko ari byiza kuri wewe ko umwe mu banyamuryango bawe arimbuka, atari uko umubiri wawe wose uzajugunywa ikuzimu. 31 Byaravuzwe ngo: Umuntu wese uzambura umugore we, amuhe inyandiko y'ubutane: 32 Ariko ndabibabwiye nti: Umuntu wese uzambura umugore we, agakiza impamvu y'ubusambanyi, amutera gusambana, kandi uzashyingiranwa n'uwahukanye aba asambanye. 33 Na none kandi, mwumvise ko byavuzwe na bo mu bihe bya kera bati: 'Ntimukireke, ahubwo muzakorera Uhoraho indahiro zanyu: 34 Ariko ndababwiye nti: Ntukarahire na gato; haba mu ijuru; kuko ari intebe y'Imana: 35 Ntabwo ari ku isi; kuko ari intebe y'ibirenge bye: nta na Yeruzalemu; kuko ari umujyi w'Umwami ukomeye. 36 Ntuzarahire n'umutwe wawe, kuko udashobora guhindura umusatsi umwe umweru cyangwa umukara. 37 Ariko reka itumanaho ryawe, Yego, yego; Oya, oya: kuko ikirenze ibyo biza bibi. 38 Mwumvise ko havuzwe ngo 'Ijisho ry'ijisho, iryinyo ry'iryinyo: 39 Ariko ndababwiye nti: Ntimurinde ikibi, ariko umuntu wese uzagukubita ku itama ry'iburyo, uhindukire undi. 40 Kandi nihagira umuntu ukurega mu mategeko, akakwambura ikote, aguhe umwambaro wawe. 41 Umuntu wese uzaguhatira kugenda ibirometero, ujyane na babiri. 42 Uhe uwakubajije, kandi uwagutira inguzanyo ntuhindukire. 43 Mwumvise ko havuzwe ngo 'Ukunde mugenzi wawe, wange umwanzi wawe. 44 Ariko ndababwiye nti: Kunda abanzi bawe, ubahe umugisha abakuvuma, ugirire neza abakwanga, kandi ubasabire nubwo bagukoresha, bakabatoteza; 45 Kugira ngo mube abana ba So uri mu ijuru, kuko atuma izuba rye rirasa ku bibi no ku byiza, kandi ikohereza imvura ku bakiranutsi no ku barenganya. 46 Niba mukunda abakunda, mubona ibihembo ki? ntanubwo abasoreshwa kimwe? 47 Niba kandi usuhuza abavandimwe bawe gusa, ni iki urusha abandi? ntanubwo abasoreshwa batyo? 48 Nimube intungane rero, nk'uko So uri mu ijuru atunganye. UMUTWE WA 6 1 Witondere kudatanga imfashanyo imbere y'abantu, kugira ngo ubarebe: bitabaye ibyo, nta gihembo cya So uri mu ijuru. 2 Nuko rero, iyo utanze imfashanyo zawe, ntukavuge impanda imbere yawe, nk'uko indyarya zibikora mu masinagogi no mu mihanda, kugira ngo babone icyubahiro cy'abantu. Ndakubwira nkomeje ko bafite ibihembo byabo. 3 Ariko iyo utanze, ntukamenyeshe ikiganza cyawe cy'ibumoso icyo ukuboko kwawe kw'iburyo gukora: 4 Kugira ngo imfashanyo zawe zibe rwihishwa, kandi So ubona mu ibanga we azaguhemba ku mugaragaro.
3
MATAYO
5 Kandi iyo usenga, ntuzabe nk'indyarya, kuko bakunda gusenga bahagaze mu masinagogi no mu mfuruka z'umuhanda, kugira ngo babone abantu. Ndakubwira nkomeje ko bafite ibihembo byabo. 6 Ariko wowe, iyo usenga, winjire mu kabati kawe, nugara umuryango wawe, senga So rwihishwa; So ubonye rwihishwa azaguhemba kumugaragaro. 7 Ariko nimusenga, ntimukabisubiremo ubusa, nk'uko abanyamahanga babikora, kuko batekereza ko bazumva ibyo bavuga byinshi. 8 Ntimukabe nka bo, kuko So azi ibyo ukeneye, mbere yuko mubimubaza. 9 Noneho rero, senga rero: Data wa twese uri mu ijuru, izina ryawe ryubahwe. 10 Ubwami bwawe buze. Ibyo ushaka bikorwe mu isi, nk'uko biri mu ijuru. Duhe uyu munsi imigati yacu ya buri munsi. 12 Kandi utubabarire imyenda yacu, nkuko natwe tubabarira imyenda yacu. 13 Ntutuyobore mu bishuko, ahubwo udukize ikibi: kuko ubwami n'imbaraga n'icyubahiro cyawe ari iby'iteka ryose. Amen. 14 Niba mubabariye abantu ibicumuro byabo, So wo mu ijuru nawe azakubabarira: 15 Ariko niba mutababariye abantu ibicumuro byabo, na So ntazababarira ibicumuro byanyu. 16 Byongeye kandi, nimwiyiriza ubusa, ntimukabe nk'indyarya, mu maso h'agahinda, kuko bahinduye isura yabo, kugira ngo bagaragare ku bantu kwiyiriza ubusa. Ndakubwira nkomeje ko bafite ibihembo byabo. 17 Ariko wowe, iyo wisonzesha, usige amavuta umutwe, woge mu maso; 18 Kugira ngo utabonekera abantu kwiyiriza ubusa, ahubwo ukabonekera So uri mu ibanga, kandi So ubona rwihishwa, azaguhemba ku mugaragaro. 19 Ntimukibike ubutunzi ku isi, aho inyenzi n'ingese byangirika, n'aho abajura bamena bakiba: 20 Ariko mwishyirireho ubutunzi mu ijuru, aho inyenzi cyangwa ingese zangirika, kandi aho abajura batanyura cyangwa ngo bibe: 21 Kuberako ubutunzi bwawe buri, umutima wawe uzaba. 22 Umucyo wumubiri nijisho: niba rero ijisho ryawe ari ingaragu, umubiri wawe wose uzaba wuzuye umucyo. 23 Ariko niba ijisho ryawe ari ribi, umubiri wawe wose uzaba wuzuye umwijima. Niba rero umucyo uri muri wowe uba umwijima, mbega umwijima ukabije! 24 Nta muntu ushobora gukorera ba shebuja babiri: kuko bombi azanga umwe, agakunda undi; cyangwa bitabaye ibyo, azakomeza umwe, agasuzugura undi. Ntushobora gukorera Imana na mammon. 25 Ni cyo gitumye nkubwira nti: Ntutekereze ku buzima bwawe, ibyo uzarya cyangwa ibyo uzanywa; eka mbere n'umubiri wawe, ibyo uzambara. Ubuzima ntiburenze inyama, n'umubiri kuruta imyambaro? 26 Dore inyoni zo mu kirere, kuko zitabiba, ntizisarura, cyangwa ngo ziteranirize mu bigega; nyamara So wo mwijuru arabagaburira. Ntimuruta cyane kubarusha? 27 Ni nde muri mwebwe atekereza, ashobora kongera umubyimba umwe ku gihagararo cye? 28 Kandi ni ukubera iki mutekereza imyambaro? Reba indabyo zo mu murima, uko zikura; ntibakorana umwete, nta nubwo bazunguruka:
29 Nyamara ndabibabwiye nti: Ndetse na Salomo mu cyubahiro cye cyose ntabwo yari yambaye nk'umwe muri bo. 30 Kubera iki none, nimba Imana yambika ibyatsi byo mu murima, kandi ejo bundi bikajugunywa mu ziko, ntazakwambika cyane, yemwe kwizera guke? 31 Ntutekereze rero, uvuga ngo 'Tuzarya iki? Cyangwa, Tunywa iki? Cyangwa, Ni ryari tuzambara? 32 (Kuberako ibyo byose bimaze gushakishwa abanyamahanga :) kuko So wo mwijuru azi ko ukeneye ibyo byose. 33 Ariko banza ushake ubwami bw'Imana no gukiranuka kwayo; kandi ibyo byose uzabongerwaho. 34 Ntutekereze ejo, kuko ejobundi uzatekereza ku bintu byonyine. Ibibi byayo birahagije kugeza kumunsi. UMUTWE WA 7 1 Ntimucire urubanza, kugira ngo mutazacirwa urubanza. 2 Nimucira urubanza urwo ari rwo rwose, muzabacirwa urubanza, kandi ni mu buhe buryo muzageraho, muzongera kubapima. 3 Kandi ni ukubera iki ubona mote iri mu jisho rya murumuna wawe, ariko ukirengagiza igiti kiri mu jisho ryawe? 4 Cyangwa uzabwira ute umuvandimwe wawe, reka nkureho mote mu jisho ryawe; kandi, dore igiti kiri mu jisho ryawe? 5 Wowe indyarya, banza wirukane urumuri mu jisho ryawe; hanyuma uzabona neza ko wirukana mote mumaso ya murumuna wawe. 6 Ntimukemere imbwa ibyera, kandi ntimutererane amasaro yawe imbere y'ingurube, kugira ngo batazabakandagira munsi y'ibirenge byabo, bagahindukira bakaguhindura. 7 Baza, na we uzaguha; shaka, uzabona; mukomange, muzakingurirwa: 8 Umuntu wese ubisabye yakira; Ushaka akabona; kandi uwakomanze azakingurirwa. 9 Cyangwa ni nde muri mwe muri mwe, umuhungu we aramutse asabye umugati, azamuha ibuye? 10 Cyangwa aramutse abajije ifi, azamuha inzoka? 11 Niba rero, mubi, uzi guha abana bawe impano nziza, So wo mwijuru azaha ibintu byiza abamubaza? 12 Ni cyo gituma ibintu byose ushaka ko abantu babagirira, mubakorere, kuko ari ryo tegeko n'abahanuzi. 13 Nimwinjire mu irembo rifunganye, kuko irembo ryagutse, kandi inzira nini ni yo iganisha ku kurimbuka, kandi benshi ni bo binjira muri bo. 14 Kuberako inzitizi ari irembo, kandi inzira ni yo iganisha ku buzima, kandi ni bake babibona. 15 Witondere abahanuzi b'ibinyoma, baza aho uri bambaye imyenda y'intama, ariko imbere bakarisha impyisi. 16 Uzobamenya n'imbuto zabo. Abagabo bakusanya inzabibu z'amahwa, cyangwa imitini y'amahwa? 17 Nubwo bimeze bityo, igiti cyose cyera imbuto nziza; ariko igiti cyangiritse cyera imbuto mbi. Igiti cyiza ntigishobora kwera imbuto mbi, cyangwa igiti cyangiritse ntigishobora kwera imbuto nziza. 19 Igiti cyose cyera imbuto nziza kiracibwa, kijugunywa mu muriro. 20 Ni cyo gituma uzamenya imbuto zabo.
4
MATAYO
21 Umuntu wese umbwira ati, Mwami, Mwami, ntazinjira mu bwami bwo mu ijuru; ariko ukora ibyo Data wo mu ijuru ashaka. 22 Benshi bazambwira uwo munsi, Mwami, Mwami, ntitwigeze duhanura mu izina ryawe? kandi mwizina ryawe birukanye abadayimoni? kandi mwizina ryawe yakoze imirimo myinshi itangaje? 23 Ubwo ni bwo nzababwira nti: Sinigeze nkuzi: nimundekere mwa bakozi mabi mwe. 24 Ni cyo gitumye umuntu wese wumva aya magambo yanjye akayakurikiza, nzamugereranya n'umunyabwenge wubatse inzu ye ku rutare: 25 Imvura iragwa, imyuzure iraza, umuyaga uhuha, ukubita kuri iyo nzu; ntiyagwa, kuko yari ishingiye ku rutare. 26 Umuntu wese wumva aya magambo yanjye ntayakore, azagereranywa n'umupfapfa wubatse inzu ye ku mucanga: 27 Imvura iragwa, imyuzure iraza, umuyaga uhuha, ukubita kuri iyo nzu; iragwa: kandi kugwa kwayo kwari gukomeye. 28 Yesu arangije aya magambo, abantu batangazwa n'inyigisho ze: 29 Kuko yabigishije nk'umuntu ufite ubutware, atari nk'abanditsi.
16 Bugorobye, bamuzanira benshi bari bafite abadayimoni, yirukana imyuka y'ijambo rye, akiza abarwayi bose: 17 Kugira ngo bisohore byavuzwe na Esai umuhanuzi, avuga ati: "We ubwe yafashe intege nke zacu, yikorera indwara zacu." 18 Yesu abonye imbaga nyamwinshi kuri we, ategeka ko bajya hakurya. 19 Umwanditsi umwe araza, aramubwira ati: Databuja, nzagukurikira aho uzajya hose. 20 Yesu aramubwira ati: " Ingunzu zifite umwobo, inyoni zo mu kirere zifite ibyari; ariko Umwana w'umuntu ntafite aho arambika umutwe. 21 Undi mu bigishwa be aramubwira ati “Mwami, mbabarira mbere yo kujya gushyingura data. 22 Ariko Yesu aramubwira ati “ Nkurikira; reka abapfuye bashyingure ababo. 23 Yinjiye mu bwato, abigishwa be baramukurikira. 24 Dore mu nyanja haje inkubi y'umuyaga mwinshi, ku buryo ubwato bwari bwuzuye imiraba, ariko yari asinziriye. 25 Abigishwa be baramwegera, baramukangura bati: “Mwami, udukize, turarimbutse. 26 Arababwira ati “ Kubera iki mutinya, yemwe abizera buke? Arahaguruka, acyaha umuyaga n'inyanja; haratuza cyane. 27 Ariko abantu baratangara, bavuga bati: "Uyu ni umuntu ki, ku buryo n'umuyaga n'inyanja byumvira!" 28 Ageze hakurya yinjira mu gihugu cya Gerigene, ahasanga babiri bafite abadayimoni, basohoka mu mva, bikabije, kugira ngo hatagira umuntu unyura muri iyo nzira. 29 Dore basakuza bati: “Duhuriye he nawe, Yesu, Mwana w'Imana? waje hano kutubabaza mbere yigihe? 30 Kandi hariho inzira nziza yo kubavamo ubushyo bw'ingurube nyinshi zirisha. 31 Abadayimoni rero baramwinginga, baravuga bati: 'Niba utwirukanye, utureke tujye mu bushyo bw'ingurube. 32 Arababwira ati “ Genda.” Bamaze gusohoka, binjira mu bushyo bw'ingurube, dore ubushyo bwose bw'ingurube bwiruka cyane ahantu hahanamye mu nyanja, maze bicira mu mazi. 33 Ababarindaga barahunga, bajya mu mujyi, babwira byose, n'ibyagwiririwe n'abadayimoni. 34 Umugi wose urasohoka gusanganira Yesu, bamubonye, bamwinginga ngo ave mu nkombe zabo.
UMUTWE WA 8 1 Amaze kumanuka kumusozi, imbaga nyamwinshi iramukurikira. 2 Dore haje umubembe aramuramya, ati: "Mwami, niba ubishaka, ushobora kunsukura." 3 Yesu arambura ukuboko, amukoraho, ati: ' Nzabikora; kugira isuku. Ako kanya ibibembe bye birahanagurwa. 4 Yesu aramubwira ati: " Ntubwire umuntu; ariko genda, wiyereke umutambyi, utange impano Mose yategetse, kugira ngo abahamya. 5 Yesu yinjiye i Kaperinawumu, haza umutware w'abasirikare, amwinginga, 6 Ati: "Mwami, umugaragu wanjye aryamye mu rugo arwaye ubumuga, arababara cyane. 7 Yesu aramubwira ati: Nzaza kumukiza. 8 Umutware w'abasirikare arasubiza ati: "Mwami, sinkwiriye ko uza munsi y'inzu yanjye, ariko vuga ijambo gusa, umugaragu wanjye azakira." 9 Kuko ndi umuntu ufite ubutware, mfite abasirikare munsi yanjye. Ndabwira uyu mugabo nti Genda, aragenda; n'undi, 'Ngwino, araza; n'umugaragu wanjye, Kora ibi, arabikora. 10 Yesu abyumvise, aratangara, abwira abakurikiye ati: " Ni ukuri, ndababwira yuko, sinigeze mbona kwizera gukomeye, oya, cyangwa muri Isiraheli. 11 Ndababwiye nti: Benshi bazaturuka iburasirazuba n'iburengerazuba, bicarane na Aburahamu, Isaka na Yakobo, mu bwami bwo mu ijuru. 12 Ariko abana b'ubwami bajugunywa mu mwijima w'inyuma: hazaba barira kandi bagahekenya amenyo. 13 Yesu abwira umutware w'abasirikare ati: Genda; kandi nkuko wabyizeye, niko bigukorerwa. Umugaragu we yakize mu isaha imwe. 14 Yesu yinjiye mu nzu ya Petero, abona nyina w'umugore we aryamye, arwaye umuriro. 15 Amukora ku kuboko, umuriro uramuvaho, arahaguruka, arabakorera.
UMUTWE WA 9 1 Yinjira mu bwato, ararengana, yinjira mu mujyi we. 2 Dore bamuzanira umuntu urwaye ubumuga, aryamye ku buriri, Yesu abonye kwizera kwabo abwira abarwayi b'ubumuga; Mwana wanjye, humura; ibyaha byawe birababariwe. 3 Kandi, bamwe mu banditsi baravuze muri bo bati: "Uyu muntu aratuka." 4 Yesu azi ibitekerezo byabo aravuga ati: " Kuki utekereza ko ari bibi mu mitima yawe? 5 Kuberako niba byoroshye, kuvuga ngo, ibyaha byawe birababariwe; cyangwa kuvuga, Haguruka, ugende? 6 Ariko kugira ngo mumenye ko Umwana w'umuntu afite imbaraga zo ku isi kubabarira ibyaha, (hanyuma abwira abarwayi b'ubumuga,) Haguruka, fata uburiri bwawe, ujye mu nzu yawe. 7 Arahaguruka, asubira iwe.
5
MATAYO
8 Rubanda rubibonye, baratangara, bahimbaza Imana, yahaye abantu ubwo bubasha. 9 Yesu avuye aho, abona umuntu witwa Matayo, yicaye ku ncuro ya gakondo, aramubwira ati: Nkurikira. Arahaguruka, aramukurikira. 10 Yesu yicaye ku nyama mu nzu, dore abasoresha benshi n'abanyabyaha baza kwicarana na we n'abigishwa be. 11 Abafarisayo babibonye, babwira abigishwa be bati: "Kuki musangira shobuja hamwe n'abasoresha n'abanyabyaha?" 12 Ariko Yesu abyumvise, arababwira ati: " Abakize bose ntibakeneye umuganga, ahubwo bakeneye abarwayi. 13 Ariko nimugende mwige icyo bivuze, nzagira imbabazi, ntabwo ntamba ibitambo, kuko ntazanywe no guhamagarira abakiranutsi, ahubwo ndi abanyabyaha kwihana. 14 Abigishwa ba Yohana baramwegera, baramubaza bati: “Kuki twe n'Abafarisayo twisonzesha kenshi, ariko abigishwa banyu ntibisonzesha? 15 Yesu arababwira ati: “ Abana b'umukwe barashobora kurira, igihe cyose umukwe azaba ari kumwe na bo? ariko iminsi izagera, igihe umukwe azabavanaho, hanyuma bakisonzesha. 16 Nta muntu washyize umwenda mushya ku mwenda ushaje, kuko uwashyizwe mu kuzuza yakuye mu mwenda, kandi ubukode bwarushijeho kuba bubi. 17 Ntabwo abantu bashyira divayi nshya mumacupa ashaje: naho amacupa aravunika, divayi irashira, amacupa ararimbuka, ariko bashyira divayi nshya mumacupa mashya, kandi bombi barazigamye. 18 Akibabwira ibyo, dore haje umutegetsi runaka aramuramya, avuga ati: “Umukobwa wanjye yarapfuye, ariko ngwino umurambikeho ikiganza, ni we uzabaho. 19 Yesu arahaguruka, aramukurikira, n'abigishwa be. 20 Dore umugore wari urwaye ikibazo cy'amaraso imyaka cumi n'ibiri, amugaruka inyuma, akora ku gice cy'umwenda we: 21 Kuko yivugiye muri we ati: “Niba nshobora gukora ku mwambaro we, nzaba meze neza. 22 Ariko Yesu aramuhindukirira, amubonye, aravuga ati “ Mukobwa, humura; kwizera kwawe kugukize. Umugore arakira guhera kuri iyo saha. 23 Yesu yinjiye mu nzu y'umutegetsi, abona abacuranzi n'abantu bavuza induru, 24 Arababwira ati: ' Tanga umwanya, kuko umuja atapfuye, ahubwo arasinzira. Baramuseka ngo asebye. 25 Ariko abantu bamaze gusohoka, arinjira, amufata ukuboko, umuja arahaguruka. 26 Icyamamare kiva mu mahanga muri icyo gihugu cyose. 27 Yesu amaze kuva aho, impumyi ebyiri ziramukurikira, zirarira, ziti: "Mwana wa Dawidi, tugirire impuhwe." 28 Ageze mu nzu, impumyi ziramwegera, Yesu arababwira ati: " Emera ko nshoboye gukora ibi?" Baramubwira bati: Yego, Mwami. 29 Hanyuma abakora ku mutima, arababwira ati: “ Ukurikije kwizera kwawe. 30 Amaso yabo arahumuka; Yesu arabashinja cyane, ati: " Reba ko ntawe ubizi." 31 Ariko bamaze kugenda, bakwirakwiza mu mahanga hose icyamamare cye muri icyo gihugu cyose. 32 Barasohoka, bamuzanira umuntu utavuga ufite satani.
33 Satani amaze kwirukanwa, ibiragi biravuga, rubanda baratangara bati: "Ntabwo byigeze biboneka muri Isiraheli." 34 Ariko Abafarisayo baravuga bati: "Yirukanye abadayimoni binyuze ku mutware wa shitani. 35 Yesu azenguruka imigi yose n'imidugudu yose, yigisha mu masinagogi yabo, abwiriza ubutumwa bwiza bw'ubwami, akiza indwara zose n'indwara zose mu bantu. 36 Ariko abonye rubanda, agira impuhwe nyinshi, kuko bacitse intege, batatana mu mahanga, nk'intama zitagira umwungeri. 37 Hanyuma abwira abigishwa be ati: " Ibisarurwa ni byinshi, ariko abakozi ni bake; 38 Nimusabe rero Nyagasani w'isarura, kugira ngo yohereze abakozi mu bisarurwa bye. UMUTWE WA 10 1 Amaze guhamagara abigishwa be cumi na babiri, abaha imbaraga zo kurwanya imyuka mibi, kubirukana, no gukiza indwara zose n'indwara zose. 2 Noneho amazina y'intumwa cumi na zibiri ni aya; Uwa mbere, Simoni witwa Petero, na Andereya murumuna we; Yakobo mwene Zebedayo, na Yohani murumuna we; 3 Filipo, na Bartholomew; Tomasi, na Matayo umutoza; Yakobo mwene Alufeyi, na Lebayayo, amazina yabo yari Tadayo; 4 Simoni Umunyakanani, na Yuda Isikariyoti, na we wamuhemukiye. 5 Abo cumi na babiri Yesu yohereza, arabategeka ati: " Ntimukajye mu nzira y'abanyamahanga, kandi ntimwinjire mu mujyi uwo ari wo wose w'Abasamariya." 6 Ariko genda ahubwo ujye ku ntama zazimiye zo mu nzu ya Isiraheli. 7 Mugihe mugiye, mwamamaze muti: "Ubwami bwo mwijuru buri hafi. 8 Kiza abarwayi, usukure ababembe, uzure abapfuye, wirukane amashitani: wakiriye ubuntu, utange kubuntu. 9 Ntutange zahabu, cyangwa ifeza, cyangwa umuringa mu isakoshi yawe, 10 Ntukandike urugendo rwawe, nta makoti abiri, inkweto, cyangwa inkoni, kuko umukozi akwiriye inyama ze. 11 Kandi mu mujyi uwo ari wo wose cyangwa umujyi uzinjiramo, ubaze uwabikwiye; kandi guma guma kugeza aho uzava. 12 Nimwinjira mu nzu, musuhuze. 13 Niba kandi inzu ikwiriye, amahoro yawe ayagereho, ariko niba adakwiriye, amahoro yawe akugarukire. 14 Kandi umuntu wese utakwakira, cyangwa ngo yumve amagambo yawe, nimusohoka muri iyo nzu cyangwa mu mujyi, mukureho umukungugu w'ibirenge byanyu. 15 Ndakubwira nkomeje ko ku munsi w'urubanza, uzemera kwihanganira igihugu cya Sodomu na Gomora, kuruta uwo mujyi. 16 Dore, mboherereje nk'intama hagati y'impyisi, nimube abanyabwenge nk'inzoka, kandi mutagira inuma nk'inuma. 17 Ariko mwirinde abantu, kuko bazabageza ku nama, kandi bazagukubita mu masinagogi yabo. 18 Kandi muzazanwa imbere y'abayobozi n'abami ku bwanjye, kugira ngo mbabere ubuhamya n'abanyamahanga. 19 Ariko nibakurokora, ntutekereze uko uzavuga cyangwa ibyo uzavuga, kuko bizaguha muri iyo saha icyo uzavuga.
6
MATAYO
20 Kuko atari mwebwe muvuga, ahubwo ni Umwuka wa So akuvugisha. 21 Umuvandimwe azatanga umuvandimwe kugeza apfuye, na se umwana w'umwana. Abana bahagurukira kurwanya ababyeyi babo, babicishe. 22 Kandi mwanga abantu bose ku bw'izina ryanjye, ariko uwihangana kugeza imperuka azakizwa. 23 Ariko nibabatoteza muri uyu mujyi, nimuhungire mu wundi, kuko ndakubwira nkomeje ko mutazajya mu migi ya Isiraheli, kugeza igihe Umwana w'umuntu azazira. 24 Umwigishwa ntabwo ari hejuru ya shebuja, cyangwa umugaragu uri hejuru ya shebuja. 25 Birahagije ko umwigishwa aba nka shebuja, n'umugaragu nka shebuja. Niba barahamagaye nyir'urugo Beelzebub, bazongera kubita bangahe mu rugo rwe? 26 Ntutinye rero, kuko nta kintu gitwikiriye, kitazahishurwa; akihisha, ibyo ntibizamenyekana. 27 Ibyo nkubwira mu mwijima, abavuga mu mucyo, n'ibyo mwumva mu gutwi, mubabwira ku nzu. 28 Ntutinye abica umubiri, ariko badashobora kwica ubugingo, ahubwo utinye ushobora kurimbura ubugingo n'umubiri ikuzimu. 29 Ibishwi bibiri ntibigurishwa kugiceri? kandi umwe muri bo ntazagwa hasi adafite So. 30 Ariko ubwoya bwo mumutwe wawe burabaze. 31 Ntutinye rero, ufite agaciro kuruta ibishwi byinshi. 32 Umuntu wese uzanyatura imbere y'abantu, nanjye nzatura imbere ya Data uri mu ijuru. 33 Ariko umuntu wese uzahakana imbere y'abantu, nanjye nzahakana imbere ya Data uri mu ijuru. 34 Ntutekereze ko naje kohereza amahoro ku isi: Ntabwo naje kohereza amahoro, ahubwo nazanye inkota. 35 Kuko naje gushiraho umugabo utandukanye na se, umukobwa na nyina, n'umukazana na nyirabukwe. 36 Kandi abanzi b'umuntu bazaba abo mu rugo rwe. 37 Ukunda se cyangwa mama kundusha, ntabwo ankwiriye, kandi ukunda umuhungu cyangwa umukobwa kundusha, ntabwo ankwiriye. 38 Kandi udafashe umusaraba we akankurikira, ntakwiriye kuba uwanjye. 39 Uzabona ubuzima bwe azabubura, kandi uzatakaza ubuzima bwe ku bwanjye. 40 Uwakiriye aranyakira, uwanyakiriye akakira uwantumye. 41 Uzakira umuhanuzi mu izina ry'umuhanuzi azahabwa ibihembo by'umuhanuzi; kandi uwakira umukiranutsi mu izina ry'umukiranutsi azahabwa ibihembo by'umukiranutsi. 42 Kandi umuntu wese uzatanga kunywa kuri umwe muri aba bato igikombe cy'amazi akonje gusa mu izina ry'umwigishwa, ndababwira ukuri, ntazatakaza igihembo cye.
5 Impumyi zireba, kandi abamugaye baragenda, ababembe barahanagurwa, abatumva barabyumva, abapfuye barazuka, abakene bababwira ubutumwa bwiza. 6 Kandi arahirwa, umuntu wese utazambabaza. 7 Baragenda, Yesu atangira kubwira rubanda rubanda ibya Yohana ati: " Ni iki wasohotse mu butayu kureba?" Urubingo rwanyeganyezwa n'umuyaga? 8 Ariko se ni iki wasohotse kureba? Umugabo wambaye imyenda yoroshye? dore abambara imyenda yoroshye bari mu ngo z'abami. 9 Ariko se ni iki wasohotse kureba? Umuhanuzi? yego, ndabibabwiye, kandi birenze umuhanuzi. 10 Kuko ari we wanditsweho ngo 'Dore ntumye intumwa yanjye imbere yawe, izategura inzira yawe imbere yawe. 11 Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira nti: "Muri bo havutse abagore, ntihazamutse ngo aruta Yohana Umubatiza: nubwo umuto uri mu bwami bwo mu ijuru amuruta. 12 Kuva mu gihe cya Yohana Umubatiza kugeza ubu ubwami bwo mu ijuru bugira urugomo, kandi abanyarugomo babifata ku ngufu. 13 Kuberako abahanuzi bose n'amategeko bahanuye kugeza kuri Yohana. 14 Niba kandi mubyakira, uyu ni Eliya, wagombaga kuza. 15 Ufite amatwi yo kumva, niyumve. 16 Ariko nzagereranya n'iki gisekuru? Ni nk'abana bicaye ku masoko, bagahamagara bagenzi babo, 17 Baravuga bati: "Twabagejejeho imiyoboro, ariko ntimwabyinnye; twaraborogeye, kandi ntimwigeze muboroga. 18 Kuberako Yohana ataza kurya cyangwa kunywa, baravuga bati: Afite satani. 19 Umwana w'umuntu yaje kurya no kunywa, baravuga bati: Dore umuntu w'umunyamururumba, n'umuvinyu wa divayi, inshuti y'abasoresha n'abanyabyaha. Ariko ubwenge bufite ishingiro kubana be. 20 Hanyuma atangira kuzenguruka imigi yakoreragamo imirimo myinshi ikomeye, kuko batihannye: 21 Uragowe, Chorazin! Uragowe, Betsaida! kuko iyaba imirimo ikomeye yakorewe muri wewe, iyakorewe i Tiro na Sidoni, bari kwihana kera mumyambaro nivu. 22 Ariko ndabibabwiye nti: “Ku munsi w'urubanza, Tiro na Sidoni bizarushaho kwihanganira. 23 Nawe, Kaperinawumu, uzamurwa mu ijuru, uzamanurwa ikuzimu, kuko iyaba ibikorwa bikomeye byakorewe muri wewe, byakorewe i Sodomu, byari kuguma kugeza uyu munsi. 24 Ariko ndabibabwiye nti: 'Ku munsi w'urubanza, bizarushaho kwihanganira igihugu cya Sodomu, kuruta icyawe. 25 Icyo gihe Yesu arasubiza ati: " Ndagushimira, Data, Mwami w'ijuru n'isi, kuko ibyo byose wabihishe abanyabwenge n'abanyabwenge, kandi wabihishuriye abana. 26 Nubwo bimeze bityo, Data: kuko byasaga naho ari byiza imbere yawe. 27 Ibintu byose nabibwiwe na Data, kandi nta wamenya Umwana, keretse Data; nta muntu n'umwe uzi Data, keretse Umwana, kandi uwo Mwana azamuhishurira. 28 Nimuze munsange, mwese abakora kandi baremerewe, nzabaha ikiruhuko.
UMUTWE WA 11 1 Yesu amaze kurangiza gutegeka abigishwa be cumi na babiri, arahava yigisha kandi abwiriza mu migi yabo. 2 Yohana amaze kumva muri gereza imirimo ya Kristo, yohereza abigishwa be babiri, 3 Aramubwira ati: "Ni wowe uza, cyangwa dushaka undi?" 4 Yesu arabasubiza ati: " Genda wongere wereke Yohana ibyo wumva kandi ubona:"
7
MATAYO
29 Fata ingogo yanjye, unyigireho; kuko ndi umugwaneza kandi ncisha bugufi mu mutima, kandi muzabona uburuhukiro bw'imitima yanyu. 30 Kuko ingogo yanjye yoroshye, umutwaro wanjye ukaba woroshye.
25 Yesu amenya ibitekerezo byabo, arababwira ati: “ Ubwami bwose bwigabanyijemo ubwabwo buzarimburwa; kandi imigi yose cyangwa inzu yose yigabanyijemo ntishobora guhagarara: 26 Niba Satani yirukanye Satani, aba atandukanijwe na we; Ubwami bwe buzahagarara bute? 27 Niba kandi na Beelzebub nirukanye abadayimoni, ni bande abana bawe babirukana? Ni yo mpamvu bazakubera umucamanza. 28 Ariko niba nirukanye abadayimoni ku bw'Umwuka w'Imana, ubwo rero ubwami bw'Imana buza kuri wewe. 29 Ubundi se ni gute umuntu yinjira mu nzu y'umuntu ukomeye, akangiza ibintu bye, keretse abanza guhambira umunyembaraga? hanyuma azonona inzu ye. 30 Utari kumwe nanjye arandwanya; kandi udateraniye hamwe atatana mu mahanga. 31 Ni cyo gitumye mbabwira nti: Abantu bose bazababarirwa ibyaha byose no gutuka Imana, ariko gutuka Umwuka Wera ntibizababarirwa abantu. 32 Kandi umuntu wese uzavuga nabi Umwana w'umuntu, azamubabarirwa, ariko uzavuga nabi Umwuka Wera, ntazababarirwa, haba muri iyi si, ndetse no mu isi izaza. 33 Hindura igiti cyiza, n'imbuto zacyo nziza; cyangwa ubundi utume igiti cyangirika, n'imbuto zacyo zirangirika: kuko igiti kizwi n'imbuto zacyo. 34 Yemwe ibisekuru by'inzoka, ni gute ushobora kuba mubi, kuvuga ibintu byiza? kuko kubwinshi bwumutima umunwa uvuga. 35 Umuntu mwiza avuye mu butunzi bwiza bw'umutima azana ibintu byiza, kandi umuntu mubi ava mu butunzi bubi azana ibintu bibi. 36 Ariko ndababwiye nti: Ijambo ryose ridafite ishingiro abantu bazavuga, bazabibazwa ku munsi w'urubanza. 37 Kuberako amagambo yawe azatsindishirizwa, n'amagambo yawe uzacirwaho iteka. 38 Bamwe mu banditsi n'Abafarisayo barabasubiza bati: Databuja, tuzakubona ikimenyetso. 39 Ariko arabasubiza, arababwira ati: " Igisekuru kibi kandi gisambana gishaka ikimenyetso; kandi nta kimenyetso kizahabwa, ariko ni ikimenyetso cy'umuhanuzi Yonasi: 40 Nkuko Yonasi yari afite iminsi itatu n'amajoro atatu mu nda ya baleine; ni ko Umwana w'umuntu azamara iminsi itatu n'amajoro atatu mu mutima w'isi. 41 Abagabo b'i Nineve bazahagurukira ab'iki gihe, kandi bazabiciraho iteka, kuko bihannye kubwiriza kwa Yonasi; kandi, dore ko aruta Yonasi hano. 42 Umwamikazi wo mu majyepfo azahaguruka mu rubanza hamwe n'ab'iki gihe, kandi azabiciraho iteka, kuko yavuye mu mpande zose z'isi kugira ngo yumve ubwenge bwa Salomo. kandi, dore ko uruta Salomo ari hano. 43 Iyo umwuka wanduye uvuye mu muntu, anyura ahantu humye, ashaka ikiruhuko, ariko ntabona. 44 Hanyuma ati: Nzasubira mu nzu yanjye aho mvuye. kandi iyo aje, asanga ari ubusa, akubiswe, kandi yambaye neza. 45 Hanyuma aragenda, ajyana n'indi myuka irindwi imurusha ububi, barinjira barahatura. Ni ko bizagenda no kuri iki gisekuru kibi. 46 Igihe yari aganira n'abantu, dore nyina na barumuna be bahagaze hanze, bifuza kuvugana na we.
UMUTWE WA 12 1 Muri icyo gihe, Yesu yagiye ku isabato anyuze mu bigori; abigishwa be bari bashonje, batangira gukura amatwi y'ibigori, no kurya. 2 Abafarisayo babibonye baramubwira bati: “Dore abigishwa bawe bakora ibitemewe n'amategeko ku isabato. 3 Ariko arababwira ati: " Ntimwasomye ibyo Dawidi yakoze, igihe yari ashonje n'abari kumwe na we; 4 Nigute yinjiye mu nzu y'Imana, akarya umutsima utemerewe kurya, haba ku bari kumwe na we, ariko ku batambyi gusa? 5 Cyangwa ntimwasomye mu mategeko, burya ngo ku minsi y'isabato abatambyi bo mu rusengero bahumanya isabato, kandi nta makemwa bafite? 6 Ariko ndababwiye nti: Aha hantu hararenze urusengero. 7 Ariko iyaba wari uzi icyo ibyo bivuze, nzagira imbabazi, aho gutamba ibitambo, ntiwari guciraho iteka abadafite icyaha. 8 Kuko Umwana w'umuntu ari Umwami no ku munsi w'isabato. 9 Amaze kuva aho, yinjira mu isinagogi yabo: 10 Dore hariho umuntu wumye ukuboko. Baramubaza bati: “Biremewe gukira ku munsi w'isabato? kugira ngo bamushinje. 11 Arababwira ati: “ Ni nde muri mwe muri mwe uzagira intama imwe, kandi nizagwa mu rwobo ku munsi w'isabato, ntazayifata ngo ayizamure? Ni kangahe umuntu aruta intama? Kubwibyo, biremewe gukora neza muminsi yisabato. 13 Hanyuma abwira wa mugabo ati: Rambura ukuboko kwawe. Arambura ukuboko; kandi yagaruwe yose, nkizindi. 14 Abafarisayo barasohoka, bakora inama yo kumurwanya, kugira ngo bamurimbure. 15 Ariko Yesu abimenye, yikura aho, abantu benshi baramukurikira, arabakiza bose; 16 Arabategeka ko batagomba kumumenyekanisha: 17 Kugira ngo bisohore ibyavuzwe na Esai umuhanuzi, agira ati: 18 Dore umugaragu wanjye nahisemo; mukundwa wanjye, uwo umutima wanjye wishimiye cyane: Nzamushyiriraho umwuka wanjye, kandi azacira abanyamahanga urubanza. 19 Ntazaharanira, cyangwa kurira; nta muntu n'umwe uzumva ijwi rye mu muhanda. 20 Urubingo rwakomeretse ntazavunika, kandi itabi ntirizima, kugeza igihe atanze urubanza ku ntsinzi. 21 Kandi abanyamahanga bizera mu izina rye. 22 Hanyuma bamuzanira umuntu wari ufite satani, impumyi, n'ibiragi, aramukiza, ku buryo impumyi n'ibiragi byombi byavugaga. 23 Abantu bose baratangara baravuga bati: "Uyu si mwene Dawidi?" 24 Ariko Abafarisayo babyumvise, baravuga bati: "Uyu mugenzi we ntabwo yirukana abadayimoni, ahubwo ni Bezezebub, umutware wa shitani."
8
MATAYO
47 Hanyuma umwe aramubwira ati: Dore nyoko na barumuna bawe bahagaze hanze, bifuza kuvugana nawe. 48 Ariko aramusubiza, abwira uwamubwiye ati: Mama ni nde? Abavandimwe banjye ni bande? 49 Arambura ukuboko abigishwa be, ati: " Dore mama na barumuna banjye!" 50 Kuko umuntu wese uzakora ibyo Data wo mu ijuru ashaka, ni musaza wanjye, mushiki wanjye, na mama.
22 Uwahawe imbuto mu mahwa ni we wumva ijambo; no kwita kuri iyi si, n'uburiganya bw'ubutunzi, kuniga ijambo, kandi ntabyara imbuto. 23 Ariko uwakiriye imbuto mu butaka bwiza ni we wumva ijambo, akaryumva; nacyo cyera imbuto, kandi cyera, bimwe bikubye ijana, bimwe mirongo itandatu, ibindi mirongo itatu. 24 Ababwira undi mugani, agira ati: “ Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umuntu wabibye imbuto nziza mu murima we: 25 Ariko abantu basinziriye, umwanzi we araza abiba ingano mu ngano, aragenda. 26 Ariko icyuma kimaze kumera, cyera imbuto, hanyuma hagaragara urumogi. 27 Abagaragu ba nyir'urugo baraza baramubaza bati: Databuja, ntiwabibye imbuto nziza mu murima wawe? Kuva he? 28 Arababwira ati: “Umwanzi yabikoze.” Abagaragu baramubwira bati: "Noneho urashaka ko tujya kubateranya?" 29 Ariko aravuga ati: Oya. kugira ngo mu gihe muteranya ibiti, ntimushinga imizi hamwe ningano. 30 Bombi bakure hamwe kugeza igihe cy'isarura, kandi mu gihe cy'isarura nzabwira abasaruzi, 'Nimuteranyirize hamwe mbere ya mbere, hanyuma mubihambire mu ngoyi kugira ngo babitwike, ariko mwegeranya ingano mu kiraro cyanjye. 31 Ababwira undi mugani, ababwira ati: “ Ubwami bwo mwijuru bumeze nk'ingano y'imbuto ya sinapi, umuntu yafashe akabiba mu murima we: 32 Mu byukuri ni gito mu mbuto zose, ariko iyo kimaze gukura, kiba kinini mu bimera, kikaba igiti, ku buryo inyoni zo mu kirere ziza zikarara mu mashami yacyo. 33 Undi mugani arababwira; Ubwami bwo mwijuru bumeze nkumusemburo, umugore yafashe, yihisha mubipimo bitatu byamafunguro, kugeza byose bisembuye. 34 Ibyo byose Yesu abibwira rubanda mu migani; kandi nta mugani yigeze ababwira: 35 Kugira ngo bisohore ibyavuzwe n'umuhanuzi, ati: "Nzafungura umunwa wanjye mu migani; Nzavuga ibintu byabitswe ibanga kuva isi yaremwa. 36 Hanyuma Yesu yirukana rubanda, yinjira mu nzu, abigishwa be baramwegera, baramubwira bati: "Tubwire umugani w'imirima yo mu gasozi." 37 Arabasubiza ati: " Uzabiba imbuto nziza ni Umwana w'umuntu; 38 Umurima ni isi; imbuto nziza ni abana b'ubwami; ariko ibyatsi ni abana b'umugome; 39 Umwanzi wabibye ni satani; gusarura ni imperuka y'isi; n'abasaruzi ni abamarayika. 40 Nkuko rero ibiti byegeranijwe bigatwikwa mu muriro; niko bizagenda kumpera yisi. 41 Umwana w'umuntu azohereza abamarayika be, kandi bazakoranyiriza mu bwami bwe ibintu byose bibabaza, n'abakora ibibi. 42 Azabajugunya mu itanura ry'umuriro, hazaboroga kandi bagahekenya amenyo. 43 Abakiranutsi bazamurika nk'izuba mu bwami bwa Se. Ufite amatwi yo kumva, niyumve. 44 Na none, ubwami bwo mwijuru bumeze nkubutunzi bwihishe mu murima; ibyo umuntu abonye, arabihisha,
UMUTWE WA 13 1 Uwo munsi Yesu asohoka mu nzu, yicara iruhande rw'inyanja. 2 Abantu benshi bateranira kuri we, nuko yinjira mu bwato aricara. rubanda rwose ruhagarara ku nkombe. 3 Ababwira byinshi mu migani, ati: " Dore umubibyi yagiye kubiba; 4 Amaze kubiba, imbuto zimwe zigwa iruhande, inyoni ziraza zirazirya: 5 Bamwe bagwa ahantu h'amabuye, aho batari bafite isi nyinshi: nuko bahita bavuka, kuko batagira ubujyakuzimu bw'isi: 6 Izuba rirenze, barashya; kandi kubera ko nta mizi bafite, barumye. 7 Bamwe bagwa mu mahwa; n'amahwa araduka, arabiniga: 8 Ariko abandi bagwa mu butaka bwiza, bera imbuto, zimwe incuro ijana, izindi mirongo itandatu, izindi mirongo itatu. 9 Ufite amatwi yo kumva, niyumve. 10 Abigishwa baraza baramubaza bati: "Ni iki gitumye ubabwira mu migani?" 11 Arabishura, arababwira ati: “ Kubera ko mwahawe kumenya amabanga y'ubwami bwo mu ijuru, ariko ntibahabwa. 12 Kuko umuntu wese ufite, azahabwa, kandi azagira byinshi, ariko umuntu wese udafite, azamuvanaho ibyo afite. 13 Noneho mbabwire mu migani: kuko batabona; no kumva ntibumva, nta nubwo bumva. 14 Kandi muri bo hasohozwa ubuhanuzi bwa Esai, buvuga ngo: Nimwumva muzumva, ntimuzasobanukirwa; kandi mubibona muzabibona, ntimuzabibona: 15 Erega imitima y'aba bantu irahinda umushyitsi, n'amatwi yabo ntiyumva, kandi amaso yabo yarahumye; kugira ngo igihe icyo ari cyo cyose batabona n'amaso yabo, bakumva n'amatwi yabo, kandi bakumva n'umutima wabo, bagahinduka, nanjye nkabakiza. 16 Ariko amaso yawe arahirwa, kuko babona, n'amatwi yawe, kuko bumva. 17 Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko yuko abahanuzi benshi n'intungane bifuzaga kubona ibyo mubona, ariko mutabibonye; no kumva ibyo wumva, ariko ntubyumve. 18 Umva rero wa mugani w'umubibyi. 19 Umuntu wese yumvise ijambo ry'ubwami, ariko ntarwumve, haza umubisha, agatwara icyabibwe mu mutima we. Uyu niwe wakiriye imbuto kumuhanda. 20 Ariko uwakiriye imbuto ahantu h'amabuye, ni we wumva iryo jambo, kandi anon akishima; 21 Nyamara ntiyashinze imizi muri we, ahubwo yihanganira igihe gito, kuko iyo amakuba cyangwa ibitotezo bivutse kubera ijambo, bikamubabaza.
9
MATAYO
kubera umunezero wacyo aragenda akagurisha ibyo atunze byose, akagura umurima. 45 Na none, ubwami bwo mwijuru bumeze nkumucuruzi, ushaka amasaro meza: 46 Ninde, amaze kubona isaro rimwe ry'igiciro kinini, aragenda agurisha ibyo yari afite byose arabigura. 47 Na none, ubwami bwo mu ijuru bumeze nk'urushundura, rwajugunywe mu nyanja, rukoranyirizwa hamwe mu buryo bwose: 48 Bumaze kuzura, bakwegera ku nkombe, baricara, bakoranya ibyiza mu bikoresho, ariko bajugunya ibibi. 49 Niko bizagenda ku mperuka y'isi: abamarayika bazasohoka, batandukane ababi mu bakiranutsi, 50 Azabajugunya mu itanura ry'umuriro, hazaboroga kandi bagahekenya amenyo. 51 Yesu arababwira ati: " Ibyo byose mwabyumvise? Baramubwira bati: Yego, Mwami. 52 Arababwira ati: “Ni cyo gituma abanditsi bose bahabwa ubwami bwo mu ijuru bameze nk'umuntu ufite urugo, usohora mu butunzi bwe ibintu bishya n'ibya kera. 53 Yesu arangije iyo migani, arahava. 54 Ageze mu gihugu cye, abigisha mu isinagogi yabo, ku buryo batangaye, arababaza ati: “Uyu muntu afite ubwenge n'iyi mirimo ikomeye? 55 Uyu si we mwana w'umubaji? nyina ntabwo yitwa Mariya? n'abavandimwe be, Yakobo, na Yose, Simoni na Yuda? 56 Bashiki be, bose ntibari kumwe natwe? Noneho uyu mugabo ibyo bintu byose yabikuye he? 57 Baramurakarira. Ariko Yesu arababwira ati: " Umuhanuzi nta cyubahiro afite, keretse mu gihugu cye no mu rugo rwe." 58 Kandi ntabwo yakoraga imirimo myinshi ikomeye kubera kutizera kwabo.
13 Yesu abyumvise, arahaguruka ava mu bwato ajya mu butayu butandukanye, abantu bamaze kubyumva, baramukurikira n'amaguru bava mu migi. 14 Yesu arasohoka, abona imbaga nyamwinshi, abababarira impuhwe, abakiza abarwayi babo. 15 Bugorobye, abigishwa be baramwegera, bavuga bati: “Aha ni ubutayu, kandi igihe kirageze. ohereza imbaga kure, kugira ngo bajye mu midugudu, bigure ibyokurya. 16 Ariko Yesu arababwira ati: Ntibagomba kugenda; mubahe kurya. 17 Baramubwira bati: Dufite hano uretse imigati itanu, n'amafi abiri. 18 Arababaza ati: "Nzanira hano." 19 Ategeka rubanda kwicara kuri nyakatsi, afata imigati itanu, n'amafi abiri, yitegereza mu ijuru, aha umugisha, aravunika, aha imigati abigishwa be, abigishwa na rubanda. . 20 Bose bararya, baruzura, bakuramo ibice byari bisigaye ibitebo cumi na bibiri byuzuye. 21 Abariye bari abagabo bagera ku bihumbi bitanu, uretse abagore n'abana. 22 Ako kanya Yesu abuza abigishwa be kwinjira mu bwato, no kujya imbere ye hakurya, mu gihe yohereje rubanda. 23 Amaze kohereza imbaga y'abantu, azamuka umusozi utandukanye kugira ngo asenge, nimugoroba ugezeyo, ari wenyine. 24 Ariko ubwato bwari hagati mu nyanja, bujugunywa n'imiraba, kuko umuyaga wari utandukanye. 25 Mu isaha ya kane y'ijoro, Yesu arabasanga, agenda ku nyanja. 26 Abigishwa bamubonye agenda hejuru y'inyanja, barumirwa, bati: "Ni umwuka; barataka kubera ubwoba. 27 Ako kanya Yesu arababwira ati: “ Humura! ni njye; ntutinye. 28 Petero aramusubiza ati: "Mwami, niba ari wowe, ntegeka ngusange ku mazi." 29 Na we ati: Ngwino. Petero amaze kumanuka ava mu bwato, agenda hejuru y'amazi, kugira ngo ajye kwa Yesu. 30 Abonye umuyaga uhuha, agira ubwoba; atangira kurohama, arataka ati: "Mwami, nkiza. 31 Ako kanya Yesu arambura ukuboko, aramufata, aramubaza ati: “ Yemwe kwizera guke, ni iki cyatumye ushidikanya? 32 Binjiye mu bwato, umuyaga urahagarara. 33 Abari mu bwato baraza baramuramya, bavuga bati: "Ni ukuri uri Umwana w'Imana." 34 Bamaze kurenga, binjira mu gihugu cya Gennesareti. 35 Abari aho hantu bamuzi, bohereza mu gihugu cyose hirya no hino, bamuzanira abarwaye bose. 36 Baramwinginga ngo bakore ku mwambaro we gusa, kandi abakoraho bose bakize neza.
UMUTWE WA 14 1 Muri icyo gihe, Herode umutware yumvise ibyamamare bya Yesu, 2 Abwira abagaragu be ati: "Uyu ni Yohana Umubatiza; yazutse mu bapfuye; nuko rero imirimo ikomeye irigaragaza muri we. 3 Kuko Herode yari yafashe Yohana, aramuboha, amushyira muri gereza ku bwa Herode, muka murumuna we Filipo. 4 Kuko Yohana yamubwiye ati: Ntibyemewe ko umubyara. 5 Igihe yashakaga kumwica, yatinyaga rubanda, kuko bamubonaga ko ari umuhanuzi. 6 Ariko isabukuru y'amavuko ya Herode, umukobwa wa Herode yabyinnye imbere yabo, anezeza Herode. 7 Aho yasezeranyije ko azamuha icyo asabye cyose. 8 Na we, mbere yo gutegekwa na nyina, ati: Mpa hano umutwe wa Yohani Batisita mu mashanyarazi. 9 Umwami arababara, ariko kubera indahiro, n'abicarana na we ku nyama, ategeka ko bamuha. 10 Yohereza, acisha Yohana umutwe muri gereza. 11 Umutwe we uzanwa mu mashanyarazi, uhabwa umukobwa, awuzanira nyina. 12 Abigishwa be baraza, bajyana umurambo, barawushyingura, baragenda babwira Yesu.
UMUTWE WA 15 1 Hanyuma haza Yesu abanditsi n'Abafarisayo, bari i Yeruzalemu, baravuga bati: 2 Kuki abigishwa bawe barenze ku muco w'abasaza? kuko badakaraba intoki iyo barya imigati. 3 Ariko arabasubiza ati: " Kuki mwarenze ku mategeko y'Imana n'imigenzo yawe?" 4 Kuko Imana yategetse iti: 'Wubahe so na nyoko, kandi, Uvuma se cyangwa nyina, apfe gupfa.
10
MATAYO
5 Ariko muravuga muti: Umuntu wese uzabwira se cyangwa nyina ati: "Ni impano, ibyo uzanyungukiramo byose; 6 Ntukubahe se cyangwa nyina, azabohorwa. Nguko uko mwakoze itegeko ry'Imana ntakintu nakimwe mumigenzo yawe. 7 Yemwe mwa ndyarya mwe, Esaayi yarahanuye neza ati: 8 Aba bantu baranyegera bakoresheje umunwa wabo, kandi banyubaha n'iminwa yabo. ariko imitima yabo iri kure yanjye. 9 Ariko bansenga ubusa, bigisha inyigisho amategeko y'abantu. 10 Yahamagaye rubanda, arababwira ati: “ Umva kandi wumve: 11 Ntabwo ibyinjira mu kanwa bihumanya umuntu; ariko ibiva mu kanwa, ibi bihumanya umuntu. 12 Abigishwa be baraza, baramubaza bati: "Uzi ko Abafarisayo bararakaye, bumvise aya magambo?" 13 Ariko aramusubiza ati: " Igiterwa cyose Data wo mu ijuru atateye, kizashinga imizi." 14 Nibareke: ni abayobozi b'impumyi b'impumyi. Niba impumyi iyoboye impumyi, byombi bizagwa mu mwobo. 15 Petero asubiza Petero aramubwira ati: "Tubwire uyu mugani." 16 Yesu ati: " Namwe muracyasobanukiwe?" 17 Ntimwumva ko ikintu cyose cyinjira mu kanwa kijya mu nda, kikajugunywa mu mushinga? 18 Ariko ibyo biva mu kanwa biva mu mutima; bahumanya uwo mugabo. 19 Kuko bivuye ku mutima ibitekerezo bibi, ubwicanyi, ubusambanyi, ubusambanyi, ubujura, guhamya ibinyoma, gutukana: 20 Ibi ni ibintu bihumanya umuntu, ariko kurya n'amaboko adakarabye ntabwo bihumanya umuntu. 21 Hanyuma Yesu arahava, agenda mu nkombe za Tiro na Sidoni. 22 Dore umunyakanani asohoka ku nkombe imwe, aramutakambira ati: “Nyagasani, mbabarira, Mwana wa Dawidi. umukobwa wanjye arababajwe cyane na satani. 23 Ariko ntiyishura ijambo. Abigishwa be baramwinginga, baramubwira bati: “Mumwirukane; kuko ararira nyuma yacu. 24 Ariko arabasubiza ati: " Ntabwo ntumwe ahubwo noherejwe ku ntama zazimiye zo mu nzu ya Isiraheli." 25 Hanyuma araza aramuramya, avuga ati: “Mwami, umfashe. 26 Ariko aramusubiza ati: " Ntabwo ari byiza gufata imigati y'abana, no kujugunya imbwa." 27 Na we ati: "Ukuri, Mwami, nyamara imbwa zirya ibiryo byamanutse ku meza ya ba shebuja." 28 Yesu aramusubiza ati: " Mugore, kwizera kwawe gukomeye: bikubere wowe uko ubishaka." Umukobwa we arakira guhera muri iyo saha. 29 Yesu ava aho, yegera inyanja ya Galilaya; nuko azamuka umusozi, yicara aho. 30 Abantu benshi baza aho ari, bafite hamwe n'abamugaye, impumyi, ibiragi, abamugaye n'abandi benshi, babajugunya ku birenge bya Yesu; arabakiza: 31 Kubera ko rubanda rwatangaye, babonye ibiragi bavuga, abamugaye bakira, abamugaye bagenda, n'impumyi zo kubona: bahimbaza Imana ya Isiraheli.
32 Yesu ahamagara abigishwa be, aramubwira ati: “ Mbabariye imbaga y'abantu, kuko bamarana nanjye iminsi itatu, kandi ntacyo bafite cyo kurya, kandi sinzabohereza kwiyiriza ubusa, kugira ngo batacika intege mu nzira. 33 Abigishwa be baramubwira bati: "Ni hehe twakura imigati myinshi mu butayu, kugira ngo twuzuze imbaga nyamwinshi?" 34 Yesu arababwira ati: Nimfite imigati ingahe? Baravuga bati: Birindwi, n'amafi make. 35 Ategeka rubanda kwicara hasi. 36 Afata imigati irindwi n'amafi, arabashimira, arabimenagura, abigishwa be, n'abigishwa na rubanda. 37 Bose bararya, baruzura, bakuramo inyama zimenetse zisigara ibiseke birindwi byuzuye. 38 Abarya bari abagabo ibihumbi bine, uretse abagore n'abana. 39 Yirukana rubanda, afata ubwato, yinjira mu nkombe za Magdala. UMUTWE WA 16 1 Abafarisayo na kumwe n'Abasadukayo baraza, bamugerageza bamwifuza ko yabereka ikimenyetso kiva mu ijuru. 2 Arabishura, arababwira ati: “ Iyo bwije nimugoroba, muravuga ngo“ Bizaba ari ibihe byiza, kuko ijuru ritukura. 3 Kandi mu gitondo, hazaba ikirere kibi ku munsi, kuko ijuru ritukura kandi rikamanuka. Yemwe mwa ndyarya mwe, murashobora kumenya isura y'ijuru; ariko ntushobora gutandukanya ibimenyetso byibihe? 4 Igisekuru kibi kandi gisambana gishaka ikimenyetso; kandi nta kimenyetso kizahabwa, ahubwo ni ikimenyetso cy'umuhanuzi Yonasi. Arabasiga, aragenda. 5 Abigishwa be bageze hakurya, bibagirwa gufata umugati. 6 Yesu arababwira ati: Witondere kandi mwirinde umusemburo w'Abafarisayo n'Abasadukayo. 7 Baratekereza hagati yabo bati: "Ni ukubera ko tutigeze dufata umugati." 8 Ni iki Yesu abimenye, arababwira ati: " Yemwe abizera buke, ni ukubera iki mutekereza hagati mwe, kuko mutazanye umugati?" 9 Ntimurasobanukirwa, cyangwa ngo mwibuke imigati itanu y'ibihumbi bitanu, kandi mwafashe ibitebo bingahe? 10 Yaba imigati irindwi y'ibihumbi bine, kandi wafashe ibiseke bingahe? Ni mu buhe buryo mutumva ko ntakubwiye ibyerekeye umugati, kugira ngo mwirinde umusemburo w'Abafarisayo n'Abasadukayo? 12 Bumva noneho ukuntu yabasabye kutirinda umusemburo w'umugati, ahubwo bakirinda inyigisho y'Abafarisayo n'Abasadukayo. 13 Yesu ageze ku nkombe za Kayisariya Filipi, abaza abigishwa be ati: “ Abantu bavuga ko ndi Umwana w'umuntu?” 14 Baravuga bati: Bamwe bavuga ko uri Yohana Umubatiza: bamwe, Eliya; n'abandi, Yeremiya, cyangwa umwe mu bahanuzi. 15 Arababwira ati: “ Ariko ni nde mubwira ko ndi? 16 Simoni Petero aramusubiza ati: "Uri Kristo, Umwana w'Imana nzima."
11
MATAYO
17 Yesu aramusubiza ati: " Urahirwa, Simoni Barjona, kuko inyama n'amaraso bitabiguhishuriye, ahubwo Data uri mu ijuru." 18 Ndakubwira kandi nti 'uri Petero, kandi nzubaka itorero ryanjye kuri uru rutare; kandi amarembo y'ikuzimu ntazayatsinda. 19 Nzaguha imfunguzo z'ubwami bwo mu ijuru, kandi ibyo uzahambira ku isi byose bizahambirwa mu ijuru, kandi ibyo uzabohora ku isi byose bizabohorwa mu ijuru. 20 Hanyuma ategeka abigishwa be ko batagomba kubwira umuntu ko ari Yesu Kristo. 21 Kuva icyo gihe, Yesu atangira kwereka abigishwa be, uko agomba kujya i Yerusalemu, akababara ibintu byinshi by'abasaza, abatambyi bakuru n'abanditsi, akicwa, akazuka ku munsi wa gatatu. 22 Petero aramufata, atangira kumucyaha, avuga ati: “Mwami, bitaba kure yawe, ibyo ntibizakubaho. 23 Ariko arahindukira, abwira Petero ati: “ Subiza inyuma yanjye, Satani, urambabaje, kuko utazi ibintu by'Imana, ahubwo ni iby'abantu. 24 Yesu abwira abigishwa be ati: " Nihagira umuntu unkurikira, niyange, yikore umusaraba we ankurikire." 25 Kuko umuntu wese uzarokora ubuzima bwe azabubura, kandi uzatakaza ubuzima bwe ku bwanjye. 26 Kuko umuntu yunguka iki, niba azabona isi yose, akabura ubugingo bwe? cyangwa umuntu azatanga iki kugirango agurane ubugingo bwe? 27 Kuko Umwana w'umuntu azaza mu cyubahiro cya Se hamwe n'abamarayika be; hanyuma azahemba umuntu wese akurikije imirimo ye. 28 Ndakubwira nkomeje ko hano hari abantu bahagaze, batazumva uburyohe bw'urupfu, kugeza igihe baboneye Umwana w'umuntu aje mu bwami bwe.
12 Ariko ndababwiye nti: Eliya yaje, ariko ntibamuzi, ariko bamukoreye ibyo bavuze byose. Mu buryo nk'ubwo, Umwana w'umuntu azababara. 13 Abigishwa bumva ko yababwiye Yohana Umubatiza. 14 Bageze kuri rubanda, basanga umuntu runaka, apfukama, aramubwira ati: 15 Nyagasani, ugirire impuhwe umuhungu wanjye, kuko ari umusazi, kandi arababara cyane, kuko akenshi yagwa mu muriro, kandi akenshi akajya mu mazi. 16 Namuzaniye abigishwa bawe, ariko ntibashobora kumukiza. 17 Yesu aramusubiza ati: " Yemwe gisekuru kitizera kandi kigoramye, nzabana nawe kugeza ryari?" Nzababara kugeza ryari? Muzane hano. 18 Yesu acyaha satani; nuko aramuvamo, umwana arakira guhera muri iyo saha. 19 Hanyuma abigishwa batandukana na Yesu, baravuga bati: "Kuki tutashoboye kumwirukana?" 20 Yesu arababwira ati: " Kubera kutizera kwanyu, kuko ni ukuri ndababwira nti: Niba mufite kwizera nk'ingano y'imbuto ya sinapi, muzabwira uyu musozi, nimukure ahandi hantu; kandi izakuraho; kandi nta kintu na kimwe kidashoboka kuri wewe. 21 Ariko ubwo bwoko ntibusohoka ahubwo ni amasengesho no kwiyiriza ubusa. 22 Igihe bari batuye i Galilaya, Yesu arababwira ati “ Umwana w'umuntu azagambanirwa mu maboko y'abantu: 23 Bamwice, umunsi wa gatatu azuka. Kandi barababajwe cyane. 24 Bageze i Kaperinawumu, abahawe amafaranga y'amakoro baza kuri Petero, baramubaza bati: “Databuja si we?” 25 Ati: Yego. Ageze mu nzu, Yesu aramubuza kuvuga ati: “ Utekereza iki, Simoni? Ni bande abami b'isi bafata imigenzo cyangwa imisoro? y'abana babo bwite, cyangwa y'abanyamahanga? 26 Petero aramubwira ati: “Ku banyamahanga. Yesu aramubwira ati: Noneho abana bararekuwe. 27 Bitabaye ibyo, kugira ngo tutabababaza, jya ku nyanja, utere inkoni, maze ufate amafi azamuka bwa mbere; umaze gufungura umunwa, uzabona igiceri cy'amafaranga: ifata, ukayampa njyewe nawe.
UMUTWE WA 17 1 Nyuma y'iminsi itandatu, Yesu afata Petero, Yakobo na Yohana murumuna we, abajyana ku musozi muremure utandukanye, 2 Kandi ahinduka imbere yabo, mu maso he harabagirana nk'izuba, imyambaro ye yera nk'umucyo. 3 Mose na Eliya bababonekera. 4 Petero asubiza Petero, abwira Yesu, Mwami, ni byiza ko tuba hano: niba ubishaka, dukore hano amahema atatu; umwe kuri wewe, undi kuri Mose, n'uwa Eliya. 5 Akivuga, dore igicu cyaka kibatwikira, dore ijwi riva mu gicu rivuga riti: “Uyu ni Umwana wanjye nkunda, ndishimye cyane; umwumve. 6 Abigishwa babyumvise, bagwa hasi, bagira ubwoba bwinshi. 7 Yesu araza arabakoraho, arababwira ati “ Haguruka, ntutinye. 8 Bamaze guhanga amaso, nta muntu babonye, uretse Yesu wenyine. 9 Bamanuka ku musozi, Yesu arabategeka ati: " Ntihagire ubwira iryo yerekwa, kugeza igihe Umwana w'umuntu azuka mu bapfuye." 10 Abigishwa be baramubaza bati: “Kuki noneho abanditsi bavuga ko Eliya agomba kuza mbere? 11 Yesu arabasubiza ati: " Eliya azabanza kuza, asubize byose.
UMUTWE WA 18 1 Muri icyo gihe, abigishwa baza kuri Yesu, baravuga bati: “Ni nde ukomeye mu bwami bwo mu ijuru? 2 Yesu ahamagara umwana muto, amushyira hagati yabo, 3 Ndababwira nti: " Ni ukuri ndababwiye yuko, nimutahindurwa ngo mube abana bato, ntimuzinjira mu bwami bwo mu ijuru. 4 Umuntu wese rero wicisha bugufi nk'uyu mwana muto, ni mukuru mu bwami bwo mu ijuru. 5 Kandi umuntu wese uzakira umwana muto nk'uwo mu izina ryanjye aranyakira. 6 Ariko umuntu wese uzababaza umwe muri aba bato banyizera, byari byiza kuri we ko amanikwa ku ijosi, kandi akarohama mu nyanja. 7 Muzabona ishyano kubera ibyaha! kuko bigomba gukenera ko ibyaha biza; ariko haragowe uwo mugabo icyaha kije!
12
MATAYO
8 Kubera iyo mpamvu, ukuboko kwawe cyangwa ikirenge cyawe bikubabaje, ubikureho kandi ubijugunye muri wowe: ni byiza ko winjira mu buzima uhagaze cyangwa wamugaye, aho kugira amaboko abiri cyangwa ibirenge bibiri ngo ujugunywe mu muriro w'iteka. 9 Niba ijisho ryawe rikubabaje, ukureho kandi ujugunye muri wowe: ni byiza ko winjira mu buzima ufite ijisho rimwe, aho kugira amaso abiri ngo ujugunywe mu muriro utazima. 10 Witondere ko udasuzugura n'umwe muri aba bato; kuko ndababwiye nti: Mu ijuru abamarayika babo bahora bareba mu maso ya Data uri mu ijuru. 11 Kuko Umwana w'umuntu yaje gukiza icyatakaye. Utekereza ute? Niba umuntu afite intama ijana, kandi imwe muri zo yazimiye, ntasiga mirongo cyenda n'icyenda, akajya mu misozi, agashaka icyayobye? 13 Niba kandi abishaka, ndakubwira nkomeje ko yishimiye izo ntama nyinshi, kuruta iz'icyenda na cyenda zitayobye. 14 Nubwo bimeze bityo, ntabwo ubushake bwa So uri mu ijuru, umwe muri aba bato arimbuka. 15 Byongeye kandi, niba umuvandimwe wawe agucumuyeho, genda umubwire amakosa ye hagati yawe na we wenyine: niyakumva, uba wungutse umuvandimwe wawe. 16 Ariko niba atakwumva, fata nawe umwe cyangwa babiri, kugira ngo ijambo ryose ribe mu kanwa k'abatangabuhamya babiri cyangwa batatu. 17 Niba kandi yirengagije kubumva, ubwire itorero, ariko aramutse yirengagije kumva iryo torero, akubane nawe nk'umunyamahanga n'umusoreshwa. 18 Ndakubwira nkomeje ko ibyo uzahambira ku isi byose bizahambirwa mu ijuru, kandi ibyo uzarekura ku isi byose bizabohorwa mu ijuru. 19 Nongeye kubabwira nti: 'Niba mwembi muzemeranya ku isi gukora ku kintu icyo ari cyo cyose bazasaba, kizakorerwa Data wo mu ijuru. 20 Kuberako aho babiri cyangwa batatu bateraniye hamwe mwizina ryanjye, ndi hano hagati yabo. 21 Petero aramwegera, aramubaza ati “Mwami, murumuna wanjye azacumura kangahe, nkamubabarira? kugeza karindwi? 22 Yesu aramubwira ati: Sinkubwiye, kugeza ku ncuro zirindwi, ariko, Kugeza ku mirongo irindwi karindwi. 23 Ni yo mpamvu ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umwami runaka, uzita ku bagaragu be. 24 Amaze gutangira kubara, bamuzanira umwe, amurimo amadeni ibihumbi icumi. 25 Ariko kubera ko atagombaga kwishyura, shebuja amutegeka kugurisha, umugore we, abana, ibyo yari atunze byose, akishyura. 26 Nya mugaragu yikubita hasi, aramuramya, avuga ati 'Mwami, ihangane, nzakwishura bose. 27 Hanyuma shebuja w'uwo mugaragu agira impuhwe, aramurekura, amubabarira umwenda. 28 Ariko umugaragu umwe arasohoka, asanga umwe mu bagaragu be bari bamufitiye igiceri ijana, aramurambikaho ibiganza, amufata mu muhogo, ati: "Unyishyure." 29 Mugaragu we yikubita imbere y'ibirenge bye, aramwinginga ati: "Unyihanganire, nzakwishura byose." 30 Ntiyabishaka, ariko aragenda amujyana muri gereza, kugeza yishyuye umwenda.
31 Abagaragu be babonye ibyakozwe, barababara cyane, baraza babwira shebuja ibyakozwe byose. 32 Shebuja amaze kumuhamagara, aramubwira ati: "Mugaragu we, ndakubabariye iyo myenda yose, kuko wanyifuzaga." 33 Ntiwari ukwiye kugirira impuhwe mugenzi wawe, nk'uko nakugiriye impuhwe? 34 Shebuja ararakara, amushyikiriza abatoteza, kugeza igihe azishyura ibyo yari akwiriye byose. 35 Natwe rero, Data wo mu ijuru nawe azagukorera, niba utababarira buri wese umuvandimwe we ibicumuro byabo. UMUTWE WA 19 1 Yesu arangije ayo magambo, ava i Galilaya, yinjira mu nkombe za Yudaya hakurya ya Yorodani. 2 Abantu benshi baramukurikira. arabakiza aho. 3 Abafarisayo na bo baramwegera, baramugerageza, baramubwira bati: “Ese biremewe ko umugabo yirukana umugore we ku mpamvu zose? 4 Arabasubiza ati: " Ntimwasomye ko uwabikoze mu ntangiriro yabagize abagabo n'abagore," 5 Ati: "Niyo mpamvu umugabo azasiga se na nyina, akizirika ku mugore we, kandi bombi bazaba umubiri umwe? 6 Kubwibyo ntibakiri babiri, ahubwo ni umubiri umwe. Ibyo Imana yateranije hamwe, ntihakagire umuntu ubitandukanya. 7 Baramubwira bati: "Kuki Mose yategetse gutanga inyandiko y'ubutane, no kumwirukana? 8 Arababwira ati: “ Mose, kubera imitima yanyu yakubabaje kugira ngo wirukane abagore bawe, ariko kuva mu ntangiriro siko byagenze. 9 Ndababwiye nti: Umuntu wese uzambura umugore we, keretse ku busambanyi, akarongora undi, aba asambanye, kandi uzashyingirwa uwasambanijwe aba asambanye. 10 Abigishwa be baramubwira bati: "Niba umugabo ari ko bimeze ku mugore we, si byiza kurongora." 11 Arababwira ati: “ Abantu bose ntibashobora kwakira iri jambo, keretse abo bahawe. 12 Kuberako hariho inkone zimwe na zimwe zavutse mu nda ya nyina: kandi hari inkone zimwe na zimwe zagizwe inkone z'abantu: kandi hariho inkone, zagize inkone ku bw'ubwami bw'ijuru. Ushoboye kuyakira, reka ayakire. 13 Hanyuma bamuzanira abana bato, kugira ngo abashyireho ibiganza maze asenge, abigishwa barabacyaha. 14 Ariko Yesu ati: “ Mubabare abana bato, kandi ntimubabuze kuza aho ndi, kuko ubwami bwo mu ijuru ari bwo. 15 Abarambikaho ibiganza, arahava. 16 Dore, umwe araza aramubwira ati: Databuja mwiza, ni ikihe kintu cyiza nzakora kugira ngo mbone ubugingo bw'iteka? 17 Aramubaza ati: " Kubera iki umpamagaye mwiza?" nta cyiza cyiza uretse umwe, ni ukuvuga Imana: ariko niba ushaka kwinjira mubuzima, komeza amategeko. 18 Aramubwira ati: Ninde? Yesu ati: " Ntukice ubwicanyi, ntusambane, ntukibe, ntuzashinje intahe ibinyoma, 19 Wubahe so na nyoko, kandi, Ukunde mugenzi wawe nk'uko wikunda. 20 Umusore aramubwira ati: "Ibyo byose nabibitse kuva nkiri muto, ni iki kibuze?
13
MATAYO
21 Yesu aramubwira ati: " Niba ushaka kuba intungane, genda ugurishe ibyo ufite, uhe abakene, uzagira ubutunzi mu ijuru: ngwino unkurikire." 22 Ariko umusore yumvise ayo magambo, agenda ababaye, kuko yari afite ibintu byinshi. 23 Yesu abwira abigishwa be ati: " Ni ukuri ndababwira yuko umukire atazinjira mu bwami bwo mu ijuru. 24 Nongeye kubabwira nti: Biroroshye ko ingamiya inyura mu jisho ry'urushinge, kuruta ko umukire yinjira mu bwami bw'Imana. 25 Abigishwa be babyumvise baratangara cyane, baravuga bati: “Ni nde ushobora gukizwa? 26 Ariko Yesu arababona, arababwira ati: " Ibyo ntibishoboka ku bantu. ariko hamwe n'Imana byose birashoboka. 27 Petero aramusubiza ati: “Dore twarahevye byose turagukurikira. Ni iki rero dufite? 28 Yesu arababwira ati: " Ni ukuri ndababwira yuko yuko abankurikiye, mu gihe cyo kuvuka bushya igihe Umwana w'umuntu azicara ku ntebe y'ubwiza bwe, muzicara ku ntebe cumi n'ebyiri, mucire imanza imiryango cumi n'ibiri y'imiryango cumi n'ebyiri. Isiraheli. 29 Umuntu wese wataye amazu, abavandimwe, cyangwa bashiki bacu, cyangwa se, nyina, umugore, abana, cyangwa amasambu, ku bw'izina ryanjye, azahabwa incuro ijana, kandi azaragwa ubuzima bw'iteka. 30 Ariko benshi mubambere bazaba aba nyuma; kandi aba nyuma bazaba abambere.
14 Fata ibyawe, genda inzira yawe, nzaguha uyu wanyuma, nk'uko nawe. 15 Ntibyemewe gukora ibyo nshaka ku bwanjye? Ijisho ryawe ni ribi, kuko ndi mwiza? 16 Abanyuma rero bazabe abambere, n'uwa mbere: kuko benshi bazitwa, ariko bake ni bo batoranijwe. 17 Yesu azamuka i Yeruzalemu atandukanya abigishwa cumi na babiri mu nzira, arababwira ati: 18 Dore tuzamutse i Yeruzalemu; kandi Umwana w'umuntu azagambanirwa abatambyi bakuru n'abanditsi, kandi bazamucira urwo gupfa, 19 Azamushyikiriza abanyamahanga kumushinyagurira, gukubita, no kumubamba, maze umunsi wa gatatu azuka. 20 Hanyuma aramwegera, nyina w'abana ba Zebedayo ari kumwe n'abahungu be, baramusenga, kandi bamwifuriza ikintu runaka. 21 Aramubaza ati: " Urashaka iki?" Aramubwira ati: "Emera ko aba bahungu banjye bombi bicara, umwe iburyo bwawe, undi ibumoso, mu bwami bwawe." 22 Ariko Yesu aramusubiza ati: " Ntimuzi ibyo musaba." Urashobora kunywa igikombe nzanywa, no kubatizwa kubatizwa nabatijwe? Baramubwira bati: Turabishoboye. 23 Arababwira ati: " Muzanywa rwose mu gikombe cyanjye, mubatizwe umubatizo nabatirijwemo, ariko kwicara iburyo bwanjye n'ibumoso bwanjye ntabwo ari ibyanjye gutanga, ahubwo bizaba. bahawe uwo yateguriwe Data. 24 Icumi bamaze kubyumva, bararakara cyane kubera abo bavandimwe bombi. 25 Ariko Yesu arabahamagara, arababwira ati: " Murabizi ko abatware b'abanyamahanga babategeka, kandi abafite ububasha bukomeye kuri bo. 26 Ariko siko bizamera muri mwe, ariko umuntu wese uzaba mukuru muri mwe, abe umukozi wawe; 27 Umuntu wese uzaba umutware muri mwe, abe umugaragu wawe: 28 Nkuko Umwana w'umuntu ataje gukorerwa, ahubwo yaje gukorera, no gutanga ubuzima bwe incungu kuri benshi. 29 Bahaguruka i Yeriko, imbaga nyamwinshi iramukurikira. 30 Dore impumyi ebyiri zicaye iruhande, bumvise ko Yesu arengana, barangurura ijwi bati: “Nyagasani, tugirire impuhwe, Mwana wa Dawidi. 31 Rubanda rubacyaha, kuko bagomba guceceka, ariko barataka cyane bati: “Nyagasani, tugirire impuhwe, Mwana wa Dawidi.” 32 Yesu arahagarara, arabahamagara, arababaza ati “ Mbashaka iki? 33 Baramubwira bati: “Mwami, amaso yacu arahumuka. 34 Yesu arabagirira impuhwe, akora ku maso yabo, ako kanya amaso yabo arababona, baramukurikira.
UMUTWE WA 20 1 Kuberako ubwami bwo mwijuru bumeze nkumuntu ufite urugo, wasohotse kare mu gitondo gushaka abakozi mu ruzabibu rwe. 2 Amaze kumvikana n'abakozi igiceri cy'umunsi, abohereza mu ruzabibu rwe. 3 Asohoka ahagana mu isaha ya gatatu, abona abandi bahagaze ubusa ku isoko, 4 Arababwira ati: Genda nawe mu ruzabibu, kandi igikwiye cyose nzaguha. Baragenda. 5 Yongeye gusohoka nko mu isaha ya gatandatu n'icyenda, arabikora. 6 Ahagana mu isaha ya cumi n'umwe, arasohoka, asanga abandi bahagaze ubusa, arababwira ati: "Kuki muhagarara hano umunsi wose?" 7 Baramubwira bati: “Nta muntu waduhaye akazi. Arababwira ati: Nimugende mu ruzabibu; kandi igikwiye cyose, uzakira. 8 Bukeye, umutware w'uruzabibu abwira igisonga cye ati: “Hamagara abakozi, ubahe akazi, guhera ku ba nyuma kugeza ku wa mbere. 9 Bagezeyo bahabwa akazi nko mu isaha ya cumi n'umwe, bakira umuntu wese igiceri. 10 Ariko abambere baza, bibwiraga ko bari bakwiye kubona byinshi; kandi bakiriye umuntu wese igiceri. 11 Bamaze kubyakira, bitotombera nyir'urugo, 12 Bati: Aba ba nyuma bakoze ariko isaha imwe, kandi wabatugereranije natwe, twikoreye umutwaro n'ubushyuhe bwumunsi. 13 Ariko asubiza umwe muri bo, aramubaza ati “Mugenzi, nta kibi ndagukorera: ntiwemeranije n'ifaranga rimwe?
UMUTWE WA 21 1 Bageze i Yeruzalemu, bagera i Betefage, ku musozi wa Elayono, hanyuma bohereza Yesu abigishwa babiri, 2 Arababwira ati: “ Injira mu mudugudu uri imbere yawe, uhite ubona indogobe iboshye, hamwe n'indogobe hamwe na bo: ubabohore, uzanzanire. 3 Kandi nihagira umuntu ubabwira ati: 'Uwiteka arabakeneye; Ako kanya azabohereza.
14
MATAYO
4 Ibyo byose byakozwe, kugira ngo bisohore ibyavuzwe n'umuhanuzi, bati: 5 Bwira umukobwa wa Siyoni, Dore Umwami wawe araza aho uri, witonda, wicaye ku ndogobe, n'icyana cy'indogobe y'indogobe. 6 Abigishwa baragenda, bakora nk'uko Yesu yabitegetse, 7 Azana indogobe, n'indogobe, abambika imyenda yabo, baramushiraho. 8 Abantu benshi cyane barambura imyenda yabo mu nzira; abandi batema amashami ku biti, barayakata mu nzira. 9 Imbaga y'abantu yagiye imbere n'iyikurikira, barataka bati: “Hosanna ku Mwana wa Dawidi: Hahirwa uza mu izina rya Nyagasani! Hosanna murwego rwo hejuru. 10 Ageze i Yeruzalemu, umujyi wose urahinda umushyitsi, bati: “Uyu ni nde?” 11 Rubanda ruti: “Uyu ni Yesu umuhanuzi w'i Nazareti w'i Galilaya. 12 Yesu yinjira mu rusengero rw'Imana, yirukana abagurisha n'abaguze bose mu rusengero, asenya ameza y'abacuruza amafaranga, n'intebe z'abagurishaga inuma, 13 Arababwira ati: “ Byanditswe ngo: Inzu yanjye izitwa inzu y'amasengesho; ariko mwabigize indiri y'abajura. 14 Impumyi n'abacumbagira baza aho ari mu rusengero; arabakiza. 15 Abatambyi n'abanditsi bakuru babonye ibintu bitangaje yakoze, abana barira mu rusengero, baravuga bati: “Hosanna ku mwana wa Dawidi; ntibababajwe cyane, 16 Aramubwira ati: "Urumva ibyo bavuga? Yesu arababwira ati: Yego; Ntiwigeze usoma, Mu kanwa k'abana bato n'abonsa wigeze ushima ishimwe? 17 Arabasiga, asohoka mu mujyi ajya i Betaniya. acumbika aho. 18 Mu gitondo asubira mu mujyi, arasonza. 19 Abonye igiti cy'umutini mu nzira, araza aho ari, asanga nta kintu na kimwe yasanze, ariko asiga gusa, arabibwira ati: " Nta mbuto zimera kuri wewe ubuziraherezo." Kugeza ubu igiti cy'umutini cyumye. 20 Abigishwa babibonye baratangara, baravuga bati: “Igiti cy'umutini cyumye vuba! 21 Yesu arabasubiza ati: " Ni ukuri ndababwira yuko nimwizera, kandi mukaba mutashidikanya, ntimuzakora gusa ibyakorewe igiti cy'umutini, ariko kandi nimubwira uyu musozi, mukureho. hanyuma ujugunywe mu nyanja; bizakorwa. 22 Kandi ibintu byose, ibyo uzasaba byose mu masengesho, wizeye, uzahabwa. 23 Ageze mu rusengero, abatambyi bakuru n'abakuru b'abantu baza aho ari igihe yigishaga, baramubaza bati: “Ni ubuhe bubasha ufite? Ni nde waguhaye ubwo bubasha? 24 Yesu arabasubiza ati: " Nanjye nzababaza ikintu kimwe, nimumbwira, nanjye nzababwira nkoresheje ububasha nkora ibyo bintu." Umubatizo wa Yohana, wari he? kuva mu ijuru, cyangwa mu bantu? Baribwira ubwabo, baravuga bati: Niba tuvuze tuti: Kuva mu ijuru; Azatubwira ati: "Kuki mutamwemera?" 26 Ariko niba tuvuze tuti: Bya bantu; dutinya abantu; kuko bose bafata Yohana nk'umuhanuzi. 27 Barishura Yesu, bati: "Ntidushobora kubivuga." Arababwira ati: " Ntimukubwire n'ububasha nkora ibyo bintu."
28 Ariko mubitekerezaho iki? Umugabo runaka yari afite abahungu babiri; ageze ku wa mbere, ati: Mwana wanjye, genda ukore umunsi ku ruzabibu rwanjye. 29 Arabasubiza ati: Sinzabikora, ariko nyuma arihana, aragenda. 30 Ageze ku wa kabiri, arabivuga. Aramusubiza ati: "Ndagiye, nyagasani, ariko ntabwo nagiye." 31 Muri bo bombi muri bo bakoze ubushake bwa se? Baramubwira bati: Uwa mbere. Yesu arababwira ati: " Ni ukuri ndababwira yuko abasoresha n'abamaraya binjira mu bwami bw'Imana imbere yawe. 32 Kuko Yohana yaje iwanyu mu nzira yo gukiranuka, ariko ntimwamwemera, ariko abasoresha n'abamaraya baramwemera. Namwe mubibonye, mwihannye nyuma, kugira ngo mumwizere. 33 Umva undi mugani: Hariho nyir'urugo, yateye uruzabibu, aruzenguruka uruzitiro, acukuramo divayi, yubaka umunara, awurekera abahinzi, ajya mu gihugu cya kure: 34 Igihe cyera cyegereje, yohereza abagaragu be ku bahinzi, kugira ngo babone imbuto zacyo. 35 Aborozi bajyana abagaragu be, bakubita umwe, bica undi, batera amabuye undi. 36 Yongera kohereza abandi bagaragu kuruta aba mbere, na bo babagirira batyo. 37 Ariko nyuma ya byose, aboherereza umuhungu we, arababwira ati 'Bazubaha umuhungu wanjye. 38 Aborozi babonye umuhungu, baravuga bati: “Uyu ni we uzungura; ngwino tumwice, kandi dufate umurage we. 39 Baramufata, bamujugunya mu ruzabibu, baramwica. 40 Igihe rero umutware w'uruzabibu azazira, azakorera iki abo bahinzi? 41 Baramubwira bati: "Azarimbura abo bantu babi, kandi azarekura uruzabibu rwe ku bandi bahinzi, ruzamuha imbuto mu bihe byabo." 42 Yesu arababwira ati: " Ntimwigeze musoma mu byanditswe byera ngo," Ibuye abubatsi banze, ni ryo ryabaye umutwe w'inguni: ibyo ni byo Umwami akora, kandi ni igitangaza mu maso yacu? 43 Ndakubwira rero yuko ubwami bw'Imana buzakurwa muri mwe, bugahabwa ishyanga ryera imbuto zaryo. 44 Umuntu wese uzagwa kuri iri buye azavunika, ariko uwo azagwa, azamusya ifu. 45 Abatambyi bakuru n'Abafarisayo bumvise imigani ye, bamenya ko yabavuze. 46 Ariko bashaka kumurambikaho ibiganza, batinya rubanda, kuko bamujyanye umuhanuzi. UMUTWE WA 22 1 Yesu arabasubiza, yongera kubabwira akoresheje imigani, ati: 2 Ubwami bwo mwijuru bumeze nkumwami runaka washakanye numuhungu we, 3 Yohereza abagaragu be kubahamagarira abari mu bukwe, ariko ntibaza. 4 Yongera kohereza abandi bagaragu, ababwira ati: “Babwire ababisabye, Dore nateguye ifunguro ryanjye, ibimasa byanjye n'ibinure byanjye biricwa, kandi byose biriteguye: ngwino.” 5 Ariko barabyumva, baragenda, umwe ajya mu isambu ye, undi mu bicuruzwa bye:
15
MATAYO
6 Abasigaye bajyana abagaragu be, barabinginga, barabica. 7 Umwami abyumvise ararakara, yohereza ingabo ze, arimbura abo bicanyi, atwika umujyi wabo. 8 Hanyuma abwira abagaragu be ati: "Ubukwe bwiteguye, ariko abatumiwe ntibari bakwiriye." 9 Nimugende rero mu nzira nyabagendwa, kandi benshi muhasanga, musabe ubukwe. 10 Abo bagaragu rero basohoka mu nzira nyabagendwa, bakoranya abantu bose basanze ari babi n'abeza, maze ubukwe butangwa n'abashyitsi. 11 Umwami yinjiye kureba abashyitsi, ahasanga umuntu utambaye umwenda w'ubukwe: 12 Aramubwira ati: Nshuti, waje ute hano udafite umwambaro w'ubukwe? Kandi ntiyagira icyo avuga. 13 Umwami abwira abagaragu ati: "Mumuhambire ukuboko n'amaguru, mumutware, mumujugunye mu mwijima w'inyuma; hazabaho kurira no guhekenya amenyo. 14 Kuberako benshi bahamagariwe, ariko hatoranijwe bake. 15 Hanyuma Abafarisayo baragenda, agira inama uburyo bashobora kumutega mu kiganiro cye. 16 Bamutumaho abigishwa babo hamwe na Herode, baravuga bati: Databuja, tuzi ko uri umunyakuri, kandi wigisha inzira y'Imana mu kuri, kandi ntiwite ku muntu uwo ari we wese, kuko utita ku bantu. 17 Tubwire rero, Uratekereza iki? Biremewe guha icyubahiro Kayisari, cyangwa sibyo? 18 Ariko Yesu amenya ububi bwabo, arababaza ati: " Mwa ba indyarya mwe, ni iki kigerageza?" 19 Nyereka amafaranga y'amakori. Bamuzanira igiceri. 20 Arababwira ati: " Iyi shusho n'iyandikwa ni nde?" 21 Baramubwira bati: “Sezari. Arababwira ati: “ Noneho rero, ihe Sezari ibintu bya Kayisari; no ku Mana ibintu by'Imana. 22 Bumvise ayo magambo baratangara, baramusiga, baragenda. 23 Uwo munsi nyene aramwegera Abasadukayo, bavuga ko nta muzuko ubaho, baramubaza bati: 24 Mose ati: Databuja, Mose ati: "Niba umuntu apfuye, atabyaye, murumuna we azarongora umugore we, kandi abibere murumuna we." 25 Noneho turi kumwe n'abavandimwe barindwi: uwambere, amaze kurongora umugore, wapfuye, kandi nta kibazo, yasize umugore we kwa murumuna we: 26 Mu buryo nk'ubwo, uwa kabiri na we, n'uwa gatatu, kugeza ku wa karindwi. 27 Ubwa nyuma, umugore arapfa. 28 None rero mu muzuko, azoba uwuhe mugore muri barindwi? kuko bose bari bamufite. 29 Yesu arabasubiza ati: " Murabeshya, mutazi ibyanditswe, cyangwa imbaraga z'Imana. 30 Erega mu muzuko ntibashyingiranwa, cyangwa ngo batange ubukwe, ahubwo bameze nk'abamarayika b'Imana mu ijuru. 31 Ariko ku byerekeye izuka ry'abapfuye, ntimwasomye ibyo Imana yababwiye ngo, 32 Ndi Imana ya Aburahamu, n'Imana ya Isaka, n'Imana ya Yakobo? Imana ntabwo ari Imana y'abapfuye, ahubwo ni iy'abazima. 33 Rubanda rumaze kubyumva, batangazwa n'inyigisho ze. 34 Abafarisayo bumvise ko yacecekesheje Abasadukayo, baraterana.
35 Hanyuma umwe muri bo wari umunyamategeko, amubaza ikibazo, aramugerageza, ati: 36 Databuja, ni irihe tegeko rikomeye mu mategeko? 37 Yesu aramubwira ati: " Uzakunde Uwiteka Imana yawe n'umutima wawe wose, n'ubugingo bwawe bwose n'ubwenge bwawe bwose. 38 Iri ni ryo tegeko rya mbere kandi rikomeye. 39 Kandi icya kabiri ni kimwe na cyo, Uzakunde mugenzi wawe nk'uko wikunda. 40 Kuri aya mategeko yombi amanika amategeko yose n'abahanuzi. 41 Igihe Abafarisayo bari bateraniye hamwe, Yesu arababaza ati: 42 Uvuze uti, Utekereza iki kuri Kristo? ni nde? Baramubwira bati 'Mwana wa Dawidi. 43 Arababwira ati: “ None ni gute Dawidi mu mwuka amwita Umwami, avuga ati: 44 Uhoraho abwira Umwami wanjye ati: “Wicare iburyo bwanjye, kugeza igihe nzaguhindura abanzi bawe ikirenge cyawe? 45 Niba Dawidi amwita Umwami, umuhungu we ameze ate? 46 Kandi nta muntu n'umwe washoboye kumusubiza ijambo, nta n'umuntu watinyutse kuva uwo munsi guhera icyo gihe. UMUTWE WA 23 1 Hanyuma abwira Yesu rubanda, n'abigishwa be, 2 Bati: Abanditsi n'Abafarisayo bicaye ku ntebe ya Mose: 3 Byose rero ibyo bagusabye byose ubyitegereze, byubahiriza kandi bigakora; ariko ntimukurikize imirimo yabo, kuko bavuga, ariko ntibabikora. 4 Kuberako bahambira imitwaro iremereye kandi ikababara, bakayishyira ku bitugu by'abantu; ariko bo ubwabo ntibazabimura n'urutoki rwabo. 5 Ariko ibikorwa byabo byose babikora kugirango babone abantu: bagura phylacteries zabo, banagura imbibi z'imyenda yabo, 6 Kandi ukunde ibyumba byo hejuru mu minsi mikuru, n'intebe zikomeye mu masinagogi, 7 Kandi indamutso ku masoko, no guhamagarwa n'abantu, Rabi, Rabi. 8 Ariko ntimukitwa Rabi, kuko umwe ari Databuja, ndetse na Kristo; kandi mwese muri abavandimwe. 9 Ntihakagire umuntu wita so ku isi, kuko So ari umwe mu ijuru. 10 Ntimukitwa shobuja, kuko umwe ari Databuja, ndetse na Kristo. 11 Ariko uwakomeye muri mwe azaba umugaragu wawe. 12 Umuntu wese uzishyira hejuru azasuzugurwa; kandi uwicisha bugufi azashyirwa hejuru. 13 Ariko mwa ishyano mwe, abanditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe! kuko mwafunze ubwami bwo mwijuru kurwanya abantu, kuko mwebwe mutinjira muri mwe, cyangwa ngo mubabaze abinjira. 14 Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko murya amazu y'abapfakazi, kandi mwiyitirira gusenga igihe kirekire, bityo muzabona igihano gikomeye. 15 Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko mwazengurutse inyanja nubutaka kugirango mukore
16
MATAYO
umwe mubahindukirira idini, kandi iyo akozwe, mumugira inshuro ebyiri umwana wumuriro utazima. 16 Muragowe, mwa bayobozi b'impumyi bavuga ngo: Umuntu wese uzarahira urusengero, nta cyo ari cyo; ariko umuntu wese uzarahira zahabu y'urusengero, ni umwenda! 17 Mwa bapfu mwe n'impumyi, kuko izahabu nini, cyangwa urusengero rweza zahabu? 18 Kandi, Umuntu wese uzarahira ku gicaniro, nta cyo ari cyo; ariko umuntu wese urahiye impano iriho, aba afite icyaha. 19 Mwa bapfu mwe n'impumyi, kuko ari kinini, impano, cyangwa igicaniro cyeza impano? 20 Umuntu wese rero azarahira ku gicaniro, arahire, n'ibiyirimo byose. 21 Umuntu wese uzarahira urusengero, akarahira ndetse n'uwutuyeyo. 22 Kandi uzarahira ijuru, arahira intebe y'Imana, n'uyicayeho. 23 Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko mwishyura icya cumi cya mint na anise na cummin, kandi mugasiba ibintu biremereye byamategeko, urubanza, imbabazi, no kwizera: ibyo mwari mukwiye kubikora, kandi ntimusige undi. 24 Yemwe bayobora impumyi, zikurura inzoka, zikamira ingamiya. 25 Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuberako musukuye hanze yikombe hamwe nisahani, ariko imbere yuzuye kwambura no gukabya. 26 Wowe uhumyi Umufarisayo, banza usukure ibiri mu gikombe no mu isahani, kugira ngo na byo bisukure. Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko mumeze nk'imva zera, zigaragara neza neza inyuma, ariko zuzuye amagufwa y'abapfuye, n'ubuhumane bwose. 28 Nubwo bimeze bityo, nawe ugaragara ko uri umukiranutsi ku bantu, ariko muri mwe wuzuye uburyarya no gukiranirwa. 29 Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko mwubaka imva z'abahanuzi, kandi mukarimbisha imva z'abakiranutsi, 30 Kandi uvuge uti: Iyo tuba mu bihe bya ba sogokuruza, ntitwaba twifatanije nabo mu maraso y'abahanuzi. 31 Ni cyo cyatumye mwibera abahamya ko muri abana bishe abahanuzi. 32 Uzuza, urugero rwa ba sogokuruza. 33 Yemwe nzoka, yemwe gisekuru cy'inzoka, ni gute ushobora guhunga ikuzimu? 34 Ni cyo gitumye, mboherereje abahanuzi, abanyabwenge n'abanditsi, kandi bamwe muri bo muzabica kandi mubambane; kandi bamwe muri bo muzakubite mu masinagogi yawe, mubatoteze bava mu mujyi bajya mu wundi: 35 Kugira ngo habeho amaraso yose akiranuka yamenetse ku isi, kuva ku maraso y'umukiranutsi Abeli kugeza ku maraso ya Zakariya mwene Barakiya, uwo mwishe hagati y'urusengero n'urutambiro. 36 Ndakubwira nkomeje ko ibyo byose bizaza kuri iki gisekuru. 37 Yerusalemu, Yerusalemu, wica abahanuzi, ukabatera amabuye aboherejwe, ni kangahe naba nateranije abana bawe, nk'uko inkoko ikoranya inkoko zayo munsi y'amababa ye, ariko ntiwabikora! 38 Dore inzu yawe isigaye ari umusaka.
39 Ndababwiye nti: Ntuzongera kumbona, kugeza igihe uzavuga ngo: Uzahirwa mu izina rya Nyagasani arahirwa. UMUTWE WA 24 1 Yesu arasohoka, ava mu rusengero, abigishwa be baza aho ari kugira ngo bamwereke inyubako z'urusengero. 2 Yesu arababwira ati: " Ntimubona ibyo byose? Ndababwira ukuri nti: Ntihazasigara hano ibuye rimwe ku rindi, ritazajugunywa hasi. 3 Yicaye ku musozi wa Elayono, abigishwa baza aho ari bonyine, baravuga bati: “Tubwire, ibyo bizabera ryari?” kandi nikihe kimenyetso kizagaragaza ukuza kwawe, n'imperuka y'isi? 4 Yesu arabasubiza ati: " Witondere ko ntawe ubashuka. 5 Kuko benshi bazaza mu izina ryanjye bakavuga bati 'Ndi Kristo; kandi azayobya benshi. 6 Kandi muzumva intambara n'ibihuha by'intambara: murebe ko mutazahagarika umutima, kuko ibyo byose bigomba kubaho, ariko imperuka ntikiragera. 7 Kuko amahanga azahagurukira kurwanya ishyanga, n'ubwami bukarwanya ubwami, kandi hazabaho inzara, ibyorezo, n'umutingito, ahantu hatandukanye. 8 Ibyo byose ni intangiriro yububabare. 9 Ubwo ni bwo bazagutabara kugira ngo bababare, bakakwica, kandi uzangwa amahanga yose ku bw'izina ryanjye. 10 Hanyuma benshi bazababazwa, bahemukire, kandi banga urunuka. 11 Kandi abahanuzi benshi b'ibinyoma bazahaguruka, kandi bazayobya benshi. 12 Kandi kubera ko ibicumuro bizagwira, urukundo rwa benshi ruzakonja. 13 Ariko uzihangana kugeza ku mperuka, ni ko azakizwa. 14 Kandi ubu butumwa bwiza bw'ubwami buzabwirwa ku isi yose kugira ngo buhamire amahanga yose; hanyuma imperuka izaza. 15 Ubwo rero muzabona ikizira cyo kurimbuka, cyavuzwe na Daniyeli umuhanuzi, uhagarare ahera, (umuntu wese uzasoma, abyumve :) 16 Abari muri Yudaya bahungire ku misozi: 17 Umuntu wese uri ku nzu ntamanuke ngo akure ikintu icyo ari cyo cyose mu nzu ye: 18 Ntureke ngo uwuri mu gasozi agaruke gufata imyenda ye. 19 Muzabona ishyano ababana n'abana, n'abonsa muri iyo minsi! 20 Ariko musenge kugira ngo guhunga kwanyu kutaba mu gihe cy'itumba cyangwa ku munsi w'isabato: 21 Erega icyo gihe hazaba umubabaro ukomeye, utariho kuva isi yaremwa kugeza magingo aya, oya, nta na rimwe bizabaho. 22 Kandi keretse iyo minsi igomba kugabanywa, ntihakagire umuntu ukizwa, ariko ku bw'intore iyo minsi izagabanywa. 23 Noneho nihagira ubabwira ati 'Dore Kristo, cyangwa hano; ntukemere. 24 Kuko hazaduka Kristo w'ibinyoma n'abahanuzi b'ibinyoma, kandi bazerekana ibimenyetso n'ibitangaza bikomeye; ku buryo, niba bishoboka, bazayobya abatoranijwe. 25 Dore nababwiye mbere.
17
MATAYO
UMUTWE WA 25
26 Ni cyo gituma nibakubwira bati 'Dore ari mu butayu; ntusohoke: dore ari mu byumba byihishwa; ntukemere. 27 Kuko inkuba ivuye iburasirazuba, ikamurikira iburengerazuba; niko kuza k'Umwana w'umuntu bizaba. 28 Kuko aho umurambo uri hose, inkona zizateranira hamwe. 29 Ako kanya amakuba y'iyo minsi akimara kwijimye, ukwezi ntikuzamuha umucyo, inyenyeri zigwa mu ijuru, imbaraga zo mu ijuru zizahungabana: 30 Hanyuma hazagaragara ikimenyetso cy'Umwana w'umuntu mu ijuru, hanyuma imiryango yose yo ku isi izaboroga, kandi bazabona Umwana w'umuntu aje mu bicu byo mu ijuru afite imbaraga n'icyubahiro gikomeye. 31 Azohereza abamarayika be n'ijwi rirenga ry'impanda, bateranira hamwe intore ze mu muyaga ine, kuva ku mpera y'ijuru kugera ku rundi. 32 Noneho wige umugani w'igiti cy'umutini; Iyo ishami rye rikiri ryiza, kandi rigatera amababi, uzi ko icyi cyegereje: 33 Namwe rero, nimubona ibyo bintu byose, mumenye ko ari hafi, ndetse no ku muryango. 34 Ndakubwira nkomeje ko iki gisekuru kitazashira, kugeza igihe ibyo byose bizaba. 35 Ijuru n'isi bizashira, ariko amagambo yanjye ntazashira. 36 Ariko uwo munsi n'amasaha nta muntu uzi, oya, nta bamarayika bo mu ijuru, ariko Data wenyine. 37 Ariko nk'uko iminsi ya Noe yari imeze, ni ko no kuza k'Umwana w'umuntu. 38 Nkuko byari bimeze mu minsi yabanjirije umwuzure bariye, baranywa, barashyingiranwa kandi barashyingiranwa, kugeza umunsi Noe yinjiye mu nkuge, 39 Ntiyamenya kugeza igihe umwuzure uza, bose barabatwara; niko kuza k'Umwana w'umuntu bizaba. 40 Icyo gihe babiri bazaba mu murima; umwe azafatwa undi asigare. 41 Abagore babiri bagomba gusya ku ruganda; umwe azafatwa undi asigare. 42 Witondere, kuko utazi isaha Umwami wawe azazira. 43 Ariko menya ibi, ko iyaba nyir'urugo yari azi mu isaha isaha umujura azaza, yari kureba, kandi ntiyemere ko inzu ye isenywa. 44 Namwe rero mwitegure, kuko mu gihe kimwe mutatekereza ko Umwana w'umuntu ataje. 45 None ni nde mugaragu wizerwa kandi w'umunyabwenge, uwo shebuja yagize umutware w'urugo rwe, kugira ngo abahe inyama mu gihe gikwiye? 46 Hahirwa uwo mugaragu, shebuja naza azasanga abikora. 47 Ndakubwira nkomeje ko azamugira umutware ku byo atunze byose. 48 Ariko niba uwo mugaragu mubi azavuga mu mutima we ati: Databuja atinze kuza kwe; 49 Azatangira gukubita bagenzi be, kurya no kunywa hamwe n'abasinzi; 50 Umutware w'uwo mugaragu azaza mu munsi atamureba, kandi mu isaha atabizi, 51 Azamutemagura, amushyirireho umugabane we w'indyarya, hazabaho kurira no guhekenya amenyo.
1 Ubwo ni bwo ubwami bwo mu ijuru buzagereranywa n'inkumi icumi, zafashe amatara yazo, zikajya guhura n'umukwe. 2 Batanu muri bo bari abanyabwenge, batanu muri bo bari abapfu. 3 Abapfu bajyana amatara yabo, ntibajyana amavuta: 4 Ariko abanyabwenge bafata amavuta mu bikoresho byabo n'amatara yabo. 5 Mugihe umukwe yatinze, bose barasinziriye bararyama. 6 Mu gicuku humvikana induru iti: “Dore umukwe araza; sohoka kumusanganira. 7 Abo bakobwa bose barahaguruka, batunganya amatara yabo. 8 Abapfu babwira abanyabwenge bati: 'Duhe amavuta yawe; kuko amatara yacu yazimye. 9 Ariko abanyabwenge baramusubiza bati: "Ntabwo aribyo; kugira ngo hatabaho ibihagije kuri wewe no kuri mwebwe, ariko nimugende aho kubagurisha, mwigure ubwanyu. 10 Bagiye kugura, umukwe araza; Abiteguye binjirana na we mu bukwe, urugi rukinga. 11 Haca haza abandi bakobwa, bavuga bati: “Mwami, Mwami, udukingurire. 12 Ariko arabasubiza ati: "Ni ukuri, ndabibabwiye, sinkuzi." 13 Witondere, kuko utazi umunsi cyangwa isaha Umwana w'umuntu azazamo. 14 Kuko ubwami bwo mu ijuru bumeze nk'umuntu ugenda mu gihugu cya kure, ahamagara abagaragu be, akabaha ibintu bye. 15 Umwe aha impano eshanu, izindi ebyiri, n'indi. kuri buri muntu ukurikije ubushobozi bwe bwinshi; Ako kanya afata urugendo. 16 Hanyuma uwahawe impano eshanu aragenda aracuruza kimwe, abahindura izindi mpano eshanu. 17 Muri ubwo buryo, uwakiriye babiri, yungutse andi abiri. 18 Ariko uwakiriye aragenda, acukura mu isi, ahisha amafaranga ya shebuja. 19 Hashize igihe kinini, umutware w'abo bagaragu araza, abara hamwe na bo. 20 Nuko uwahawe impano eshanu araza azana izindi mpano eshanu, ati: "Mwami, wampaye impano eshanu: dore nungutse iruhande rwabo izindi mpano eshanu. 21 Shebuja aramubwira ati: "Uraho neza, mugaragu mwiza kandi wizerwa: wabaye umwizerwa kuri bike, nzakugira umutware kuri byinshi: winjire mu byishimo bya shobuja." 22 Uwahawe impano ebyiri araza ati: "Mwami, wampaye impano ebyiri: dore nungutse izindi mpano ebyiri iruhande rwabo. 23 Shebuja aramubwira ati: Uraho neza, mugaragu mwiza kandi wizerwa; wabaye umwizerwa kuri bike, nzakugira umutware kuri byinshi: injira mu byishimo bya shobuja. 24 Hanyuma uwakiriye impano imwe araza ati: "Mwami, nakumenye ko uri umuntu ukomeye, usarura aho utabibye, ukegeranya aho utariye." 25 Nagize ubwoba, njya guhisha impano yawe mu isi, dore ko ari wowe ufite. 26 Shebuja aramusubiza ati: "Wowe mugaragu mubi kandi w'ubunebwe, wari uzi ko nsarura aho ntabibye, kandi nkoranyiriza aho ntashye:"
18
MATAYO
27 Ugomba rero gushyira amafaranga yanjye kubavunja, hanyuma nugaruka kwanjye nari kubona ibyanjye nkoresheje inyungu. 28 Noneho rero, umwambure impano, uyihe uwufite impano icumi. 29 Kuko umuntu wese uzahabwa, kandi azaba afite byinshi, ariko udafite azakurwaho n'ibyo afite. 30 Kandi mujugunye umugaragu udafite inyungu mu mwijima w'inyuma: hazabaho kurira no guhekenya amenyo. 31 Igihe Umwana w'umuntu azazira icyubahiro cye, n'abamarayika bera bose hamwe na we, ni bwo azicara ku ntebe y'ubwami bwe: 32 Amahanga yose azateranira imbere ye, kandi azabatandukanya, nk'uko umwungeri agabanya intama ze ihene: 33 Azashyira intama iburyo bwe, ariko ihene ibumoso. 34 Umwami azababwira iburyo bwe ati 'ngwino, wahawe umugisha wa Data, uzaragwa ubwami bwaguteganyirijwe kuva isi yaremwa: 35 Kuko nari inzara, ukampa inyama: Nagize inyota, umpa kunywa: Nari umunyamahanga, uranyakira: 36 Nambaye ubusa, uranyambika: Nari ndwaye, uransura: Nari muri gereza, uraza aho ndi. 37 Noneho abakiranutsi bazamusubiza bati: "Mwami, ubwo twakubonye ushonje, tukakugaburira?" cyangwa ufite inyota, akaguha kunywa? 38 Ni ryari twakubonye turi umunyamahanga, tukakwinjiramo? cyangwa wambaye ubusa, akakwambika? 39 Cyangwa ubwo twakubonye urwaye, cyangwa muri gereza, tuza aho uri? 40 Umwami arabasubiza, arababwira ati 'Ni ukuri ndababwiye nti, nk'uko mwabigiriye umwe muri bato muri bene data, mwabinkoreye. 41 Hanyuma azababwira kandi ibumoso ati: 'Genda, mwavumwe mwe, mwavumwe, mu muriro w'iteka, wateguriwe satani n'abamarayika be: 42 Kuko nashonje, ariko ntimwampa inyama: Nanyotewe, ariko ntimunywa. 43 Nari umunyamahanga, ariko ntiwanyinjije: nambaye ubusa, ariko ntunyambika: abarwayi, na gereza, ariko ntimusura. 44 Noneho bazamusubiza bati: "Mwami, ubwo twakubonye ushonje, cyangwa inyota, cyangwa umunyamahanga, cyangwa twambaye ubusa, cyangwa turwaye, cyangwa muri gereza, ntitugukorere?" 45 Hanyuma azabasubiza, arababwira ati 'Ni ukuri ndababwiye nti, nk'uko mutabigiriye n'umwe muri bo muri bo, ntabwo mwankoreye. 46 Kandi ibyo bizava mu gihano cy'iteka, ariko abakiranutsi bajye mu bugingo bw'iteka.
5 Ariko baravuga bati: "Ntabwo ari ku munsi mukuru, kugira ngo hatabaho umuvurungano mu bantu." 6 Igihe Yesu yari i Betaniya, mu nzu ya Simoni umubembe, 7 Haza umugore umwe ufite agasanduku ka alabastr yamavuta meza cyane, amusuka ku mutwe, yicaye ku nyama. 8 Ariko abigishwa be babibonye bararakara, baravuga bati: “Iyi myanda ni iyihe? 9 Kubanga aya mavuta ashobora kuba yagurishijwe byinshi, agahabwa abakene. 10 Yesu amaze kubyumva, arababwira ati: " Kuki mugore umugore? kuko yankoreye umurimo mwiza. 11 Kuko muhorana abakene buri gihe; ariko njye ntabwo buri gihe. 12 Kuberako yansutseho aya mavuta kumubiri wanjye, yabikoze kugirango mpishe. 13 Ndakubwira nkomeje ko aho ubu butumwa bwiza buzabwirizwa ku isi yose, hazabaho kandi ibyo uyu mugore yakoze, abwire urwibutso rwe. 14 Umwe muri cumi na babiri witwa Yuda Isikariyoti, ajya ku batambyi bakuru, 15 Arababwira ati: "Uzampa iki, nanjye nzamugezaho?" Basezerana na we ibiceri mirongo itatu by'ifeza. 16 Kuva icyo gihe, yashakaga umwanya wo kumuhemukira. 17 Umunsi wa mbere w'umunsi mukuru w'imigati idasembuye abigishwa baza kuri Yesu, baramubaza bati: "Urashaka he ko tugutegurira kurya Pasika?" 18 Na we ati: “ Injira mu mujyi kwa muntu nk'uwo, umubwire uti: Databuja ati: Igihe cyanjye kiregereje; Nzizihiza Pasika iwawe hamwe n'abigishwa banjye. 19 Abigishwa bakora nk'uko Yesu yabashinze; nuko bategura pasika. 20 Bugorobye, yicarana na cumi na babiri. 21 Bakarya, arababwira ati ' Ni ukuri ndababwiye yuko umwe muri mwe azampemukira. 22 Barababara cyane, batangira buri wese muri bo amubwira ati: “Mwami, ni njye? 23 Na we aramusubiza ati: " Undambitse ukuboko mu isahani, ni ko azampemukira." 24 Umwana w'umuntu agenda nk'uko byanditswe kuri we, ariko haragowe uwo Mwana w'umuntu wahemukiwe! byari byiza kuri uriya mugabo niba ataravutse. 25 Yuda wamuhemukiye, aramusubiza ati: Databuja, ni njye? Aramubwira ati: Wavuze. 26 Bakimara kurya, Yesu afata umugati, arawuha umugisha, arawumanyagura, awuha abigishwa ati: “ Fata, urye; uyu ni umubiri wanjye. 27 Afata igikombe, arashimira, arabaha, ati: " Nimunywe mwese; 28 Kuberako aya ari amaraso yanjye yisezerano rishya, yamenetse kuri benshi kugirango bababarirwe ibyaha. 29 Ariko ndabibabwiye nti: "Sinzongera kunywa kuri izo mbuto z'umuzabibu, kugeza uwo munsi nzanywera hamwe nawe mu bwami bwa Data." 30 Bamaze kuririmba indirimbo, basohoka ku musozi wa Elayono. 31 Yesu arababwira ati: " Mwese muzababazwa nanjye muri iri joro, kuko byanditswe ngo nzakubita umwungeri, intama z'ubusho zizatatanyirizwa mu mahanga." 32 Ariko nongeye kuzuka, nzajya imbere yawe i Galilaya.
UMUTWE WA 26 1 Yesu arangije ayo magambo yose, abwira abigishwa be ati: 2 Urabizi ko nyuma y'iminsi ibiri ari umunsi mukuru wa pasika, kandi Umwana w'umuntu yahemukiwe kubambwa. 3 Hanyuma bakoranya abatambyi bakuru, abanditsi, n'abakuru b'abantu, bajya mu ngoro y'umutambyi mukuru witwaga Kayifa, 4 Kandi abaza ko bashobora gufata Yesu mu mayeri, bakamwica.
19
MATAYO
33 Petero aramusubiza ati: "Nubwo abantu bose bazakubabaza kubera wowe, sinzigera mbabaza." 34 Yesu aramubwira ati: Ndakubwira nkomeje ko iri joro, mbere yuko inkoko ibika, uzanyihakana gatatu. 35 Petero aramubwira ati: "Nubwo napfa nawe, sinzakwihakana." Mu buryo nk'ubwo, abigishwa bose bavuze. 36 Hanyuma Yesu araza hamwe na bo ahantu hitwa Getsemani, abwira abigishwa ati: “ Icara hano, ngiye gusenga yonder. 37 Ajyana na Petero n'abahungu bombi ba Zebedayo, atangira kubabara no kuremerwa. 38 Arababwira ati: “ Umutima wanjye urababaje cyane, ndetse n'urupfu, nimugume hano, mundebere hamwe. 39 Agenda kure gato, yikubita hasi yubamye, arasenga, avuga ati: "Dawe, nimba bishoboka, reka iki gikombe kinkureho, ariko atari uko nshaka, ariko nk'uko ubishaka." 40 Yegera abigishwa, abasanga basinziriye, abwira Petero ati: " None se, ntushobora kundeba isaha imwe? 41 Witondere kandi usenge, kugira ngo utinjira mu bigeragezo: umwuka ubishaka, ariko umubiri ufite intege nke. 42 Yongera kugenda ku ncuro ya kabiri, arasenga, avuga ati: "Dawe, nimba iki gikombe kitazavaho, kiretse ntanywa, ugushaka kwawe." 43 Araza, basanga basinziriye, kuko amaso yabo yari aremereye. 44 Arabasiga, arongera aragenda, asenga ubugira gatatu, avuga ayo magambo. 45 Hanyuma araza abigishwa be, arababwira ati: " Sinzira nonaha, muruhuke. Dore igihe kiregereje, kandi Umwana w'umuntu yahemukiwe mu maboko y'abanyabyaha. 46 Haguruka, reka tugende: dore ari hafi yangambaniye. 47 Akivuga, Yuda, umwe muri cumi na babiri, araza, ajyana na we imbaga y'abantu benshi bafite inkota n'inkoni, uhereye ku batambyi bakuru n'abakuru b'abantu. 48 Noneho uwamuhemukiye abaha ikimenyetso, ati: 'Uwo nzasoma, uwo ni we: mumufate. 49 Ako kanya yegera Yesu, aramubwira ati “Ndakuramutsa, shobuja; aramusoma. 50 Yesu aramubaza ati “ Mugenzi, kuki uza? Baraza, barambika ibiganza kuri Yesu, baramujyana. 51 Dore umwe muri bo bari kumwe na Yesu arambura ukuboko, akuramo inkota, akubita umugaragu w'umutambyi mukuru, amukubita ugutwi. 52 Yesu aramubwira ati: “ Ongera ushyire inkota yawe mu mwanya we, kuko abafata inkota bose bazarimburwa n'inkota. 53 Uratekereza ko ubu ntashobora gusenga Data, kandi ubu azampa legiyoni zirenga cumi na zibiri z'abamarayika? 54 Ariko none ni gute ibyanditswe bizasohora, bityo bigomba kuba? 55 Muri iyo saha nyene, Yesu abwira rubanda ati: " Urasohoka uhanganye n'umujura ufite inkota n'inkoni zo kunjyana?" Buri munsi nicaraga hamwe nawe mwigisha mu rusengero, ariko ntimwamfashe. 56 Ariko ibyo byose byakozwe, kugira ngo ibyanditswe by'abahanuzi bisohore. Abigishwa bose baramutererana, barahunga. 57 Abari bafashe Yesu bamujyana kwa Kayifa umutambyi mukuru, aho abanditsi n'abakuru bari bateraniye.
58 Ariko Petero aramukurikira kugera ku ngoro y'umutambyi mukuru, arinjira, yicarana n'abagaragu kugira ngo babone imperuka. 59 Abaherezabitambo bakuru, abakuru, n'inama yose, bashakira Yesu ibinyoma kugira ngo bamwice. 60 Ariko ntihagira n'umwe ubona: yego, nubwo abatangabuhamya benshi b'ibinyoma baje, ariko basanga nta n'umwe. Ubwanyuma haje abatangabuhamya babiri b'ibinyoma, 61 Na we ati: Uyu mugenzi ati: Ndashoboye gusenya urusengero rw'Imana, no kurwubaka mu minsi itatu. 62 Umutambyi mukuru arahaguruka, aramubaza ati: “Nta cyo usubiza? ni ubuhe buhamya abo bakurega? 63 Ariko Yesu araceceka. Umutambyi mukuru aramusubiza ati: "Ndagusezeranije n'Imana nzima, ko utubwira niba uri Kristo, Umwana w'Imana. 64 Yesu aramubwira ati: Waravuze uti: Nyamara ndakubwira nti: Nyuma y'ibyo uzabona Umwana w'umuntu yicaye iburyo bw'imbaraga, akaza mu bicu byo mu ijuru. 65 Umutambyi mukuru akodesha imyenda ye, avuga ati: 'Yatutse Imana; ni ubuhe bukene dukeneye bw'abatangabuhamya? dore, none mwumvise gutuka kwe. Utekereza iki? Baramusubiza bati: "Afite icyaha cyo gupfa. 67 Hanyuma bamucira amacandwe mu maso, baramukubita; n'abandi bamukubise ibiganza, 68 Bavuga bati: “Mwahanure, wowe Kristo, ni nde wagukubise? 69 Petero yicara hanze mu ngoro, umukobwa aramwegera, aramubwira ati “Nawe wari kumwe na Yesu w'i Galilaya. 70 Ariko ahakana imbere yabo bose, arababwira ati 'Sinzi ibyo muvuga. 71 Asohoka mu rubaraza, undi muja aramubona, abwira abari aho ati: “Uyu mugenzi we yari kumwe na Yesu w'i Nazareti. 72 Yongera guhakana indahiro, sinzi uwo muntu. 73 Hashize akanya, abasanga bahagaze aho, babwira Petero bati: "Ni wowe rwose uri umwe muri bo; kuko imvugo yawe irakubabaza. 74 Aca atuka, arahira, avuga ati: "Ntabwo nzi uwo muntu." Ako kanya abakozi b'inkoko. 75 Petero yibuka ijambo rya Yesu rimubwira riti: Mbere yuko inkoko ibika, uzanyihakana gatatu. Arasohoka, ararira cyane. UMUTWE WA 27 1 Bukeye bwaho, abatambyi bakuru n'abakuru b'abantu bose bagisha inama Yesu ngo bamwice: 2 Bamaze kumuboha, baramujyana, bamuha Ponsiyo Pilato guverineri. 3 Yuda wari wamuhemukiye, abonye ko yaciriweho iteka, arihana, yongera kuzana ibiceri mirongo itatu by'ifeza ku batambyi bakuru n'abakuru, 4 Ndavuga nti: Nacumuye kuko nahemukiye amaraso y'inzirakarengane. Baramubaza bati: "Ibyo ni ibiki kuri twe?" reba kuri ibyo. 5 Ajugunya ibiceri by'ifeza mu rusengero, aragenda, aragenda arimanika. 6 Abatambyi bakuru bafata ibiceri by'ifeza, baravuga bati: "Ntabwo byemewe kubishyira mu isanduku, kuko ari igiciro cy'amaraso."
20
MATAYO
7 Bagira inama, bagura hamwe n'umurima w'umubumbyi, kugira ngo bashyingure abanyamahanga. 8 Ni yo mpamvu uwo murima witwaga, Umurima w'amaraso, kugeza na n'ubu. 9 Hanyuma umuhanuzi Jeremy yavugaga, asohoza ati: 'Batwara ibiceri mirongo itatu by'ifeza, igiciro cy'uwahawe agaciro, abo bo mu Bisirayeli baha agaciro; 10 Yabahaye umurima w'umubumbyi, nk'uko Uhoraho yanshizeho. 11 Yesu ahagarara imbere ya guverineri, guverineri aramubaza ati “uri Umwami w'Abayahudi? Yesu aramubwira ati: Uravuze. 12 Igihe yashinjwaga abatambyi bakuru n'abakuru, nta cyo yashubije. 13 Pilato aramubaza ati: Ntiwumva ibintu bangahe bagushinja? 14 Aramusubiza ngo nta jambo na rimwe; ku buryo guverineri yatangajwe cyane. 15 Muri uwo munsi mukuru, guverineri ntiyari asanzwe arekurira abantu imfungwa, bashaka. 16 Icyo gihe bari bafite imfungwa izwi cyane yitwa Baraba. 17 Ni cyo gitumye bakoranira hamwe, Pilato arababwira ati “Mbababarira nde? Baraba, cyangwa Yesu witwa Kristo? 18 Kuko yari azi ko bamugiriye ishyari. 19 Igihe yari yicaye ku ntebe y'urubanza, umugore we aramutumaho ati: “Ntacyo ugira kuri uriya mugabo w'intabera, kuko uyu munsi nababajwe cyane n'inzozi kubera we. 20 Ariko abatambyi bakuru n'abakuru bemeza rubanda ko bagomba kubaza Baraba, bakarimbura Yesu. 21 Guverineri arabasubiza ati: "Niba mwembi murekure? Baravuga bati: Baraba. 22 Pilato arababwira ati: "Noneho nkore iki Yesu witwa Kristo?" Bose baramubwira bati: "Reka abambwe." 23 Guverineri aramubaza ati “Kuki yakoze ikibi? Ariko barataka cyane, bavuga bati: “Reka abambwe. 24 Pilato abonye ko ntacyo ashobora gutsinda, ahubwo ko habaye umuvurungano, afata amazi, yoza intoki imbere y'imbaga y'abantu, ati: "Ndi umwere w'amaraso y'uyu mukiranutsi: mubirebe." 25 Hanyuma asubiza abantu bose, ati: "Amaraso ye ari kuri twe no ku bana bacu." 26 Hanyuma arekura Baraba kuri bo, amaze gukubita Yesu, amutanga ngo abambwe. 27 Abasirikare ba guverineri bajyana Yesu mu cyumba rusange, bateranira hamwe n'abasirikare bose. 28 Baramwambura, bamwambika umwenda utukura. 29 Bamaze kwambika ikamba ry'amahwa, bamushyira ku mutwe, n'urubingo mu kuboko kwe kw'iburyo. Bapfukama imbere ye, baramushinyagurira bati: “Ndakuramutsa, mwami w'Abayahudi! 30 Bamucira amacandwe, bafata urubingo, bamukubita ku mutwe. 31 Inyuma y'ivyo, baramushinyagurira, bamwambura ikanzu, bamwambika impuzu, bamujyana kumubamba. 32 Basohoka, basanga umugabo w'i Sirene, Simoni mu izina rye, bamuhatira kwikorera umusaraba we. 33 Bageze ahantu hitwa Golgota, ni ukuvuga ahantu h'igihanga, 34 Bamuha vinegere yo kunywa ivanze na gall, kandi amaze kuryoherwa, ntiyanywa.
35 Bamubamba ku musaraba, bagabana imyambaro ye, bagabana ubufindo kugira ngo bisohore nk'uko byavuzwe n'umuhanuzi, Basangira imyenda yanjye muri bo, kandi bambaye ubufindo. 36 Baricara bamureba aho. 37 Ushyireho umutwe we ibirego yanditse, UYU NI YESU UMWAMI W'ABAYAHUDI. 38 Hariho n'abajura babiri babambwe hamwe na we, umwe iburyo, undi ibumoso. 39 Abanyuze hafi ye baramutuka, bazunguza imitwe, 40 Ati: "Wowe usenya urusengero ukarwubaka mu minsi itatu, ikize. Niba uri Umwana w'Imana, manuka uve kumusaraba. 41 Mu buryo nk'ubwo, abatambyi bakuru bamusebya, hamwe n'abanditsi n'abakuru, baravuze bati: 42 Yakijije abandi; ubwe ntashobora gukiza. Niba ari Umwami wa Isiraheli, reka noneho amanuke avuye ku musaraba, natwe tuzamwemera. 43 Yiringiye Imana; reka amurokore nonaha, niba abishaka, kuko yavuze ati: Ndi Umwana w'Imana. 44 Abajura na bo babambanywe na we, bajugunya kimwe mu menyo ye. 45 Kuva mu isaha ya gatandatu, haba umwijima mu gihugu cyose kugeza ku isaha ya cyenda. 46 Ahagana mu isaha ya cyenda Yesu ararira n'ijwi rirenga ati: Eli, Eli, lama sabachthani? ni ukuvuga ngo, Mana yanjye, Mana yanjye, kuki wantaye? 47 Bamwe muri bo bahagaze aho, bumvise ibyo, baravuga bati: “Uyu muntu ahamagara Eliya. 48 Ako kanya, umwe muri bo ariruka, afata umugozi, yuzuza vinegere, awushyira ku rubingo, amuha kunywa. 49 Abandi baravuga bati: Reka, reka turebe niba Elias azaza kumukiza. 50 Yesu, amaze kongera kurira n'ijwi rirenga, atanga umwuka. 51 Dore umwitero w'urusengero watanyaguwe mo kabiri kuva hejuru kugeza hasi; isi iranyeganyega, urutare rurashwanyuka; 52 Imva zirakingurwa; n'imibiri myinshi yabatagatifu baryamye irahaguruka, 53 Asohoka mu mva amaze kuzuka, yinjira mu mujyi wera, abonekera benshi. 54 Umutware utwara umutwe w'abasirikare, hamwe n'abari kumwe na we, bareba Yesu, babonye umutingito, n'ibikorwa byose, baratinya cyane, baravuga bati: “Mu byukuri uyu yari Umwana w'Imana. 55 Abagore benshi bari aho kure cyane, bakurikira Yesu ukomoka i Galilaya, bamukorera: 56 Muri bo harimo Mariya Magadalena, na Mariya nyina wa Yakobo na Yose, na nyina w'abana ba Zebedayo. 57 Bugorobye, haza umukire wa Arimataya, witwaga Yozefu, na we ubwe yari umwigishwa wa Yesu: 58 Ajya kwa Pilato, yinginga umurambo wa Yesu. Pilato ategeka umurambo. 59 Yosefu amaze gufata umurambo, awuzinga mu mwenda wera, 60 Ashyira mu mva ye bwite yari yaracukuye mu rutare, maze azinga ibuye rinini ku muryango w'imva, aragenda. 61 Hariho Mariya Magadalena, undi Mariya, yicaye imbere y'imva. 62 Bukeye bwaho, bukurikira umunsi wo kwitegura, abatambyi bakuru n'Abafarisayo bateranira kwa Pilato,
21
MATAYO
63 Tuvuze, Databuja, twibutse ko uwo mushukanyi yavuze, akiri muzima, Nyuma y'iminsi itatu nzazuka. 64 Tegeka rero ko imva ikorwa neza kugeza ku munsi wa gatatu, kugira ngo abigishwa be bataza nijoro, bakamwiba, bakabwira rubanda bati: yazutse mu bapfuye, bityo ikosa rya nyuma rizaba ribi kuruta irya mbere. 65 Pilato arababwira ati: "Mufite isaha: genda, ugende neza uko ushoboye." 66 Baragenda, bemeza imva neza, bafunga ibuye, bashiraho isaha. UMUTWE WA 28 1 Isabato irangiye, kuko bwatangiye gucya bugana ku munsi wa mbere w'icyumweru, haza Mariya Magadalena na Mariya bandi kureba imva. 2 Dore umutingito ukomeye, kuko umumarayika wa Nyagasani yamanutse ava mu ijuru, araza asubiza inyuma ibuye riva ku muryango, aricara. 3 Isura ye yari imeze nk'umurabyo, imyenda ye yera nk'urubura: 4 Abamurinda baramutinya, bahinduka nk'abapfuye. 5 Umumarayika aramusubiza, abwira abo bagore ati: Ntutinye, kuko nzi ko ushaka Yesu wabambwe. 6 Ntabwo ari hano, kuko yazutse nk'uko yabivuze. Ngwino, urebe aho Uwiteka aryamye. 7 Genda vuba, ubwire abigishwa be ko yazutse mu bapfuye; nuko abona imbere yawe muri Galilaya; niho uzamubona: dore nakubwiye. 8 Bagenda vuba bava mu mva bafite ubwoba n'ibyishimo byinshi; yiruka kugira ngo abwire abigishwa be ijambo. 9 Bagiye kubwira abigishwa be, Yesu arabasanga, arababwira ati “ Ndakuramutsa. Baraza bamufata ibirenge, baramuramya. 10 Yesu arababwira ati: ' Ntutinye, genda ubwire abavandimwe banjye ko bagiye i Galilaya, ni ho bazambona. 11 Baragenda, dore bamwe mu barinzi binjira mu mujyi, bereka abatambyi bakuru ibyakozwe byose. 12 Bakoranira hamwe n'abakuru, bakagira inama, baha abasirikare amafaranga menshi, 13 Bati: Vuga, abigishwa be baza nijoro, baramwiba turyamye. 14 Niba ibi bigeze mu matwi ya guverineri, tuzamwemeza, kandi turakurindire. 15 Nuko bafata amafaranga, bakora nk'uko bigishijwe: kandi iri jambo rikunze kuvugwa mu Bayahudi kugeza na n'ubu. 16 Abigishwa cumi n'umwe bajya i Galilaya, ku musozi Yesu yabashizeho. 17 Bamubonye baramuramya, ariko bamwe barashidikanya. 18 Yesu araza, ababwira ati: “ Imbaraga zose nahawe mu ijuru no mu isi. 19 Nimugende rero, mwigishe amahanga yose, mubabatiza mu izina rya Data, n'Umwana, n'Umwuka Wera: 20 Mubigishe kubahiriza ibintu byose nababwiye byose, kandi, ndi kumwe nawe, kugeza n'imperuka y'isi. Amen.
22
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
26 Umwuka wanduye umaze kumutanyagura, ararira n'ijwi rirenga, asohoka muri we. 27 Bose baratangara, ku buryo babajije hagati yabo bati: “Iki ni ikihe? ni izihe nyigisho nshya? kuko afite ubutware ategeka imyuka ihumanye, kandi baramwumvira. 28 Ako kanya, icyamamare cye gikwira mu karere kose ka Galilaya. 29 Bakimara gusohoka mu isinagogi, binjira mu nzu ya Simoni na Andereya, ari kumwe na Yakobo na Yohana. 30 Ariko nyina wa muka Simoni yari aryamye kubera umuriro, anon baramubwira. 31 Araza, amufata ukuboko, aramuterura; ako kanya umuriro uramusiga, arabakorera. 32 Bugorobye, izuba rirenze, bamuzanira abarwaye bose, n'abari bafite abadayimoni. 33 Umujyi wose ukoranira ku muryango. 34 Akiza benshi bari barwaye indwara zitandukanye, yirukana abadayimoni benshi; kandi ntiyababajwe n'amashitani kuvuga, kuko bari bamuzi. 35 Mu gitondo, arabyuka cyane mbere y'umunsi, arasohoka, asohoka mu bwigunge, asenga. 36 Simoni n'abari kumwe na we baramukurikira. 37 Bamubonye, baramubwira bati: “Abantu bose baragushaka. 38 Arababwira ati: “ Reka tujye mu migi itaha, kugira ngo nahabwirireyo, kuko ari yo mpamvu naje.” 39 Abwiriza mu masinagogi yabo muri Galilaya yose, yirukana abadayimoni. 40 Haza umubembe, aramwinginga, aramupfukama, aramubwira ati: "Niba ubishaka, ushobora kunsukura." 41 Yesu, abigiranye impuhwe, arambura ukuboko, aramukoraho, aramubwira ati “ Nzabikora; kugira isuku. 42 Akimara kuvuga, ako kanya ibibembe biramuvaho, arahanagurwa. 43 Aramushinja cyane, ahita amwohereza. 44 Aramubwira ati: " Ntukagire uwo ubwira umuntu uwo ari we wese, ariko genda, wiyereke umutambyi, maze utange ibyo woza ibyo Mose yategetse, kugira ngo abahamire." 45 Ariko arasohoka, atangira kubitangaza byinshi, maze atwika mu mahanga, ku buryo Yesu atagishoboye kwinjira mu mujyi ku mugaragaro, ariko akaba atari mu butayu, nuko baza aho ari buri gihembwe.
UMUTWE WA 1 1 Intangiriro y'ubutumwa bwiza bwa Yesu Kristo, Umwana w'Imana; 2 Nkuko byanditswe mu bahanuzi, Dore ntumye intumwa yanjye imbere yawe, izategura inzira yawe imbere yawe. 3 Ijwi ry'umuntu urira mu butayu, “Tegura inzira y'Uwiteka, uhindure inzira ze. 4 Yohana yabatije mu butayu, abwiriza umubatizo wo kwihana kugirango ibabarirwe ibyaha. 5 Abasohoka mu gihugu cyose cya Yudaya, na Yeruzalemu, bose barabatizwa mu ruzi rwa Yorodani, bemera ibyaha byabo. 6 Yohana yari yambaye umusatsi w'ingamiya, n'umukandara w'uruhu mu rukenyerero; kandi yariye inzige n'ubuki bwo mu gasozi; 7 Kandi arabwiriza, avuga ati: “Haje umuntu unkomeye kundusha, inkweto z'inkweto zanjye sinkwiriye kunama no gufungura. 8 Nukuri narabatijwe n'amazi, ariko azabatizwa n'Umwuka Wera. 9 Muri iyo minsi, Yesu akomoka i Nazareti y'i Galilaya, abatizwa na Yohani muri Yorodani. 10 Ako kanya asohoka mu mazi, abona ijuru ryakingutse, Umwuka ameze nk'inuma imanuka kuri we: 11 Humvikana ijwi riva mu ijuru rivuga riti: 'Uri Umwana wanjye nkunda cyane, ndishimye cyane. 12 Ako kanya Umwuka amujyana mu butayu. 13 Ahamara iminsi mirongo ine mu butayu, agerageza Satani. kandi yari kumwe n'inyamaswa zo mu gasozi; abamarayika baramukorera. 14 Yohani amaze gufungwa, Yesu yinjira muri Galilaya, abwiriza ubutumwa bwiza bw'ubwami bw'Imana, 15 Kandi bati: " Igihe kirageze, kandi ubwami bw'Imana buri hafi: nimwihane, mwizere ubutumwa bwiza. 16 Akigenda ku nyanja ya Galilaya, abona Simoni na murumuna we Andereya batera inshundura mu nyanja, kuko bari abarobyi. 17 Yesu arababwira ati: " Nimuze mundebere, nzakugira abarobyi b'abantu." 18 Ako kanya bareka inshundura zabo, baramukurikira. 19 Amaze kugenda gatoya, abona Yakobo mwene Zebedayo na murumuna we Yohani na bo bari mu bwato basana inshundura zabo. 20 Ako kanya abahamagara, basiga se Zebedee mu bwato hamwe n'abagaragu bahembwa, baramukurikira. 21 Bajya i Kaperinawumu; ako kanya ku munsi w'isabato, yinjira mu isinagogi, arigisha. 22 Batangazwa n'inyigisho ze, kuko yabigishaga nk'umuntu ufite ubutware, atari nk'abanditsi. 23 Mu isinagogi yabo hari umuntu ufite umwuka wanduye; arataka ati: 24 Bati: Reka twenyine; dukore iki, wowe Yesu w'i Nazareti? waje kuturimbura? Ndakuzi uwo uriwe, Uwera w'Imana. 25 Yesu aramucyaha, aramubwira ati ' ceceka, uve muri we.
UMUTWE WA 2 1 Yongera kwinjira i Kaperinawumu nyuma y'iminsi mike. bamenyesha ko yari mu nzu. 2 Ako kanya abantu benshi baraterana, ku buryo nta mwanya wo kubakira, oya, ndetse no ku muryango, nuko ababwira ijambo. 3 Baramwegera, bazana umuntu urwaye ubumuga, wabyaye bane. 4 Bashobora kutamwegera ngo bamutangaze, bavumbura igisenge aho yari ari, bamaze kumena, barambura uburiri aho abarwayi b'ubumuga baryamye. 5 Yesu abonye kwizera kwabo, abwira abarwayi b'ubumuga, Mwana wanjye, imbabazi zawe. 6 Ariko hari abanditsi bamwe bicaye, batekereza mu mitima yabo, 7 Kuki uyu mugabo avuga gutukana? Ninde ushobora kubabarira ibyaha uretse Imana yonyine?
23
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
UMUTWE WA 3
8 Ako kanya Yesu amaze kubona mu mwuka we ko batekereza muri bo, arababwira ati: " Kuki mutekereza ibi mu mitima yanyu? 9 Niba byoroshye kubwira abarwayi b'ubumuga, ibyaha byawe birababariwe; cyangwa kuvuga ngo, Haguruka, ufate uburiri bwawe, ugende? 10 Ariko kugira ngo mumenye ko Umwana w'umuntu afite imbaraga zo kubabarira ibyaha, (abwira abarwayi b'ubumuga,) 11 Ndakubwiye nti: Haguruka, fata uburiri bwawe, winjire mu nzu yawe. 12 Ako kanya arahaguruka, afata uburiri, asohoka imbere yabo bose. ku buryo bose batangaye, bahimbaza Imana, bati: "Ntabwo twigeze tubibona kuri ubu buryo. 13 Arongera asohoka ku nkombe y'inyanja; rubanda rwose baramwegera, arabigisha. 14 Ahanyuze, abona Lewi mwene Alufeyi yicaye ku musoro, aramubwira ati “ Nkurikira.” Arahaguruka aramukurikira. 15 Yesu amaze kwicara ku nyama mu nzu ye, abasoresha n'abanyabyaha benshi bicara hamwe na Yesu n'abigishwa be, kuko ari benshi, baramukurikira. 16 Abanditsi n'Abafarisayo babonye asangira n'abasoresha n'abanyabyaha, babwira abigishwa be bati: “Bishoboka bite ko asangira kandi akanywa n'abasoresha n'abanyabyaha? 17 Yesu amaze kubyumva, arababwira ati: " Abuzuye bose ntibakenera umuganga, ahubwo ni abarwaye: Sinazanywe no guhamagarira abakiranutsi, ahubwo nahamagariye abanyabyaha kwihana." 18 Abigishwa ba Yohani n'Abafarisayo bajyaga basiba, baraza baramubaza bati 'Kuki abigishwa ba Yohana n'Abafarisayo basiba, ariko abigishwa bawe ntibisonzesha? 19 Yesu arababwira ati: “ Abana b'umukwe barashobora kwiyiriza ubusa, mu gihe umukwe ari kumwe na bo? igihe cyose bafite umukwe hamwe nabo, ntibashobora kwiyiriza ubusa. 20 Ariko iminsi izagera, ubwo umukwe azabamburwa, hanyuma biyiriza ubusa muri iyo minsi. 21 Nta muntu wadoda umwenda mushya ku mwenda ushaje: bitabaye ibyo igipande gishya cyuzura gikuraho ibya kera, kandi ubukode bwarushijeho kuba bubi. 22 Kandi nta muntu ushyira divayi nshya mu macupa ashaje: naho ubundi divayi nshya yaturika amacupa, na divayi irasesekara, amacupa arangirika, ariko divayi nshya igomba gushyirwa mu macupa mashya. 23 Ku munsi w'isabato, anyura mu mirima y'ibigori. Abigishwa be batangira kugenda, guca ibigori. 24 Abafarisayo baramubaza bati: “Dore kuki bakora ku isabato, bitemewe? 25 Arababwira ati: “ Ntimwigeze musoma ibyo Dawidi yakoze, igihe yari akeneye, kandi yari ashonje, we n'abari kumwe na we? 26 Ni gute yinjiye mu nzu y'Imana mu gihe cya Abiathar umutambyi mukuru, akarya umutsima utemerewe kurya, ariko ukaba abatambyi, akaha n'abari kumwe na we? 27 Arababwira ati: “ Isabato yaremewe umuntu, ntabwo yaremewe umuntu ku isabato: 28 Ni yo mpamvu Umwana w'umuntu ari Umwami w'isabato.
1 Yongera kwinjira mu isinagogi; kandi hari umugabo wari ufite ikiganza cyumye. 2 Baramwitegereza, niba azamukiza ku munsi w'isabato; kugira ngo bamushinje. 3 Abwira umuntu wari ufite ukuboko kwumye, Haguruka. 4 Arababwira ati: “ Biremewe gukora ibyiza ku munsi w'isabato, cyangwa gukora ibibi? kurokora ubuzima, cyangwa kwica? Ariko baracecetse. 5 Amaze kubareba hirya no hino n'uburakari, ababajwe no gukomera kw'imitima yabo, abwira uwo muntu, arambura ukuboko. Arambura ukuboko, ukuboko kwe kugarura ukundi. 6 Abafarisayo barasohoka, bahita bagisha inama Herode kugira ngo bamurimbure. 7 Ariko Yesu yikuramo abigishwa be ku nyanja, imbaga nyamwinshi y'i Galilaya iramukurikira, no muri Yudaya, 8 Kuva i Yeruzalemu, no muri Idumaya, no hakurya ya Yorodani; Bavuga ibyerekeye Tiro na Sidoni, imbaga nyamwinshi, bumvise ibintu bikomeye yakoze, baza aho ari. 9 Abwira abigishwa be, ngo ubwato buto bumutegereze kubera imbaga y'abantu, kugira ngo batamuterana. 10 Kuko yakijije benshi; ku buryo bamuhatiye ngo amukoreho, nk'uko benshi bari bafite ibyorezo. 11 Imyuka mibi, bamubonye, yikubita imbere ye, barataka bati: "Uri Umwana w'Imana." 12 Arababuza cyane ko batagomba kumumenyekanisha. 13 Azamuka umusozi, ahamagara uwo ashaka, baramwegera. 14 Ashiraho cumi na babiri, kugira ngo babane na we, kugira ngo abohereze kubwiriza, 15 Kandi kugira imbaraga zo gukiza indwara, no kwirukana amashitani: 16 Simoni amwita Petero; 17 Yakobo mwene Zebedayo na Yohani umuvandimwe wa Yakobo; maze abita Boanerges, aribyo, Abahungu b'inkuba: 18 Andereya, Filipo, Bartholomew, Matayo, Tomasi, na Yakobo mwene Alufayo, Tadayo, na Simoni Umunyakanani, 19 Yuda Isikariyoti na we amuhemukira, binjira mu nzu. 20 Rubanda rwongera guhurira hamwe, ku buryo batashoboraga kurya cyane imigati. 21 Incuti ze zimaze kubyumva, barasohoka baramufata, kuko bavugaga bati: “Ari wenyine.” 22 Abanditsi bamanuka bava i Yeruzalemu baravuga bati: Afite Bezebub, kandi umutware w'abadayimoni yirukana abadayimoni. 23 Arabahamagara, arababwira mu migani ati: " Nigute Satani yirukana Satani?" 24 Kandi niba ubwami bwigabanyijemo ubwabwo, ubwo bwami ntibushobora kwihagararaho. 25 Niba inzu yigabanyijemo, iyo nzu ntishobora kwihagararaho. 26 Niba Satani yihagurukiye kurwanya, akicamo ibice, ntashobora kwihagararaho, ariko afite iherezo. 27 Nta muntu ushobora kwinjira mu nzu y'umuntu ukomeye, ngo yangize ibintu bye, keretse abanza guhambira umunyembaraga; hanyuma azonona inzu ye. 28 Ndakubwira nkomeje ko ibyaha byose bizababarirwa abana b'abantu, no gutukana aho bazatuka:
24
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
29 Ariko uzatuka Umwuka Wera ntazigera ababarirwa, ahubwo afite ibyago byo gucirwaho iteka: 30 Kuberako bavugaga bati: Afite umwuka wanduye. 31 Haza abavandimwe be na nyina, bahagaze hanze, baramutumaho, baramuhamagara. 32 Rubanda baramwicaraho, baramubwira bati: “Dore nyoko n'abavandimwe bawe batagushaka. 33 Arabasubiza ati: “ Mama ni nde, cyangwa abavandimwe banjye?” 34 Yitegereza hirya no hino abari bamwicayeho, arababaza ati “ Dore mama na barumuna banjye! 35 Umuntu wese uzakora ibyo Imana ishaka, ni musaza wanjye, mushiki wanjye na mama.
21 Arababwira ati: “ Ese buji yazanwa munsi y'igituba, cyangwa munsi y'igitanda? kandi ntugomba gushyirwa ku buji? 22 Kuberako nta kintu cyihishe, kitazagaragara; nta kintu na kimwe cyigeze kibikwa ibanga, ariko ko kigomba kuza mu mahanga. 23 Niba hari umuntu ufite amatwi yo kumva, niyumve. 24 Arababwira ati: ' Mwitondere ibyo mwumva, muzapima urugero muzabapima, kandi abumva bazahabwa byinshi. 25 Kuko uwufite, azahabwa, kandi udafite, azamuvana mu byo afite. 26 Na we ati: N'ubwami bw'Imana niko umuntu yatera imbuto mu butaka; 27 Kandi agomba gusinzira, akazamuka ijoro n'umurango, imbuto zikamera kandi zigakura, ntazi uko. 28 Kuko isi yera imbuto ze; ubanza icyuma, hanyuma ugutwi, nyuma yibigori byuzuye mumatwi. 29 Ariko imbuto zimaze kwera, ahita ashyira umuhoro, kuko ibisarurwa bigeze. 30 Na we ati: Ni he tuzagereranya ubwami bw'Imana? cyangwa nikihe kigereranyo tuzagereranya? 31 Ni nk'ingano y'imbuto ya sinapi, iyo ibibwe mu isi, iba munsi y'imbuto zose ziri ku isi: 32 Ariko iyo ibibwe, irakura, ikaruta ibimera byose, ikarasa amashami manini; kugirango inyoni zo mu kirere zishobore gucumbika munsi yigitutu cyacyo. 33 Akoresheje iyo migani myinshi, ababwira ijambo, nk'uko bashoboye kubyumva. 34 Ariko nta mugani yababwiye, kandi igihe bari bonyine, abwira abigishwa be byose. 35 Uwo munsi, nimugoroba, arababwira ati: " Reka tunyure hakurya." 36 Bamaze kwirukana rubanda, baramujyana nk'uko yari mu bwato. Kandi hariho na we andi mato mato. 37 Haza umuyaga mwinshi w'umuyaga, imiraba ikubita mu bwato, ku buryo bwari bwuzuye. 38 Kandi yari mu gice cy'inyuma cy'ubwato, asinziriye ku musego, baramukangura, baramubwira bati: Databuja, ntubona ko turimbuka? 39 Arahaguruka, acyaha umuyaga, abwira inyanja ati: “ Amahoro. Umuyaga urahagarara, haba ituze ryinshi. 40 Arababaza ati: “ Kubera iki mutinya? ni gute mutizera? 41 Baratinya cyane, barabwirana bati: "Uyu ni umuntu ki, ko n'umuyaga n'inyanja byumvira?"
UMUTWE WA 4 1 Yongera gutangira kwigisha ku nkombe z'inyanja, maze abantu benshi bateranira hamwe, yinjira mu bwato yicara mu nyanja. imbaga yose yari hafi y'inyanja ku butaka. 2 Abigisha ibintu byinshi akoresheje imigani, ababwira mu nyigisho ze, 3 Umva; Dore, hasohotse umubibyi wo kubiba: 4 Amaze kubiba, bamwe bagwa iruhande, inyoni zo mu kirere ziraza zirazirya. 5 Bamwe bagwa hasi yubuye, aho itari ifite isi nyinshi; ako kanya iraduka, kuko itari ifite ubujyakuzimu bw'isi: 6 Ariko izuba rirashe, ryaka; kandi kubera ko idafite imizi, yarumye. 7 Bamwe bagwa mu mahwa, amahwa arakura, arayiniga, ariko ntiyera imbuto. 8 Abandi bagwa ku butaka bwiza, bera imbuto zera kandi ziyongera; akabyara, nka mirongo itatu, na mirongo itandatu, n'ijana. 9 Arababwira ati: ' Ufite amatwi yo kumva, niyumve. 10 Igihe yari wenyine, abari hafi ye na cumi na babiri bamubaza uwo mugani. 11 Arababwira ati: " Mwahawe kumenya ibanga ry'ubwami bw'Imana, ariko abari hanze, ibyo byose bikorwa mu migani:" 12 Kubona bashobora kubona, ntibabimenye; no kumva bashobora kumva, kandi ntibabyumve; kugira ngo igihe icyo ari cyo cyose batahinduke, kandi ibyaha byabo ntibababarirwe. 13 Arababwira ati: " Ntimuzi uyu mugani?" none nigute uzamenya imigani yose? 14 Umubibyi abiba ijambo. 15 Kandi abo ni bo ku ruhande, aho ijambo ryabibwe; ariko bamaze kubyumva, Satani araza ako kanya, akuraho ijambo ryabibwe mu mitima yabo. 16 Kandi ibyo ni byo byabibwe ku butaka bw'amabuye; ninde, iyo bumvise ijambo, bahita bakira banezerewe; 17 Kandi ntugire imizi muri bo, bityo wihangane ariko mu gihe runaka: nyuma, iyo havutse imibabaro cyangwa gutotezwa kubera ijambo, bahita bararakara. 18 Kandi abo ni bo babibwe mu mahwa; nko kumva ijambo, 19 Kandi guhangayikishwa n'iyi si, n'uburiganya bw'ubutunzi, n'irari ry'ibindi bintu byinjira, biniga ijambo, ariko ntiryera imbuto. 20 Kandi abo ni bo babibwe ku butaka bwiza; nko kumva ijambo, ukakira, kandi ukera imbuto, zimwe inshuro mirongo itatu, mirongo itandatu, n'ijana.
UMUTWE WA 5 1 Bageze hakurya y'inyanja, mu gihugu cya Gadarene. 2 Avuye mu bwato, ahita amusanga mu mva umuntu ufite umwuka wanduye, 3 Ni we wari utuye mu mva; kandi nta muntu washoboraga kumuboha, oya, nta munyururu: 4 Kuberako yakundaga kubohesha iminyururu n'iminyururu, kandi iminyururu yari yaramutanyaguye, ingoyi zimenaguritse: nta muntu n'umwe washoboraga kumutoza. 5 Kandi buri gihe, amanywa n'ijoro, yari mu misozi, no mu mva, arira, yicisha amabuye. 6 Ariko abonye Yesu ari kure, ariruka aramuramya, 7 Arataka n'ijwi rirenga, ati: “Nkore iki, Yesu, Mwana w'Imana isumba byose? Ndagusezeranije n'Imana, ko utambabaza.
25
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
8 Kuko amubwira ati: “ Sohoka muri uwo muntu, roho mbi. 9 Aramubaza ati: Witwa nde? Na we aramusubiza ati: Nitwa Legio, kuko turi benshi. 10 Aramwinginga cyane kugira ngo atabohereza hanze y'igihugu. 11 Noneho hari hafi y'imisozi ubushyo bunini bw'ingurube zirisha. 12 Abadayimoni bose baramwinginga, baravuga bati: “Ohereza mu ngurube, kugira ngo twinjire muri bo. 13 Ako kanya Yesu abaha ikiruhuko. Umwuka wanduye urasohoka, winjira mu ngurube: maze ubusho bwiruka cyane ahantu hahanamye mu nyanja, (bagera ku bihumbi bibiri;) bararohama mu nyanja. 14 Abagaburira ingurube barahunga, babibwira mu mujyi no mu gihugu. Barasohoka bareba icyo aricyo cyakozwe. 15 Bageze kuri Yesu, bamubona wari ufite satani, ufite legiyoni, yicaye, yambaye, kandi mu bwenge bwe, baratinya. 16 Ababibonye bababwira uko byagendekeye uwari ufite satani, ndetse n'ingurube. 17 Batangira kumusenga ngo ave mu nkombe zabo. 18 Ageze mu bwato, uwari warafashwe na satani aramusenga ngo abane na we. 19 Nyamara Yesu ntiyamubabaje, ariko aramubwira ati: " Genda iwawe ku nshuti zawe, ubabwire ibintu bikomeye Uwiteka yagukoreye, akugirira impuhwe." 20 Aragenda, atangira gutangaza i Decapolis uburyo ibintu bikomeye Yesu yamukoreye, abantu bose baratangara. 21 Yesu yongera kwambuka mu bwato yerekeza hakurya, abantu benshi baramwegera, kandi yari hafi y'inyanja. 22 Dore haza umwe mu bategetsi b'isinagogi, Yayiro; amubonye, yikubita imbere y'ibirenge bye, 23 Aramwinginga cyane, avuga ati: “Umukobwa wanjye muto aryamye ku rupfu: Ndagusabye, ngwino umurambikeho ibiganza, kugira ngo akire; Azabaho. 24 Yesu ajyana na we. abantu benshi baramukurikira, baramuterana. 25 Umugore runaka, ufite ikibazo cyamaraso imyaka cumi n'ibiri, 26 Kandi yari yarababajwe n'abaganga benshi, kandi yakoresheje ibyo yari afite byose, kandi nta kintu cyiza, ahubwo yarushijeho kuba mubi, 27 Amaze kumva ibya Yesu, yinjira mu icapiro inyuma, akora ku mwambaro we. 28 Kuko yavuze ati: “Ninkoraho ariko imyenda ye, nzaba meze neza. 29 Ako kanya isoko y'amaraso ye iruma; nuko yumva mu mubiri we ko yakize icyo cyorezo. 30 Yesu, ahita amenya muri we ko ingeso nziza zamuvuyemo, amuhindukirira mu binyamakuru, ati: “ Ninde wankoze ku myenda yanjye? 31 Abigishwa be baramubwira bati: "Urabona imbaga nyamwinshi igutera, ukavuga uti: Ninde wankozeho?" 32 Arareba hirya no hino kugira ngo amubone wakoze iki kintu. 33 Ariko wa mugore atinya kandi ahinda umushyitsi, azi ibyakozwe muri we, araza yikubita imbere ye, amubwira ukuri kose. 34 Aramubwira ati: " Mukobwa, kwizera kwawe kugukize; genda amahoro, kandi ube icyorezo cyawe cyose.
35 Akivuga, umutware w'inzu y'isinagogi haza bamwe bavuga bati: “Umukobwa wawe yarapfuye, ni iki gitumye uhangayikisha Shebuja? 36 Yesu akimara kumva ijambo rivuzwe, abwira umutware w'isinagogi ati: ' Witinya, gusa wemere. 37 Ntiyigeze yemerera umuntu ngo amukurikire, uretse Petero, Yakobo, na Yohani umuvandimwe wa Yakobo. 38 Ageze mu nzu y'umutware w'isinagogi, abona imivurungano, n'abarira barira cyane. 39 Yinjiye, arababwira ati: " Kuki mukora aya marira, mukarira?" umukobwa ntabwo yapfuye, ariko arasinzira. 40 Baramuseka cyane. Ariko amaze kubashyira hanze, afata se na nyina w'umukobwa, n'abari kumwe na we, yinjira aho umukobwa yari aryamye. 41 Afata umukobwa ukuboko, aramubwira ati: Talita kum; aribyo, bisobanuwe, Mukobwa, ndakubwiye, haguruka. 42 Ako kanya umukobwa arahaguruka, aragenda; kuko yari afite imyaka cumi n'ibiri. Kandi baratangaye cyane. 43 Arabategeka cyane ko nta muntu ugomba kubimenya; anategeka ko hari ikintu agomba kumuha kurya. UMUTWE WA 6 1 Ava aho, yinjira mu gihugu cye. abigishwa be baramukurikira. 2 Umunsi w'isabato ugeze, atangira kwigisha mu isinagogi, benshi bamwumva baratangara, baravuga bati: "Ibi bintu byaturutse he?" kandi ni ubuhe bwenge yahawe, ko n'imirimo ikomeye nk'iyi ikorwa n'amaboko ye? 3 Uyu si umubaji, mwene Mariya, umuvandimwe wa Yakobo, na Yose, n'u Buyuda na Simoni? kandi bashiki be ntibari hano? Baramurakarira. 4 Ariko Yesu arababwira ati: " Umuhanuzi nta cyubahiro afite, ahubwo ni mu gihugu cye, mu bavandimwe be no mu rugo rwe." 5 Ntiyashobora gukora umurimo ukomeye, usibye ko yarambitse ibiganza ku bantu bake barwaye, arabakiza. 6 Aratangara kubera kutizera kwabo. Azenguruka imidugudu, yigisha. 7 Amuhamagara cumi na babiri, atangira kubohereza babiri na babiri; abaha imbaraga ku myuka ihumanye; 8 Abategeka ko ntacyo bagomba gufata mu rugendo rwabo, uretse inkoni gusa; nta nyandiko, nta mugati, nta faranga mu gikapu cyabo: 9 Ariko wambare inkweto; kandi ntukambare amakoti abiri. 10 Arababwira ati: " Ahantu hose mwinjira mu nzu, mugumeyo kugeza aho mva." 11 Umuntu wese utazakwakira cyangwa ngo akwumve, nimugenda aho, mukureho umukungugu uri munsi y'ibirenge byanyu kugira ngo ubashinje. Ndakubwira nkomeje ko Sodomu na Gomora bazihanganira umunsi w'urubanza, kuruta uwo mujyi. 12 Barasohoka, babwiriza ko abantu bihana. 13 Birukana abadayimoni benshi, basiga amavuta benshi barwaye, barabakiza. 14 Umwami Herode amwumva. (kuko izina rye ryamamaye mu mahanga :) aravuga ati, Ko Yohana Umubatiza yazutse mu bapfuye, bityo imirimo ikomeye ikamugaragariza muri we. 15 Abandi baravuga bati: Ni Eliya. Abandi bati: Ko ari umuhanuzi, cyangwa nk'umwe mu bahanuzi.
26
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
16 Herode abyumvise, aravuga ati: “Yohana ni we naciwe umutwe, yazutse mu bapfuye. 17 Herode ubwe yari yohereje Yohani amufata, amubohesha imbohe ku bw'umugore wa Filipo, umuvandimwe wa Filipo, kuko yari yaramurongoye. 18 Kuko Yohana yari yabwiye Herode ati: Ntibyemewe ko ubyara muka murumuna wawe. 19 Herode rero amutonganya, kandi yari kumwica; ariko ntiyabishobora: 20 Kuko Herode yatinyaga Yohana, azi ko ari umukiranutsi n'uwera, aramwitegereza; Amaze kumwumva, akora ibintu byinshi, kandi amwumva yishimye. 21 Umunsi ugeze, Herode ku isabukuru ye y'amavuko asangira abatware be, abatware bakuru, n'umutungo mukuru wa Galilaya; 22 Umukobwa wa Herode avugwa, arabyina, ashimisha Herode n'abari kumwe na we, umwami abwira uwo mukobwa ati: “Mbaza icyo ushaka cyose, ndaguha.” 23 Aramurahira ati: "Icyo uzansaba cyose, nzaguha igice cy'ubwami bwanjye." 24 Arasohoka, abwira nyina ati: "Ndasaba iki?" Na we ati: "Umutwe wa Yohana Umubatiza. 25 Ako kanya yahise yihutira kujya ku mwami, abaza ati: "Ndashaka ko umpa kandi mu cyuma gikongora umutwe wa Yohana Umubatiza." 26 Umwami arababara cyane; nyamara kubera indahiro ye, kandi ku bw'abo bicaranye na we, ntiyigeze amwanga. 27 Ako kanya umwami yohereza umwicanyi, ategeka ko bazana umutwe we, aragenda amuca umutwe muri gereza, 28 Azana umutwe we mu mashanyarazi, awuha umukobwa, umukobwa abiha nyina. 29 Abigishwa be babyumvise, baraza bajyana umurambo we awushyira mu mva. 30 Intumwa ziteranira hamwe kuri Yesu, zimubwira byose, ibyo bakoze n'ibyo bigishije. 31 Arababwira ati: “ Nimwimugeze mu butayu, maze uruhuke akanya gato, kuko ari benshi baza bakagenda, kandi nta myidagaduro bari bafite yo kurya. 32 Bagenda mu butayu bakoresheje ubwato bonyine. 33 Abantu bababona bagenda, benshi baramumenya, biruka biruka bava mu migi yose, barabatsinda, baraterana. 34 Yesu asohotse, abona abantu benshi, abababarira cyane, kuko bari nk'intama zidafite umwungeri, atangira kubigisha ibintu byinshi. 35 Umunsi wari ugeze kure, abigishwa be baramwegera, baravuga bati: “Aha ni ubutayu, none igihe kirageze: 36 Ohereza, kugira ngo bajye mu gihugu hirya no hino, no mu midugudu, bigure imigati, kuko nta cyo bafite. 37 Arabishura, arababwira ati “ Mubahe kurya. Baramubwira bati: "Tugende tugure amafaranga magana abiri y'umugati, tubahe kurya?" 38 Arababwira ati: Nimfite imigati ingahe? genda urebe. Kandi iyo babimenye, baravuga, Batanu, n'amafi abiri. 39 Abategeka ko abantu bose bicara hamwe na hamwe ku byatsi bibisi. 40 Baricara mu mirongo, amagana, na mirongo itanu. 41 Amaze gufata imigati itanu n'amafi abiri, yubura amaso yerekeza mu ijuru, aha umugisha, amenagura imigati, abaha abigishwa be kugira ngo babashyire imbere. n'amafi abiri yagabanyijemo bose. 42 Bose bararya, barahaga. 43 Bafata ibiseke cumi na bibiri byuzuye ibice, n'amafi.
44 Abarya imigati bari abantu ibihumbi bitanu. 45 Ako kanya, abuza abigishwa be kwinjira mu bwato, no kujya hakurya ya Betsaida, mu gihe yohereje abantu. 46 Amaze kubirukana, asohoka mu musozi gusenga. 47 Bumaze no kuza, ubwato bwari hagati y'inyanja, kandi wenyine ku butaka. 48 Ababona barushye mu koga; kuko umuyaga wari utandukanye na bo: kandi hafi ya saa yine z'ijoro arabasanga, agenda hejuru y'inyanja, kandi yari kunyura hafi yabo. 49 Ariko bamubonye agenda hejuru y'inyanja, bibwira ko ari umwuka, barataka bati: 50 Bose bamubonye, bahagarika umutima. Ako kanya avugana na bo, arababwira ati: “ Humura: ni njye; ntutinye. 51 Arabasanga mu bwato. umuyaga urahagarara, baratangara cyane ubwabo, baratangara. 52 Kuberako batabonye igitangaza cy'imitsima, kuko imitima yabo yari yinangiye. 53 Bambutse, binjira mu gihugu cya Gennesaret, bagera ku nkombe. 54 Basohotse mu bwato, bahita bamumenya, 55 Yiruka muri ako karere kose, atangira gutwara mu buriri abarwayi, aho bumvise ko ari. 56 Aho yinjiye hose, mu midugudu, mu migi, cyangwa mu gihugu, bashyira abarwayi mu mihanda, bamwinginga ngo bakore niba ari umupaka w'imyenda ye, kandi abamukoraho bose barakira. UMUTWE WA 7 1 Abafarisayo bahurira hamwe na bamwe mu banditsi baturutse i Yeruzalemu. 2 Babonye bamwe mu bigishwa be barya imigati yanduye, ni ukuvuga, n'amaboko adakarabye, basanze amakosa. 3 Ku Bafarisayo, n'Abayahudi bose, keretse koza intoki zabo, ntimukarye, bakurikiza imigenzo y'abasaza. 4 Kandi iyo bavuye ku isoko, keretse bakaraba, ntibarya. Kandi nibindi bintu byinshi birahari, bakiriye gufata, nko koza ibikombe, inkono, inzabya za bronze, hamwe nameza. 5 Abafarisayo n'abanditsi baramubaza bati: "Kuki utagendera ku bigishwa bawe ukurikije imigenzo y'abakuru, ahubwo ukarya imigati n'amaboko adakarabye?" 6 Arabasubiza ati: " Ese Esai yahanuye mwa indyarya mwe, nk'uko byanditswe ngo:" Aba bantu bampaye icyubahiro n'iminwa yabo, ariko imitima yabo iri kure yanjye. " 7 Ariko bansenga ubusa, bigisha inyigisho amategeko y'abantu. 8 Kuberako ukuyeho amategeko y'Imana, ukurikiza imigenzo y'abantu, nko koza inkono n'ibikombe: nibindi byinshi nkibyo ukora. 9 Arababwira ati: " Mwanze rwose itegeko ry'Imana, kugira ngo mukomeze imigenzo yawe." 10 Kuko Musa yavuze ati: Wubahe so na nyoko; kandi, Uvuma se cyangwa nyina, apfe urupfu: 11 Ariko muravuga muti: Niba umuntu abwiye se cyangwa nyina ati: "Ni Corban, ni ukuvuga impano, kubyo uzanyungukiramo byose; azabohorwa. 12 Ntimukamureka ngo akore se cyangwa nyina. 13 Kugira ijambo ry'Imana ntacyo rihindura binyuze mumigenzo yawe, mwatanze: kandi byinshi mubikora. 14 Amaze guhamagara abantu bose, arababwira ati: ' Nimunyumve, buri wese muri mwe yumve.
27
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
15 Nta kintu na kimwe kivuye ku muntu udafite, ko kumwinjiramo bishobora kumuhumanya, ariko ibintu bimuvamo, ni byo bihumanya umuntu. 16 Niba hari umuntu ufite amatwi yo kumva, niyumve. 17 Yinjiye mu nzu avuye mu bantu, abigishwa be bamubaza iby'uwo mugani. 18 Arababwira ati: " Mwebwe murabyumva? Ntimubona ko ikintu icyo aricyo cyose kivuye mu muntu, kidashobora kumuhumanya; 19 Kuberako itinjira mu mutima we, ahubwo ikinjira mu nda, ikajya mu mushinga, yoza inyama zose? 20 Na we ati: Ibiva mu muntu, bihumanya umuntu. 21 Kuko imbere, bivuye mu mutima w'abantu, komeza ibitekerezo bibi, ubusambanyi, ubusambanyi, ubwicanyi, 22 Ubujura, kurarikira, ububi, uburiganya, irari, ijisho ribi, gutukana, ubwibone, ubupfu: 23 Ibyo bintu bibi byose biva imbere, kandi bihumanya umuntu. 24 Kuva aho, arahaguruka, yinjira mu rubibe rwa Tiro na Sidoni, yinjira mu nzu, ntihagira umuntu ubimenya, ariko ntiyashobora kwihisha. 25 Umugore runaka, umukobwa we muto yari afite umwuka wanduye, yaramwumvise, araza yikubita imbere ye: 26 Umugore yari Umugereki, Umusiriya mu gihugu; aramwinginga ngo yirukane satani mu mukobwa we. 27 Ariko Yesu aramubwira ati: " Reka abana babanze buzure, kuko bidahuye gufata imigati y'abana, no kujugunya ku mbwa." 28 Aramusubiza ati: "Yego, Mwami, nyamara imbwa ziri munsi y'ameza zirya ibyana by'abana." 29 Aramubwira ati: “ Iri jambo genda; satani yavuye mu mukobwa wawe. 30 Ageze iwe, asanga satani asohoka, umukobwa we aryama ku buriri. 31 Na none, avuye ku nkombe za Tiro na Sidoni, agera ku nyanja ya Galilaya, anyuze mu nkombe za Decapolis. 32 Bamuzanira umuntu utumva, ufite imbogamizi mu ijambo rye; baramwinginga ngo amurambikeho ikiganza. 33 Amuvana muri rubanda, amushyira intoki mu matwi, acira amacandwe, akora ku rurimi; 34 Arareba mu ijuru, asuhuza umutima, aramubwira ati: “Efata, ni ukuvuga. 35 Ako kanya amatwi ye arakinguka, umugozi w'ururimi rwe urekurwa, avuga neza. 36 Arabategeka ko batagira umuntu babwira, ariko uko yabashinjaga, ni ko barushagaho kubitangaza. 37 Baratangara cyane, baravuga bati: 'Yakoze byose neza: atuma abatumva bumva, n'ibiragi bavuga.
5 Arababaza ati: Ufite imigati angahe? Baravuga bati: Barindwi. 6 Ategeka abantu kwicara hasi, afata iyo mitsima irindwi, ashimira, feri, aha abigishwa be kubashyira imbere yabo. babashyira imbere y'abantu. 7 Bafite amafi mato, nuko araha umugisha, ategeka kubashyira imbere yabo. 8 Bararya, barahaga, bafata inyama zimenetse zisigarana ibitebo birindwi. 9 Abariye bose bagera ku bihumbi bine, arabirukana. 10 Ako kanya yinjira mu bwato ari kumwe n'abigishwa be, yinjira mu bice bya Dalmanutha. 11 Abafarisayo barasohoka, batangira kumubaza, bamushakira ikimenyetso kiva mu ijuru, bamugerageza. 12 Asuhuza umutima cyane, aravuga ati: " Kuki ab'iki gihe bashaka ikimenyetso? Ndakubwira nkomeje ko nta kimenyetso kizahabwa ab'iki gihe. 13 Arabasiga, yinjira mu bwato yongera kugenda hakurya. 14 Abigishwa bari bibagiwe gufata umugati, nta n'ubwo bari mu bwato hamwe na bo umugati urenze umwe. 15 Arabategeka ati: ' Witondere, wirinde umusemburo w'Abafarisayo n'umusemburo wa Herode. 16 Baratekereza hagati yabo bati: "Ni ukubera ko nta mugati dufite." 17 Yesu abimenye, arababwira ati: " Kuki mutekereza, kuko mutagira umugati?" Ntimubona ko mutarabona, cyangwa ngo musobanukirwe? umutima wawe uracyinangiye? 18 Ufite amaso, ntubona? kandi ufite amatwi, ntimwumve? Ntimwibuka? 19 Iyo mvunitse imigati itanu mubihumbi bitanu, mwafashe ibitebo bingahe byuzuye ibice? Baramubwira bati: Cumi na babiri. 20 Kandi iyo barindwi mu bihumbi bine, wajyanye ibiseke bingahe byuzuye ibice? Baravuga bati: Barindwi. 21 Arababwira ati: “ Nigute mutumva? 22 Ageze i Betsayida; bamuzanira impumyi, bamwinginga ngo amukoraho. 23 Afata impumyi ukuboko, amusohora mu mujyi. Amaze kumucira amacandwe, amurambikaho ibiganza, amubaza niba abona bikwiye. 24 Araramuye amaso, avuga ati: “Ndabona abantu ari ibiti, bagenda. 25 Inyuma y'ivyo, yongera gushira amaboko mu maso, aramwitegereza, arazuka, abona abantu bose neza. 26 Amuhereza iwe, avuga ati: “ Ntukajye mu mujyi, cyangwa ngo ubibwire n'umwe mu mujyi. 27 Yesu arasohoka, n'abigishwa be, bajya mu migi ya Kayisariya Filipi, mu nzira abaza abigishwa be, arababwira ati ' Abantu bavuga ko ndi nde?' 28 Baramusubiza bati: Yohana Umubatiza, ariko bamwe baravuga bati: Eliya; n'abandi, Umwe mu bahanuzi. 29 Arababwira ati: “ Ariko ni nde mubwira ko ndi? Petero aramusubiza ati: "Uri Kristo." 30 Arabategeka ko batagira uwo babwira. 31 Atangira kubigisha, ko Umwana w'umuntu agomba kubabazwa cyane, akangwa n'abakuru, abatambyi bakuru, abanditsi, bakicwa, nyuma y'iminsi itatu akazuka. 32 Avuga ayo magambo ku mugaragaro. Petero aramufata, atangira kumucyaha.
UMUTWE WA 8 1 Muri iyo minsi, abantu benshi cyane, kandi nta cyo kurya, Yesu ahamagara abigishwa be, arababwira ati: 2 Mfitiye impuhwe rubanda, kuko ubu bamaranye iminsi itatu, kandi nta cyo kurya: 3 Kandi ndamutse mbohereje kwiyiriza ubusa mu ngo zabo, bazacika intege mu nzira, kuko abatandukana muri bo baturutse kure. 4 Abigishwa be baramusubiza bati: "Ni hehe umuntu ashobora guhaza abo bantu imigati hano mu butayu?"
28
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
33 Ariko arahindukira, yitegereza abigishwa be, acyaha Petero, aramubwira ati: “ Subiza inyuma yanjye, Satani, kuko utazi ibintu by'Imana, ahubwo ni iby'abantu. 34 Amaze guhamagara abantu hamwe n'abigishwa be, arababwira ati: Umuntu wese uzaza inyuma yanjye, niyange, yikore umusaraba we ankurikire. 35 Kuko umuntu wese uzarokora ubuzima bwe azabubura; ariko umuntu wese uzatakaza ubuzima bwe kubwanjye nubutumwa bwiza, nabwo azabukiza. 36 Kuberiki umuntu yunguka iki, niyunguka isi yose, akabura ubugingo bwe? 37 Cyangwa ni iki umuntu yatanga kugira ngo agurane ubugingo bwe? 38 Umuntu wese rero azaterwa isoni n'amagambo yanjye muri iki gihe cy'abasambanyi n'icyaha; muri we kandi Umwana w'umuntu azakorwa n'isoni, igihe azazira icyubahiro cya Se hamwe n'abamarayika bera.
18 Ahantu hose amutwaye, aramutanyagura, arabyimba, ahekenya amenyo, arinyoha, mbwira abigishwa bawe ko bagomba kumwirukana. kandi ntibabishobora. 19 Aramusubiza ati: " Yemwe gisekuru kitizera, nzabana nawe kugeza ryari?" Nzababara kugeza ryari? Mundane. 20 Baramuzana, amubonye, ako kanya umwuka uramurambira. yikubita hasi, abira ifuro. 21 Abaza se ati: “ Bimaze igihe kingana iki ibyo bimugeraho? Na we ati: By'umwana. 22 Kandi akenshi byamujugunye mu muriro no mu mazi, kugira ngo amurimbure, ariko niba hari icyo ushobora gukora, utugirire impuhwe, udufashe. 23 Yesu aramubwira ati: " Niba ushobora kwizera, byose birashoboka kubizera. 24 Ako kanya se w'umwana arataka, ati: "Mwami, ndizera; fasha ukutizera kwanjye. 25 Yesu abonye ko abantu baje biruka, acyaha umwuka mubi, aramubwira ati: " Wowe uri ikiragi kandi utumva, ndagutegetse, sohoka, ntuzongere kumwinjiramo." 26 Umwuka ararira, aramukodesha cyane, aramusohokamo, ameze nk'uwapfuye; ku buryo benshi bavuze, Yapfuye. 27 Ariko Yesu amufata ukuboko, aramuterura; arahaguruka. 28 Ageze mu nzu, abigishwa be baramubaza bonyine, “Kuki tutamwirukanye? 29 Arababwira ati: " Ubwoko nk'ubwo ntibushobora kuvamo ubusa, keretse gusenga no kwiyiriza ubusa. 30 Barahaguruka, banyura i Galilaya; kandi ntiyashaka ko umuntu uwo ari we wese agomba kubimenya. 31 Kuko yigishije abigishwa be, arababwira ati: ' Umwana w'umuntu ashyikirijwe abantu, bazamwica; hanyuma amaze kwicwa, azazuka ku munsi wa gatatu. 32 Ariko ntibumva ayo magambo, batinya kumubaza. 33 Ageze i Kaperinawumu, abaye mu nzu arababaza ati: “ Ni iki mwatonganye mu nzira? 34 Ariko baraceceka, kuko inzira batonganye hagati yabo, ni nde ugomba kuba mukuru. 35 Aricara, ahamagara cumi na babiri, arababwira ati: “ Umuntu nushaka kuba uwambere, ni ko azaba uwanyuma muri bose, akaba umugaragu wa bose. 36 Afata umwana, amushyira hagati yabo, amaze kumufata, arababwira ati: 37 Umuntu wese uzakira umwe muri abo bana mu izina ryanjye, aranyakira, kandi uzanyakira wese, ntazanyakira, ahubwo ni uwantumye. 38 Yohana aramusubiza ati: "Databuja, twabonye umuntu wirukana abadayimoni mu izina ryawe, ntadukurikira, kandi twaramubujije, kuko adukurikira." 39 Ariko Yesu ati: Ntukamubuze, kuko nta muntu uzakora igitangaza mu izina ryanjye, ushobora kumbwira nabi. 40 Kuko uwaturwanya ari ku ruhande rwacu. 41 Kuko umuntu wese uzaguha igikombe cy'amazi yo kunywa mu izina ryanjye, kuko ari uwa Kristo, ndababwira ukuri, ntazabura igihembo cye. 42 Kandi umuntu wese uzababaza umwe muri aba bato banyizera, nibyiza kuri we ko amanikwa ibuye ry'urusyo mu ijosi, akajugunywa mu nyanja. 43 Niba ukuboko kwawe kukubabaje, gabanya: ni byiza ko winjira mu buzima bumuga, kuruta kugira amaboko abiri yo kujya ikuzimu, mu muriro utazigera uzimya: 44 Aho inyo zabo zitapfiriye, kandi umuriro ntuzimye.
UMUTWE WA 9 1 Arababwira ati: " Ni ukuri, ndababwiye nti: Hariho bamwe muri bo bahagaze hano, batazaryoherwa n'urupfu, kugeza igihe baboneye ubwami bw'Imana buzanye imbaraga. 2 Nyuma y'iminsi itandatu, Yesu ajyana na Petero, Yakobo, na Yohana, abajyana ku musozi muremure bonyine, maze ahinduka imbere yabo. 3 Imyambarire ye irabagirana, yera cyane nk'urubura; kugirango rero nta muntu wuzuye kwisi ushobora kubera umweru. 4 Eliya abonekera Mose, bavugana na Yesu. 5 Petero asubiza abwira Yesu, Databuja, ni byiza ko tuba hano: reka dukore amahema atatu; umwe kuri wewe, undi kuri Mose, n'uwa Eliya. 6 Kuko atazi icyo avuga; kuko bari bafite ubwoba bwinshi. 7 Habaho igicu kibatwikira, maze ijwi riva mu gicu rivuga riti 'Uyu ni Umwana wanjye nkunda: umwumve. 8 Bukwi na bukwi, bamaze kuraba hirya no hino, nta muntu n'umwe bakibona, kiretse Yezu bonyine. 9 Bamanuka ku musozi, abategeka ko batagira uwo babwira ibyo babonye, kugeza igihe Umwana w'umuntu yazutse mu bapfuye. 10 Bakomeza iryo jambo ubwabo, babazanya icyo kuzuka mu bapfuye bigomba gusobanura. 11 Baramubaza bati: “Kuki bavuga ko Eliya agomba kubanza kuza? 12 Arabishura, arababwira ati: “ Mu vy'ukuri, Eliya araza mbere, agarura ibintu vyose; n'ukuntu byanditswe ku Mwana w'umuntu, ko agomba kubabazwa byinshi, kandi akagira ubusa. 13 Ariko ndababwiye nti: Eliya yaje rwose, kandi bamukoreye ibyo banditse byose nk'uko byanditswe kuri we. 14 Ageze ku bigishwa be, abona imbaga nyamwinshi kuri bo, abanditsi bababaza. 15 Ako kanya abantu bose bamubonye baratangara cyane, biruka bamusanga. 16 Abaza abanditsi, Ni ikihe kibazo mubajije? 17 Umwe muri rubanda aramusubiza ati: Databuja, nakuzaniye mwana wanjye, ufite umutima utavuga;
29
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
45 Niba ikirenge cyawe kikubabaje, gabanya: ni byiza ko winjira mu buzima, kuruta kugira ibirenge bibiri byo kujugunywa ikuzimu, mu muriro utazigera uzimya: 46 Aho inyo zabo zitapfiriye, kandi umuriro ntuzimye. 47 Niba ijisho ryawe rikubabaje, kuramo: ni byiza ko winjira mu bwami bw'Imana ufite ijisho rimwe, kuruta kugira amaso abiri ngo ujugunywe mu muriro utazima: 48 Aho inyo zabo zitapfiriye, kandi umuriro ntuzimye. 49 Kuko umuntu wese azashyiramo umunyu, igitambo cyose kizashyirwa umunyu. 50 Umunyu ni mwiza: ariko niba umunyu wabuze umunyu, uzabihehe? Mugire umunyu muri mwe, kandi mugire amahoro.
uhe abakene, uzagira ubutunzi mu ijuru: ngwino, wikore umusaraba, Nkurikira. 22 Ababajwe n'ayo magambo, aragenda, ababara, kuko yari afite ibintu byinshi. 23 Yesu yitegereza hirya no hino, abwira abigishwa be ati: " Mbega ukuntu abafite ubutunzi binjira mu bwami bw'Imana! 24 Abigishwa batangazwa n'amagambo ye. Ariko Yesu arongera arabasubiza, arababwira ati: Bana, mbega ukuntu bigoye abiringira ubutunzi kwinjira mu bwami bw'Imana! 25 Biroroshye ko ingamiya inyura mu jisho ry'urushinge, kuruta ko umukire yinjira mu bwami bw'Imana. 26 Baratangara cyane, baravuga bati: “Noneho ni nde ushobora gukizwa? 27 Yesu abareba ati: " Ntibishoboka, ariko ntibishoboka ku Mana, kuko ku Mana byose birashoboka. 28 Petero atangira kumubwira ati: “Dore twese twasize, turagukurikira. 29 Yesu arabasubiza ati: " Ni ukuri, ndabibabwiye nti: Nta muntu wasize inzu, cyangwa abavandimwe, bashiki bacu, cyangwa se, nyina, umugore, abana, cyangwa amasambu, ku bwanjye no ku butumwa bwiza. , 30 Ariko muri iki gihe, azakira incuro ijana muri iki gihe, amazu, abavandimwe, bashiki bacu, ba nyina, abana, n'ibihugu, atotezwa; no mwisi izaza ubugingo buhoraho. 31 Ariko benshi mubambere bazaba aba nyuma; na nyuma ya mbere. 32 Bagenda mu nzira bazamuka i Yeruzalemu; Yesu arabagenda imbere yabo baratangara; bakurikira, baratinya. Yongera gufata cumi na babiri, atangira kubabwira uko bizamugendekera, 33 Bati: Dore tuzamutse i Yeruzalemu; kandi Umwana w'umuntu azashyikirizwa abatambyi bakuru, n'abanditsi. kandi bazamucira urwo gupfa, bamushyikirize abanyamahanga: 34 Bazamushinyagurira, bamukubite, bamucira amacandwe, bamwice, maze ku munsi wa gatatu azuka. 35 Yakobo na Yohani, abahungu ba Zebedayo, baramwegera, baravuga bati: Databuja, turashaka ko udukorera icyo dushaka cyose. 36 Arababwira ati: " Murashaka ko ngukorera iki?" 37 Baramubwira bati: “Duhe kugira ngo twicare, umwe iburyo bwawe, undi ibumoso bwawe, mu cyubahiro cyawe. 38 Ariko Yesu arababwira ati: " Ntimuzi icyo musaba: murashobora kunywa ku gikombe nanyoye?" no kubatizwa kubatizwa nabatijwe? 39 Baramubwira bati: Turabishoboye. Yesu arababwira ati: " Muzanywa igikombe nywa; hamwe n'umubatizo ko nabatijwe hamwe namwe muzabatizwa: 40 Ariko kwicara iburyo bwanjye n'ibumoso bwanjye ntabwo ari ibyanjye gutanga; ariko izahabwa abo yateguriwe. 41 Bamaze kubyumva, batangira kutishimira cyane Yakobo na Yohana. 42 Ariko Yesu arabahamagara, arababwira ati: " Muzi ko ababazwa gutegeka abanyamahanga babategeka; kandi abakomeye babo babaha ububasha. 43 Ariko rero ntibizoba muri mwebwe, ariko umuntu wese azoba mukuru muri mwe, azoba umukozi wawe: 44 Kandi umuntu wese muri mwe azaba umutware, azaba umugaragu wa bose.
UMUTWE WA 10 1 Ahaguruka aho, agera ku nkombe za Yudaya hakurya ya Yorodani, abantu bongera kumwiyegereza. kandi, nkuko yari abimenyereye, yongeye kubigisha. 2 Abafarisayo baramwegera, baramubaza bati: "Ese biremewe ko umugabo yirukana umugore we?" kumugerageza. 3 Arabishura ati: “ Mose yagutegetse iki? 4 Baravuga bati: Mose yababajwe no kwandika umushinga w'ubutane, no kumwirukana. 5 Yesu arabasubiza, arababwira ati: " Kukomera k'umutima wawe, yakwandikiye iri tegeko." 6 Ariko kuva isi yatangira kurema Imana yabagize abagabo nabagore. 7 Kubera iyo mpamvu, umugabo azasiga se na nyina, akizirika ku mugore we; 8 Kandi bombi bazaba umubiri umwe, bityo ntibaba bakiri babiri, ahubwo ni umubiri umwe. 9 Ibyo rero Imana yateranije hamwe, ntihakagire umuntu ubatandukanya. 10 Mu nzu abigishwa be bongera kumubaza icyo kibazo. 11 Arababwira ati: “ Umuntu wese uzambura umugore we, akarongora undi, aramusambana. 12 Niba umugore yirukanye umugabo we, agashyingirwa n'undi, aba asambanye. 13 Bamuzanira abana bato, kugira ngo abakoreho, kandi abigishwa be bacyashye ababazanye. 14 Ariko Yesu abibonye, ararakara cyane, arababwira ati: “ Nimureke abana bato baze aho ndi, ntibababuze, kuko ubwami bw'Imana ari bwo. 15 Ndakubwira nkomeje ko umuntu wese utazakira ubwami bw'Imana akiri umwana muto, ntazinjiramo. 16 Abafata mu maboko, abashyiraho amaboko, abaha umugisha. 17 Amaze gusohoka mu nzira, haza umwe yiruka, aramupfukama, aramubaza ati: Databuja mwiza, nkore iki kugira ngo nzaragwe ubugingo bw'iteka? 18 Yesu aramubaza ati: " Kubera iki umpamagaye mwiza?" nta cyiza cyiza uretse umwe, ni ukuvuga Imana. 19 Uzi amategeko, Ntugasambane, Ntukice, Ntukibe, Ntutange ubuhamya bw'ikinyoma, Ntukabeshye, Wubahe so na nyoko. 20 Aramusubiza ati: Databuja, ibyo byose nabibonye kuva nkiri muto. 21 Hanyuma Yesu amubonye aramukunda, aramubwira ati: " Ikintu kimwe ubuze: genda, ugurishe ibyo ufite byose,
30
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
45 Kuko n'Umwana w'umuntu ataje gukorerwa, ahubwo yaje gukorera, no gutanga ubuzima bwe incungu kuri benshi. 46 Bageze i Yeriko, asohoka i Yeriko ari kumwe n'abigishwa be n'abantu benshi, impumyi Barutimayo mwene Timaeyo, yicara iruhande rw'umuhanda asabiriza. 47 Amaze kumva ko ari Yesu w'i Nazareti, atangira gutaka ati: Yesu, mwana wa Dawidi, ngirira imbabazi. 48 Benshi bamushinja ko agomba guceceka, ariko arataka cyane, mwana wa Dawidi, ngirira imbabazi. 49 Yesu arahagarara, amutegeka guhamagarwa. Bahamagaye impumyi, baramubwira bati: Humura, haguruka; araguhamagara. 50 Yiyambuye umwambaro we, arahaguruka, asanga Yesu. 51 Yesu aramusubiza ati: " Urashaka ko ngukorera iki?" Impumyi iramubwira iti: "Mwami, kugira ngo ndebe." 52 Yesu aramubwira ati: Genda; kwizera kwawe kugukize. Ako kanya ahita abona, akurikira Yesu mu nzira.
17 Arabigisha, ababwira ati: " Ntibyanditswe ngo: Inzu yanjye izitwa amahanga yose inzu yo gusengeramo?" ariko mwabigize indiri y'abajura. 18 Abanditsi n'abatambyi bakuru barabyumva, bashaka uko bamurimbura, kuko bamutinyaga, kuko abantu bose batangajwe n'inyigisho ze. 19 Bugeze, asohoka mu mujyi. 20 Mu gitondo, barengana, basanga igiti cy'umutini cyumye mu mizi. 21 Petero ahamagara kwibuka, aramubwira ati: Databuja, dore igiti cy'umutini wavumye cyumye. 22 Yesu arabasubiza ati: " Wizere Imana." 23 Ndakubwira nkomeje ko umuntu wese uzabwira uyu musozi ati: 'Nimukureho, bajugunywe mu nyanja; kandi ntazashidikanya mu mutima we, ahubwo azizera ko ibyo avuga bizasohora; azagira ibyo avuga byose. 24 Ni cyo gitumye mbabwira nti 'Ibyo ushaka byose, iyo usenga, bizere ko ubyakira, kandi uzabibona. 25 Kandi nimwihagararaho musenga, mubabarire, niba hari ibyo mugomba kurwanya, kugira ngo So wo mu ijuru akubabarire ibicumuro byanyu. 26 Ariko nimutababarira, kandi So wo mu ijuru ntazababarira ibicumuro byanyu. 27 Bongera gusubira i Yeruzalemu, akigenda mu rusengero, haza abatambyi bakuru, abanditsi, n'abakuru, 28 Mubwire uti: "Ni ubuhe bubasha ufite? Ni nde waguhaye ubwo bubasha bwo gukora ibyo? 29 Yesu arabasubiza ati: " Nanjye nzakubaza ikibazo kimwe, kandi uzansubize, nzakubwira ububasha nkora ibyo bintu." Umubatizo wa Yohana, waturutse mu ijuru, cyangwa ni uw'abantu? Nsubize. 31 Baribwira ubwabo bati: "Niba tuvuze tuti:" Kuva mu ijuru; Azavuga ati: Kuki noneho mutamwemera? 32 Ariko niba tuvuze tuti: Bya bantu; batinyaga abantu: kuko abantu bose babaruye Yohana, ko yari umuhanuzi rwose. 33 Baramusubiza bati: "Ntidushobora kubivuga." Yesu arabasubiza arababwira ati: " Ntabwo nkubwire n'ububasha nkora ibyo bintu."
UMUTWE WA 11 1 Bageze i Yeruzalemu, i Betefage na Betaniya, ku musozi wa Elayono, yohereza babiri mu bigishwa be, 2 Arababwira ati: “ Genda winjire mu mudugudu uhanganye nawe, nimwinjiramo, uzasanga indogobe iboshye, aho umuntu atigeze yicara. mumurekure, mumuzane. 3 Kandi nihagira umuntu akubwira ati: "Kuki ukora ibi?" vuga ko Uwiteka amukeneye; Ako kanya azohereza hano. 4 Baragenda, basanga icyana cy'indogobe kiboshye ku muryango kitari ahantu hahurira inzira ebyiri; baramurekura. 5 Bamwe muri bo bahagaze aho barababwira bati: "Mwebwe mukora iki icyana? 6 Bababwira nk'uko Yesu yari yabitegetse, barabarekura. 7 Bazana icyana kuri Yesu, bamwambika imyenda. nuko aramwicaraho. 8 Benshi barambura imyambaro yabo mu nzira, abandi batema amashami ku biti, barayakata mu nzira. 9 Abagenda mbere n'ababakurikira, barataka bati: “Hosanna; Hahirwa uza mu izina rya Nyagasani: 10 Hahirwa ubwami bwa data Dawidi, uza mu izina rya Nyagasani: Hosanna mu isumbabyose. 11 Yesu yinjira i Yeruzalemu no mu rusengero, amaze kureba hirya no hino kuri byose, nimugoroba, arasohoka ajya i Betaniya hamwe na cumi na babiri. Bukeye bwaho, ubwo bari baturutse i Betaniya, yari ashonje: 13 Abonye igiti cy'umutini kiri kure cyane gifite amababi, araza, niba bishoboka ko hari icyo yashoboraga kubona; ageze aho, nta kindi yasanze uretse amababi; kuko igihe cy'umutini cyari kitaragera. 14 Yesu arabasubiza ati: " Nta muntu urya imbuto zawe nyuma y'iteka ryose." Abigishwa be barabyumva. 15 Bageze i Yeruzalemu; Yesu yinjira mu rusengero, atangira kwirukana abagurisha n'abaguze mu rusengero, akuraho ameza y'abacuruza amafaranga, n'intebe z'abagurishaga inuma; 16 Kandi ntiyakwemera ko umuntu uwo ari we wese yatwara ikintu cyose mu rusengero.
UMUTWE WA 12 1 Atangira kubabwira akoresheje imigani. Umugabo umwe yateye uruzabibu, aruzitira uruzitiro, acukura ikibanza cya divayi, yubaka umunara, awurekera aborozi, yinjira mu gihugu cya kure. 2 Muri icyo gihe, yohereza abahinzi umugaragu, kugira ngo ahabwe abahinzi b'imbuto z'imizabibu. 3 Baramufata, baramukubita, bamwohereza ubusa. 4 Yongera kuboherereza undi mugaragu; bamutera amabuye, bamukomeretsa mu mutwe, bamwohereza bamukojeje isoni. 5 Yongera kohereza undi. na we baramwica, n'abandi benshi; gukubita bamwe, no kwica bamwe. 6 Amaze kubona umuhungu umwe, umukunzi we, amutumaho na we ubabwira ati: "Bazubaha umuhungu wanjye." 7 Ariko abo bahinzi baravuga bati: "Uyu ni we uzungura; ngwino tumwice, kandi umurage uzaba uwacu. 8 Baramujyana, baramwica, bamujugunya mu ruzabibu.
31
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
9 None se umutware w'uruzabibu azakora iki? Azaza kurimbura aborozi, kandi aha abandi uruzabibu. 10 Ntimwasomye iki gitabo; Ibuye abubatsi banze rihinduka umutwe w'inguni: 11 Ibi ni byo Umwami yakoraga, kandi ni igitangaza mu maso yacu? 12 Bashaka kumufata, ariko batinya abantu, kuko bari bazi ko yababwiye uwo mugani, baramusiga baragenda. 13 Bamutumaho bamwe mu Bafarisayo na Herode, kugira ngo bamufate mu magambo ye. 14 Bagezeyo, baramubwira bati: Databuja, tuzi ko uri umunyakuri, kandi ko nta muntu witaho, kuko utita ku bantu, ahubwo wigisha inzira y'Imana mu kuri: Ese biremewe gutanga? kubaha Kayisari, cyangwa? 15 Tuzatanga, cyangwa ntituzatanga? Ariko we, azi uburyarya bwabo, arababwira ati ' Kuki mugerageza? Nzanira igiceri, kugirango mbone. 16 Barazana. Arababwira ati: " Iyi shusho n'iyandikwa ni nde?" Baramubwira bati: “Sezari.” 17 Yesu arabasubiza arababwira ati: " Nimuhe Sezari ibintu bya Kayisari, kandi Imana ibe iy'Imana." Baramutangaza. 18 Nimuze aho ari, Abasadukayo bavuga ko nta muzuko ubaho; Baramubaza bati: 19 Databuja, Mose yatwandikiye ati 'Niba umuvandimwe w'umugabo apfuye, agasiga umugore we, kandi nta mwana asize, kugira ngo umuvandimwe we ajyane umugore we, kandi abibere murumuna we. 20 Hariho abavandimwe barindwi: uwambere ashaka umugore, apfa nta mbuto yasize. 21 Uwa kabiri aramutwara, arapfa, nta n'urubuto yasize. Uwa gatatu na we. 22 Barindwi baramubyara, nta mbuto basize: uwanyuma umugore arapfa. 23 Mu muzuko rero, igihe bazuka, azaba ari nde muri bo? kuko barindwi bamubyariye. 24 Yesu arabasubiza ati: " Ntimukibeshye, kuko mutazi ibyanditswe, cyangwa imbaraga z'Imana?" 25 Kuko bazuka mu bapfuye, ntibashyingirwa, cyangwa ngo bashyingirwe. ariko bameze nkabamarayika bari mwijuru. 26 Nko gukora ku bapfuye, kugira ngo bazuke: ntimwasomye mu gitabo cya Mose, uko Imana yo mu gihuru Imana yamubwiye iti: 'Ndi Imana ya Aburahamu, n'Imana ya Isaka, n'Imana ya Yakobo. ? 27 Ntabwo ari Imana y'abapfuye, ahubwo ni Imana y'abazima: murabeshya cyane. 28 Umwe mu banditsi araza, abumva batekereza hamwe, abonye ko yabashubije neza, aramubaza ati: Ni irihe tegeko rya mbere rya bose? 29 Yesu aramusubiza ati: Icya mbere mu mategeko yose ni iki, Umva Isiraheli; Uwiteka Imana yacu ni Umwami umwe: 30 Kandi uzakunde Uwiteka Imana yawe n'umutima wawe wose, n'ubugingo bwawe bwose, n'ubwenge bwawe bwose n'imbaraga zawe zose: iri ni ryo tegeko rya mbere. 31 Kandi icya kabiri kimeze nkiki, Uzakunde mugenzi wawe nkuko wikunda. Nta rindi tegeko rirenze aya. 32 Umwanditsi aramubwira ati: "Databuja, wavuze ukuri, kuko hariho Imana imwe; kandi nta wundi uretse we: 33 Kandi kumukunda n'umutima wawe wose, n'ubwenge bwose, n'ubugingo bwose, n'imbaraga zose, no gukunda
mugenzi we nk'uko yikunda, birenze amaturo yose yatwitse n'ibitambo. 34 Yesu abonye ko yashubije abigiranye ubushishozi, aramubwira ati: " Nturi kure y'ubwami bw'Imana." Kandi nta mugabo nyuma yibyo gutinyuka kumubaza ikibazo icyo ari cyo cyose. 35 Yesu aramusubiza ati: "Igihe yigishaga mu rusengero ati:" Nigute abanditsi bavuga ko Kristo ari Umwana wa Dawidi? " 36 Kuko Dawidi ubwe yabwiwe n'Umwuka Wera, Uwiteka abwira Umwami wanjye ati: Icara iburyo bwanjye, kugeza igihe nzaguhindura abanzi bawe ikirenge cyawe. 37 Dawidi ubwe rero amwita Umwami; Noneho umuhungu we ari he? Abantu basanzwe bamwumva bishimye. 38 Arababwira mu nyigisho ze ati: Witondere abanditsi bakunda kwambara imyenda miremire, kandi bakunda indamutso ku masoko, 39 Icyicaro gikuru mu masinagogi, n'ibyumba byo hejuru mu birori: 40 Barya amazu y'abapfakazi, kandi bakiyitirira amasengesho maremare: aba bazacirwaho iteka. 41 Yesu yicara ku isanduku, abona uburyo abantu baterera amafaranga mu isanduku, kandi benshi mu bakire bajugunywe byinshi. 42 Haza umupfakazi w'umukene, ajugunya mite ebyiri zikora feri. 43 Ahamagara abigishwa be, arababwira ati: " Ni ukuri ndababwiye nti:" Uyu mupfakazi w'umukene yashyizemo byinshi, kuruta abo bajugunye mu bubiko. " 44 Ibyo bakoze byose ni byinshi; ariko we mubushake bwe yashyize mubyo yari afite byose, ndetse nubuzima bwe bwose. UMUTWE WA 13 1 Asohotse mu rusengero, umwe mu bigishwa be aramubwira ati: Databuja, reba ubwoko bw'amabuye n'inzu ziri hano! 2 Yesu aramusubiza ati: " Urabona izi nyubako nini? ntihazasigara ibuye rimwe ku rindi, ritazajugunywa hasi. 3 Yicaye ku musozi wa Elayono hejuru y'urusengero, Petero na Yakobo, Yohana na Andereya baramubaza bonyine, 4 Tubwire, ibyo bizabera ryari? kandi nikihe kimenyetso kizaba igihe ibyo byose bizasohora? 5 Yesu arabasubiza atangira kuvuga ati: Witondere kugira ngo hatagira umuntu ugushuka: 6 Kuko benshi bazaza mu izina ryanjye bakavuga bati 'Ndi Kristo; kandi azayobya benshi. 7 Kandi nimwumva intambara n'ibihuha by'intambara, ntimugahagarike umutima, kuko ibintu nk'ibyo bigomba kuba; ariko imperuka ntizaba ikiri. 8 Kuko amahanga azahagurukira kurwanya ishyanga, n'ubwami bukarwanya ubwami, kandi hazabaho imitingito ahantu hatandukanye, kandi hazabaho inzara n'ingorane: izo ni zo ntangiriro z'akababaro. 9 Ariko mwitondere, kuko bazabageza ku nama; kandi mu masinagogi muzakubitwa, kandi muzazanwa imbere y'abategetsi n'abami ku bwanjye, kugira ngo mbabere ubuhamya. 10 Kandi ubutumwa bwiza bugomba kubanza gutangazwa mu mahanga yose.
32
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
UMUTWE WA 14
11 Ariko igihe bazakuyobora bakakurokora, ntutekereze mbere y'ibyo uzavuga, cyangwa ngo ubitekerezeho, ariko ibyo uzahabwa byose muri iyo saha, ni byo bivuga, kuko atari mwebwe muvuga. Umwuka Wera. 12 Noneho umuvandimwe azagambanira umuvandimwe kugeza apfuye, na se umuhungu; kandi abana bazahagurukira kurwanya ababyeyi babo, kandi bazabicira. 13 Kandi mwangwa n'abantu bose ku bw'izina ryanjye, ariko uzihangana kugeza imperuka, ni ko azakizwa. 14 Ariko nimubona ikizira c'ubutayu, kivugwa na Daniyeli umuhanuzi, gihagaze aho kidakwiye, (uwasomye akumva,) noneho abari muri Yudaya bahungire ku misozi: 15 Kandi uwuri ku nzu ntamanuke mu nzu, cyangwa ngo yinjiremo, kugira ngo akure ikintu icyo ari cyo cyose mu nzu ye: 16 Kandi uri mu gasozi ntasubire inyuma ngo yambare umwambaro we. 17 Ariko haragowe ababana n'abana, n'abonsa muri iyo minsi! 18 Kandi musenge kugira ngo guhunga kwanyu kutaba mu gihe cy'itumba. 19 Erega muri iyo minsi hazaba imibabaro, nk'iyatabayeho kuva isi yaremye Imana yaremye kugeza magingo aya, kandi ntizabaho. 20 Kandi uretse ko Uwiteka yagabanije iyo minsi, nta muntu n'umwe wakizwa, ariko ku bw'intore yatoranije, yagabanyije iminsi. 21 Noneho nihagira ubabwira ati: Dore Kristo; cyangwa, dore arahari; ntumwizere: 22 Kuberako abakristo b'ibinyoma n'abahanuzi b'ibinyoma bazahaguruka, kandi bazerekana ibimenyetso n'ibitangaza, kugira ngo bashukishe, niba bishoboka, ndetse n'abatowe. 23 Ariko mwitondere, dore nababwiye byose. 24 Ariko muri iyo minsi, nyuma y'ayo makuba, izuba rizacura umwijima, ukwezi ntikuzamuha umucyo, 25 Inyenyeri zo mu ijuru zizagwa, imbaraga zo mu ijuru zizahungabana. 26 Hanyuma bazabona Umwana w'umuntu aje mu bicu n'imbaraga nyinshi n'icyubahiro. 27 Hanyuma azohereza abamarayika be, akoranyirize hamwe intore ze kuva mu muyaga ine, kuva mu mpande zose z'isi kugera mu ijuru. 28 Noneho wige umugani w'igiti cy'umutini; Iyo ishami rye rikiri ryiza, rigatera amababi, uzi ko icyi cyegereje: 29 Namwe rero muri ubwo buryo, nimubona ibyo bibaye, mumenye ko ari hafi, ndetse no ku muryango. 30 Ndababwira ukuri yuko ab'iki gihe batazashira, kugeza ibyo byose bitarangiye. 31 Ijuru n'isi bizashira, ariko amagambo yanjye ntazashira. 32 Ariko kuri uwo munsi no kuri iyo saha, nta muntu uzi, oya, nta bamarayika bari mu ijuru, cyangwa Umwana, ariko Data. 33 Witondere, witegereze kandi usenge, kuko utazi igihe nikigera. 34 Kuko Umwana w'umuntu ameze nk'umuntu ufata urugendo rurerure, wavuye mu rugo rwe, agaha abagaragu be, n'umuntu wese umurimo we, ategeka umutware kureba. 35 Witondere rero, kuko utazi igihe nyir'urugo azazira, nimugoroba, cyangwa saa sita z'ijoro, cyangwa inkoko, cyangwa mu gitondo: 36 Kugira ngo ataza gitunguranye agusanga uryamye. 37 Kandi ibyo nkubwira byose ndabwira bose nti: Murebe.
1 Nyuma y'iminsi ibiri, habaye umunsi mukuru wa pasika, n'umugati udasembuye: abatambyi bakuru n'abanditsi bashakisha uko bamufata bakoresheje ubukorikori, bakamwica. 2 Ariko baravuga bati: “Ntabwo ari ku munsi mukuru, kugira ngo hatabaho imvururu z'abaturage. 3 Amaze kuba i Betaniya mu nzu ya Simoni umubembe, yicaye ku nyama, haza umugore ufite agasanduku ka alabaster k'amavuta ya spikenard afite agaciro gakomeye; nuko afata agasanduku, agasuka ku mutwe. 4 Hariho bamwe bari bafite umujinya muri bo, baravuga bati: "Kuki iyi myanda y'amavuta yakozwe?" 5 Kuberako ishobora kuba yagurishijwe amafaranga arenga magana atatu, igahabwa abakene. Baramwitotombera. 6 Yesu aramusubiza ati: “Reka; Kuki mubabaza? Yankoreye umurimo mwiza. 7 Kuko muhorana abakene buri gihe, kandi igihe cyose mubishakiye muzabagirira neza, ariko njye ntabwo mwahoranye iteka. 8 Yakoze uko ashoboye: yaje mbere yo gusiga amavuta umubiri wanjye gushyingura. 9 Ndakubwira nkomeje ko aho ubutumwa bwiza buzabwirizwa hose ku isi yose, ibyo na byo yakoze bizavugwa kugira ngo bamwibuke. 10 Yuda Isikariyoti, umwe muri cumi na babiri, ajya ku batambyi bakuru, kugira ngo amuhemukire. 11 Bumvise barishima, basezeranya kumuha amafaranga. Kandi yashakishije uburyo yamugambanira byoroshye. 12 Umunsi wa mbere w'imigati idasembuye, igihe bishe pasika, abigishwa be baramubaza bati: "Urashaka ko tujya kwitegura ngo urye pasika?" 13 Atumaho abigishwa be babiri, arababwira ati: " Nimugende mu mujyi, uzahasanga umuntu ufite ikibindi cy'amazi: mumukurikire." 14 Kandi aho azinjira hose, mubwire nyir'urugo, Databuja ati: "Icyumba cy'abashyitsi kiri he, aho nzarya Pasika hamwe n'abigishwa banjye?" 15 Azakwereka icyumba kinini cyo hejuru gifite ibikoresho kandi byateguwe: ngaho udutegure. 16 Abigishwa be barasohoka, binjira mu mujyi, basanga nk'uko yari yababwiye. Bategura Pasika. 17 Nimugoroba azana na cumi na babiri. 18 Bicaye barya, Yesu ati: " Ni ukuri ndababwiye nti: Umwe muri mwe dusangira nanjye azampemukira." 19 Batangira kubabara, bamubwira umwe umwe bati: “Ninjye? undi ati: Ninjye? 20 Arabishura, arababwira ati: “ Ni umwe muri cumi na babiri, unshira hamwe mu isahani. 21 Umwana w'umuntu aragenda rwose nk'uko byanditswe kuri we, ariko haragowe uwo Mwana w'umuntu wagambaniwe! byari byiza kuri uriya mugabo niba atarigeze avuka. 22 Bakimara kurya, Yesu afata umugati, araha umugisha, arawumanyagura, arabaha ati: " Fata, urye, uyu ni umubiri wanjye." 23 Afata igikombe, amaze gushimira, arabaha, bose baracyanywa. 24 Arababwira ati: " Aya ni yo maraso yanjye yo mu isezerano rishya, yamenetse kuri benshi.
33
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
25 Ndakubwira nkomeje ko ntazongera kunywa ku mbuto z'umuzabibu, kugeza uwo munsi nzanywa nshya mu bwami bw'Imana. 26 Bamaze kuririmba indirimbo, basohoka ku musozi wa Elayono. 27 Yesu arababwira ati: " Mwese muzababazwa nanjye muri iri joro, kuko byanditswe ngo nzakubita umwungeri, intama ziratatana." 28 Ariko nyuma y'ibyo nazutse, nzajya imbere yawe i Galilaya. 29 Ariko Petero aramubwira ati: "Nubwo bose bazababazwa, ariko sinzabikora." 30 Yesu aramubwira ati: " Ndakubwira nkomeje ko uyu munsi, ndetse no muri iri joro, mbere yuko inkoko ibika kabiri, uzanyihakana gatatu. 31 Ariko avuga cyane, ati: "Niba mpfa nawe, sinzaguhakana na gato." Mu buryo nk'ubwo, bavuze bose. 32 Bageze ahantu hitwa Getsemani, abwira abigishwa be ati: " Icara hano, nanjye nzasenga." 33 Ajyana na Petero, Yakobo na Yohana, atangira gutungurwa no kuremerwa cyane; 34 Arababwira ati: “ Umutima wanjye urababaje cyane kugeza ku rupfu, nimugume hano, murebe. 35 Agenda imbere gato, yikubita hasi, arasenga ngo niba bishoboka, isaha irangire. 36 Na we ati: Abba, Data, byose birashoboka kuri wewe; unkureho iki gikombe, nyamara ntabwo ari icyo nshaka, ahubwo ni icyo ushaka. 37 Araza, asanga basinziriye, abwira Petero, Simoni, urasinziriye? Ntushobora kureba isaha imwe? 38 Murebe kandi musenge, kugira ngo mutagwa mu bishuko. Umwuka uriteguye rwose, ariko umubiri ufite intege nke. 39 Arongera aragenda, arasenga, avuga ayo magambo. 40 Agarutse, asanga basinziriye, (kuko amaso yabo yari aremereye,) cyangwa ngo bamenye icyo bamusubiza. 41 Aza ku ncuro ya gatatu, arababwira ati: " Sinzira nonaha, muruhuke: birahagije, igihe kirageze; dore, Umwana w'umuntu yahemukiwe mu maboko y'abanyabyaha. 42 Haguruka, reka tugende; dore uwampemukiye ari hafi. 43 Ako kanya akivuga, haza Yuda, umwe muri cumi na babiri, ari kumwe na we imbaga nyamwinshi yitwaje inkota n'inkoni, uhereye ku batambyi bakuru, abanditsi n'abakuru. 44 Kandi uwamuhemukiye yari yarabahaye ikimenyetso, ati: 'Uwo nzasoma, ni we; mumutware, kandi mumujyane amahoro. 45 Akimara kuza, yahise amusanga, ati: Databuja, shobuja; aramusoma. 46 Baramurambikaho ibiganza, baramujyana. 47 Umwe muri bo wari uhagaze hafi ye akuramo inkota, akubita umugaragu w'umutambyi mukuru, amuca ugutwi. 48 Yesu arabasubiza ati: " Murasohoka nk'umujura, ufite inkota n'inkoni zo kunjyana?" 49 Buri munsi nabaga ndi kumwe nawe mu rusengero nigisha, ariko ntimwantwaye, ariko ibyanditswe bigomba gusohora. 50 Bose baramutererana, barahunga. 51 Haca hakurikiraho umusore umwe, yambaye igitambara c'igitambara ku mubiri wambaye ubusa; abasore baramufata: 52 Asiga umwenda w'igitare, arabahunga yambaye ubusa.
53 Bajyana Yesu ku mutambyi mukuru, bajyana abatambyi bakuru bose, abasaza n'abanditsi. 54 Petero aramukurikira kure, no mu ngoro y'umutambyi mukuru, yicarana n'abagaragu, yishyushya umuriro. 55 Abatambyi bakuru n'inama zose bashakisha guhamya Yesu ngo bamwice; ariko ntiyabona. 56 Benshi bamushinja ibinyoma, ariko abatangabuhamya babo ntibemeranya. 57 Haca haza bamwe bamushinja ibinyoma, bavuga bati: 58 Twumvise avuga ati: 'Nzasenya uru rusengero rwakozwe n'amaboko, kandi mu minsi itatu nzubaka urundi rwakozwe nta maboko. 59 Ariko nta n'ubwo abatangabuhamya babo bemeye. 60 Umutambyi mukuru arahaguruka hagati, abaza Yesu ati: “Nta cyo usubiza? ni ubuhe buhamya abo bakurega? 61 Ariko araceceka, ariko ntiyagira icyo asubiza. Na none umutambyi mukuru aramubaza, aramubaza ati: “Uri Kristo, Umwana wa Mugisha? 62 Yesu ati: Ndiho, kandi uzabona Umwana w'umuntu yicaye iburyo bw'imbaraga, akaza mu bicu byo mu ijuru. 63 Hanyuma umutambyi mukuru akodesha imyenda ye, aravuga ati: "Ni ubuhe butumwa dukeneye abandi buhamya?" 64 Mwumvise gutukwa: mubitekerezaho iki? Bose bamuciriye urubanza rwo gupfa. 65 Bamwe batangira kumucira amacandwe, no kumupfuka mu maso, no kumukubita, no kumubwira bati: “Ubuhanuzi: abagaragu bamukubita ibiganza. 66 Petero akiri munsi y'ibwami, haza umwe mu baja b'umutambyi mukuru: 67 Abonye Petero ashyushye, aramwitegereza, aramubwira ati “Nawe wari kumwe na Yesu w'i Nazareti. 68 Ariko arabihakana, ati: "Sinzi, kandi sinumva ibyo uvuga." Arasohoka yinjira mu rubaraza; n'abakozi b'inkoko. 69 Umuja yongera kumubona, atangira kubwira abari bahagaze aho ati: Uyu ni umwe muri bo. 70 Arongera arabihakana. Nyuma gato, abari bahagaze bongeye kubwira Petero bati: "Ni ukuri uri umwe muri bo, kuko uri Umunyagalilaya, kandi ijambo ryawe rirabyemera." 71 Ariko atangira gutukana no gutukana, ati: "Sinzi uyu muvuga." 72 Nubwa kabiri inkoko ikora. Petero yibuka ijambo Yesu yamubwiye ati: Mbere yuko inkoko ibika kabiri, uzanyihakana gatatu. Amaze kubitekerezaho, ararira. UMUTWE WA 15 1 Ako kanya mu gitondo, abatambyi bakuru bagirana inama n'abakuru, abanditsi, n'inama yose, bahambira Yesu, baramujyana, bamujyana kwa Pilato. 2 Pilato aramubaza ati “uri Umwami w'Abayahudi? Aramusubiza ati: " Urabivuze." 3 Abatambyi bakuru bamushinja ibintu byinshi, ariko ntiyagira icyo asubiza. 4 Pilato yongera kumubaza ati: “Nta cyo usubiza? reba ibintu byinshi bakubona. 5 Ariko Yesu ntiyagira icyo asubiza; Pilato aratangara. 6 Muri uwo munsi mukuru, abaha imfungwa imwe, uwo bashaka. 7 Hariho n'umwe witwa Baraba, wari uhambiriye hamwe n'abigometse kuri we, bakaba barishe ubwigomeke.
34
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
8 Imbaga y'abantu itaka cyane itangira kumwifuza gukora nk'uko yari yarabakoreye. 9 Pilato arabasubiza ati: "Murashaka kubarekura Umwami w'Abayahudi?" 10 Kuko yari azi ko abatambyi bakuru bamutanzeho ishyari. 11 Ariko abatambyi bakuru bimura abantu, kugira ngo ahubure Baraba. 12 Pilato arabasubiza, arababwira ati: "Noneho mushaka iki, uwo mwita Umwami w'Abayahudi?" 13 Bongera gutaka bati: “Mubambe ku musaraba.” 14 Pilato arababaza ati: “Kubera iki yakoze ikibi? Barataka cyane, Bamubamba. 15 Nuko Pilato, ashaka kunyurwa n'abantu, arekura Baraba, abakiza Yesu, amaze kumukubita, ngo abambwe. 16 Abasirikare bamujyana mu cyumba cyitwa Praetorium; kandi bahamagaye itsinda ryose. 17 Bamwambika ibara ry'umuyugubwe, bambika ikamba ry'amahwa, barawushyira mu mutwe, 18 Atangira kumusuhuza, Ndakuramutsa, Mwami w'Abayahudi! 19 Bamukubita urubingo ku mutwe, bamucira amacandwe, bunamye baramuramya. 20 Bamaze kumushinyagurira, bamwambura ibara ry'umuyugubwe, bamwambika imyenda ye, bamujyana kumusaraba. 21 Bahatira Simoni Umunyasiriya, wanyuze hafi, asohoka mu gihugu, se wa Alegizandere na Rufo, kwikorera umusaraba we. 22 Bamuzana ahantu Golgota, bisobanurwa ngo, Ahantu h'igihanga. 23 Bamuha kunywa vino ivanze na mira, ariko ntiyakira. 24 Bamaze kumubamba ku musaraba, bagabana imyenda ye, babagabana ubufindo, icyo umuntu wese agomba gufata. 25 Bageze ku isaha ya gatatu, baramubamba. 26 Kandi inyandiko y'ibirego bye yanditse hejuru, UMWAMI W'ABAYAHUDI. 27 Kandi hamwe na we babamba abajura babiri; umwe iburyo bwe, undi ibumoso. 28 Ibyanditswe birasohozwa, bivuga ngo: Kandi abarirwa mu barenga. 29 Abanyuze hafi yabo baramutuka, bazunguza imitwe baravuga bati: “Ayi we, wewe usenya urusengero, urwubaka mu minsi itatu, 30 Ikize, umanuke uve ku musaraba. 31 Mu buryo nk'ubwo, abatambyi bakuru bashinyagurira bavuga hagati yabo hamwe n'abanditsi, Yakijije abandi; ubwe ntashobora gukiza. 32 Reka Umwami wa Isiraheli amanuke none kumusaraba, kugirango tubone kandi twizere. Kandi ababambanywe na we baramutuka. 33 Isaha ya gatandatu igeze, mu gihugu cyose haba umwijima kugeza ku isaha ya cyenda. 34 Ku isaha ya cyenda Yesu ataka n'ijwi rirenga, ati: " Eloi, Eloi, lama sabachthani?" aribyo bisobanurwa ngo, Mana yanjye, Mana yanjye, kuki wantaye? 35 Bamwe muri bo bahagaze aho, babyumvise, baravuga bati: “Dore ahamagara Eliya. 36 Umwe ariruka yuzuza umuzingo wuzuye vinegere, awushyira ku rubingo, amuha kunywa, ati: "Reka; reka turebe niba Elias azaza kumumanura.
37 Yesu ararira n'ijwi rirenga, areka umwuka. 38 Umwenda ukingiriza mu rusengero wacitsemo kabiri kuva hejuru kugeza hasi. 39 Umutware utwara umutwe w'abasirikare wari uhagaze imbere ye, abonye ataka cyane, areka umwuka, aravuga ati: "Mu by'ukuri, uyu muntu yari Umwana w'Imana." 40 Hariho n'abagore bareba kure: muri bo harimo Mariya Magadalena, na Mariya nyina wa Yakobo muto na Yose na Salome; 41 (Na we, igihe yari i Galilaya, aramukurikira, aramukorera;) n'abandi bagore benshi bazanye na we i Yeruzalemu. 42 Noneho nimugoroba, kuko bwari imyiteguro, ni ukuvuga umunsi ubanziriza isabato, 43 Yosefu wo muri Arimataya, umujyanama wubahwa, na we wategereje ubwami bw'Imana, araza, yinjira ashize amanga kwa Pilato, yifuza umurambo wa Yesu. 44 Pilato aratangara niba yari amaze gupfa, amuhamagara umutware w'abasirikare, amubaza niba yari yarapfuye. 45 Amaze kumenya umutware w'abasirikare, aha Yozefu umurambo. 46 Hanyuma agura imyenda myiza, aramumanura, amuzingira mu mwenda, amushyira mu mva yacukuwe mu rutare, azunguza ibuye ku muryango w'imva. 47 Mariya Magadalena na Mariya nyina wa Yose bareba aho yashyizwe. UMUTWE WA 16 1 Isabato irangiye, Mariya Magadalena, na Mariya nyina wa Yakobo na Salome, baguze ibirungo byiza, kugira ngo baze bamusige amavuta. 2 Bukeye bwaho mu gitondo cya mbere cy'icyumweru, baza ku mva izuba rirashe. 3 Barabaza bati: “Ni nde uzadukuraho ibuye ku muryango w'imva? 4 Bareba, basanga ibuye ryarakuweho, kuko ryari rinini cyane. 5 Binjira mu mva, babona umusore wicaye iburyo, yambaye umwenda muremure wera; kandi bari bafite ubwoba. 6 Arababwira ati: "Ntimugire ubwoba, murashaka Yesu w'i Nazareti wabambwe ku musaraba: yazutse; ntabwo ari hano: reba aho bamushyize. 7 Ariko genda, ubwire abigishwa be na Petero ko agiye imbere yawe i Galilaya, niho uzamubona nk'uko yababwiye. 8 Barasohoka vuba, bahunga imva; kuko bahinda umushyitsi baratangara: nta n'umwe babwiye umuntu uwo ari we wese; kuko bari bafite ubwoba. 9 Yesu amaze kuzuka kare ku munsi wa mbere w'icyumweru, abanza kubonana na Mariya Magadalena, muri bo yirukanye amashitani arindwi. 10 Aragenda, ababwira abari kumwe na we, bararira barira. 11 Bamaze kumva ko ari muzima, kandi bamubonye, ntibizera. 12 Inyuma y'ivyo, agaragara mu bundi buryo babiri muri bo, bagenda, baja mu gihugu. 13 Baragenda babibwira abasigaye, ntibabemera. 14 Nyuma yaho, abonekera cumi n'umwe bicaye ku nyama, arabahagurukira kutizera no gukomera kw'umutima, kuko batizeraga abamubonye amaze kuzuka.
35
Ubutumwa bwiza bwa Mariko
15 Arababwira ati: " Nimugende mw'isi yose, mwamamaze ibiremwa byose ubutumwa bwiza." 16 Uwizera akabatizwa azakizwa; ariko utizera azacirwaho iteka. 17 Kandi ibyo bimenyetso bizakurikira abizera; Bazirukana abadayimoni mu izina ryanjye; Bazavuga indimi nshya; 18 Bazatwara inzoka; kandi niba banywa ikintu cyose cyica, ntibizabababaza; bazarambika ibiganza ku barwayi, kandi bazakira. 19 Uwiteka amaze kubabwira, yakirwa mu ijuru, yicara iburyo bw'Imana. 20 Barasohoka, babwiriza ahantu hose, Uwiteka akorana nabo, kandi yemeza ijambo n'ibimenyetso bikurikira. Amen.
36
Luka
24 Nyuma y'iyo minsi, umugore we Elisabeth asama inda, yihisha amezi atanu, avuga ati 25 Uku ni ko Uwiteka yangiriye mu minsi yandebye, kugira ngo nkureho igitutsi mu bantu. 26 Mu kwezi kwa gatandatu, umumarayika Gaburiyeli yoherejwe avuye ku Mana mu mujyi wa Galilaya witwa Nazareti, 27 Isugi yashakanye n'umugabo witwa Yozefu, wo mu nzu ya Dawidi; inkumi yitwaga Mariya. 28 Umumarayika aramusanga, aramubwira ati: “Ndakuramutsa, wewe utoneshwa cyane, Uwiteka ari kumwe nawe. Urahirwa mu bagore. 29 Amaze kumubona, ahangayikishwa n'ijambo rye, maze atekereza mu mutwe w'indamutso. 30 Umumarayika aramubwira ati: “Witinya Mariya, kuko wabonye ubutoni ku Mana. 31 Kandi, uzasama inda yawe, ubyare umuhungu, uzamwitirire YESU. 32 Azaba mukuru, kandi azitwa Umwana w'Isumbabyose, kandi Uhoraho Imana azamuha intebe ya se Dawidi: 33 Azategeka inzu ya Yakobo ubuziraherezo; n'ubwami bwe ntibuzagira iherezo. 34 Mariya abwira marayika ati: "Ibyo bizagenda bite, kuko ntazi umuntu?" 35 Umumarayika aramusubiza ati: "Umwuka Wera azaza kuri wewe, kandi imbaraga z'Isumbabyose zizagutwikira, ni cyo gituma ikintu cyera kizakubyara kizitwa Umwana w'Imana. 36 Dore mubyara wawe Elisabeth, yasamye kandi umuhungu ashaje, kandi uku ni ukwezi kwa gatandatu hamwe na we, witwaga ingumba. 37 Kubanga n'Imana ntakintu kidashoboka. 38 Mariya ati: “Dore umuja wa Nyagasani; bibe kuri njye nkurikije ijambo ryawe. Umumarayika aramugenda. 39 Muri iyo minsi, Mariya arahaguruka, yinjira mu gihugu cy'imisozi yihuta, yinjira mu mujyi wa Yuda. 40 Yinjira mu nzu ya Zakariya, asuhuza Elizabeti. 41 Elisabeth yumvise indamutso ya Mariya, uruhinja rwasimbutse mu nda ye; na Elisabeth yuzuye Umwuka Wera: 42 Aceceka ijwi n'ijwi rirenga, ati: “Urahirwa mu bagore, kandi hahirwa imbuto z'inda yawe. 43 Kandi ibyo biva he, kugira ngo nyina w'Umwami wanjye ansange? 44 Erega dore ijwi ryindamutso yawe rimaze kumvikana mu matwi yanjye, uruhinja rwasimbutse mu nda yanjye kugira ngo rwishime. 45 Kandi hahirwa uwizera, kuko hazabaho ibyo yabwiwe na Nyagasani. 46 Mariya ati: "Umutima wanjye uhimbaza Uwiteka, 47 Umwuka wanjye wishimiye Imana Umukiza wanjye. 48 Kuko yitegereje umutungo muto w'umuja we, kuko, guhera ubu ibisekuruza byose bazanyita umugisha. 49 Kuko umunyembaraga yangiriye ibintu bikomeye; kandi izina rye ni iyera. 50 Kandi imbabazi ziwe ziri ku bamutinya ibisekuruza bikurikirana. 51 Yerekanye imbaraga n'ukuboko kwe; Yatatanyije abirasi mu bitekerezo by'imitima yabo. 52 Yamanuye abanyembaraga ku ntebe zabo, abashyira mu rwego rwo hasi. 53 Yuzuza abashonje ibintu byiza; Abakire yohereje ubusa. 54 Yafashe umugaragu we Isiraheli, yibuka imbabazi ze;
UMUTWE WA 1 1 Kuberako benshi bafashe mukiganza kugirango bagaragaze ibyo bintu byizerwa rwose muri twe, 2 Nkuko babitugejejeho, kuva mu ntangiriro ari ababyiboneye, n'abakozi b'ijambo; 3 Byasaga naho ari byiza kuri njye, kuko nari maze gusobanukirwa neza ibintu byose kuva mbere, nkwandikira kuri gahunda, Theophilus mwiza cyane, 4 Kugira ngo umenye neza ibyo bintu, aho wahawe amabwiriza. 5 Mu gihe cya Herode, umwami wa Yudaya, umutambyi umwe witwaga Zakariya, mu gihe cya Abiya, kandi umugore we yari uwo mu bakobwa ba Aroni, yitwaga Elisabeti. 6 Kandi bombi bari abakiranutsi imbere y'Imana, bagendera mu mategeko yose y'Uwiteka nta makemwa. 7 Kandi nta mwana babyaranye, kubera ko Elisabeth yari ingumba, kandi bombi bari bakomeretse mu myaka. 8 Mu gihe yicaga imirimo y'umuherezabitambo imbere y'Imana akurikije inzira ye, 9 Dukurikije imigenzo y'ibiro by'abatambyi, umugabane we wagombaga gutwika imibavu igihe yinjiraga mu rusengero rw'Uwiteka. 10 Rubanda rwose rusenga basenga nta gihe cy'imibavu. 11 Umumarayika w'Uwiteka amubonekera uhagaze iburyo bw'urutambiro rw'imibavu. 12 Zakariya amubonye, arahagarika umutima, ubwoba bumutera ubwoba. 13 Umumarayika aramubwira ati: “Witinya Zakariya, kuko isengesho ryawe ryumvikanye; Umugore wawe Elisabeth azakubyarira umuhungu, uzamwita Yohana. 14 Uzagira umunezero n'ibyishimo; kandi benshi bazishimira ivuka rye. 15 Kuko azaba mukuru mu maso ya Nyagasani, kandi ntazanywa vino cyangwa ibinyobwa bikomeye; kandi azuzura Umwuka Wera, ndetse no mu nda ya nyina. 16 Kandi benshi mu Bisirayeli azahindukirira Uhoraho Imana yabo. 17 Kandi azajya imbere ye mu mwuka no mu mbaraga za Eliya, kugira ngo ahindure imitima ya ba se, kandi abatumvira ubwenge bw'intabera; gutegura ubwoko bwiteguye Uwiteka. 18 Zakariya abwira marayika ati: "Ibyo nzabimenya nte?" kuko ndi umusaza, kandi umugore wanjye yakubiswe neza mumyaka. 19 Umumarayika aramusubiza ati: Ndi Gaburiyeli, uhagaze imbere y'Imana; kandi noherejwe kuvugana nawe, no kukwereka iyi nkuru nziza. 20 Kandi dore uzaba ikiragi, ntushobora kuvuga, kugeza umunsi ibyo bizakorerwa, kuko utizera amagambo yanjye azasohora mu gihe cyayo. 21 Abantu bategereza Zakariya, batangazwa nuko yamaze igihe kinini mu rusengero. 22 Asohoka, ntiyabasha kubabwira, bamenya ko yabonye iyerekwa mu rusengero, kuko yabasabye, akomeza kutavuga. 23 Amaze gukora umurimo we, arangije asubira iwe.
37
LUKA
55 Nkuko yabibwiye ba sogokuruza, Aburahamu n'urubyaro rwe ubuziraherezo. 56 Mariya abana na we amezi agera kuri atatu, asubira iwe. 57 Igihe cya Elisabeth kirageze, kugira ngo akizwe; Yabyaye umuhungu. 58 Abaturanyi be na babyara be bumva uburyo Uwiteka yamugiriye imbabazi nyinshi; nuko bamwishimira. 59 Ku munsi wa munani baza gukebwa umwana; bamwita Zakariya, nyuma y'izina rya se. 60 Nyina aramusubiza ati: "Ntabwo aribyo. ariko azitwa Yohana. 61 Baramubaza bati: "Nta n'umwe mu muryango wawe witiriwe iri zina." 62 Bereka se ibimenyetso, uko yamuhamagaye. 63 Asaba ameza yo kwandika, arandika ati: 'Yitwa Yohana. Batangara bose. 64 Ako kanya umunwa we urakinguka, ururimi rwe rurarekura, aravuga, asingiza Imana. 65 Abari batuye hafi yabo bose bafite ubwoba, kandi ayo magambo yose yumvikanye mu mahanga mu misozi yose ya Yudaya. 66 Ababumvise bose babashyira mu mitima yabo, bati: "Uyu uzaba umwana ki!" Ukuboko k'Uwiteka kwari kumwe na we. 67 Se Zakariya yuzuye Umwuka Wera, arahanura ati: Hahirwa Uwiteka Imana ya Isiraheli; kuko yasuye kandi acungura ubwoko bwe, 69 Kandi yazamuye ihembe ry'agakiza kuri twe mu nzu y'umugaragu we Dawidi; 70 Nkuko yabivuze akanwa k'abahanuzi be bera, kuva isi yatangira: 71 Kugira ngo dukizwe n'abanzi bacu, no mu kuboko kw'abatwanga bose; 72 Kugira ngo dukore imbabazi zasezeranijwe ba sogokuruza, kandi twibuke isezerano rye ryera; 73 Indahiro yarahiye data Aburahamu, 74 Kugira ngo aduhe, kugira ngo dukurwe mu maboko y'abanzi bacu bamukorere nta bwoba, 75 Mu kwera no gukiranuka imbere ye, iminsi yose y'ubuzima bwacu. 76 Nawe mwana wanjye, uzitwa umuhanuzi w'Isumbabyose, kuko uzajya imbere y'Uwiteka gutegura inzira ze; 77 Guha ubwoko bwe ubumenyi bw'agakiza kubabarirwa ibyaha byabo, 78 Kubw'imbabazi zuje urukundo z'Imana yacu; aho iminsi yaturutse hejuru yatugendeye, 79 Guha umucyo abicaye mu mwijima no mu gicucu cy'urupfu, kugira ngo bayobore ibirenge byacu mu nzira y'amahoro. 80 Umwana arakura, akomera mu mwuka, aba mu butayu kugeza umunsi yeretse Isiraheli.
witwa Betelehemu. (kuko yari uwo mu rugo no mu gisekuru cya Dawidi :) 5 Gusoreshwa na Mariya umugore we bashakanye, kuba mukuru hamwe numwana. 6 Niko byagenze, igihe bari bahari, iminsi irangiye kugira ngo akorwe. 7 Yabyaye umuhungu we w'imfura, amupfunyika mu mwenda wuzuye, amushyira mu kiraro; kuko nta mwanya bari bafite muri icumbi. 8 Muri icyo gihugu, abungeri barara mu gasozi, barinda umukumbi wabo nijoro. 9 Dore umumarayika w'Uwiteka arabageraho, maze icyubahiro cya Nyagasani kibamurikira, maze bafite ubwoba bwinshi. 10 Umumarayika arababwira ati: 'Ntimutinye, kuko, mbazaniye inkuru nziza y'ibyishimo byinshi, bizabera abantu bose. 11 Kuko kuri uyu munsi wavukiye mu mujyi wa Dawidi Umukiza, ari we Kristo Umwami. 12 Kandi iki kizakubera ikimenyetso; Uzasanga uruhinja ruziritse mu mwenda wuzuye, aryamye mu kiraro. 13 Ako kanya, hamwe na marayika, imbaga y'abantu benshi bo mu ijuru basingiza Imana, baravuga bati: 14 Icyubahiro kibe icy'Imana mu isumba byose, no ku isi amahoro, ubushake bwiza ku bantu. 15 Abamarayika babava muri bo bajya mu ijuru, abungeri barabwirana bati: “Reka noneho tujye i Betelehemu, turebe iki kintu cyabaye, Uhoraho yamenyesheje. twe. 16 Baje bihuta, basanga Mariya, na Yozefu, n'uruyoya aryamye mu kiraro. 17 Bamaze kubibona, bamenyesha mu mahanga ijambo ryabwiwe kuri uyu mwana. 18 Ababyumvise bose batangazwa n'ibyo babwiwe n'abashumba. 19 Ariko Mariya abika ibyo byose, abitekereza mu mutima we. 20 Abashumba baragaruka, bahimbaza kandi bahimbaza Imana kubintu byose bumvise kandi babonye, nkuko babibwiwe. 21 Hashize iminsi umunani yo gukebwa ku mwana, yitwaga YESU, witwaga marayika mbere yuko atwita mu nda. 22 Igihe cyo kwezwa kwe nk'uko amategeko ya Mose kirangiye, bamujyana i Yeruzalemu, kugira ngo bamushyikirize Uwiteka. 23 (Nkuko byanditswe mu mategeko y'Uwiteka, Umugabo wese ukingura inda azitwa Uwera;) 24 Kandi gutamba igitambo ukurikije ibivugwa mu mategeko ya Nyagasani, Inuma ebyiri, cyangwa inuma ebyiri. 25 I Yeruzalemu hariho umuntu witwa Simeyoni. kandi uwo mugabo yari umukiranutsi kandi wubaha Imana, ategereje ihumure rya Isiraheli: kandi Umwuka Wera yari kuri we. 26 Umwuka Wera yahishuriwe na we, ko atabona urupfu, atarabona Kristo w'Umwami. 27 Na we azanwa n'Umwuka mu rusengero, kandi igihe ababyeyi bazanaga umwana Yesu, kugira ngo bamukorere bakurikije imigenzo y'amategeko, 28 Hanyuma amujyana mu maboko, aha umugisha Imana, aravuga ati:
UMUTWE WA 2 1 Muri iyo minsi, haza itegeko rya Sezari Augustus, ko isi yose igomba gusoreshwa. 2 (Kandi iyi misoro yakozwe bwa mbere igihe Cyrenius yari guverineri wa Siriya.) 3 Bose bajya gusoreshwa, buri wese mu mujyi we. 4 Yosefu arazamuka ava i Galilaya, ava mu mujyi wa Nazareti, muri Yudaya, yerekeza mu mujyi wa Dawidi
38
LUKA
29 Nyagasani, noneho ureke umugaragu wawe agende amahoro, nk'uko ijambo ryawe ribivuga: 30 Kuko amaso yanjye yabonye agakiza kawe, 31 Ibyo wateguye imbere y'abantu bose; 32 Umucyo wo kumurikira abanyamahanga, n'icyubahiro cy'ubwoko bwawe Isiraheli. 33 Yosefu na nyina batangazwa n'ibyo bamuvugaho. 34 Simeyoni abaha umugisha, abwira nyina Mariya ati: “Dore uyu mwana yiteguye kugwa no kuzuka muri benshi muri Isiraheli. n'ikimenyetso kizavugwa; 35 (Yego, inkota izacengera mu bugingo bwawe bwite,) kugira ngo ibitekerezo by'imitima myinshi bihishurwe. 36 Hariho Anna umwe, umuhanuzikazi, umukobwa wa Fanuweli, wo mu muryango wa Aseri: yari afite imyaka myinshi, kandi yabanaga n'umugabo imyaka irindwi kuva akiri ubusugi; 37 Kandi yari umupfakazi w'imyaka igera kuri mirongo ine n'ine, utagiye mu rusengero, ariko ukorera Imana kwiyiriza ubusa no gusenga ijoro n'umurango. 38 Aca muri ako kanya ashimira Uwiteka, amuvugisha abantu bose bashakaga gucungurwa i Yeruzalemu. 39 Bamaze gukora byose bakurikije amategeko y'Uhoraho, basubira i Galilaya, mu mujyi wabo w'i Nazareti. 40 Umwana arakura, akomera mu mwuka, yuzuye ubwenge, kandi ubuntu bw'Imana bwari kuri we. 41 Ababyeyi be bajya i Yeruzalemu buri mwaka mu munsi mukuru wa pasika. 42 Afite imyaka cumi n'ibiri, barazamuka bajya i Yeruzalemu nyuma y'umunsi mukuru. 43 Bamaze kuzuza iminsi, bagarutse, umwana Yesu asigara i Yeruzalemu; Yozefu na nyina ntibabimenye. 44 Ariko, bakeka ko ari kumwe na bo, bagiye urugendo rw'umunsi umwe; bamushakira muri bene wabo no mu bo baziranye. 45 Bamubona, basubira i Yeruzalemu, bamushaka. 46 Nyuma y'iminsi itatu bamusanga mu rusengero, yicaye hagati y'abaganga, bombi barabumva, ababaza ibibazo. 47 Abamwumvise bose batangazwa no gusobanukirwa kwe n'ibisubizo bye. 48 Bamubonye baratangara, nyina aramubwira ati: Mwana wanjye, ni iki cyatumye utugirira nabi? dore, so na njye twagushakiye intimba. 49 Arababwira ati: “ None mwanshaka mute? Ntimuzi ko ngomba kuba mubijyanye na Data? 50 Ntibumva ijambo yababwiye. 51 Yamanukana na bo, agera i Nazareti, arabumvira, ariko nyina abika ayo magambo yose mu mutima we. 52 Yesu yiyongera mu bwenge no mu gihagararo, atonesha Imana n'abantu.
4 Nkuko byanditswe mu gitabo cy'amagambo y'umuhanuzi Esaiya, agira ati: “Ijwi ry'umuntu urira mu butayu, Witegure inzira y'Uwiteka, kora inzira ziwe. 5 Ikibaya cyose kizuzura, imisozi n'umusozi byose bizamanurwa; kandi abagoramye bazagororwa, kandi inzira zoroshye zizoroha; 6 Kandi abantu bose bazabona agakiza k'Imana. 7 Hanyuma abwira rubanda rusohoka ngo rubatizwe, yemwe gisekuru cy'inzoka, ni nde wakuburiye ngo uhunge uburakari buzaza? 8 Muzane rero imbuto zikwiriye kwihana, ntutangire kuvuga muri mwe ngo: Dufite Aburahamu kuri data, kuko ndababwiye nti: Imana ishoboye aya mabuye yo kurera abana kuri Aburahamu. 9 Noneho ishoka irashyirwa mu mizi y'ibiti: igiti cyose rero kitera imbuto nziza kiracibwa, kijugunywa mu muriro. 10 Abantu baramubaza bati: "Noneho dukore iki?" 11 Arabasubiza, arababwira ati: Ufite amakoti abiri, amuhe uwufite; kandi ufite inyama, na we abigenze atyo. 12 Hanyuma haza abasoreshwa kugira ngo babatizwe, baramubaza bati: Databuja, dukore iki? 13 Arababwira ati: "Ntimukarengere ibyo mwashinzwe." 14 Abasirikare na bo baramubaza bati: “None dukore iki? Arababwira ati: "Ntimukagirire nabi umuntu, kandi ntimugashinje ibinyoma. kandi unyurwe n'umushahara wawe. 15 Nkuko abantu bari bategereje, abantu bose bazirikana mumitima yabo ya Yohana, yaba Kristo, cyangwa atari we; 16 Yohana arabasubiza, ababwira bose ati: Ndabatizwa rwose n'amazi; ariko umuntu ukomeye kundusha, akazu k'inkweto zanjye sinkwiriye kurekura: azabatiza Umwuka Wera n'umuriro: 17 Umufana we uri mu kuboko kwe, kandi azahanagura hasi hasi, azegeranya ingano mu musaruro we; ariko icyatsi azatwika n'umuriro utazima. 18 Kandi ibindi bintu byinshi mu guhugura kwe yabwirije abantu. 19 Ariko Herode umutware, amucyaha kubera Herode umugore wa murumuna we Filipo, n'ibibi byose Herode yari yarakoze, 20 Yongeyeho ibi hejuru ya byose, ko yafunze Yohana muri gereza. 21 Igihe abantu bose babatizwaga, Yesu na we arabatizwa, arasenga, ijuru rirakingurwa, 22 Umwuka Wera amanuka mu buryo bw'umubiri nk'inuma kuri we, maze ijwi riva mu ijuru rivuga riti 'uri Umwana wanjye nkunda; muri wewe ndishimye cyane. 23 Yesu ubwe atangira kuba afite imyaka igera kuri mirongo itatu, kuko (nk'uko byavuzwe) mwene Yozefu, mwene Heli, 24 Ninde mwene Mathati, akaba umuhungu wa Lewi, akaba umuhungu wa Meliki, akaba umuhungu wa Janna, mwene Yozefu, 25 Ninde mwene Matiyatiya, umuhungu wa Amosi, mwene Nawumu, umuhungu wa Esli, mwene Nagge, 26 Ninde mwene Mati, akaba mwene Matatiyasi, mwene Semeyi, mwene Yozefu, umuhungu wa Yuda, 27 Ninde mwene Yowana, mwene Rhesa, mwene Zorobabeli, mwene Salatiel, mwene Neri, 28 Ninde mwene Melchi, mwene Addi, mwene Kosamu, mwene Elodamu, mwene Er,
UMUTWE WA 3 1 Noneho mu mwaka wa cumi na gatanu w'ingoma ya Tiberiyo Sezari, Ponsiyo Pilato aba guverineri wa Yudaya, na Herode aba umutware w'i Galilaya, na murumuna we Filipo tetarari wa Ituraya no mu karere ka Trakonite, na Lizaniya umutware wa Abilene, 2 Annasi na Kayifa bari abatambyi bakuru, ijambo ry'Imana ryageze kuri Yohani mwene Zakariya mu butayu. 3 Yinjira mu gihugu cyose hafi ya Yorodani, abwiriza umubatizo wo kwihana kugira ngo ibabarirwe ibyaha;
39
LUKA
29 Ninde mwene Yosefu, mwene Eliyezeri, mwene Yorimu, mwene Yorimu, mwene Mathati, mwene Lewi, 30 Ninde mwene Simeyoni, umuhungu wa Yuda, akaba umuhungu wa Yozefu, akaba umuhungu wa Yonani, mwene Eliyakimu, 31 Ninde mwene Meleya, mwene Menani, mwene Matata, akaba mwene Natani, mwene Dawidi, 32 Ninde mwene Yese, mwene Obedi, mwene Booz, mwene Salimoni, mwene Naassoni, 33 Ninde mwene Aminadabu, mwene Aramu, mwene Esomu, mwene Esirimu, mwene Farasi, umuhungu wa Yuda, 34 Ninde mwene Yakobo, akaba umuhungu wa Isaka, akaba umuhungu wa Aburahamu, mwene Tara, mwene Nakori, 35 Ninde mwene Saruki, akaba umuhungu wa Ragau, mwene Faleki, mwene Heberi, mwene Sala, 36 Akaba yari mwene Kayiniya, akaba umuhungu wa Arufaxadi, akaba umuhungu wa Sem, akaba mwene Noe, mwene Lameki, 37 Ninde mwene Matusala, mwene Henoki, mwene Yeredi, mwene Maleleeli, mwene Kayini, 38 Ninde mwene Enosi, akaba umuhungu wa Seti, akaba umuhungu wa Adamu, akaba yari umwana w'Imana.
17 Amuha igitabo cy'umuhanuzi Esai. Amaze gufungura igitabo, abona aho cyanditswe, 18 Umwuka w'Uwiteka ari kuri njye, kuko yansize amavuta kugira ngo mbwire abakene ubutumwa bwiza; Yanyohereje gukiza imitima imenetse, kubwiriza gutabarwa kw'abajyanywe bunyago, no guhuma amaso impumyi, kugira ngo mbohore abakomeretse, 19 Kubwiriza umwaka wemewe wa Nyagasani. 20 Afunga igitabo, yongera kugiha minisitiri, aricara. Amaso y'abari mu isinagogi yose yari amwitegereje. 21 Atangira kubabwira ati: Uyu munsi, ibyanditswe byasohoye mu matwi. 22 Bose baramuhamya, batangazwa n'amagambo meza yaturutse mu kanwa. Baramubaza bati: "Uyu si umuhungu wa Yozefu?" 23 Arababwira ati: " Nta kabuza muzambwira uyu mugani, Muganga, mukire: ibyo twumvise byose i Kaperinawumu, nimukore hano mu gihugu cyanyu." 24 Na we ati: " Ni ukuri, ndabibabwiye: Nta muhanuzi wemewe mu gihugu cye. 25 Ariko ndababwiza ukuri, abapfakazi benshi bari muri Isiraheli mu gihe cya Eliya, igihe ijuru ryugara imyaka itatu n'amezi atandatu, igihe inzara yari ikabije mu gihugu cyose; 26 Ariko nta n'umwe muri bo Eliya yoherejwe, keretse i Sarepta, umujyi wa Sidoni, ku mugore wari umupfakazi. 27 Ababembe benshi bari muri Isiraheli mugihe cya Eliseyo umuhanuzi; kandi nta n'umwe muri bo wasukuwe, akiza Naaman Umunyasiriya. 28 Abari mu isinagogi bose bumvise ibyo, bararakara, 29 Arahaguruka, amwirukana mu mujyi, amujyana ku musozi wubatsemo umujyi wabo, kugira ngo bamujugunye hasi. 30 Ariko anyura muri bo aragenda, 31 Yamanuka i Kaperinawumu, umujyi wa Galilaya, abigisha ku isabato. 32 Batangazwa n'inyigisho ze, kuko ijambo rye ryari rifite imbaraga. 33 Mu isinagogi, hari umuntu ufite umwuka wa satani wanduye, ataka n'ijwi rirenga, 34 Bati: Reka twenyine; dukore iki, wowe Yesu w'i Nazareti? waje kuturimbura? Ndakuzi uwo uri we; Uwera w'Imana. 35 Yesu aramucyaha, aramubwira ati ' ceceka, uve muri we. Satani amaze kumuta hagati, asohoka muri we, ariko ntiyamugirira nabi. 36 Bose baratangara, baravugana bati: "Iri ni ijambo! kuko afite ubutware n'imbaraga ategeka imyuka ihumanye, barasohoka. 37 Icyamamare cye kigera mu mpande zose z'igihugu. 38 Arahaguruka ava mu isinagogi, yinjira mu nzu ya Simoni. Nyina wa muka Simoni yajyanywe n'umuriro mwinshi; Baramwinginga. 39 Amuhagarara hejuru, acyaha umuriro; biramusiga: ahita arahaguruka arabakorera. 40 Izuba rimaze kurenga, abari barwaye indwara zitandukanye baramuzanira. ashyira ibiganza kuri buri wese muri bo, arabakiza. 41 Abadayimoni na bo basohoka muri benshi, basakuza bati: "Uri Kristo Umwana w'Imana." Arabacyaha arababwira kutavuga, kuko bari bazi ko ari Kristo.
UMUTWE WA 4 1 Yesu yuzuye Umwuka Wera agaruka avuye muri Yorodani, ajyanwa na Mwuka mu butayu, 2 Kuba iminsi mirongo ine igeragezwa na satani. Muri iyo minsi, nta cyo yariye: barangije, arasonza. 3 Satani aramubwira ati: "Niba uri Umwana w'Imana, tegeka iri buye ngo ribe umugati." 4 Yesu aramusubiza ati: " Byanditswe ngo" Umuntu ntazabaho ku mugati wenyine, ahubwo azabaho n'ijambo ryose ry'Imana. " 5 Satani amujyana ku musozi muremure, amwereka ubwami bwose bw'isi mu kanya gato. 6 Satani aramubwira ati: "Izi mbaraga zose nzaguha, n'icyubahiro cyazo, kuko ari cyo nahawe. kandi uwo nzashaka uwo ari we wese. 7 Niba ushaka kunsenga, bose bazaba abawe. 8 Yesu aramusubiza ati: " Subiza inyuma yanjye, Satani, kuko byanditswe ngo" Uzasenga Uwiteka Imana yawe, kandi ni we uzakorera wenyine. " 9 Amujyana i Yeruzalemu, amushyira ku mpinga y'urusengero, aramubwira ati: "Niba uri Umwana w'Imana, jya wikubita hasi." 10 Kubanga kyawandiikibwa: “Azaguha abamarayika be okukulira, kugira ngo agukomeze: 11 Kandi bazagutwara mu biganza byabo, kugira ngo igihe cyose utazatera ikirenge cyawe ibuye. 12 Yesu aramusubiza aramubwira ati: "Ntugerageze Uwiteka Imana yawe." 13 Satani amaze kurangiza ibishuko byose, amuvaho igihe runaka. 14 Yesu agaruka mu mbaraga z'Umwuka i Galilaya, nuko amamara mu karere kose. 15 Kandi yigisha mu masinagogi yabo, ahimbazwa na bose. 16 Ageze i Nazareti, aho yari yararerewe, nk'uko byari bisanzwe, yinjira mu isinagogi ku munsi w'isabato, arahaguruka ngo asome.
40
LUKA
42 Bugorobye, aragenda, ajya mu butayu, abantu baramushaka, baramwegera, baramugumaho, kugira ngo atabavaho. 43 Arababwira ati: Nanjye ngomba kubwira ubwami bw'Imana no mu yindi mijyi, kuko ari yo mpamvu natumwe. 44 Abwiriza mu masinagogi y'i Galilaya.
21 Abanditsi n'Abafarisayo batangira gutekereza, bati: "Uyu ni nde uvuga ibitutsi?" Ninde ushobora kubabarira ibyaha, ariko Imana yonyine? 22 Ariko Yesu amaze kubona ibitekerezo byabo, arabasubiza ati: " Ni iki gitumye mu mitima yanyu? 23 Niba byoroshye, kuvuga, ibyaha byawe birababariwe; cyangwa kuvuga, Haguruka ugende? 24 Ariko kugira ngo mumenye ko Umwana w'umuntu afite imbaraga ku isi zo kubabarira ibyaha, (abwira abarwayi b'ubumuga,) ndababwiye nti: Haguruka, fata uburiri bwawe, winjire mu nzu yawe. 25 Ako kanya arahaguruka imbere yabo, afata aho yari aryamye, asubira iwe, ahimbaza Imana. 26 Bose baratangara, bahimbaza Imana, maze ubwoba bwinshi baravuga bati: "Twabonye ibintu bidasanzwe uyu munsi. 27 Amaze kuvuga atyo, arasohoka, abona umusoresha witwa Lewi, yicaye ku musoro, aramubwira ati “ Nkurikira.” 28 Hanyuma asiga byose, arahaguruka, aramukurikira. 29 Lewi amugira ibirori bikomeye mu rugo rwe, kandi hari itsinda rinini ry'abasoresha n'abandi bicarana na bo. 30 Ariko abanditsi babo n'Abafarisayo bitotombera abigishwa be, baravuga bati: “Kuki musangira kandi mukanywa n'abasoresha n'abanyabyaha? 31 Yesu arabasubiza arababwira ati: " Abuzuye bose ntibakeneye umuganga; ariko abarwaye. 32 Sinazanywe no guhamagarira abakiranutsi, ahubwo naje guhamagarira abanyabyaha kwihana. 33 Baramubaza bati: "Kuki abigishwa ba Yohana basiba kenshi, bagasenga, kimwe n'abigishwa b'Abafarisayo? ariko urya ukanywa? 34 Arababwira ati: " Urashobora kwihutisha abana b'umukwe, mu gihe umukwe ari kumwe na bo? 35 Ariko iminsi izagera, ubwo umukwe azabamburwa, hanyuma biyiriza ubusa muri iyo minsi. 36 Ababwira umugani. Ntamuntu ushyira umwenda mushya kumusaza; niba bitabaye ibyo, noneho ibishya byombi bikodesha, kandi igice cyakuwe mubishya nticyemeranya nabakera. 37 Kandi nta muntu ushyira divayi nshya mu macupa ashaje; naho ubundi divayi nshya izaturika amacupa, kandi isuke, amacupa azashira. 38 Ariko vino nshya igomba gushyirwa mumacupa mashya; kandi byombi birarinzwe. 39 Nta muntu unywa vino ishaje ako kanya yifuza gushya, kuko avuga ati: Kera ni byiza.
UMUTWE WA 5 1 Abantu bamuhatira kumva ijambo ry'Imana, ahagarara ku kiyaga cya Gennesareti, 2 Abona amato abiri ahagaze ku kiyaga, ariko abarobyi barabavamo, boza inshundura zabo. 3 Yinjira muri bumwe mu bwato bwari ubwa Simoni, aramusenga ngo yirukane mu gihugu gito. Aricara, yigisha abantu bava mu bwato. 4 Amaze kuva mu kuvuga, abwira Simoni ati: “ Sohora ikuzimu, umanure inshundura zawe.” 5 Simoni aramusubiza ati: "Databuja, twararuhije ijoro ryose, ariko ntacyo twatwaye. Nyamara ijambo ryawe nzareka urushundura." 6 Bamaze gukora ibyo, bafungura amafi menshi: na feri yabo. 7 Bahamagarira bagenzi babo bari mu bundi bwato, ngo baze kubafasha. Baraza, buzuza amato yombi, ku buryo batangiye kurohama. 8 Simoni Petero abibonye, yikubita hasi apfukamye, avuga ati: “Genda. kuko ndi umunyabyaha, Uwiteka. 9 Kuko yatangajwe n'abari kumwe na we bose, bategura amafi bari bafashe: 10 Yakobo na Yohani, abahungu ba Zebedayo, bari bafatanije na Simoni. Yesu abwira Simoni ati: ' Witinya! Kuva ubu uzafata abantu. 11 Bamaze kuzana amato yabo ku butaka, bose baratererana, baramukurikira. 12 Igihe yari mu mujyi runaka, abona umuntu wuzuye ibibembe: abonye Yesu yikubita hasi yubamye, aramwinginga ati: "Mwami, niba ubishaka, ushobora kunsukura." 13 Arambura ukuboko, aramukoraho, avuga ati: Ndabishaka. Ako kanya ibibembe biramuvaho. 14 Amutegeka kutagira uwo abwira, ariko genda, wiyereke umutambyi, utange ibyo kwezwa nk'uko Mose yabitegetse, kugira ngo abahamire. 15 Ariko rero, ni ko barushagaho kuba icyamamare mu mahanga, maze imbaga nyamwinshi iraterana ngo yumve, kandi ikizwe na we kubera ubumuga bwabo. 16 Yisubira mu butayu, arasenga. 17 Umunsi umwe, igihe yigishaga, hari Abafarisayo n'abaganga b'amategeko bicaye, basohoka mu migi yose ya Galilaya, Yudaya na Yeruzalemu, n'imbaraga za Nyagasani. yari ahari kugira ngo abakize. 18 Dore abantu bazana mu buriri umuntu wafashwe n'ubumuga, bashaka uburyo bwo kumuzana, no kumuryamisha imbere ye. 19 Ntibashoboye kubona inzira bashobora kumuzana kubera rubanda nyamwinshi, baragenda ku nzu, bamumanura mu kiraro hamwe n'uburiri bwe hagati ya Yesu. 20 Abonye kwizera kwabo, aramubwira ati: Muntu, ibyaha byawe urababariwe.
UMUTWE WA 6 1 Isabato ya kabiri nyuma ya mbere, anyura mu mirima y'ibigori; abigishwa be bakura amatwi y'ibigori, bararya, babasiga mu ntoki. 2 Bamwe mu Bafarisayo barababwira bati: "Kuki mukora ibitemewe n'amategeko ku isabato?" 3 Yesu arabasubiza ati: " Ntimwasomye cyane nk'ibi, ibyo Dawidi yakoze, igihe we yari ashonje, n'abari kumwe na we; 4 Ukuntu yinjiye mu nzu y'Imana, afata, ararya umugati, kandi abaha abari kumwe na we. ibyo ntibyemewe kurya ariko kubapadiri bonyine?
41
LUKA
5 Arababwira ati: “Umwana w'umuntu ni Umwami w'isabato. 6 Undi munsi w'isabato, yinjira mu isinagogi yigisha, hariho umuntu ukuboko kw'iburyo kwumye. 7 Abanditsi n'Abafarisayo baramwitegereza, niba yakiza ku isabato; kugira ngo babone icyo bamushinja. 8 Ariko amenya ibitekerezo byabo, abwira umuntu wari ufite ukuboko kwumye, Haguruka, uhagarare hagati. Arahaguruka, arahagarara. 9 Yesu arababwira ati: Ndakubaza ikintu kimwe; Biremewe kumunsi w'isabato gukora ibyiza, cyangwa gukora ibibi? kurokora ubuzima, cyangwa kurimbura? 10 Abareba hirya no hino, abwira uwo mugabo, arambura ukuboko. Abikora atyo, ukuboko kwe kugarura ukundi. 11 Buzura ibisazi; kandi bavugana hagati yabo icyo bashobora gukorera Yesu. 12 Muri iyo minsi, asohoka mu musozi gusenga, akomeza ijoro ryose asenga Imana. 13 Bugorobye, ahamagara abigishwa be, muri bo ahitamo cumi na babiri, uwo yita intumwa. 14 Simoni, (uwo yise Petero,) na Andereya murumuna we, Yakobo na Yohani, Filipo na Bartholomew, 15 Matayo na Tomasi, Yakobo mwene Alufeyo, na Simoni bita Zelote, 16 Yuda umuvandimwe wa Yakobo na Yuda Isikariyoti na we wari umuhemu. 17 Yamanukana na bo, ahagarara mu kibaya, ari kumwe n'abigishwa be, n'imbaga nyamwinshi y'abantu baturutse muri Yudaya yose na Yeruzalemu, no ku nkombe z'inyanja ya Tiro na Sidoni baza kumwumva, no gukira indwara zabo; 18 Abababajwe n'imyuka mibi, barakira. 19 Rubanda rwose bashaka kumukoraho, kuko havuyemo ingeso nziza, bose barabakiza. 20 Yubura amaso abigishwa be, aravuga ati: “ Hahirwa abakene, kuko ubwami bw'Imana ari ubwawe. 21 Hahirwa inzara ubu, kuko uzahazwa. Hahirwa abarira ubu, kuko muzaseka. 22 Hahirwa, igihe abantu bazakwanga, igihe bazagutandukanya na bo, bakagutuka, bakirukana izina ryawe nk'ikibi, ku bw'Umwana w'umuntu. 23 Nimwishime uwo munsi, musimbuke umunezero, kuko dore ingororano zanyu ari nyinshi mu ijuru, kuko na ba sekuruza bagiriye abahanuzi. 24 Ariko ishyano mwebwe abakire! kuko mwakiriye ihumure ryanyu. 25 Muzabona ishyano abuzuye! kuko uzasonza. Uzabona ishyano abaseka ubu! kuko muzaboroga mukarira. 26 Uzabona ishyano, igihe abantu bose bazakuvuga neza! kuko na ba sekuruza bagiriye abahanuzi b'ibinyoma. 27 Ariko ndababwiye abumva bati: Kunda abanzi banyu, mugirire neza abanga, 28 Uhezagire abakuvuma, kandi ubasabire nubwo bagukoresha. 29 Kandi uwagukubise ku itama rimwe atanga undi; kandi uwakwambuye umwambaro wawe, abuze no gufata ikote ryawe. 30 Uhe umuntu wese ugusabye. n'uwambuye ibicuruzwa byawe ntuzongere kubabaza. 31 Kandi nk'uko wifuza ko abantu bagukorera, nawe ubakorere.
32 Niba mukunda abakunda, murakoze iki? erega abanyabyaha nabo bakunda ababakunda. 33 Kandi nimugirira neza abakugirira neza, murakoze iki? kubanyabyaha nabo bakora kimwe. 34 Niba kandi mubaguriza abo mwizeye ko muzakira, murakoze iki? kuko abanyabyaha nabo baguriza abanyabyaha, kugirango bakire byinshi. 35 Ariko mukunde abanzi banyu, mukore ibyiza, mugurize, nta kindi muzongera. kandi ibihembo byanyu bizaba byinshi, kandi muzabe abana b'Isumbabyose, kuko agirira neza abatashima n'ababi. 36 Nimugirire imbabazi, nk'uko So na we agira imbabazi. 37 Ntimucire urubanza, kandi ntimuzacirwa urubanza: ntimucire urubanza, kandi ntuzacirwaho iteka: mubabarire, muzababarirwa: 38 Tanga, nawe uzahabwa; igipimo cyiza, kanda hasi, no kunyeganyezwa hamwe, no kwiruka hejuru, abantu bazatanga mumabere yawe. Erega hamwe ningero imwe mwahuye nayo izongera gupimirwa. 39 Arababwira umugani ati: “ Impumyi zishobora kuyobora impumyi? ntibazagwa mu mwobo? 40 Umwigishwa ntabwo ari hejuru ya shebuja, ariko umuntu wese utunganye azamera nka shebuja. 41 Kandi ni ukubera iki ubona mote iri mu jisho rya murumuna wawe, ariko ntubone urumuri ruri mu jisho ryawe? 42 Nigute ushobora kubwira umuvandimwe wawe, muvandimwe, reka nkuremo mote iri mu jisho ryawe, igihe wowe ubwawe utabona igiti kiri mu jisho ryawe? Wowe indyarya, jya ubanza guta igiti mu jisho ryawe, hanyuma uzabona neza gukuramo mote iri mu jisho rya murumuna wawe. 43 Kuko igiti cyiza kitera imbuto zononekaye; nta giti cyangiritse cyera imbuto nziza. 44 Kuko igiti cyose kizwi n'imbuto zacyo. Erega amahwa abantu ntibateranya imitini, cyangwa igihuru cyimeza bakusanya inzabibu. 45 Umuntu mwiza mubutunzi bwiza bwumutima we azana ibyiza; kandi umuntu mubi ava mubutunzi bubi bwumutima we azana ibibi: kuko ubwinshi bwumutima umunwa we uvuga. 46 Kandi ni iki gitumye umpamagara, Mwami, Mwami, kandi ntimukore ibyo mvuga? 47 Umuntu wese uza aho ndi, akumva amagambo yanjye akayakurikiza, nzakwereka uwo ari we: 48 Ameze nk'umuntu wubatse inzu, ucukura cyane, ushyira urufatiro ku rutare: umwuzure umaze kuvuka, umugezi ukubita kuri iyo nzu, ariko ntushobora kuwunyeganyeza, kuko wari ushingiye ku rutare. . 49 Ariko uwumva, ntabyumve, ameze nk'umuntu wubatse inzu ku isi udafite urufatiro; uwo mugezi wakubise bikabije, uhita ugwa; kandi amatongo y'iyo nzu yari menshi. UMUTWE WA 7 1 Amaze kurangiza amagambo ye yose mu bari bateraniye aho, yinjira i Kaperinawumu. 2 Umugaragu w'umutware utwara umutwe w'abasirikare, wari umukundwa cyane, yari arembye kandi yiteguye gupfa. 3 Amaze kumva ibya Yesu, amutumaho abakuru b'Abayahudi, amwinginga ngo aze gukiza umugaragu we.
42
LUKA
4 Bageze kuri Yesu, bahita bamwinginga, bavuga bati: "Yari akwiriye uwo agomba gukora ibi:" 5 Kuko akunda ishyanga ryacu, kandi yatwubatse isinagogi. 6 Yesu ajyana na bo. Igihe atari kure y'inzu, umutware w'abasirikare amwoherereza inshuti, aramubwira ati: "Mwami, ntugire ikibazo, kuko ntakwiriye ko winjira munsi y'inzu yanjye." 7 Ni cyo cyatumye ntekereza ko nanjye ubwanjye nkwiriye kuza aho uri, ariko vuga mu ijambo, umugaragu wanjye azakira. 8 Kuko nanjye ndi umuntu utegekwa, mfite munsi y'abasirikare, ndabwira umwe nti: Genda, aragenda; n'undi, 'Ngwino, araza; n'umugaragu wanjye, Kora ibi, arabikora. 9 Yesu amaze kubyumva, aramutangara, aramuhindukirira, abwira abantu bamukurikiye, ndababwiye nti: "Sinigeze mbona kwizera gukomeye, oya, cyangwa muri Isiraheli." 10 Aboherejwe basubira mu nzu, basanga umugaragu wose wari urwaye. 11 Bukeye bwaho, yinjira mu mujyi witwa Nain; benshi mu bigishwa be bajyana na we, n'abantu benshi. 12 Ageze hafi y'irembo ry'umujyi, dore hapfuye umuntu wapfuye, umuhungu w'ikinege wa nyina, kandi yari umupfakazi, kandi abantu benshi bo muri uwo mujyi bari kumwe na we. 13 Uhoraho amubonye, amugirira impuhwe, aramubwira ati: “ Nturirire. 14 Araza, akora kuri bier, abamubyara bahagaze. Na we ati: " Umusore, ndakubwiye nti" Haguruka. " 15 Uwapfuye aricara, atangira kuvuga. Amushyikiriza nyina. 16 Habaho ubwoba kuri bose, bahimbaza Imana, bavuga bati: "Haguruka umuhanuzi ukomeye muri twe; kandi, Ko Imana yasuye ubwoko bwayo. 17 Ibyo bihuha bimwerekeye muri Yudaya yose, no mu karere kose. 18 Abigishwa ba Yohana bamwereka ibyo byose. 19 Yohana amuhamagara babiri mu bigishwa be, abatuma kuri Yesu, bati: "Ni wowe uza?" cyangwa turashaka undi? 20 Abagabo bamusanga, baravuga bati: Yohana Umubatiza yatwoherereje, ati: "Ni wowe uza?" cyangwa turashaka undi? 21 Muri iyo saha kandi, yakijije ubumuga bwabo n'ibyorezo byabo, n'imyuka mibi; kandi kuri benshi bahumye. 22 Yesu arabasubiza ati: " Genda, ubwire Yohana ibyo wabonye kandi wumvise; burya ngo impumyi zibona, abacumbagira bagenda, ababembe bezwa, abatumva bumve, abapfuye barazuka, kubakene ubutumwa bwiza bubwirwa. 23 Kandi arahirwa, umuntu wese utazambabaza. 24 Intumwa za Yohana zimaze kugenda, atangira kubwira abantu ibya Yohana ati: " Ni iki wasohotse mu butayu kureba?" Urubingo rwanyeganyezwa n'umuyaga? 25 Ariko se ni iki wasohotse kureba? Umugabo wambaye imyenda yoroshye? Dore abambaye imyenda myiza, kandi babaho neza, bari mu bigo by'abami. 26 Ariko se ni iki wasohotse kureba? Umuhanuzi? Yego, ndabibabwiye, kandi birenze kuba umuhanuzi. 27 Uyu ni we wanditseho ngo 'Dore ntumye intumwa yanjye imbere yawe, izategura inzira yawe imbere yawe. 28 Kuko ndabibabwiye nti: Mu bavutse ku bagore, nta muhanuzi uruta Yohana Umubatiza, ariko utari mu bwami bw'Imana amuruta.
29 Abantu bose bamwumvise, n'abasoresha, batsindishiriza Imana, babatizwa na Yohana umubatizo. 30 Ariko Abafarisayo n'abavoka banze inama z'Imana kuri bo, ntibabatizwa. 31 Uwiteka aramubaza ati “ Noneho, nzagereranya nte n'ab'iki gihe? kandi bameze bate? 32 Bameze nk'abana bicaye ku isoko, bagahamagarana bati: "Twabavuzemo, ntimwabyina; twaraborogeye, kandi ntimwigeze murira. 33 Kubanga Yohana Umubatiza ntiyaje kurya imigati cyangwa kunywa vino; uravuga ngo, Afite satani. 34 Umwana w'umuntu yaje kurya no kunywa; uragira uti, Dore umuntu w'umunyamururumba, n'umuvinyu wa divayi, inshuti y'abasoresha n'abanyabyaha! 35 Ariko ubwenge bufite ishingiro ku bana be bose. 36 Umwe mu Bafarisayo amwifuriza gusangira na we. Ajya mu nzu y'Abafarisayo, yicara ku nyama. 37 Dore, umugore wo mu mujyi, wari umunyabyaha, amaze kumenya ko Yesu yicaye ku nyama mu nzu y'Abafarisayo, azana agasanduku ka alabasteri y'amavuta, 38 Ahagarara imbere ye arira, atangira koza ibirenge amarira, abahanagura umusatsi wo mu mutwe, asoma ibirenge, abasiga amavuta. 39 Noneho Umufarisayo wari wamutegetse abibonye, avuga mu mutima we ati: "Uyu mugabo, iyo aba umuhanuzi, yari kumenya uwo ari we bwoko bw'umugore uwo amukoraho, kuko ari umunyabyaha." 40 Yesu aramusubiza aramubwira ati: Simoni, hari icyo nkubwira. Na we ati, Databuja, vuga. 41 Hariho umwenda runaka wari ufite imyenda ibiri: umwe yagurijwe amafaranga magana atanu, undi mirongo itanu. 42 Igihe nta kintu na kimwe bari bafite cyo kwishyura, yababariye yeruye bombi. Mbwira rero, ninde muri bo uzamukunda cyane? 43 Simoni aramusubiza ati: Ndakeka yuko we, uwo yababariye cyane. Aramubwira ati: " Waciriye urubanza. 44 Ahindukirira wa mugore, abwira Simoni ati: " Urabona uyu mugore?" Ninjiye mu nzu yawe, ntabwo wampaye amazi y'ibirenge byanjye, ariko yogeje ibirenge byanjye amarira, abahanagura umusatsi wo mu mutwe. 45 Ntiwansomye, ariko uyu mugore kuva igihe ninjiriye ntahwema gusoma ibirenge byanjye. 46 Ntabwo wasize amavuta umutwe wanjye, ariko uyu mugore yasize amavuta ibirenge byanjye amavuta. 47 Ni cyo gitumye nkubwira ko ibyaha bye ari byinshi, byababariwe; kuko yakundaga byinshi: ariko kubabarirwa bike, urukundo rumwe ni ruto. 48 Aramubwira ati: Ibyaha byawe birababariwe. 49 Abicaye hamwe na we batangira kuvuga muri bo bati: “Ni nde ubabarira ibyaha? 50 Abwira wa mugore ati: Ukwizera kwawe kugukijije; genda amahoro. UMUTWE WA 8 1 Nyuma yaho, azenguruka mu mijyi yose no mu midugudu yose, abwiriza kandi atangaza inkuru nziza y'ubwami bw'Imana: kandi cumi na babiri bari kumwe na we, 2 Abagore bamwe na bamwe bari bakize imyuka mibi n'ubumuga, Mariya ahamagara Magadalena, muri bo havamo amashitani arindwi,
43
LUKA
3 Yowana muka igisonga cya Chuza Herode, na Susanna, n'abandi benshi bamukorera ibintu byabo. 4 Abantu benshi bateranira hamwe, baza kumusanga mu migi yose, avuga umugani: 5 Umubibyi yagiye kubiba imbuto, nuko abiba, bamwe bagwa iruhande; kandi yarakandaguwe, inyoni zo mu kirere zirarya. 6 Bamwe bagwa ku rutare; kandi ikimara kumera, yarumye, kuko yabuze ubushuhe. 7 Bamwe bagwa mu mahwa; n'amahwa arazamuka, arayiniga. 8 Abandi bagwa ku butaka bwiza, barabyuka, bera imbuto incuro ijana. Amaze kuvuga ibyo, arataka ati: Ufite amatwi yo kumva, niyumve. 9 Abigishwa be baramubaza bati: "Uyu mugani ushobora kuba uwuhe?" 10 Na we ati: " Mwahawe kumenya amabanga y'ubwami bw'Imana, ariko abandi mu migani; ko kubona badashobora kubona, no kumva ntibashobora kubyumva. 11 Noneho wa mugani ni: Imbuto ni ijambo ry'Imana. 12 Abari iruhande ni abumva; hanyuma haza satani, akuramo ijambo mu mitima yabo, kugira ngo batizera bagakizwa. 13 Bari ku rutare ni bo, iyo bumvise, bakira ijambo bishimye; kandi ibyo nta mizi bifite, byizera igihe gito, kandi mugihe cyibigeragezo bikagwa. 14 Kandi ibyaguye mu mahwa ni byo, iyo bumvise, barasohoka, bakiniga bitonze, ubutunzi n'ibinezeza by'ubu buzima, kandi nta mbuto zera. 15 Ariko ko ku butaka bwiza ariho, bafite umutima utaryarya kandi mwiza, bumvise iryo jambo, bakarikomeza, bakera imbuto bihanganye. 16 Nta muntu, iyo amaze gucana buji, ntagitwikire icyombo, cyangwa ngo agishyire munsi yigitanda; ariko ayishyira ku buji, kugirango abinjiramo babone urumuri. 17 Kuko nta kintu na kimwe cyihishe, kitazagaragara; nta kintu na kimwe cyihishe, kitazamenyekana kandi kiza mu mahanga. 18 Witondere uko wumva, kuko umuntu wese ufite, azahabwa. kandi umuntu wese udafite, azamuvanaho ibyo asa nkaho afite. 19 Hanyuma aramwegera nyina na barumuna be, ariko ntibashobora kumusanga ngo bamutangaze. 20 Yabwiwe na bamwe bavuga bati: “Nyoko na barumuna bawe bahagaze hanze, bifuza kukubona. 21 Arabasubiza ati: " Mama na barumuna banjye ni bo bumva ijambo ry'Imana, kandi barabikora." 22 Umunsi umwe, yinjira mu bwato ari kumwe n'abigishwa be, arababwira ati “ Reka tujye hakurya y'inyanja. Baragenda. 23 Bakigenda, arasinzira, ku kiyaga haza umuyaga w'umuyaga. nuko buzura amazi, kandi bari mu kaga. 24 Baramwegera, baramukangura bati: “Databuja, shobuja, turarimbutse. Arahaguruka, acyaha umuyaga n'uburakari bw'amazi: barahagarara, haratuza. 25 Arababaza ati: “ Ukwizera kwawe guherereye he? Bafite ubwoba baribaza, babwirana bati: "Uyu ni umuntu ki!" kuko ategeka umuyaga n'amazi, baramwumvira. 26 Bageze mu gihugu cya Gadareni kiri hakurya ya Galilaya. 27 Asohoka ku butaka, ahura na we asohoka mu mujyi, umuntu umwe wari ufite amashitani igihe kirekire, kandi
nta myenda yari afite, cyangwa ngo ature mu nzu iyo ari yo yose, ahubwo yari mu mva. 28 Abonye Yesu, arataka, yikubita imbere ye, n'ijwi rirenga riti: “Nkore iki, Yesu, Mwana w'Imana usumba byose? Ndagusabye, ntuntote. 29 (Kuko yari yategetse umwuka wanduye gusohoka muri uwo mugabo. Incuro nyinshi byaramufashe, akomeza kubohesha iminyururu n'iminyururu, nuko amena imigozi, yirukanwa na satani mu butayu. ) 30 Yesu aramubaza ati: Witwa nde? Na we ati: Legio: kuko amashitani menshi yinjiye muri we. 31 Baramwinginga ngo ntabategeke gusohoka mu nyenga. 32 Hariho umushyo w'ingurube nyinshi zirisha ku musozi, baramwinginga ngo abemerera kubinjiramo. Arabababaza. 33 Hanyuma, abadayimoni basohoka muri wa mugabo, binjira mu ngurube. 34 Ababagaburira babonye ibyakozwe, barahunga, baragenda babibwira mu mujyi no mu gihugu. 35 Hanyuma barasohoka bajya kureba ibyakozwe; agera kuri Yesu, ahasanga wa mugabo, abadayimoni bavuyemo, yicaye ku birenge bya Yesu, yambaye, kandi mu bwenge bwe: baratinya. 36 Ababibonye bababwira uburyo uwari ufite abadayimoni yakize. 37 Hanyuma imbaga yose y'igihugu cya Gadarene ikikiza, bamwinginga ngo ave muri bo; kuko bajyanywe n'ubwoba bwinshi, nuko azamuka mu bwato, yongera kugaruka. 38 Umuntu wavuyemo abadayimoni bamwinginga ngo abane na we, ariko Yesu aramwohereza, avuga ati: 39 Subira mu nzu yawe, maze werekane uburyo Imana yagukoreye ibintu bikomeye. Aragenda, atangaza mu mujyi wose ukuntu Yesu yamukoreye ibintu bikomeye. 40 Yesu agarutse, abantu bamwakiriye bishimye, kuko bose bari bamutegereje. 41 Dore haza umuntu witwa Yayiro, kandi yari umutware w'isinagogi, yikubita imbere y'ibirenge bya Yesu, amwinginga ngo yinjire iwe. 42 Kuberako yari afite umukobwa umwe rukumbi, ufite imyaka igera kuri cumi n'ibiri, araryama. Ariko agenda, abantu baramuterana. 43 Umugore ufite ikibazo cyamaraso imyaka cumi n'ibiri, yamaze ubuzima bwe bwose kubaganga, ntanumwe washobora gukira, 44 Yaje inyuma ye, akora ku rubibi rw'imyenda ye, ako kanya ikibazo cye cy'amaraso kirahagarara. 45 Yesu ati: Ninde wankoze ku mutima? Bose babihakanye, Petero n'abari kumwe na we baravuga bati: Databuja, rubanda nyamwinshi iragutera, baragukanda, uravuga uti: Ninde wankoze ku mutima? 46 Yesu ati: " Umuntu yankoze ku mutima, kuko mbona ko ingeso nziza zankuyeho. 47 Umugore abonye ko atihishe, araza ahinda umushyitsi, yikubita imbere ye, amubwira imbere y'abantu bose kubera impamvu yamukozeho, n'uko yahise akira. 48 Aramubwira ati: " Mukobwa, humura, kwizera kwawe kugukize; genda amahoro. 49 Akivuga, haza umwe mu mutware w'inzu y'isinagogi, aramubwira ati: “Umukobwa wawe yarapfuye; Ntugire ikibazo. 50 Yesu abyumvise, aramusubiza ati: " Witinya, wemere gusa, azakira."
44
LUKA
51 Ageze mu nzu, yemerera umuntu kwinjira, uretse Petero, Yakobo, na Yohana, se na nyina w'umukobwa. 52 Bose bararira, baramuririra, ariko aravuga ati: “ Nturirire; ntabwo yapfuye, ahubwo arasinzira. 53 Baramuseka cyane, bazi ko yapfuye. 54 Arabasohora bose, amufata ukuboko, ahamagara ati: “ Mukobwa, haguruka. 55 Umwuka we wongeye kugaruka, ahita ahaguruka, ategeka kumuha inyama. 56 Ababyeyi be baratangara, ariko abategeka ko batagira uwo babwira ibyakozwe.
20 Arababwira ati “ Ariko ni nde muvuga ngo ko ndi? Petero aramusubiza ati, Kristo w'Imana. 21 Arabategeka cyane, abategeka kutagira uwo babwira icyo kintu; 22 Bati: " Umwana w'umuntu agomba kubabazwa cyane, akangwa n'abakuru, abatambyi bakuru n'abanditsi, akicwa, akazuka ku munsi wa gatatu. 23 Arababwira bose ati: " Nihagira uza kundeba, niyiyange, yikore umusaraba we buri munsi, ankurikire." 24 Kuko umuntu wese uzarokora ubuzima bwe azabubura, ariko uzatakaza ubuzima bwe ku bwanjye, ni we uzarokora. 25 Kuberiki umuntu yunguka iki, aramutse yungutse isi yose, akitakaza, cyangwa akajugunywa? 26 Kuko umuntu wese uzaterwa isoni n'amagambo yanjye, Umwana w'umuntu azakorwa n'isoni, igihe azazira icyubahiro cye, no kwa Se, n'abamarayika bera. 27 Ariko ndababwiza ukuri, hano hari abahagaze hano, batazumva uburyohe bw'urupfu, kugeza babonye ubwami bw'Imana. 28 Nyuma y'iminsi umunani, ayo magambo, afata Petero, Yohana na Yakobo, azamuka umusozi gusenga. 29 Akimara gusenga, imyambarire ye yarahindutse, imyambaro ye yera kandi irabagirana. 30 Dore bavugana na we abagabo babiri, ari bo Mose na Eliya: 31 Ni nde wagaragaye mu cyubahiro, akavuga uburiganya bwe agomba gukorera i Yeruzalemu. 32 Ariko Petero n'abari kumwe na we bari basinziriye cyane, bakangutse, babona icyubahiro cye, n'abagabo bombi bahagararanye na we. 33 Bagenda bamuvaho, Petero abwira Yesu, Databuja, ni byiza ko tuba hano: reka dukore amahema atatu; umwe kuri wewe, undi kuri Mose, n'uwa Eliya: atazi icyo yavuze. 34 Akivuga atyo, haza igicu, kirabatwikira, nuko batinya kwinjira mu gicu. 35 Haca ijwi riva mu gicu, rivuga riti: “Uyu ni Umwana wanjye nkunda: umwumve. 36 Ijwi rimaze kurenga, Yesu aboneka wenyine. Barayikomeza, kandi nta muntu babwiye muri iyo minsi ikintu icyo ari cyo cyose babonye. 37 Bukeye bwaho, bamanuka ku musozi, abantu benshi baramusanga. 38 Dore umuntu wo muri iryo tsinda arataka ati: “Databuja, ndagusabye, reba umuhungu wanjye, kuko ari umwana wanjye w'ikinege. 39 Dore umwuka uramufata, ahita ataka; kandi biramushishimura ko yongeye kubira ifuro, kandi kumukomeretsa ntibimuvaho. 40 Ninginga abigishwa bawe ngo bamwirukane; kandi ntibabishobora. 41 Yesu aramusubiza ati: " Yemwe gisekuru kitizera kandi kigoramye, nzabana nawe kugeza ryari, nkababara?" Zana umuhungu wawe hano. 42 Akimara kuza, satani amujugunya hasi, aramurambura. Yesu acyaha umwuka wanduye, akiza umwana, yongera kumushyikiriza se. 43 Bose batangazwa n'imbaraga zikomeye z'Imana. Ariko mu gihe bibazaga buri wese mu byo Yesu yakoze byose, abwira abigishwa be ati: 44 Aya magambo ajye mu matwi yawe, kuko Umwana w'umuntu azashyikirizwa amaboko y'abantu.
UMUTWE WA 9 1 Hanyuma ahamagaza abigishwa be cumi na babiri, abaha imbaraga n'ububasha kuri shitani zose, no gukiza indwara. 2 Yabatumye kubwiriza ubwami bw'Imana no gukiza abarwayi. 3 Arababwira ati: “ Ntimukagire icyo mutwara mu rugendo rwanyu, nta nkoni, cyangwa inyandiko, nta mugati, cyangwa amafaranga. nta n'amakoti abiri. 4 Kandi inzu iyo ari yo yose winjiramo, igumeyo, hanyuma ugende. 5 Kandi umuntu wese utakwakira, nimusohoka muri uwo mujyi, mukureho umukungugu wo mu birenge byanyu kugira ngo ubashinje. 6 Baragenda, banyura mu mijyi, babwiriza ubutumwa bwiza, kandi bakiza ahantu hose. 7 Herode umutware mukuru yumvise ibyakozwe byose, arumirwa, kuko byavuzwe kuri bamwe, ko Yohana yazutse mu bapfuye; 8 Muri bamwe, Eliya yari yagaragaye; n'abandi, ko umwe mu bahanuzi ba kera yazutse. 9 Herode aramubaza ati “Yohana naciwe umutwe, ariko uyu ni nde, uwo numva ibintu nk'ibyo? Yifuzaga kumubona. 10 Intumwa zimaze kugaruka, bamubwira ibyo bakoze byose. Arabajyana, ajya ku giti cye mu butayu bwo mu mujyi witwa Betsaida. 11 Abantu babimenye, baramukurikira, arabakira, ababwira ubwami bw'Imana, abakiza abakeneye gukira. 12 Umunsi utangiye gushira, haza cumi na babiri, baramubwira bati: “Kohereza rubanda, kugira ngo bajye mu migi no mu gihugu hirya no hino, barara, babone ibyokurya, kuko turi hano mu ubutayu. 13 Arababwira ati “ Mubahe kurya. Baravuga bati: Ntidukigifite uretse imigati itanu n'amafi abiri; usibye ko tugomba kujya kugura inyama kubantu bose. 14 Kuko bari abantu ibihumbi bitanu. Abwira abigishwa be ati: “ Bitume bicara imyaka mirongo itanu muri kumwe. 15 Barabikora, bose baricara. 16 Hanyuma afata imigati itanu n'amafi abiri, yitegereza mu ijuru, arabaha umugisha, aravunika, maze abigishwa abashyira imbere y'imbaga. 17 Bararya, bose baruzura, hakuramo ibice bisigaranye ibiseke cumi na bibiri. 18 Igihe yari asenga wenyine, abigishwa be bari kumwe na we, arababaza ati: “ Abantu bavuga nde ko ndi nde?” 19 Baramusubiza bati: Yohana Umubatiza; ariko bamwe bati: Eliya; abandi bakavuga, ko umwe mu bahanuzi ba kera yazutse.
45
LUKA
45 Ariko ntibumva iri jambo, kandi barabihishe, ntibabimenya: batinya kumubaza ayo magambo. 46 Haca havuka iciyumviro muri bo, ni nde muri bo akwiye kuba mukuru. 47 Yesu abonye igitekerezo cy'umutima wabo, afata umwana, amushyira iruhande rwe, 48 Arababwira ati: Umuntu wese uzakira uyu mwana mu izina ryanjye aranyakira, kandi uzanyakira wese azakira uwantumye, kuko umuto muri mwe wese, azaba mukuru. 49 Yohana aramusubiza ati: Databuja, twabonye umuntu wirukana abadayimoni mu izina ryawe; kandi twaramubujije, kuko adakurikira natwe. 50 Yesu aramubwira ati: Ntukamubuze, kuko utaturwanya ari uwacu. 51 Igihe kigeze ngo yakirwe, ashikamye, yubika umutwe ngo ajye i Yeruzalemu, 52 Yohereza intumwa imbere ye, baragenda, binjira mu mudugudu w'Abasamariya, kugira ngo bamutegure. 53 Ntibamwakira, kuko mu maso he hasa naho azajya i Yeruzalemu. 54 Abigishwa be Yakobo na Yohana babibonye, baravuga bati: "Mwami, urashaka ko dutegeka umuriro kumanuka uva mu ijuru ukabatwika nk'uko Eliya yabigenje?" 55 Ariko arahindukira, arabacyaha, ati: " Ntimuzi ubwoko bw'umwuka. 56 Kuko Umwana w'umuntu atazanywe no kurimbura ubuzima bw'abantu, ahubwo yazanywe no kubakiza. Bajya mu wundi mudugudu. 57 Bagenda mu nzira, umuntu umwe aramubwira ati: "Mwami, nzagukurikira aho uzajya hose." 58 Yesu aramubwira ati: " Ingunzu zifite umwobo, inyoni zo mu kirere zifite ibyari; ariko Umwana w'umuntu ntafite aho arambika umutwe. 59 Abwira undi ati: Nkurikira. Ariko ati: Mwami, mbabarira mbere yo kujya gushyingura data. 60 Yesu aramubwira ati: “ Abapfuye nibashyingure ababo babo, ariko genda wamamaze ubwami bw'Imana. 61 Undi ati: "Mwami, nzagukurikira; ariko reka mbanze njya kubasezera, murugo murugo rwanjye. 62 Yesu aramubwira ati: " Nta muntu, washyize ikiganza cye ku isuka, asubiza amaso inyuma, akwiriye ubwami bw'Imana."
8 Kandi mu mujyi uwo ari wo wose winjiramo, bakakwakira, urye ibintu byashyizwe imbere yawe: 9 Kandi ukize abarwayi baho, ubabwire uti: "Ubwami bw'Imana burakwegereye." 10 Ariko mu mujyi uwo ari wo wose winjiramo, bakakwakira, genda usohoke mu mihanda imwe, maze uvuge, 11 Ndetse n'umukungugu wo mu mujyi wawe wadukomerekejeho, turabahanagura kuri wowe: nubwo mutabizi neza ko ubwami bw'Imana bwegereje. 12 Ariko ndababwiye yuko uwo munsi kuri Sodomu, aho kwihanganira uwo mujyi. 13 Uragowe, Chorazin! Uragowe, Betsaida! kuko iyaba ibikorwa bikomeye byakorewe i Tiro na Sidoni, byakorewe muri wewe, bari bafite bikomeye mugihe gito bihannye, bicaye mumifuka nivu. 14 Ariko rero, Tire na Sidoni barashobora kwihanganira urubanza, kuruta wewe. 15 Nawe, Kaperinawumu, ushyizwe mu ijuru, uzajugunywa ikuzimu. 16 Uwumva aranyumva, kandi uwagusuzuguye aransuzugura, kandi uwansuzuguye asuzugura uwantumye. 17 Kandi mirongo irindwi bagaruka bishimye cyane, baravuga bati: "Mwami, ndetse n'abadayimoni batuyoboka binyuze mu izina ryawe." 18 Arababwira ati: “ Nabonye Satani nk'umurabyo uva mu ijuru. 19 Dore ndaguhaye imbaraga zo gukandagira inzoka na sikorupiyo, n'imbaraga zose z'umwanzi, kandi nta kintu na kimwe kizakugirira nabi. 20 Ntimwishime, ko imyuka igandukira; ahubwo nimwishime, kuko amazina yawe yanditswe mwijuru. 21 Muri iyo saha, Yesu yishimye cyane mu mwuka, aravuga ati: Ndagushimiye, Data, Mwami w'ijuru n'isi, kuba warahishe ibyo bintu abanyabwenge n'abashishozi, ukabihishurira abana: nubwo bimeze bityo, Data; kuberako wasangaga ari byiza imbere yawe. 22 Ibintu byose nabibwiwe na Data: kandi nta wamenya Umwana uwo ari we, uretse Data; na Data uwo ari we, ariko ni Umwana, n'uwo Mwana azamuhishurira. 23 Amuhindukirira abigishwa be, maze yiherereye ati: " Hahirwa amaso abona ibintu ubona:" 24 Ndakubwira yuko abahanuzi n'abami benshi bifuzaga kubona ibyo ubona, ariko ntibabibone; no kumva ibyo wumva, ariko ntubyumve. 25 Dore umunyamategeko runaka arahaguruka, aramugerageza ati: Databuja, nzakora iki kugira ngo nzungure ubugingo bw'iteka? 26 Aramubaza ati: “ Ni ibiki byanditswe mu mategeko? usoma ute? 27 Arabasubiza ati: "Uzakunde Uwiteka Imana yawe n'umutima wawe wose, n'ubugingo bwawe bwose, n'imbaraga zawe zose n'ubwenge bwawe bwose. na mugenzi wawe nkawe. 28 Aramubwira ati: " Urasubiza neza: kora, uzabaho." 29 Ariko we, yiteguye kwisobanura, abwira Yesu ati: Kandi umuturanyi wanjye ni nde? 30 Yesu aramusubiza ati: " Umuntu umwe yamanutse ava i Yerusalemu yerekeza i Yeriko, agwa mu bajura bamwambura imyenda, baramukomeretsa, baragenda, asigara apfa.
UMUTWE WA 10 1 Nyuma y'ibyo, Uwiteka ashyiraho abandi mirongo irindwi, abohereza babiri na babiri imbere ye mu migi yose n'ahantu hose yari kuza. 2 Ni cyo cyatumye ababwira ati: " Ibisarurwa ni byinshi, ariko abakozi ni bake: nimusabe rero Nyagasani w'isarura, kugira ngo yohereze abakozi mu musaruro we." 3 Genda inzira zawe, dore ndagutumye nk'intama mu mpyisi. 4 Ntutware agasakoshi, cyangwa inyandiko, cyangwa inkweto: kandi nturamutsa umuntu mu nzira. 5 Kandi mu nzu iyo ari yo yose winjiramo, banza uvuge uti: Iyi nzu ibe amahoro. 6 Niba kandi umwana w'amahoro azaba ahari, amahoro yawe azayashingiraho, niba atari byo, azakugarukira. 7 Kandi mu nzu imwe, guma, kurya no kunywa ibyo batanga, kuko umukozi akwiriye guhembwa. Ntukajye ku nzu n'inzu.
46
LUKA
31 Ku bw'amahirwe hamanuka umutambyi runaka muri ubwo buryo, amubonye, arengana hakurya. 32 Muri ubwo buryo, Umulewi, aho yari ari, araza aramureba, anyura hakurya. 33 Ariko Umusamariya umwe, akigenda, ageze aho yari ari, amubonye, amugirira impuhwe, 34 Amwegera, amubohesha ibikomere, asuka amavuta na vino, amushyira ku gikoko cye, amuzana mu icumbi, aramwitaho. 35 Bukeye bwaho, agenda, akuramo ibiceri bibiri, abiha nyir'ingabo, aramubwira ati: “Mumwiteho; kandi ibyo ukoresha byinshi, nindagaruka, nzakwishura. 36 Utekereza ko ari nde muri aba batatu, wari umuturanyi we waguye mu bajura? 37 Na we ati: “Wamugiriye imbabazi. Yesu aramubwira ati: " Genda, nawe ubigenze utyo." 38 Bakigenda, yinjira mu mudugudu runaka, maze umugore umwe witwa Marita amwakira mu nzu ye. 39 Afite mushiki we witwa Mariya, na we yicara ku birenge bya Yesu, yumva ijambo rye. 40 Ariko Marita yari afite ubwoba bwinshi bwo gukora byinshi, aramwegera, aramubaza ati: “Mwami, ntubyitayeho ko mushiki wanjye yansize ngo nkorere wenyine? musabe rero ko amfasha. 41 Yesu aramusubiza ati: Marita, Marita, witonde kandi uhangayikishijwe na byinshi: 42 Ariko ikintu kimwe kirakenewe: kandi Mariya yahisemo igice cyiza, kitazakurwaho.
13 Niba rero mubaye mubi, muzi guha abana banyu impano nziza: So So wo mwijuru azaha Umwuka Wera abamubaza? 14 Yirukana satani, kandi yari ikiragi. Bimaze kuba, satani amaze gusohoka, ibiragi biravuga; abantu baribaza. 15 Ariko bamwe muri bo baravuga bati: "Yirukanye amashitani abinyujije kuri Beelzebub umutware wa shitani. 16 Abandi bamugerageza, bamushakira ikimenyetso kiva mu ijuru. 17 Ariko, azi ibitekerezo byabo, arababwira ati: “ Ubwami bwose bwigabanyijemo ubwabwo bwarimbuwe; n'inzu igabanijwe n'inzu iragwa. 18 Niba Satani na we atavuga rumwe na we, ubwami bwe buzahagarara bute? kuberako muvuga ko nirukanye amashitani muri Beelzebub. 19 Niba kandi na Beelzebub nirukanye abadayimoni, ni bande abahungu bawe babirukanye? Ni yo mpamvu bazakubera umucamanza. 20 Ariko niba nkoresheje urutoki rw'Imana nirukanye abadayimoni, nta gushidikanya ko ubwami bw'Imana buza kuri wewe. 21 Iyo umuntu ufite intwaro arinze ingoro ye, ibintu bye biba mu mahoro: 22 Ariko umunyembaraga uza kumusanga, akamutsinda, amwambura intwaro zose yiringiye, agabana iminyago ye. 23 Utari kumwe nanjye arandwanya, kandi udaterana nanjye aratatana. 24 Iyo umwuka wanduye uvuye mu muntu, anyura ahantu humye, ashaka ikiruhuko; Ntabona n'umwe, ati: "Nzasubira iwanjye aho nasohotse." 25 Agezeyo, asanga yarakubiswe kandi irimbishijwe. 26 Hanyuma aragenda, amutwara indi myuka irindwi mbi kuri we; nuko barinjira, barahatura: kandi imiterere yanyuma yuwo mugabo ni mubi kurusha uwambere. 27 Amaze kuvuga atyo, umugore umwe wo muri iryo tsinda arangurura ijwi, aramubwira ati: “Hahirwa inda yakubyaye, n'ibipapuro wonsa. 28 Ariko aravuga ati: Yego ahubwo, hahirwa abumva ijambo ry'Imana, bakarubahiriza. 29 Abantu bateraniye hamwe, atangira kuvuga ati: " Iki ni igisekuru kibi: bashaka ikimenyetso; kandi nta kimenyetso kizahabwa, ahubwo ni ikimenyetso cya Yonasi umuhanuzi. 30 Nkuko Yonasi yari ikimenyetso kuri Ninevi, ni ko n'Umwana w'umuntu azaba kuri iki gisekuru. 31 Umwamikazi wo mu majyepfo azahaguruka mu rubanza hamwe n'abagabo b'iki gihe, maze abacire urubanza, kuko yavuye mu mpande zose z'isi kugira ngo yumve ubwenge bwa Salomo. kandi, dore ko uruta Salomo ari hano. 32 Abagabo b'i Nineve bazahaguruka mu rubanza hamwe n'ab'iki gihe, kandi bazabiciraho iteka, kuko bihannye kubwiriza kwa Yonasi; kandi, dore ko aruta Yonasi hano. 33 Nta muntu, iyo amaze gucana buji, ntagishyire ahantu hihishe, haba munsi y’igiti, ahubwo ashyirwa ku buji, kugira ngo abinjira babone urumuri. 34 Umucyo wumubiri nijisho: iyo rero ijisho ryawe ari ingaragu, umubiri wawe wose nawo uba wuzuye umucyo; ariko iyo ijisho ryawe ari ribi, umubiri wawe nawo wuzuye umwijima. 35 Witondere rero umucyo uri muri wowe utaba umwijima.
UMUTWE WA 11 1 Bimaze gusengera ahantu runaka, amaze guhagarara, umwe mu bigishwa be aramubwira ati: "Mwami, twigishe gusenga, nk'uko Yohana na we yigishije abigishwa be. 2 Arababwira ati: Nimusenga, vuga uti: Data wa twese uri mu ijuru, izina ryawe ryubahwe. Ubwami bwawe buze. Ibyo ushaka bibe nko mu ijuru, no mu isi. 3 Duhe umunsi ku munsi imigati yacu ya buri munsi. 4 Utubabarire ibyaha byacu; kuko natwe tubabarira buri wese adufitiye umwenda. Kandi ntutuyobore mu bishuko; ariko udukize ikibi. 5 Arababwira ati: “ Ni nde muri mwe uzagira inshuti, akaza kumusanga mu gicuku, akamubwira ati“ Nshuti, nguriza imigati itatu; 6 Erega inshuti yanjye mu rugendo rwe yaje aho ndi, kandi ntacyo mfite cyo kumushira imbere? 7 Kandi imbere, azasubiza ati: "Ntunte ubwoba, umuryango urakinze, kandi bana banjye turi kumwe mu buriri; Sinshobora guhaguruka ngo nguhe. 8 Ndababwiye nti: Nubwo atazahaguruka ngo amuhe, kuko ari inshuti ye, ariko kubera ubudahangarwa bwe azahaguruka amuhe ibyo akeneye byose. 9 Ndakubwira nti: Baza, na we uzaguha; shaka, uzabona; mukomange, muzakingurirwa. 10 Kuko umuntu wese ubisabye yakira; Ushaka akabona; kandi uwakomanze azakingurirwa. 11 Niba umuhungu asabye umugati muri mwe wese uri se, azamuha ibuye? cyangwa aramutse abajije ifi, azamuha amafi azamuha inzoka? 12 Cyangwa aramutse abajije igi, azamuha sikorupiyo?
47
LUKA
36 Niba rero umubiri wawe wose wuzuye urumuri, udafite igice cyijimye, byose bizaba byuzuye umucyo, nkigihe urumuri rwinshi rwa buji ruzaguha umucyo. 37 Akivuga, Umufarisayo umwe amwinginga ngo basangire na we, arinjira, yicara ku nyama. 38 Umufarisayo abibonye, atangazwa nuko atabanje gukaraba mbere yo kurya. 39 Uhoraho aramubwira ati: “ Noneho mwebwe Abafarisayo mweza hanze igikombe n'isahani; ariko igice cyawe cyimbere cyuzuye igikona nububi. 40 Yemwe bapfu mwe, ni nde waremye ibiri hanze atakoze ibiri imbere? 41 Ahubwo utange imfashanyo y'ibintu ufite; kandi dore ibintu byose bisukuye kuri wewe. 42 Ariko haragowe, Abafarisayo! kuberako mutanga icya cumi mint na rue nubwoko bwose bwibimera, mugaca urubanza nurukundo rwImana: ibi mugomba kubikora, ntimusige undi. 43 Uzabona ishyano, Abafarisayo! kuko mukunda intebe zo hejuru mumasinagogi, n'indamutso kumasoko. Muzabona ishyano, abanditsi n'Abafarisayo, indyarya! kuko mumeze nk'imva zitagaragara, kandi abagabo babagenderaho ntibazi. 45 Hanyuma asubiza umwe mu banyamategeko, aramubwira ati: Databuja, uvuga ngo natwe uradutuka. 46 Na we ati: “ Muzabona ishyano, mwa banyamategeko mwe! erega mwa bagabo mwe mwikoreye imitwaro ibabaje kwikorera, kandi mwebwe ubwanyu ntimukore ku mitwaro n'intoki zanyu. 47 Uzabona ishyano! kuko mwubaka imva z'abahanuzi, ba sogokuruza barabica. 48 Ni ukuri muhamya ko mwemera ibikorwa bya ba sokuruza, kuko babishe rwose, kandi mukubaka imva zabo. 49 Ni cyo cyatumye ubwenge bw'Imana buvuga ngo, nzaboherereza abahanuzi n'intumwa, kandi bamwe muri bo bazabica kandi batoteze: 50 Kugira ngo amaraso y'abahanuzi bose bamenetse kuva isi yaremwa, asabwa ab'iki gihe; 51 Kuva mu maraso ya Abeli kugeza ku maraso ya Zakariya, yapfiriye hagati y'urutambiro n'urusengero. Ndababwira ukuri yuko ab'iki gihe bazasabwa. 52 Muzabona ishyano, banyamategeko! kuko mwambuye urufunguzo rw'ubumenyi: ntabwo mwinjiye muri mwe, kandi abinjira muri mwe barababujije. 53 Amaze kubabwira ibyo, abanditsi n'Abafarisayo batangira kumwinginga cyane, no kumushishikariza kuvuga ibintu byinshi: 54 Kumutegereza, no gushaka ikintu mu kanwa, kugira ngo bamushinje.
4 Ndababwiye nshuti zanjye, Ntimutinye abica umubiri, kandi nyuma yaho ntibazongere gukora ibyo bashobora gukora. 5 Ariko nzakumenyesha uwo uzatinya: Mumutinye, amaze kwica afite imbaraga zo kujugunya ikuzimu; yego, ndabibabwiye nti: Mumutinye. 6 Ibishwi bitanu ntibigurishwa kuri bibiri, kandi nta na kimwe muri byo cyibagiranye imbere y'Imana? 7 Ariko n'imisatsi yo mumutwe wawe yose irabaze. Witinya rero: ufite agaciro karenze ibishwi byinshi. 8 Ndababwira nti: Umuntu wese uzanyatura imbere y'abantu, Umwana w'umuntu na we azatura imbere y'abamarayika b'Imana: 9 Ariko uwahakana imbere y'abantu, azahakana imbere y'abamarayika b'Imana. 10 Kandi umuntu wese uzavuga nabi Umwana w'umuntu, azamubabarirwa, ariko uwatutse Umwuka Wera ntazababarirwa. 11 Kandi nibakuzana mu masinagogi, n'abacamanza, n'ububasha, ntutekereze uko uzasubiza cyangwa icyo uzasubiza, cyangwa icyo uzavuga: 12 Kuko Umwuka Wera azakwigisha mu isaha imwe ibyo ugomba kuvuga. 13 Umwe mu bari kumwe aramubwira ati: Databuja, vugana na musaza wanjye, ngo tugabanye umurage. 14 Aramubwira ati: “ Muntu, ni nde wampinduye umucamanza cyangwa umutandukanya? 15 Arababwira ati: Witondere kandi mwirinde kurarikira, kuko ubuzima bw'umuntu butagizwe n'ubwinshi bw'ibyo atunze. 16 Ababwira umugani, ababwira ati: “ Igihugu cy'umukire cyabyaye byinshi: 17 Aratekereza muri we ati: "Nkore iki, kuko nta mwanya mfite wo gutanga imbuto zanjye?" 18 Na we ati: "Nzabikora: Nzasenya ibigega byanjye, nubake binini; kandi niho nzatanga imbuto zanjye zose n'ibicuruzwa byanjye. 19 Nzabwira roho yanjye nti: Roho, ufite ibintu byinshi wabitswe imyaka myinshi; humura, urye, unywe, kandi wishime. 20 Ariko Imana iramubwira iti: wa gicucu we, iri joro ubugingo bwawe buzagusaba: none ibyo watanze bizaba nde? 21 Niko umuntu wishyiriyeho ubutunzi, kandi ntabe umukire ku Mana. 22 Abwira abigishwa be ati “ Ni cyo gitumye mbabwira nti: Ntimutekereze ku buzima bwanyu, ibyo muzarya; cyangwa ku mubiri, ibyo uzambara. 23 Ubuzima burenze inyama, kandi umubiri urenze imyambaro. 24 Tekereza ibikona, kuko bitabiba cyangwa ngo bisarure; zidafite ububiko cyangwa ububiko; kandi Imana irabagaburira: uruta inyoni zingana iki? 25 Kandi ni nde muri mwebwe atekereza, ashobora kongera igihagararo cye? 26 Niba rero mudashoboye gukora ikintu gito, kuki mutekereza kubandi? 27 Reba indabyo uko zikura: ntizikora, ntizunguruka; nyamara ndabibabwiye, yuko Salomo mubwiza bwe bwose atigeze yambara nka kimwe muri ibyo.
UMUTWE WA 12 1 Hagati aho, igihe abantu bateraniraga hamwe imbaga itabarika, ku buryo bakandagirana, atangira kubwira abigishwa be mbere na mbere ati: Mwirinde umusemburo w'Abafarisayo, ni uburyarya. 2 Kuberako nta kintu gitwikiriye, kitazahishurwa; nta guhisha, ibyo ntibizamenyekana. 3 Ni cyo gituma ibyo wavuze byose mu mwijima bizumvikana mu mucyo; kandi ibyo wavuze mu gutwi mu kabati bizamenyeshwa ku nzu.
48
LUKA
28 Niba rero Imana yambika ibyatsi, biri mu murima, ejo bikajugunywa mu ziko; azakwambika bangahe, yemwe kwizera guke? 29 Ntimushake icyo uzarya, cyangwa icyo muzanywa, kandi ntimukagire ubwenge bwo gushidikanya. 30 Erega ibyo bintu byose amahanga yo ku isi abishakira, kandi So azi ko ukeneye ibyo bintu. 31 Ahubwo mushake ubwami bw'Imana; kandi ibyo byose uzabongerwaho. 32 Ntutinye, mukumbi muto; kuko So yishimiye kuguha ubwami. 33 Gurisha ibyo ufite, utange imfashanyo; mwitange imifuka idashaje, ubutunzi bwo mwijuru butananirwa, aho nta mujura wegera, cyangwa inyenzi zonona. 34 Kuberako aho ubutunzi bwawe buri, umutima wawe uzaba. 35 Ukenyere, kandi amatara yawe yaka; 36 Namwe muri mwebwe nk'abantu bategereza shebuja, igihe azagarukira mu bukwe; kugira ngo naza gukomanga, bahita bamukingurira. 37 Hahirwa abo bagaragu, uwo Uwiteka naza azabona abareba, ni ukuri, ndababwira ko azakenyera, akabatera kwicara ku nyama, akazavamo akabakorera. 38 Niba kandi azaza mu isaha ya kabiri, cyangwa akaza mu isaha ya gatatu, akabasanga atyo, hahirwa abo bagaragu. 39 Kandi ibi umenye, ko iyaba nyir'urugo yari azi isaha umujura azazira, yari kureba, kandi ntatume inzu ye imeneka. 40 Nimwitegure kandi, kuko Umwana w'umuntu azaza mu isaha mutabitekereza. 41 Petero aramubwira ati: "Mwami, uratubwira uyu mugani, cyangwa kuri bose?" 42 Uwiteka aramubaza ati “ None se, igisonga cyizerwa kandi gifite ubwenge, uwo shebuja azategeka urugo rwe, kugira ngo abahe umugabane wabo w'inyama mu gihe gikwiye? 43 Hahirwa uwo mugaragu, shebuja naza azasanga abikora. 44 Ndababwiza ukuri, ko azamugira umutware ku byo atunze byose. 45 Ariko niba uwo mugaragu avuze mu mutima we ati: Databuja atinze kuza kwe; Azatangira gukubita inkumi n'inkumi, no kurya no kunywa, no gusinda; 46 Uwiteka w'uwo mugaragu azaza mu munsi atamureba, kandi mu isaha atabimenye, akamuca intege, akamugenera umugabane we ku batizera. 47 Uwo mugaragu wari uzi ibyo shebuja ashaka, kandi atiteguye ubwe, nta nubwo yabikoze, azakubitwa ibiboko byinshi. 48 Ariko utabizi, agakora ibintu bikwiye, azakubitwa imigozi mike. Erega umuntu wese ahabwa byinshi, azasabwa byinshi kuri we: kandi abo abantu bakoreye byinshi, ni bo bazamubaza byinshi. 49 Naje kohereza umuriro ku isi; kandi nzakora iki, niba kimaze gucanwa? 50 Ariko mfite umubatizo wo kubatizwa; nigute ndumiwe kugeza birangiye! 51 Tuvuge ko naje gutanga amahoro ku isi? Ndakubwiye, Oya; ahubwo ni amacakubiri: 52 Kuva ubu hazaba batanu mu nzu imwe bagabanijwe, batatu barwanya babiri, babiri barwanya batatu. 53 Se azacamo ibice umuhungu, umuhungu na se arwanye na se; nyina arwanya umukobwa, naho umukobwa arwanya
nyina; nyirabukwe arwanya umukazana we, n'umukazana arwanya nyirabukwe. 54 Abwira abantu ati: " Iyo ubonye igicu kiva mu burengerazuba, uhita uvuga uti:" Haza imvura; kandi ni ko bimeze. 55 Iyo ubonye umuyaga wo mu majyepfo uhuha, uravuga uti: Ubushyuhe buzaba; kandi birasohora. 56 Yemwe mwa ndyarya mwe, murashobora kumenya isura y'ijuru n'isi; ariko nigute mutamenya ubushishozi iki gihe? 57 Yego, kandi ni ukubera iki mwebwe ubwanyu mutabacira urubanza? 58 Iyo ugiye hamwe numwanzi wawe kubacamanza, nkuko uri munzira, tanga umwete kugirango uzamurokore; kugira ngo atagutwara ku mucamanza, maze umucamanza akakugeza ku musirikare, maze uwo musirikare akaguta muri gereza. 59 Ndakubwiye nti ntukajye aho, kugeza utishyuye mite ya nyuma. UMUTWE WA 13 1 Muri kiriya gihe hari abamubwiye ibya Galilaya, amaraso Pilato yari yaravanze n'ibitambo byabo. 2 Yesu arabasubiza arababwira ati: Dufate ko abo Banyagalilaya bari abanyabyaha kuruta Abanyagalilaya bose, kubera ko bababaye? 3 Ndabibabwiye: Oya, ariko, keretse mwihannye, mwese muzarimbuka. 4 Cyangwa abo cumi n'umunani, umunara wa Silowamu waguyemo ukabica, utekereza ko ari abanyabyaha kuruta abantu bose babaga i Yerusalemu? 5 Ndabibabwiye: Oya, ariko, keretse mwihannye, mwese muzarimbuka. 6 Yavuze kandi uyu mugani; Umugabo umwe yari afite igiti cy'umutini mu ruzabibu rwe; araza ashakisha imbuto, ariko ntiyabona. 7 Abwira uwambaye uruzabibu rwe, ati: "Dore, iyi myaka itatu ndaje gushaka imbuto kuri iki giti cy'umutini, ariko simbona. Ni ukubera iki yajugunye hasi? 8 Aramusubiza ati: "Mwami, reka uyu mwaka nawo, kugeza igihe nzacukumbura, nkawucukura:" 9 Niba kandi cyera imbuto, nibyiza: kandi niba atari byo, nyuma yaho uzagitema. 10 Yigishaga muri rimwe mu masinagogi ku isabato. 11 Dore, hariho umugore ufite umwuka w'ubumuga imyaka cumi n'umunani, akunama hamwe, kandi ntashobora na gato kwishyira hejuru. 12 Yesu amubonye, aramuhamagara, aramubwira ati: “ Mugore, urekuwe n'ubumuga bwawe. 13 Amurambikaho ibiganza, ahita agororoka, ahimbaza Imana. 14 Umutware w'isinagogi asubiza n'uburakari bwinshi, kuko Yesu yakijije ku munsi w'isabato, abwira abantu ati: “Hariho iminsi itandatu abantu bagomba gukoreramo. Muri bo rero muze mukire, atari kuri Uwiteka. umunsi w'isabato. 15 Uhoraho aramusubiza ati: “ Mwa biyorobetsi, nta n'umwe muri mwebwe ku isabato, ntukureho inka ye cyangwa indogobe ye ku kiraro, ikamujyana kuhira? 16 None se uyu mugore, kubera ko yari umukobwa wa Aburahamu, Satani yaboshye, dore ko muri iyi myaka cumi n'umunani, adakurwa muri ubwo bucuti ku munsi w'isabato?
49
LUKA
17 Amaze kuvuga atyo, abanzi be bose bafite ipfunwe, abantu bose bishimira ibintu byose by'icyubahiro yakoze. 18 Na we ati: "Ubwami bw'Imana bumeze bute?" Nzagereranya he? 19 Ni nk'ingano y'imbuto ya sinapi, umuntu yafashe akajugunya mu busitani bwe; irakura, igishashara igiti kinini; n'ibiguruka byo mu kirere byacumbitse mu mashami yacyo. 20 Arongera ati: " Nzagereranya he ubwami bw'Imana?" 21 Ni nk'umusemburo, umugore yafashe akayihisha mu ngero eshatu z'ifunguro, kugeza byose bisembuye. 22 Yanyuze mu migi no mu midugudu, yigisha, agenda yerekeza i Yeruzalemu. 23 Hanyuma umwe aramubwira ati: "Mwami, ni bake bakizwa? Arababwira ati: 24 Ihatire kwinjira ku irembo rifunganye, kuko mbabwira benshi, bazashaka kwinjira, ariko ntibazabishobora. 25 Iyo nyir'urugo amaze guhaguruka, akinga urugi, ugatangira guhagarara hanze, ukomanga ku rugi, uvuga uti 'Mwami, Mwami, udukingurire; Azagusubiza ati: Sinzi aho ukomoka: 26 Noneho uzatangira kuvuga uti 'Twariye kandi tunywa imbere yawe, kandi wigishije mu mihanda yacu. 27 Ariko azavuga ati: Ndabibabwiye, sinzi aho muri; Nimumve kure, mwa bakozi mwe bose. 28 Hazabaho kurira no guhekenya amenyo, nimubona Aburahamu, Isaka, Yakobo n'abahanuzi bose, mu bwami bw'Imana, namwe ubwanyu mukirukana. 29 Bazava mu burasirazuba, no mu burengerazuba, no mu majyaruguru, no mu majyepfo, bicare mu bwami bw'Imana. 30 Kandi, dore hariho aba nyuma bazaba abambere, kandi abambere bazaba aba nyuma. 31 Uwo munsi haza bamwe mu Bafarisayo, baramubwira bati: “Sohoka, ugende, kuko Herode azakwica. 32 Arababwira ati: " Genda, ubwire iyo mbwebwe, Dore nirukanye abadayimoni, kandi nkiza umunsi n'ejo, kandi ku munsi wa gatatu nzaba intungane." 33 Nyamara ngomba kugenda ku munsi, n'ejo n'umunsi ukurikira, kuko bidashoboka ko umuhanuzi yarimbuka i Yerusalemu. 34 Yerusalemu, Yerusalemu, yica abahanuzi, ikanatera amabuye aboherejwe. Ni kangahe naba nateranije abana bawe, nkuko inkoko ikoranya amabyi yayo munsi yamababa ye, ariko ntubikore! 35 Dore inzu yawe isigara ari umusaka, kandi ndakubwira nkomeje ko utazambona, kugeza igihe uzavuga ngo 'Uzahirwa mu izina rya Nyagasani arahirwa.
7 Abwira umugani, abereka uko bahisemo ibyumba bikuru; arababwira ati: 8 Iyo usabwe umuntu uwo ari we wese mu bukwe, ntukicare mu cyumba cyo hejuru; kugira ngo hatagira umuntu wubahwa kuruta uko wamutegetse; 9 Uwagutegetse na we araza akakubwira ati 'Uhe uyu muntu umwanya; kandi utangiye ufite isoni zo gufata icyumba cyo hasi. 10 Ariko iyo usabwe, genda wicare mu cyumba cyo hasi; kugira ngo uwagutegetse aje, akubwire ati: Nshuti, uzamuke hejuru, noneho uzasengera imbere y'abicaye hamwe nawe. 11 Umuntu wese uzishyira hejuru azasuzugurwa; kandi wicisha bugufi azashyirwa hejuru. 12 Hanyuma abwira uwamutegetse ati: " Iyo uteguye ifunguro rya nimugoroba cyangwa nimugoroba, ntuhamagare inshuti zawe, cyangwa abavandimwe bawe, yaba bene wanyu, cyangwa abaturanyi bawe bakize; kugira ngo batazongera kugusaba, kandi bakaguhana. 13 Ariko iyo ukoze ibirori, hamagara abakene, abamugaye, abamugaye, impumyi: 14 Uzahirwa; kuko badashobora kukwishura, kuko uzahabwa ingororano y'izuka ry'intungane. 15 Umwe mu bicaye hamwe na we yumvise ibyo, aramubwira ati: Hahirwa uzarya imigati mu bwami bw'Imana. 16 Aramubwira ati: “ Umuntu umwe asangira ifunguro rya nimugoroba, ategeka benshi: 17 Yohereza umugaragu we ku mugoroba wo kubwira ababwiwe ngo: Ngwino; kuko ibintu byose byiteguye. 18 Bose babyumvikanyeho batangira kwisobanura. Uwa mbere aramubwira ati: Naguze ikibanza, kandi ngomba kugenda nkakibona: Ndagusaba ngo umbabarire. 19 Undi ati: "Naguze ingogo eshanu z'inka, ngiye kubihamya: Ndagusabye umbabarire." 20 Undi ati: Nashakanye n'umugore, bityo sinshobora kuza. 21 Uwo mugaragu araza, yereka shebuja ibyo bintu. Nyir'urugo ararakara, abwira umugaragu we ati: “Sohoka vuba mu mihanda no mu mayira yo mu mujyi, uzane hano abakene, abamugaye, abahagarara, n'impumyi. 22 Umugaragu ati: "Mwami, bikorwa nk'uko wabitegetse, nyamara harahari. 23 Uwiteka abwira umugaragu ati “Sohoka mu mayira no mu ruzitiro, ubahatire kwinjira, kugira ngo inzu yanjye yuzure. 24 Kuko ndababwiye nti: Nta n'umwe muri abo bahamagariwe kuryoherwa na nimugoroba. 25 Nayo abantu benshi bajyana na we, arahindukira, arababwira ati: 26 Nihagira umuntu uza aho ndi, akanga se, nyina, umugore, abana, abavandimwe na bashiki be, yego n'ubuzima bwe bwite, ntashobora kuba umwigishwa wanjye. 27 Umuntu wese udashobora kwikorera umusaraba we akaza kunkurikira, ntashobora kuba umwigishwa wanjye. 28 Ni nde muri mwebwe ashaka kwubaka umunara, aticara mbere, akabara ikiguzi, nimba afise ibihagije ngo arangize? 29 Ntibishoboka, amaze gushiraho urufatiro, kandi ntabashe kurangiza, abareba bose batangiye kumusebya, 30 Bati, Uyu mugabo yatangiye kubaka, ntiyabasha kurangiza.
UMUTWE WA 14 1 Yinjiye mu nzu y'umwe mu Bafarisayo bakuru kugira ngo barye imigati ku munsi w'isabato, baramureba. 2 Dore, imbere ye hari umuntu runaka wari ufite igitonyanga. 3 Yesu asubiza abwira abanyamategeko n'Abafarisayo, arababaza ati “ Biremewe gukira ku munsi w'isabato? 4 Baraceceka. Aramufata, aramukiza, aramurekura; 5 Arabasubiza ati: " Ni nde muri mwe uzagira indogobe cyangwa inka yaguye mu rwobo, ntuzahita umukuramo ku munsi w'isabato? 6 Ntibashobora kongera kumusubiza kuri ibyo bintu.
50
LUKA
31 Ni uwuhe mwami ugiye kurwana n'undi mwami, atabanje kwicara, maze abaza niba ashoboye ibihumbi icumi byo guhura na we uza kumurwanya afite ibihumbi makumyabiri? 32 Ubundi, mugihe undi akiri munzira ndende, yohereje ambasade, kandi yifuza amahoro. 33 Mu buryo nk'ubwo, umuntu uwo ari we wese muri mwe utaretse ibyo atunze byose, ntashobora kuba umwigishwa wanjye. 34 Umunyu ni mwiza: ariko niba umunyu wabuze uburyohe, bizashyirwa he? 35 Ntibikwiriye ku butaka, cyangwa ntibikwiriye amase; ariko abantu barayirukana. Ufite amatwi yo kumva, niyumve.
20 Arahaguruka, asanga se. Ariko akiri kure cyane, se aramubona, agira impuhwe, ariruka, amugwa mu ijosi aramusoma. 21 Umuhungu aramubwira ati: Data, nacumuye ku ijuru no mu maso yawe, kandi sinkibereye kwitwa umuhungu wawe. 22 Ariko se abwira abagaragu be ati: "Uzane umwenda mwiza, umwambare." ashyira impeta ku kuboko, n'inkweto ku birenge: 23 Uzane hano inyana yabyibushye, uyice; reka turye, tunezerwe: 24 Ni cyo cyatumye umuhungu wanjye yapfuye, kandi ni muzima; yarazimiye, araboneka. Batangira kwishima. 25 Umuhungu we w'imfura yari mu gasozi, araza yegera inzu, yumva imiziki n'imbyino. 26 Ahamagara umwe mu bagaragu, abaza icyo ibyo bisobanura. 27 Aramubwira ati: “Umuvandimwe wawe araje; so yishe inyana yabyibushye, kuko yamwakiriye neza. 28 Ararakara, ntiyinjira, nuko se arasohoka, aramwinginga. 29 Arabasubiza abwira se ati: Dore, iyi myaka myinshi ndagukorera, kandi sinigeze ndenga igihe icyo ari cyo cyose itegeko ryawe, nyamara ntuzigera umpa umwana, kugira ngo nishimane n'incuti zanjye: 30 Ariko umuhungu wawe akimara kuza, wariye ubuzima bwawe bw'indaya, wamwishe inyana yabyibushye. 31 Aramubwira ati: Mwana wanjye, uri kumwe nanjye, kandi ibyo ntunze byose ni ibyawe. 32 Twarahuye ngo tunezerwe, tunezerwe, kuko murumuna wawe yapfuye, kandi ni muzima; kandi yarazimiye, araboneka.
UMUTWE WA 15 1 Amwegera abasoresha n'abanyabyaha bose kugira ngo bamwumve. 2 Abafarisayo n'abanditsi baritotomba bati: "Uyu muntu yakira abanyabyaha, kandi asangira na bo." 3 Ababwira uyu mugani, arababwira ati: 4 Ninde muntu muri mwe, ufite intama ijana, aramutse abuze imwe muri zo, ntasiga mirongo cyenda n'icyenda mu butayu, agakurikira icyatakaye, kugeza abonye? 5 Amaze kuyibona, ayishyira ku bitugu, yishimye. 6 Agarutse mu rugo, ahamagaza inshuti n'abaturanyi, arababwira ati 'nimwishimane nanjye; kuko nasanze intama zanjye zazimiye. 7 Ndabibabwiye, yuko umunezero uzaba mu ijuru hejuru y'umunyabyaha umwe wihannye, barenze abantu mirongo cyenda n'icyenda b'intabera, badakeneye kwihana. 8 Ni uwuhe mutegarugori ufite ibice icumi by'ifeza, aramutse abuze igice kimwe, ntacana buji, agakubura inzu, agashaka umwete kugeza abonye? 9 Amaze kubibona, ahamagara inshuti ze n'abaturanyi be, ati: “Nimwishimane nanjye; kuko nabonye igice nari natakaje. 10 Muri ubwo buryo nyene, ndabibabwiye, hariho umunezero imbere y'abamarayika b'Imana hejuru y'umunyabyaha umwe yihannye. 11 Na we ati: Umuntu umwe yabyaye abahungu babiri: 12 Umuto muri bo abwira se, Data, mpa umugabane w'ibintu byangwiririye. Abagabana ubuzima bwe. 13 Hashize iminsi mike, umuhungu mutoya akoranya bose, afata urugendo yerekeza mu gihugu cya kure, maze atakaza ibintu bye mu buzima bubi. 14 Amaze gukoresha byose, muri icyo gihugu haza inzara ikomeye. atangira gukena. 15 Aragenda, yifatanya n'umuturage w'icyo gihugu; amwohereza mu murima we kugaburira ingurube. 16 Kandi yari gucika intege yuzuza inda ye ingurube ingurube yariye, kandi nta muntu wamuhaye. 17 Ageze aho ari, ati: "Ni bangahe bakozi ba data bahembwa umugati wa data bafite ibyokurya bihagije kandi mbabura, kandi ndicwa n'inzara!" 18 Nzahaguruka nsange data, ndamubwira nti Data, nacumuye ku ijuru, imbere yawe, 19 Kandi sinkibereye kwitwa umuhungu wawe: mpindura umwe mu bagaragu bawe bahembwa.
UMUTWE WA 16 1 Abwira abigishwa be ati: " Hariho umukire runaka, ufite igisonga; kandi na we bamushinjaga ko yapfushije ubusa ibicuruzwa bye. 2 Aramuhamagara, aramubaza ati: "Nigute numvise ibi?" tanga ibisobanuro byubusonga bwawe; kuko ushobora kuba utakiri igisonga. 3 Igisonga kivuga muri we ati: "Nkore iki?" kuko databuja yankuyeho igisonga: sinshobora gucukura; gusabiriza Mfite isoni. 4 Niyemeje gukora iki, kugira ngo nirukanwa mu gisonga, banyakire mu ngo zabo. 5 Nuko ahamagara buri wese mu babereyemo umwenda wa shebuja, abaza uwambere ati: Ufite umwenda wa databuja angahe? 6 Na we ati: Ingero ijana z'amavuta. Aramubwira ati: Fata fagitire yawe, wicare vuba, wandike mirongo itanu. 7 Abwira undi ati: “Ufite umwenda angahe? Na we ati: Ingero ijana z'ingano. Aramubwira ati: Fata fagitire yawe, wandike mirongo ine. 8 Uwiteka ashima igisonga kitarenganya, kuko yabikoze abigiranye ubwenge, kuko abana b'iyi si bafite ubwenge kurusha abana b'umucyo. 9 Ndababwiye nti: Nimugire inshuti za mamoni yo gukiranirwa; kugirango, iyo unaniwe, barashobora kukwakira ahantu h'iteka. 10 Uwizerwa mu bike, aba umwizerwa na we muri byinshi: kandi umukiranutsi muri make na we aba arenganya muri byinshi.
51
LUKA
11 Niba rero utarabaye umwizerwa muri mamoni ukiranirwa, ni nde uzakwiringira ubutunzi nyabwo? 12 Niba kandi utabaye umwizerwa ku wundi muntu, ni nde uzaguha ibyawe? 13 Nta mugaragu ushobora gukorera ba shebuja babiri: kuko bombi azanga umwe, agakunda undi; cyangwa bitabaye ibyo, azakomeza kuri umwe, agasuzugura undi. Ntushobora gukorera Imana na mammon. 14 Abafarisayo na bo bifuza cyane, bumva ibyo byose, baramutuka. 15 Arababwira ati: “ Nimwe abatsindishiriza imbere y'abantu; ariko Imana izi imitima yawe: kuko icyubahwa cyane mubantu ari ikizira imbere yImana. 16 Amategeko n'abahanuzi byari kugeza kuri Yohana: kuva icyo gihe ubwami bw'Imana bwamamajwe, kandi umuntu wese arabihatira. 17 Kandi biroroshye ko ijuru n'isi byanyura, kuruta agace gato k'amategeko kunanirwa. 18 Umuntu wese wambuye umugore we, akarongora undi, aba asambanye, kandi uzashyingiranwa n'uwambuwe umugabo we aba asambanye. 19 Hariho umukire runaka, yari yambaye imyenda y'ibara ry'umuyugubwe n'izahabu, kandi yagendaga yitwara neza buri munsi: 20 Hariho umusabirizi umwe witwa Lazaro, wari ushyizwe ku irembo rye, yuzuye ibisebe, 21 Kandi bifuza kugaburirwa ibisigazwa byaguye ku meza y'umukire: byongeye imbwa ziraza zirigata ibisebe. 22 Umusabirizi arapfa, abamarayika bamujyana mu gituza cya Aburahamu: umutunzi na we arapfa, arahambwa; 23 I kuzimu yubuye amaso, ababara, abona Aburahamu kure na Lazaro mu gituza cye. 24 Arataka ati: "Data Aburahamu, ngirira imbabazi, wohereze Lazaro, kugira ngo yinjize urutoki rw'urutoki mu mazi, akonje ururimi rwanjye; kuko mbabajwe muri uyu muriro. 25 Ariko Aburahamu ati: Mwana wanjye, ibuka ko mu buzima bwawe wakiriye ibintu byiza byawe, kimwe na Lazaro ibibi, ariko noneho arahozwa, urababara. 26 Kandi ibyo byose, hagati yacu na wewe hari ikigobe kinini gikosowe: ku buryo abazava aho bakugana badashobora; eka kandi ntibashobora kutugezaho, ibyo byaturuka aho. 27 Hanyuma aravuga ati: Ndagusabye rero data, kugira ngo umwohereze kwa data: 28 Kuberako mfite abavandimwe batanu; kugira ngo abahamirize, kugira ngo batazinjira aha hantu ho kubabarizwa. 29 Aburahamu aramubwira ati: Bafite Mose n'abahanuzi; nibumve. 30 Na we ati: Oya, se Aburahamu, ariko nihagira umuntu ubasanga mu bapfuye, bari kwihana. 31 Aramubwira ati: "Niba batumvise Mose n'abahanuzi, ntibazemezwa, nubwo umwe yazutse mu bapfuye."
3 Witondere: Niba umuvandimwe wawe akugiriye nabi, wamagane; kandi niba yihannye, umubabarire. 4 Kandi aramutse akugiriye nabi inshuro zirindwi ku munsi, kandi karindwi ku munsi akaguhindukirira, akavuga ati 'ndihannye; uzamubabarire. 5 Intumwa zibwira Uwiteka ziti: “Twongere kwizera kwacu. 6 Uwiteka ati: " Niba ufite kwizera nk'ingano y'imbuto ya sinapi, ushobora kubwira iki giti cyitwa sikamine," Uzakurwa mu mizi, uzaterwe mu nyanja; kandi igomba kumvira. 7 Ariko ni nde muri mwebwe ufite umugaragu uhinga cyangwa agaburira inka, uzamubwira igihe azaba avuye mu murima, genda wicare ku nyama? 8 Kandi ntuzahitamo kumubwira uti: 'Witegure aho nshobora kurya, ukenyere, unkorere, kugeza igihe ndya kandi nanyweye; hanyuma urye kandi unywe? 9 Ese ashimira uwo mugaragu kubera ko yakoze ibyo yategetse? Ntabwo nshaka. 10 Namwe rero, ubwo muzaba mwarangije gukora ibyo mwategetse byose, vuga uti: "Turi abakozi badaharanira inyungu, twakoze ibyo twashinzwe." 11 Agiye i Yeruzalemu, anyura hagati ya Samariya na Galilaya. 12 Yinjiye mu mudugudu runaka, ahura n'abantu icumi bari ibibembe, bahagaze kure: 13 Bazamura amajwi, baravuga bati: Yesu, Databuja, tugirire impuhwe. 14 Ababonye, arababwira ati “ Genda mwiyereke abatambyi. Bimaze kuba, uko bagiye, basukuwe. 15 Umwe muri bo abonye ko akize, arahindukira, n'ijwi rirenga ahimbaza Imana, 16 Yikubita imbere yubamye imbere y'ibirenge bye, amushimira, kandi yari Umusamariya. 17 Yesu aramusubiza ati: " Ntihariho icumi?" ariko icyenda barihe? 18 Ntihaboneka abagarutse guha Imana icyubahiro, keretse uyu munyamahanga. 19 Aramubwira ati: “ Haguruka, genda, kwizera kwawe kugukize. 20 Amaze gusabwa n'Abafarisayo, igihe ubwami bw'Imana buzaza, arabasubiza ati: " Ubwami bw'Imana ntibuza kubireba:" 21 Ntibazavuga bati: Dore hano! cyangwa, dore! kuko, dore ubwami bw'Imana buri muri wowe. 22 Abwira abigishwa ati: “ Igihe kizagera, ubwo muzifuza kubona umunsi umwe w'Umwana w'umuntu, ariko ntimuzabibona. 23 Bazakubwira bati 'Reba hano; cyangwa, reba hano: ntukajye inyuma yabo, cyangwa ngo ubakurikire. 24 Kuko nk'umurabyo, umurikira igice kimwe munsi y'ijuru, ukamurikira ikindi gice munsi y'ijuru; ni ko n'Umwana w'umuntu azaba mu gihe cye. 25 Ariko mbere na mbere agomba kubabazwa cyane, akangwa n'ab'iki gihe. 26 Nkuko byari bimeze mu gihe cya Noe, ni ko bizagenda no mu gihe cy'Umwana w'umuntu. 27 Bararya, baranywa, barongora abagore, barashyingirwa, kugeza umunsi Noe yinjiye mu nkuge, umwuzure uraza, ubatsemba bose.
UMUTWE WA 17 1 Hanyuma abwira abigishwa ati: " Ntibishoboka ariko ko ibyaha bizaza, ariko azabona ishyano uwo banyuzemo!" 2 Byari byiza kuri we ko amanikwa ibuye ry'urusyo ku ijosi, akajugunya mu nyanja, kuruta uko yababaza umwe muri aba bato.
52
LUKA
28 Mu buryo nk'ubwo, nk'uko byari bimeze mu gihe cya Loti; bararya, baranywa, baragura, baragurisha, baratera, barubaka; 29 Ariko uwo munsi Loti asohoka muri Sodomu, hagwa imvura n'amazuku biva mu ijuru, byose birabatsemba. 30 Ni ko bizagenda no ku munsi Umwana w'umuntu ahishurirwa. 31 Kuri uwo munsi, uzaba uri ku gisenge cy'inzu n'ibintu bye byo mu nzu, ntamanuke ngo abikureho, kandi uri mu gasozi, na we ntasubireyo. 32 Ibuka muka Loti. 33 Umuntu wese uzashaka kurokora ubuzima bwe azabubura; kandi umuntu wese uzatakaza ubuzima bwe azabukomeza. 34 Ndabibabwiye, muri iryo joro hazaba abagabo babiri mu buriri bumwe; umwe azafatwa undi asigare. 35 Abagore babiri bagomba gusya hamwe; umwe azafatwa undi asigare. 36 Abagabo babiri bazaba mu gasozi; umwe azafatwa undi asigare. 37 Baramusubiza bati: “Mwami, he? Arababwira ati: " Umubiri uri hose, niho inkona zizateranira."
16 Ariko Yesu arabahamagara, arababwira ati: “ Nimureke abana bato baze aho ndi, ntibababuze, kuko ubwami bw'Imana ari ubw'abo. 17 Ndakubwira nkomeje ko umuntu wese utazakira ubwami bw'Imana akiri umwana muto, nta na kimwe azinjiramo. 18 Umutegetsi runaka aramubaza ati: Databuja mwiza, nkore iki kugira ngo nzungure ubugingo bw'iteka? 19 Yesu aramubaza ati: " Kubera iki umpamagaye mwiza?" nta numwe mwiza, usibye umwe, ni ukuvuga Imana. 20 Uzi amategeko, Ntugasambane, Ntukice, Ntukibe, Ntutange ubuhamya bw'ikinyoma, Wubahe so na nyoko. 21 Na we ati: “Ibyo byose nabibitse kuva mu buto bwanjye. 22 Yesu amaze kubyumva, aramubwira ati: " Ariko rero, nta cyo ubuze, ugurisha ibyo ufite byose, ubigabanye abakene, uzagira ubutunzi mu ijuru: ngwino unkurikire." 23 Amaze kubyumva, arababara cyane, kuko yari umukire cyane. 24 Yesu abonye ko afite agahinda kenshi, aravuga ati: " Ntabwo bigoye ko abafite ubutunzi binjira mu bwami bw'Imana!" 25 Erega biroroshye ko ingamiya inyura mu jisho ry'urushinge, kuruta ko umukire yinjira mu bwami bw'Imana. 26 Ababyumva baravuga bati: “Ni nde ushobora gukizwa? 27 Na we ati: Ibintu bidashoboka ku bantu birashoboka ku Mana. 28 Petero ati: "Dore twasize bose turagukurikira." 29 Arababwira ati: " Ni ukuri ndababwiye nti: Nta muntu wasize inzu, cyangwa ababyeyi, abavandimwe, cyangwa umugore, cyangwa abana, ku bw'ubwami bw'Imana, 30 Ni nde utazakira byinshi muri iki gihe, no mu isi izaza ubuzima bw'iteka. 31 Hanyuma amujyana kuri cumi na babiri, arababwira ati “ Dore tuzamutse i Yeruzalemu, kandi ibyanditswe n'abahanuzi byose byerekeye Umwana w'umuntu bizasohora. 32 Kuko azashyikirizwa abanyamahanga, agashinyagurirwa, akinginga, akamucira amacandwe: 33 Bazamukubita, bamwice, maze ku munsi wa gatatu azuka. 34 Ntibigeze bumva kimwe muri ibyo, kandi iri jambo ryabahishe, nta nubwo bari bazi ibyavuzwe. 35 Amaze kwegera Yeriko, impumyi imwe yicaye iruhande iringinga. 36 Amaze kumva imbaga y'abantu irengana, abaza icyo bivuze. 37 Baramubwira bati: Yesu w'i Nazareti ararengana. 38 Arataka ati: “Yewe mwana wa Dawidi, mbabarira. 39 Abagenda mbere baramucyaha, kugira ngo aceceke, ariko arataka cyane, wa mwana wa Dawidi, ngirira imbabazi. 40 Yesu arahagarara, amutegeka kumuzanira, ageze hafi, aramubaza ati 41 Bati: " Urashaka ko ngukorera iki?" Na we ati: Mwami, kugira ngo mbone amaso yanjye. 42 Yesu aramubwira ati: " Emera amaso yawe, kwizera kwawe kugukijije." 43 Ako kanya ahita amubona, aramukurikira, ahimbaza Imana, abantu bose babibonye basingiza Imana.
UMUTWE WA 18 1 Ababwira umugani kugira ngo abigereho, kugira ngo abantu bahore basenga, kandi ntibacogora. 2 Bati: Mu mujyi hari umucamanza utatinyaga Imana, cyangwa ngo yubahe umuntu: 3 Muri uwo mujyi hari umupfakazi. nuko aramwegera, amubwira ati: “Unyhorere umwanzi wanjye. 4 Ntiyabishaka mu gihe gito, ariko nyuma avuga muri we ati: "Nubwo ntatinya Imana, kandi sinubaha umuntu; 5 Nyamara kubera ko uyu mupfakazi yambabaje, nzamuhorera, kugira ngo adahwema kuza kundambira. 6 Uhoraho aravuga ati: Umva icyo umucamanza urenganya avuga. 7 Kandi Imana ntishobora kwihorera intore zayo, zimuririra amanywa n'ijoro, nubwo yihanganira? 8 Ndababwiye ko azabihorera vuba. Nyamara, Umwana w'umuntu naza, azabona kwizera ku isi? 9 Abwira uyu mugani abantu bamwe bizeye ko ari abakiranutsi, bagasuzugura abandi: 10 Abagabo babiri bazamuka mu rusengero gusenga; umwe Umufarisayo, undi akaba umusoresha. 11 Umufarisayo arahagarara asenga atyo hamwe na we, Mana, ndagushimiye, ko ntameze nkabandi bagabo, abambuzi, barenganya, abasambanyi, cyangwa nkaba uyu musoresha. 12 Niyiriza ubusa kabiri mu cyumweru, ntanga icya cumi mubyo ntunze. 13 Umusoresha, ahagarara kure, ntiyakura amaso ye ngo ajye mu ijuru, ahubwo yakubise ku gituza ati: "Mbabarira umunyabyaha." 14 Ndabibabwiye, uyu muntu yamanutse iwe afite ishingiro aho kuba undi, kuko umuntu wese wishyira hejuru azasuzugurwa; kandi wicisha bugufi azashyirwa hejuru. 15 Bamuzanira impinja, kugira ngo abakoreho, ariko abigishwa be babibonye barabacyaha.
53
LUKA
UMUTWE WA 19
29 Ageze hafi ya Betefage na Betaniya, ku musozi witwa umusozi wa Elayono, yohereza abigishwa be babiri, 30 Bati: " Nimugende mu mudugudu hejuru yawe; aho winjira uzasangamo icyana kiboshye, aho umuntu atigeze yicara: mumurekure, mumuzane hano. 31 Kandi nihagira umuntu ubabaza, Kuki mumurekura? ni ko kumubwira, kuko Uhoraho amukeneye. 32 Aboherejwe baragenda, basanga nk'uko yari yababwiye. 33 Bakibohoza icyana cy'indogobe, ba nyiracyo barababwira bati: “Kuki murekura icyana? 34 Baravuga bati: “Uhoraho amukeneye. 35 Bamuzana kuri Yesu, bambara imyenda yabo ku cyana cy'indogobe, bamushyira Yesu. 36 Agenda, barambura imyenda yabo mu nzira. 37 Ageze hafi, ndetse no ku musozi wa Elayono, imbaga yose y'abigishwa itangira kwishima no guhimbaza Imana n'ijwi rirenga kubera ibikorwa byose bikomeye babonye; 38 Bati: "Hahirwa Umwami uza mu izina rya Nyagasani: amahoro mu ijuru, n'icyubahiro kiri hejuru. 39 Bamwe mu Bafarisayo baturutse muri rubanda baramubwira bati: “Databuja, wamagane abigishwa bawe.” 40 Arabasubiza ati: Ndababwiye ko nibaramuka bacecetse, amabuye yahise ataka. 41 Ageze hafi, abona umujyi, ararira, 42 Vuga uti: " Iyaba wari uzi, ndetse nawe, byibura muri iki gihe cyawe, ibintu biri mu mahoro yawe!" ariko ubu bahishe amaso yawe. 43 Erega iminsi izaza, abanzi bawe bazagutera umwobo, bakuzenguruke, bakugumane impande zose, 44 Azagushira hasi, hamwe n'abana bawe muri wowe. kandi ntibazagusigira ibuye rimwe ku rindi; kuberako utari uzi igihe cyo gusurwa. 45 Ajya mu rusengero, atangira kwirukana abagurisha muri bo n'abaguze; 46 Arababwira ati: 'Inzu yanjye ni inzu y'amasengesho, ariko mwayigize indiri y'abajura. 47 Kandi yigisha buri munsi mu rusengero. Ariko abatambyi bakuru, abanditsi, umutware w'abaturage bashaka kumurimbura, 48 Ntibashoboye kubona icyo bashobora gukora, kuko abantu bose bamwitayeho cyane kumwumva.
1 Yesu arinjira, anyura i Yeriko. 2 Dore hariho Zakayo, wari umutware mu basoresha, kandi yari umukire. 3 Ashaka kubona Yesu uwo ari we; kandi ntashobora kubanyamakuru, kuko yari muremure. 4 Yiruka imbere, yurira mu giti cyitwa sikorori kugira ngo amubone, kuko yagombaga kunyura muri iyo nzira. 5 Yesu ageze aho hantu, yubura amaso, aramubona, aramubwira ati: “ Zakayo, ihute, manuka; kuko uyu munsi ngomba kuguma iwawe. 6 Yihuta, aramanuka, amwakira neza. 7 Babibonye, bose bitotomba, bavuga bati: "Yagiye kuba umushyitsi n'umuntu w'umunyabyaha." 8 Zakayo arahagarara, abwira Uhoraho; Dore, Mwami, kimwe cya kabiri cy'ibicuruzwa byanjye mpa abakene; kandi niba hari ikintu nakuye kumuntu uwo ari we wese mubinyoma, ndamugarura inshuro enye. 9 Yesu aramubwira ati: " Uyu munsi agakiza kaje muri iyi nzu, kuko na we ari mwene Aburahamu." 10 Kuko Umwana w'umuntu yaje gushaka no gukiza icyatakaye. 11 Bakimara kubyumva, yongeraho avuga umugani, kuko yari hafi ya Yeruzalemu, kandi kubera ko batekerezaga ko ubwami bw'Imana bugomba guhita bugaragara. 12 Ati: " Umunyacyubahiro runaka yagiye mu gihugu cya kure kwiyakira ubwami, no kugaruka. 13 Yahamagaye abagaragu be icumi, abaha ibiro icumi, arababwira ati: 'Nimukore kugeza igihe nzazira.' 14 Ariko abenegihugu be baramwanga, bamwoherereza ubutumwa bamubwira bati: "Ntabwo uyu muntu azadutegeka." 15 Amaze kugaruka, amaze kubona ubwami, ategeka abo bagaragu kumuhamagara, uwo yari yarahaye amafaranga, kugira ngo amenye amafaranga umuntu wese yungutse mu bucuruzi. 16 Hanyuma haza uwambere, ati: "Mwami, ikiro cyawe cyungutse ibiro icumi. 17 Aramubwira ati: "Uraho, mugaragu mwiza, kuko wabaye umwizerwa muri bike, ufite ubutware ku migi icumi. 18 Uwa kabiri araza ati: "Mwami, ikiro cyawe cyungutse ibiro bitanu. 19 Na we aramubwira ati: “Nube hejuru y'imigi itanu. 20 Undi araza ati: "Mwami, dore dore ikiro cyawe, ibyo nabitse mu gitambaro: 21 Kuko nagutinyaga, kuko uri umuntu ushyira mu gaciro: ufata ibyo utarambitse hasi, ugasarura utabibye. 22 Aramubwira ati: "Mugaragu mubi, nzagucira urubanza, mu kanwa kawe. Wari uzi ko ndi umuntu utuje, mfata ibyo ntashyize hasi, nsarura ko ntabibye: 23 Kubera iki none utashize amafaranga yanje muri banki, kugira ngo nzaza nsabe ibyanjye hamwe n'inyungu? 24 Abwira abari bahagaze aho, ati: "Mukureho ikiro, umpe ufite ibiro icumi." 25 (Baramubwira bati: "Mwami, afite ibiro icumi." 26 Kuko ndababwiye nti 'Umuntu wese uzahabwa; kandi udafite, ndetse n'ufite, azamwamburwa. 27 Ariko abo banzi banje, ntibashaka ko nabategeka, nzane hano, mbice imbere yanje. 28 Amaze kuvuga atyo, aragenda, azamuka i Yeruzalemu.
UMUTWE WA 20 1 Umunsi umwe, ubwo yigishaga abantu bo mu rusengero, akamamaza ubutumwa bwiza, abatambyi bakuru n'abanditsi bamusanga hamwe n'abakuru, 2 Aramubwira ati: “Tubwire, ibyo bintu ubifitemo ububasha ki? cyangwa ninde waguhaye ubwo bubasha? 3 Arabasubiza ati: " Nanjye nzababaza ikintu kimwe; Nsubize: Umubatizo wa Yohana, waturutse mu ijuru, cyangwa ni uw'abantu? 5 Baribwira ubwabo bati: "Niba tuvuze tuti:" Kuva mu ijuru; Azavuga ati: "Noneho kuki mutamwemera?" 6 Ariko niba tuvuze tuti: Bya bantu; abantu bose bazadutera amabuye: kuko bemeza ko Yohana yari umuhanuzi. 7 Barishura, yuko badashobora kumenya aho ari. 8 Yesu arababwira ati: " Ntimubwire n'ububasha nkora ibyo bintu."
54
LUKA
9 Hanyuma atangira kubwira abantu uyu mugani; Umugabo umwe yateye uruzabibu, arurekera aborozi, yinjira mu gihugu cya kure igihe kirekire. 10 Muri icyo gihe, yohereza umugaragu ku bahinzi, kugira ngo bamuhe imbuto z'umuzabibu, ariko abahinzi baramukubita, bamwirukana ubusa. 11 Yongera kohereza undi mugaragu, baramukubita, bamwinginga isoni, bamwohereza ubusa. 12 Yongeye kohereza icya gatatu, baramukomeretsa, baramwirukana. 13 Nyir'umuzabibu ati: "Nkore iki?" Nzohereza umuhungu wanjye nkunda: birashoboka ko bazamwubaha nibamubona. 14 Aborozi bamubonye, batekereza hagati yabo bati: "Uyu ni we samuragwa: ngwino tumwice, kugira ngo umurage utubere uwacu." 15 Bamujugunya mu ruzabibu, baramwica. None se umutware w'uruzabibu azabakorera iki? 16 Azaza kurimbura abo bahinzi, kandi aha abandi uruzabibu. Bumvise bati: "Imana ikinga ukuboko." 17 Arabareba, arababaza ati: “ Noneho ibyo ni ibiki byanditswe ngo: Ibuye abubatsi banze, na ryo rihinduka umutwe w'inguni? 18 Umuntu wese uzagwa kuri iryo buye azavunika; ariko uwo izagwa, izamusya ifu. 19 Abatambyi bakuru n'abanditsi isaha imwe bashaka kumurambikaho ibiganza; kandi batinya abantu, kuko babonye ko yabavuze uyu mugani. 20 Baramureba, bohereza abatasi, biyita abantu b'intabera, kugira ngo bakomeze amagambo ye, kugira ngo bamushyikirize ububasha n'ububasha bwa guverineri. 21 Baramubaza bati: “Databuja, tuzi ko uvuga kandi wigisha neza, kandi ntukemere umuntu uwo ari we wese, ahubwo wigisha inzira y'Imana rwose: 22 Biremewe ko dushimira Kayisari, cyangwa oya? 23 Ariko abonye ubuhanga bwabo, arababwira ati “ Kuki mugerageza? 24 Nyereka igiceri. Ifoto ninde byanditseho? Baramusubiza bati: Kayisari. 25 Arababwira ati: " Nimuhe rero Sezari ibintu bya Kayisari, kandi Imana ibe iby'Imana." 26 Ntibashobora gufata ijambo rye imbere y'abantu, batangazwa n'igisubizo cye, baraceceka. 27 Hanyuma baza kuri bamwe mu Basadukayo, bahakana ko nta muzuko ubaho; Baramubaza, 28 Avuga ati: Databuja, Mose yaratwandikiye ati: Niba umuvandimwe w'umugabo apfuye, afite umugore, kandi agapfa nta mwana, ko umuvandimwe we yajyana umugore we, akabyara murumuna we. 29 Ni yo mpamvu hari abavandimwe barindwi: uwambere afata umugore, apfa nta mwana. 30 Uwa kabiri amujyana ku mugore, apfa nta mwana. 31 Uwa gatatu aramutwara; Muri ubwo buryo, barindwi na bo: kandi nta mwana basize, barapfa. 32 Ubwa nyuma, umugore arapfa. 33 None rero mu muzuko, ni uwuhe mugore wabo? kuko barindwi bamubyariye. 34 Yesu arabasubiza ati: " Abana b'iyi si barashyingirwa, barashyingirwa:" 35 Ariko ababarwa ko bakwiriye kubona iyo si, n'izuka mu bapfuye, ntibashyingirwa, cyangwa ngo batashyingirwe:
36 Ntibashobora gupfa ukundi, kuko bangana n'abamarayika; kandi ni abana b'Imana, kuba abana b'izuka. 37 Abapfuye bamaze kuzuka, ndetse na Mose yerekanye ku gihuru, igihe yise Uwiteka Imana ya Aburahamu, n'Imana ya Isaka, n'Imana ya Yakobo. 38 Kuberako atari Imana y'abapfuye, ahubwo ni iy'abazima, kuko bose babaho kuri we. 39 Hanyuma bamwe mu banditsi basubiza bati: Databuja, wavuze neza. 40 Nyuma y'ibyo, ntibatinyuka kumubaza ikibazo na kimwe. 41 Arababaza ati: “ Bavuga bate ko Kristo ari umuhungu wa Dawidi? 42 Dawidi ubwe avuga mu gitabo cya Zaburi, Uwiteka abwira Umwami wanjye ati: Icara iburyo bwanjye, 43 Kugeza igihe nzaguhindura abanzi bawe ikirenge cyawe. 44 Dawidi amwita Umwami, none umuhungu we ameze ate? 45 Hanyuma abari bateraniye aho abwira abigishwa be bose ati: 46 Witondere abanditsi, bifuza kugenda bambaye imyenda miremire, kandi bakunda indamutso ku masoko, n'intebe ndende mu masinagogi, n'ibyumba bikuru mu birori; 47 Barya amazu y'abapfakazi, kandi kugira ngo berekane amasengesho maremare: ni nako bazacirwaho iteka. UMUTWE WA 21 1 Araramuye amaso, abona abakire bajugunya impano zabo mu bubiko. 2 Abona kandi umupfakazi w'umukene utera muri mite ebyiri. 3 Na we ati: " Nkubwije ukuri, yuko uyu mupfakazi w'umukene yajugunye muri bose kuruta bose: 4 Erega abo bose bafite ubwinshi bwabo batamba amaturo y'Imana, ariko we mu gihano cye yajugunye mu buzima bwose yari afite. 5 Kandi nk'uko bamwe bavugaga urusengero, uko rwarimbishijwe amabuye meza n'impano, ati: 6 Naho ibyo mubona, iminsi izaza, aho itazasigara ibuye rimwe ku rindi, ritazajugunywa hasi. 7 Baramubaza bati: “Databuja, ariko ibyo bizabera ryari? kandi nikihe kimenyetso kizaba igihe ibyo bizasohora? 8 Na we ati: Witondere kugira ngo utayobywa, kuko benshi bazaza mu izina ryanjye bati: 'Ndi Kristo; kandi igihe kiregereje: ntimugende inyuma yabo. 9 Ariko nimwumva intambara n'imvururu, ntimugire ubwoba, kuko ibyo bigomba kubanza kubaho; ariko imperuka ntabwo iri hamwe na. 10 Arababwira ati: " Igihugu kizahagurukira kurwanya ishyanga, n'ubwami burwanya ubwami:" 11 Kandi umutingito ukomeye uzabera ahantu hatandukanye, inzara n'ibyorezo; kandi ibintu biteye ubwoba nibimenyetso bikomeye bizaturuka mwijuru. 12 Ariko mbere y'ibyo byose, bazakurambikaho ibiganza, bagutoteze, babageza mu masinagogi no mu magereza, bazanwa imbere y'abami n'abategetsi ku bw'izina ryanjye. 13 Kandi izaguhindukirira ubuhamya. 14 Noneho rero, shyira mu mitima yawe, ntutekereze mbere y'ibyo uzasubiza: 15 Kuko nzaguha umunwa n'ubwenge, abanzi bawe bose batazashobora kunguka cyangwa kunanira.
55
LUKA
16 Kandi muzagambanirwa n'ababyeyi, abavandimwe, abavandimwe, n'incuti; kandi bamwe muri mwe bazokwica. 17 Kandi mwanga abantu bose ku bw'izina ryanjye. 18 Ariko nta musatsi wo mu mutwe wawe uzarimbuka. 19 Ukwihangana kwawe gutunga ubugingo bwawe. 20 Kandi nimubona Yerusalemu ikikijwe n'ingabo, nimumenye ko ubutayu bwegereje. 21 Abari muri Yudaya bahungire ku misozi; nibareke abari hagati yacyo bagende; kandi ntureke abari mu bihugu binjiremo. 22 Erega iyi ni yo minsi yo kwihorera, kugira ngo ibyanditswe byose bisohore. 23 Ariko hagowe ishyano ababana n'abana, n'abonsa, muri iyo minsi! kuko mu gihugu hazaba umubabaro mwinshi, n'uburakari kuri aba bantu. 24 Bazagwa ku nkota, bazajyanwa mu bunyage mu mahanga yose, kandi Yeruzalemu izakandagirwa mu mahanga, kugeza igihe abanyamahanga buzaba. 25 Kandi izuba, ukwezi, n'inyenyeri bizabaho ibimenyetso; no ku isi umubabaro w'amahanga, utangaye; inyanja n'imiraba iratontoma; 26 Imitima y'abantu ibananirwa kubera ubwoba, no kwita ku bintu biza ku isi, kuko imbaraga zo mu ijuru zizahungabana. 27 Hanyuma bazabona Umwana w'umuntu aje mu gicu gifite imbaraga n'icyubahiro kinini. 28 Kandi ibyo nibitangira gusohora, reba hejuru, uzamure imitwe; kuko gucungurwa kwawe kuregereje. 29 Ababwira umugani; Reba igiti cy'umutini, n'ibiti byose; 30 Iyo barashe, urabona kandi uzi ubwawe ko icyi cyegereje. 31 Namwe rero, nimubona ibyo bintu bibaye, mumenye ko ubwami bw'Imana buri hafi. 32 Ndakubwira nkomeje ko iki gisekuru kitazashira, kugeza igihe byose bizaba. 33 Ijuru n'isi bizashira, ariko amagambo yanjye ntazashira. 34 Kandi mwitondere, kugira ngo igihe cyose imitima yanyu itwarwa n'ubusambanyi, ubusinzi, n'ita kuri ubu buzima, bityo uwo munsi uza kuri mwe utabizi. 35 Kuko ku mutego uzagera ku bantu bose batuye isi yose. 36 Nimwitegereze kandi musenge buri gihe, kugira ngo mubare ko bakwiriye guhunga ibyo byose bizabaho, no guhagarara imbere y'Umwana w'umuntu. 37 Ku manywa yigishaga mu rusengero; nijoro arasohoka, atura ku musozi witwa umusozi wa Elayono. 38 Abantu bose baza mu gitondo cya kare mu rusengero, kugira ngo bamwumve.
7 Hanyuma haza umunsi w'imigati idasembuye, igihe Pasika igomba kwicwa. 8 Yohereza Petero na Yohana, baravuga bati: " Genda udutegure pasika, kugira ngo dusangire." 9 Baramubaza bati: "Uzashaka he?" 10 Arababwira ati: “ Dore nimwinjira mu mujyi, hari umuntu uzahura nawe, ufite ikibindi cy'amazi. mumukurikire mu nzu yinjiyemo. 11 Uzabwire nyir'urugo ati: Databuja arakubwira ati: "Icyumba cy'abashyitsi kiri he, aho nzarya Pasika hamwe n'abigishwa banjye?" 12 Azakwereka icyumba kinini cyo hejuru gifite ibikoresho: ngaho witegure. 13 Baragenda, basanga nk'uko yari yababwiye, bategura Pasika. 14 Igihe kigeze, aricara, hamwe n'intumwa cumi na zibiri. 15 Arababwira ati: " Nifuzaga gusangira nawe iyi pasika mbere yuko mbabara." 16 Ndababwiye nti: Sinzongera kurya kuri byo, kugeza igihe bizasohora mu bwami bw'Imana. 17 Afata igikombe, arashimira, ati: “ Fata iki, ugabanye hagati yawe: 18 Ndakubwira nti, sinzanywa ku mbuto z'umuzabibu, kugeza ubwo ubwami bw'Imana buzaza. 19 Afata umugati, arashimira, arawumanyagura, arabaha ati: " Uyu ni wo mubiri wanjye wahawe, ibi ubikore unyibuke." 20 Muri ubwo buryo nyene, igikombe na nyuma yo kurya, kivuga ngo: Iki gikombe ni isezerano rishya mu maraso yanjye, yamenetse kubwanyu. 21 Ariko dore ikiganza cy'uwampemukiye kiri kumwe nanjye ku meza. 22 Kandi rwose Umwana w'umuntu aragenda, nk'uko byari byaragenwe, ariko haragowe uwo muntu wagambaniwe! 23 Batangira kubaza hagati yabo, muri bo ni nde wagombaga gukora iki kintu. 24 Kandi muri bo habaye amakimbirane muri bo, muri bo hakwiye kubarwa ko ari mukuru. 25 Arababwira ati: “ Abami b'abanyamahanga babategeka. kandi abafite ububasha kuri bo bitwa abagiraneza. 26 Ariko ntimuzabe uko, ariko uwakomeye muri mwe, abe nk'umuto; n'umutware, nk'uko ukora. 27 Erega niba ari mukuru, uwicaye ku nyama, cyangwa ni we ukorera? si we wicaye ku nyama? ariko ndi muri mwe nk'umukorera. 28 Namwe bakomeje kundeba mu bigeragezo byanjye. 29 Ndagushiraho ubwami, nk'uko Data yanshyizeho; 30 Kugira ngo urye kandi unywe ku meza yanjye mu bwami bwanjye, maze wicare ku ntebe ucira imanza imiryango cumi n'ibiri ya Isiraheli. 31 Uhoraho aravuga ati: Simoni, Simoni, dore, Satani yifuje kukugira ngo agushungure nk'ingano: 32 Ariko ndagusabira ngo ukwizera kwawe kudacogora, nimara guhinduka, komeza abavandimwe bawe. 33 Aramubwira ati: "Mwami, niteguye kujyana nawe, muri gereza, no gupfa." 34 Na we ati: Ndakubwiye, Petero, isake ntizikubita uyu munsi, mbere yuko uhakana gatatu ko unzi. 35 Arababwira ati: “ Igihe mboherereje nta mufuka, inyandiko, n'inkweto, nta kintu nabuze? Baravuga bati: Nta na kimwe.
UMUTWE WA 22 1 Noneho umunsi mukuru w'umugati udasembuwe wegereje, ari wo bita Pasika. 2 Abatambyi bakuru n'abanditsi bashakisha uko bamwica; kuko batinyaga abantu. 3 Hanyuma yinjira muri Satani muri Yuda yitwaga Isikariyoti, abarirwa muri cumi na babiri. 4 Aragenda, avugana n'abatambyi bakuru n'abatware, kugira ngo amuhemukire. 5 Barishima, basezerana kumuha amafaranga. 6 Arabasezeranya, ashakisha amahirwe yo kumuhemukira rubanda rudahari.
56
LUKA
36 Arababwira ati: “ Noneho, ufite isakoshi, ayifate, kimwe n'inyandiko ye, kandi udafite inkota, agurishe umwambaro we, agure imwe. 37 Ndababwira yuko ibyo byanditswe bigomba kuba byarangiye muri njye, kandi yabaruwe mu barenga, kuko ibyerekeye iherezo byanjye. 38 Baravuga bati: “Databuja, dore inkota ebyiri. Arababwira ati: Birahagije. 39 Arasohoka, agenda nk'uko yari asanzwe, ku musozi wa Elayono. Abigishwa be na bo baramukurikira. 40 Ageze aho, arababwira ati: “ Nimusenge kugira ngo mutinjira mu bishuko. 41 Akurwa muri bo hafi y’amabuye, arapfukama, arasenga, 42 Bavuga, Data, niba ubishaka, unkureho iki gikombe, ariko ntibibe ibyo nshaka, ahubwo bibe uko ushaka. 43 Umumarayika abonekera mu ijuru, amukomeza. 44 Kubera ko yari afite umubabaro mwinshi, yasenze cyane, kandi ibyuya bye byari bimeze nk'ibitonyanga binini by'amaraso bigwa hasi. 45 Amaze guhaguruka asenga, ageze ku bigishwa be, asanga basinziriye bababaye, 46 Arababwira ati “ Kuki musinziriye? haguruka usenge, kugira ngo utinjira mu bishuko. 47 Akimara kuvuga, abona imbaga y'abantu, kandi uwitwaga Yuda, umwe muri cumi na babiri, aragenda imbere yabo, yegera Yesu ngo amusome. 48 Ariko Yesu aramubwira ati: Yuda, uhemukiye Umwana w'umuntu usomana? 49 Abari hafi ye babonye ibizakurikiraho, baramubwira bati: “Mwami, tuzakubita inkota? 50 Umwe muri bo akubita umugaragu w'umutambyi mukuru, amutema ugutwi kw'iburyo. 51 Yesu aramusubiza ati: " Mubabare kugeza ubu." Amukora ku gutwi, aramukiza. 52 Yesu abwira abatambyi bakuru, abatware b'urusengero, n'abakuru bari bamusanze ati: " Sohoka nk'umujura, ufite inkota n'inkoni?" 53 Igihe nabaga ndi kumwe nawe buri munsi mu rusengero, ntimurambura amaboko, ariko iyi ni yo saha yawe, n'imbaraga z'umwijima. 54 Hanyuma baramujyana, baramujyana, bamujyana mu rugo rw'umutambyi mukuru. Petero akurikira kure. 55 Bamaze gucana umuriro hagati muri salle, barashyira hamwe, Petero yicara muri bo. 56 Ariko umuja umwe amubona yicaye ku muriro, aramwitegereza cyane, ati: "Uyu mugabo na we yari kumwe na we." 57 Aramuhakana, avuga ati: “Mugore, sindamuzi. 58 Hashize akanya, undi aramubona, ati: "Nawe uri muri bo." Petero ati: Muntu, sindi. 59 Hafi y'isaha imwe n'isaha yemeza ashize amanga, ati: "Ni ukuri, uyu mugenzi we yari kumwe na we, kuko ari Umunyagalilaya. 60 Petero ati: Muntu, sinzi ibyo uvuga. Ako kanya, mugihe yari akivuga, abakozi b'inkoko. 61 Uhoraho arahindukira, yitegereza Petero. Petero yibuka ijambo ry'Uwiteka, uko yari yamubwiye ati: Mbere yuko inkoko ibika, uzanyihakana gatatu. 62 Petero arasohoka, ararira cyane. 63 Abagabo bafashe Yesu baramushinyagurira, baramukubita.
64 Bamaze kumupfuka mu maso, bamukubita mu maso, baramubaza bati: “Ubuhanuzi, ni nde wagukubise? 65 Kandi ibindi bintu byinshi baramutuka. 66 Bukeye bwaho, abakuru b'abaturage, abatambyi bakuru n'abanditsi, baraterana, bamujyana mu nama yabo, baravuga bati: 67 Uri Kristo? tubwire. Arababwira ati: Ninkubwira, ntuzemera. 68 Kandi ninkubaza, ntuzansubiza, cyangwa ngo unyure. 69 Nyuma y'ibyo, Umwana w'umuntu azicara iburyo bw'imbaraga z'Imana. 70 Baravuga bati: "Noneho uri Umwana w'Imana?" Arababwira ati: Mwavuze ko ndi. 71 Baramubaza bati: “Ni iki kindi dukeneye guhamya? kuko natwe ubwacu twumvise umunwa we. UMUTWE WA 23 1 Rubanda rwose rurahaguruka, bamujyana kwa Pilato. 2 Batangira kumushinja, bavuga bati: "Twasanze uyu mugenzi wawe agoreka ishyanga, kandi abuza guha icyubahiro Kayisari, bavuga ko we ubwe ari Umwami." 3 Pilato aramubaza ati: "Uri Umwami w'Abayahudi?" Aramusubiza ati: Urabivuze. 4 Pilato abwira abatambyi bakuru n'abantu ati: "Nta kosa mbona muri uyu muntu." 5 Barakara cyane, baravuga bati: "Yakanguye abantu, yigisha mu Bayahudi bose, guhera i Galilaya kugeza aha hantu. 6 Pilato yumvise ibya Galilaya, abaza niba uwo mugabo ari Galilaya. 7 Amaze kumenya ko ari uw'ububasha bwa Herode, amwohereza kwa Herode, na we ubwe yari i Yeruzalemu muri icyo gihe. 8 Herode abonye Yesu, arishima cyane, kuko yifuzaga kumubona igihe kirekire, kuko yari yarumvise byinshi kuri we; kandi yizeye ko yabonye igitangaza runaka yakoze. 9 Hanyuma amubaza mu magambo menshi; ariko ntiyagira icyo amusubiza. 10 Abatambyi bakuru n'abanditsi bahagarara, baramushinja bikabije. 11 Herode ari kumwe n'abasirikare be b'intambara bamusebya, aramushinyagurira, amwambika ikanzu nziza, yongera kumwohereza kwa Pilato. 12 Uwo munsi Pilato na Herode babaye inshuti, kuko mbere bari inzangano hagati yabo. 13 Pilato, amaze guhamagara abatambyi bakuru, abatware n'abantu, 14 Arababwira ati: "Uyu muntu wanzaniye uyu muntu nk'umuntu ugoreka abantu, kandi dore ko namusuzumye imbere yawe, nta kosa nabonye muri uyu muntu ukora ku byo mumushinja:" 15 Oya, cyangwa Herode, kuko nagutumye kuri we; kandi, nta kintu na kimwe gikwiye gupfa bamukorewe. 16 Nanjye nzamuhana, ndekure. 17 (Bikenewe agomba kubarekura umwe mubirori.) 18 Bose icyarimwe basakuza bati: “Kuraho uyu mugabo, uturekure Baraba.” 19 (Ninde wagambiriye kwigomeka mu mujyi, no kwica, yajugunywe muri gereza.) 20 Pilato rero, yiteguye kurekura Yesu, yongera kubabwira. 21 Ariko barataka, bati: “Mubambe, ubambe ku musaraba.”
57
LUKA
22 Arababwira ku nshuro ya gatatu ati: "Kubera iki yakoze ikibi?" Sinigeze mbona impamvu y'urupfu muri we: Nanjye nzamuhana, ndamureka. 23 Bahise bahita bavugisha amajwi menshi, basaba ko yabambwa. Ijwi ryabo n'abatambyi bakuru baratsinze. 24 Pilato atanga interuro ivuga ko bigomba kumera nk'uko babisabye. 25 Arabarekura, kubera ko kwigomeka no kwica bajugunywa muri gereza, uwo bashakaga; ariko yatanze Yesu kubushake bwabo. 26 Bamujyana, bafata Simoni umwe wo muri Siriya, wavaga mu gihugu, bamushyiraho umusaraba, kugira ngo abikore nyuma ya Yesu. 27 Bamukurikira abantu benshi, n'abagore, na bo baraboroga kandi baramuririra. 28 Ariko Yesu abahindukirira, arababwira ati: “ Bakobwa ba Yeruzalemu, ntimuririre, ahubwo nimuririre mwebwe n'abana banyu. 29 Erega dore iminsi igiye kuza, aho bazavuga bati: “Hahirwa ingumba, n'inda zitigera zibyara, n'amapapa atigeze yonsa. 30 Noneho bazatangira kubwira imisozi bati: 'Tugwe kuri twe; no ku misozi, Dupfuke. 31 Niba bakora ibyo mu giti kibisi, bizakorwa bite mu gihe cyumye? 32 Hariho n'abandi bagizi ba nabi babiri, bamujyana kwicwa. 33 Bageze aho bita Calvary, niho bamubambye ku musaraba, n'abagizi ba nabi, umwe iburyo, undi ibumoso. 34 Yesu ati: Data, ubababarire; kuko batazi icyo bakora. Bagabana umwambaro we, bagabana ubufindo. 35 Abantu bahagarara bareba. Abategetsi na bo baramusebya, bavuga bati: Yakijije abandi; niyikize, niba ari Kristo, watoranijwe n'Imana. 36 Abasirikare na bo baramushinyagurira, baza aho ari, bamuha vinegere, 37 Ati: "Niba uri umwami w'Abayahudi, ikize." 38 Kandi hejuru yanditsweho hejuru y’inyuguti z'ikigereki, ikilatini, n'igiheburayo, UYU ni UMWAMI W'ABAYAHUDI. 39 Umwe mu bagizi ba nabi bamanitswe aramusebya, ati: "Niba uri Kristo, ikize wowe ubwacu natwe." 40 Ariko undi aramusubiza aramucyaha, ati: "Ntutinye Imana, kuko nawe ucirwaho iteka?" 41 Kandi rwose turi intabera; kuberako duhabwa ibihembo bikwiye kubikorwa byacu: ariko uyu muntu ntacyo yakoze. 42 Abwira Yesu, Mwami, nyibuka igihe uza mu bwami bwawe. 43 Yesu aramubwira ati: Ndakubwira nkomeje ko uyu munsi uzabana nanjye muri paradizo. 44 Bigeze nko mu isaha ya gatandatu, ku isi hose haba umwijima kugeza ku isaha ya cyenda. 45 Izuba ryijimye, umwenda ukingiriza mu rusengero. 46 Yesu amaze gutaka n'ijwi rirenga, aravuga ati: Data, nshimira umwuka wanjye mu biganza byawe, maze abivuze atyo, atanga umwuka. 47 Umutware utwara umutwe w'abasirikare abonye ibyakozwe, ahimbaza Imana, ati: "Mu byukuri uyu yari umukiranutsi." 48 Abantu bose bateranira hamwe babireba, bareba ibyakozwe, bakubita amabere, baragaruka.
49 Abamuzi bose, n'abagore bamukurikiye bava i Galilaya, bahagarara kure, babona ibyo bintu. 50 Dore hariho umuntu witwa Yozefu, umujyanama; kandi yari umuntu mwiza, n'ubutabera: 51 (Niko ntiyigeze yemera inama n'ibikorwa byabo;) yakomokaga muri Arimataya, umujyi w'Abayahudi: na we ubwe yategereje ubwami bw'Imana. 52 Uyu mugabo yagiye kwa Pilato, yinginga umurambo wa Yesu. 53 Arayimanura, ayizingira mu mwenda, ayishyira mu mva yari ikozwe mu ibuye, aho umuntu atigeze ashyirwaho. 54 Uwo munsi wari imyiteguro, maze isabato iratangira. 55 Abagore na bo bazanye na Galilaya, barabakurikira, bareba imva, n'umurambo we. 56 Baragaruka, bategura ibirungo n'amavuta; aruhuka umunsi w'isabato ukurikije itegeko. UMUTWE WA 24 1 Ku munsi wa mbere w'icyumweru, mu gitondo cya kare cyane, baza ku mva, bazana ibirungo bari bateguye, hamwe n'abandi bamwe. 2 Basanga ibuye ryakuwe mu mva. 3 Barinjira, basanga umurambo w'Umwami Yesu. 4 Baca barumirwa, basanga abagabo babiri bahagaze iruhande rwabo bambaye imyenda irabagirana: 5 Ubwo bagiraga ubwoba, bunamye bubamye hasi, barababwira bati: "Kuki mushaka abazima mu bapfuye?" 6 Ntabwo ari hano, ahubwo yazutse: ibuka uko yakubwiye akiri i Galilaya, 7 Bati: Umwana w'umuntu agomba gushyikirizwa amaboko y'abanyabyaha, akabambwa, maze umunsi wa gatatu uzuka. 8 Bibuka amagambo ye, 9 Agaruka avuye mu mva, abibwira cumi n'umwe, n'abandi bose. 10 Mariya Magadalena, na Yowana, na Mariya nyina wa Yakobo, n'abandi bagore bari kumwe na bo, babibwira intumwa. 11 Amagambo yabo yabonaga ko ari imigani idafite ishingiro, ariko ntibayizera. 12 Petero arahaguruka, yiruka ku mva. arunama, abona imyenda y'imyenda bambaye, maze aragenda, yibaza muri we ibyabaye. 13 Dore babiri muri bo uwo munsi bajya mu mudugudu witwa Emmaus, wari uturutse i Yeruzalemu nko muri furlongs mirongo itandatu. 14 Bavugana hamwe ibyo bintu byose byabaye. 15 Bamaze gusangira ibitekerezo no gutekereza, Yesu ubwe aregera, ajyana na bo. 16 Ariko amaso yabo yari afite amaso kugira ngo batamumenya. 17 Arababwira ati: " Ni ubuhe buryo bwo gutumanaho muterana, mugenda kandi mubabaye? 18 Umwe muri bo yitwaga Kleopa, aramusubiza ati: "Woba uri umunyamahanga gusa i Yeruzalemu, kandi ukaba utazi ibintu bizabera hano muri iyi minsi?" 19 Arababaza ati: Ni ibiki? Baramubwira bati: “Ku byerekeye Yesu w'i Nazareti, wari umuhanuzi ukomeye mu bikorwa no mu magambo imbere y'Imana n'abantu bose: 20 Ukuntu abatambyi bakuru n'abategetsi bacu bamutanze ngo acirwe urwo gupfa, bamubamba.
58
LUKA
21 Ariko twizeye ko ari we wagombaga gucungura Isiraheli, kandi usibye ibyo byose, uyu munsi ni umunsi wa gatatu kuva ibyo bikorwa. 22 Yego, n'abagore bamwe na bamwe bo mu kigo cyacu baradutangaje, hakiri kare mu mva; 23 Babonye umurambo we, baraza, bavuga ko babonye iyerekwa ry'abamarayika bavuga ko ari muzima. 24 Bamwe muri bo bari kumwe natwe bajya ku mva, basanga nk'uko abagore bari babivuze, ariko ntibamubona. 25 Arababwira ati: “ Mwa bapfu mwe, nimutinda kwizera ibyo abahanuzi bavuze byose: 26 Ntabwo Kristo yari akwiye kubabazwa, no kwinjira mu cyubahiro cye? 27 Atangirira kuri Mose n'abahanuzi bose, abasobanurira ibyanditswe byose ibyerekeye ibye. 28 Baregera umudugudu, aho bagiye hose, akora nkaho yari kujya kure. 29 Ariko baramubuza kuvuga bati: “Gumana natwe, kuko bwije, kandi umunsi urarenze. Yinjira kugira ngo agumane na bo. 30 Amaze kwicarana na bo, afata umugati, arawuha umugisha, arawufata, arabaha. 31 Amaso yabo arahumuka, baramumenya. nuko arazimira mu maso yabo. 32 Barabwirana bati: "Ntabwo umutima wacu watwitse muri twe, igihe yavuganaga natwe mu nzira, akadukingurira ibyanditswe?" 33 Bahaguruka isaha imwe, basubira i Yeruzalemu, basanga cumi n'umwe bateraniye hamwe n'abari kumwe na bo, 34 Bati: "Uwiteka yazutse rwose, abonekera Simoni." 35 Babwira ibyakozwe mu nzira, n'uko yari azwiho kumanyura umugati. 36 Ubwo bavugaga batyo, Yesu ubwe ahagarara hagati yabo, arababwira ati: Nimugire amahoro. 37 Ariko bafite ubwoba bwinshi, batekereza ko babonye umwuka. 38 Arababaza ati: “ Kubera iki muhangayitse? kandi ni ukubera iki ibitekerezo bivuka mumitima yawe? 39 Dore amaboko yanjye n'ibirenge byanjye, ni njye ubwanjye: umfata, urebe; kuko umwuka udafite inyama n'amagufwa, nkuko mubibona. 40 Amaze kuvuga atyo, abereka amaboko n'ibirenge. 41 Mu gihe batizeraga umunezero, bakibaza, arababwira ati: “ Hano hari inyama? 42 Bamuha agace k'amafi yatetse, n'ikimamara. 43 Arayifata, ararya imbere yabo. 44 Arababwira ati: “ Aya ni yo magambo nababwiye nkiri kumwe nawe, kugira ngo ibintu byose bisohore, nk'uko byanditswe mu mategeko ya Mose, n'abahanuzi, na zaburi, ibyanjye. 45 Hanyuma akingura imyumvire yabo, kugira ngo basobanukirwe ibyanditswe, 46 Arababwira ati ' Ni ko byanditswe, bityo rero ni ko Kristo ababara, akazuka mu bapfuye ku munsi wa gatatu: 47 Kandi ko kwihana no kubabarirwa ibyaha bigomba kubwirwa mu izina rye mu mahanga yose, guhera i Yeruzalemu. 48 Kandi muri abahamya b'ibyo. 49 Dore, mboherereje isezerano rya Data kuri mwe, ariko mugume mu mujyi wa Yeruzalemu, kugeza igihe muzarangirira imbaraga ziva mu ijuru.
50 Arabasohora agera i Betaniya, arambura amaboko, abaha umugisha. 51 Amaze kubaha imigisha, aratandukana na bo, ajyanwa mu ijuru. 52 Baramuramya, basubira i Yerusalemu bishimye cyane: 53 Kandi bahoraga mu rusengero, basingiza kandi baha umugisha Imana. Amen.
59
Yohana
28 Ibyo byakorewe i Bethabara hakurya ya Yorodani, aho Yohana yabatizaga. 29 Bukeye, Yohana abona Yesu amusanga, aravuga ati: Dore Umwana w'intama w'Imana, ukuraho ibyaha by'isi. 30 Uyu ni we navuze nti: Nyuma yanjye haza umuntu ukundwa imbere yanjye, kuko yari imbere yanjye. 31 Kandi sinari nzi, ariko kugira ngo agaragarizwe Isiraheli, ni cyo cyatumye nza kubatiza amazi. 32 Yohana yanditse ubusa, avuga ati: "Nabonye Umwuka umanuka uva mu ijuru nk'inuma, iramutura. 33 Kandi sinari nzi, ariko uwantumye kubatiza amazi, ni ko yambwiye ati: "Uzabona uwo Mwuka umanuka, ukaguma kuri we, ni we ubatiza Umwuka Wera." 34 Nabonye, kandi nanditse ubusa ko uyu ari Umwana w'Imana. 35 Bukeye bwaho, Yohana amaze guhagarara, n'abigishwa be babiri; 36 Yitegereje Yesu agenda, aravuga ati: Dore Ntama w'Imana! 37 Abigishwa bombi bamwumva avuga, bakurikira Yesu. 38 Yesu arahindukira, ababona bakurikira, arababwira ati: " Murashaka iki?" Baramubaza bati: Rabi, (bivuze ko bisobanurwa, Databuja,) utuye he? 39 Arababwira ati “ Ngwino urebe. Baraza, babona aho yari atuye, bararana na we uwo munsi, kuko hari nko mu isaha ya cumi. 40 Umwe muri babiri bumvise Yohana avuga, aramukurikira, ni Andereya, murumuna wa Simoni Petero. 41 Yabanje kubona murumuna we Simoni, aramubwira ati: "Twabonye Mesiya, ari we usobanurwa, Kristo. 42 Amuzana kuri Yesu. Yesu amubonye, aravuga ati: Uri Simoni mwene Yona: uzitwa Kefa, bisobanurwa ngo: Ibuye. 43 Bukeye bwaho, Yesu asohoka muri Galilaya, ahasanga Filipo, aramubwira ati: Nkurikira. 44 Filipo akomoka i Betsayida, umujyi wa Andereya na Petero. 45 Filipo asanga Natanayeli, aramubwira ati: "Twamusanze, uwo Mose mu mategeko n'abahanuzi yanditse, Yesu w'i Nazareti, mwene Yozefu." 46 Natanayeli aramubwira ati: “Hoba hari ikintu ciza gishobora kuva i Nazareti? Filipo aramubwira ati: “Ngwino urebe. 47 Yesu abona Natanayeli amusanga, aramubwira ati: " Dore Umwisiraheli rwose, udafite uburiganya! 48 Natanayeli aramubwira ati: Uranzi he? Yesu aramusubiza ati: " Mbere yuko Filipo aguhamagara, igihe wari munsi yigiti cy'umutini, nakubonye. 49 Natanayeli aramusubiza ati: "Rabi, uri Umwana w'Imana; uri Umwami wa Isiraheli. 50 Yesu aramusubiza ati: " Kubera ko nakubwiye nti, nakubonye munsi y'igiti cy'umutini, urizera?" uzabona ibintu biruta ibyo. 51 Aramubwira ati: "Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwiye nti: Nyuma y'ibyo muzabona ijuru rifunguye, n'abamarayika b'Imana bazamuka kandi bamanuka ku Mwana w'umuntu.
UMUTWE WA 1 1 Mu ntangiriro hariho Ijambo, kandi Ijambo ryari kumwe n'Imana, kandi Ijambo ryari Imana. Ni ko byari bimeze mbere na mbere n'Imana. 3 Ibintu byose yabiremye; kandi atamufite nta kintu na kimwe cyakozwe cyakozwe. 4 Muri we harimo ubuzima; kandi ubuzima bwari umucyo wabantu. 5 Umucyo urabagirana mu mwijima; umwijima ntiwabyumva. 6 Hariho umuntu woherejwe n'Imana, witwaga Yohana. 7 Ni nako haje guhamya, guhamya umucyo, kugira ngo abantu bose binyuze muri we bizere. 8 Ntabwo yari Umucyo, ahubwo yoherejwe guhamya uwo mucyo. 9 Urwo ni rwo rumuri nyarwo, rumurikira umuntu wese uza mu isi. 10 Yari mu isi, kandi isi yaremwe na we, isi ntiyamumenya. 11 Yaje iwe, ariko abiwe ntibamwakira. 12 Ariko abamwakiriye bose, yabahaye imbaraga zo kuba abana b'Imana, ndetse n'abizera izina rye: 13 Bavutse atari ab'amaraso, cyangwa ubushake bw'umubiri, cyangwa ubushake bw'umuntu, ahubwo babyawe n'Imana. 14 Ijambo rihinduka umubiri, atura muri twe, (kandi twabonye icyubahiro cye, icyubahiro nk'icy'imfura ya Data wenyine,) cyuzuye ubuntu n'ukuri. 15 Yohana amuhamiriza, arataka ati: "Uyu ni we navuze, Uzaza inyuma yanjye ni we ukundwa imbere yanjye, kuko yari imbere yanjye." 16 Kandi kubwuzuye, ibyo twabonye byose, n'ubuntu kubuntu. 17 Kuko amategeko yatanzwe na Mose, ariko ubuntu n'ukuri byazanywe na Yesu Kristo. 18 Nta muntu n'umwe wigeze abona Imana; Umwana w'ikinege, uri mu gituza cya Data, yaramutangaje. 19 Kandi ibyo ni byo byanditswe na Yohana, igihe Abayahudi boherezaga abatambyi n'Abalewi i Yeruzalemu kumubaza bati: “Uri nde?” 20 Aratura, arabihakana; ariko yiyemereye, ntabwo ndi Kristo. 21 Baramubaza bati: “Bite ho? Uri Eliya? Na we ati: Ntabwo ndi. Uri uwo muhanuzi? Na we aramusubiza ati: Oya. 22 Baramubaza bati: “Uri nde?” kugirango dushobore gutanga igisubizo kubatwohereje. Wowe ubwawe uvuga iki? 23 Aravuga ati: "Ndi ijwi ry'umuntu urira mu butayu, ugorore inzira ya Nyagasani, nk'uko umuhanuzi Esai yabivuze." 24 Aboherejwe bari abo mu Bafarisayo. 25 Baramubaza, baramubaza bati: "Noneho urabatiza iki, niba utari Kristo, cyangwa Eliya, cyangwa uwo muhanuzi?" 26 Yohana arabasubiza ati: "Ndabatiza n'amazi, ariko muri mwe harahagarara, mutazi; 27 Ni we uza inyuma yanjye akundwa imbere yanjye, inkweto z'inkweto sinkwiriye gufungura.
UMUTWE WA 2 1 Ku munsi wa gatatu, ubukwe i Kanani bw'i Galilaya; kandi nyina wa Yesu yari ahari:
60
YOHANA
2 Yesu bombi bahamagariwe, n'abigishwa be, gushyingirwa. 3 Bashaka divayi, nyina wa Yesu aramubwira ati: "Nta vino bafite." 4 Yesu aramubwira ati: " Mugore, nkore iki?" isaha yanjye ntiragera. 5 Nyina abwira abagaragu ati: "Ibyo akubwiye byose, ubikore." 6 Bashyirwamo ibibindi bitandatu by'amazi, hakurikijwe uburyo bwo kweza Abayahudi, burimo inkwi ebyiri cyangwa eshatu. 7 Yesu arababwira ati: "Uzuza amazi." Barazuzuza kugeza ku ndunduro. 8 Arababwira ati: “ Sohoka, mubyare guverineri mukuru. Barabyambika ubusa. 9 Igihe umutware w'ibirori yari amaze gusogongera ku mazi akozwe muri divayi, ntamenya aho akomoka: (ariko abagaragu bavomaga amazi barabizi;) umuyobozi w'ikirori ahamagara umukwe, 10 Aramubwira ati: Umuntu wese mu ntangiriro aba asangiye divayi nziza; kandi iyo abantu basinze neza, noneho ikibi kirenze: ariko wagumanye divayi nziza kugeza ubu. 11 Iyi ntangiriro y'ibitangaza Yesu yakoze i Kanani y'i Galilaya, kandi agaragaza icyubahiro cye; Abigishwa be baramwizera. 12 Amaze kumanuka i Kaperinawumu, we na nyina, abavandimwe be n'abigishwa be, bahamarayo iminsi myinshi. 13 Pasika y'Abayahudi yari yegereje, Yesu azamuka i Yeruzalemu, 14 Usanga mu rusengero abagurisha ibimasa n'intama n'inuma, n'abavunjaga amafaranga bicaye: 15 Amaze gukubita umugozi muto, abirukana bose mu rusengero, intama n'inka; asuka amafaranga y'abahindura, ahirika ameza; 16 Abwira abagurisha inuma, ati: " Noneho fata ibyo bintu; Ntukagire inzu ya Data inzu y'ibicuruzwa. 17 Abigishwa be bibuka ko byanditswe ngo 'Ishyaka ry'inzu yawe ryarandye. 18 Abayahudi aramusubiza ati: "Ni iki kimenyetso utwereka, ubonye ko ukora ibyo?" 19 Yesu arabasubiza ati: " Nimusenye uru rusengero, mu minsi itatu nzaruzura." 20 Noneho Abayahudi baravuga bati: "Uru rusengero rwubatswe mu myaka mirongo ine n'itandatu, kandi uzarurera mu minsi itatu?" 21 Ariko avuga ku rusengero rw'umubiri we. 22 Ni yo mpamvu yazutse mu bapfuye, abigishwa be bibuka ko yababwiye ibyo; kandi bizera ibyanditswe, n'ijambo Yesu yari yavuze. 23 Igihe yari i Yeruzalemu kuri pasika, ku munsi mukuru, benshi bizera izina rye, babonye ibitangaza yakoze. 24 Ariko Yesu ntiyiyegurira, kuko yari azi abantu bose, 25 Kandi ntiyari akeneye ko hagira umuntu uhamya umuntu, kuko yari azi ibiri mu muntu.
2 Umwe na we yaje kuri Yesu nijoro, aramubwira ati: "Mwigisha, tuzi ko uri umwigisha ukomoka ku Mana, kuko nta muntu ushobora gukora ibyo bitangaza ukora, keretse Imana ibane na we." 3 Yesu aramusubiza ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndakubwira yuko umuntu utaravuka ubwa kabiri, adashobora kubona ubwami bw'Imana." 4 Nikodemu aramubwira ati: "Umuntu ashobora kuvuka ate amaze gusaza?" arashobora kwinjira kunshuro ya kabiri munda ya nyina, akavuka? 5 Yesu aramusubiza ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ndakubwira yuko, keretse umuntu wabyawe n'amazi na Roho, ntashobora kwinjira mu bwami bw'Imana. 6 Ibyavutse ku mubiri ni umubiri; kandi ibyabyawe na Mwuka ni umwuka. 7 Ntutangazwe nuko nakubwiye nti: Ugomba kuvuka ubwa kabiri. 8 Umuyaga uhuha aho ushaka, ukumva amajwi yawo, ariko ntushobora kumenya aho uva, n'aho ujya, ni ko umuntu wese wabyawe n'Umwuka. 9 Nikodemu aramusubiza ati: "Ibyo bishoboka bite?" 10 Yesu aramusubiza ati: " Uri umutware wa Isiraheli, kandi ibyo ntubizi?" 11 Ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: Turavuga ko tuzi, kandi duhamya ko twabonye; Ntimwakire ubuhamya bwacu. 12 Niba narababwiye ibintu byo ku isi, ariko ntimwizere, nimbabwira iby'ijuru? 13 Kandi nta muntu wazamutse mu ijuru, keretse uwamanutse ava mu ijuru, ndetse n'Umwana w'umuntu uri mu ijuru. 14 Nkuko Mose yazamuye inzoka mu butayu, ni ko n'Umwana w'umuntu agomba kuzamurwa: 15 Kugira ngo umwizera wese atarimbuka, ahubwo agire ubugingo bw'iteka. 16 Kuko Imana yakunze isi cyane, ku buryo yatanze Umwana wayo w'ikinege, kugira ngo umwizera wese atarimbuka, ahubwo agire ubugingo bw'iteka. 17 Kuko Imana itohereje Umwana wayo mu isi guciraho iteka isi; ariko kugirango isi binyuze muri we ishobore gukizwa. 18 Umwizera ntacirwaho iteka, ariko utizera aracirwaho iteka, kuko atizeye izina ry'Umwana w'ikinege w'Imana. 19 Kandi ibyo ni byo gucirwaho iteka, ko umucyo waje mu isi, kandi abantu bakundaga umwijima kuruta umucyo, kuko ibikorwa byabo byari bibi. 20 Erega umuntu wese ukora ibibi yanga umucyo, ntaza ku mucyo, kugira ngo ibikorwa bye bitamaganwa. 21 Ariko ukora ukuri araza mu mucyo, kugira ngo ibikorwa bye bigaragare, bikorwe mu Mana. 22 Nyuma y'ibyo, Yesu n'abigishwa be baza mu gihugu cya Yudaya; ahamarana na bo, arabatiza. 23 Yohana na we yabatizaga i Aenoni hafi ya Salimu, kuko hari amazi menshi. Baraza barabatizwa. 24 Yohana yari atarafungwa. 25 Hanyuma havuka ikibazo hagati ya bamwe mu bigishwa ba Yohana n'Abayahudi ku bijyanye no kwezwa. 26 Bageze kuri Yohana, baramubwira bati: “Mwigisha, uwari kumwe nawe hakurya ya Yorodani, uwo wahamije, dore umubatizo umwe, abantu bose baramwegera. 27 Yohana aramusubiza ati: "Umuntu ntacyo ashobora kwakira, keretse abimuhaye avuye mu ijuru."
UMUTWE WA 3 1 Hariho umugabo w'Abafarisayo, witwaga Nikodemu, umutware w'Abayahudi:
61
YOHANA
28 Mwebwe ubwanyu muhamya, ko navuze nti: "Ntabwo ndi Kristo, ahubwo ko natumwe imbere ye." 29 Ufite umugeni ni umukwe, ariko inshuti y'umukwe, uhagaze akamwumva, arishima cyane kubera ijwi ry'umukwe, ibyo byishimo byanjye rero birasohoye. 30 Agomba kwiyongera, ariko ngomba kugabanuka. 31 Uva hejuru ni hejuru ya byose: uw'isi ni uw'isi, akavuga iby'isi: Uva mu ijuru aba asumba byose. 32 Kandi ibyo yabonye n'ibyo yumvise, arabihamya. kandi nta muntu n'umwe wakira ubuhamya bwe. 33 Uwabonye ubuhamya bwe yashyizeho ikimenyetso cye ko Imana ari ukuri. 34 Kuko uwo Imana yohereje avuga amagambo y'Imana, kuko Imana itamuha Umwuka ikoresheje urugero. 35 Data akunda Umwana, kandi byose yatanze mu kuboko kwe. 36 Uwizera Umwana aba afite ubuzima bw'iteka, kandi utizera Umwana ntazabona ubuzima; ariko uburakari bw'Imana bugumaho.
20 Ba sogokuruza basengera kuri uyu musozi; uravuga ngo, i Yerusalemu niho hantu abantu bagomba gusengera. 21 Yesu aramubwira ati: " Mugore, nyizera, igihe kirageze, ubwo mutazaba muri uyu musozi, cyangwa se i Yeruzalemu, musenge Data. 22 Mwebwe musenga ntimuzi icyo tuzi: tuzi ibyo dusenga, kuko agakiza kava mu Bayahudi. 23 Ariko igihe kirageze, none ni bwo, igihe abasenga by'ukuri bazasenga Data mu mwuka no mu kuri, kuko Data ashaka abamusenga. 24 Imana ni Umwuka: kandi abayisenga bagomba kuyisenga mu mwuka no mu kuri. 25 Umugore aramubwira ati: Nzi ko Mesiya aje, uwitwa Kristo: naza, azatubwira byose. 26 Yesu aramubwira ati: Nanjye nkuvugisha ni we. 27 Abigishwa be baraza, batangazwa no kuvugana n'umugore, ariko nta mugabo wabajije ati “Urashaka iki?” Cyangwa, Kuki uvugana nawe? 28 Umugore ahita asiga ikibindi cye cy'amazi, yinjira mu mujyi, abwira abagabo ati: 29 Ngwino urebe umuntu wambwiye ibintu byose nigeze gukora: uyu si Kristo? 30 Hanyuma basohoka mu mujyi, baramwegera. 31 Hagati aho, abigishwa be baramusenga, bavuga bati: Databuja, urye. 32 Ariko arababwira ati: Mfite inyama zo kurya mutazi. 33 Abigishwa barabwirana bati: “Hari umuntu wamuzanye agomba kurya? 34 Yesu arababwira ati: " Inyama zanjye ni ugukora ibyo uwantumye, no kurangiza umurimo we." 35 Ntukavuge ngo, Haracyari amezi ane, hanyuma haza gusarurwa? Dore ndakubwiye nti: “Rura amaso yawe, urebe mu murima; kuko byera bimaze gusarurwa. 36 Kandi usarura ahabwa imishahara, akera imbuto mu bugingo bw'iteka, kugira ngo uwabiba n'uwasarura yishime hamwe. 37 Kandi hano haravuga ngo ukuri, Umwe arabiba undi agasarura. 38 Mboherereje gusarura ibyo mutahaye umurimo: abandi bagabo barakora, kandi mwinjiye mu mirimo yabo. 39 Abenshi mu Basamariya bo muri uwo mujyi baramwemera kubera ijambo ry'umugore, ahamya ati: Yambwiye ibyo nakoze byose. 40 Abasamariya rero baza aho ari, baramwinginga ngo agumane na bo, ahamarayo iminsi ibiri. 41 Abandi benshi bizera kubera ijambo rye; 42 Abwira wa mugore ati: “Noneho ntitwizera, kubera ko wavuze, kuko twamwumvise ubwacu, kandi tuzi ko uyu ari Kristo, Umukiza w'isi. 43 Nyuma y'iminsi ibiri, arahava, ajya i Galilaya. 44 Kuko Yesu ubwe yahamije ko umuhanuzi nta cyubahiro afite mu gihugu cye. 45 Ageze i Galilaya, Abanyagalilaya baramwakira, babonye ibintu byose yakoreye i Yeruzalemu mu birori, kuko na bo bagiye mu birori. 46 Yesu yongera kwinjira i Kana y'i Galilaya, aho akora divayi y'amazi. Hariho umunyacyubahiro runaka, umuhungu we yari arwariye i Kaperinawumu. 47 Amaze kumva ko Yesu yavuye muri Yudaya ajya i Galilaya, aramwegera, amwinginga ngo amanuke, akize umuhungu we, kuko yari hafi gupfa.
UMUTWE WA 4 1 Igihe rero Uwiteka yamenye uko Abafarisayo bumvise ko Yesu yaremye akabatiza abigishwa benshi kuruta Yohana, 2 (Nubwo Yesu ubwe yabatije, ariko abigishwa be,) 3 Ava muri Yudaya, yongera gusubira i Galilaya. 4 Kandi agomba gukenera kunyura muri Samariya. 5 Hanyuma agera mu mujyi wa Samariya witwa Sykari, hafi y'ubutaka Yakobo yahaye umuhungu we Yozefu. 6 Iriba rya Yakobo rihari. Yesu rero, ananiwe n'urugendo rwe, yicara atyo ku iriba: kandi hari nko mu isaha ya gatandatu. 7 Haza umugore wo muri Samariya kuvoma amazi: Yesu aramubwira ati: Mpa kunywa. 8 (Kuko abigishwa be bagiye mu mujyi kugura inyama.) 9 Umugore w'i Samariya aramubwira ati: "Nigute uri Umuyahudi, umbwira ko unywa, ndi umugore wa Samariya?" kuko abayahudi ntaho bahuriye nabasamariya. 10 Yesu aramusubiza ati: " Niba uzi impano y'Imana, ninde ukubwira ati" Mpa kunywa; " wari kumubaza, akaguha amazi mazima. 11 Umugore aramubwira ati: Databuja, ntacyo ufite cyo kuvoma, kandi iriba ryimbitse: ayo mazi mazima uva he? 12 Uraruta data Yakobo waduhaye iriba, akanywa ubwe, abana be n'amatungo ye? 13 Yesu aramusubiza ati: " Umuntu wese unywa aya mazi azongera kugira inyota:" 14 Umuntu wese unywa amazi nzamuha ntazigera agira inyota; ariko amazi nzamuha azaba muri we iriba ry'amazi atemba mu bugingo bw'iteka. 15 Umugore aramubwira ati: Databuja, mpa aya mazi, kugira ngo ntanyotewe, kandi sinza hano kuvoma. 16 Yesu aramubwira ati: Genda, hamagara umugabo wawe, ngwino hano. 17 Umugore aramusubiza ati: "Nta mugabo mfite." Yesu aramubwira ati: Wavuze neza, nta mugabo mfite: 18 Kuko ufite abagabo batanu; kandi uwo ufite ubu ntabwo ari umugabo wawe: muri ibyo wavuze rwose. 19 Umugore aramubwira ati: Databuja, ndabona ko uri umuhanuzi.
62
YOHANA
48 Yesu aramubwira ati: " Nimutabona ibimenyetso n'ibitangaza, ntimuzemera." 49 Umunyacyubahiro aramubwira ati: Databuja, manuka mbere yuko umwana wanjye apfa. 50 Yesu aramubwira ati: Genda; umuhungu wawe ni muzima. Umugabo yemera ijambo Yesu yamubwiye, aragenda. 51 Agiye kumanuka, abagaragu be baramusanga, baramubwira bati: 'Umuhungu wawe ni muzima.' 52 Hanyuma abaza muri bo isaha atangiye guhindura. Baramubwira bati: Ejo ku isaha ya karindwi umuriro uramusiga. 53 Se amenya ko ari mu isaha imwe, aho Yesu yamubwiye ati: ' Umuhungu wawe ni muzima, na we ubwe arizera n'inzu ye yose. 54 Iki ni cyo gitangaza cya kabiri Yesu yakoze, igihe yavaga muri Yudaya akajya i Galilaya.
18 Ni yo mpamvu Abayahudi bashakaga byinshi kugira ngo bamwice, kuko atarenze ku isabato gusa, ahubwo yanavuze ko Imana ari Se, yigereranya n'Imana. 19 Yesu asubiza Yesu arababwira ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko Umwana ntacyo ashobora gukora wenyine, ariko ibyo abona Se akora, kuko ibyo akora byose, ibyo na byo bikora Umwana." 20 Kuko Data akunda Umwana, akamwereka ibyo akora byose, kandi azamwereka imirimo iruta iyo, kugira ngo mutangaze. 21 Kuko Data azura abapfuye, akazura; nubwo bimeze bityo, Umwana yihutisha uwo ashaka. 22 Kuko Data nta muntu acira urubanza, ahubwo yaciriye Umwana urubanza rwose: 23 Kugira ngo abantu bose bubahe Umwana, nk'uko bubaha Data. Utubaha Umwana ntubaha Data wamutumye. 24 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko uwumva ijambo ryanjye, akizera uwantumye, agira ubuzima bw'iteka, ntazacirwaho iteka; ariko yavuye mu rupfu akajya mu buzima. 25 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira nti: Igihe kirageze, none ni bwo abapfuye bazumva ijwi ry'Umwana w'Imana, kandi abumva bazabaho. 26 Nkuko Data afite ubuzima muri we; ni yo mpamvu yahaye Umwana kugira ubuzima muri we; 27 Kandi yamuhaye ububasha bwo guca imanza, kuko ari Umwana w'umuntu. 28 Ntutangare, kuko igihe kiregereje, aho abari mu mva bose bazumva ijwi rye, 29 Azasohoka; abakoze ibyiza, kugeza kuzuka k'ubuzima; n'abakoze ibibi, kugeza ku izuka ry'urubanza. 30 Ntabwo nshobora gukora ubwanjye ntacyo nkora: uko numva, ncira urubanza, kandi urubanza rwanjye rurakwiye; kuko ntashaka ubushake bwanjye, ahubwo nshaka ubushake bwa Data wanyohereje. 31 Niba mpamya ubwanjye, ubuhamya bwanjye ntabwo ari ukuri. 32 Hariho undi umpamya; kandi nzi ko umutangabuhamya ambona ari ukuri. 33 Mwoherereje Yohana, kandi ahamya ukuri. 34 Ariko sinakira ubuhamya bw'umuntu, ariko ibyo ndabivuze kugira ngo mukizwe. 35 Yari urumuri rwaka kandi rukayangana, kandi mwari mwiteguye igihe cyo kwishimira umucyo we. 36 Ariko mfite ubuhamya buruta ubwa Yohana: kuko imirimo Data yampaye ngo ndangize, imirimo nkora, irampamya, ibyo Data yantumye. 37 Kandi Data ubwe yantumye, yarampamye. Ntabwo wigeze wumva ijwi rye igihe icyo ari cyo cyose, cyangwa ngo ubone imiterere ye. 38 Kandi ntimugire ijambo rye riguma muri mwe, uwo yatumye ntimwizera. 39 Shakisha ibyanditswe; kuko muri bo utekereza ko ufite ubugingo buhoraho: kandi ni bo bampamya. 40 Ntimuze aho ndi, kugira ngo mugire ubuzima. 41 Ntabwo nahawe icyubahiro n'abantu. 42 Ariko ndakuzi, yuko udafite urukundo rw'Imana muri wowe. 43 Naje mu izina rya Data, ariko ntimunyakire, nihagira undi uza mu izina rye, muzakira. 44 Nigute ushobora kwizera, wubaha mugenzi wawe, kandi ntushake icyubahiro kiva ku Mana gusa?
UMUTWE WA 5 1 Nyuma y'ibyo, habaye ibirori by'Abayahudi; Yesu azamuka i Yeruzalemu. 2 Hano hari i Yerusalemu ku isoko ry'intama ikidendezi, cyitwa mu rurimi rw'igiheburayo Bethesda, gifite ibaraza ritanu. 3 Muri ibyo harimo imbaga nyamwinshi y'abantu badafite imbaraga, impumyi, ihagarara, yumye, bategereje ko amazi agenda. 4 Kuko umumarayika yamanutse mu gihe runaka yinjira muri pisine, akabangamira amazi: umuntu uwo ari we wese nyuma y’ikibazo cy’amazi yinjiye, yakize indwara zose yaba afite. 5 Kandi hari umuntu wari uhari, ufite ubumuga imyaka mirongo itatu n'umunani. 6 Yesu abonye abeshya, amenya ko yari amaze igihe kinini muri urwo rubanza, aramubwira ati: " Uzakira?" 7 Umugabo udafite imbaraga aramusubiza ati: Databuja, nta mugabo mfite, igihe amazi yabaga afite, ngo anshyire muri pisine, ariko ndaje, undi aramanuka imbere yanjye. 8 Yesu aramubwira ati: “ Haguruka, fata uburiri bwawe, ugende. 9 Ako kanya uwo muntu arakira, afata uburiri bwe, aragenda, uwo munsi ni wo sabato. 10 Abayahudi rero babwira uwakize ati: "Ni umunsi w'isabato, ntibyemewe ko utwara uburiri bwawe." 11 Arabishura ati: Uwankize, ni ko yambwiye ati: “Fata uburiri bwawe, ugende. 12 Baramubaza bati: "Ni uwuhe muntu wakubwiye ati:" Fata uburiri bwawe, ugende? " 13 Kandi uwakize ntiyari azi uwo ari we, kuko Yesu yari yitanze, imbaga y'abantu yari aho hantu. 14 Nyuma yaho, Yesu amusanga mu rusengero, aramubwira ati: “ Dore wakize, ntukongere gukora icyaha, kugira ngo hatagira ikibi kikugeraho. 15 Umugabo aragenda, abwira Abayahudi ko Yesu ari we wamukijije. 16 Abayahudi rero batoteza Yesu, bashaka kumwica, kuko ibyo yabikoze ku munsi w'isabato. 17 Ariko Yesu arabasubiza ati: " Data arakora kugeza ubu, nanjye ndakora."
63
YOHANA
45 Ntutekereze ko nzagushinja Data: hariho uwagushinja, ndetse na Mose, uwo wizeye. 46 Kuko iyo wemera Mose, wari kunyizera, kuko yanditse ibyanjye. 47 Ariko niba mutemera ibyo yanditse, muzizera mute amagambo yanjye?
25 Bamusanze hakurya y'inyanja, baramubaza bati: Mwigisha, ubwo uza hano? 26 Yesu arabasubiza ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti Ntimushaka, kuko mutabonye ibitangaza, ahubwo ni uko mwariye imigati, mukuzura." 27 Ntimukorere inyama zangirika, ahubwo mukorere inyama zihanganira ubuzima bw'iteka, Umwana w'umuntu azabaha, kuko Imana Data yashyizeho ikimenyetso. 28 Baramubwira bati: "Tugire dute, kugira ngo dukore imirimo y'Imana?" 29 Yesu arabasubiza ati: " Uyu ni umurimo w'Imana, ko mwizera uwo yohereje." 30 Baramubaza bati: "Noneho ni ikihe kimenyetso werekana kugira ngo tubone kandi twizere?" ukora iki? 31 Ba sogokuruza bariye manu mu butayu; nkuko byanditswe, Yabahaye umugati wo mwijuru kurya. 32 Yesu arababwira ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko Mose ataguhaye uwo mugati wo mu ijuru; ariko Data aguha umugati wukuri uva mwijuru. 33 Kuko umutsima w'Imana ari we wamanutse uva mu ijuru, ugaha isi ubuzima. 34 Baramubwira bati: "Mwami, uduhe uyu mugati." 35 Yesu arababwira ati: Ndi umugati w'ubuzima: uza aho ndi ntazigera ashonje; kandi unyizera ntazigera agira inyota. 36 Ariko ndababwira nti: Namwe mwambonye, ntimwizere. 37 Ibyo Data yampaye byose bizaza aho ndi; kandi uza aho ndi ntazigera nirukana. 38 Kuko namanutse mvuye mu ijuru, atari ukugira ngo nkore ibyo nshaka, ahubwo ni ugushaka kuntumye. 39 Kandi ubu ni bwo bushake bwa Data yanyohereje, ibyo yampaye byose nta cyo nzabura, ahubwo nzongera kubyuka ku munsi w'imperuka. 40 Kandi ubu ni bwo bushake bw'Untumye, kugira ngo umuntu wese ubona Umwana akamwizera, abone ubuzima bw'iteka, kandi nzamuzura ku munsi w'imperuka. 41 Abayahudi baramwitotombera, kuko yavuze ati: Ndi umugati wamanutse uva mu ijuru. 42 Baramubaza bati: "Uyu si Yesu, mwene Yozefu, se na nyina tuzi?" none ni gute avuga ati, Namanutse mvuye mwijuru? 43 Yesu arabasubiza ati: " Ntimukitotombera." 44 Nta muntu ushobora kunsanga, keretse Data wanyohereje amukwegera, kandi nzamuzura ku munsi w'imperuka. 45 Byanditswe mu bahanuzi, Kandi bose bazigishwa n'Imana. Umuntu wese rero wumvise, akamenya ibya Data, araza aho ndi. 46 Ntabwo ari uko umuntu wese yabonye Data, keretse uw'Imana, yabonye Data. 47 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: Unyizera afite ubuzima bw'iteka. Ndi uwo mugati w'ubuzima. 49 Ba sogokuruza bariye manu mu butayu, barapfuye. 50 Uyu niwo mugati wamanutse uva mu ijuru, kugira ngo umuntu arye, ntapfe. 51 Ndi umutsima muzima wamanutse uva mu ijuru: nihagira umuntu urya uyu mugati, azabaho iteka ryose, kandi umutsima nzamuha ni umubiri wanjye, nzawuha ubuzima bw'isi. 52 Abayahudi rero barwanira hagati, baravuga bati: "Uyu muntu yaduha ate umubiri we wo kurya?"
UMUTWE WA 6 1 Nyuma y'ibyo, Yesu yambuka inyanja ya Galilaya, ari yo nyanja ya Tiberiya. 2 Abantu benshi baramukurikira, kuko babonye ibitangaza bye yakoreye abarwaye. 3 Yesu azamuka umusozi, yicarana n'abigishwa be. 4 Pasika, umunsi mukuru w'Abayahudi wari wegereje. 5 Yesu yubuye amaso, abona abantu benshi baza kuri we, abwira Filipo ati: " Tuzagura he imigati, kugira ngo barye?" 6 Ibyo yabivuze kugira ngo amwereke, kuko we ubwe yari azi icyo azakora. 7 Filipo aramusubiza ati: "Amafaranga magana abiri y'umugati ntabwo ahagije kuri bo, kugira ngo buri wese afate bike. 8 Umwe mu bigishwa be, Andereya, umuvandimwe wa Simoni Petero, aramubwira ati: 9 Hano hari umuhungu, ufite imigati itanu ya sayiri, n'amafi abiri mato: ariko ni ayahe muri benshi? 10 Yesu ati: " Nimwicare abo bantu." Aho hantu hari ibyatsi byinshi. Abagabo rero baricara, bagera ku bihumbi bitanu. 11 Yesu afata imigati. Amaze gushimira, agaburira abigishwa, n'abigishwa abashyira hasi; kandi kimwe n'amafi uko ashaka. 12 Bamaze kuzura, abwira abigishwa be ati: “ Koranya ibice bisigaye, kugira ngo hatagira ikintu kibura. 13 Ni cyo cyatumye babakoranyiriza hamwe, buzuza ibiseke cumi na bibiri n'ibice by'imigati itanu ya sayiri, isigara hejuru y'abo bariye. 14 Abo bagabo babonye igitangaza Yesu yakoze, baravuga bati: "Uku ni ukuri umuhanuzi wagombye kuza mu isi. 15 Yesu rero abonye ko baza kumutwara ku ngufu, kugira ngo amugire umwami, yongera kugenda ku musozi wenyine. 16 Bukeye, abigishwa be baramanuka bajya ku nyanja, 17 Yinjira mu bwato, yambuka inyanja yerekeza i Kaperinawumu. Noneho bwari bwije, Yesu ntiyabasanga. 18 Inyanja irahaguruka kubera umuyaga mwinshi wahuhaga. 19 Bamaze gutonda umurongo nka metero eshanu na makumyabiri cyangwa mirongo itatu, babona Yesu agenda hejuru yinyanja, yegera ubwato, nuko baratinya. 20 Ariko arababwira ati ' Ni njye; ntutinye. 21 Hanyuma bamwakiriye babishaka mu bwato, ako kanya ubwato bugera ku butaka aho bagiye. Bukeye bwaho, abantu bahagaze hakurya y'inyanja babona ko nta bundi bwato buhari, uretse ubwo abigishwa be binjiye, kandi ko Yesu atajyanye n'abigishwa be mu bwato, ahubwo ko ari uwe. abigishwa bagiye bonyine; 23 (Ariko haje ubundi bwato buva muri Tiberiya hafi y'aho barya imigati, nyuma Uwiteka ashimira :) 24 Abantu babonye ko Yesu adahari, cyangwa abigishwa be, bafata ubwato, baza i Kaperinawumu bashaka Yesu.
64
YOHANA
53 Yesu arababwira ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko, keretse urya umubiri w'Umwana w'umuntu, ukanywa n'amaraso ye, nta buzima ufite muri wowe." 54 Umuntu wese urya umubiri wanjye, akanywa n'amaraso yanjye, aba afite ubugingo bw'iteka; kandi nzamurera kumunsi wanyuma. 55 Erega umubiri wanjye ni inyama, kandi amaraso yanjye aranywa. 56 Urya umubiri wanjye, akanywa n'amaraso yanjye, aba muri njye, nanjye nkaba muri we. 57 Nkuko Data muzima yantumye, kandi nkabaho na Data: ni ko urya, ari we uzabana nanjye. 58 Uyu niwo mugati wamanutse uva mwijuru: ntabwo nkuko ba sogokuruza bariye manu, kandi barapfuye: urya uyu mugati azahoraho iteka. 59 Ibyo yabivugiye mu isinagogi, nk'uko yigishaga i Kaperinawumu. 60 Abenshi mu bigishwa be bumvise ibyo, baravuga bati: “Iri ni ijambo rikomeye; Ni nde ushobora kubyumva? 61 Yesu amaze kumenya muri we ko abigishwa be bitotombeye, arababwira ati: " Ibi birababaje? 62 Bite ho nimubona Umwana w'umuntu azamuka aho yari ari mbere? 63 Umwuka niwo wihuta; umubiri ntacyo wunguka: amagambo nkubwira, ni umwuka, kandi ni ubuzima. 64 Ariko hariho bamwe muri mwe mutizera. Kuberako Yesu yari azi kuva mbere abo ari bo batizera, ninde ugomba kumuhemukira. 65 Na we ati: " Ni cyo cyatumye mbabwira ko nta muntu ushobora kunsanga, keretse yahawe na Data." 66 Kuva icyo gihe, benshi mu bigishwa be basubira inyuma, ntibongera kugendana na we. 67 Yesu abwira cumi na babiri ati: " Namwe muragenda?" 68 Simoni Petero aramusubiza ati: Mwami, tuzajya kuri nde? ufite amagambo yubugingo buhoraho. 69 Kandi turizera kandi tuzi neza ko uri Kristo, Umwana w'Imana nzima. 70 Yesu arabasubiza ati: Sinagutoye cumi na babiri, kandi umwe muri mwe ni shitani? 71 Yavuze ibya Yuda Isikariyoti mwene Simoni, kuko ari we wagombaga kumugambanira, kuko yari umwe muri cumi na babiri.
8 Uzamuke ujye muri ibyo birori: Ntabwo njya muri ibyo birori; kuko igihe cyanjye kitaragera. 9 Amaze kubabwira ayo magambo, aguma i Galilaya. 10 Ariko abavandimwe be barazamutse, hanyuma arazamuka ajya mu munsi mukuru, atari ku mugaragaro, ariko nk'uko byari mu ibanga. 11 Abayahudi bamushakira mu birori, baramubaza bati: “Ari he? 12 Abantu benshi bamwitotombera, kuko bamwe bavugaga bati: "Ni umuntu mwiza: abandi bati: Oya; ariko ashuka abantu. 13 Ariko nta muntu wigeze amuvugisha kumugaragaro kubera gutinya Abayahudi. 14 Hagati mu minsi mikuru Yesu azamuka mu rusengero, yigisha. 15 Abayahudi baratangara, bati: "Uyu muntu amenya ate amabaruwa, atigeze yiga?" 16 Yesu arabasubiza ati: " Inyigisho zanjye ntabwo ari izanjye, ahubwo ni izintumye. 17 Nihagira umuntu ukora ibyo ashaka, azamenya iyo nyigisho, yaba iy'Imana, cyangwa niba mvuga ubwanjye. 18 Uwivugira ubwe aba ashaka icyubahiro cye, ariko ushaka icyubahiro cye wamutumye, ni ko biri, kandi nta gukiranirwa kurimo. 19 Mose ntiyaguhaye amategeko, nyamara nta n'umwe muri mwe ukurikiza amategeko? Kuki mugiye kunyica? 20 Abantu baramusubiza bati: "Ufite satani, ni nde ugiye kukwica?" 21 Yesu arabasubiza ati: " Nakoze umurimo umwe, mwese muratangara." 22 Mose rero yaguhaye gukebwa; (si ukubera ko ari ibya Mose, ahubwo ni ibya ba sekuruza;) kandi ku munsi w'isabato mukebwa umuntu. 23 Niba umuntu ku munsi w'isabato yakira gukebwa, kugira ngo amategeko ya Mose atagomba kurenga; urandakariye, kuko nahinduye umuntu umweru ku munsi w'isabato? 24 Ntimucire urubanza ukurikije isura, ahubwo mucire urubanza rukiranuka. 25 Bamwe muri bo bavuga i Yeruzalemu bati: "Uyu si we bashaka kumwica?" 26 Ariko rero, avuga ashize amanga, ariko ntacyo bamubwiye. Abategetsi bazi rwose ko uyu ari Kristo nyine? 27 Nubwo tuzi uyu muntu aho ari, ariko igihe Kristo azazira, nta muntu uzi aho aherereye. 28 Yesu atakambira mu rusengero igihe yigishaga ati: " Mwembi muranzi, kandi muzi aho nkomoka, kandi sindi jyenyine, ariko uwantumye ni ukuri, uwo mutazi." 29 Ariko ndamuzi, kuko nkomoka kuri we, kandi yantumye. 30 Bashaka kumufata, ariko nta muntu wamurambikaho ibiganza, kuko igihe cye cyari kitaragera. 31 Abantu benshi baramwemera, baravuga bati: "Igihe Kristo azazira, azakora ibitangaza birenze ibyo uyu muntu yakoze?" 32 Abafarisayo bumvise ko abantu bitotombera ibimwerekeye; Abafarisayo n'abatambyi bakuru bohereza abatware kumutwara. 33 Yesu arababwira ati: " Ariko hashize igihe gito ndi kumwe nawe, hanyuma njya ku wantumye." 34 Uzanshaka, ntuzambona, kandi aho ndi, niho udashobora kuza.
UMUTWE WA 7 1 Nyuma y'ibyo Yesu agenda muri Galilaya, kuko atagendaga mu Bayahudi, kuko Abayahudi bashakaga kumwica. 2 Umunsi mukuru w'Abayahudi wari wegereje. 3 Abavandimwe be baramubwira bati: “Genda rero, ujye muri Yudaya, kugira ngo abigishwa bawe nabo babone imirimo ukora. 4 Kuberako nta muntu ukora ikintu icyo ari cyo cyose rwihishwa, na we ubwe ashaka kumenyekana ku mugaragaro. Niba ukora ibi, iyereke isi. 5 Erega n'abavandimwe be ntibamwemera. 6 Yesu arababwira ati: " Igihe cyanjye ntikiragera, ariko igihe cyanyu cyiteguye." 7 Isi ntishobora kukwanga; ariko njyewe arabyanga, kuko ndabihamya, ko imirimo yayo ari mibi.
65
YOHANA
35 Abayahudi baravuga bati: "Azajya he ngo tutamubona?" azajya ku batatanye mu banyamahanga, yigishe abanyamahanga? 36 Ni ubuhe buryo bwo kuvuga ko yavuze ati: 'Uzanshaka, ntuzansanga, kandi aho ndi, niho udashobora kuza? 37 Ku munsi wanyuma, uwo munsi ukomeye w’ibirori, Yesu arahagarara ararira, ati: " Umuntu ufite inyota, ansange ansange." 38 Unyizera, nk'uko ibyanditswe bivuga, mu nda ye hazavamo imigezi y'amazi mazima. 39 (Ariko ibi yabivuze kuri Mwuka, abamwemera bagomba guhabwa: kuko Umwuka Wera yari ataratangwa; kuko Yesu yari atarahabwa icyubahiro.) 40 Benshi mu bantu rero, bumvise iri jambo, baravuga bati: "Ni ukuri iyi ni yo ntumwa." 41 Abandi bati: “Uyu ni Kristo. Ariko bamwe baravuze bati: Ese Kristo azava muri Galilaya? 42 Ntibyanditswe ngo: "Kristo akomoka mu rubyaro rwa Dawidi, no mu mujyi wa Betelehemu, aho Dawidi yari ari?" 43 Haca habaho amacakubiri mu bantu kubera we. 44 Bamwe muri bo bari kumutwara; ariko nta muntu wigeze amurambikaho ibiganza. 45 Hanyuma abatware baza ku batambyi bakuru n'Abafarisayo. Barababaza bati: "Kuki mutamuzanye?" 46 Abapolisi baramusubiza bati: “Nta muntu wigeze avuga nk'uyu muntu. 47 Hanyuma arabasubiza Abafarisayo, Namwe murashutswe? 48 Hoba hari n'umwe mu batware canke mu Bafarisayo? 49 Ariko aba bantu batazi amategeko baravumwe. 50 Nikodemu arababwira ati: (waje kuri Yesu nijoro, akaba umwe muri bo,) 51 Amategeko yacu yaba acira urubanza umuntu uwo ari we wese, mbere yo kumwumva, akamenya icyo akora? 52 Baramusubiza bati: "Nawe uri i Galilaya?" Shakisha, urebe: kuko muri Galilaya nta muhanuzi uva. 53 Umuntu wese yagiye iwe.
10 Yesu amaze kwishyira hejuru, nta wundi abona uretse umugore, aramubaza ati “ Mugore, abo bashinja bawe bari he? Nta muntu waguciriye urubanza? 11 Na we ati: Nta muntu, Mwami. Yesu aramubwira ati: " Nanjye sinaguciriye urubanza: genda, ntuzongere gucumura ukundi." 12 Hanyuma Yesu yongeye kubabwira ati: " Ndi umucyo w'isi: unkurikira ntazagenda mu mwijima, ahubwo azabona umucyo w'ubuzima." 13 Abafarisayo baramubwira bati: 'Urabyiboneye; inyandiko zawe ntabwo arukuri. 14 Yesu arabasubiza, arababwira ati: “ Nubwo niyandikishije ubwanjye, ariko ibyo nanditse ni ukuri, kuko nzi aho naturutse n'aho njya; ariko ntushobora kumenya aho nkomoka, n'aho njya. 15 Mucira urubanza umubiri; Nta muntu ncira urubanza. 16 Nyamara kandi niba ncira urubanza, urubanza rwanjye ni ukuri, kuko sindi jyenyine, ahubwo njye na Data wanyohereje. 17 Byanditswe kandi mu mategeko yawe, ko ubuhamya bw'abagabo babiri ari ukuri. 18 Ndi umwe mu buhamya bwanjye, kandi Data wanyohereje arampamya. 19 Baramubaza bati: So ari he? Yesu aramusubiza ati: Ntimuzi, cyangwa Data, iyo uza kuba unzi, wari ukwiye no kumenya Data. 20 Aya magambo yavuze Yesu mu isanduku, nk'uko yigishaga mu rusengero, kandi nta muntu wigeze amurambikaho ibiganza; kuko isaha ye yari itaragera. 21 Yesu yongera kubabwira ati: " Ndagiye, nanjye muzanshaka, kandi muzapfira ibyaha byanyu: aho njya hose, ntushobora kuza." 22 Abayahudi baravuga bati: “Aziyahura? kuko avuga ati: "Aho njya hose, ntushobora kuza. 23 Arababwira ati: “ Muri abo munsi; Nkomoka hejuru: muri ab'iyi si; Ntabwo ndi uw'iyi si. 24 Nababwiye rero yuko muzapfira mu byaha byanyu, kuko nimutizera ko ndi we, muzapfira mu byaha byanyu. 25 Baramubaza bati: “Uri nde?” Yesu arababwira ati: "Ibyo nababwiye kuva mbere." 26 Mfite ibintu byinshi byo kuvuga no kugucira urubanza, ariko uwantumye ni ukuri; kandi mbwira isi ibyo bintu namwumvise. 27 Ntibumva ko yababwiye ibya Se. 28 Yesu arababwira ati: " Nimuzamura Umwana w'umuntu, ni bwo muzamenya ko ari we, kandi ko ntacyo nkora ubwanjye; ariko nk'uko Data yabinyigishije, mvuga ibi. 29 Uwantumye ari kumwe nanjye: Data ntabwo yansize jyenyine; kuko buri gihe nkora ibyo bintu bimushimisha. 30 Amaze kuvuga ayo magambo, benshi baramwemera. 31 Yesu abwira Abayahudi bamwizeraga ati ' Nimukomeza ijambo ryanjye, muri abigishwa banjye koko; 32 Kandi muzamenya ukuri, kandi ukuri kuzakubohora. 33 Baramusubiza bati: "Turi urubyaro rwa Aburahamu, kandi ntitwigeze tuba imbata z'umuntu uwo ari we wese: uravuga ute ngo uzabohorwa?" 34 Yesu arabasubiza ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko umuntu wese ukora icyaha aba ari umugaragu w'icyaha." 35 Umugaragu ntaguma mu nzu ubuziraherezo, ariko Umwana azahoraho. 36 Niba rero Umwana azakubohora, uzabohorwa rwose.
UMUTWE WA 8 1 Yesu yagiye ku musozi wa Elayono. 2 Bukeye bwaho, yongera kwinjira mu rusengero, abantu bose baramwegera. aricara, arabigisha. 3 Abanditsi n'Abafarisayo bamuzanira umugore wasambanijwe; Bamaze kumushira hagati, 4 Baramubwira bati: Databuja, uyu mugore yafashwe asambana, muri icyo gikorwa. 5 Noneho Mose mu mategeko yadutegetse ko abatera amabuye, ariko uravuga iki? 6 Ibyo barabivuze, bamugerageza, kugira ngo bamushinje. Ariko Yesu arunama, atunga urutoki hasi, nkaho atabumvise. 7 Bakomeza kumubaza, arahaguruka, arababwira ati ' Udafite icyaha muri mwe, abanze amutere ibuye. 8 Arongera arunama, yandika hasi. 9 Ababyumvise, bahamwe n'icyaha cy'umutimanama wabo, barasohoka umwe umwe, bahera ku mukuru, ndetse kugeza ku ba nyuma: Yesu asigara wenyine, n'umugore ahagarara hagati.
66
YOHANA
37 Nzi ko muri urubyaro rwa Aburahamu; ariko murashaka kunyica, kuko ijambo ryanjye ridafite umwanya muri mwe. 38 Ndavuga ibyo nabonye hamwe na Data, kandi mukora ibyo mwabonye hamwe na so. 39 Baramusubiza bati: "Aburahamu ni data." Yesu arababwira ati: " Iyo muba abana ba Aburahamu, mwari gukora imirimo ya Aburahamu. 40 Ariko ubu urashaka kunyica, umuntu wakubwiye ukuri, ibyo numvise ku Mana: ntabwo Aburahamu atari we. 41 Ukora ibikorwa bya so. Baramubwira bati: "Ntabwo tuvuka ku busambanyi; dufite Data umwe, ndetse n'Imana. 42 Yesu arababwira ati: " Iyaba Imana yari So, mwari kunkunda, kuko nasohotse mva ku Mana; Ntabwo naje njyenyine, ariko yarantumye. 43 Kuki utumva imvugo yanjye? nubwo udashobora kumva ijambo ryanjye. 44 Muri so satani, kandi irari rya so uzakora. Yabaye umwicanyi kuva mu ntangiriro, kandi ntiyagumye mu kuri, kuko nta kuri kurimo. Iyo avuga ibinyoma, aba yivugiye ubwe: kuko ari umubeshyi, kandi se. 45 Kandi kubera ko nkubwije ukuri, ntunyizera. 46 Ni nde muri mwe unyemeza icyaha? Niba mvuze ukuri, kuki mutanyizera? 47 Uw'Imana yumva amagambo y'Imana: ntimwumve, kuko mutari ab'Imana. 48 Hanyuma Abayahudi aramusubiza ati: "Ntukavuge ko uri Umusamariya, kandi ufite satani?" 49 Yesu aramusubiza ati: Nta shitani mfite; ariko nubaha Data, kandi mukansuzugura. 50 Kandi sinshaka icyubahiro cyanjye, hariho uwashaka kandi agacira urubanza. 51 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: Umuntu niyakomeza kuvuga, ntazigera abona urupfu. 52 Abayahudi baramubwira bati: “Noneho tumenye ko ufite satani. Aburahamu yarapfuye, n'abahanuzi; uragira uti: Umuntu niyakomeza amagambo yanjye, ntazigera aryoherwa n'urupfu. 53 Uraruta data Aburahamu wapfuye? n'abahanuzi barapfuye: wigize nde? 54 Yesu aramusubiza ati: Niba niyubaha, icyubahiro cyanjye ntacyo ari cyo: Data ni we wampaye icyubahiro; uwo mubwira, ko ari Imana yawe: 55 Nyamara ntimwigeze mumumenya; ariko ndamuzi, kandi niba mvuze nti, sinzi, nzaba umubeshyi nkawe, ariko ndamuzi, kandi nkomeza kuvuga. 56 So Aburahamu yishimiye kubona umunsi wanjye, arabibona, arishima. 57 Abayahudi baramubwira bati: "Ntufite imyaka mirongo itanu, kandi wabonye Aburahamu?" 58 Yesu arababwira ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko mbere yuko Aburahamu abaho." 59 Hanyuma bafata amabuye kugira ngo bamutere, ariko Yesu arihisha, asohoka mu rusengero, anyura hagati yabo, ararengana.
3 Yesu aramusubiza ati: " Ntabwo uyu muntu yacumuye, cyangwa ababyeyi be, ariko ko imirimo y'Imana igomba kugaragara muri we." 4 Ngomba gukora imirimo yantumye, mu gihe ari ku manywa: ijoro riraje, nta muntu ushobora gukora. Igihe cyose nkiri mu isi, ndi umucyo w'isi. 6 Amaze kuvuga atyo, acira amacandwe hasi, akora ibumba ry'amacandwe, asiga amavuta y'impumyi ibumba, 7 Aramubwira ati: " Genda, koga mu kidendezi cya Silowamu, (bisobanurwa ngo, Koherejwe.) Aragenda rero, arakaraba, araza kureba. 8 Abaturanyi rero, n'abari bamubonye ko ari impumyi, baravuga bati: "Uyu si we wicaye asabiriza?" 9 Bamwe baravuga bati: "Uyu ni we: abandi baravuga bati" Ni nka we, ariko ati: "Ndi we." 10 Baramubwira bati: "Amaso yawe yahumuye ate?" 11 Arabasubiza ati: "Umuntu witwa Yesu yakoze ibumba, ansiga amavuta mu maso, arambwira ati:" Genda ku kidendezi cya Silowamu, woge, nanjye ndakaraba, ndabona. " 12 Baramubaza bati: “Ari he? Ati: Simbizi. 13 Bamuzanira Abafarisayo ko kera ari impumyi. 14 Umunsi w'isabato, Yesu akora ibumba, ahumura amaso. 15 Abafarisayo bongera kumubaza uko yamubonye. Arababwira ati: 'Yashize ibumba ku jisho ryanjye, ndakaraba, ndeba. 16 Ni cyo cyatumye bamwe mu Bafarisayo bavuga bati: "Uyu muntu ntabwo ari uw'Imana, kuko atubahiriza umunsi w'isabato." Abandi bati: Nigute umuntu wumunyabyaha yakora ibitangaza nkibi? Kandi habaye amacakubiri muri bo. 17 Bongera kubwira impumyi bati: "Uramuvuzeho iki, ko yaguhumuye?" Ati: Ni umuhanuzi. 18 Ariko Abayahudi ntibamwemera, ko yari impumyi, akamubona, kugeza igihe bahamagaye ababyeyi be bamubonye. 19 Barababaza bati: "Uyu ni umuhungu wawe, uvuga ko yavutse ari impumyi?" none arabona ate? 20 Ababyeyi be barabasubiza bati: "Turabizi ko uyu ari umuhungu wacu, kandi ko yavutse ari impumyi: 21 Ariko ubu ni ubuhe buryo abonye, ntitubizi; cyangwa uwakinguye amaso, ntituzi: afite imyaka; umubaze: azavugira wenyine. 22 Aya magambo yavuzeko ababyeyi be, kubera ko batinyaga Abayahudi, kuko Abayahudi bari barabyemeye, ko nihagira umuntu uvuga ko ari Kristo, agomba kwirukanwa mu isinagogi. 23 Ababyeyi be baravuga bati: Afite imyaka; umubaze. 24 Hanyuma bongera guhamagara wa muntu w'impumyi, baramubwira bati: “Imana ishimwe, tuzi ko uyu muntu ari umunyabyaha. 25 Arabasubiza ati: "Yaba umunyabyaha cyangwa oya, simbizi: ikintu kimwe nzi, ko mu gihe nari impumyi, ubu ndabona." 26 Barongera baramubwira bati: "Yakugiriye iki?" Yahumuye ate amaso yawe? 27 Arabasubiza ati: Ndabibabwiye, ariko ntimwigeze mwumva, ni iki cyatumye mwongera kubyumva? nawe uzaba abigishwa be? 28 Hanyuma baramutuka, baravuga bati 'uri umwigishwa we; ariko turi abigishwa ba Mose.
UMUTWE WA 9 1 Yesu arengana, abona umuntu wari impumyi kuva akivuka. 2 Abigishwa be baramubaza bati: “Databuja, ni nde wakoze icyaha, uyu muntu cyangwa ababyeyi be, ko yavutse ari impumyi?
67
YOHANA
29 Tuzi ko Imana yavuganye na Mose: naho mugenzi we, ntituzi aho akomoka. 30 Umugabo arabasubiza ati: "Kuki hano ari ikintu gitangaje, mutazi aho akomoka, nyamara yampumuye amaso." 31 Noneho tumenye ko Imana itumva abanyabyaha, ariko nihagira umuntu usenga Imana, kandi agakora ibyo ishaka, na we arayumva. 32 Kuva isi yatangira ntibyigeze byumva ko umuntu uwo ari we wese yahumuye amaso y'umuntu wavutse ari impumyi. 33 Niba uyu muntu atari uw'Imana, ntacyo yashoboraga gukora. 34 Baramusubiza bati: "Wavukiye rwose mu byaha, uratwigisha? Baramwirukana. 35 Yesu yumvise ko bamwirukanye; Amaze kumubona, aramubwira ati: " Wizera Umwana w'Imana?" 36 Arabasubiza ati: "Mwami, ni nde, kugira ngo umwizere?" 37 Yesu aramubwira ati: " Wamubonye mwembi, ni we uvugana nawe." 38 Na we ati: "Mwami, ndizera." Aramuramya. 39 Yesu ati: " Ndaciriwe urubanza ninjiye muri iyi si, kugira ngo abatabona batabona." kandi ko ababona bashobora guhuma. 40 Bamwe mu Bafarisayo bari kumwe na we bumvise ayo magambo, baramubaza bati: “Natwe turi impumyi? 41 Yesu arababwira ati: " Niba mwari impumyi, ntukagire icyaha; ariko noneho uravuga ngo" Turabona; ni cyo gituma icyaha cyawe kigumaho.
15 Nkuko Data anzi, niko nanjye nzi Data, kandi natanze ubuzima bwanjye kubwintama. 16 N'izindi ntama mfite, zitari iz'ubushyo: nanjye ngomba kuzana, bazumva ijwi ryanjye; hazaba umukumbi umwe, n'umwungeri umwe. 17 Ni cyo gituma Data ankunda, kuko natanze ubuzima bwanjye kugira ngo nongere kubutwara. 18 Nta muntu wankuyeho, ariko ndabishyize hasi. Mfite imbaraga zo kubishyira hasi, kandi mfite imbaraga zo kongera kubifata. Iri tegeko nakiriye Data. 19 Hongera kubaho amacakubiri mu Bayahudi kubera aya magambo. 20 Benshi muri bo baravuga bati: "Afite satani, kandi yarasaze; Kuki umwumva? 21 Abandi bati: "Aya si amagambo ye ufite satani." Shitani irashobora guhumura amaso yimpumyi? 22 Kandi i Yeruzalemu ni umunsi mukuru wo kwiyegurira Imana, kandi hari igihe cy'itumba. 23 Yesu agenda mu rusengero mu rubaraza rwa Salomo. 24 Hanyuma Abayahudi baramukikije, baramubaza bati: “Uzadutera gushidikanya kugeza ryari? Niba uri Kristo, tubwire neza. 25 Yesu arabasubiza, ndababwiye, ariko ntimwizera: imirimo nkora mu izina rya Data, barampamya. 26 Ariko ntimwizere, kuko mutari ab'intama zanjye nk'uko nababwiye. 27 Intama zanjye zumva ijwi ryanjye, nanjye ndabazi, kandi barankurikira: 28 Nabahaye ubugingo bw'iteka; kandi ntibazigera barimbuka, nta n'umwe uzabakura mu kuboko kwanjye. 29 Data wampaye, aruta bose; kandi nta muntu n'umwe ushobora kubakura mu kuboko kwa Data. 30 Jye na Data turi umwe. 31 Abayahudi bongera gufata amabuye kugira ngo bamutere amabuye. 32 Yesu arabasubiza ati: " Naberetse ibikorwa byinshi byiza kuri Data; Ni ikihe muri ibyo bikorwa wampaye amabuye? 33 Abayahudi baramusubiza bati: “Ntitwagutera amabuye kubera umurimo mwiza; ariko kubera gutukana; kandi kubera ko, uri umuntu, wigira Imana. 34 Yesu arabasubiza ati: Ntabwo byanditswe mu mategeko yawe, ndavuga nti: Muri imana? 35 Niba yarabahamagaye imana, uwo ijambo ry'Imana ryaje, kandi ibyanditswe ntibishobora gucika; 36 Vuga kuri we, uwo Data yejeje kandi yohereje mu isi, 'Uratutse; kuko navuze nti, Ndi Umwana w'Imana? 37 Niba ntakoze imirimo ya Data, ntunyizere. 38 Ariko niba nkora, nubwo mutanyizera, mwemere imirimo, kugira ngo mumenye kandi mwemere ko Data ari muri njye, nanjye nkaba muri we. 39 Ni cyo cyatumye bashaka kongera kumutwara, ariko aratoroka mu kuboko kwabo, 40 Yongera kugenda hakurya ya Yorodani, aho Yohana yabatizaga bwa mbere; Aho ni ho yagumye. 41 Benshi baramwegera, baravuga bati: “Yohana nta gitangaza yakoze, ariko ibyo Yohana yavuze kuri uyu muntu byose byari ukuri. 42 Kandi benshi baramwemera.
UMUTWE WA 10 1 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: "Utinjira ku muryango w'intama, ariko akazamuka mu bundi buryo, ni umujura n'umujura. 2 Ariko uwinjiye ku muryango ni umwungeri w'intama. 3 Umuzamu aramukingurira; Intama zumva ijwi rye, ahamagara intama ze mu izina, arazisohora. 4 Amaze kurambura intama ze, aragenda imbere yabo, intama ziramukurikira, kuko zizi ijwi rye. 5 Kandi ntibazabakurikira, ahubwo bazamuhunga, kuko batazi ijwi ry'abanyamahanga. 6 Uyu mugani yababwiye Yesu, ariko ntibumva ibyo ari byo yababwiye. 7 Yesu arababwira ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ndababwiye nti: Ndi umuryango w'intama." 8 Ibyambayeho byose ni abajura n'abajura, ariko intama ntizabyumva. 9 Ndi umuryango, nihagira umuntu winjira, azakizwa, azinjira kandi asohoke, abone urwuri. 10 Umujura ntazanywe no kwiba, no kwica, no kurimbura: Naje kugira ngo babone ubuzima, kandi babone byinshi. 11 Ndi umwungeri mwiza: umwungeri mwiza atanga ubuzima bwe kubwintama. 12 Ariko umuntu uhembwa, atari umwungeri, intama ze bwite, abona impyisi ije, asiga intama arahunga, impyisi irabafata, ikanyanyagiza intama. 13 Umushahara arahunga, kuko ari umushahara, kandi ntiyita ku ntama. 14 Ndi umwungeri mwiza, kandi nzi intama zanjye, kandi nzi ibyanjye.
68
YOHANA
UMUTWE WA 11
31 Abayuda baca bari kumwe na we mu nzu, baramuhumuriza, babonye Mariya, arahaguruka yihuta arasohoka, baramukurikira, baravuga bati: “Ajya mu mva kurira aho. 32 Mariya ageze aho Yesu yari ari, amubona, yikubita imbere y'ibirenge bye, aramubwira ati: "Mwami, iyo uza kuba uri hano, musaza wanjye ntabwo yari yarapfuye." 33 Yesu abonye arira, Abayahudi na bo barira bazanye na we, araniha mu mwuka, arahagarika umutima, 34 Undi ati: “ Wamushyize he? Baramubwira bati: "Mwami, ngwino urebe." 35 Yesu ararira. 36 Abayahudi baravuga bati: Dore ukuntu yamukunze! 37 Bamwe muri bo baravuga bati: "Ntabwo uyu muntu wahumuye amaso y'impumyi, atashoboraga gutuma n'uyu mugabo atagomba gupfa?" 38 Yesu rero yongera kuniha muri we ageze mu mva. Cari ubuvumo, kandi hejuru yacyo hari ibuye. 39 Yesu ati: "Kuraho ibuye." Marita, mushiki we wari wapfuye, aramubwira ati: "Mwami, icyo gihe anuka, kuko amaze iminsi ine apfuye. 40 Yesu aramubwira ati: " Sinakubwiye ko, niba wemera, uzabona icyubahiro cy'Imana?" 41 Bakuramo ibuye aho abapfuye bashyinguwe. Yesu yubura amaso, ati: Data, ndagushimira ko unyumvise. 42 Kandi nari nzi ko unyumva buri gihe, ariko kubera abantu bahagaze iruhande narabivuze, kugira ngo bizere ko wanyohereje. 43 Amaze kuvuga atyo, ataka n'ijwi rirenga, Lazaro, sohoka. 44 Uwapfuye arasohoka, aboshye amaguru n'amaguru yambaye imva, mu maso he hahambiriwe igitambaro. Yesu arababwira ati: " Mumurekure, mumureke agende." 45 Abayuda benshi baza kwa Mariya, babonye ibintu Yesu yakoze, baramwizera. 46 Ariko bamwe muri bo bajya mu Bafarisayo, bababwira ibyo Yesu yakoze. 47 Hanyuma akoranya abatambyi bakuru n'Abafarisayo, barabaza bati: "Tugire dute?" kuko uyu muntu akora ibitangaza byinshi. 48 Nitumureka atyo wenyine, abantu bose bazamwemera: kandi Abanyaroma bazaza batwambure ikibanza cyacu n'igihugu cyacu. 49 Umwe muri bo witwa Kayifa, aba umutambyi mukuru muri uwo mwaka, arababwira ati: “Nta cyo muzi na gato, 50 Ntutekereze kandi ko ari byiza kuri twe, ko umuntu umwe agomba gupfira rubanda, kandi ko igihugu cyose kitarimbuka. 51 Ntiyivugiye ubwe, ahubwo yabaye umutambyi mukuru muri uwo mwaka, yahanuye ko Yesu agomba gupfira iryo shyanga; 52 Kandi si kuri iryo shyanga gusa, ahubwo ko agomba no guteranira hamwe umwe mu bana b'Imana batatanye mu mahanga. 53 Kuva uwo munsi, bajya inama kugira ngo bamwice. 54 Yesu rero ntiyongeye kugenda ku mugaragaro mu Bayahudi; Ariko ava mu gihugu cyegereye ubutayu, yinjira mu mujyi witwa Efurayimu, akomereza hamwe n'abigishwa be. 55 Pasika y'Abayahudi yari yegereje, benshi basohoka mu gihugu bajya i Yeruzalemu mbere ya pasika, kugira ngo bisukure.
1 Umuntu umwe ararwara, witwa Lazaro, w'i Betaniya, umujyi wa Mariya na mushiki we Marita. 2 (Mariya ni we wasize amavuta Uwiteka amavuta, ahanagura ibirenge n'umusatsi, murumuna we Lazaro yari arwaye.) 3 Ni cyo cyatumye bashiki be bamutumaho bati: “Databuja, dore uwo ukunda ararwaye. 4 Yesu amaze kubyumva, aravuga ati: " Iyi ndwara ntabwo ipfa, ahubwo ni iy'icyubahiro cy'Imana, kugira ngo Umwana w'Imana ahabwe icyubahiro." 5 Yesu akunda Marita, mushiki we na Lazaro. 6 Amaze kumva ko arwaye, amara iminsi ibiri akiri aho yari ari. 7 Nyuma y'ibyo abwira abigishwa be ati: “ Reka twongere tujye muri Yudaya. 8 Abigishwa be baramubwira bati: Databuja, Abayahudi batinze bashaka kugutera amabuye; hanyuma ukajyayo? 9 Yesu aramusubiza ati: Nta masaha cumi n'abiri kumunsi? Nihagira umuntu ugenda ku manywa, ntatsitara, kuko abona umucyo w'iyi si. 10 Ariko umuntu agenda nijoro, aratsitara, kuko nta mucyo urimo. 11 Avuga ati: “Hanyuma arababwira ati“ Mugenzi wacu Lazaro arasinziriye; ariko ndagiye, kugirango ndamukangura ibitotsi. 12 Abigishwa be bati: "Mwami, aramutse asinziriye, azakora neza." 13 Icyakora Yesu yavuze ku rupfu rwe, ariko batekereza ko yavuze ibijyanye no kuruhuka ibitotsi. 14 Yesu ababwira yeruye ati: Lazaro yarapfuye. 15 Kandi nishimiye kubwanyu ko ntari mpari, kugira ngo mwizere; Ariko reka tujye aho ari. 16 Hanyuma Tomasi witwa Didymus abwira bagenzi be ati: "Natwe tugende, kugira ngo dupfe." 17 Yesu agezeyo, asanga yari amaze iminsi ine aryamye mu mva. 18 Betaniya yari hafi ya Yeruzalemu, nko muri metero cumi n'eshanu: 19 Benshi mu Bayahudi baza kwa Marita na Mariya, kugira ngo babahumurize ibyerekeye umuvandimwe wabo. 20 Marita akimara kumva ko Yesu aje, aragenda aramusanganira, ariko Mariya yicara mu nzu. 21 Marita abwira Yesu, Mwami, iyo uza kuba uri hano, musaza wanjye ntabwo yari yarapfuye. 22 Ariko nzi ko na n'ubu, icyo uzasaba Imana cyose, Imana izaguha. 23 Yesu aramubwira ati: Murumuna wawe azuka. 24 Marita aramubwira ati: Nzi ko azazuka mu muzuko ku munsi w'imperuka. 25 Yesu aramubwira ati: " Ndi umuzuko n'ubugingo: unyizera, nubwo yapfuye, ariko azabaho:" 26 Kandi umuntu wese ubaho unyizera ntazigera apfa. Wizera ibi? 27 Aramubwira ati: Yego, Mwami: Nizera ko uri Kristo, Umwana w'Imana, ugomba kuza mu isi. 28 Amaze kuvuga atyo, aragenda, ahamagara Mariya mushiki we rwihishwa, ati: Databuja araje, araguhamagara. 29 Akimara kubyumva, arahaguruka vuba, aramwegera. 30 Yesu ntiyari yinjiye mu mujyi, ahubwo yari aho Marita yamusanze.
69
YOHANA
56 Bashakisha Yesu, baravugana hagati yabo, bahagaze mu rusengero bati: "Uratekereza iki ko atazaza mu munsi mukuru?" 57 Noneho abatambyi bakuru n'Abafarisayo bari batanze itegeko, kugira ngo nihagira umuntu uzi aho ari, agomba kubyerekana, kugira ngo bamujyane.
24 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: Uretse ibigori by'ingano bigwa mu butaka bigapfa, bigumaho wenyine, ariko iyo bipfuye, byera imbuto nyinshi. 25 Ukunda ubuzima bwe azabubura; kandi wanga ubuzima bwe muri iyi si, azakomeza ubuzima bw'iteka. 26 Nihagira umuntu unkorera, ankurikire; kandi aho ndi, umugaragu wanjye azaba ahari: nihagira umuntu unkorera, Data azamwubaha. 27 Noneho umutima wanjye urahangayitse; Navuga iki? Data, nkiza kuriyi saha, ariko kubwibyo naje kuriyi saha. 28 Data, uhimbaze izina ryawe. Haca haza ijwi riva mwijuru, rivuga riti: 'Ndabihimbaje, kandi nzokwongera kubisingiza. 29 Abantu rero bahagaze iruhande, barabyumva, bavuga ko inkuba ihinda: abandi bati: Umumarayika aramubwira. 30 Yesu aramusubiza ati: " Iri jwi ntabwo ryaturutse kuri njye, ahubwo ni iryanyu. 31 Noneho urubanza rw'iyi si, none umutware w'iyi si azajugunywa. 32 Nanjye ninkurwa mu isi, nzakwegera abantu bose. 33 Ibi yabivuze, bisobanura urupfu agomba gupfa. 34 Abantu baramusubiza bati: "Twumvise mu mategeko ko Kristo agumaho iteka ryose, kandi uvuga ute ngo 'Umwana w'umuntu agomba kuzamurwa? uyu Mwana w'umuntu ni nde? 35 Yesu arababwira ati: “ Ariko mu kanya gato, umucyo uri kumwe nawe. Genda ufite umucyo, kugira ngo umwijima utazaza, kuko ugenda mu mwijima atazi iyo ajya. 36 Mugihe ufite umucyo, wemere umucyo, kugirango ube abana b'umucyo. Ibyo bintu Yesu yavuze, aragenda, arihisha. 37 Ariko nubwo yari yarakoze ibitangaza byinshi imbere yabo, ariko ntibamwemera: 38 Kugira ngo ijambo ry'umuhanuzi Esai risohozwe, yavuze, Mwami, ni nde wizeye raporo yacu? Ni nde ukuboko k'Uwiteka kwahishuriwe? 39 Ni cyo cyatumye badashobora kwizera, kuko ibyo Esai yongeye kubivuga, 40 Yahumye amaso yabo, anangira imitima yabo. ko batagomba kubona n'amaso yabo, cyangwa ngo basobanukirwe n'umutima wabo, kandi bahinduke, kandi ndabakiza. 41 Ibyo Esai yavuze, abonye icyubahiro cye, aramuvuga. 42 Nyamara mu batware bakuru, benshi baramwemera; ariko kubera Abafarisayo ntibamwemera, kugira ngo batavanwa mu isinagogi: 43 Kuberako bakundaga guhimbaza abantu kuruta guhimbaza Imana. 44 Yesu arataka ati: " Unyizera, ntunyizera, ahubwo anyizera. 45 Unyibonye akabona uwantumye. 46 Naje kuba umucyo mu isi, kugira ngo unyizera wese ataguma mu mwijima. 47 Kandi nihagira uwumva amagambo yanjye, ariko ntanyizere, sinamucira urubanza, kuko ntazanywe no gucira isi urubanza, ahubwo nazanywe no gukiza isi. 48 Unyanga, ntakirane amagambo yanjye, afite uwamucira urubanza: ijambo navuze, ni ryo rizamucira urubanza ku munsi w'imperuka. 49 Kuko ntavuze ubwanjye; ariko Data wanyohereje, yampaye itegeko, icyo navuga, n'icyo navuga.
UMUTWE WA 12 1 Hanyuma, Yesu hasigaye iminsi itandatu ngo pasika igere i Betaniya, aho Lazaro yari yarapfuye, uwo yazuye mu bapfuye. 2 Ngaho bamugira ifunguro rya nimugoroba; Marita arakorera: ariko Lazaro yari umwe muri bo yicaye ku meza. 3 Hanyuma afata Mariya ikiro cy'amavuta ya spikenard, ahenze cyane, asiga amavuta ibirenge bya Yesu, ahanagura ibirenge n'umusatsi we, inzu yuzuye umunuko w'amavuta. 4 Hanyuma umwe mu bigishwa be, Yuda Isikariyoti, umuhungu wa Simoni, wagombaga kumugambanira, 5 Kuki aya mavuta atagurishijwe amafaranga magana atatu, agahabwa abakene? 6 Ibyo yabivuze, si uko yita ku bakene; ariko kubera ko yari umujura, akagira igikapu, akambara ubusa ibyashyizwemo. 7 Yesu ati: “ Mureke, kuko umunsi wo gushyingura kwanjye yabikomeje. 8 Erega abakene bahorana nawe; ariko njye ntabwo buri gihe. 9 Abantu benshi b'Abayahudi rero bari bazi ko ariho, kandi ntibazanywe na Yesu gusa, ahubwo baza kubonana na Lazaro, uwo yazuye mu bapfuye. 10 Ariko abatambyi bakuru bagisha inama ko bashobora kwica Lazaro; 11 Kubera iyo mpamvu, Abayahudi benshi baragiye, bizera Yesu. Bukeye bwaho, abantu benshi baza mu birori, bumvise ko Yesu aje i Yeruzalemu, 13 Afata amashami y'ibiti by'imikindo, arasohoka kumusanganira, arataka ati: Hosanna: Hahirwa Umwami wa Isiraheli uza mu izina rya Nyagasani. 14 Yesu abonye indogobe ikiri nto, aricara. nk'uko byanditswe, 15 Ntutinye, mukobwa wa Siyoni, dore Umwami wawe araje, yicaye ku ndogobe y'indogobe. 16 Ibyo bintu ntibabanje gusobanukirwa abigishwa be: ariko Yesu amaze guhabwa icyubahiro, yibuka ko ibyo yanditse kuri we, kandi ko bamukoreye ibyo. 17 Abantu rero bari kumwe na we igihe yahamagaye Lazaro mu mva ye, akamuzura mu bapfuye, nta byambaye ubusa. 18 Ni yo mpamvu abantu bamusanze, kuko bumvise ko yakoze iki gitangaza. 19 Abafarisayo rero baravuga bati: "Nimwumva ko mutatsinze ubusa?" dore, isi yagiye inyuma ye. 20 Muri bo harimo Abagereki bamwe bazamutse gusenga. 21 Ni cyo cyatumye Filipo ukomoka i Betsayida w'i Galilaya, aramwifuza ati: “Databuja, tuzabona Yesu. 22 Filipo araza abwira Andereya: na none Andereya na Filipo babwira Yesu. 23 Yesu arabasubiza ati: " Igihe kirageze ngo Umwana w'umuntu ahimbazwe."
70
YOHANA
50 Kandi nzi ko amategeko ye ari ubuzima bw'iteka: ibyo mvuga byose, nk'uko Data yambwiye, ni ko mvuga.
25 Hanyuma aryamye ku gituza cya Yesu aramubwira ati: Mwami, ninde? 26 Yesu aramusubiza ati: " Niwe, uwo nzaha isupu, igihe nzayibira." Amaze kwibira isupu, ayiha Yuda Isikariyoti mwene Simoni. 27 Nyuma ya sopi Satani amwinjiramo. Yesu aramubwira ati: "Ibyo ukora, kora vuba." 28 Nta muntu n'umwe ku meza wari uzi icyo yamubwiye. 29 Kuko bamwe muri bo batekereje, kubera ko Yuda yari afite igikapu, Yesu akamubwira ati: Gura ibyo dukeneye mu birori; cyangwa, ko agomba guha ikintu abakene. 30 Amaze kubona isupu yahise asohoka, bwije. 31 Ni cyo cyatumye asohoka, Yesu yaravuze ati: “ Noneho Umwana w'umuntu ahawe icyubahiro, kandi Imana ihabwe icyubahiro muri we. 32 Niba Imana ihabwe icyubahiro muri we, Imana nayo izamuhesha icyubahiro muri we, kandi izahita imuhimbaza. 33 Bana bato, nyamara igihe gito ndi kumwe nawe. Uzanshake, kandi nk'uko nabwiye Abayahudi nti: "Aho njya hose, ntushobora kuza; ubu rero ndabibabwiye. 34 Ndaguhaye itegeko rishya, yuko mukundana; nk'uko nagukunze, kugira ngo mukundane. 35 Ibyo ni byo abantu bose bazamenya ko muri abigishwa banjye, niba mukundana. 36 Simoni Petero aramubwira ati: "Mwami, ujya he?" Yesu aramusubiza ati: " Aho njya hose, ntushobora kunkurikira ubu; ariko uzankurikira nyuma. 37 Petero aramubwira ati: "Mwami, kuki ntashobora kugukurikira ubu? Nzatanga ubuzima bwanjye ku bwawe. 38 Yesu aramusubiza ati: " Uzatanga ubuzima bwawe kubwanjye?" Ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti: Isake ntizikona, kugeza igihe unyanze gatatu.
UMUTWE WA 13 1 Mbere yumunsi mukuru wa pasika, igihe Yesu yamenyaga ko igihe cye kigeze ngo avane kuri iyi si kwa Se, kuko yakunze abiwe mwisi, yarabakunze kugeza imperuka. 2 Ifunguro rya nimugoroba rirangiye, satani amaze gushyira mu mutima wa Yuda Isikariyoti, umuhungu wa Simoni, kugira ngo amuhemukire; 3 Yesu azi ko Data yatanze byose mu biganza bye, kandi ko yavuye ku Mana, akajya ku Mana; 4 Arahaguruka asangira, ashyira ku ruhande imyenda ye; afata igitambaro, akenyera. 5 Nyuma y'ibyo, asuka amazi mu kibase, atangira koza ibirenge by'abigishwa, no kubahanagura igitambaro yari akenyeye. 6 Hanyuma araza kwa Simoni Petero, Petero aramubwira ati: "Mwami, woza ibirenge byanjye?" 7 Yesu aramusubiza ati: " Icyo nkora ntuzi ubu; ariko uzabimenya nyuma. 8 Petero aramubwira ati: "Ntuzigera woza ibirenge byanjye." Yesu aramusubiza ati: " Niba ntagukaraba, nta mugabane ufite." 9 Simoni Petero aramubwira ati: "Mwami, si ibirenge byanjye gusa, ahubwo n'amaboko yanjye n'umutwe wanjye." 10 Yesu aramubwira ati: " Yogejwe ntakeneye gukaraba ibirenge, ahubwo aba afite isuku yose, kandi muri abera, ariko si mwese. 11 Kuko yari azi uwamugambanira; Ni yo mpamvu yavuze ati: "Ntabwo mwese mutanduye. 12 Amaze koza ibirenge, yambura imyenda ye, arongera arambarara, arababwira ati: " Nimuzi icyo nakugiriye?" 13 Uranyita Umwigisha n'Umwami: kandi uvuze neza; kuko ari ko bimeze. 14 Niba rero, Umwami wawe na Databuja, nogeje ibirenge; mugomba kandi gukaraba ibirenge. 15 Kuko naguhaye urugero, kugira ngo mukore nk'uko nabagiriye. 16 Ni ukuri, ni ukuri, ndabibabwiye nti 'Umugaragu ntarenze shebuja; cyangwa uwatumwe aruta uwamutumye. 17 Niba uzi ibyo bintu, urishimye niba ubikora. 18 Simvuze kuri mwese: Nzi uwo nahisemo, ariko kugira ngo ibyanditswe bisohore, Urya umugati hamwe nanjye yanzamuye agatsinsino. 19 Noneho ndabibabwiye mbere yuko biza, kugira ngo nibiramuka, mwizere ko ari njye. 20 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira nti 'Uwakiriye uwo ari we wese aranyakira; kandi unyakira yakiriye uwantumye. 21 Yesu amaze kuvuga atyo, ahangayikishijwe n'umwuka, aratanga ubuhamya, ati: " Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko umwe muri mwe azampemukira." 22 Abigishwa bararebana, bashidikanya ku bo yavuze. 23 Noneho yegamiye mu gituza cya Yesu umwe mu bigishwa be, Yesu yakundaga. 24 Simoni Petero rero aramwinginga, kugira ngo abaze uwo ari we uwo yavuze.
UMUTWE WA 14 1 Ntimukagire umutima mubi: mwemera Imana, munyizere. 2 Mu nzu ya Data harimo amazu menshi: iyo bitaba ibyo, nari kukubwira. Ngiye kubategurira umwanya. 3 Ninagenda nkagutegurira umwanya, nzagaruka kandi nkwakire iwanjye; kugira ngo aho ndi, niho mushobora kuba. 4 Kandi aho njya hose murabizi, n'inzira muzi. 5 Tomasi aramubwira ati: "Mwami, ntituzi iyo ujya; kandi dushobora gute kumenya inzira? 6 Yesu aramubwira ati: Ninjye nzira, ukuri, n'ubugingo, nta muntu ujya kwa Data, ariko ni njye. 7 Iyaba wari unzi, wari ukwiye no kumenya Data: kandi kuva ubu uramuzi, ukamubona. 8 Filipo aramubwira ati: Mwami, utwereke Data, kandi biraduhagije. 9 Yesu aramubwira ati: " Namaranye igihe kinini nawe, nyamara ntimuzi, Filipo?" uwambonye aba yabonye Data; none uvuga ute ngo, Utwereke Data? 10 Ntiwemera ko ndi muri Data, na Data muri njye? amagambo nkuvugisha ntabwo mvuga ubwanjye, ahubwo ni Data uba muri njye, akora imirimo. 11 Unyizere ko ndi muri Data, na Data muri njye: bitabaye ibyo unyizere ku bw'imirimo nyine. 12 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira nti: Unyizera, imirimo nkora azayikora; kandi azakora imirimo irenze iyo; kuko njya kwa Data.
71
YOHANA
13 Kandi icyo muzasaba cyose mu izina ryanjye, nzagikora, kugira ngo Data ahabwe icyubahiro mu Mwana. 14 Nimusaba ikintu icyo ari cyo cyose mu izina ryanjye, nzagikora. 15 Niba unkunda, nimukurikize amategeko yanjye. 16 Nzasenga Data, na we azaguha undi Muhoza, kugira ngo agumane nawe ubuziraherezo; 17 Ndetse n'Umwuka w'ukuri; uwo isi idashobora kwakira, kuko itamubona, nta nubwo imuzi, ariko uramuzi; kuko abana nawe, kandi azakubamo. 18 Sinzagutererana, nzaza aho uri. 19 Nyamara hashize igihe gito, isi ntikimbona; ariko murambona: kuko mbaho, muzabaho. 20 Uwo munsi uzamenya ko ndi muri Data, namwe muri njye, nanjye nkaba muri mwe. 21 Ufite amategeko yanjye akayakurikiza, ni we unkunda, kandi unkunda azakundwa na Data, nanjye nzamukunda, kandi nzamwiyereka. 22 Yuda aramubwira ati: "Ntabwo ari Isikariyoti, Mwami, ni gute utwiyereka, atari ukugaragariza isi?" 23 Yesu aramusubiza ati: " Niba umuntu ankunda, azakomeza amagambo yanjye, kandi Data azamukunda, natwe tuzaza aho ari, tubane na we." 24 Unkunda, ntagumya amagambo yanjye, kandi ijambo mwumva si iryanjye, ahubwo ni Data wanyohereje. 25 Ibyo byose nabibabwiye, nkiri kumwe nawe. 26 Ariko Umuhoza, ari we Mwuka Wera, uwo Data azohereza mu izina ryanjye, azakwigisha byose, kandi byose nzabibuka, ibyo nakubwiye byose. 27 Amahoro ndagusigiye nawe, amahoro yanjye ndaguhaye, si uko isi itanga, ndaguha. Ntureke ngo umutima wawe uhagarike umutima, kandi ntutinye. 28 Mwumvise uko nababwiye nti: Ndagiye, ndagaruka aho uri. Niba warankunze, uzishima, kuko navuze nti: "Njya kwa Data, kuko Data aruta njye." 29 Noneho nababwiye mbere yuko biba, kugira ngo mwizere. 30 Nyuma y'ibyo sinzavugana nawe cyane, kuko umutware w'iyi si araza, kandi nta cyo afite muri njye. 31 Ariko kugira ngo isi imenye ko nkunda Data; kandi nk'uko Data yampaye itegeko, nanjye ndabikora. Haguruka, reka tugende.
8 Dore Data ahawe icyubahiro, ko wera imbuto nyinshi; Namwe muzabe abigishwa banjye. 9 Nkuko Data yankunze, ni ko nagukunze, nimukomeze mu rukundo rwanjye. 10 Nimukurikiza amategeko yanjye, muzaguma mu rukundo rwanjye; nk'uko nakurikije amategeko ya Data, kandi nkaguma mu rukundo rwe. 11 Ibyo byose nabibabwiye, kugira ngo umunezero wanjye ugume muri wowe, kandi umunezero wawe wuzuye. 12 Iri ni ryo tegeko ryanjye, yuko mukundana nk'uko nabakunze. 13 Nta muntu uruta uru rukundo, umuntu yatanga ubuzima bwe ku bw'incuti ze. 14 Muri inshuti zanjye, nimukora ibyo ngutegetse byose. 15 Kuva ubu, sinkwita abakozi; kuko umugaragu atazi icyo shebuja akora, ariko nakwise inshuti; kuko ibintu byose numvise kuri Data nabibamenyesheje. 16 Ntimwantoye, ariko narabatoye, ndagutegeka ngo mujye kwera imbuto, kandi imbuto zanyu zigumeho: kugira ngo musabe Data mu izina ryanjye, azaguha. . 17 Ibyo ndagutegetse, kugira ngo mukundane. 18 Niba isi ikwanze, uzi ko yangaye mbere yuko ikwanga. 19 Iyo uza kuba uw'isi, isi yakunda abayo, ariko kubera ko utari uw'isi, ariko nagutoye mu isi, ni yo mpamvu isi ikwanga. 20 Ibuka ijambo nakubwiye nti: Umugaragu ntaruta shebuja. Niba barantoteje, bazagutoteza; niba bakomeje ijambo ryanjye, bazagumana ibyawe. 21 Ariko ibyo byose bazabigukorera ku bw'izina ryanjye, kuko batazi Uwantumye. 22 Iyo ntaza kubavugisha, nta byaha bari bafite, ariko ubu ntibagize icyo bakora ku byaha byabo. 23 Unyanga yanga Data. 24 Niba ntarigeze nkora muri bo imirimo nta wundi muntu wakoze, nta byaha bari bafite, ariko ubu barambonye kandi baranyanga bombi na Data. 25 Ariko ibi birasohoka, kugira ngo ijambo risohore ryanditswe mu mategeko yabo, Baranyanga nta mpamvu. 26 Ariko igihe Umuhoza azazira, uwo nzaboherereza kuri Data, ndetse n'Umwuka w'ukuri ukomoka kuri Data, azampamya: 27 Kandi muzabihamya, kuko mwabanye nanjye kuva mbere.
UMUTWE WA 15
UMUTWE WA 16
1 Ndi umuzabibu w'ukuri, kandi Data ni umuhinzi. 2 Amashami yose yo muri njye atera imbuto arayakuraho, kandi ishami ryose ryera imbuto, araryoza, kugira ngo ryere imbuto nyinshi. 3 Noneho mwejejwe n'ijambo nababwiye. Guma muri njye, nanjye ndi muri wowe. Nkuko ishami ridashobora kwera imbuto ubwaryo, usibye kuguma mu muzabibu; Ntushobora kubishobora, keretse mugumye muri njye. 5 Ndi umuzabibu, muri amashami: Uguma muri njye, nanjye nkaba muri we, ni we wera imbuto nyinshi, kuko nta cyo mushobora gukora mutari kumwe. 6 Niba umuntu atagumye muri njye, ajugunywa nk'ishami, akuma; abantu barabakoranya, babajugunya mu muriro, barashya. 7 Nimuguma muri njye, kandi amagambo yanjye akaguma muri mwe, muzabaza icyo mushaka, kandi azakorerwa.
1 Ibyo nababwiye kugira ngo mutazababazwa. 2 Bazagukura mu masinagogi: yego, igihe kirageze, kugira ngo umuntu wese uzica uzatekereza ko akora umurimo w'Imana. 3 Ibyo bazabigukorera, kuko batigeze bamenya Data, cyangwa nanjye. 4 Ariko ibyo nababwiye, kugira ngo igihe nikigera, mwibuke ko nababwiye. Kandi ibyo byose sinabibabwiye mu ntangiriro, kuko nari kumwe nawe. 5 Ariko ubu ndagiye inzira yanjye kuntumye; kandi nta n'umwe muri mwe umbajije ati “Ujya he? 6 Ariko kubera ko nababwiye ibyo, umubabaro wuzuye umutima wawe. 7 Nyamara ndababwiza ukuri; Nibyiza ko ngenda, kuko nindagenda, Umuhoza ntazaza iwanyu; ariko nindagenda, nzamutumaho.
72
YOHANA
UMUTWE WA 17
8 Kandi naza, azahana isi y'ibyaha, no gukiranuka, no guca imanza: 9 Ku byaha, kuko batanyizera; 10 Kubwo gukiranuka, kuko njya kwa Data, ntimuzongera kumbona; 11 Urubanza, kuko umutware w'iyi si yaciriwe urubanza. 12 Ndacyafite byinshi byo kukubwira, ariko ntushobora kubyihanganira ubu. 13 Nubwo, Umwuka w'ukuri naza, azakuyobora mu kuri kose, kuko atazavuga ibye; ariko icyo azumva cyose, ni cyo azavuga, kandi azakwereka ibizaza. 14 Azampimbaza, kuko azakira ibyanjye, akabikwereke. 15 Ibintu byose Data afite ni ibyanjye, ni cyo cyatumye mbabwira ko azanyambura, akakwereka. 16 Hashize akanya, ntuzambona, kandi na none, mu kanya gato, uzambona, kuko njya kwa Data. 17 Bamwe mu bigishwa be baravuga bati: "Ibi ni ibiki yatubwiye ati:" Mu gihe gito, ntimuzambona. Kandi na none, mu kanya gato, muzambona, kandi, kuko njya kuri Uhoraho. " Data? 18 Barabaza bati: "Ibi ni ibiki avuga, mu gihe gito?" ntidushobora kuvuga icyo avuga. 19 Yesu amenya ko bifuzaga kumubaza, arababwira ati: " Murabaza muri mwebwe ibyo navuze nti:" Akanya gato ntuzambona, kandi mu kanya gato, uzambona. " ? 20 Ni ukuri, ni ukuri, ni ukuri, ndababwira yuko muzarira kandi mukarira, ariko isi izishima, kandi muzababara, ariko akababaro kawe kazahinduka umunezero. 21 Umugore iyo ari mu mibabaro agira agahinda, kuko isaha ye igeze, ariko akimara kubyara umwana, ntaba akibuka umubabaro, kubera umunezero w'uko umugabo yavukiye mu isi. 22 Noneho rero murababaye, ariko nzongera kukubona, kandi umutima wawe uzishima, kandi nta byishimo byawe nta muntu uzagukuraho. 23 Kandi uwo munsi ntacyo uzambaza. Ndakubwira nkomeje ko icyo uzasaba Data mu izina ryanjye, azaguha. 24 Kugeza ubu ntacyo wigeze usaba mu izina ryanjye: saba, uzahabwa, kugira ngo umunezero wawe wuzuye. 25 Ibyo byose nabibabwiye mu migani, ariko igihe kirageze, sinzongera kuvugana nawe mu migani, ariko nzakwereka neza Data. 26 Uwo munsi uzambaze mu izina ryanjye, kandi sinakubwiye ko nzagusengera Data: 27 Kuko Data ubwe agukunda, kuko wankunze, ukizera ko navuye ku Mana. 28 Navuye kuri Data, kandi naje mu isi: na none, mvuye ku isi, njya kwa Data. 29 Abigishwa be baramubwira bati: “Noneho uravuga neza, kandi nta mugani uvuga. 30 Noneho tuzi neza ko uzi byose, kandi ntukeneye ko hagira umuntu ubabaza: kubwibyo twizera ko wavuye ku Mana. 31 Yesu arabasubiza ati: " Ubu urizera? 32 Dore, igihe kirageze, yego, igihe kirageze, kugira ngo mutatanye, umuntu wese ku giti cye, kandi azansiga jyenyine, ariko sindi jyenyine, kuko Data ari kumwe nanjye. 33 Ibyo byose nabibabwiye kugira ngo mugire amahoro muri njye. Mw'isi muzagira amakuba, ariko nimwishime; Natsinze isi.
1 Aya magambo yavuze Yesu, yubura amaso yerekeza mu ijuru, ati: Data, igihe kirageze; uhimbaze Umwana wawe, kugira ngo Umwana wawe nawe aguhe icyubahiro: 2 Nkuko wamuhaye imbaraga kubantu bose, kugirango aha ubuzima bw'iteka kubantu bose wamuhaye. 3 Kandi ubu ni bwo bugingo buhoraho, kugira ngo bakumenye Imana yonyine y'ukuri, na Yesu Kristo, uwo wohereje. 4 Nakubashye ku isi: Ndangije umurimo wampaye gukora. 5 Noneho Data, mpimbaza icyubahiro cyawe ubwawe n'icyubahiro nagize nawe mbere yuko isi ibaho. 6 Neretse izina ryawe abantu wampaye ku isi: bari abawe, urampa; kandi bakomeje ijambo ryawe. 7 Noneho bamenye ko ibyo wampaye byose ari ibyawe. 8 Kuko nabahaye amagambo wampaye; kandi barabakiriye, kandi bazi neza ko navuye muri wewe, kandi bizera ko wanyohereje. 9 Ndabasengera: Sinsabira isi, ahubwo ndabasabira ibyo mwampaye; kuko ari abawe. 10 Kandi ibyanjye byose ni ibyawe, ibyawe ni ibyanjye; kandi nahawe icyubahiro muri bo. 11 Noneho sinkiri mu isi, ariko aba bari mu isi, kandi ndaje aho uri. Data wera, komeza izina ryawe abo wampaye, kugira ngo babe umwe, nkatwe. 12 Igihe nari kumwe na bo ku isi, nabashyize mu izina ryawe: abo wampaye narabitse, kandi nta n'umwe muri bo wabuze, ahubwo ni umwana w'irimbuka; kugira ngo ibyanditswe bisohore. 13 Noneho ndaje aho uri; kandi ibyo bintu mvuga mwisi, kugirango umunezero wanjye ube wuzuye muri bo. 14 Nabahaye ijambo ryawe; kandi isi yarabanze, kuko atari iy'isi, nk'uko ntari uw'isi. 15 Ntabwo nsenga ngo ubakure ku isi, ahubwo ubasabe kubarinda ikibi. 16 Ntabwo ari ab'isi, nk'uko ntari uw'isi. 17 Uweze binyuze mu kuri kwawe: ijambo ryawe ni ukuri. 18 Nkuko wanyohereje mu isi, ni ko nabatumye mu isi. 19 Ku bwanjye, niyejeje, kugira ngo na bo bejejwe n'ukuri. 20 Ntabwo nsengera abo bonyine, ahubwo nzabasabira abanyemera binyuze mu ijambo ryabo; 21 Kugira ngo bose babe umwe; nkawe, Data, uri muri njye, nanjye ndi muri wowe, kugira ngo nabo babe umwe muri twe, kugira ngo isi yizere ko wanyohereje. 22 Kandi icyubahiro wampaye ndabahaye; kugirango babe umwe, nubwo turi bamwe: 23 Ndi muri bo, nawe muri njye, kugira ngo batungwe muri umwe; Kugira ngo isi imenye ko wanyohereje, kandi ko wabakunze nk'uko wankunze. 24 Data, ndashaka ko na bo wampaye, babana nanjye aho ndi; Kugira ngo babone icyubahiro cyanjye wampaye, kuko wankunze mbere yuko isi iremwa. 25 Data, umukiranutsi, isi ntiyakumenye, ariko ndakuzi, kandi abo bamenye ko wanyohereje. 26 Nabamenyesheje izina ryawe, kandi nzabamenyesha, kugira ngo urukundo wankunze ruzabe muri bo, nanjye muri bo.
73
YOHANA
UMUTWE WA 18
26 Umwe mu bagaragu b'umutambyi mukuru, kubera ko yari mwene wabo Petero yaciye ugutwi, ati: Sinakubonye mu busitani turi kumwe? 27 Petero yongera guhakana: ako kanya inkoko. 28 Hanyuma bajyana Yesu bava i Kayifa bajya mu cyumba cy'urubanza, kandi hakiri kare; na bo ubwabo ntibinjira mu cyumba cy'urubanza, kugira ngo batanduzwa. ariko kugira ngo barye pasika. 29 Pilato arabasohoka, arababaza ati “Ni iki kirega uyu muntu? 30 Baramusubiza bati: "Iyo ataba umugizi wa nabi, ntitwari kumushikiriza." 31 Pilato arababwira ati “Mumujyane, kandi mumucire urubanza nk'uko amategeko yawe abiteganya. Abayahudi rero baramubwira bati: "Ntabwo byemewe ko umuntu yica umuntu:" 32 Kugira ngo ijambo rya Yesu risohozwe, ibyo yavuze, bisobanura urupfu agomba gupfa. 33 Pilato yongera kwinjira mu cyumba cy'urubanza, ahamagara Yesu, aramubaza ati 'uri Umwami w'Abayahudi? 34 Yesu aramusubiza ati: Wowe uvuze iki kintu cyawe, cyangwa abandi barabikubwiye? 35 Pilato aramusubiza ati: Ndi Umuyahudi? Igihugu cyawe n'abatambyi bakuru barampaye, wakoze iki? 36 Yesu aramusubiza ati: " Ubwami bwanjye ntabwo ari ubw'iyi si: iyaba ubwami bwanjye bwaba ubw'iyi si, ni bwo abagaragu banjye barwanaga kugira ngo ntashyikirizwa Abayahudi, ariko ubu ubwami bwanjye ntabwo buva aha. 37 Pilato aramubwira ati: "Noneho uri umwami?" Yesu aramusubiza ati: Uravuze ko ndi umwami. Ni yo mpamvu navutse, kandi ni yo mpamvu naje mu isi, kugira ngo mpamye ukuri. Umuntu wese uri mu kuri yumva ijwi ryanjye. 38 Pilato aramubwira ati: Ukuri ni iki? Amaze kuvuga atyo, asubira mu Bayahudi, arababwira ati: "Nta kosa namusanzeho." 39 Ariko mufite umugenzo wo kubarekurira umwe kuri pasika: none murashaka kubarekurira Umwami w'Abayahudi? 40 Bongera kurira, bati: "Ntabwo ari uyu, ahubwo ni Baraba." Noneho Barababa yari igisambo.
1 Yesu amaze kuvuga ayo magambo, asohokana n'abigishwa be hejuru y'umugezi wa Cedroni, ahari ubusitani, yinjiramo n'abigishwa be. 2 Yuda na we wamuhemukiye, yari azi aho hantu, kuko Yesu yakundaga kujyayo n'abigishwa be. 3 Yuda amaze kwakira itsinda ry'abasirikare n'abasirikare bakuru b'abatambyi bakuru n'Abafarisayo, ajyayo afite amatara, amatara n'intwaro. 4 Yesu rero, azi ibintu byose bizamugwirira, arasohoka, arababwira ati ' Mushaka nde? 5 Baramusubiza, Yesu w'i Nazareti. Yesu arababwira ati: "Ndi we." Yuda na we wamuhemukiye, ahagararana na bo. 6 Akimara kubabwira ati “Ndi we, basubira inyuma, bagwa hasi. 7 Hanyuma yongera kubabaza ati: " Urashaka nde?" Baravuga bati: Yesu w'i Nazareti. 8 Yesu aramusubiza ati: Nababwiye ko ari we: niba rero munshaka, nimureke bagende: 9 Kugira ngo iryo jambo risohoze, yavuze ati: “ Ibyo wampaye nta na kimwe nabuze. 10 Simoni Petero afite inkota ayikuramo, akubita umugaragu mukuru, amutema ugutwi kw'iburyo. Umugaragu yitwaga Maliki. 11 Yesu abwira Petero ati: “ Shira inkota yawe mu rwubati, igikombe Data yampaye, sinzanywa? 12 Hanyuma itsinda, umutware, abatware b'Abayahudi bafata Yesu, baramuboha, 13 Banza amujyana kwa Annasi; kuko yari sebukwe wa Kayifa, wari umutambyi mukuru muri uwo mwaka. 14 Kayifa ni we wagiriye inama Abayahudi, ko byari byiza ko umuntu umwe apfira abantu. 15 Simoni Petero akurikira Yesu, undi mwigishwa na we akurikira: uwo mwigishwa yari azwi n'umutambyi mukuru, ajyana na Yesu mu ngoro y'umutambyi mukuru. 16 Ariko Petero ahagarara ku muryango hanze. Hanyuma asohoka uwo mwigishwa, wari uzwi n'umuherezabitambo mukuru, abwira uwakinze urugi, azana Petero. 17 Noneho wa mukobwa urinze Petero ati: "Nturi n'umwe mu bigishwa b'uyu mugabo?" Ati: Ntabwo ndi. 18 Abagaragu n'abasirikare bahagarara aho, bari bakoze umuriro w'amakara. kuko hari hakonje: nuko barashyuha, Petero ahagararana nabo, arashyuha. 19 Umutambyi mukuru abaza Yesu abigishwa be, n'inyigisho ze. 20 Yesu aramusubiza ati: Nabwiye isi yose; Nigeze kwigisha mu isinagogi, no mu rusengero, aho Abayahudi bahora bitabaza; kandi mu ibanga ntacyo navuze. 21 Kubera iki umbajije? mubaze abanyumvise, ibyo nababwiye: dore bazi ibyo navuze. 22 Amaze kuvuga atyo, umwe mu basirikare bari bahagaze aho yakubise Yesu ukuboko kwe, ati: "Urasubiza umutambyi mukuru?" 23 Yesu aramusubiza ati: " Niba naravuze ibibi, uhamya ibibi, ariko niba ari byiza, ni iki kunkubita?" 24 Annasi yari yamutumye guhambira Kayifa umutambyi mukuru. 25 Simoni Petero arahagarara, arashyuha. Baramubwira bati: "Nturi n'umwe mu bigishwa be?" Yarabihakanye, ati: "Ntabwo ndi.
UMUTWE WA 19 1 Pilato afata Yesu, aramukubita. 2 Abasirikare bambika ikamba ry'amahwa, bamushyira ku mutwe, bamwambika umwenda w'umuhengeri, 3 Ati: “Ndakuramutsa, mwami w'Abayahudi! bamukubita amaboko. 4 Pilato arongera arasohoka, arababwira ati “Dore ndamuzanye, kugira ngo mumenye ko nta kosa mbona. 5 Hanyuma Yesu arasohoka, yambaye ikamba ry'amahwa, n'umwenda w'umuhengeri. Pilato arababwira ati “Dore uwo mugabo! 6 Abatambyi bakuru rero n'abasirikare bamubonye, barangurura ijwi bati: “Mubambe, ubambe ku musaraba.” Pilato arababwira ati: "Mumujyane, mubambe ku musaraba, kuko nta kosa mbona muri we." 7 Abayahudi baramusubiza bati: "Dufite amategeko, kandi amategeko yacu agomba gupfa, kuko yigize Umwana w'Imana."
74
YOHANA
8 Pilato yumvise ayo magambo, agira ubwoba bwinshi; 9 Arongera yinjira mu cyumba cy'urubanza, abwira Yesu ati: Uri he? Ariko Yesu nta gisubizo yatanze. 10 Pilato aramubwira ati: "Ntumbwire?" ntuzi ko mfite imbaraga zo kukubamba, kandi mfite imbaraga zo kukurekura? 11 Yesu aramusubiza ati: " Nta bubasha washobora kundwanya na gato, keretse ubihawe kuva hejuru, ni cyo cyatumye unkiza ufite icyaha gikomeye. 12 Kuva icyo gihe, Pilato ashaka kumurekura, ariko Abayahudi barataka bati: “Uramutse urekuye uyu muntu, ntuba inshuti ya Kayisari. Umuntu wese wigira umwami aba avuganye na Kayisari. 13 Pilato yumvise ayo magambo, asohora Yesu, yicara ku ntebe y'urubanza ahantu hitwa Pavement, ariko mu giheburayo, Gabbatha. 14 Nibwo hategurwa Pasika, nko mu isaha ya gatandatu, abwira Abayahudi ati: Dore Umwami wawe! 15 Ariko barataka bati: “Nimumureho, mumureke, mumubambane.” Pilato arababwira ati: "Nzabamba Umwami wawe?" Abatambyi bakuru baramusubiza bati: Nta mwami dufite uretse Kayisari. 16 Aca amushikiriza rero kugira ngo abambwe. Bajyana Yesu, baramujyana. 17 Yikoreye umusaraba we asohoka ahantu hitwa igihanga, cyitwa mu giheburayo Golgota: 18 Aho bamubambye ku musaraba, abandi babiri hamwe na we, ku mpande zombi, na Yesu hagati. 19 Pilato yandika umutwe, awushyira ku musaraba. Kandi ibyanditswe byari, YESU WA NAZARETE UMWAMI W'ABAYAHUDI. 20 Iri zina ryasomye benshi mu Bayahudi: kuko aho Yesu yabambwe yari yegereye umujyi: kandi cyanditswe mu giheburayo, no mu kigereki, no mu kilatini. 21 Abatambyi bakuru b'Abayahudi babwira Pilato bati: 'Ntiwandike, Umwami w'Abayahudi; ariko ko yavuze ati: Ndi Umwami w'Abayahudi. 22 Pilato aramusubiza ati 'Ibyo nanditse nanditse. 23 Abasirikare bamaze kubamba Yesu, bafata imyenda ye, bakora ibice bine, buri musirikare abigiramo uruhare; kandi n'ikote rye: ubu ikoti yari idafite ikidodo, ikozwe kuva hejuru hose. 24 Baravuga rero bati: "Ntitukagitange, ahubwo tunganyirize ubufindo uwo ari we: kugira ngo ibyanditswe bisohore, bivuga ngo:" Bagabanije imyambaro yanjye muri bo, kandi imyambaro yanjye bagabana ubufindo. " Ibyo bintu rero abasirikare barabikoze. 25 Noneho hari hahagaze ku musaraba wa nyina nyina, na mushiki wa nyina, Mariya muka Kleofa na Mariya Magadalena. 26 Yesu abonye nyina, n'umwigishwa bahagaze iruhande, uwo yakundaga, abwira nyina ati: “ Mugore, dore umuhungu wawe! 27 Hanyuma abwira umwigishwa ati: Dore nyoko! Kuva kuri iyo saha, uwo mwigishwa amujyana iwe. 28 Nyuma y'ibyo, Yesu azi ko ibintu byose byarangiye, kugira ngo ibyanditswe bisohore, ati: Mfite inyota. 29 Hashyizweho icyombo cyuzuye vinegere, nuko buzuza umuzingo wa vinegere, babishyira kuri hysopi, babishyira mu kanwa. 30 Yesu rero amaze kubona vinegere, aravuga ati: Birarangiye , arunama, atanga umuzimu.
31 Abayahudi rero, kubera ko byari imyiteguro, kugira ngo imibiri itaguma ku musaraba ku munsi w'isabato, (kuko uwo munsi w'isabato wari umunsi ukomeye,) basaba Pilato ngo amaguru yabo avunike, kandi babe. yakuweho. 32 Hanyuma haza abasirikare, bamenagura amaguru ya mbere, n'ayandi yabambwe hamwe na we. 33 Bageze kwa Yesu, basanga yapfuye, ntibamuvuna amaguru: 34 Ariko umwe mu basirikare afite icumu amucumita mu rubavu, ahita asohoka amaraso n'amazi. 35 Kandi uwabibonye ari ubusa, kandi ibyo yanditse ni ukuri, kandi azi ko avuga ukuri, kugira ngo mwizere. 36 Kuberako ibyo byakozwe, kugirango ibyanditswe byuzuzwe, Amagufwa ye ntazavunika. 37 Na none ikindi cyanditswe kivuga ngo: Bazareba uwo batoboye. 38 Nyuma y'ibyo, Yozefu w'i Arimataya, kubera ko yari umwigishwa wa Yesu, ariko kubera rwihishwa kubera gutinya Abayahudi, yinginga Pilato ngo akure umurambo wa Yesu, Pilato aramuha. Yaje rero, afata umurambo wa Yesu. 39 Haza kandi Nikodemu, waje kwa Yesu bwa mbere nijoro, azana uruvange rwa mira na alo, rufite ibiro ijana. 40 Hanyuma bajyana umurambo wa Yesu, awukomeretsa imyenda y'ibitare hamwe n'ibirungo, nk'uko Abayahudi babishyingura. 41 Noneho aho yabambwe hari ubusitani; no mu busitani imva nshya, itarigeze ishyirwaho umuntu. 42 Bashyira Yesu rero kubera umunsi w'Abayahudi bitegura; kuko imva yari yegereje. UMUTWE WA 20 1 Umunsi wambere wicyumweru uza Mariya Magadalena kare kare, bwije, kugera ku mva, abona ibuye ryakuwe mu mva. 2 Hanyuma ariruka, asanga Simoni Petero, n'undi mwigishwa Yesu yakundaga, arababwira ati: "Bakuye Uwiteka mu mva, ntituzi aho bamushyize." 3 Petero arasohoka, n'undi mwigishwa, baza ku mva. 4 Bariruka bombi hamwe, undi mwigishwa arusha Petero, baza ku mva. 5 Arunama, aritegereza, abona imyenda y'ibitare aryamye; ariko ntiyinjira. 6 Simoni Petero araza amukurikira, yinjira mu mva, abona imyenda y'ibitare iryamye, 7 Igitambaro cyari hafi y’umutwe we, ntabwo aryamye yambaye imyenda y'ibitare, ahubwo yizingiye hamwe ahantu honyine. 8 Hanyuma yinjira muri uwo mwigishwa, waje mbere ku mva, arabibona, arizera. 9 Ntibari bazi ibyanditswe, ko agomba kuzuka mu bapfuye. 10 Abigishwa bongera gusubira mu rugo rwabo. 11 Ariko Mariya ahagarara hanze y’imva arira, ararira, arunama, yitegereza imva, 12 Abona abamarayika babiri bicaye bera, umwe ku mutwe, undi ku birenge, aho umurambo wa Yesu wari uryamye. 13 Baramubaza bati: “Mugore, kubera iki urira? Arababwira ati: “Kubera ko bakuyeho Umwami wanjye, kandi sinzi aho bamushyize. 14 Amaze kuvuga atyo, arahindukira, abona Yesu ahagaze, ntiyamenya ko ari Yesu.
75
YOHANA
15 Yesu aramubwira ati: “ Mugore, kubera iki urira? Urashaka nde? Yibwira ko ari umurimyi, aramubwira ati: Databuja, niba waramubyaye rero, mbwira aho wamushyize, nanjye ndamujyana. 16 Yesu aramubwira ati: Mariya. Arahindukira, aramubwira ati: Rabboni; ni ukuvuga, Mwigisha. 17 Yesu aramubwira ati: " Ntunkoreho; kuko ntarazamuka kwa Data: ahubwo jya kuri barumuna banjye, mubabwire nti: Nzamutse kwa Data na So; n'Imana yanjye, n'Imana yawe. 18 Mariya Magadalena araza abwira abigishwa ko yabonye Umwami, kandi ko yamubwiye ibyo. 19 Uwo munsi nyine nimugoroba, uba umunsi wa mbere w'icyumweru, imiryango ikinze aho abigishwa bari bateraniye kubera gutinya Abayahudi, Yesu araza ahagarara hagati, arababwira ati: “ Mugire amahoro.” 20 Amaze kuvuga atyo, abereka amaboko n'uruhande rwe. Abigishwa barishima, babonye Umwami. 21 Yesu yongera kubabwira ati: “ Mugire amahoro, nk'uko Data yanyohereje, nanjye ndabatumye. 22 Amaze kuvuga atyo, arabahumeka, arababwira ati: " Nimwakire Umwuka Wera:" 23 Umuntu wese wakoze ibyaha, urabiboherereza; kandi uwagumanye ibyaha byose, arabigumana. 24 Ariko Tomasi, umwe muri cumi na babiri, witwaga Didymus, ntiyari kumwe na bo igihe Yesu yazaga. 25 Abandi bigishwa rero baramubwira bati: "Twabonye Uwiteka." Ariko arababwira ati: "keretse nzabona mu biganza bye icapiro ry'imisumari, ngashyira urutoki rwanjye mu icapiro ry'imisumari, maze ntera ikiganza mu rubavu, sinzizera." 26 Nyuma y'iminsi umunani, abigishwa be binjira muri bo, na Tomasi ari kumwe na bo. Hanyuma haza Yesu, imiryango irakingwa, bahagarara hagati, baravuga bati: “ Mugire amahoro.” 27 Hanyuma abwira Tomasi ati: “ Shikira hano urutoki rwawe, dore amaboko yanjye; kandi ugere hano ukuboko kwawe, ujugunye mu ruhande rwanjye: ntukabe umwizerwa, ahubwo wizere. 28 Tomasi aramusubiza ati: "Mwami wanjye n'Imana yanjye." 29 Yesu aramubwira ati: Tomasi, kuko wambonye, wizeye: hahirwa abatabonye, ariko bakizera. 30 Kandi ibindi bimenyetso byinshi Yesu yabikoze imbere y'abigishwa be, bitanditswe muri iki gitabo: 31 Ariko ibi byanditswe, kugira ngo mwizere ko Yesu ari Kristo, Umwana w'Imana; kandi kugirango wizere uzagira ubuzima binyuze mwizina rye.
5 Yesu arababwira ati: “ Bana, mufite inyama? Baramusubiza, Oya. 6 Arababwira ati: “ Fata urushundura iburyo bw'ubwato, urahasanga. Bajugunye rero, none ntibashoboye kuyishushanya kubwinshi bwamafi. 7 Ni cyo cyatumye uwo mwigishwa Yesu yakundaga abwira Petero ati: Ni Umwami. Simoni Petero yumvise ko ari Uhoraho, amukenyera umwitero w'abarobyi, (kuko yari yambaye ubusa), yikubita mu nyanja. 8 Abandi bigishwa baza mu bwato buto; (kuko batari kure yubutaka, ariko nkuburebure bwa metero magana abiri,) bakurura inshundura amafi. 9 Bakimara kugera ku butaka, babonamo umuriro w'amakara, amafi ayashyiramo, n'umugati. 10 Yesu arababwira ati: "Zana amafi mwafashe." 11 Simoni Petero arazamuka, akuramo inshundura ku butaka bwuzuye amafi manini, ijana na mirongo itanu na batatu: kandi bose bari benshi cyane, ariko urushundura ntirucika. 12 Yesu arababwira ati: “ Nimuze musangire. Kandi nta n'umwe mu bigishwa watinyutse kumubaza ati “Uri nde? kumenya ko ari Uwiteka. 13 Yesu araza, afata imigati, arabaha, amafi na yo. 14 Ubu ni ubwa gatatu Yesu yiyereka abigishwa be, amaze kuzuka mu bapfuye. 15 Bamaze kurya, Yesu abwira Simoni Petero, Simoni, mwene Yonasi, urankunda kuruta aba? Aramubwira ati: Yego, Mwami; uzi ko ngukunda. Aramubwira ati: “ Gaburira abana b'intama zanjye. 16 Arongera aramubwira ati: " Simoni, mwene Yonasi, urankunda?" Aramubwira ati: Yego, Mwami; uzi ko ngukunda. Aramubwira ati: " Kugaburira intama zanjye." 17 Aramubwira ati: " Simoni, mwene Yonasi, urankunda?" Petero arababara kuko yamubwiye ubwa gatatu ati: Urankunda? Aramubwira ati: "Mwami, uzi byose; uzi ko ngukunda. Yesu aramubwira ati: " Kugaburira intama zanjye." 18 Ni ukuri, ni ukuri, ndakubwira yuko ukiri muto, wikenyera, ukagenda aho ushaka, ariko nimara gusaza, uzarambura amaboko, undi azakubohesha, akujyane aho uzajyana hose. ntibishaka. 19 Aya magambo yavuze, asobanura urupfu agomba guhimbaza Imana. Amaze kuvuga atyo, aramubwira ati: Nkurikira. 20 Petero arahindukira, abona umwigishwa Yesu yakundaga gukurikira; ninde wishingikirije ku gituza cye nimugoroba, ati: Mwami, ninde uguhemukira? 21 Petero amubonye abwira Yesu, Mwami, kandi uyu muntu azakora iki? 22 Yesu aramubwira ati: " Niba nshaka ko atinda kugeza igihe nzazira, ibyo ni ibiki?" Nkurikira. 23 Hanyuma abwira abavandimwe mu mahanga, ngo uwo mwigishwa ntagomba gupfa, ariko Yesu ntiyamubwira ati 'Ntazapfa; ariko, Niba nshaka ko atinda kugeza igihe nzazira, ibyo ni ibiki kuri wewe? 24 Uyu ni we mwigishwa ahamya ibyo bintu, kandi yanditse ibi: kandi tuzi ko ubuhamya bwe ari ukuri. 25 Kandi hariho n'ibindi bintu byinshi Yesu yakoze, aribyo, niba bigomba kwandikwa buriwese, ndatekereza ko n'isi ubwayo idashobora kubamo ibitabo bigomba kwandikwa. Amen.
UMUTWE WA 21 1 Nyuma y'ibyo, Yesu yongeye kwiyereka abigishwa ku nyanja ya Tiberiya; kandi kuri ubwo bwenge yerekanye ubwe. 2 Simoni Petero na Tomasi bitwa Didimusi, na Natanayeli w'i Kanani i Galilaya, n'abahungu ba Zebedayo, n'abandi bigishwa be babiri. 3 Simoni Petero arababwira ati: Ngiye kuroba. Baramubwira bati: Natwe tujyana nawe. Barasohoka, binjira mu bwato ako kanya; muri iryo joro ntacyo bafashe. 4 Bukeye bwaho, Yesu ahagarara ku nkombe, ariko abigishwa ntibamenya ko ari Yesu.
76
Ibyakozwe n'Intumwa
20 Erega byanditswe mu gitabo cya Zaburi, "Aho atuye habe ubutayu, kandi ntihazagire umuntu ubamo. Umwepiskopi we areke undi afate." 21 Ni cyo cyatumye muri abo bagabo batuherekeza igihe cyose Umwami Yesu yinjiye muri twe, 22 Guhera ku mubatizo wa Yohana, kugeza uwo munsi yakuwe muri twe, hagomba kubaho umuntu utubera umuhamya w'izuka rye. 23 Bashyiraho babiri, Yozefu yita Barusaba, witwaga Yusito na Matiyasi. 24 Barasenga, baravuga bati: “Uhoraho, uzi imitima y'abantu bose, werekane niba muri abo bombi wahisemo, 25 Kugira ngo agire uruhare muri uyu murimo n'intumwa, aho Yuda yaguye kubera ibicumuro, kugira ngo ajye iwe. 26 Batanga ubufindo bwabo. ubufindo bugwa kuri Matiyasi; kandi yabazwe n'intumwa cumi n'umwe.
UMUTWE WA 1 1 Igitabo cya mbere nakoze, yewe Tewofili, mubyo Yesu yatangiye gukora no kwigisha, 2 Kugeza ku munsi yajyanywemo, nyuma yaho abikesheje Umwuka Wera yahaye amategeko intumwa yari yaratoranije: 3 Uwo na we yerekanye ko ari muzima nyuma y'ishyaka rye n'ibimenyetso byinshi bidashidikanywaho, ababona iminsi mirongo ine, kandi avuga ku byerekeye ubwami bw'Imana: 4 Bateraniye hamwe na bo, abategeka ko batava i Yeruzalemu, ahubwo bagategereza isezerano rya Data, nk'uko we abivuga . 5 Kuko Yohana yabatijwe n'amazi; ariko muzabatizwa n'Umwuka Wera mu minsi itari mike. 6 Bateraniye hamwe rero, baramubaza bati: “Mwami, icyo gihe urashaka kongera kugarura ubwami muri Isiraheli? 7 Arababwira ati: " Ntabwo ariwowe kumenya ibihe cyangwa ibihe, Data yashyize mu bubasha bwe." 8 Ariko muzabona imbaraga, nyuma yuko Umwuka Wera aza kuri mwebwe, kandi muzambera abahamya i Yeruzalemu, muri Yudaya yose, no muri Samariya, ndetse no ku mpera y'isi. 9 Amaze kuvuga ibyo, babibonye, arajyanwa; n'igicu kimwakira mu maso yabo. 10 Mu gihe bareba bashikamye berekeza mu ijuru, azamuka, basanga abagabo babiri bahagaze iruhande bambaye imyenda yera; 11 Ninde wavuze ati: Yemwe bantu b'i Galilaya, ni iki gitumye mwitegereza mwijuru? uyu Yesu umwe, yakuwe muri wewe akaja mwijuru, azaza rero nkuko wamubonye aja mwijuru. 12 Hanyuma basubira i Yeruzalemu bava ku musozi witwa Olivet, uri i Yerusalemu urugendo rw'umunsi w'isabato. 13 Binjiye, barazamuka bajya mu cyumba cyo hejuru, aho Petero na Yakobo, na Yohani, na Andereya, Filipo, na Tomasi, Bartholome, na Matayo, Yakobo mwene Alfae na Simoni Zelote, na Yuda umuvandimwe wa Yakobo. 14 Ibyo byose byakomereje ku isengesho no kwinginga, hamwe n'abagore, na Mariya nyina wa Yesu, na barumuna be. 15 Muri iyo minsi, Petero arahaguruka hagati y'abigishwa, aravuga ati: (umubare w'amazina hamwe wari hafi ijana na makumyabiri,) 16 Bavandimwe, iki cyanditswe kigomba kuba cyarasohoye, Umwuka Wera akoresheje umunwa wa Dawidi yabivuze mbere yerekeye Yuda, wayoboraga abajyanye Yesu. 17 Kubara yari kumwe natwe, kandi yari yarabonye igice c'umurimo. 18 Uyu mugabo agura umurima uhembwa ibicumuro; agwa umutwe, araturika hagati, amara ye yose arasohoka. 19 Abari i Yeruzalemu bose bari babizi. kuberako uwo murima witwa mu rurimi rwabo rukwiye, Aceldama, ni ukuvuga, Umurima wamaraso.
UMUTWE WA 2 1 Umunsi wa pentekote ugeze, bose bahuriza hamwe ahantu hamwe. 2 Mu buryo butunguranye, humvikanye ijwi rivuye mu ijuru rimeze nk'umuyaga uhuha cyane, ryuzura inzu yose bari bicaye. 3 Babagaragariza indimi zimeze nk'umuriro, maze yicara kuri buri wese. 4 Bose buzura Umwuka Wera, batangira kuvuga izindi ndimi, nk'uko Umwuka yabahaye. 5 Kandi i Yeruzalemu hari Abayahudi, abantu bubahaga Imana, mu mahanga yose munsi y'ijuru. 6 Ibyo bimaze kuvugwa mu mahanga, rubanda baraterana, barumirwa, kuko abantu bose bumvise bavuga mu rurimi rwe. 7 Bose baratangara baratangara, barabwirana bati: "Dore abo bose si Abanyagalilaya? 8 Kandi twumva dute abantu bose mu rurimi rwacu, aho twavukiye? 9 Abaparitiya, Abamedi, na Elamite, n'abatuye muri Mezopotamiya, no muri Yudaya, na Kapadokiya, i Ponto, no muri Aziya, 10 Firugiya, na Pamfiliya, mu Misiri, no mu bice bya Libiya hafi ya Cyrene, n'abanyamahanga b'i Roma, Abayahudi n'abahindukiriye idini, 11 Cretes n'Abarabu, twumva bavuga mu ndimi zacu imirimo itangaje y'Imana. 12 Bose baratangara, bashidikanya, babwirana bati: “Ibi bivuze iki? 13 Abandi basebya bati: "Aba bagabo buzuye divayi nshya. 14 Ariko Petero, ahagaze hamwe na cumi n'umwe, arangurura ijwi, arababwira ati: “Yemwe bantu b'Abayuda, ndetse n'ababa i Yeruzalemu mwese muzabimenye, nimwumve amagambo yanjye: 15 Erega abo ntibasinze, nk'uko ubitekereza, kuko ari isaha ya gatatu y'umunsi. 16 Ariko ibi ni byo byavuzwe n'umuhanuzi Yoweli; 17 Kandi mu minsi y'imperuka, ni ko Imana ivuga, nzasuka mu mwuka wanjye ku bantu bose: abahungu bawe n'abakobwa bawe bazahanura, abasore bawe bazerekwa, kandi abasaza bawe barota inzozi. : 18 Kandi ku bagaragu banjye no ku baja banjye nzasuka muri iyo minsi y'Umwuka wanjye; kandi bazahanura:
77
Ibyakozwe n'Intumwa
19 Nzokwerekana ibitangaza mwijuru hejuru, n'ibimenyetso biri mwisi munsi; maraso, n'umuriro, n'umwuka w'umwotsi: 20 Izuba rizahinduka umwijima, ukwezi guhinduka amaraso, mbere yuko uwo munsi ukomeye kandi w'ingenzi wa Nyagasani uza: 21 Kandi umuntu wese uzambaza izina rya Nyagasani azakizwa. 22 Yemwe bantu ba Isiraheli, nimwumve aya magambo; Yesu w'i Nazareti, umuntu wemejwe n'Imana muri mwe n'ibitangaza, ibitangaza n'ibimenyetso, ibyo Imana yabikoze hagati muri mwe, nk'uko nawe mubizi: 23 We, yakijijwe n'inama zifatika no kumenya Imana mbere, warafashe, n'amaboko mabi yabambwe ku musaraba kandi aricwa: 24 Uwo Imana yazuye, imaze gukuraho ububabare bw'urupfu, kuko bitashobokaga ko ayifata. 25 Kuko Dawidi amuvugaho, Nabonye Uhoraho buri gihe imbere yanjye, kuko ari iburyo bwanjye kugira ngo ntanyeganyezwa. 26 Ni cyo cyatumye umutima wanjye wishima, ururimi rwanjye rukishima; Byongeye kandi, umubiri wanjye uzaruhuka mu byiringiro: 27 Kuberako utazasiga ubugingo bwanjye ikuzimu, kandi ntuzemererwa na Nyirubutagatifu ngo abone ruswa. 28 Wanyeretse inzira z'ubuzima; Uzampa umunezero wuzuye mu maso hawe. 29 Bavandimwe, reka mbabwire nta buntu ibya sekuruza w'imiryango Dawidi, ko yapfuye kandi ko yashyinguwe, kandi imva ye iri kumwe natwe kugeza na n'ubu. 30 Ni cyo cyatumye aba umuhanuzi, kandi azi ko Imana yarahiye indahiro, ko imbuto z'urukenyerero rwe, nk'uko umubiri ubyara, yazura Kristo ngo yicare ku ntebe ye y'ubwami; 31 Yabibonye mbere yo kuvuga izuka rya Kristo, ko ubugingo bwe butasigaye ikuzimu, cyangwa umubiri we ntiwabonye ruswa. 32 Uyu Yesu yazuye Imana, twese turi abahamya. 33 Ni cyo cyatumye ashyirwa mu kuboko kw'iburyo kw'Imana, kandi amaze kwakira Data isezerano ry'Umwuka Wera, yabisohoye ibyo ubona kandi ubyumva. 34 Kuko Dawidi atazamutse mu ijuru, ariko aribwira ati: Uwiteka abwira Umwami wanjye ati: Icara iburyo bwanjye, 35 Kugeza igihe nzaguhindura abanzi bawe ikirenge cyawe. 36 Noneho rero, umuryango wose wa Isiraheli umenyeshe udashidikanya, ko Imana yaremye Yesu umwe, uwo wabambye ku Mwami na Kristo. 37 Bamaze kubyumva, bararakara mu mutima, babwira Petero n'intumwa zose, Bavandimwe, dukore iki? 38 Petero arababwira ati: Ihane, mubatizwe buri wese muri mwe mu izina rya Yesu Kristo kugira ngo ababarirwe ibyaha, muzakira impano y'Umwuka Wera. 39 Kuko isezerano ari iryanyu, ku bana banyu, no ku bari kure bose, nk'uko Uwiteka Imana yacu izahamagara. 40 Kandi n'andi magambo menshi yarahamije kandi arakangurira, ati: 'Ikize muri iki gisekuru. 41 Abakira ijambo rye bishimye barabatizwa, uwo munsi hiyongeraho abantu bagera ku bihumbi bitatu. 42 Bakomeza gushikama mu nyigisho z'intumwa no gusabana, no kumanyura imigati, no gusenga. 43 Kandi ubwoba bugera kuri buri muntu, kandi intumwa n'ibitangaza byinshi byakozwe n'intumwa.
44 Kandi abizera bose bari hamwe, kandi bahuje byose; 45 Bagurisha ibyo batunze n'ibicuruzwa byabo, babigabana abantu bose, nk'uko buri muntu yari abikeneye. 46 Bakomeza buri munsi mu rusengero rumwe, bamanyura imigati ku nzu n'inzu, barya inyama zabo bishimye kandi bafite umutima umwe, 47 Himbaza Imana, kandi utoneshe abantu bose. Kandi Uwiteka yongereye mu itorero buri munsi nkuko bikwiye gukizwa. UMUTWE WA 3 1 Petero na Yohana barazamuka bajya mu rusengero ku isaha yo gusenga, babaye isaha ya cyenda. 2 Umuntu umwe acumbagira kuva mu nda ya nyina baramutwara, babashyira buri munsi ku irembo ry'urusengero rwitwa Bwiza, kugira ngo basabe imfashanyo zinjiye mu rusengero; 3 Ninde wabonye Petero na Yohana bagiye kwinjira mu rusengero basabye imfashanyo. 4 Petero amuhanze amaso Yohana, ati: "Reba." 5 Arabitaho, yiteze ko hari icyo azakira. 6 Petero ati: "Nta feza na zahabu mfite; ariko nkibyo naguhaye: Mw'izina rya Yesu Kristo w'i Nazareti haguruka ugende. 7 Amufata ukuboko kw'iburyo, aramuterura, ako kanya ibirenge n'amagufwa y'amaguru. 8 Arasimbuka arahagarara, aragenda, yinjira muri bo mu rusengero, agenda, asimbuka, asingiza Imana. 9 Abantu bose bamubona agenda kandi asingiza Imana: 10 Bamenya ko ari we wicaye ku bw'imfashanyo ku irembo ryiza ry'urusengero, maze batangara kandi batangazwa n'ibyamubayeho. 11 Igihe ikirema cyakize gifata Petero na Yohana, abantu bose birukira kuri bo mu rubaraza rwitwa Salomo, baribaza cyane. 12 Petero abibonye, asubiza abantu ati: “Yemwe Bisiraheli, ni iki gitumye mutangazwa? cyangwa ni ukubera iki utureba cyane, nkaho kubwimbaraga zacu cyangwa kwera kwacu twagize uyu mugabo kugenda? 13 Imana ya Aburahamu, na Isaka, na Yakobo, Imana ya ba sogokuruza, yahesheje Umwana we Yesu; uwo mwatanze, ukamuhakana imbere ya Pilato, igihe yiyemeza kumurekura. 14 Ariko mwahakanye Uwera n'Umutabera, kandi mwifuza ko mwabiha. 15 Yica Umuganwa w'ubuzima, uwo Imana yazuye mu bapfuye; aho turi abahamya. 16 Kandi izina rye kubwo kwizera izina rye ryatumye uyu muntu akomera, uwo mubona kandi muzi: yego, kwizera kuri we kwamuhaye ubwo bwiza bwuzuye imbere yawe mwese. 17 None rero, bavandimwe, nasanze mubikoranye ubujiji, nk'uko abategetsi banyu babigenje. 18 Ariko ibyo bintu Imana yari yarigaragaje mu kanwa k'abahanuzi bayo bose, kugira ngo Kristo ababare, yarabisohoje. 19 Nimwihane rero, muhinduke, kugira ngo ibyaha byanyu bihanagurwe, igihe ibihe byo guhumuriza bizava imbere y'Uwiteka; 20 Kandi azohereza Yesu Kristo, wababwiwe mbere:
78
Ibyakozwe n'Intumwa
21 Ijuru rigomba kwakira kugeza igihe cyo gusubiza ibintu byose, ibyo Imana yabivuze mu kanwa k'abahanuzi be bera bose kuva isi yatangira. 22 Kuko Mose yabwiye ba sekuruza ati: 'Uwiteka Imana yawe Uwiteka azaguhagurukira muri benewanyu, nkanjye; Muzamwumva muri byose ibyo azakubwira byose. 23 Kandi umuntu wese utazumva uwo muhanuzi, azarimburwa mu bantu. 24 Yego, n'abahanuzi bose ba Samweli n'ababakurikira, nk'uko benshi babivuze, na bo bahanuye iyi minsi. 25 Muri abana b'abahanuzi, n'isezerano Imana yagiranye na ba sogokuruza, ibwira Aburahamu, kandi mu rubyaro rwanyu, imiryango yose yo ku isi izahabwa imigisha. 26 Mana yawe ya mbere, amaze kuzura Umwana wayo Yesu, yamutumyeho ngo aguhe umugisha, mu guhindukiza buri wese muri mwe ibicumuro bye.
20 Kuberako ntidushobora kuvuga ibyo twabonye kandi twumvise. 21 Bamaze kubatera ubwoba rero, barabarekura, nta kintu babonye cyo kubahana, kubera abantu, kuko abantu bose bahimbazaga Imana ku bw'ibyakozwe. 22 Kuko uwo mugabo yari arengeje imyaka mirongo ine, uwo yerekanwe igitangaza cyo gukiza. 23 Bararekurwa, bajya iwabo, babwira ibyo abatambyi bakuru n'abakuru bababwiye byose. 24 Bumvise ibyo, bavugisha Imana ijwi rimwe, baravuga bati: "Mwami, uri Imana yaremye ijuru, isi, inyanja, n'ibiyirimo byose: 25 Ni nde mu kanwa ka mugaragu wawe Dawidi wavuze ati 'Kuki abanyamahanga barakaye, abantu bakibwira ubusa? 26 Abami b'isi barahaguruka, abategetsi bateranira hamwe kurwanya Uwiteka na Kristo we. 27 Kubanga koko okukola ku mwana wawe mutagatifu Yesu, wamuyasigira, Herode, na Ponsiyo Pilato, hamwe n'abanyamahanga, n'Abisiraheli, bateraniye hamwe, 28 Kuko gukora ikintu cyose ukuboko kwawe n'inama zawe byiyemeje mbere yo gukorwa. 29 Noneho rero, Mwami, reba iterabwoba ryabo, kandi uhe abagaragu bawe kugira ngo bavuge ijambo ryawe bashize amanga, 30 Kurambura ikiganza cyawe kugira ngo ukire; kandi ko ibimenyetso n'ibitangaza bishobora gukorwa mwizina ryumwana wawe wera Yesu. 31 Bamaze gusenga, aho hantu bahungabanye aho bateraniye hamwe; kandi bose buzuye Umwuka Wera, bavuga ijambo ry'Imana bashize amanga. 32 Kandi imbaga y'abizera bose yari iy'umutima umwe n'ubugingo bumwe: nta n'umwe muri bo wagombaga kuvuga ku bintu yari afite yari uwe; ariko bari bafite ibintu byose bahuriyeho. 33 Kandi n'imbaraga nyinshi zahaye intumwa ubuhamya bw'izuka ry'Umwami Yesu: kandi bose babagiriye ubuntu bwinshi. 34 Nta n'umwe muri bo wabuze, kuko abari bafite amasambu cyangwa amazu babigurishije, bakazana ibiciro by'ibintu byagurishijwe, 35 Abashyira ku birenge by'intumwa, bagabana buri wese uko yari akeneye. 36 Kandi Yose, witwaga intumwa yitwaga Barinaba, (bisobanurwa ngo: Umwana w'ihumure,) Umulewi n'igihugu cya Kupuro, 37 Afite isambu, arayigurisha, azana amafaranga, ayashyira ku birenge by'intumwa.
UMUTWE WA 4 1 Bakibwira abantu, abatambyi, umutware w'urusengero, n'Abasadukayo, barabageraho, 2 Kubabazwa nuko bigishije abantu, kandi babwiriza binyuze muri Yesu kuzuka mu bapfuye. 3 Barabarambikaho ibiganza, babishyira ku munsi ukurikira, kuko bwari bwije. 4 Nyamara benshi muri bo bumvise ijambo barizera; kandi umubare w'abagabo wari ibihumbi bitanu. 5 Bukeye bwaho, abatware babo, abakuru, abanditsi, 6 Annasi umutambyi mukuru, Kayifa, Yohana, na Alegizandere, ndetse n'abari mu muryango w'umuherezabitambo mukuru, bateranira i Yeruzalemu. 7 Bamaze kubashyira hagati, barabaza bati: “Wakoze iki, ni ubuhe bubasha, cyangwa ni irihe zina? 8 Petero yuzuye Umwuka Wera, arababwira ati: "Yemwe bategetsi b'abantu, n'abakuru ba Isiraheli," 9 Niba uyu munsi dusuzumwe ibikorwa byiza byakorewe umuntu udafite imbaraga, ni ubuhe buryo yakize; 10 Mumenye mwese, ndetse n'Abisiraheli bose, ko mwizina rya Yesu Kristo w'i Nazareti, uwo mwabambye, uwo Imana yazuye mu bapfuye, ndetse n'uyu muntu ahagarara hano imbere yawe yose. 11 Iri ni ryo buye ryubatswe kuri mwebwe abubatsi, rihinduka umutwe w'inguni. 12 Nta n'agakiza kari mu yandi, kuko nta rindi zina riri munsi y'ijuru ryatanzwe mu bantu, aho tugomba gukizwa. 13 Babonye ubutwari bwa Petero na Yohana, basanga ari abantu batize kandi batazi ubwenge, baratangara; nuko babamenya, ko babanye na Yesu. 14 Babona wa muntu wakize ahagaze hamwe na bo, nta cyo bari kubarwanya. 15 Bamaze kubategeka kuva mu nama, baraganira, 16 Bati: "Tugire dute abo bantu?" kuberako ibyo rwose igitangaza cyakozwe na bo bigaragarira ababa i Yerusalemu bose; kandi ntidushobora kubihakana. 17 Ariko ko bitakwirakwira mu bantu, reka tubakangishe bikabije, ko guhera ubu nta muntu n'umwe uvugana n'iri zina. 18 Barabahamagara, babategeka kutavuga na gato cyangwa kwigisha mu izina rya Yesu. 19 Ariko Petero na Yohana barabasubiza, barababwira bati: “Niba ari byiza imbere y'Imana kukwumva kuruta Imana, nimucire urubanza.
UMUTWE WA 5 1 Ariko umugabo umwe witwa Ananiya, hamwe n'umugore we Safira, bagurisha isambu, 2 Yagumanye igice cy'igiciro, umugore we na we arabihisha, azana igice runaka, abishyira ku birenge by'intumwa. 3 Ariko Petero ati: Ananiya, ni ukubera iki Satani yujuje umutima wawe kubeshya Umwuka Wera, no kugumana igice cy'igiciro cy'igihugu? 4 Mugihe cyagumyeho, nticyari icyawe? kandi imaze kugurishwa, ntabwo yari mububasha bwawe? Ni ukubera
79
Ibyakozwe n'Intumwa
iki watekereje iki kintu mu mutima wawe? Ntiwabeshye abantu, ahubwo wabeshye Imana. 5 Ananiya yumvise ayo magambo aragwa, areka umuzimu, maze abumva ibyo byose ubwoba bwinshi. 6 Abasore barahaguruka, baramukomeretsa, baramujyana, baramuhamba. 7 Hafi y'amasaha atatu, umugore we, atazi ibyakozwe, yinjiye. 8 Petero aramusubiza ati: Mbwira niba wagurishije igihugu cyane? Na we ati: Yego, kuri byinshi. 9 Petero aramubaza ati: “Bishoboka bite ko mwumvikanye ngo mugerageze Umwuka w'Uwiteka? dore ibirenge by'abashyinguye umugabo wawe biri ku muryango, bakagusohora. 10 Hanyuma yikubita hasi, ahita yikubita imbere y'ibirenge, abasore barinjira, basanga yapfuye, maze baramujyana, bamuhamba n'umugabo we. 11 Itorero ryose ritera ubwoba bwinshi, n'abumva ibyo byose. 12 Amaboko y'intumwa yari afite ibimenyetso byinshi n'ibitangaza byakorewe mu bantu; (bose hamwe bahuriza ku rubaraza rwa Salomo. 13 Ahasigaye, nta muntu n'umwe watinyuka kwifatanya na bo, ariko abantu barabakuza. 14 Kandi abizera barushijeho kwiyongera kuri Nyagasani, imbaga yaba abagabo n'abagore.) 15 Kubera ko basohoye abarwayi mu mihanda, bakayashyira ku buriri no ku buriri, kugira ngo byibuze igicucu cya Petero cyanyuze gishobora gutwikira bamwe muri bo. 16 Abantu benshi bava mu migi ikikije Yeruzalemu, bazana abantu barwaye, n'abari bafite imyuka mibi, kandi bose barakira. 17 Umutambyi mukuru arahaguruka, n'abari kumwe na we bose (ni bo gatsiko k'Abasadukayo,) buzura umujinya, 18 Barambika ibiganza ku ntumwa, babashyira muri gereza rusange. 19 Ariko marayika w'Uwiteka nijoro akingura imiryango ya gereza, arasohoka, aravuga ati: 20 Genda, uhagarare, ubwire abantu mu rusengero amagambo yose y'ubu buzima. 21 Bumvise ibyo, binjira mu rusengero kare mu gitondo, barigisha. Ariko umutambyi mukuru araza, abari kumwe na we, bahamagaza inama, hamwe na sena yose y'Abisirayeli, maze bohereza muri gereza kugira ngo babazane. 22 Ariko abapolisi baza, basanga batari muri gereza, baragaruka, babwira bati: 23 Bati: "Gereza yasanze rwose twafunze n'umutekano wose, kandi abarinzi bahagaze hanze y'imiryango, ariko tumaze gukingura, dusanga nta muntu n'umwe. 24 Noneho umutambyi mukuru, umutware w'urusengero n'abatambyi bakuru bumvise ibyo, barabashidikanya aho bizakurira. 25 Hanyuma haza umwe, ababwira ati: “Dore abantu mwashyize muri gereza bahagaze mu rusengero, bigisha abantu. 26 Hanyuma, umutware ajyana n'abasirikare, abazana nta rugomo, kuko batinyaga abantu, kugira ngo bataterwa amabuye. 27 Bamaze kubazana babashyira imbere y'inama, umutambyi mukuru arababaza ati
28 Bati: "Ntabwo twagutegetse cyane ko utagomba kwigisha muri iri zina?" kandi dore mwujuje Yerusalemu inyigisho zanyu, mugambiriye kutuzanira amaraso yuyu muntu. 29 Petero n'izindi ntumwa barabasubiza bati: "Tugomba kumvira Imana aho kumvira abantu." 30 Imana ya ba sogokuruza yazuye Yesu, uwo wishe ukamanika ku giti. 31 Imana yamushyize hejuru ukuboko kwe kw'iburyo kugira ngo ibe Umuganwa n'Umukiza, kugira ngo yihane Isiraheli, kandi ibabarire ibyaha. 32 Kandi turi abahamya be kuri ibyo; kandi na Roho Mutagatifu, uwo Imana yahaye abayubaha. 33 Bumvise ibyo, bababaye cyane, babagira inama yo kubica. 34 Aca ahagarara umwe mu nama, Umufarisayo, witwaga Gamalieli, umuganga w'amategeko, yari azwi mu bantu bose, ategeka gushyira intumwa umwanya muto; 35 Arababwira ati: “Yemwe Bisirayeli, nimwitondere ibyo mugambiriye gukora nk'uko bikora kuri abo bantu. 36 Kuko iyi minsi itabyuka Tewasi, yirata ko ari umuntu; abo bantu batari bake, bagera kuri magana ane bifatanya na bo: uwiciwe; kandi bose, abamwumvira bose, baratatanye, barimburwa ubusa. 37 Uyu mugabo amaze guhaguruka Yuda w'i Galilaya mu gihe cy'umusoro, akurura abantu benshi nyuma ye: na we ararimbuka; kandi bose, nubwo benshi bamwumviye, baratatanye. 38 Noneho ndababwiye nti: Irinde abo bantu, ubareke, kuko niba iyi nama cyangwa iki gikorwa ari icy'abantu, kizaba impfabusa: 39 Ariko niba ari iby'Imana, ntushobora kuyihirika; kugira ngo utaboneka no kurwana n'Imana. 40 Baramwemera, bamaze guhamagara intumwa, barabakubita, bategeka ko batavuga mu izina rya Yesu, barabarekura. 41 Bahaguruka imbere y'inama, bishimira ko babonwa ko bakwiriye gukorwa n'isoni kubera izina rye. 42 Kandi buri munsi mu rusengero, no mu ngo zose, baretse kwigisha no kwamamaza Yesu Kristo. UMUTWE WA 6 1 Muri iyo minsi, igihe umubare w'abigishwa wariyongereye, havuka kwitotomba kw'Abagereki barwanya Abaheburayo, kubera ko abapfakazi babo batitaweho mu murimo wa buri munsi. 2 Hanyuma cumi na babiri bahamagara imbaga y'abigishwa, barababwira bati: "Ntabwo ari ngombwa ko dusiga ijambo ry'Imana, tugakorera ameza. 3 None rero, bavandimwe, reba muri mwebwe abagabo barindwi b'inyangamugayo, buzuye Umwuka Wera n'ubwenge, abo dushobora gushyiraho kuri ubu bucuruzi. 4 Ariko tuzahora twiyegurira amasengesho, n'umurimo w'ijambo. 5 Kandi iryo jambo ryashimishije rubanda rwose: bahitamo Sitefano, umuntu wuzuye kwizera n'Umwuka Wera, na Filipo, Prokori, Nikanori, Timoni, na Parumeniya, na Nikola wahinduye idini rya Antiyokiya: 6 Uwo bashira imbere y'intumwa, bamaze gusenga, barambikaho ibiganza.
80
Ibyakozwe n'Intumwa
7 Ijambo ry'Imana ryiyongera; kandi umubare w'abigishwa wagwiriye cyane i Yeruzalemu; n'itsinda rinini ry'abatambyi bumviraga kwizera. 8 Sitefano, yuzuye kwizera n'imbaraga, akora ibitangaza n'ibitangaza bikomeye mu bantu. 9 Haca haza bamwe mu isinagogi, yitwa isinagogi y'Abalibertine, n'Abanyakireni, n'Abanyesekandariya, hamwe na bo muri Cilikiya no muri Aziya, batongana na Sitefano. 10 Ntibashoboye kurwanya ubwenge n'umwuka yavugaga. 11 Bambika abantu, baravuga bati: “Twumvise avuga amagambo atuka Mose, n'Imana. 12 Bahagurutsa abantu, abakuru, abanditsi, baramwegera, baramufata, bamujyana mu nama, 13 Kandi ushireho abatangabuhamya b'ibinyoma bavuga bati: "Uyu muntu ntahwema kuvuga amagambo atuka aha hantu hera, n'amategeko:" 14 Kuko twumvise avuga ko uyu Yesu w'i Nazareti azasenya aha hantu, kandi azahindura imigenzo Mose yadukijije. 15 Abari bicaye mu nama bose, bamureba bashikamye, babona mu maso he hasa na marayika.
15 Yakobo amanuka mu Misiri, arapfa, we na ba sogokuruza, 16 Bajyanwa i Sykemu, bashyirwa mu mva Aburahamu yaguze amafaranga y'abahungu ba Emori se wa Sykemu. 17 Ariko igihe cy'isezerano cyegereje, Imana yari yararahiye Aburahamu, abantu baragwira, baragwira muri Egiputa, 18 Undi mwami arahaguruka, utazi Yozefu. 19 Ibyo ni byo byakoraga mu buryo bweruye bene wacu, kandi ikibi cyinginze ba sogokuruza, kugira ngo birukane abana babo bato, kugira ngo batabaho. 20 Muri icyo gihe Mose yavukiye, arengana cyane, kandi agaburira mu rugo rwa se amezi atatu: 21 Amaze kwirukanwa, umukobwa wa Farawo aramujyana, amugaburira umuhungu we bwite. 22 Mose yize mu bwenge bwose bw'Abanyamisiri, kandi yari umunyambaraga mu magambo no mu bikorwa. 23 Amaze kuzuza imyaka mirongo ine, mu mutima we gusura abavandimwe be Abisirayeli. 24 Abonye umwe muri bo ababara, aramurwanirira, amwihorera uwakandamijwe, akubita Umunyamisiri: 25 Kuberako yatekerezaga ko abavandimwe be bari gusobanukirwa uburyo Imana kuboko kwayo izabakiza, ariko ntibabisobanukirwa. 26 Bukeye, abereka uko barwanira, yongera kubashyira hamwe, ati: 'Ba nyakubahwa, muvandimwe; Kuki mwarenganya? 27 Ariko uwagiriye nabi mugenzi we, aramwirukana ati: “Ni nde waguhinduye umutware n'umucamanza kuri twe? 28 Uzanyica, nk'uko ejo wabigize Umunyamisiri? 29 Amaze guhunga Mose, abaye umunyamahanga mu gihugu cya Madiyani, aho yabyariye abahungu babiri. 30 Imyaka mirongo ine irangiye, bamubonekera mu butayu bwo ku musozi wa Sina umumarayika wa Nyagasani mu muriro ugurumana mu gihuru. 31 Mose abibonye, atangara abibonye, maze yegera kubireba, ijwi rya Nyagasani riramusanga, 32 Bati: 'Ndi Imana ya ba sogokuruza, Imana ya Aburahamu, n'Imana ya Isaka, n'Imana ya Yakobo. Mose ahinda umushyitsi, ntiyatinyuka kubona. 33 Uwiteka aramubwira ati: “Kura inkweto zawe mu birenge, kuko aho uhagaze ni ubutaka bwera. 34 Nabonye, Nabonye imibabaro y'ubwoko bwanjye buri mu Misiri, numva gutaka kwabo, ndamanuka kubarokora. Noneho ngwino, nzagutuma muri Egiputa. 35 Uyu Mose banze, baravuga bati: “Ni nde waguhinduye umutware n'umucamanza? ni ko Imana yohereje kuba umutegetsi n'umucunguzi ukoresheje ukuboko kwa malayika wamubonekeye mu gihuru. 36 Arabasohora, amaze kwerekana ibitangaza n'ibimenyetso mu gihugu cya Egiputa, no mu nyanja Itukura, no mu butayu imyaka mirongo ine. 37 Uku ni ko Mose yabwiye Abisirayeli ati: 'Umuhanuzi Uwiteka Imana yawe izaguhagurukira muri benewanyu, nkanjye; uzamwumva. 38 Uyu ni we, wari mu rusengero rwo mu butayu hamwe na marayika wamuvugishije ku musozi wa Sina, na ba sogokuruza: wakiriye amagambo ashimishije yo kuduha: 39 Abo ba sogokuruza batumviye, ahubwo bamwirukane muri bo, mu mitima yabo bongera gusubira mu Misiri,
UMUTWE WA 7 1 Hanyuma umutambyi mukuru ati: "Ibi ni byo? 2 Na we ati: "Bantu, bavandimwe, nimwumve. Imana y'icyubahiro yabonekeye data Aburahamu, igihe yari muri Mezopotamiya, mbere yuko atura i Charran, 3 Aramubwira ati: "Sohoka mu gihugu cyawe, no mu muryango wawe, winjire mu gihugu nzakwereka." 4 Hanyuma asohoka mu gihugu cy'Abakaludaya, atura i Charran. Kuva aho se amaze gupfa, amujyana muri iki gihugu utuyemo. 5 Ntamuha umurage muri wo, oya, nta nubwo yakandagiye ikirenge cye, ariko asezeranya ko azamuha kugira ngo atunge, n'urubyaro rwe nyuma ye, igihe yari atarabyara. . 6 Imana ibwira abanyabwenge, Kugira ngo urubyaro rwe rube mu gihugu kidasanzwe; kandi ko bagomba kubazana mu bubata, bakabasaba ibibi imyaka magana ane. 7 Kandi nzacira amahanga abo bazaba imbata, nzacira urubanza Imana, nyuma y'ibyo nibasohoka, bankorere aha hantu. 8 Amuha isezerano ryo gukebwa, nuko Aburahamu abyara Isaka, aramukebera ku munsi wa munani. Isaka yabyaye Yakobo; Yakobo yabyaye abakurambere cumi na babiri. 9 Abakurambere, bafite ishyari, bagurisha Yozefu mu Misiri, ariko Imana yari kumwe na we, 10 Amuvana mu mibabaro ye yose, amutonesha n'ubwenge imbere ya Farawo umwami wa Egiputa. amugira umutware wa Egiputa n'inzu ye yose. 11 Haca haba inzara mu gihugu cose c'Abanyegiputa na Kanani, n'imibabaro myinshi: ba sogokuruza ntibabona ibibatunga. 12 Yakobo yumvise ko muri Egiputa hari ibigori, abanza kohereza ba sogokuruza. 13 Ku nshuro ya kabiri, Yozefu amenyeshwa abavandimwe be; bene wabo wa Yosefu bamenyeshwa Farawo. 14 Hanyuma yohereza Yosefu, ahamagara se Yakobo, n'abavandimwe be bose, mirongo itandatu na cumi na batanu.
81
Ibyakozwe n'Intumwa
40 Abwira Aroni ati: Duhindure imana ngo tujye imbere yacu, kuko kuri Mose wadukuye mu gihugu cya Egiputa, ntitwigeze tumenya ibimubaho. 41 Muri iyo minsi bakora inyana, batambira ikigirwamana, kandi bishimira imirimo y'amaboko yabo. 42 Hanyuma Imana irahindukira, ibahe gusenga ingabo zo mu ijuru; nk'uko byanditswe mu gitabo cy'abahanuzi, yemwe nzu ya Isiraheli, mwampaye inyamaswa zishwe n'ibitambo mu gihe cy'imyaka mirongo ine mu butayu? 43 Yego, mwafashe ihema rya Moloki, n'inyenyeri y'imana yawe Rempani, ibishushanyo mwakoze kugira ngo mubasenge, kandi nzabajyana kure ya Babuloni. 44 Abakurambere bacu bari bafite ihema ry'ubuhamya mu butayu, nk'uko yari yarabiteganije, avugana na Mose, kugira ngo abikore akurikije imyambarire yari yabonye. 45 Ni ba sogokuruza bacu baje nyuma bazana na Yesu mu maboko y'Abanyamahanga, abo Imana yakuye imbere ya ba sogokuruza, kugeza mu gihe cya Dawidi; 46 Ni nde wabonye ubutoni imbere y'Imana, akifuza kubona ihema ry'Imana ya Yakobo. 47 Ariko Salomo amwubakira inzu. 48 Nubwo Isumbabyose idatuye mu nsengero zakozwe n'amaboko; nk'uko umuhanuzi abivuga, 49 Ijuru ni intebe yanjye, isi ni yo ntebe y'ibirenge byanjye: uzanyubakira inzu ki? Uwiteka avuga ati: cyangwa ikiruhuko cyanjye ni ikihe? 50 Ntabwo ukuboko kwanjye kuremye ibyo bintu byose? 51 Mwebwe mwinangiye kandi mutakebwe mu mutima no mu matwi, muhora murwanya Umwuka Wera: nk'uko ba sogokuruza babigenje. 52 Ni bande mu bahanuzi batigeze batoteza? kandi barabishe bagaragaje mbere yo kuza k'Umutabera; muri mwebwe mwabaye ubuhemu n'abicanyi: 53 Ni bande bakiriye amategeko bakoresheje abamarayika, ariko ntibayakurikize. 54 Bumvise ibyo bintu, baravunika umutima, bamuhekenya amenyo. 55 Ariko we, yuzuye Umwuka Wera, yubura amaso ashikamye mu ijuru, abona ubwiza bw'Imana, na Yesu ahagaze iburyo bw'Imana, 56 Ati: "Dore mbona ijuru ryakinguye, kandi Umwana w'umuntu ahagaze iburyo bw'Imana. 57 Hanyuma basemerera n'ijwi rirenga, bahagarika amatwi, biruka kuri we icyarimwe. 58 Bamujugunya mu mujyi, bamutera amabuye, abatangabuhamya bashira imyenda yabo ku birenge by'umusore witwa Sawuli. 59 Batera amabuye Sitefano, batabaza Imana, baravuga bati: Mwami Yesu, yakira umwuka wanjye. 60 Arapfukama, arataka n'ijwi rirenga, Mwami, ntukabashinje iki cyaha. Amaze kuvuga atyo, arasinzira.
4 Ni yo mpamvu abatatanye mu mahanga bagiye ahantu hose babwiriza ijambo. 5 Filipo amanuka mu mujyi wa Samariya, ababwira Kristo. 6 Abantu bunze ubumwe bumvira ibyo Filipo yavuze, bumva kandi babona ibitangaza yakoze. 7 Kuberako imyuka ihumanye, itaka n'ijwi rirenga, isohoka muri benshi bari bafite, kandi benshi bajyanywe n'ubumuga, n'abamugaye barakira. 8 Muri uwo mujyi haba umunezero mwinshi. 9 Ariko hariho umuntu umwe witwa Simoni, wahoze akoresha umurozi, akaroga abaturage ba Samariya, avuga ko we ubwe yari umuntu ukomeye: 10 Abo bose bumvira, kuva ku muto kugeza ku mukuru, baravuga bati: "Uyu muntu ni imbaraga zikomeye z'Imana. 11 Kuri bo baramwubaha, kuko yari amaze igihe kinini abaroga abapfumu. 12 Ariko igihe bizeraga Filipo abwiriza ibintu byerekeye ubwami bw'Imana, n'izina rya Yesu Kristo, barabatijwe, abagabo n'abagore. 13 Simoni ubwe na we arizera: amaze kubatizwa, akomeza kubana na Filipo, aribaza, abona ibitangaza n'ibimenyetso byakozwe. 14 Intumwa zari i Yeruzalemu zumvise ko Samariya yakiriye ijambo ry'Imana, baboherereza Petero na Yohana: 15 Bamanutse, babasengera kugira ngo bakire Umwuka Wera: 16 (Kuko kugeza ubu nta n'umwe muri bo yaguye kuri bo: ni bo babatijwe mu izina ry'Umwami Yesu.) 17 Hanyuma barambikaho ibiganza, bakira Umwuka Wera. 18 Simoni abonye ko Umwuka Wera yahawe amaboko y'intumwa, abaha amafaranga, 19 Bati: 'Mpa n'izo mbaraga, kugira ngo uwo ndambitse amaboko, ahabwe Umwuka Wera. 20 Ariko Petero aramubwira ati: "Amafaranga yawe azashira nawe, kuko watekereje ko impano y'Imana ishobora kugurwa amafaranga." 21 Ntufite uruhare cyangwa uruhare muri iki kibazo, kuko umutima wawe udakwiriye imbere y'Imana. 22 Ihane rero kubera ububi bwawe, kandi usenge Imana, niba ahari ushobora kubabarirwa igitekerezo cy'umutima wawe. 23 Kuko mbona ko uri mu mujinya w'uburakari, no mu ngoyi y'ibibi. 24 Simoni aramusubiza ati: “Nimusabira Uwiteka, kugira ngo ntihagire n'umwe muri ibyo mvuga.” 25 Bamaze guhamya no kuvuga ijambo ry'Uwiteka, basubira i Yeruzalemu, babwiriza ubutumwa bwiza mu midugudu myinshi y'Abasamariya. 26 Umumarayika w'Uwiteka abwira Filipo ati: “Haguruka, ujye mu majyepfo ugana mu nzira imanuka i Yeruzalemu ijya i Gaza, ari ubutayu. 27 Arahaguruka aragenda, dore umuntu wo muri Etiyopiya, inkone y'ubutware bukomeye iyobowe n'umwamikazi wa Candace w'Abanyetiyopiya, wari ufite ubutunzi bwe bwose, akaza i Yerusalemu gusenga, 28 Agarutse, yicaye mu igare rye asoma umuhanuzi Esai. 29 Umwuka abwira Filipo ati: “Nimwiyegere, mwifatanye n'iyi gare. 30 Filipo yiruka aho ari, amwumva asoma umuhanuzi Esai, ati: "Urumva ibyo usoma?" 31 Na we ati: Nakora nte, keretse umuntu runaka unyobora? Yifuzaga Filipo ko yazamuka akicarana na we.
UMUTWE WA 8 1 Sawuli na we yemera ko apfa. Muri icyo gihe, habaye itotezwa rikomeye ku itorero ryari i Yeruzalemu; kandi bose batatanye mu turere twose twa Yudaya na Samariya, uretse intumwa. 2 Abantu bubaha Imana bajyana Sitefano kumuhamba, bamuririra cyane. 3 Naho Sawuli we, yangije itorero, yinjira mu nzu yose, kandi yanga abagabo n'abagore babashyira muri gereza.
82
Ibyakozwe n'Intumwa
32 Ahantu ibyanditswe yasomye ni aha, Yamujyanye nk'intama kubaga; kandi nk'umwana w'intama utavuga mbere yo kogosha, nuko ntiyakingura umunwa: 33 Mu gutukwa kwe, urubanza rwe rwakuweho, kandi ni nde uzatangaza igisekuru cye? kuko ubuzima bwe bwakuwe ku isi. 34 Inkone isubiza Filipo iti: Ndagusabye, ni nde uvugisha umuhanuzi? wenyine, cyangwa uwundi mugabo? 35 Filipo akingura umunwa, atangira ku cyanditswe kimwe, amubwiriza Yesu. 36 Bakigenda, bagera ku mazi runaka, inkone iravuga iti: Dore dore amazi; ni iki kimbuza kubatizwa? 37 Filipo ati: "Niba wemera n'umutima wawe wose, urashobora." Aransubiza ati: "Nizera ko Yesu Kristo ari Umwana w'Imana. 38 Ategeka igare rihagarara, bamanuka mu mazi, Filipo n'inkone; aramubatiza. 39 Bamaze kuva mu mazi, Umwuka w'Uwiteka akuramo Filipo, inkone ntikimubona ukundi, akomeza urugendo yishimye. 40 Ariko Filipo bamusanga muri Azoti, anyura aho yabwirije mu migi yose, kugeza ageze i Kayisariya.
16 Kuko nzamwereka ukuntu agomba kubabazwa ku bw'izina ryanjye. 17 Ananiya aragenda, yinjira mu nzu; amurambikaho ibiganza ati: Muvandimwe Sawuli, Uwiteka, ndetse na Yesu, wakubonekeye mu nzira uko waje, yanyohereje kugira ngo ubone amaso yawe, wuzure Umwuka Wera. 18 Ako kanya amaso ye amanuka nk'umunzani, ahita abibona, arahaguruka, arabatizwa. 19 Amaze kubona inyama, arakomera. Sawuli amara iminsi hamwe n'abigishwa bari i Damasiko. 20 Ako kanya abwiriza Kristo mu masinagogi, ko ari Umwana w'Imana. 21 Abamwumva bose baratangara, baravuga bati: Uyu si we wabatsembye ahamagaye iri zina i Yeruzalemu, akaza hano kugira ngo abigereho, kugira ngo abahambire ku batambyi bakuru? 22 Ariko Sawuli arushaho gukomera, atera Abayahudi batuye i Damasiko, ahamya ko uyu ari Kristo. 23 Nyuma y'iminsi myinshi, Abayahudi bafata inama yo kumwica: 24 Ariko Sawuli yari ategereje. Bareba amarembo amanywa n'ijoro kugira ngo bamwice. 25 Abigishwa bamujyana nijoro, bamumanura ku rukuta mu gitebo. 26 Sawuli ageze i Yeruzalemu, yiyemeza kwifatanya n'abigishwa, ariko bose baramutinya, ntibemera ko ari umwigishwa. 27 Barinaba aramufata, amuzanira intumwa, ababwira uko yabonye Uwiteka mu nzira, kandi ko yavuganye na we, n'ukuntu yabwirije ashize amanga i Damasiko mu izina rya Yesu. 28 Kandi yari kumwe na bo binjira i Yeruzalemu. 29 Avuga ashize amanga mu izina ry'Umwami Yesu, atongana n'Abagereki, ariko bagiye kumwica. 30 Abavandimwe babimenye, bamanukana i Kayisariya, bamwohereza i Taruso. 31 Hanyuma amatorero aruhuka muri Yudaya yose, Galilaya na Samariya, arubaka; no kugendera mu gutinya Uwiteka, no guhumurizwa n'Umwuka Wera, byariyongereye. 32 Petero anyura mu mpande zose, amanuka no ku bera batuye i Lidda. 33 Agezeyo, ahasanga umugabo witwa Aineya, wari umaze imyaka umunani arinda uburiri bwe, kandi yari arwaye ubumuga. 34 Petero aramubwira ati: Eneya, Yesu Kristo agukiza: haguruka, ukore uburiri bwawe. Aca arahaguruka. 35 Ababa i Lidda na Saroni bose baramubona, bahindukirira Uhoraho. 36 Noneho i Yopa hari umwigishwa runaka witwa Tabita, mu bisobanuro byiswe Doruka: uyu mugore yari yuzuye imirimo myiza n'imfashanyo akora. 37 Muri iyo minsi, ararwara, arapfa. Bamaze kumesa, bamushyira mu cyumba cyo hejuru. 38 Lidda yari hafi ya Yopa, abigishwa bumvise ko Petero ahari, bamutumaho abantu babiri, bamwifuriza ko atazatinda kubasanga. 39 Petero arahaguruka, ajyana na bo. Agezeyo, bamujyana mu cyumba cyo hejuru: abapfakazi bose bahagarara iruhande rwe barira, berekana amakoti n'imyenda Doruka yakoze, igihe yari kumwe na bo.
UMUTWE WA 9 1 Sawuli, ahumeka iterabwoba n'ubwicanyi abigishwa ba Nyagasani, ajya ku mutambyi mukuru, 2 Kandi amwifuriza amabaruwa yandikiye Damasiko mu masinagogi, kugira ngo aramutse abonye inzira iyo ari yo yose, yaba abagabo cyangwa abagore, yabajyana i Yeruzalemu. 3 Agenda, yegera Damasiko, mu buryo butunguranye, bamurikira urumuri rumuri mu ijuru: 4 Yikubita hasi, yumva ijwi rimubwira riti: Sawuli, Sawuli, ni iki gitumye umpotora? 5 Na we ati: "Uri nde, Mwami?" Uwiteka ati: Ndi Yesu utoteza: biragoye ko utera imigeri. 6 Ahinda umushyitsi, aratangara ati: "Mwami, urashaka ko nkora iki?" Uhoraho aramubwira ati: “ Haguruka, ujye mu mujyi, bazakubwira icyo ugomba gukora. 7 Abagabo bagendana na we bahagarara batavuga, bumva ijwi, ariko ntibabona umuntu. 8 Sawuli ava mu isi; amaso ye arahumuka, abona nta muntu n'umwe, ariko bamuyobora mu kuboko, bamujyana i Damasiko. 9 Amaze iminsi itatu atabona, ntiyarya cyangwa ngo anywe. 10 Damasiko hari umwigishwa runaka witwa Ananiya; aramubwira ati Uwiteka mu iyerekwa, Ananiya. Na we ati: Dore ndi hano, Mwami. 11 Uwiteka aramubwira ati: “ Haguruka, ujye mu muhanda witwa inzira igororotse, maze ubaze mu nzu ya Yuda umuntu witwa Sawuli w'i Taruso, kuko, arasenga, 12 Yabonye mu iyerekwa umuntu witwa Ananiya yinjira, amurambikaho ikiganza kugira ngo amubone. 13 Ananiya aramusubiza ati: "Mwami, numvise benshi muri uyu mugabo, mbega ukuntu yagiriye nabi abera bawe i Yeruzalemu:" 14 Kandi hano afite ubutware bw'abatambyi bakuru guhambira abahamagarira izina ryawe. 15 Ariko Uwiteka aramubwira ati “ Genda, kuko ari icyombo cyatoranijwe kuri njye, kugira ngo nitwaze izina ryanjye imbere y'abanyamahanga, abami, n'Abisirayeli:
83
Ibyakozwe n'Intumwa
40 Ariko Petero abashyira hanze, arapfukama, arasenga; no kumuhindura umubiri ati, Tabita, haguruka. Afungura amaso, abonye Petero, aricara. 41 Amuha ikiganza, aramuterura, amaze guhamagara abera n'abapfakazi, amwereka ari muzima. 42 Kandi byari bizwi muri Yopa yose. kandi benshi bizeraga Uwiteka. 43 Ahaguma i Yopa iminsi myinshi ari kumwe na Simoni umwe wo mu ruganda.
21 Petero amanuka ku bantu bamwoherereje bava i Koruneliyo; ati: "Dore, uwo ndi we ushaka. Ni iki gitumye uza?" 22 Baravuga bati: Koruneliyo umutware utwara umutwe w'abasirikare, umukiranutsi, kandi utinya Imana, kandi ni inkuru nziza mu mahanga yose y'Abayahudi, yabwiwe n'Imana n'umumarayika mutagatifu ngo agutumire mu nzu ye, kandi yumve. amagambo yawe. 23 Hanyuma arabahamagara, arabacumbikira. Bukeye, Petero arajyana na bo, abavandimwe bamwe bo muri Yopa baramuherekeza. Bukeye bwaho binjira muri Sezariya. Koruneliyo arabategereza, ahamagaza bene wabo n'incuti za hafi. 25 Petero yinjiye, Koruneliyo aramusanganira, yikubita imbere y'ibirenge bye, aramuramya. 26 Ariko Petero aramujyana, avuga ati: “Haguruka; Nanjye ubwanjye ndi umugabo. 27 Amaze kuvugana na we, arinjira, asanga benshi bari bateraniye hamwe. 28 Arababwira ati: Murabizi ukuntu ari ikintu kinyuranyije n'amategeko ku muntu w'umuyahudi gukomeza kugirana ubucuti, cyangwa kuza mu kindi gihugu. ariko Imana yanyeretse ko ntagomba kwita umuntu uwo ari we wese usanzwe cyangwa wanduye. 29 Ni cyo cyatumye nza aho uri ntiriwe nunguka, nkimara gutumirwa: Ndasaba rero umugambi wanyoherereje iki? 30 Koruneliyo ati: "Hashize iminsi ine nisonzesha kugeza iyi saha; Ku isaha ya cyenda nasenze mu nzu yanjye, mbona umuntu uhagaze imbere yanjye yambaye imyenda myiza, 31 Aravuga ati: Koruneliyo, isengesho ryawe ryumvikanye, kandi imfashanyo zawe zarabibutswe imbere y'Imana. 32 Ohereza rero i Yopa, uhamagare hano Simoni, amazina ye ni Petero; acumbitse mu nzu y'umuntu umwe Simoni umukoresha w'uruhu ku nkombe y'inyanja: niyagaruka, azakuvugisha. 33 Ako kanya ndagutumaho. kandi wakoze neza ko uza. Noneho rero twese turi hano imbere yImana, kugirango twumve ibintu byose byategetswe nImana. 34 Petero arakingura, avuga ati: "Ni ukuri, mbona ko Imana itubaha abantu: 35 Ariko mu mahanga yose uwamutinya kandi agakora gukiranuka, aremerwa na we. 36 Ijambo Imana yoherereje Abisiraheli, ryamamaza amahoro na Yesu Kristo: (ni Umwami wa bose :) 37 Ndabivuze, iryo jambo urabizi, ryasohowe muri Yudaya yose, kandi ritangirira i Galilaya, nyuma yo kubatizwa Yohana yabwirizaga; 38 Ukuntu Imana yasize Yesu w'i Nazareti Umwuka Wera n'imbaraga: wagiye akora ibyiza, akiza abakandamijwe na satani; kuko Imana yari kumwe na we. 39 Kandi turi abahamya b'ibyo yakoze byose mu gihugu cy'Abayahudi, no muri Yeruzalemu; uwo bishe bakimanika ku giti: 40 Imana yamuzuye ku munsi wa gatatu, imwereka ku mugaragaro; 41 Ntabwo ari abantu bose, ahubwo ni abatangabuhamya batoranijwe imbere y'Imana, ndetse natwe kuri twe, barya kandi bakanywa na we amaze kuzuka mu bapfuye. 42 Yadutegetse kubwira abantu, no guhamya ko ari we wahawe Imana kuba Umucamanza w'abapfuye n'abapfuye.
UMUTWE WA 10 1 Muri Sezariya hari umugabo witwa Koruneliyo, umutware utwara umutwe w'itsinda ryitwa itsinda ry’abataliyani, 2 Umuntu wubaha Imana, kandi watinyaga Imana n'inzu ye yose, yahaye abantu imfashanyo nyinshi, kandi agasenga Imana buri gihe. 3 Yabonye mu iyerekwa bigaragara nko mu isaha ya cyenda y'umunsi umumarayika w'Imana amusanga, aramubwira ati: Koruneliyo. 4 Amwitegereza, agira ubwoba, aramubaza ati “Mwami, ni iki? Aramubwira ati: Amasengesho yawe nubutabazi bwawe byazamutse kugirango bibe urwibutso imbere yImana. 5 Noneho ohereza abantu i Yopa, uhamagare Simoni umwe, amazina ye ni Petero: 6 Yacumbitse hamwe na Simoni umwe utunganya urugo, inzu ye iri ku nyanja: azakubwira icyo ugomba gukora. 7 Umumarayika abwira Koruneliyo amaze kugenda, ahamagara abakozi be babiri bo mu rugo, n'umusirikare wihaye Imana wamutegereje ubudahwema; 8 Ibyo byose abibabwira, yohereza i Yopa. 9 Bukeye bwaho, bakomeza urugendo, begera umujyi, Petero azamuka mu nzu kugira ngo asenge nko mu isaha ya gatandatu: 10 Yashonje cyane, ararya, ariko biteguye, agwa mu kantu, 11 Abona ijuru rirakinguye, n'ikibindi runaka kimanuka kuri we, kuko cyari kimeze nk'urupapuro runini rukoze ku mpande enye, rumanuka ku isi: 12 Muri yo harimo ubwoko bwose bw'inyamaswa zifite ibirenge bine byo ku isi, n'inyamaswa zo mu gasozi, n'ibikururuka, n'ibiguruka byo mu kirere. 13 Haca humvikana ijwi riti: “Haguruka, Petero; kwica, no kurya. 14 Ariko Petero ati: "Ntabwo ari ko biri, Mwami; kuko ntigeze ndya ikintu na kimwe gisanzwe cyangwa gihumanye. 15 Ijwi ryongera kumubwira ubwa kabiri, 'Ibyo Imana yahanaguyeho, ibyo ntibisanzwe. 16 Ibyo byakozwe inshuro eshatu: icyombo cyongera kwakirwa mu ijuru. 17 Petero amaze gushidikanya muri we icyo iryo yerekwa yabonye rigomba gusobanura, dore abantu boherejwe bava i Koruneliyo bari babajije inzu ya Simoni, bahagarara imbere y'irembo, 18 Arahamagara, abaza niba hari Simoni witwaga Petero. 19 Petero atekereza ku iyerekwa, Umwuka aramubwira ati: Dore abantu batatu baragushaka. 20 Haguruka rero, manuke, ujyane na bo, nta gushidikanya, kuko nabatumye.
84
Ibyakozwe n'Intumwa
43 Ahe abahanuzi bose bahamya, kugira ngo umwizera wese azababarirwa ibyaha bye. 44 Petero akivuga aya magambo, Umwuka Wera yaguye ku bumvise iryo jambo. 45 Abakebwe bizera baratangara, nk'uko bose bazanye na Petero, kuko ko ku banyamahanga na bo basutswe impano ya Roho Mutagatifu. 46 Kuko bumvise bavuga indimi, kandi bahimbaza Imana. Petero aramusubiza ati: 47 Umuntu wese arashobora kubuza amazi, kugirango atabatizwa, yakiriye Umwuka Wera nkatwe? 48 Abategeka kubatizwa mu izina rya Yehova. Hanyuma bamusenga ngo amare iminsi runaka.
19 Abari batatanye mu mahanga ku bitotezo byavutse kuri Sitefano, bagera i Fenisi, Kupuro, na Antiyokiya, babwira ijambo nta kindi uretse Abayahudi gusa. 20 Kandi bamwe muri bo bari abantu ba Kupuro na Kirene, bageze muri Antiyokiya, babwira Abagereki, babwiriza Umwami Yesu. 21 Ukuboko k'Uwiteka kwari kumwe na bo, abantu benshi barizera, bahindukirira Uhoraho. 22 Itorero ry'i Yerusalemu ryumva inkuru y'ibyo bintu, nuko bohereza Barinaba, kugira ngo agere i Antiyokiya. 23 Ni nde waje, akabona ubuntu bw'Imana, arishima, abashishikariza bose, kugira ngo bafatanye na Nyagasani babigambiriye. 24 Kuko yari umuntu mwiza, wuzuye Umwuka Wera no kwizera: kandi abantu benshi bongerewe kuri Nyagasani. 25 Hanyuma Barinaba ajya i Taruso, gushaka Sawuli: 26 Amaze kumubona, amuzana muri Antiyokiya. Kandi umwaka wose, bateranira hamwe n'itorero, bigisha abantu benshi. Kandi abigishwa bitwaga abakristu mbere muri Antiyokiya. 27 Muri iyo minsi haza abahanuzi bava i Yeruzalemu bagera muri Antiyokiya. 28 Umwe muri bo arahaguruka witwa Agabusi, asobanurwa na Mwuka ko ku isi hose hazaba inzara ikomeye: byabaye mu gihe cya Kalawudiyo Kayisari. 29 Abigishwa, umuntu wese akurikije ubushobozi bwe, yiyemeza kohereza abavandimwe batuye i Yudaya: 30 Ibyo na byo barabikora, babyoherereza abasaza amaboko ya Barinaba na Sawuli.
UMUTWE WA 11 1 Intumwa n'abavandimwe bari muri Yudaya bumvise ko abanyamahanga na bo bakiriye ijambo ry'Imana. 2 Petero ageze i Yeruzalemu, abakebwe baramurwanya, 3 Uvuze uti: Winjiye mu bantu batakebwe, urarya na bo. 4 Ariko Petero asubiramo icyo kibazo kuva mu ntangiriro, arabisobanura ababwira ati: 5 Nari mu mujyi wa Yopa ndasenga, maze mu kanya gato mbona iyerekwa, Icyombo runaka kimanuka, nk'uko cyari kimeze nk'urupapuro runini, kimanuka kiva mu ijuru impande enye; ndetse biza no kuri njye: 6 Igihe nari maze guhumura amaso yanjye, natekereje, mbona inyamaswa zo mu isi zifite ibirenge bine, n'inyamaswa zo mu gasozi, n'ibikurura inyoni, n'ibiguruka byo mu kirere. 7 Numva ijwi rimbwira riti 'Haguruka, Petero; kwica no kurya. 8 Ariko navuze nti: Ntabwo ari byo, Mwami, kuko nta kintu na kimwe gisanzwe cyangwa gihumanye cyigeze cyinjira mu kanwa kanjye. 9 Ariko ijwi ryongeye kunsubiza rivuye mu ijuru, 'Ibyo Imana yejeje, ibyo bitahamagaye. 10 Ibyo bikorwa inshuro eshatu: byose byongera gukururwa mu ijuru. 11 Ako kanya, abantu batatu bamaze kugera mu nzu nari ndimo, boherejwe i Kayisariya. 12 Kandi Umwuka yansabye kujyana nabo, nta gushidikanya. Byongeye kandi, abo bavandimwe batandatu baramperekeje, twinjira mu nzu y'uwo mugabo: 13 Yatweretse uko yabonye umumarayika mu nzu ye, arahagarara aramubwira ati: “Ohereza abantu i Yopa, uhamagare Simoni, ari we Petero; 14 Ni nde uzakubwira amagambo, aho wowe n'inzu yawe yose uzakizwa. 15 Nkimara kuvuga, Umwuka Wera yabaguyeho, nk'uko natwe twabanje. 16 Hanyuma nibuka ijambo rya Nyagasani, uko yavuze ati, Yohana yabatije amazi; ariko muzabatizwa n'Umwuka Wera. 17 Kuberako Imana yabahaye impano nkiyi yatugiriye, abizera Umwami Yesu Kristo; Nari iki, ko nshobora kwihanganira Imana? 18 Bumvise ibyo, baraceceka, bahimbaza Imana, baravuga bati: “Noneho Imana yahaye abanyamahanga kwihana ubuzima.
UMUTWE WA 12 1 Muri icyo gihe, Herode umwami yarambuye amaboko kugira ngo ababaze itorero. 2 Yica Yakobo umuvandimwe wa Yohani akoresheje inkota. 3 Abonye ko byashimishije Abayahudi, akomeza gufata Petero. (Noneho hari iminsi yumugati udasembuye.) 4 Amaze kumufata, amushyira mu buroko, amushyikiriza ibice bine by'abasirikare kugira ngo bakomeze; umugambi nyuma ya Pasika kumuzana mubantu. 5 Petero rero afungirwa muri gereza, ariko amasengesho yarakozwe adasiba itorero ku Mana. 6 Herode amaze kumuzana, muri iryo joro Petero yari aryamye hagati y'abasirikare babiri, baboheshejwe iminyururu ibiri, kandi abarinzi b'umuryango bakomeza gereza. 7 Dore umumarayika w'Uwiteka amusanga, maze umucyo umurikira muri gereza, akubita Petero iruhande, aramuhagurutsa, avuga ati “Haguruka vuba. Iminyururu ye igwa mu biganza bye. 8 Umumarayika aramubwira ati: “Kenyera, uhambire inkweto zawe. Nuko arabikora. Aramubwira ati: “Genda umwambaro wawe, unkurikire. 9 Arasohoka, aramukurikira. kandi ntumenye ko arukuri byakozwe na malayika; ariko yibwira ko yabonye iyerekwa. 10 Banyuze mu cyumba cya mbere n'icya kabiri, bagera ku irembo ry'icyuma rigana mu mujyi; abakingurira ku bushake bwe: barasohoka, banyura mu muhanda umwe; Ako kanya marayika aramuvaho.
85
Ibyakozwe n'Intumwa
11 Petero ageze aho ari, aravuga ati: "Noneho nzi neza ko Uwiteka yohereje marayika we, ankiza mu kuboko kwa Herode, kandi ibyo Abayahudi bari biteze byose. 12 Amaze gusuzuma icyo kintu, agera kwa kwa Mariya nyina wa Yohani, amazina ye ni Mariko; aho benshi bari bateraniye hamwe basenga. 13 Petero akomanga ku rugi rw'irembo, umukobwa aje kumva, witwa Rhoda. 14 Amaze kumenya ijwi rya Petero, ntiyakingura irembo ry'ibyishimo, ahubwo ariruka, abwira uko Petero ahagaze imbere y'irembo. 15 Baramubaza bati: “Urasaze. Ariko yahoraga yemeza ko aribyo. Bati: "Ni marayika we." 16 Ariko Petero akomeza gukomanga, bakinguye urugi, bamubona baratangara. 17 Ariko, abinginga ukuboko kugira ngo baceceke, ababwira uko Uwiteka yamukuye muri gereza. Na we ati: "Genda ubereke Yakobo n'abavandimwe." Aragenda, ajya ahandi. 18 Bukeye bwaho, mu basirikare, haba urusaku ruto. 19 Herode amaze kumushaka, ariko ntiyamubona, asuzuma abarinzi, abategeka ko bicwa. Hanyuma aramanuka ava i Yudaya yerekeza i Kayisariya, arahatura. 20 Herode ntiyababazwa cyane na Tiro na Sidoni, ariko baza kumusezeranya, maze bamaze kuba inshuti ya Blastusi icyumba cy'umwami, babashaka amahoro; kuko igihugu cyabo cyagaburiwe nigihugu cyumwami. 21 Umunsi umwe, Herode, yambaye imyenda ya cyami, yicara ku ntebe ye y'ubwami, ababwira ijambo. 22 Abantu bavuza induru bati: "Ni ijwi ry'imana, ntabwo ari iry'umuntu." 23 Ako kanya marayika w'Uwiteka aramukubita, kuko atahaye Imana icyubahiro, kandi yariye inyo, atanga umuzimu. 24 Ariko ijambo ry'Imana ryarakuze kandi riragwira. 25 Barinaba na Sawuli bagaruka bava i Yeruzalemu, barangije umurimo wabo, bajyana na Yohana, amazina yabo ni Mariko.
8 Ariko Elymas umupfumu (kuko izina rye ni ko bisobanurwa) yarabihanganye, ashaka kubuza umudepite kwizera. 9 Hanyuma Sawuli, (nanone witwa Pawulo,) yuzuye Umwuka Wera, amuhanze amaso, 10 Ati: "Yemwe yuzuye amayeri yose n'ibibi byose, mwana wa satani, mwanzi w'ubukiranutsi bwose, ntuzahwema kugoreka inzira nziza z'Uwiteka? 11 Noneho dore ikiganza cya Nyagasani kiri kuri wewe, kandi uzaba impumyi, ntubone izuba mu gihe runaka. Ako kanya haza kugwa kuri we igihu n'umwijima; nuko agenda ashakisha bamwe bamuyobora mukuboko. 12 Depite abonye ibyakozwe, arizera, atangazwa n'inyigisho za Nyagasani. 13 Pawulo na bagenzi be bamaze kuva i Pafos, bagera i Perga muri Pamfiliya, Yohana abava muri bo asubira i Yeruzalemu. 14 Bavuye i Perga, bagera muri Antiyokiya muri Pisidiya, binjira mu isinagogi ku munsi w'isabato, baricara. 15 Abayobozi b'isinagogi bamaze gusoma amategeko n'abahanuzi, barabatumaho bati: “Yemwe bantu, bavandimwe, niba mufite ijambo ryo guhugura abantu, vuga. 16 Pawulo arahaguruka, atabaza ukuboko kwe ati: "Bantu ba Isiraheli, namwe mutinya Imana, nimwumve." 17 Imana y'aba Isiraheli yahisemo ba sogokuruza, kandi ishyira hejuru abantu igihe babaga nk'abanyamahanga mu gihugu cya Egiputa, maze ayikuramo ukuboko gukomeye. 18 Nko mu gihe c'imyaka mirongo ine yababajwe n'imico yabo mu butayu. 19 Amaze kurimbura amahanga arindwi mu gihugu cya Kanani, abagabana ubufindo bwabo ubufindo. 20 Inyuma y'ivyo, abaha abacamanza hafi imyaka magana ane na mirongo itanu, gushika Samweli umuhanuzi. 21 Nyuma yaho, bifuza umwami, Imana ibaha Sawuli mwene Kisi, umuntu wo mu muryango wa Benyamini, mu gihe cy'imyaka mirongo ine. 22 Amaze kumukuraho, abahagurukira Dawidi ngo ababere umwami; uwo na we atanga ubuhamya, ati: "Nabonye Dawidi mwene Yese, umuntu nkurikije umutima wanjye, uzasohoza ibyo nshaka byose." 23 Mu rubyaro rw'uyu muntu, Imana ikurikije amasezerano yasezeranije Isiraheli Umukiza, Yesu: 24 Igihe Yohana yabwirizaga bwa mbere mbere yuko aza, umubatizo wo kwihana ku Bisirayeli bose. 25 Yohana arangije inzira ye, aravuga ati 'Utekereza ko ndi nde? Ntabwo ari we. Ariko, dore haje umwe inyuma yanjye, inkweto z'ibirenge bye sinkwiriye kurekura. 26 Bavandimwe, bana b'imigabane ya Aburahamu, kandi umuntu wese muri mwe utinya Imana, ni ryo jambo ry'agakiza twoherejwe. 27 Kuko abatuye i Yerusalemu n'abategetsi babo, kuko batamuzi, ndetse n'amajwi y'abahanuzi asomwa buri munsi w'isabato, barayasohoje bamuciraho iteka. 28 Nubwo basanze nta mpamvu y'urupfu rwe, ariko bifuza ko Pilato yicwa. 29 Bamaze gusohoza ibyanditswe byose, bamuvana ku giti, bamushyira mu mva. 30 Ariko Imana imuzura mu bapfuye: 31 Aboneka iminsi myinshi muri bo baza kumusanga kuva i Galilaya kugera i Yeruzalemu, ari bo bahamya abantu.
UMUTWE WA 13 1 Noneho mu itorero ryari muri Antiyokiya abahanuzi n'abigisha bamwe; nka Barinaba, na Simeyoni witwaga Nigeriya, na Lusiyo w'i Sirene, na Manaen wari warezwe na Herode umutware, na Sawuli. 2 Igihe bakoreraga Uwiteka, bakisonzesha, Umwuka Wera yaravuze ati: “Ntandukanya Barinaba na Sawuli ku bw'umurimo nabahamagaye. 3 Bamaze kwiyiriza ubusa no gusenga, barambikaho ibiganza, barabohereza. 4 Nuko rero, boherejwe n'Umwuka Wera, bahaguruka i Selewukiya; Kuva aho, bafata ubwato bajya muri Kupuro. 5 Bageze i Salamu, babwiriza ijambo ry'Imana mu masinagogi y'Abayahudi, kandi na Yohana babwira umurimo wabo. 6 Banyuze kuri icyo kirwa bajya i Pafos, basanga umupfumu runaka, umuhanuzi w'ikinyoma, Umuyahudi, witwaga Barjesi: 7 Wari kumwe n'umudepite w'igihugu, Sergiyo Paulus, umuntu w'umunyabwenge; yahamagaye Barinaba na Sawuli, yifuza kumva ijambo ry'Imana.
86
Ibyakozwe n'Intumwa
32 Turabamenyesha inkuru nziza, ukuntu iryo sezerano ryasezeranijwe ba sogokuruza, 33 Imana yadusohoje kimwe n'abana babo, kuko yazuye Yesu; nkuko byanditswe muri zaburi ya kabiri, 'uri Umwana wanjye, uyu munsi nakubyaye. 34 Naho ibyerekeye yazuye mu bapfuye, none ntazongera gusubira muri ruswa, abwira abanyabwenge ati: "Nzaguha imbabazi zuzuye za Dawidi." 35 Ni cyo cyatumye avuga no mu yindi zaburi, 'Ntuzemere Uwera wawe ngo abone ruswa. 36 Kuko Dawidi amaze gukorera igisekuru cye ku bushake bw'Imana, arasinzira, aryamirwa na ba sekuruza, abona ruswa: 37 Ariko uwo Imana yazuye, ntiyabonye ruswa. 38 None rero, bantu, bavandimwe, nimumenye ko uyu mugabo abwirwa imbabazi z'ibyaha: 39 Kandi kuri we abizera bose batsindishirizwa muri byose, aho udashobora gutsindishirizwa n'amategeko ya Mose. 40 Witondere, kugira ngo bitazakubaho, bivugwa mu bahanuzi; 41 Dore basuzugura, muratangara, mukarimbuka, kuko nkora umurimo mu gihe cyanyu, umurimo mutazizera na gato, nubwo umuntu yabibabwiye. 42 Abayahudi bamaze gusohoka mu isinagogi, abanyamahanga basaba ko ayo magambo yababwira isabato itaha. 43 Itorero rimaze gusenyuka, benshi mu Bayahudi n'abahindukiriye idini bakurikira Pawulo na Barinaba: abavugana nabo, abemeza gukomeza mu buntu bw'Imana. 44 Isabato yakurikiyeho, hafi y'umujyi wose hamwe kugira ngo bumve ijambo ry'Imana. 45 Ariko Abayahudi babonye imbaga y'abantu, buzura ishyari, bavuga nabi ibyo Pawulo yavuze, bivuguruza no gutukana. 46 Hanyuma, Pawulo na Barinaba bashira amanga, baravuga bati: "Byari ngombwa ko ijambo ry'Imana rigomba kubanza kuvugwa nawe, ariko tubonye ko mwakuye muri mwe, kandi mukabona ko udakwiriye ubuzima bw'iteka, dore ko duhindukirira abanyamahanga. . 47 Kuko Uwiteka yadutegetse ati: 'Nabashyiriyeho kuba umucyo w'abanyamahanga, kugira ngo mube agakiza kugeza ku mpera z'isi. 48 Abanyamahanga bumvise ibyo, barishima, bahimbaza ijambo rya Nyagasani, kandi abantu bose bahawe ubuzima bw'iteka barizera. 49 Ijambo ry'Uwiteka ryatangajwe mu karere kose. 50 Ariko Abayahudi bakangurira abagore bubahaga Imana kandi b'icyubahiro, n'abayobozi bakuru b'umugi, maze batoteza Pawulo na Barinaba, babirukana ku nkombe zabo. 51 Ariko bakunkumura umukungugu w'ibirenge byabo, bagera kuri Iconium. 52 Abigishwa buzura umunezero, n'Umwuka Wera.
kandi atanga ibimenyetso n'ibitangaza bizakorwa n'amaboko yabo. 4 Ariko abantu benshi bo muri uwo mujyi baracitsemo ibice, igice kimwe gifatirwa n'Abayahudi, ikindi kigabana n'intumwa. 5 Igihe habaga igitero Abanyamahanga bombi, ndetse n'Abayahudi hamwe n'abategetsi babo, kugira ngo babakoreshe batitaye kandi babatera amabuye, 6 Barabyirinda, bahungira i Lusitiraya na Deribe, imigi ya Likoniya, no mu karere kegereye: 7 Aho niho babwirije ubutumwa bwiza. 8 Hicara umuntu umwe i Lystra, udafite imbaraga mu birenge, abaye ikimuga kuva mu nda ya nyina, utarigeze agenda: 9 Uwo yumvise Pawulo avuga: wamubonye ashikamye, akabona ko afite kwizera gukira, 10 Yavuze n'ijwi rirenga, Hagarara uhagaze neza ku birenge byawe. Arasimbuka, agenda. 11 Abantu babonye ibyo Pawulo yakoze, barangurura amajwi, bavuga mu magambo ya Likoniya, bavuga ko imana yatumanukiyeho dusa n'abantu. 12 Bahamagara Barinaba, Yupiter; na Pawulo, Mercurius, kuko yari umuvugizi mukuru. 13 Hanyuma umutambyi wa Yupiter wari imbere y'umujyi wabo, azana amarembo n'indabyo ku marembo, kandi yari gutambira abantu ibitambo. 14 Intumwa, Barinaba na Pawulo babyumvise, bakodesha imyenda yabo, biruka mu bantu, basakuza, 15 Bati: Databuja, ni iki gitumye mukora ibyo? Natwe turi abantu bameze nkamwe nawe, kandi turababwira ngo mva muri ibyo bitagira umumaro ujya ku Mana nzima, yaremye ijuru, isi, inyanja, n'ibirimo byose: 16 Ni nde mu bihe byashize yihanganiye amahanga yose kugendera mu nzira zayo. 17 Nyamara ntiyasize wenyine nta buhamya, kuko yakoze ibyiza, akaduha imvura ivuye mu ijuru, n'ibihe byera imbuto, yuzuza imitima yacu ibiryo n'ibyishimo. 18 Kandi ayo magambo ni make babujije abantu, ko batabatambiye ibitambo. 19 Aho ni ho haje Abayahudi bamwe bo muri Antiyokiya na Ikoniyo, bemeza abantu, maze batera amabuye Pawulo, bamuvana mu mujyi, bakeka ko yapfuye. 20 Ariko abigishwa bamuhagararaho, arahaguruka yinjira mu mujyi, bukeye bwaho, ajyana na Barinaba i Derbe. 21 Bamaze kubwira ubutumwa muri uwo mujyi, kandi bigisha benshi, basubira i Lusitira, no muri Iconium, na Antiyokiya, 22 Kwemeza ubugingo bw'abigishwa, no kubashishikariza gukomeza kwizera, kandi ko tugomba kwinjira mu mibabaro myinshi twinjira mu bwami bw'Imana. 23 Bamaze kubashyiraho abakuru muri buri torero, kandi basenga basiba, babashimira Umwami, uwo bizeraga. 24 Banyuze muri Pisidiya hose, bagera i Pamfiliya. 25 Bamaze kuvuga ijambo muri Perga, baramanuka bajya muri Attaliya: 26 Hanyuma bahaguruka bajya muri Antiyokiya, aho bari basabwe ubuntu bw'Imana kubw'umurimo bashohoje. 27 Bagezeyo, bateranira hamwe itorero, basubiramo ibyo Imana yabakoreye byose, n'uburyo yakinguriye abanyamahanga umuryango w'ukwemera. 28 Bamarayo igihe kirekire hamwe n'abigishwa.
UMUTWE WA 14 1 Iconium, nuko bombi bajyana mu isinagogi y'Abayahudi, baravuga, ku buryo imbaga nyamwinshi y'Abayahudi ndetse n'Abagereki yizeraga. 2 Ariko Abayahudi batizera bakangurira abanyamahanga, maze imitekerereze yabo mibi igirira nabi abavandimwe. 3 Igihe kirekire rero bavugaga bashize amanga muri Nyagasani, watanze ubuhamya bw'ijambo ry'ubuntu bwe,
87
Ibyakozwe n'Intumwa
UMUTWE WA 15
24 Nkuko twabyumvise, ko bamwe batuvuyemo baguhangayikishije n'amagambo, bagoreka imitima yawe bakavuga bati: 'Mugomba gukebwa, mugakurikiza amategeko: uwo tutabategetse: 25 Byasaga naho ari byiza kuri twe, twateraniye hamwe, kuboherereza abantu batoranijwe hamwe na Barinaba na Pawulo dukunda, 26 Abagabo bashyize ubuzima bwabo mu kaga kubera izina ry'Umwami wacu Yesu Kristo. 27 Twohereje rero Yuda na Sila, na bo bazakubwira ibyo mu kanwa. 28 Kuberako byasaga naho ari byiza kuri Roho Mutagatifu, no kuri twe, kutaremerera umutwaro urenze ibyo bintu bikenewe; 29 Kugira ngo mwirinde inyama zitambwa ibigirwamana, n'amaraso, n'ibintu byanizwe, n'ubusambanyi. Nimukomeza kwirinda, muzakora neza. Muraho neza. 30 Bamaze gusezererwa, bagera muri Antiyokiya, bamaze gukoranira hamwe, batanga urwandiko: 31 Bamaze gusoma, bishimira ihumure. 32 Yuda na Sila, kubera ko bari abahanuzi ubwabo, bashishikariza abavandimwe amagambo menshi, barabemeza. 33 Bamazeyo umwanya, bararekurwa mu mahoro bavandimwe bajya ku ntumwa. 34 Nubwo Sila yagumyeyo. 35 Pawulo na Barinaba bakomereje muri Antiyokiya, bigisha kandi babwiriza ijambo ry'Uwiteka, hamwe n'abandi benshi. 36 Nyuma y'iminsi mike Pawulo abwira Barinaba ati: "Reka twongere tujye gusura abavandimwe bacu mu migi yose twabwirije ijambo ry'Uwiteka, turebe uko babikora." 37 Barinaba yiyemeza kujyana na Yohana, amazina yabo ni Mariko. 38 Ariko Pawulo atekereza ko atari byiza kumujyana, abava i Pamfiliya, ntibajyana na bo ku kazi. 39 Amakimbirane arakomera hagati yabo, ku buryo batandukana umwe umwe, nuko Barinaba afata Mariko, afata ubwato yerekeza i Kupuro. 40 Pawulo ahitamo Sila, aragenda, abisabwe n'abavandimwe ku buntu bw'Imana. 41 Yanyuze muri Siriya na Silisiya, yemeza amatorero.
1 Abantu bamwe bamanuka bava muri Yudaya bigisha abavandimwe, baravuga bati: 'Niba mutagenywe ukurikije inzira ya Mose, ntushobora gukizwa. 2 Igihe rero Pawulo na Barinaba batigeze batongana na bo, bahisemo ko Pawulo na Barinaba, ndetse na bamwe muri bo, bagomba kuzamuka bajya i Yerusalemu ku ntumwa n'abakuru kuri iki kibazo. 3 Bazanwa mu itorero n'itorero, banyura muri Fenisi na Samariya, batangaza ko Abanyamahanga bahindutse, maze bishimira abavandimwe bose umunezero mwinshi. 4 Bageze i Yeruzalemu, bakirwa mu itorero, n'intumwa n'abakuru, batangaza ibyo Imana yakoranye nabo byose. 5 Ariko haza bamwe mu bagize agatsiko k'Abafarisayo bizera, bavuga ko ari ngombwa kubakebera, no kubategeka kubahiriza amategeko ya Mose. 6 Intumwa n'abakuru baraterana kugira ngo basuzume icyo kibazo. 7 Amaze gutongana cyane, Petero arahaguruka, arababwira ati: "Bavandimwe, murabizi ukuntu Imana nziza yahisemo muri twe, ko abanyamahanga mu kanwa kanjye bumva ijambo ry'ubutumwa bwiza," kandi wizere. 8 Kandi Imana izi imitima, yarabihamije, ibaha Umwuka Wera, nk'uko yabidukoreye; 9 Kandi ntimugashyireho itandukaniro hagati yacu na bo, mweza imitima yabo kubwo kwizera. 10 None rero, ni ukubera iki mugerageza Mana, ngo mushyire umugogo ku ijosi ry'abigishwa, ba sogokuruza cyangwa twe tutashoboye kwihanganira? 11 Ariko twizera ko kubuntu bw'Umwami Yesu Kristo tuzakizwa, kimwe nabo. 12 Rubanda rwose baraceceka, baha abari kuri Barinaba na Pawulo, batangaza ibitangaza n'ibitangaza Imana yakoreye mu banyamahanga. 13 Bamaze guceceka, Yakobo aramusubiza ati: “Bavandimwe, nimwumve. 14 Simeyoni yatangaje uburyo Imana yabanje gusura abanyamahanga, kugira ngo ibakuremo abantu izina ryayo. 15 Kandi ibyo byemeranijwe n'amagambo y'abahanuzi; nk'uko byanditswe, 16 Nyuma y'ibyo, nzagaruka, nubake ihema rya Dawidi ryaguye. Nzongera kubaka amatongo yacyo, kandi nzayashyiraho: 17 Kugira ngo abantu basigaye bashake Uwiteka, ndetse n'Abanyamahanga bose nitwa izina ryanjye, ni ko Uwiteka ukora ibyo byose. 18 Ibikorwa byose bizwi n'Imana kuva isi yaremwa. 19 Ni yo mpamvu igihano cyanjye ari uko tutababuza amahwemo, abo mu banyamahanga bahindukirira Imana: 20 Ariko ko tubandikira, kugira ngo birinde kwanduza ibigirwamana, n'ubusambanyi, n'ibintu byinizwe, n'amaraso. 21 Kuko Musa ya kera, mu migi yose abamwamamaza, basomerwa mu masinagogi buri munsi w'isabato. 22 Intumwa n'abakuru, hamwe n'itorero ryose, bishimira kohereza abantu batoranijwe bo muri Antiyokiya hamwe na Pawulo na Barinaba; ni ukuvuga, Yuda yitwaga Barusaba, na Sila, abatware mu bavandimwe: 23 Bandikira amabaruwa nyuma yabo. Intumwa, abasaza n'abavandimwe, basuhuza abavandimwe bo mu banyamahanga bo muri Antiyokiya, Siriya na Silisiya:
UMUTWE WA 16 1 Hanyuma agera i Derbe na Lusitira, dore umwigishwa umwe wari uhari, witwa Timoteyo, umuhungu w'umugore runaka, wari Umuyahudi, akizera; ariko se yari Umugereki: 2 Byavuzwe neza nabavandimwe bari i Lystra na Iconium. 3 Paulo yashaka gusohokana na we; aramufata arakebwa kubera Abayahudi bari muri utwo turere, kuko bari bazi byose ko se yari Umugereki. 4 Banyuze mu migi, babaha amategeko yo kubahiriza, yashyizweho n'intumwa n'abakuru bari i Yeruzalemu. 5 Kandi n'amatorero yashinzwe mu kwizera, kandi yiyongera buri munsi. 6 Bamaze kunyura muri Firigiya no mu karere ka Galatiya, babuzwa Umwuka Wera kwamamaza ijambo muri Aziya, 7 Bageze i Misiya, bavuga ko bajya muri Bitiniya, ariko Umwuka ntiyabababaza. 8 Banyuze kuri Miziya bamanuka i Troas.
88
Ibyakozwe n'Intumwa
9 Ijoro abonekera Pawulo; Hano hari umugabo wo muri Makedoniya, aramusenga ati: “Injira muri Makedoniya, udufashe. 10 Amaze kubona iryo yerekwa, duhita twihatira kujya muri Makedoniya, twiyemeza rwose ko Umwami yaduhamagariye kubabwira ubutumwa bwiza. 11 Ni yo mpamvu tumaze kuva muri Troas, twaje dufite inzira igana i Samothraciya, bukeye tujya i Neapolis; 12 Kuva aho, tujya i Filipi, umurwa mukuru w'icyo gice cya Makedoniya, n'abakoloni: kandi twari muri uwo mujyi tumara iminsi runaka. 13 Ku isabato, dusohoka mu mujyi ku nkombe z'umugezi, aho wasangaga amasengesho; turicara, tubwira abagore bitabaje. 14 Umugore umwe witwa Lidiya, ugurisha ibara ry'umuyugubwe, wo mu mujyi wa Thyatira wasengaga Imana, yaratwumvise: umutima we Uwiteka yakinguye, ko yitaye ku byavuzwe na Pawulo. 15 Amaze kubatizwa, n'urugo rwe, yaradutakambiye ati: "Niba mwaranyumvishije ko ndi umwizerwa kuri Nyagasani, injira iwanjye, mugumeyo." Kandi yaratubujije. 16 Tugenda dusenga, umukobwa umwe wari ufite umwuka wo kuraguza yaraduhuye, bituma shebuja yunguka byinshi mu kuragura: 17 Uwo ni we yakurikiye Pawulo natwe, arataka ati: "Aba bantu ni abakozi b'Imana Isumbabyose, yatweretse inzira y'agakiza. 18 Ibyo abikora iminsi myinshi. Ariko Pawulo, ababaye, arahindukira abwira umwuka, ndagutegetse mu izina rya Yesu Kristo kumuvamo. Asohoka isaha imwe. 19 Ba shebuja babonye ko ibyiringiro by'inyungu zabo byashize, bafata Pawulo na Sila, babajyana ku isoko ku bategetsi, 20 Abazana ku bacamanza, baravuga bati 'Aba bantu, ni Abayahudi, bagirira nabi umujyi wacu, 21 Kandi wigishe imigenzo, itemewe ko twakirwa, cyangwa kubahiriza, kuba Abanyaroma. 22 Rubanda ruhagurukira kubarwanya, abacamanza bakuramo imyenda yabo, babategeka kubakubita. 23 Bamaze kubashyiraho imigozi myinshi, babajugunya muri gereza, basaba imbohe kubarinda umutekano: 24 Ninde umaze kubona icyo kirego, abajugunya muri gereza y'imbere, maze amaguru yabo yihuta mu bubiko. 25 Mu gicuku, Pawulo na Sila barasenga, baririmbira Imana ibisingizo, imfungwa zirabyumva. 26 Bukwi na bukwi haba umutingito ukomeye, ku buryo imfatiro za gereza zanyeganyega, ako kanya imiryango yose irakingurwa, imigozi ya bose irarekurwa. 27 Umurinzi wa gereza akanguka asinziriye, abonye inzugi za gereza zikinguye, asohora inkota ye, kandi yari kwiyahura, akeka ko imfungwa zahunze. 28 Ariko Pawulo arangurura ijwi n'ijwi rirenga ati: “Ntugirire nabi, kuko twese turi hano. 29 Hanyuma ahamagara urumuri, arinjira, araza ahinda umushyitsi, yikubita imbere ya Pawulo na Sila, 30 Arabasohoka, arababaza ati “Ba nyagasani, nkore iki kugira ngo nkizwe? 31 Baravuga bati: “Izere Umwami Yesu Kristo, uzakizwa n'inzu yawe. 32 Bamubwira ijambo ry'Uwiteka n'abari mu nzu ye bose. 33 Abajyana isaha imwe y'ijoro, yoza imirongo yabo. arabatizwa, we n'abiwe bose, ako kanya.
34 Amaze kubazana mu nzu ye, abashyira inyama imbere yabo, arishima, yizera Imana n'inzu ye yose. 35 Bugorobye, abacamanza bohereza abasirikare, baravuga bati: “Reka abo bantu bagende. 36 Umurinzi wa gereza abwira Pawulo ati: “Abacamanza bohereje kukurekura, none genda, ugende amahoro. 37 Ariko Pawulo arababwira ati: "Badukubise ku mugaragaro nta nkomyi, turi Abanyaroma, kandi badufunga." none se baradusunika hanze wenyine? oya rwose. ariko nibabe ubwabo badusohokane. 38 Abasirikare bakuru babwira ayo magambo abacamanza, baratinya, bumvise ko ari Abanyaroma. 39 Baraza, barabinginga, barabasohoka, babasaba ko bava mu mujyi. 40 Basohoka bava muri gereza, binjira mu nzu ya Lidiya. Babonye abavandimwe barabahumuriza, baragenda. UMUTWE WA 17 1 Banyuze kuri Amphipoli na Apolloniya, bagera i Tesalonike, hari isinagogi y'Abayahudi: 2 Pawulo, nk'uko yari ameze, arabasanga, maze iminsi itatu y'isabato atekereza kuri bo mu byanditswe, 3 Gufungura no kuvuga, ko Kristo agomba kuba yarababajwe, akazuka mu bapfuye; kandi ko uyu Yesu, uwo mbabwira, ari Kristo. 4 Bamwe muri bo barizera, bajyana na Pawulo na Sila; n'Abagereki bihaye Imana imbaga nyamwinshi, ndetse n'abagore bakuru ntabwo ari bake. 5 Ariko Abayahudi batizeraga, bagira ishyari, babajyana na bagenzi babo b'abasambanyi bo mu bwoko bwa baser, bakoranya itsinda, maze bashinga imidugudu yose imidugararo, bagaba igitero ku nzu ya Yasoni, bashaka kubasohora. ku baturage. 6 Babasanze, bakurura Jason n'abavandimwe bamwe ku bategetsi b'umugi, barataka bati: “Abahinduye isi isi yose baza hano; 7 Uwo Jason yakiriye, kandi ibyo byose binyuranyije n'amategeko ya Sezari, bavuga ko hariho undi mwami, ari we Yesu. 8 Bumva abantu n'abatware b'umugi, bumvise ibyo. 9 Bamaze gufata umutekano wa Yasoni n'uwundi, barabarekura. 10 Abavandimwe bahita bohereza Pawulo na Sila nijoro i Bereya, abinjirayo binjira mu isinagogi y'Abayahudi. 11 Abo bari abanyacyubahiro kuruta abo muri Tesalonike, kubera ko bakiriye iryo jambo babiteguye, kandi bagashakisha ibyanditswe buri munsi, niba ibyo ari byo. 12 Ni cyo cyatumye benshi muri bo bizera; n'abagore b'icyubahiro bari Abagereki, n'abagabo, ntabwo ari bake. 13 Ariko Abayahudi b'i Tesalonike bamenye ko ijambo ry'Imana ryamamajwe na Pawulo i Bereya, baza aho ngaho, bakangurira abantu. 14 Ako kanya, abavandimwe bohereza Pawulo ngo ajye ku nyanja, ariko Sila na Timoteyo baracumbika. 15 Abayobora Pawulo bamuzana muri Atenayi, bahabwa itegeko na Sila na Timoteyo, ngo bamusange vuba vuba, baragenda. 16 Igihe Pawulo yari abategereje muri Atenayi, umwuka we wamuteye ubwoba, abonye umujyi wahawe ibigirwamana.
89
Ibyakozwe n'Intumwa
17 Ni cyo cyatumye atongana mu isinagogi n'Abayahudi, n'abihaye Imana, no ku isoko buri munsi n'abasangaga. 18 Hanyuma abafilozofe bamwe bo muri Epikureya, na ba Stoicks, baramusanganira. Bamwe baravuga bati: "Uyu mwana azavuga iki?" abandi bamwe, asa nkuwashizeho imana zidasanzwe: kuko yababwiye Yesu, nizuka. 19 Baramufata, bamujyana kwa Areopagusi, baravuga bati: “Reka tumenye iyo nyigisho nshya, ibyo uvuga? 20 Kuko utuzanira ibintu bidasanzwe mu matwi yacu: twamenye rero icyo ibyo bisobanura. 21 (Kubanyatene bose nabanyamahanga bari bahari bamaranye igihe ntakindi, ariko kubabwira, cyangwa kumva ikintu gishya.) 22 Hanyuma, Pawulo ahagarara hagati yumusozi wa Mars, ati: "Yemwe bantu bo muri Atenayi, ndabona ko muri byose muba mwemera miziririzo. 23 Kuko nanyuze hafi, nkareba ibyo mwiyeguriye Imana, nasanze igicaniro cyanditseho ngo, IMANA ITAZI. Uwo rero musenga ubujiji, arakubwira ngo ndabibabwiye. 24 Imana yaremye isi n'ibiyirimo byose, ibonye ko ari Umwami w'ijuru n'isi, ntiba mu nsengero zakozwe n'amaboko; 25 Nta nubwo basengwa n'amaboko y'abantu, nkaho hari icyo akeneye, kuko atanga ubuzima bwose, umwuka, n'ibintu byose; 26 Kandi yaremye mu maraso amoko yose y'abantu kugira ngo ature ku isi yose, kandi yagennye ibihe byagenwe mbere, n'imbibi z'aho batuye; 27 Kugira ngo bashake Uwiteka, niba bishoboka ko bamwumva, bakamubona, nubwo atari kure ya buri wese muri twe: 28 Kuko muri We tubaho, tugenda, kandi dufite ubuzima bwacu; nkuko bamwe mubasizi bawe bwite babivuze, Kuberako natwe turi urubyaro rwe. 29 Kubera iyo mpamvu, kubera ko turi urubyaro rw'Imana, ntitwakagombye gutekereza ko Ubumana bumeze nka zahabu, cyangwa ifeza, cyangwa ibuye, ryakozwe mu buhanzi n'ibikoresho by'abantu. 30 Kandi ibihe byubujiji Imana yarahanze amaso; ariko noneho utegeke abantu bose ahantu hose kwihana: 31 Kuberako yashyizeho umunsi, aho azacira urubanza isi mu butungane n'uwo muntu yashyizeho; Ibyo yahaye abantu bose ibyiringiro, kuko yazuye mu bapfuye. 32 Bumvise izuka ry'abapfuye, bamwe barabashinyagurira, abandi bati: "Tuzongera kukumva." 33 Pawulo ava muri bo. 34 Icyakora, abagabo bamwe baramwiziritseho, barizera: muri bo harimo Diyoniyusi wo muri Areyopagite, n'umugore witwa Damari, n'abandi bari kumwe na bo.
5 Igihe Sila na Timoteyo bavaga muri Makedoniya, Pawulo yakandagiye mu mwuka, ahamiriza Abayahudi ko Yesu ari Kristo. 6 Bamaze kwanga, no gutuka Imana, azunguza imyenda ye, arababwira ati: "Amaraso yawe abe ku mutwe wawe;" Mfite isuku: guhera ubu nzajya mu mahanga. 7 Ahaguruka, yinjira mu nzu y'umuntu witwa Yusito, wasengaga Imana, inzu ye ikaba yarafatanije n'isinagogi. 8 Crispus, umutware mukuru w'isinagogi, yiringira Uhoraho n'inzu ye yose; kandi benshi mu Bakorinto bumvise barizera, barabatizwa. 9 Hanyuma ubwira Uwiteka Pawulo nijoro abonekerwa, Ntutinye, ariko vuga, ntukicecekere: 10 Kuko ndi kumwe nawe, kandi nta muntu uzagushiraho ngo akugirire nabi, kuko mfite abantu benshi muri uyu mujyi. 11 Akomerezayo umwaka n'amezi atandatu, yigisha ijambo ry'Imana muri bo. 12 Igihe Gallio yari umwungirije wa Akaya, Abayahudi bigometse ku bwumvikane buke kuri Pawulo, bamujyana ku cyicaro cy'urubanza, 13 Ati: "Uyu mugenzi we yemeza abantu gusenga Imana binyuranyije n amategeko. 14 Igihe Pawulo yari agiye gukingura umunwa, Gallio abwira Abayahudi ati: "Yemwe Abayahudi, niba ari ikibazo cy'ubusambanyi bubi cyangwa bubi, yemwe Bayahudi, nimutekerezeho." 15 Ariko niba ari ikibazo cyamagambo, amazina, n amategeko yawe, mubirebe; kuko ntazaba umucamanza w'ibyo bibazo. 16 Arabakura ku ntebe y'urubanza. 17 Abagereki bose bafata Sostène, umutware mukuru w'isinagogi, baramukubita imbere y'urubanza. Kandi Gallio ntiyitaye kuri kimwe muri ibyo bintu. 18 Nyuma y'ibyo, Pawulo ahamara igihe kitari gito, hanyuma asezerera abavandimwe, afata ubwato yerekeza muri Siriya, ajyana na Pirisila na Akwila; amaze kogosha umutwe muri Cenekreya, kuko yari afite umuhigo. 19 Ageze muri Efeso, abasiga aho, ariko we ubwe yinjira mu isinagogi, atekereza ku Bayahudi. 20 Igihe bamwifuzaga kumarana igihe kirekire, ntiyabyemeye; 21 Ariko barabasezeraho, bavuga bati: 'Ngomba rwose gukomeza uyu munsi mukuru uza i Yerusalemu, ariko nzagaruka iwanyu, niba Imana ibishaka. Ahaguruka muri Efeso. 22 Ageze i Sezariya, arazamuka, asuhuza itorero, aramanuka ajya muri Antiyokiya. 23 Amazeyoyo, aragenda, azenguruka igihugu cyose cya Galatiya na Firugiya kugira ngo akomeze, akomeza abigishwa bose. 24 Umuyahudi umwe witwa Apolo, wavukiye muri Alegizandiriya, umuntu uzi kuvuga, kandi ukomeye mu byanditswe, agera muri Efeso. 25 Uyu muntu yigishijwe inzira ya Nyagasani; kandi ashishikaye mu mwuka, yavuze kandi yigisha ashishikaye ibintu bya Nyagasani, azi umubatizo wa Yohana gusa. 26 Atangira kuvuga ashize amanga mu isinagogi, uwo Akwila na Pirisila bumvise, baramujyana aho ari, bamusobanurira inzira y'Imana neza.
UMUTWE WA 18 1 Nyuma y'ibyo, Pawulo ava muri Atenayi, agera i Korinti; 2 Asanga Umuyahudi umwe witwa Akwila, wavukiye i Ponto, vuba aha akomoka mu Butaliyani, ari kumwe n'umugore we Pirisila; (kuko Ko Kalawudiyo yategetse Abayahudi bose kuva i Roma :) arabasanga. 3 Kubera ko yari afite ubukorikori bumwe, yagumanye na bo kandi arakora, kuko umurimo wabo bari abambika amahema. 4 Isabato yose yatekerezaga mu isinagogi, yemeza Abayahudi n'Abagereki.
90
Ibyakozwe n'Intumwa
27 Amaze kwitegura kunyura muri Akaya, abavandimwe barandika, bashishikariza abigishwa kumwakira: igihe yari aje, yabafashaga cyane abizera babikesheje ubuntu: 28 Kuberako yemeje bikomeye Abayahudi, kandi ko kumugaragaro, yerekanaga ibyanditswe ko Yesu ari Kristo.
Yeruzalemu, avuga ati: "Ndahari, ngomba no kubona Roma." 22 Yohereza muri Makedoniya babiri muri bo bamukorera, Timoteyo na Erastus; ariko we ubwe yagumye muri Aziya igihe runaka. 23 Muri icyo gihe kandi, ntihavutse impagarara nto muri iyo nzira. 24 Ku muntu runaka witwa Demetiriyo, umucuzi w'ifeza, wubatse Diana urusengero rwa feza, ntacyo yungutse abanyabukorikori; 25 Uwo yahamagaye hamwe n'abakozi bakora nk'umwuga, ati: Ba nyakubahwa, muzi ko muri ubwo bukorikori dufite ubutunzi bwacu. 26 Byongeye kandi, urabona kandi ukumva, ko atari wenyine muri Efeso, ariko no muri Aziya yose, uyu Pawulo yemeje kandi ahindura abantu benshi, avuga ko atari imana zakozwe n'amaboko: 27 Kugira ngo atari ibyo gusa ibihangano byacu biri mu kaga ko gusenywa; ariko kandi ko urusengero rwimana nkuru Diana rugomba gusuzugurwa, kandi ubwiza bwe bugasenywa, abo Aziya yose nisi yose basenga. 28 Bumvise ayo magambo, buzura umujinya, basakuza bati: “Diyana wo mu Banyefeso arakomeye. 29 Umujyi wose wuzuye urujijo, maze bafata Gayo na Arisitariko, abantu bo muri Makedoniya, bagenzi ba Pawulo mu rugendo, bihutira kwinjira mu nzu y'imikino. 30 Igihe Pawulo yinjiraga mu bantu, abigishwa ntibamubabaje. 31 Bamwe mu batware bo muri Aziya, bari inshuti ze, baramutumaho, bamwifuriza ko atazigera yinjira mu nzu y'imikino. 32 Bamwe rero bararira ikintu kimwe, ikindi ikindi: kuko iteraniro ryarangaye; kandi igice kinini nticyamenye impamvu bahuriye hamwe. 33 Bakura Alegizandere muri rubanda, Abayahudi bamushyira imbere. Alegizandere yinginga ukuboko, kandi yari kwiregura ku bantu. 34 Ariko bamenye ko ari Umuyahudi, bose bafite ijwi rimwe bavuga ko hashize amasaha abiri basakuza bati: Diana wo mu Befeso arakomeye. 35 Umukozi wo mu mujyi amaze gutuza abantu, aravuga ati: Yemwe bantu bo muri Efeso, ni nde muntu uhari utazi uko umujyi wa Abefeso usenga imana ikomeye Diana, n'ishusho yaguye i Yupiter? ? 36 Urebye rero ko ibyo bidashobora kuvugwa, ugomba guceceka, kandi ntugire icyo ukora uhubutse. 37 Kuko mwazanye hano aba bagabo, atari abambuzi b'amatorero, cyangwa se abatuka imana yawe. 38 Kubera iyo mpamvu, niba Demetiriyo, n'abanyabukorikori bari kumwe na we bafite ikibazo ku muntu uwo ari we wese, amategeko arakinguye, kandi hari n'abadepite: nibaterane. 39 Ariko nimbaza ikintu icyo ari cyo cyose cyerekeye ibindi, bizagenwa mu iteraniro ryemewe n'amategeko. 40 Kuberako turi mu kaga ko guhamagarwa kubazwa imvururu zuyu munsi, nta mpamvu yatuma dushobora gutanga inkuru kuriyi nama. 41 Amaze kuvuga atyo, asezerera iteraniro.
UMUTWE WA 19 1 Igihe Apolo yari i Korinto, Pawulo yambutse inkombe zo mu majyaruguru, agera muri Efeso, ahasanga abigishwa bamwe, 2 Arababwira ati: "Mwakiriye Umwuka Wera kuva mwizera?" Baramubwira bati: "Ntabwo twigeze twumva cyane niba hariho Umwuka Wera. 3 Arababwira ati: "Noneho mubatijwe iki? Baravuga bati: "Kubatizwa kwa Yohana. 4 Hanyuma Pawulo avuga, Yohana yabatijwe rwose umubatizo wo kwihana, abwira abantu, ko bamwizera uzaza nyuma ye, ni ukuvuga Kristo Yesu. 5 Bumvise ibyo, barabatizwa mu izina ry'Umwami Yesu. 6 Pawulo amaze kubarambikaho ibiganza, Umwuka Wera arabageraho; Bavuga indimi, barahanura. 7 Abagabo bose bagera kuri cumi na babiri. 8 Yinjira mu isinagogi, avuga ashize amanga mu gihe cy'amezi atatu, atongana kandi yemeza ibintu bijyanye n'ubwami bw'Imana. 9 Ariko abayibaga bakomantaye, ntibabyizere, ariko bavuga nabi rubanda imbere ya rubanda, arabava muri bo, atandukanya abigishwa, batongana buri munsi mu ishuri rya Tyrannusi. 10 Ibyo bikomeza mu gihe cy'imyaka ibiri; ku buryo ababa muri Aziya bose bumvise ijambo ry'Umwami Yesu, Abayahudi n'Abagereki. 11 Kandi Imana yakoze ibitangaza bidasanzwe n'amaboko ya Pawulo: 12 Kugira ngo umubiri we uzanwe mu bitambaro cyangwa ku bitambara birwaye, maze indwara zirabavaho, maze imyuka mibi irabavaho. 13 Hanyuma bamwe mu Bayahudi b'inzererezi, abirukana, barabafata kugira ngo babahamagare bafite imyuka mibi izina ry'Umwami Yesu, baravuga bati: “Turagusezeranije na Yesu uwo Pawulo abwiriza. 14 Hariho abahungu barindwi ba Sceva umwe, Umuyahudi, n'umutware w'abatambyi, babikora. 15 Umwuka mubi arasubiza ati: Yesu ndamuzi, na Pawulo ndabizi; ariko uri nde? 16 Umugabo uwo mwuka mubi yabasimbukiyemo, arabatsinda, arabatsinda, ku buryo bahunze bava muri iyo nzu bambaye ubusa kandi bakomeretse. 17 Ibyo byose Abayahudi n'Abagereki bose bari babizi muri Efeso; maze ubwoba bugwa kuri bose, maze izina ry'Umwami Yesu ryubahwa. 18 Kandi benshi mu bizera baraza, bakatura, bakerekana ibikorwa byabo. 19 Benshi muri bo kandi bakoresheje ibihangano by'amatsiko bahuriza hamwe ibitabo byabo, babitwika imbere y'abantu bose: babara igiciro cyabyo, basanga ibiceri ibihumbi mirongo itanu. 20 Rero rikomeye cyane ijambo ry'Imana riratsinda. 21 Ibyo byose birangiye, Pawulo yiyemeje mu mwuka, amaze guca muri Makedoniya na Akaya, kugira ngo ajye i
91
Ibyakozwe n'Intumwa
UMUTWE WA 20
kugira ngo ndangize inzira yanjye nishimye, n'umurimo nahawe n'Umwami Yesu, kugira ngo mpamye ubutumwa bwiza bw'ubuntu bw'Imana. . 25 Noneho dore ko nzi ko mwese muri bo nagiye kwamamaza ubwami bw'Imana, mutazongera kubona mu maso hanjye. 26 Ni cyo cyatumye ngutwara kwandika uyu munsi, ko ndi uwera mu maraso y'abantu bose. 27 Erega sinirinze kubamenyesha inama zose z'Imana. 28 Witondere ubwanyu, n'ubushyo bwose, aho Umwuka Wera yakugize abagenzuzi, kugira ngo agaburire itorero ry'Imana, yaguze n'amaraso ye. 29 Kuko nzi ibi, ko nimara kugenda, impyisi zikomeye zizinjira muri mwe, zitarinze umukumbi. 30 Kandi muri mwebwe abantu bazahaguruka, bavuga ibintu bibi, kugira ngo bakurure abigishwa nyuma yabo. 31 Witondere kandi wibuke ko mu gihe cy'imyaka itatu naretse kuburira buri joro n'amanywa amarira. 32 None rero, bavandimwe, ndabashimiye Imana, n'ijambo ry'ubuntu bwayo bushobora kukubaka, no kuguha umurage muri bose bejejwe. 33 Sinigeze nifuza ifeza y'umuntu, cyangwa zahabu, cyangwa imyenda. 34 Yego, mwebwe ubwanyu murabizi, ko aya maboko yampaye ibyo nkeneye, ndetse n'abari kumwe nanjye. 35 Naberetse byose, mbega ukuntu mukora cyane kugira ngo mushyigikire abanyantege nke, kandi mwibuke amagambo y'Umwami Yesu, uko yavuze ati, gutanga ni byiza kuruta gutanga. 36 Amaze kuvuga atyo, arapfukama, asengera hamwe na bo bose. 37 Bose bararira cyane, bagwa mu ijosi rya Pawulo, baramusoma, 38 Kubabazwa cyane cyane kumagambo yavuze, kugirango batakibona isura ye. Bamuherekeza bagera ku bwato.
1 Imvururu zimaze guhagarara, Pawulo ahamagara abigishwa, arabahobera, aragenda yerekeza muri Makedoniya. 2 Amaze kurenga ibyo bice, abaha inama nyinshi, yinjira mu Bugereki, 3 Bamarayo amezi atatu. Igihe Abayahudi bamutegereje, igihe yari agiye gufata ubwato muri Siriya, yashakaga gusubira muri Makedoniya. 4 Bamuherekeza muri Aziya Sopater ya Bereya; n'Abatesalonike, Arisitariko na Secundus; na Gayo w'i Derbe, na Timoteyo; no muri Aziya, Tikiko na Tropimusi. 5 Aba bagiye mbere yuko badutinda i Troas. 6 Twahagurutse i Filipi nyuma y'iminsi y'imigati idasembuye, tubasanga i Troas mu minsi itanu. aho tumaze iminsi irindwi. 7 Ku munsi wa mbere w'icyumweru, igihe abigishwa bateraniraga kumanyura umugati, Pawulo arababwira, yiteguye kugenda ejo; akomeza ijambo rye kugeza mu gicuku. 8 Mu cyumba cyo hejuru hari amatara menshi, aho bateraniye hamwe. 9 Hanyuma yicara mu idirishya umusore umwe witwa Ewutusi, asinzira cyane, kandi igihe Pawulo yari amaze igihe kinini abwiriza, yiroha asinzira, yikubita hasi mu igorofa rya gatatu, ajyanwa gupfa. 10 Pawulo aramanuka, aramugwa gitumo, aramuhobera ati: "Ntimugire ikibazo; kuko ubuzima bwe buri muri we. 11 Aca arazuka, amanyura imigati, ararya, avugana umwanya muremure, gushika bwacya, aragenda. 12 Bazana uwo musore muzima, ntibahumurizwa na gato. 13 Twagiye imbere yo gufata ubwato, tujya i Assosi, dushaka gufata Pawulo, kuko yari yarashyizeho atyo, atekereza kugenda. 14 Amaze guhura natwe i Assos, turamujyana, tugera i Mitylene. 15 Twahaguruka aho, tuje bukeye bwaho turwanya Chios; bukeye tugera i Samos, tuguma muri Trogyllium; bukeye tuza i Mileto. 16 Kuko Pawulo yari yariyemeje kugenda muri Efeso, kubera ko atazamara igihe muri Aziya, kuko yihutiye kuba i Yeruzalemu umunsi wa Pentekote. 17 Avuye i Mileto, yohereza muri Efeso, ahamagara abakuru b'iryo torero. 18 Bageze aho ari, arababwira ati: "Murabizi, kuva umunsi wa mbere ninjiye muri Aziya, nkurikije uko nabanye nawe ibihe byose, 19 Gukorera Uwiteka wicishije bugufi mu bwenge, n'amarira menshi, n'ibigeragezo byangwiririye kubeshya ntegereje Abayahudi: 20 Kandi ni gute nakwirinze ikintu cyakugirira akamaro, ariko nkakwereka, nkakwigisha mu ruhame, no ku nzu n'inzu, 21 Guhamya Abayahudi, ndetse n'Abagereki, kwihana ku Mana, no kwizera Umwami wacu Yesu Kristo. 22 Noneho dore, mpambiriye mu mwuka njya i Yerusalemu, sinzi ibizambaho. 23 Uzigame ko Umwuka Wera ahamiriza imigi yose, avuga ko ingoyi n'imibabaro bigumaho. 24 Ariko nta na kimwe muri ibyo kinteye ubwoba, cyangwa ngo mbare ubuzima bwanjye nkunda kuri njye,
UMUTWE WA 21 1 Hanyuma tumaze kubakura muri bo, tumaze gutangira, twaje dufite inzira igana i Coos, bukeye bwaho tujya i Rode, hanyuma tuva i Patara: 2 Twabonye ubwato bugenda bwerekeza muri Fenisiya, twurira ubwato, turahaguruka. 3 Tumaze kumenya Kupuro, tuyirekera ibumoso, dufata ubwato tujya muri Siriya, tugera i Tiro, kuko ubwato bwagombaga gukuramo umutwaro. 4 Twabonye abigishwa, tumarayo iminsi irindwi: abwira Pawulo abikesheje Umwuka, ko atazamuka i Yerusalemu. 5 Tumaze kurangiza iyo minsi, turahaguruka turagenda; Bose baratuzana mu nzira, hamwe n'abagore n'abana, kugeza tuvuye mu mujyi: turapfukama ku nkombe, dusenga. 6 Tumaze gufata ikiruhuko umwe umwe, dufata ubwato; basubira mu rugo. 7 Tumaze kurangiza urugendo rwacu tuvuye i Tiro, tugera i Putolemeyi, dusuhuza abavandimwe, tubana na bo umunsi umwe. 8 Bukeye, abo mu muryango wa Pawulo turagenda, tugera i Kayisariya, twinjira mu nzu ya Filipo umuvugabutumwa, wari umwe muri barindwi; agumana na we.
92
Ibyakozwe n'Intumwa
9 Umugabo umwe yari afite abakobwa bane, inkumi, zahanuye. 10 Tumazeyo iminsi myinshi, hamanuka u Buyuda umuhanuzi witwa Agabus. 11 Ageze aho turi, afata umukandara wa Pawulo, amubohesha amaboko n'ibirenge, ati: "Uku ni ko Umwuka Wera avuga ati:" Abayahudi bo i Yeruzalemu na bo bazahambira umuntu ufite uyu mukandara, maze bamushyire muri we. amaboko y'abanyamahanga. 12 Twumvise ibyo, twe ubwacu ndetse n'abari aho hantu, turamwinginga ngo ntazamuke i Yeruzalemu. 13 Hanyuma Pawulo aramusubiza ati: Bisobanura iki kurira no kumena umutima wanjye? kuko niteguye kudahambirwa gusa, ahubwo no gupfira i Yerusalemu ku bw'izina ry'Umwami Yesu. 14 Igihe adashaka kujijuka, twarahagaritse kuvuga tuti: 'Ibyo Uwiteka ashaka bikorwa.' 15 Nyuma y'iyo minsi, dufata amagare yacu, tuzamuka i Yeruzalemu. 16 Bajyana kandi na bamwe mu bigishwa ba Kayisariya, bajyana na Mnason umwe wo muri Kupuro, umwigishwa wa kera, twararaga. 17 Tugeze i Yeruzalemu, abavandimwe batwakiriye bishimye. 18 Bukeye bwaho, Pawulo yinjirana natwe kwa Yakobo; kandi abakuru bose bari bahari. 19 Amaze kubasuhuza, atangaza cyane cyane ibyo Imana yakoreye mu banyamahanga umurimo we. 20 Bumvise bahimbaza Uwiteka, baramubwira bati: "Urabona, muvandimwe, hari Abayahudi ibihumbi n'ibihumbi bizera; kandi bose bafite ishyaka ry'amategeko: 21 Barakumenyesha ko wigisha Abayahudi bose bari mu banyamahanga kureka Mose, ukavuga ko batagomba gukebwa abana babo, cyangwa ngo bakurikire imigenzo. 22 None ni iki? rubanda rugomba gukenera guhurira hamwe, kuko bazumva ko uza. 23 Noneho kora ibi tubabwiye: Dufite abagabo bane babasezeranye; 24 Bajyane kandi wiyeze hamwe na bo, kandi ubashinjwe, kugira ngo bogoshe imisatsi, kandi bose bamenye ko ibyo bamenyeshejwe kuri wewe ari ubusa; ariko ko nawe ubwawe ugenda neza, kandi ukurikiza amategeko. 25 Nko ku banyamahanga bizera, twanditse kandi twanzura ko batubahiriza ibintu nk'ibyo, keretse gusa birinda ibintu byahawe ibigirwamana, n'amaraso, no kuniga, no gusambana. 26 Hanyuma, Pawulo ajyana abo bantu, bukeye yiyeza hamwe na bo yinjira mu rusengero, kugira ngo yerekane ko iminsi yo kwezwa irangiye, kugeza ubwo buri wese muri bo atangwe ituro. 27 Iminsi irindwi irangiye, Abayahudi bo muri Aziya, bamubonye mu rusengero, bakangurira abantu bose, bamurambikaho ibiganza, 28 Nimutakambire, Bantu ba Isiraheli, nimutabare: Uyu ni we muntu wigisha abantu bose ahantu hose kurwanya rubanda, amategeko, n'ahantu. 29 (Kuko babonaga mbere na we mu mujyi wa Trophimusi Umunyanyefeso, bakeka ko Pawulo yazanye mu rusengero.) 30 Umujyi wose urahinda umushyitsi, abantu biruka, bajyana Pawulo, bamusohora mu rusengero, imiryango irakingwa.
31 Bagiye kumwica, babwira umutware mukuru w'iryo tsinda, ko Yeruzalemu yose yari mu gihirahiro. 32 Ako kanya ahita afata abasirikari n'abasirikare, abiruka aho ari. Babonye umutware mukuru n'abasirikare, bahita bakubita Pawulo. 33 Umutware mukuru aramwegera, aramufata, amutegeka kubohesha iminyururu ibiri; abaza uwo ari we, n'icyo yakoze. 34 Bamwe bararira ikintu kimwe, ikindi ikindi, muri rubanda, ariko ataramenya neza icyo cyaduka, amutegeka kujyanwa mu kigo. 35 Ageze ku ngazi, ni ko yabyaye abasirikare kubera urugomo rw'abaturage. 36 Kuko abantu benshi babakurikira, bararira, barikumwe na we. 37 Igihe Pawulo yagombaga kujyanwa mu kigo, abwira umutware mukuru ati: Ndababwira? Ninde wavuze ati: Urashobora kuvuga Ikigereki? 38 Nturi uri Umunyamisiri, mbere y'iyi minsi wasaze umuvurungano, ukajyana mu butayu abantu ibihumbi bine bari abicanyi? 39 Ariko Pawulo ati: "Ndi umuntu w'umuyahudi w'i Taruso, umujyi wa Silisiya, umuturage utagira umujyi mubi, kandi ndagusabye, umbabarire kuvugana n'abantu. 40 Amaze kumuha uruhushya, Pawulo ahagarara ku ngazi, atabaza abantu ukuboko. Aceceka cyane, ababwira mu rurimi rw'igiheburayo, ati: UMUTWE WA 22 1 Bantu, bavandimwe, nimwumve ubwunganizi bwanjye mbabwira ubu. 2 (Bumvise ko yababwiye mu rurimi rw'igiheburayo, baraceceka cyane, ati:) 3 Nukuri ndi umuntu w'umuyahudi, wavukiye i Taruso, umujyi wa Cilikiya, ariko nkurira muri uyu mujyi munsi y'ibirenge bya Gamaliyeli, kandi nigisha nkurikije amategeko atunganye ya ba sogokuruza, kandi nkagira ishyaka. Mana, nkuko mwese muri uyu munsi. 4 Natoteje inzira kugeza ku rupfu, mpambira kandi njya muri gereza abagabo n'abagore. 5 Nk'uko umutambyi mukuru abimpatira, n'umutungo wose w'abasaza. Nanjye aboherereje abavandimwe amabaruwa, njya i Damasiko, kugira ngo nzane abari bahambiriye i Yeruzalemu, kugira ngo bahanwe. 6 Naje gukora urugendo, ngera hafi ya Damasiko nko mu ma saa sita, mu buryo butunguranye, mu ijuru harabagirana umucyo mwinshi. 7 Nikubita hasi, numva ijwi rimbwira riti: Sawuli, Sawuli, ni iki gituma umpotora? 8 Ndamusubiza nti: Uwiteka uri nde? Arambwira ati: Ndi Yesu w'i Nazareti, uwo utoteza. 9 Abari kumwe nanjye babonye urumuri rwose, baratinya; ariko ntibumvise ijwi ry'uwambwiye. 10 Ndabaza nti: Nkora iki, Mwami? Uhoraho arambwira ati “ Haguruka, ujye i Damasiko; kandi niho uzakubwira ibintu byose wagenewe gukora. 11 Igihe ntabashaga kubona ubwiza bw'urwo rumuri, nyobowe n'ukuboko kwanjye turi kumwe, ninjiye i Damasiko. 12 Ananiya, umuntu wubaha Imana ukurikije amategeko, afite inkuru nziza y'Abayahudi bose bahatuye,
93
Ibyakozwe n'Intumwa
13 Naje aho ndi, arahagarara, arambwira ati: Muvandimwe Sawuli, yakira amaso yawe. Isaha imwe ndayireba. 14 Na we ati: "Imana ya ba sogokuruza yagutoye, kugira ngo umenye ubushake bwayo, urebe uwo Umwe rukumbi, kandi wumve ijwi ry'akanwa ke." 15 Kuko uzaba umuhamya w'abantu bose ibyo wabonye kandi wumvise. 16 None ni iki gitumye uhagarara? haguruka, ubatizwe, kandi woze ibyaha byawe, wambaze izina rya Nyagasani. 17 Hanyuma, ubwo nagaruka i Yeruzalemu, igihe nasengaga mu rusengero, nari mu kantu; 18 Abonye ambwira ati: “ Ihute, uve vuba i Yeruzalemu, kuko batazakira ubuhamya bwawe kuri njye. 19 Ndabaza nti: Mwami, bazi ko mfungiye kandi nkubita mu isinagogi yose abakwizera: 20 Amaraso y'umumaritiri wawe Sitefano yamenetse, nanjye nari mpagaze iruhande, nemera ko apfa, nkomeza imyambaro y'abamwishe. 21 Arambwira ati: Genda, kuko nzagutuma kure cyane ku banyamahanga. 22 Bamuha abamwumva iryo jambo, hanyuma barangurura amajwi, baravuga bati: “Kuraho mugenzi wawe wo mu isi, kuko bidakwiriye ko abaho. 23 Bavuza induru, bajugunya imyenda yabo, bajugunya umukungugu mu kirere, 24 Umutware mukuru amutegeka kuzanwa mu kigo, amusaba ko bamusuzuma akoresheje ibiboko; kugira ngo amenye impamvu bamutakambiye. 25 Bakimubohesha inkoni, Pawulo abwira umutware utwara umutwe w'abasirikare wari uhagaze aho, biremewe ko wakubita umuntu w’Umuroma, kandi udaciriwe urubanza? 26 Umutware w'abasirikare abyumvise, aragenda, abwira umugaba mukuru w'ingabo, ati: 'Witondere ibyo ukora, kuko uyu muntu ari Umuroma. 27 Umutware mukuru araza, aramubaza ati: Mbwira, uri Umuroma? Ati: Yego. 28 Umutware mukuru aramusubiza ati: "Nabonye umudendezo mwinshi. Pawulo ati: "Ariko navutse mfite umudendezo. 29 Ako kanya bahita bava kuri we wagombaga kumusuzuma, umutware mukuru na we agira ubwoba, amaze kumenya ko ari Umuroma, kandi ko yamuboshye. 30 Bukeye, kubera ko yari kumenya neza impamvu yashinjwaga Abayahudi, amukura mu matsinda ye, ategeka abatambyi bakuru n'abagize inama yabo yose kwitaba, amanura Pawulo, amushyira imbere yabo.
5 Pawulo ati: "Bavandimwe, sinzi ko yari umutambyi mukuru, kuko byanditswe ngo: Ntukavuge nabi umutware w'ubwoko bwawe." 6 Ariko Pawulo abonye ko igice kimwe ari Abasadukayo, ikindi Abafarisayo, atakambira mu nama, Bagabo, bavandimwe, Ndi Umufarisayo, umuhungu w'Abafarisayo: ibyiringiro n'izuka by'abapfuye nitwa; mu kibazo. 7 Amaze kuvuga atyo, havuka amakimbirane hagati y'Abafarisayo n'Abasadukayo, maze abantu baracikamo ibice. 8 Kuberako Abasadukayo bavuga ko nta muzuko, nta mumarayika, cyangwa umwuka, ariko Abafarisayo batura bombi. 9 Hongera gutaka cyane, abanditsi bo mu gice cy'Abafarisayo barahaguruka, barahatana bati: Mana. 10 Haca havuka amacakubiri akomeye, umutware mukuru, atinya ko Pawulo atagomba kumukuramo ibice, ategeka abasirikari kumanuka, bakamuvana ku ngufu muri bo, bakamujyana mu kigo. 11 Ijoro ryakurikiye Uwiteka amuhagarara iruhande, aramubwira ati “ Humura, Pawulo, kuko nk'uko wampaye i Yerusalemu, ni ko ugomba no guhamya i Roma. 12 Bugicya, bamwe mu Bayahudi bishyira hamwe, bahambira umuvumo, bavuga ko batazarya cyangwa ngo banywe kugeza batishe Pawulo. 13 Kandi barengeje mirongo ine bakoze umugambi mubisha. 14 Basanga abatambyi bakuru n'abakuru, baravuga bati: "Twiboheye umuvumo ukomeye, kugira ngo ntacyo tuzarya tutarinze kwica Pawulo." 15 Noneho rero, mwebwe hamwe n'inama, musobanurira umutware mukuru ko azamumanura iwanyu ejo, nkaho hari icyo wamubazaho neza, kandi natwe, cyangwa igihe cyose yegereye, twiteguye kumwica. 16 Umuhungu wa mushiki wa Pawulo yumvise ko baryamye bategereje, arinjira yinjira mu kigo, abwira Pawulo. 17 Pawulo ahamagara umwe mu batware b'abasirikare, aramubwira ati: “Uzane uyu musore ku mutware mukuru, kuko afite ikintu runaka yamubwira. 18 Nuko aramufata, amuzanira umutware mukuru, aramubwira ati: “Pawulo imfungwa yarampamagaye, aransenga ngo nkuzanire uyu musore, ufite icyo akubwira. 19 Umutware mukuru amufata ukuboko, ajyana na we ku giti cye, aramubaza ati 'Urambwira iki? 20 Na we ati: "Abayahudi bemeye kukwifuza ko uzamanura Pawulo ejo mu nama, nkaho bazamubaza bimwe bimwe neza. 21 Ariko ntukabemeze, kuko hari abategereje muri bo abagabo barenga mirongo ine, barahiye ko batazarya cyangwa ngo banywe kugeza igihe bamwiciye, none bariteguye, kugushakira amasezerano. 22 Umutware mukuru rero areka uwo musore agenda, aramutegeka ati: "Ntubwire umuntu ko wanyeretse ibyo bintu." 23 Amuhamagara abatware b'abasirikare babiri, aramubwira ati “Witegure abasirikare magana abiri ngo bajye i Kayisariya, n'abagendera ku mafarasi mirongo itandatu na cumi, n'abacumu amacumu magana abiri, ku isaha ya gatatu y'ijoro. 24 Kandi ubaha inyamaswa, kugira ngo bashireho Pawulo, bamuzane amahoro kuri Feligisi guverineri.
UMUTWE WA 23 1 Pawulo, yitegereza cyane inama, ati: "Bavandimwe, nabayeho mu mutimanama utabacira urubanza imbere y'Imana kugeza uyu munsi. 2 Umutambyi mukuru Ananiya ategeka abamuhagararaho kumukubita ku munwa. 3 Hanyuma Pawulo aramubwira ati: "Imana izagukubita, wa rukuta rwera, kuko wicaye ngo uncire urubanza nkurikije amategeko, untegeka gukubitwa binyuranyije n'amategeko?" 4 Abari bahagaze aho baravuga bati: "Uratutse umutambyi mukuru w'Imana?"
94
Ibyakozwe n'Intumwa
25 Yandika ibaruwa nyuma y'ubu buryo: 26 Kalawudiyo Liziya kuri guverineri w'icyubahiro Feligisi yoherereje indamutso. 27 Uyu muntu yakuwe mu Bayahudi, kandi yagombye kuba yariciwe muri bo: hanyuma nza ndi kumwe n'ingabo, ndamutabara, kuko yari amaze kumva ko ari Umuroma. 28 Igihe nari kumenya icyamuteye kumushinja, namusohoye mu nama yabo: 29 Uwo nabonye ko aregwa ibibazo by'amategeko yabo, ariko nta kintu na kimwe yashinjwaga gikwiye gupfa cyangwa gufungwa. 30 Bambwiye ukuntu Abayahudi bategereje uwo mugabo, mpita ngutumaho, ntegeka abamushinja na bo kubabwira imbere y'ibyo bamurega. Muraho. 31 Abasirikare, nk'uko babitegetswe, bafata Pawulo, bamujyana nijoro muri Antipatris. 32 Bukeye basiga abanyamafarasi bajyana, basubira mu gihome: 33 Bageze i Sezariya, bageza guverineri ibaruwa, amushyikiriza Pawulo. 34 Guverineri amaze gusoma ibaruwa, abaza intara ye. Amaze kumva ko akomoka muri Silisiya; 35 Nzakwumva, igihe abashinja bawe na bo bazazira. Amutegeka kubikwa mu cyumba cy'urubanza rwa Herode.
nizera ibintu byose byanditswe mu mategeko no mu bahanuzi: 15 Kandi ugire ibyiringiro ku Mana, nabo ubwabo barabyemera, ko hazabaho izuka ry'abapfuye, abakiranutsi n'abarenganya. 16 Kandi hano ndakora imyitozo, kugira iteka umutimanama utagira uburakari ku Mana no ku bantu. 17 Noneho hashize imyaka myinshi, naje kuzana imfashanyo mu gihugu cyanjye, n'amaturo. 18 Aho Abayahudi bamwe bo muri Aziya basanze nejejwe mu rusengero, nta bantu benshi, cyangwa umuvurungano. 19 Ninde wari ukwiye kuba hano imbere yawe, akanga, iyo baza kundwanya. 20 Cyangwa ubundi reka reka ibi bivuge hano, niba basanze hari ikibi kinkora, mugihe nahagaze imbere yinama, 21 Uretse iryo jwi rimwe, natakambiye mpagaze hagati yabo, Nkora ku izuka ry'abapfuye ndahamagarwa nawe uyu munsi. 22 Feligisi amaze kubyumva, amaze kumenya neza muri ubwo buryo, arazitinda, ati: "Igihe Liziya umutware mukuru azamanuka, nzamenya ibyanyu byose." 23 Ategeka umutware utwara umutwe w'abasirikare kurinda Pawulo, no kumurekura, kandi ko atazabuza n'umwe mu bo baziranye gukorera cyangwa kumusanga. 24 Nyuma y'iminsi runaka, Feligisi azanye n'umugore we Drusila, wari Umuyahudi, atumira Pawulo, amwumva ku byerekeye kwizera Kristo. 25 Amaze gutekereza ku gukiranuka, kwitonda, no guca urubanza, Feligisi ahinda umushyitsi, aramusubiza ati: Genda, iki gihe; mugihe mfite ibihe byiza, nzaguhamagara. 26 Yizeraga kandi ko amafaranga yari akwiye kumuha kuri Pawulo, kugira ngo amurekure, ni cyo cyatumye amutumaho kenshi, akavugana na we. 27 Ariko hashize imyaka ibiri, Porusiyo Fesito yinjira mu cyumba cya Feliksi, maze Feligisi, yiteguye kwereka Abayahudi umunezero, asiga Pawulo aboshye.
UMUTWE WA 24 1 Nyuma y'iminsi itanu, Ananiya umutambyi mukuru amanukana n'abakuru, hamwe n'umuvugizi umwe witwa Tertullus, abimenyesha guverineri kurwanya Pawulo. 2 Amaze guhamagarwa, Tertullus atangira kumushinja, avuga ati: "Kubona ko ari wowe dufite ituze rikomeye, kandi ko ibikorwa byiza cyane byakorewe iri shyanga kubwibyo utanze," 3 Turabyemera buri gihe, kandi ahantu hose, abanyacyubahiro benshi Feligisi, tubashimira cyane. 4 Nubwo ntarinze kukurambira, ndagusabye ngo utwumve imbabazi zawe amagambo make. 5 Kuberako twasanze uyu mugabo mugenzi we wanduye, kandi wimura abigometse mu Bayahudi bose ku isi, akaba n'umuyobozi w'agatsiko ka Nazareti: 6 Ni nde kandi wagiye guhumanya urusengero: uwo twajyanye, kandi twacira urubanza dukurikije amategeko yacu. 7 Ariko umutware mukuru Liziya aradusanga, maze amukura mu maboko menshi, 8 Gutegeka abamushinja kuza aho uri: usuzumye uwo ushobora kumenya ibyo bintu byose, aho tumushinja. 9 Abayahudi na bo barabyemera, bavuga ko ibyo ari ko bimeze. 10 Hanyuma, Pawulo, guverineri amwinginga ngo avuge, aramusubiza ati: "Kubera ko nzi ko umaze imyaka myinshi uba umucamanza muri iri shyanga, nanjye ubwanjye ndishubije neza. 11 Kuberako ushobora gusobanukirwa, ko hasigaye iminsi cumi n'ibiri kuva nazamutse i Yerusalemu gusenga. 12 Ntibansanze mu rusengero ntongana n'umuntu uwo ari we wese, cyangwa ngo mpagurure abantu, haba mu masinagogi cyangwa mu mujyi: 13 Nta nubwo bashobora kwerekana ibyo banshinja. 14 Ariko ibi ndabibabwiye, yuko nkurikije inzira bise ubuhakanyi, bityo rero nsenge Imana ya ba sogokuruza,
UMUTWE WA 25 1 Fesusi ageze muri iyo ntara, nyuma y'iminsi itatu, ava i Sezariya yerekeza i Yeruzalemu. 2 Umutambyi mukuru n'umutware w'Abayahudi bamumenyesha ibya Pawulo, baramwinginga, 3 Yifuza ko yamutonesha, kugira ngo amutume i Yeruzalemu, ategereza inzira yo kumwica. 4 Ariko Fesito aramusubiza, avuga ko Pawulo agomba kubikwa i Kayisariya, kandi ko we ubwe yari kugenda. 5 Reka rero, abo muri mwe mubishoboye, manuka tujyane, kandi ushinje uyu muntu, niba hari ububi muri we. 6 Amaze iminsi irenga icumi muri bo, amanuka i Kayisariya. bukeye yicara ku ntebe y'urubanza ategeka Pawulo kuzanwa. 7 Agezeyo, Abayahudi bamanutse bava i Yeruzalemu bahagaze hirya no hino, barega Pawulo ibirego byinshi kandi bikomeye, ariko ntibabigaragaza. 8 Mu gihe yishuye ubwe ati: “Ntabwo nigeze ndenga ku mategeko y'Abayahudi, haba ku rusengero, cyangwa se Kayisari, nta kintu na kimwe nigeze ngirira nabi. 9 Ariko Fesito, yiteguye kunezeza Abayahudi, asubiza Pawulo ati: "Uzazamuka ujye i Yerusalemu, kandi ibyo bizacirwa urubanza imbere yanjye?"
95
Ibyakozwe n'Intumwa
10 Pawulo ati: "Mpagaze ku cyicaro cy'urubanza rwa Sezari, aho ngomba gucirwa urubanza. Abayahudi nta kibi nigeze nkora, nk'uko mubizi neza. 11 Niba ndi umunyabyaha, cyangwa nkaba narakoze ikintu icyo ari cyo cyose gikwiriye gupfa, nanze gupfa, ariko niba nta kintu na kimwe muri ibyo banshinja, nta muntu ushobora kunshikiriza. Niyambaje Sezari. 12 Fesito amaze kugisha inama inama, aramusubiza ati: "Wambaje Kayisari?" Uzajya kwa Kayisari. 13 Hashize iminsi, umwami Agripa na Bernice baza i Kayisariya kuramutsa Fesito. 14 Bamazeyo iminsi myinshi, Fesito abwira umwami ibyo yabwiye umwami, arababwira ati: “Hariho umuntu runaka wasizwe na Felix. 15 Ni nde nde, igihe nari i Yeruzalemu, abatambyi bakuru n'abakuru b'Abayahudi barambwiye, bifuza kumucira urubanza. 16 Uwo nasubije nti, Ntabwo Abanyaroma barokora umuntu uwo ari we wese ngo apfe, mbere yuko ushinjwa agira abamushinja imbonankubone, kandi bafite uburenganzira bwo kwisubiza ku byaha aregwa. 17 Ni yo mpamvu, bageze hano, bidatinze bukeye nicara ku ntebe y'urubanza, ntegeka uwo mugabo kuzana. 18 Ninde uwo bashinja bahagurukiye, nta n'umwe bareze ibirego nkibyo nabitekerezaga: 19 Ariko hari ibibazo bamubajije ku miziririzo yabo bwite, ndetse na Yesu umwe wari wapfuye, Pawulo yemeza ko ari muzima. 20 Kubera ko nashidikanyaga ku bibazo nk'ibyo, namubajije niba azajya i Yeruzalemu, kandi ibyo ni byo bizacirwa urubanza. 21 Ariko Pawulo amaze kwiyambaza ko atagomba kuburanishwa na Kanama, namutegetse ko akomeza kugeza igihe nzamwohereza i Kayisari. 22 Agripa abwira Fesito ati: Nanjye ubwanjye nzumva uwo muntu. Ejo ati, uzamwumva. 23 Bukeye bwaho, Agrippa araza, Bernice, yishimye cyane, yinjira mu iburanisha, ari kumwe n'abayobozi bakuru, n'abayobozi bakuru b'umugi, babitegetswe na Fesito. 24 Fesito ati: "Umwami Agripa, n'abantu bose bari hano turi kumwe, urabona uyu mugabo, imbaga y'Abayahudi bose bangiriye, haba i Yeruzalemu, ndetse na hano, barira ngo atagomba kubikora." kubaho igihe kirekire. 25 Ariko mbonye ko nta kintu na kimwe yakoze gikwiriye gupfa, kandi ko we ubwe yitabaje Augustus, niyemeje kumwohereza. 26 Muri bo nta kintu na kimwe mfite cyo kwandikira databuja. Ni yo mpamvu namuzanye imbere yawe, cyane cyane imbere yawe, mwami Agrippa, kugira ngo nyuma yo gusuzuma, ngire icyo nandika. 27 Kuko mbona bidashoboka kohereza imfungwa, kandi atari byo bisobanura ibyaha yaregwaga.
3 By'umwihariko kubera ko nzi ko uri umuhanga mu migenzo n'ibibazo byose biri mu Bayahudi: ni cyo gitumye ngusaba kunyumva wihanganye. 4 Imibereho yanjye kuva mu buto bwanjye, yabaye iyambere mu gihugu cyanjye i Yeruzalemu, nzi Abayahudi bose; 5 Ninde wari unzi kuva mu ntangiriro, niba bazahamya, ko nyuma y'agatsiko gakomeye cyane k'idini ryacu nabayeho Umufarisayo. 6 Noneho ndahagaze kandi nciriwe urubanza kubera ibyiringiro by'isezerano Imana yahaye ba sogokuruza: 7 Isezerano ryimiryango yacu cumi n'ibiri, ako kanya ikorera Imana amanywa n'ijoro, ibyiringiro bizaza. Kubera ibyo byiringiro, mwami Agrippa, ndegwa Abayahudi. 8 Kuki bikwiye gutekereza ko ari ikintu kidasanzwe nawe, ko Imana izura abapfuye? 9 Natekereje rwose mu mutima wanjye, ko ngomba gukora ibintu byinshi binyuranye n'izina rya Yesu w'i Nazareti. 10 Ni iki nakoreye i Yeruzalemu: kandi benshi mu bera nafunze muri gereza, mbonye ubutware bw'abatambyi bakuru; Igihe bicwaga, natanze ijwi ryanjye ndabarwanya. 11 Nabahannye kenshi mu isinagogi, nkabahatira gutuka; Ndabasaze cyane, ndabatoteza no mu migi idasanzwe. 12 Igihe nagiye i Damasiko mfite ubutware n'inshingano z'abatambyi bakuru, 13 Ku manywa y'ihangu, mwami, nabonye mu mucyo umucyo uva mu ijuru, hejuru y'izuba ryinshi, umurikira impande zose hamwe n'abagendana nanjye. 14 Twese twikubita hasi, numvise ijwi rimbwira, mvuga mu rurimi rw'igiheburayo, Sawuli, Sawuli, ni iki gitumye umpotora? biragoye kuri wewe gutera imigeri. 15 Ndabaza nti: Uri nde? Na we ati: Ndi Yesu uwo mutoteza. 16 Ariko haguruka, uhagarare ku birenge byawe, kuko nakubonekeye kuri iyi ntego, kugira ngo nkugire umukozi n'umuhamya ibyo bintu byose wabonye, ndetse n'ibyo nzakubonekera; 17 Ndagukiza mu bantu, no mu banyamahanga, abo mboherereje ubu, 18 Guhumura amaso yabo, no kubahindura mu mwijima ukajya mu mucyo, no ku mbaraga za Satani ku Mana, kugira ngo bababarirwe ibyaha, n'umurage muri bo wezwa no kwizera muri njye. 19 None rero, mwami Agrippa, sinumviye iyerekwa ryo mu ijuru: 20 Ariko yaberetse mbere i Damasiko, i Yeruzalemu, no ku nkombe zose za Yudaya, hanyuma no ku Banyamahanga, kugira ngo bihane, bahindukirira Imana, kandi bakora imirimo ihurira hamwe kugira ngo bihane. 21 Kubera iyo mpamvu, Abayahudi bamfashe mu rusengero, baragenda banyica. 22 Amaze kubona ubufasha bw'Imana, ndacyakomeza kugeza na n'ubu, mpamya aboroheje n'aboroheje, nta kindi navuze uretse ibyo abahanuzi na Mose bavuze ko bigomba kuza: 23 Ko Kristo agomba kubabara, kandi ko ari we wa mbere ugomba kuzuka mu bapfuye, kandi akamurikira abantu, ndetse n'abanyamahanga. 24 Amaze kwivugira atyo, Festus avuga n'ijwi rirenga ati: "Pawulo, uri iruhande rwawe; kwiga byinshi biragutera gusara.
UMUTWE WA 26 1 Agripa abwira Pawulo ati: Wemerewe kwivugira wenyine. Pawulo arambura ukuboko, aramusubiza ati: 2 Nibwira ko nishimye, mwami Agrippa, kuko uyu munsi nzasubiza ubwanjye imbere yanjye nkora ku bintu byose nashinjwaga Abayahudi:
96
Ibyakozwe n'Intumwa
25 Ariko ati: "Ntabwo nasaze, Fesito mwiza cyane; ariko vuga amagambo y'ukuri no gushishoza. 26 Kuberako umwami azi ibyo bintu, uwo mbabwira imbere yanjye, kuko nzi neza ko nta kintu na kimwe cyamuhishe; kuko iki kintu kitakorewe mu mfuruka. 27 Mwami Agripa, wemera abahanuzi? Nzi ko wemera. 28 Agripa abwira Pawulo ati: "Uranyemeza ko ndi umukristo. 29 Pawulo ati: "Ndashaka Imana, ko atari wowe wenyine, ahubwo n'abanyumva bose uyu munsi, bari hafi, kandi bose nkanjye, uretse ubwo bucuti. 30 Amaze kuvuga atyo, umwami arahaguruka, guverineri na Bernice, n'abicarana na bo: 31 Bamaze kugenda, baravugana hagati yabo, baravuga bati: "Uyu muntu nta kintu na kimwe akwiriye gupfa cyangwa ku ngoyi. 32 Agripa abwira Fesito ati: "Uyu muntu ashobora kuba yarabohowe, iyo atitabaza Kayisari."
15 Ubwato bumaze gufatwa, ntibushobora kwihanganira umuyaga, twaramuretse aragenda. 16 Twiruka munsi y'izinga ryitwa Clauda, twari dufite akazi kenshi ko kuza mu bwato: 17 Iyo bamaze gufata, bakoresheje ubufasha, munsi yubwato; kandi, batinya ko batagwa mumasozi yihuta, ubwato bugenda, nuko rero birukanwa. 18 Twajugunywe cyane n'umuyaga mwinshi, bukeye borohereza ubwato; 19 Ku munsi wa gatatu, twirukana amaboko yacu ubwikorezi bw'ubwato. 20 Kandi nta zuba cyangwa inyenyeri mu minsi myinshi byagaragaye, kandi nta muyaga muto waduteye, ibyiringiro byose ko dukizwa noneho byavanyweho. 21 Ariko nyuma yo kwifata, Pawulo arahagarara hagati yabo, arababwira ati: "Ba nyagasani, mwari mukwiye kunyumva, ntimwibohoye i Kirete, kugira ngo mubone icyo kibi n'igihombo. 22 Noneho ndabasaba kwishima, kuko nta muntu n'umwe uzatakaza ubuzima bw'umuntu muri mwe, keretse ubwato. 23 Kuko muri iri joro, umumarayika w'Imana yari mpagaze iruhande rwanjye, uwo ndi we, uwo nkorera, 24 Bati: 'Witinya, Pawulo; ugomba kuzanwa imbere ya Sezari, kandi, Imana yaguhaye abagenda bose hamwe nawe. 25 None rero, nyakubahwa, humura, kuko nizera Imana, ko bizamera nk'uko nabwiwe. 26 Nubwo tugomba gutabwa ku kirwa runaka. 27 Ariko ijoro rya cumi na kane rigeze, ubwo twatwaraga tumanuka muri Adiriya, nko mu gicuku, abasare babonaga ko begereye igihugu runaka; 28 Bumvikana, basanga metero makumyabiri: bamaze kugenda gato, bongera kumvikana, basanga metero cumi n'eshanu. 29 Hanyuma batinya ko tutagwa ku rutare, birukana inanga enye inyuma, bifuza umunsi. 30 Abari mu bwato bari hafi guhunga ubwato, bamaze kumanura ubwato mu nyanja, bafite ibara nk'aho bari kwirukana inanga mu ruhanga, 31 Pawulo abwira umutware w'abasirikare n'abasirikare, ati: "Uretse abo bagumye mu bwato, ntushobora gukizwa." 32 Abasirikare baca imigozi y'ubwato, baramureka. 33 Bukeye bwaho, Pawulo abasaba bose gufata inyama, ati: "Uyu ni umunsi wa cumi na kane mwatinze kandi mukomeza kwiyiriza ubusa, ntacyo mutwaye. 34 Ni cyo gitumye ngusaba gufata inyama, kuko ari iz'ubuzima bwawe, kuko nta n'umwe muri mwe uzagwa umusatsi. 35 Amaze kuvuga atyo, afata umugati, ashimira Imana imbere yabo bose, amaze kumanyagura, atangira kurya. 36 Hanyuma bose bishimye, bafata inyama. 37 Twese twari muri ubwo bwato magana abiri na mirongo itandatu na cumi na batandatu. 38 Bamaze kurya bihagije, borohereza ubwato, bajugunya ingano mu nyanja. 39 Bugorobye, ntibamenya igihugu, ariko bavumbuye umugezi runaka ufite inkombe, aho batekerezaga, niba bishoboka, kugira ngo bajugunye mu bwato. 40 Bamaze gufata inanga, biyegurira inyanja, barekura imigozi ya rode, maze bazamura umuhanda wa gari ya moshi umuyaga, berekeza ku nkombe.
UMUTWE WA 27 1 Bimaze kwemezwa ko tugomba gufata ubwato mu Butaliyani, bashyikiriza Pawulo hamwe n'abandi bagororwa bamwe ku muntu witwa Julius, umutware w'abasirikare bo mu mutwe wa Augustus. 2 Twinjiye mu bwato bwa Adramyttium, twarahagurutse, bivuze kugenda mu nkombe za Aziya; umwe Arisitariko, umunya Makedoniya wa Tesalonike, ari kumwe natwe. Bukeye dukora kuri Sidoni. Yuliyo abigiranye ikinyabupfura yinginga Pawulo, amuha umudendezo wo kujya ku nshuti ze kugira ngo agarure ubuyanja. 4 Tumaze kuva aho, twafashe ubwato munsi ya Kupuro, kubera ko umuyaga wari utandukanye. 5 Tumaze gufata ubwato hejuru y'inyanja ya Silisiya na Pamfiliya, tugera i Myra, umujyi wa Lusiya. 6 Ngaho umutware w'abasirikare ahasanga ubwato bwa Alegizandiriya bwerekeza mu Butaliyani; adushyiramo. 7 Tumaze kugenda buhoro buhoro iminsi myinshi, maze tubura guhangana na Cnidusi, umuyaga utatubabaza, dufata munsi ya Kirete, tujya kuri Salmone; 8 Kandi, bigoye kunyura, agera ahantu hitwa ahantu heza; hafi y'umujyi wa Laseya. 9 Noneho igihe kinini cyashize, kandi igihe ubwato bugenda biteje akaga, kuko igisibo cyari kimaze kurenga, Pawulo arabahanura, 10 Arababwira ati: "Ba nyakubahwa, ndabona ko uru rugendo ruzababaza kandi rwangiritse cyane, atari ubwikorezi n'ubwato gusa, ahubwo n'ubuzima bwacu. 11 Nyamara umutware w'abasirikare yizeraga shebuja na nyir'ubwato, kuruta ibyo Pawulo yavuze. 12 Kubera ko aho hantu hatari hamenyerewe cyane mu gihe cy'itumba, igice kinini cyagiriwe inama yo kuva aho ngaho, niba bishoboka ko bashobora kugera i Fenisiya, bakagerayo mu gihe cy'itumba; akaba ari indiri ya Kirete, kandi ikerekeza mu majyepfo y'iburengerazuba no mu majyaruguru y'uburengerazuba. 13 Umuyaga wo mu majyepfo uhuha gahoro gahoro, ukeka ko wageze ku ntego zabo, ukahava, bafata ubwato hafi ya Kirete. 14 Ariko bidatinze, haza umuyaga uhuha cyane witwa Euroclydon.
97
Ibyakozwe n'Intumwa
41 Bagwa ahantu inyanja ebyiri zahurira, ziruka ubwato hejuru; kandi igice cyambere cyakomeje kwihuta, kandi kiguma kitimukanwa, ariko igice cyinyuma cyacitse nubukazi bwumuraba. 42 Inama y'abasirikare yari iyo kwica imfungwa, kugira ngo hatagira n'umwe woga ngo ahunge. 43 Ariko umutware w'abasirikare, yiteguye gukiza Pawulo, yababujije umugambi wabo; ategeka ko abashobora koga bagomba kwijugunya mu nyanja, bakagera ku butaka: 44 Abasigaye, bamwe ku mbaho, abandi ku bice by'ubwato. Nuko bigenda, bahunga umutekano wose ku butaka.
18 Ni nde bamaze kunsuzuma, bari kundeka, kuko nta mpamvu y'urupfu yari muri njye. 19 Ariko igihe Abayahudi babivugaga, nabujijwe kwiyambaza Kayisari; ntabwo ngomba gushinja ubwoko bwanjye. 20 Ni cyo cyatumye nguhamagarira, kugira ngo nkubone, kandi tuvugane nawe, kuko ibyo byiringiro bya Isiraheli mboshye uyu munyururu. 21 Baramubwira bati: "Ntabwo twigeze twakira ibaruwa ivuye muri Yudaya yerekeye wowe, nta n'umwe mu bavandimwe baje bakwereka cyangwa ngo bakugirire nabi." 22 Ariko turashaka kumva ibyawe icyo utekereza: kuko kubijyanye n'iri tsinda, tuzi ko aho bivugwa hose. 23 Bamushiraho umunsi, benshi baza aho yari ari. uwo yasobanuriye kandi ahamya ubwami bw'Imana, abemeza ibya Yesu, haba mu mategeko ya Mose, no mu bahanuzi, kuva mu gitondo kugeza nimugoroba. 24 Bamwe bemera ibyavuzwe, abandi ntibemera. 25 Bamaze kutumvikana hagati yabo, baragenda, Pawulo amaze kuvuga ijambo rimwe ati: Erega umuhanuzi Esai umuhanuzi yabwiye ba sogokuruza, 26 Bati: "Genda kuri aba bantu, uvuge uti:" Uzumva, ntuzumva; " kandi mubibona muzabibona, ntimubimenye: 27 Erega imitima y'aba bantu ihindagurika cyane, n'amatwi yabo ntiyumva, kandi amaso yabo yarahumye; kugira ngo batabona n'amaso yabo, bakumva n'amatwi yabo, bakumva n'umutima wabo, bagahinduka, nanjye nkabakiza. 28 Mumenye rero ko agakiza k'Imana koherejwe ku banyamahanga, kandi ko bazakumva. 29 Amaze kuvuga ayo magambo, Abayahudi baragenda, batekereza cyane. 30 Pawulo amara imyaka ibiri yose mu nzu ye yakodeshaga, yakira abinjira bose. 31 Kubwiriza ubwami bw'Imana, no kwigisha ibintu bireba Umwami Yesu Kristo, wizeye rwose, nta muntu wamubujije.
UMUTWE WA 28 1 Bacitse ku icumu, bamenya ko ikirwa citwa Melita. 2 Abantu b'abanyarugomo ntibatugaragarije ineza nkeya, kuko batwitse umuriro, bakatwakira bose, kubera imvura y'ubu, n'ubukonje. 3 Pawulo amaze kwegeranya umugozi w'inkoni, awushyira ku muriro, haza inzoka ivuye mu bushyuhe, imufata ku kuboko. 4 Abanyaburaya babonye inyamaswa y'ubumara yimanitse ku kuboko, baravuga bati: "Nta gushidikanya ko uyu muntu ari umwicanyi, nubwo yahunze inyanja, ariko kwihorera ntibikwiye kubaho. 5 Akunkumura inyamaswa mu muriro, yumva nta kibi afite. 6 Nubwo bareba igihe yagombaga kubyimba, cyangwa kugwa mu buryo butunguranye: ariko bamaze kureba igihe kinini, bakabona ko nta kibi cyamugwiririye, bahindura ibitekerezo, bavuga ko ari imana. 7 Muri ako gace, hari umutware w'icyo kirwa, witwaga Publiyo; watwakiriye, akaducumbikira iminsi itatu mu kinyabupfura. 8 Se wa Publius ararwara kubera umuriro n'amaraso menshi: uwo Pawulo yinjiye, aramusenga, amurambikaho ibiganza aramukiza. 9 Ibyo rero bimaze gukorwa, abandi na bo bari bafite indwara muri icyo kirwa baraza, barakira: 10 Ni nde waduteye icyubahiro cyinshi; hanyuma tugenda, badushiramo ibintu nkibikenewe. 11 Nyuma y'amezi atatu, twahagurutse mu bwato bwa Alegizandiriya, bwari bumaze gukonja muri icyo kirwa, kikaba cyari ikimenyetso cya Castor na Pollux. Tugeze i Syracuse, tumarayo iminsi itatu. 13 Kuva aho, twazanye kompas, tugera i Rhegiya, nyuma y'umunsi umwe umuyaga wo mu majyepfo uhuha, maze bukeye tuza i Puteoli: 14 Aho twasanze abavandimwe, dushaka kumarana iminsi irindwi: nuko tujya i Roma. 15 Kuva aho, abavandimwe batwumvise, baza kudusanganira kugera ku ihuriro rya Appii, hamwe na za nyubako eshatu: abo Pawulo abibonye, ashimira Imana, maze agira ubutwari. 16 Tugeze i Roma, umutware w'abasirikare ahereza imfungwa umugaba w'ingabo, ariko Pawulo ababazwa no kuba wenyine n'umusirikare wamurindaga. 17 Nyuma y'iminsi itatu, Pawulo ahamagaza umutware w'Abayahudi, maze bateraniye hamwe, arababwira ati: “Bavandimwe, nubwo ntacyo nigeze ngirira nabi rubanda, cyangwa imigenzo ya ba sogokuruza. , nyamara nahawe imbohe i Yerusalemu mu maboko y'Abaroma.
98
Abaroma
24 Ni cyo cyatumye Imana ibaha umwanda binyuze mu irari ry'imitima yabo, kugira ngo basuzugure imibiri yabo hagati yabo: 25 Ni nde wahinduye ukuri kw'Imana mu kinyoma, agasenga kandi agakorera ibiremwa kuruta Umuremyi, wahawe imigisha iteka ryose. Amen. 26 Kubera iyo mpamvu, Imana yabahaye urukundo rubi, kuko n'abagore babo bahinduye imikoreshereze karemano mu kurwanya ibidukikije: 27 Kandi na none, abagabo, baretse gukoresha umugore bisanzwe, batwitse irari ryabo kuri mugenzi wabo; abagabo hamwe nabagabo bakora ibitagaragara, kandi bakakira ubwabo ibyo kwishura amakosa yabo yahuye. 28 Kandi nubwo badakunda kugumana Imana mubumenyi bwabo, Imana yabahaye ubwenge bubi, kugirango bakore ibintu bitari byiza; 29 Kuba wuzuye gukiranirwa, ubusambanyi, ububi, kurarikira, ubugome; yuzuye ishyari, ubwicanyi, impaka, uburiganya, ububi; kwongorera, 30 Abasubira inyuma, banga Imana, nubwo batitaye, ubwibone, abirasi, abahimbye ibintu bibi, batumvira ababyeyi, 31 Utabisobanukiwe, abica amasezerano, nta rukundo rusanzwe, badashoboka, batagira imbabazi: 32 Ninde uzi urubanza rw'Imana, ko abakora ibintu nk'ibyo bakwiriye gupfa, ntibabikora gusa, ahubwo bishimira ababikora.
UMUTWE WA 1 1 Pawulo, umugaragu wa Yesu Kristo, yahamagariwe kuba intumwa, yitandukanije nubutumwa bwiza bw'Imana, 2 (Ibyo yari yarasezeranije mbere n'abahanuzi be mu byanditswe byera,) 3 Kubyerekeye Umwana we Yesu Kristo Umwami wacu, wakozwe mu rubuto rwa Dawidi ukurikije umubiri; 4 Kandi yatangaje ko ari Umwana w'Imana ufite imbaraga, ukurikije umwuka wera, n'izuka ry'abapfuye: 5 Uwo twahawe n'ubuntu n'intumwa, kubera kumvira kwizera mu mahanga yose, ku bw'izina rye: 6 Muri bo kandi mwitwa Yesu Kristo: 7 Abari i Roma, bakundwa n'Imana, bahamagariwe kuba abera: Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese, n'Umwami Yesu Kristo. 8 Icya mbere, ndashimira Imana yanjye binyuze muri Yesu Kristo kubwanyu mwese, kwizera kwawe kuvugwa kwisi yose. 9 Kuko Imana ari umuhamya wanjye, uwo nkorera hamwe n'umwuka wanjye mu butumwa bwiza bw'Umwana wayo, kugira ngo ntahwema kubabwira buri gihe mu masengesho yanjye; 10 Gusaba, niba muburyo ubwo aribwo bwose ndashobora kugira urugendo rwiza kubushake bw'Imana bwo kukugana. 11 Kuko nifuza cyane kukubona, kugira ngo nguhe impano yo mu mwuka, kugira ngo ushikame. 12 Ni ukuvuga, kugira ngo mpumurizwe hamwe nawe kubwo kwizerana mwembi nanjye. 13 None se, sinshaka ko mutazi injiji, bavandimwe, ko nashakaga kubasanga kenshi, (ariko nkarekurwa kugeza ubu) kugira ngo mbone imbuto muri mwe, ndetse no mu bandi banyamahanga. 14 Ndi umwenda haba ku Bagereki, no ku Banyabariya; haba ku banyabwenge, no ku banyabwenge. 15 Nkuko rero muri njye, niteguye kubabwira ubutumwa bwiza abari i Roma. 16 Kuko ntaterwa isoni n'ubutumwa bwiza bwa Kristo, kuko ari imbaraga z'Imana zo gukiza umuntu wese wizera; kubayahudi mbere, no mubugereki. 17 Kuberako muri yo harimo gukiranuka kw'Imana guhishurwa kuva mu kwizera kugera ku kwizera: nk'uko byanditswe ngo: Intungane zizabaho kubwo kwizera. 18 Kuko uburakari bw'Imana bwerekanwe mu ijuru kurwanya kutubaha Imana no gukiranirwa kwabantu, bafata ukuri mu gukiranirwa; 19 Kuberako ibishobora kumenyekana ku Mana bigaragarira muri bo; kuko Imana yababeretse. 20 Kuberako ibintu bitagaragara kuri we kuva isi yaremwa biragaragara neza, bigasobanurwa nibintu byakozwe, ndetse n'imbaraga zayo z'iteka n'ubumana; ku buryo batagira urwitwazo: 21 Kubera ko, igihe bamenye Imana, ntibayubahirije nk'Imana, nta nubwo bashimye; ariko byabaye impfabusa mubitekerezo byabo, umutima wabo wubupfu wijimye. 22 Biyita abanyabwenge, babaye ibicucu, 23 Kandi ahindura ubwiza bw'Imana itabora ahinduka ishusho yakozwe nk'umuntu wangiritse, inyoni, inyamaswa n'ibirenge bine, n'ibikurura.
UMUTWE WA 2 1 Kubwibyo rero, uri umuntu udafite ishingiro, muntu uwo ari we wese ucira urubanza, kuko aho ucira undi urubanza, uciraho iteka; kuko wowe mucamanza ukora ibintu bimwe. 2 Ariko tuzi neza ko urubanza rw'Imana ruhuye n'ukuri kubarwanya abakora ibintu nk'ibyo. 3 Kandi uratekereza ko uyu muntu, ucira urubanza abakora ibintu nk'ibyo, kandi bagakora nk'ibyo, kugira ngo uhunge urubanza rw'Imana? 4 Cyangwa ugasuzugura ubutunzi bw'ibyiza bye, kwihangana no kwihangana; utazi ko ibyiza by'Imana bikuyobora kwihana? 5 Ariko nyuma yo gukomera kwawe n'umutima udahwema kubika ubutunzi bwawe kugeza umunsi w'uburakari no guhishurirwa urubanza rukiranuka rw'Imana; 6 Ni nde uzaha umuntu wese akurikije ibikorwa bye: 7 Kubo bakomeje kwihangana mu gukora neza bashaka icyubahiro n'icyubahiro no kudapfa, ubuzima bw'iteka: 8 Ariko kubatongana, ntibumvire ukuri, ariko bumvire gukiranirwa, umujinya n'uburakari, 9 Amarushwa n'imibabaro, kuri buri muntu w'umuntu ukora ibibi, uw'Abayahudi mbere, ndetse n'Abanyamahanga; 10 Ariko icyubahiro, icyubahiro n'amahoro, umuntu wese ukora ibyiza, abanza ku Bayahudi, ndetse no ku banyamahanga: 11 Kuberako abantu batubaha Imana. 12 Kuko abakoze ibyaha nta tegeko na bo bazarimbuka nta tegeko: kandi abacumuye mu mategeko bazacirwa urubanza n'amategeko; 13 (Kuko abumva amategeko atari imbere y'Imana, ahubwo abakurikiza amategeko bazatsindishirizwa.
99
ABAROMA
14 Kuko iyo abanyamahanga badafite amategeko, bakora muri kamere ibintu bikubiye mu mategeko, aba, badafite amategeko, ni itegeko kuri bo: 15 Bikaba byerekana imirimo y'amategeko yanditse mu mitima yabo, umutimanama wabo nawo uratanga ubuhamya, n'ibitekerezo byabo bikaba bisobanura igihe bashinja cyangwa ubundi bakababarirana;) 16 Ku munsi Imana izacira urubanza amabanga y'abantu na Yesu Kristo nkurikije ubutumwa bwanjye. 17 Dore ko witwa Umuyahudi, ukaruhuka mu mategeko, ukirata Imana, 18 Kandi umenye ubushake bwe, kandi wemere ibintu byiza cyane, bigishwa amategeko; 19 Kandi wizere ko uri umuyobozi w'impumyi, umucyo w'abo bari mu mwijima, 20 Umwigisha w'injiji, umwigisha w'abana, ufite uburyo bw'ubumenyi n'ukuri mu mategeko. 21 Noneho rero, ni nde wigisha undi, ntiwigishe wenyine? wowe wamamaza umuntu ntugomba kwiba, uriba? 22 Wowe uvuga ko umuntu atagomba gusambana, urasambana? wowe wanga ibigirwamana, ukora ibitambo? 23 Wowe wirata amategeko, kubera kurenga ku mategeko, uhemukira Imana? 24 Kuko izina ry'Imana ritukwa mu banyamahanga binyuze muri wewe, nk'uko byanditswe. 25 Kuko gukebwa byunguka rwose, niba ukurikiza amategeko: ariko niba urenga ku mategeko, gukebwa kwawe ntigukebwa. 26 None se niba kudakebwa bikomeza gukiranuka kw'amategeko, ntibakebwe ntibakebwe gukebwa? 27 Kandi kudakebwa muri kamere, ntikuzagucira urubanza, ninde urenga ku mabaruwa no gukebwa? 28 Kuberako atari Umuyahudi, umwe uri hanze; eka kandi gukebwa, kugaragara inyuma mu mubiri: 29 Ariko ni Umuyahudi, umwe imbere; no gukebwa ni iby'umutima, mu mwuka, ntabwo biri mu rwandiko; ishimwe rye ntabwo ari iry'abantu, ahubwo ni iry'Imana. UMUTWE WA 3 1 None se Umuyahudi afite inyungu ki? cyangwa ni izihe nyungu zo gukebwa? 2 Byinshi muburyo bwose: cyane cyane, kuberako ibyo bababwiye amagambo y'Imana. 3 Byagenda bite se niba bamwe batizeye? kutizera kwabo kuzatuma kwizera Imana kutagira ingaruka? 4 Imana ikinga ukuboko: yego, Imana ibe impamo, ariko umuntu wese ni umubeshyi; nkuko byanditswe ngo, Kugira ngo utsindishirize mu magambo yawe, kandi utsinde iyo uciriwe urubanza. 5 Ariko niba gukiranirwa kwacu gushima gukiranuka kw'Imana, twavuga iki? Imana irakiranirwa niyihorera? (Ndavuga nk'umugabo) 6 Imana ikinga ukuboko: kuko noneho Imana izacira urubanza isi ite? 7 Niba ukuri kw'Imana kwarushijeho kwiyongera binyuze mu kinyoma cyanjye ku bw'icyubahiro cyayo; kubera iki nyamara nanjye naciriwe urubanza nk'umunyabyaha? 8 Ntabwo aribyo, (nkuko tubibeshyera, kandi nkuko bamwe bemeza ko tuvuga,) Reka dukore ibibi, ibyiza bizaze? uwo gucirwaho iteka ni byiza.
9 Noneho bite? tubaruta? Oya, nta na kimwe: kuko mbere twerekanye Abayahudi n'Abanyamahanga, ko bose bari mu byaha; 10 Nkuko byanditswe ngo, Nta mukiranutsi, oya, nta n'umwe: 11 Nta n'umwe ubyumva, nta n'umwe ushakisha Imana. 12 Bose bagiye mu nzira, hamwe bahinduka inyungu; nta n'umwe ukora ibyiza, oya, nta n'umwe. 13 Umuhogo wabo ni imva ifunguye; n'indimi zabo bakoresheje uburiganya; uburozi bwa asps buri munsi yiminwa yabo: 14 Akanwa kabo kuzuye umuvumo n'uburakari: 15 Ibirenge byabo byihuta kumena amaraso: 16 Kurimbuka namakuba biri munzira zabo: 17 Kandi inzira y'amahoro ntibayizi: 18 Nta bwoba bw'Imana imbere yabo. 19 Noneho tumenye ko ibyo amategeko abivuga byose, abwira abayoborwa n amategeko: kugira ngo umunwa wose uhagarare, kandi isi yose icumire imbere y'Imana. 20 Ku bw'ivyo, mu bikorwa vy'amategeko, nta muntu n'umwe azatsindishirizwa imbere yiwe, kuko amategeko ari yo azi icaha. 21 Ariko ubu gukiranuka kw'Imana kutagira amategeko kugaragarira, guhamya amategeko n'abahanuzi; 22 Ndetse no gukiranuka kw'Imana kubwo kwizera Yesu Kristo kuri bose no ku bizera bose, kuko nta tandukaniro: 23 Kuko bose bakoze ibyaha, ntibagera ku cyubahiro cy'Imana; 24 Gutsindishirizwa mu buntu n'ubuntu bwe kubwo gucungurwa kari muri Kristo Yesu: 25 Uwo Imana yiyemeje kuba impongano kubwo kwizera amaraso yayo, gutangaza gukiranuka kwe kubabarirwa ibyaha byashize, kubwo kwihangana kw'Imana; 26 Ndavuga, muri iki gihe, gukiranuka kwe: kugira ngo abe intabera, kandi atsindishirize uwizera Yesu. 27 Noneho kwirata biri he? Ntibisanzwe. Ni irihe tegeko? y'imirimo? Oya: ariko kubwamategeko yo kwizera. 28 Ni yo mpamvu twanzuye ko umuntu atsindishirizwa no kwizera adafite ibikorwa by'amategeko. 29 Ni Imana y'Abayahudi gusa? kandi si n'Abanyamahanga? Yego, mu banyamahanga nabo: 30 Kubona ari Imana imwe, izatsindishiriza gukebwa kubwo kwizera, no kudakebwa kubwo kwizera. 31 Noneho tuvanaho amategeko kubwo kwizera? Imana ikinga ukuboko: yego, dushiraho amategeko. UMUTWE WA 4 1 Noneho tuvuge iki ko sogokuruza Aburahamu yabonye, yerekeye umubiri? 2 Kuko niba Aburahamu yaratsindishirijwe n'imirimo, afite icyubahiro; ariko atari imbere y'Imana. 3 Ni iki ibyanditswe bivuga? Aburahamu yizeraga Imana, kandi yabarirwagaho gukiranuka. 4 Noneho uwukora ni ingororano itabaruwe ku buntu, ahubwo ni ideni. 5 Ariko udakora, ariko akizera uwatsindishiriza abatubaha Imana, kwizera kwe kubarirwa gukiranuka. 6 Nkuko Dawidi asobanura kandi umugisha wumuntu, uwo Imana imuha gukiranuka nta mirimo, 7 Bati: Hahirwa abababarirwa ibicumuro byabo, kandi ibyaha byabo bikaba bitwikiriwe.
100
ABAROMA
8 Hahirwa umuntu Uwiteka atazashyiraho icyaha. 9 Haza uyu mugisha noneho ku gukebwa gusa, cyangwa no kudakebwa? kuberako tuvuga ko kwizera kwabazwe kuri Aburahamu kubwo gukiranuka. 10 Noneho byabazwe gute? igihe yari mu gukebwa, cyangwa mu gukebwa? Ntabwo ari gukebwa, ahubwo ni ukukebwa. 11 Kandi yakiriye ikimenyetso cyo gukebwa, kashe yo gukiranuka kw'ukwizera yari atarakebwa: kugira ngo abe se w'abizera bose, nubwo batakebwe; kugira ngo nabo babone gukiranuka: 12 Kandi se wo gukebwa kuri bo badafite gukebwa gusa, ariko kandi bagendagenda mu ntambwe z'ukwo kwizera kwa data Aburahamu, yari atarakebwa. 13 Kuber'isezerano, ko azaba samuragwa w'isi, ntabwo ryahawe Aburahamu, cyangwa urubyaro rwe, binyuze mu mategeko, ahubwo ni ukubera gukiranuka kwizera. 14 Kuko niba abari mu mategeko ari abaragwa, kwizera kuzaba impfabusa, kandi isezerano ryabaye impfabusa: 15 Kuberako amategeko akora uburakari, kuko nta tegeko riri, nta kurenga. 16 Kubwibyo rero, ni ukwizera, kugira ngo bibe ku buntu; kurangiza amasezerano ashobora kuba yizeye imbuto zose; ntabwo ari ay'amategeko gusa, ahubwo ni ay'ukwizera kwa Aburahamu; ninde se wa twese, 17 (Nkuko byanditswe ngo, nakugize se w'amahanga menshi,) imbere ye uwo yizeraga, ndetse n'Imana, izura abapfuye, kandi ihamagarira ibintu bitameze nkaho byari bimeze. 18 Ni nde wizeraga ibyiringiro, kugira ngo abe se w'amahanga menshi, nk'uko bivugwa, Urubyaro rwawe ruzamera. 19 Kandi kubera ko atari umunyantege nke mu kwizera, ntiyatekereje ko umubiri we wapfuye, igihe yari afite imyaka igera ku ijana, cyangwa ngo apfe mu nda ya Sara: 20 Ntiyahungabanye ku masezerano y'Imana kubwo kutizera; ariko yari akomeye mu kwizera, aha icyubahiro Imana; 21 Amaze kwemezwa rwose ko, ibyo yasezeranije, yashoboye no gukora. 22 Ni cyo cyatumye ahabwa gukiranuka. 23 Noneho ntabwo byanditswe ku bwe wenyine, ngo ni we wabibwiwe; 24 Ariko natwe kuri twe, uwo tuzabazwa, niba twizeye uwazuye Yesu Umwami wacu mu bapfuye; 25 Ni nde wakijijwe ibyaha byacu, akazuka kugira ngo atsindishirizwe.
6 Kuberako tutari dufite imbaraga, mugihe gikwiye Kristo yapfiriye abatubaha Imana. 7 Kuberako umuntu w'intungane azabura gupfa, ariko birashoboka ko umuntu mwiza bamwe batinyuka gupfa. 8 Ariko Imana ishima urukundo idukunda, kuko, igihe twari tukiri abanyabyaha, Kristo yadupfiriye. 9 Ikirenze ibyo, ubu tumaze gutsindishirizwa n'amaraso ye, tuzakizwa uburakari binyuze muri we. 10 Niba, niba turi abanzi, twiyunze n'Imana n'urupfu rw'Umwana wayo, cyane cyane, twiyunze, tuzakizwa n'ubuzima bwe. 11 Kandi sibyo gusa, ahubwo tunezezwa n'Imana kubwUmwami wacu Yesu Kristo, uwo twakiriye impongano. 12 Kubwibyo, nkuko umuntu umwe icyaha cyinjiye mwisi, kandi urupfu kubwicyaha; nuko rero urupfu rwambutse abantu bose, kuko bose bakoze ibyaha: 13 (Kuberako amategeko abayeho mw'isi: ariko icyaha ntikibarwa mugihe nta tegeko rihari. 14 Nyamara urupfu rwategetse kuva kuri Adamu kugeza kuri Mose, ndetse no ku batigeze bakora icyaha nyuma yo kugereranya ibicumuro bya Adamu, ari na we shusho wagombaga kuza. 15 Ariko ntabwo ari icyaha, ni nako impano yubuntu. Kuberako niba kubwicyaha cyumuntu benshi bapfuye, nubundi ubuntu bwImana, nimpano kubuntu, kubwumuntu umwe, Yesu Kristo, yagwiriye benshi. 16 Kandi si nk'uko byagenze ku muntu wacumuye, ni ko n'impano: kuko urubanza rwaciwe n'umuntu umwe, ariko impano y'ubuntu ni ibyaha byinshi byo gutsindishirizwa. 17 Niba ari icyaha cy'umuntu umwe urupfu rwategekwaga n'umwe; cyane cyane abahawe ubuntu bwinshi nimpano yo gukiranuka bazategeka mubuzima umwe, Yesu Kristo.) 18 Nkuko rero, nkicyaha cyurubanza rumwe, abantu bose baraciriwe iteka; nubwo bimeze bityo, kubwo gukiranuka k'umuntu impano yubuntu yaje kubantu bose kugirango batsindishirize ubuzima. 19 Nkuko umuntu atumvira, benshi babaye abanyabyaha, niko kumvira k'umuntu benshi bazaba abakiranutsi. 20 Byongeye kandi, amategeko yinjiye, kugira ngo icyaha kibe cyinshi. Ariko aho icyaha cyagwiriye, ubuntu bwarushijeho kwiyongera: 21 Kugira ngo nk'uko icyaha cyategetse kugeza ku rupfu, ni ko n'ubuntu bwategeka binyuze mu gukiranuka kugera mu bugingo buhoraho na Yesu Kristo Umwami wacu.
UMUTWE WA 5
Noneho tuvuge iki? Tuzakomeza ibyaha, kugirango ubuntu bugwire? 2 Imana ikinga ukuboko. Nigute, abapfuye kubwibyaha, tuzakomeza kubaho gute? 3 Ntimuzi yuko benshi muri twe babatijwe muri Yesu Kristo babatijwe mu rupfu rwe? 4 Ni cyo cyatumye dushyingurwa na we kubatizwa mu rupfu: nk'uko nk'uko Kristo yazutse mu bapfuye n'ubwiza bwa Data, ni ko natwe tugomba kugendera mu buzima bushya. 5 Niba twaratewe hamwe dusa n'urupfu rwe, natwe tuzaba tumeze nk'izuka rye:
UMUTWE WA 6
1 Kubwibyo gutsindishirizwa kubwo kwizera, dufite amahoro ku Mana binyuze ku Mwami wacu Yesu Kristo: 2 Ni nde kandi dushobora kubona kubwo kwizera muri ubu buntu duhagazeho, kandi tunezerewe twizeye icyubahiro cy'Imana. 3 Kandi sibyo gusa, ahubwo twishimira amakuba nayo: tuzi ko amakuba akora kwihangana; 4 Kandi kwihangana, uburambe; n'uburambe, ibyiringiro: 5 Kandi ibyiringiro ntibitera isoni; kuberako urukundo rw'Imana rwasutswe mumahanga mumitima yacu na Roho Mutagatifu twahawe.
101
ABAROMA
6 Kumenya ibi, ko umusaza wacu yabambwe hamwe na we, kugirango umubiri wicyaha urimburwe, kugirango ntituzakore icyaha. 7 Kuko uwapfuye yakuwe mu byaha. 8 Niba rero twarapfuye na Kristo, twizera ko natwe tuzabana na we: 9 Kumenya ko Kristo yazutse mu bapfuye atakiriho; urupfu ntirukiganza. 10 Kuko muri ibyo yapfiriyeho, yapfiriye ku cyaha rimwe, ariko muri yo, abaho ku Mana. 11 Namwe mubare ko mwapfuye kubwibyaha, ariko muzima ku Mana binyuze muri Yesu Kristo Umwami wacu. 12 Ntukemere rero icyaha mu mibiri yawe ipfa, kugira ngo ubyumvire mu irari ryacyo. 13 Ntimukemere abayoboke banyu nk'ibikoresho byo gukiranirwa ku byaha, ahubwo mwitange ku Mana, nk'abazima mu bapfuye, kandi abayoboke banyu nk'ibikoresho byo gukiranuka ku Mana. 14 Kuberako icyaha kitazagutwara, kuko mutagengwa n'amategeko, ahubwo mugengwa n'ubuntu. 15 Noneho bite? Tuzacumura, kubera ko tutagengwa n'amategeko, ahubwo turi munsi y'ubuntu? Imana ikinga ukuboko. 16 Ntimuzi yuko uwo mwiyeguriye abagaragu kumvira, abagaragu be muri mwe mwumvira; yaba icyaha kugeza ku rupfu, cyangwa kumvira gukiranuka? 17 Ariko Imana ishimwe, ko mwari abakozi b'ibyaha, ariko mwumviye bivuye ku mutima ubwo buryo bw'inyigisho mwakijije. 18 Noneho umaze gukurwa mu byaha, wabaye imbata zo gukiranuka. 19 Ndavuga nkurikije uburyo bw'abantu, kubera ubumuga bw'umubiri wawe, kuko nk'uko mwatanze abagaragu banyu abagaragu b'ibihumanya no gukiranirwa. nubwo bimeze bityo, noneho utange abagize abagaragu bawe gukiranuka kubwera. 20 Kuko igihe mwari abagaragu b'ibyaha, mwari mwarabohowe gukiranuka. 21 Ni izihe mbuto wari ufite muri ibyo bintu ubu ufite isoni? kuko ibyo bintu birangiye ni urupfu. 22 Ariko rero, ubuntu mu byaha, mukaba imbata z'Imana, mufite imbuto zera ku bwera, n'imperuka y'ubuzima bw'iteka. 23 Kuko ibihembo by'ibyaha ari urupfu; ariko impano y'Imana nubugingo buhoraho binyuze muri Yesu Kristo Umwami wacu. UMUTWE WA 7 1 Ntimuzi, bavandimwe, (kuko mvugana n'abazi amategeko,) burya ngo amategeko agenga umuntu igihe cyose akiriho? 2 Kuko umugore ufite umugabo agomba kubahiriza amategeko umugabo we igihe cyose akiriho; ariko niba umugabo yarapfuye, aba akuwe mu mategeko y'umugabo we. 3 Noneho rero, niba, umugabo we akiriho, yashyingiranywe n'undi mugabo, azitwa umusambanyi: ariko niba umugabo we yarapfuye, aba adafite iryo tegeko; kugirango adasambana, nubwo yashakanye nundi mugabo.
4 Ni cyo gitumye bavandimwe, mwapfuye mu mategeko n'umubiri wa Kristo; kugira ngo ushyingiranwa n'undi, ndetse n'uwazutse mu bapfuye, kugira ngo twera imbuto ku Mana. 5 Erega igihe twari mu mubiri, kugenda kw'ibyaha, kwari gukurikiza amategeko, kwakoraga mu banyamuryango bacu kwera imbuto ku rupfu. 6 Ariko ubu twakuwe mu mategeko, ngo kuba twarapfiriye; ko dukwiye gukorera mu mwuka mushya, ntabwo dukorera mubusaza bw'urwandiko. Noneho tuvuge iki? Amategeko ni icyaha? Imana ikinga ukuboko. Oya, sinari nzi icyaha, ariko nkurikije amategeko, kuko ntari nzi irari, keretse amategeko yari yaravuze ati: "Ntukifuze." 8 Ariko icyaha, nkoresheje umwanya, nkurikije itegeko, cyankoreye muburyo bwose. Kuberako nta mategeko icyaha cyarapfuye. 9 Kuko nari muzima nta tegeko rimwe, ariko igihe itegeko ryageraga, icyaha cyongeye kubaho, ndapfa. 10 Kandi itegeko ryahawe ubuzima, nasanze ripfa. 11 Kubw'icyaha, nkoresheje umwanya ku itegeko, baranshutse, kandi biranyica. 12 Ni yo mpamvu amategeko ari ayera, kandi itegeko ryera, kandi rikiranuka, ni ryiza. 13 Noneho icyiza cyampinduye urupfu? Imana ikinga ukuboko. Ariko icyaha, kugirango kigaragare nk'icyaha, gikora urupfu muri njye icyiza; ko icyaha kubitegeko gishobora kuba icyaha cyane. 14 Kuko tuzi ko amategeko ari ay'umwuka, ariko ndi umuntu, ngurishwa munsi y'icyaha. 15 Kubyo ibyo nkora sindabyemera, kuko ibyo nshaka, simbikora; ariko ibyo nanga, ibyo ndabikora. 16 Niba rero nkora ibyo ntashakaga, nemera amategeko ko ari byiza. 17 Noneho sinzongera kubikora, ahubwo ni icyaha gituye muri njye. 18 Kuko nzi ko muri njye (ni ukuvuga mu mubiri wanjye,) nta kintu cyiza kibaho, kuko ubushake buri kumwe nanjye; ariko nigute gukora ibyiza nibyiza simbona. 19 Ku bw'ibyiza ntabishaka, ariko ibibi ntashaka, ndabikora. 20 Noneho ninkora ibyo ntabishaka, ntabwo ari njye ubikora, ahubwo ni icyaha kimba muri njye. 21 Noneho mbona itegeko, ko, iyo nza gukora icyiza, ikibi kiri kumwe nanjye. 22 Kuko nishimira amategeko y'Imana nyuma y'umuntu w'imbere: 23 Ariko mbona irindi tegeko mu bayoboke banjye, rirwanya amategeko y'ibitekerezo byanjye, kandi rinjyana mu bunyage amategeko y'icyaha ari mu banyamuryango banjye. 24 Yewe muntu mubi ko ndi! Ni nde uzankiza mu mubiri w'uru rupfu? 25 Ndashimira Imana binyuze muri Yesu Kristo Umwami wacu. Noneho rero n'ubwenge njye ubwanjye nkorera amategeko y'Imana; ariko n'umubiri amategeko y'icyaha. UMUTWE WA 8 1 Ubu rero nta gucirwaho iteka kubari muri Kristo Yesu, batagendera ku mubiri, ahubwo bakurikiza Umwuka.
102
ABAROMA
2 Kuko amategeko y'Umwuka w'ubuzima muri Kristo Yesu yankuye mu mategeko y'icyaha n'urupfu. 3 Kuberako ibyo amategeko atashoboraga gukora, kubera ko byari bifite intege nke binyuze mu mubiri, Imana yohereje Umwana wayo mu buryo busa n'umubiri w'icyaha, kandi ku bw'icyaha, yaciriyeho iteka icyaha mu mubiri: 4 Kugira ngo gukiranuka kw'amategeko gusohozwe muri twe, batagendera ku mubiri, ahubwo bakurikiza Umwuka. 5 Kuko abakurikira umubiri batekereza ku bintu by'umubiri; ariko abakurikira Umwuka ibintu bya Mwuka. 6 Kuko gutekerezwa ku mubiri ari urupfu; ariko gutekereza mu mwuka ni ubuzima n'amahoro. 7 Kuberako ubwenge bwa kamere ari urwango ku Mana: kuko itagengwa n'amategeko y'Imana, kandi ntishobora rwose. 8 Noneho rero abari mu mubiri ntibashobora gushimisha Imana. 9 Ariko ntimuri mu mubiri, ahubwo muri Mwuka, niba aribyo ko Umwuka w'Imana atuye muri mwe. Noneho niba umuntu adafite Umwuka wa Kristo, ntabwo ari uwe. 10 Niba kandi Kristo ari muri mwe, umubiri wapfuye kubera icyaha; ariko Umwuka ni ubuzima kubera gukiranuka. 11 Ariko niba Umwuka we wazuye Yesu mu bapfuye atuye muri wowe, uwazuye Kristo mu bapfuye na we azazura imibiri yawe ipfa kubwa Roho we uba muri wowe. 12 Kubwibyo rero, bavandimwe, turi imyenda, ntabwo ari iy'umubiri, ngo tubeho nyuma y'umubiri. 13 Kuko nimba mubaho nyuma y'umubiri, muzapfa, ariko nimukomeza kubwo gukora ibikorwa by'umubiri, muzabaho. 14 Kuko abantu bose bayoborwa n'Umwuka w'Imana, ni abana b'Imana. 15 Kuko mutazongera kubona umwuka w'ubucakara ngo mutinye; ariko mwakiriye Umwuka wo kurera, aho turira, Abba, Data. 16 Umwuka ubwe ahamya n'umwuka wacu, ko turi abana b'Imana: 17 Niba kandi ari abana, abaragwa; abaragwa b'Imana, hamwe n'abazungura-hamwe na Kristo; niba aribyo, tubabazwa na we, kugirango natwe duhabwe icyubahiro hamwe. 18 Kuberako mbona ko imibabaro yo muri iki gihe idakwiriye kugereranywa n'icyubahiro kizahishurirwa muri twe. 19 Kuberako ibyiringiro byuzuye kubiremwa bitegereza kwigaragaza kwabana b'Imana. 20 Kuko ikiremwa cyaremewe ubusa, bidaturutse ku bushake, ahubwo ni ukubera uwagiriye atyo ibyiringiro, 21 Kuberako ikiremwa ubwacyo nacyo kizakurwa mu bubata bwa ruswa mu bwisanzure buhebuje bw'abana b'Imana. 22 Kuko tuzi ko ibyaremwe byose binubira kandi bikababara hamwe kugeza ubu. 23 Ntabwo ari bo gusa, ahubwo natwe ubwacu, dufite imbuto zumwuka, ndetse natwe ubwacu tuniha muri twe, dutegereje kurerwa, kubwenge, gucungurwa kwumubiri. 24 Kuko twakijijwe n'ibyiringiro, ariko ibyiringiro biboneka ntabwo ari ibyiringiro, kuko ibyo umuntu abona, ni iki aba yizeye? 25 Ariko niba twizeye ko tutabona, noneho turabitegereje twihanganye.
103
26 Mu buryo nk'ubwo, Umwuka na we adufasha intege nke zacu, kuko tutazi icyo tugomba gusengera uko bikwiye: ariko Umwuka ubwe aradusabira imiborogo idashobora kuvugwa. 27 Kandi ushakisha imitima aba azi icyo Umwuka atekereza, kuko asabira abera nk'uko Imana ishaka. 28 Kandi tuzi ko ibintu byose bifatanyiriza hamwe ibyiza kubakunda Imana, kubo bahamagariwe bakurikije umugambi wayo. 29 Kubo yari yaramenye mbere, yanateganije ko azahuza n'ishusho y'Umwana we, kugira ngo abe imfura mu bavandimwe benshi. 30 Byongeye kandi, uwo yateganije mbere, abo yarabahamagaye: uwo yahamagaye, na we arabatsindishiriza, kandi uwo yabatsindishirije, na we arabubaha. 31 Noneho tuvuge iki kuri ibyo bintu? Niba Imana itubereye, ninde ushobora kuturwanya? 32 Utarinze Umwana we bwite, ariko akamutanga kuri twese, ni gute atazabana na we aduha byose ku buntu? 33 Ni nde uzashyira ikintu icyo ari cyo cyose ashinja intore z'Imana? Imana niyo ifite ishingiro. Ni nde uciraho iteka? Kristo ni we wapfuye, yego ahubwo, yazutse, ndetse akaba ari iburyo bw'Imana, ari nawe udusabira. 35 Ni nde uzadutandukanya n'urukundo rwa Kristo? amakuba, cyangwa umubabaro, cyangwa gutotezwa, cyangwa inzara, cyangwa kwambara ubusa, cyangwa akaga, cyangwa inkota? 36 Nkuko byanditswe ngo: Ku bwawe, twicwa umunsi wose; tubarwa nk'intama zo kubaga. 37 Oya, muri ibyo byose, turenze abatsinze binyuze kuri we wadukunze. 38 Kuko nzi neza ko nta rupfu, ubuzima, cyangwa abamarayika, cyangwa ibikomangoma, imbaraga, cyangwa ibintu biriho, cyangwa ibizaza, 39 Ntabwo uburebure, cyangwa ubujyakuzimu, cyangwa ikindi kiremwa icyo ari cyo cyose, bizashobora kudutandukanya n'urukundo rw'Imana, ruri muri Kristo Yesu Umwami wacu. UMUTWE WA 9 1 Ndavuga ukuri muri Kristo, simbeshya, umutimanama wanjye nawo umpamya muri Roho Mutagatifu, 2 Ko mfite umubabaro mwinshi numubabaro uhoraho mumutima wanjye. 3 Kuberako nifuzaga ko nanjye mvumwe na Kristo kubuvandimwe banjye, bene wacu nkurikije umubiri: 4 Abisiraheli ni bande? Ni nde ufite uburenganzira bwo kurerwa, n'icyubahiro, n'amasezerano, no gutanga amategeko, n'umurimo w'Imana, n'amasezerano; 5 Ba se ni bande, kandi abo muri bo bakomoka ku mubiri Kristo yaje, usumba byose, Imana ibahe umugisha ubuziraherezo. Amen. 6 Ntabwo ari nkaho ijambo ry'Imana ntacyo ryagize. Kuberako bose atari Isiraheli, abo muri Isiraheli: 7 Kandi, kubera ko ari urubyaro rwa Aburahamu, bose ni abana, ariko, muri Isaka urubyaro rwawe ruzitwa. 8 Ni ukuvuga, Ababana b'umubiri, ntabwo ari abana b'Imana: ariko abana b'isezerano babarirwa ku mbuto.
ABAROMA
9 Iri ni ryo jambo ry'isezerano, Icyo gihe nzaza, Sara azabyara umuhungu. 10 Kandi si ibi gusa; ariko igihe Rebecca na we yari yasamye umwe, ndetse na data Isaka; 11 (Kuberako abana bataravuka, cyangwa ngo bakore icyiza cyangwa ikibi, kugirango umugambi w'Imana ukurikije amatora uhagarare, ntabwo ari imirimo, ahubwo ni uwuhamagara;) 12 Baramubwira bati: Umukuru azakorera umuto. 13 Nkuko byanditswe ngo, Yakobo nakunze, ariko Esawu nanze. Noneho tuvuge iki? Hoba hariho gukiranirwa n'Imana? Imana ikinga ukuboko. 15 Kuko abwira Mose, nzagirira imbabazi uwo nzagirira imbabazi, kandi nzagirira impuhwe uwo nzagirira impuhwe. 16 Noneho rero, ntabwo ari we ubishaka, cyangwa uwiruka, ahubwo ni uw'imbabazi. 17 Kuko ibyanditswe bibwira Farawo, Ni yo mpamvu nakuzamuye, kugira ngo nkwereke imbaraga zanjye muri wowe, kandi izina ryanjye rimenyekane ku isi yose. 18 Ni cyo cyatumye agirira imbabazi uwo azagirira imbabazi, uwo azakomera. 19 Noneho uzambwira uti 'Kuki atabona amakosa? Ni nde warwanyije ubushake bwe? 20 Oya ariko, muntu we, uri nde usubira ku Mana? Ese ikintu cyaremye kizabwira uwayiremye, Kuki wandemye gutya? 21 Ntabwo umubumbyi afite imbaraga ku ibumba, ry'ikibumbano kimwe ngo akore icyombo kimwe cyo kubaha, ikindi kikaba agasuzuguro? 22 Byagenda bite se niba Imana ishaka kwerekana uburakari bwayo, no kumenyekanisha imbaraga zayo, yihanganira kwihangana cyane inzabya z'uburakari zikwiriye kurimbuka: 23 Kugira ngo amenyekanishe ubutunzi bw'icyubahiro cye ku bikoresho by'imbabazi, yari yarateguye mbere kugira ngo ahabwe icyubahiro, 24 Ndetse natwe, uwo yahamagaye, atari mu Bayahudi gusa, ahubwo no ku banyamahanga? 25 Nkuko abivuga no muri Osee, nzabita ubwoko bwanjye, butari ubwoko bwanjye; n'umukunzi we, utakundwaga. 26 Kandi aho bababwiye ngo 'Ntimuri ubwoko bwanjye; ni ho bazitwa abana b'Imana nzima. 27 Esai na we atakambira Isiraheli, Nubwo umubare w'Abisirayeli uzaba nk'umusenyi wo mu nyanja, abasigaye bazakizwa: 28 Kuko azarangiza umurimo, akawugabanya gukiranuka, kuko Uhoraho azakora umurimo muto ku isi. 29 Kandi nk'uko Esai yabivuze mbere, Uretse Umwami wa Sabaoti yadusigiye imbuto, twabaye nka Sodoma, tugirwa nka Gomora. 30 Noneho tuvuge iki? Ko abanyamahanga, batakurikiye gukurikira gukiranuka, bageze ku gukiranuka, ndetse no gukiranuka kwizerwa. 31 Ariko Isiraheli, yakurikije amategeko yo gukiranuka, ntabwo yageze ku mategeko yo gukiranuka. 32 Kubera iki? Kuberako batabishakiye kubwo kwizera, ahubwo nkuko babishakaga kubikorwa by'amategeko. Kuberako batsitaye kuri iryo gisitaza; 33 Nkuko byanditswe ngo, Dore, nashyize i Siyoni ibuye ryatsitara n'urutare rw'icyaha, kandi umwizera wese ntazagira isoni.
104
UMUTWE WA 10 1 Bavandimwe, icyifuzo cyanjye n'umutima wanjye nsabira Imana Isiraheli ni, kugirango bakizwe. 2 Kuberako ndabanditse ko bafite ishyaka ry'Imana, ariko ntibishingiye kubumenyi. 3 Kuberako batazi gukiranuka kw'Imana, bakagenda bashiraho gukiranuka kwabo, ntibayobokera gukiranuka kw'Imana. 4 Kubanga Kristo ni iherezo ry'amategeko yo gukiranuka kubantu bose bizera. 5 Kuko Musa asobanura gukiranuka gukurikiza amategeko, Kugira ngo umuntu ukora ibyo byose abeho. 6 Ariko gukiranuka kwizerwa kuvugisha abanyabwenge, Ntukavuge mu mutima wawe, Ni nde uzamuka mu ijuru? (ni ukuvuga kumanura Kristo kuva hejuru :) 7 Cyangwa, Ni nde uzamanuka ikuzimu? (ni ukuvuga kuzura Kristo mu bapfuye.) 8 Ariko se ni iki kibivuga? Ijambo riri hafi yawe, ndetse no mu kanwa kawe, no mu mutima wawe: ni ukuvuga ijambo ryo kwizera, tubwiriza; 9 Ko niyatura akanwa kawe Umwami Yesu, ukizera mu mutima wawe ko Imana yamuzuye mu bapfuye, uzakizwa. 10 Kuko umuntu yizera gukiranuka n'umutima. hamwe n'akanwa kwatura kugirwa agakiza. 11 Kuko ibyanditswe bivuga ngo: Umuntu wese umwizera ntazakorwa n'isoni. 12 Kuko nta tandukaniro riri hagati y'Umuyahudi n'Umugereki, kuko Umwami umwe kuri byose akize ku bamutabaza bose. 13 Umuntu wese uzambaza izina rya Nyagasani azakizwa. 14 Noneho bazamuhamagara bate batizeye? kandi bazamwizera bate uwo batigeze bumva? kandi bazumva bate badafite umubwiriza? 15 Kandi bazamamaza bate, keretse boherejwe? nkuko byanditswe ngo, mbega ukuntu ibirenge byabo ari byiza cyane babwiriza ubutumwa bwiza bw'amahoro, kandi bazana inkuru nziza y'ibintu byiza! 16 Ariko bose ntibumviye ubutumwa bwiza. Esai ati: Mwami, ni nde wizeye raporo yacu? 17 Noneho rero kwizera kuzanwa no kumva, no kumva kubijambo ry'Imana. 18 Ariko ndavuga nti: Ntibigeze bumva? Yego rwose, amajwi yabo yagiye mu isi yose, n'amagambo yabo kugeza ku mpera y'isi. 19 Ariko ndavuga nti: Isiraheli ntiyari izi? Mose ubanza ati, Nzagutera ishyari kubatari abantu, kandi nzakurakarira ishyanga ryubupfapfa. 20 Ariko Esai ashize amanga, avuga ati: Nabonetse mu batanshaka; Naberetse abansabye batankurikiye. 21 Ariko abwira Isiraheli ati: "Umunsi wose narambuye amaboko ku bantu batumvira kandi bunguka. UMUTWE WA 11 1 Ndavuga nti, Imana yaba yarirukanye ubwoko bwayo? Imana ikinga ukuboko. Nanjye ndi Umuyisiraheli, wo mu rubyaro rwa Aburahamu, wo mu muryango wa Benyamini. 2 Imana ntiyirukanye ubwoko bwayo yari yaramenye mbere. Ntimuzi icyo ibyanditswe bivuga Eliya? uburyo atakambira Imana kurwanya Isiraheli, ati,
ABAROMA
3 Uhoraho, bishe abahanuzi bawe, bacukura ibicaniro byawe. kandi nsigaye jyenyine, kandi bashaka ubuzima bwanjye. 4 Ariko igisubizo cy'Imana kimusubiza iki? Nihaye abagabo ibihumbi birindwi, batapfukamye ku ishusho ya Baali. 5 Nubwo bimeze bityo, muri iki gihe na none hariho abasigaye ukurikije amatora y'ubuntu. 6 Niba kandi kubuntu, ubwo ntibikiri imirimo: bitabaye ibyo ubuntu ntibukiri ubuntu. Ariko niba ari imirimo, ubwo ntabwo ikiri ubuntu: ubundi akazi ntikaba ari akazi. 7 Noneho bite? Isiraheli ntiyabonye icyo ishaka; ariko amatora yarayabonye, abasigaye bahuma 8 (Nkuko byanditswe, Imana yabahaye umwuka wo gusinzira, amaso batabona, n'amatwi batumva;) kugeza na nubu. 9 Dawidi aravuga ati: “Ameza yabo ahinduke umutego, umutego, igisitaza, n'ingaruka kuri bo: 10 Amaso yabo ahinduke umwijima, kugira ngo batabona, kandi bunamye buri gihe. 11 Ndavuga nti: Batsitaye ko bagomba kugwa? Imana ikinga ukuboko: ahubwo kubwo kugwa kwabo agakiza kageze kubanyamahanga, kubatera ishyari. 12 Noneho niba kugwa kwabo ari ubutunzi bw'isi, no kugabanuka kwabo ubutunzi bw'Abanyamahanga; ni bangahe byuzuye? 13 Kuko mvugana n'abanyamahanga, kuko ndi intumwa y'abanyamahanga, nkuza ibiro byanjye: 14 Niba muburyo ubwo aribwo bwose nshobora gushotora kubigana umubiri wanjye, kandi nkiza bamwe muribo. 15 Niba kubirukana ari ubwiyunge bw'isi, kubakira kwabo kuzaba iki, uretse ubuzima bw'abapfuye? 16 Kuko nimba imbuto zera ari izera, ikibyimba na cyo ni cyera: kandi niba umuzi ari uwera, n'amashami na yo. 17 Kandi amashami amwe aramenetse, nawe, ukaba igiti cy'umwelayo wo mu gasozi, winjiye muri bo, kandi usangira n'imizi n'ibinure by'igiti cy'umwelayo; 18 Ntukiratane amashami. Ariko niba wirata, ntabwo ufite umuzi, ahubwo umuzi wawe. 19 Uzavuga uti: Amashami yaravunitse, kugira ngo ninjizwemo. 20 Nibyo; kubera kutizera baravunitse, kandi uhagaze kubwo kwizera. Ntugashyire hejuru, ahubwo utinye: 21 Niba Imana itarinze amashami karemano, witondere kugira ngo itakurinda. 22 Reba rero ibyiza n'uburemere bw'Imana: kubaguye, ubukana; ariko kuri wewe, ibyiza, nimukomeza mubyiza bye: bitabaye ibyo nawe uzacibwa. 23 Kandi na bo, nibakomeza kutizera, bazashyirwa mu majwi, kuko Imana ishobora kongera kubashiramo. 24 Kuberako uramutse uciwe ku giti cy'umwelayo kinyamanswa kavukire, ukagitandukanya n'ibidukikije ukabihindura igiti cyiza cya elayo: ni bangahe ayo mashami asanzwe, azashyirwa mu giti cyabo cy'umwelayo? 25 Bavandimwe, sinshaka ko mutazi iryo banga, kugira ngo mutagira ubwenge mu bwirasi bwanyu; ko ubuhumyi igice cyabaye kuri Isiraheli, kugeza igihe abanyamahanga buzuye. 26 Kandi rero Abisirayeli bose bazakizwa: nk'uko byanditswe ngo: Hazavamo Siyoni Umucunguzi, kandi azahakana kutubaha Imana kwa Yakobo:
105
27 Kuko ari ryo sezerano nagiranye na bo, igihe nzabakuraho ibyaha byabo. 28 Ku byerekeye ubutumwa bwiza, ni abanzi ku bwawe, ariko ku bijyanye n'amatora, bakundwa na ba se. 29 Kuberako impano no guhamagarwa kw'Imana nta kwihana. 30 Nkuko mwahoze mu bihe byashize mutizera Imana, ariko ubu mwagize imbabazi kubwo kutizera kwabo: 31 Nubwo bimeze bityo, ubu nabo ntibigeze bemera, kugira ngo babone imbabazi zawe. 32 Kuko Imana yabasoje bose batizera, kugira ngo igirire imbabazi bose. 33 Yemwe ubujyakuzimu bw'ubutunzi bwubwenge n'ubumenyi bw'Imana! mbega ukuntu imanza ze zitagereranywa, n'inzira ze zashize zibimenya! 34 Ni nde wamenye ubwenge bw'Uwiteka? cyangwa ninde wabaye umujyanama we? 35 Cyangwa ni nde wabanje kumuha, kandi azongera kumwishura? 36 Kuri we, kuri we, no kuri we, ni byose, byose ni iby'iteka ryose. Amen. UMUTWE WA 12 1 Ndabinginze rero, bavandimwe, ku bw'imbabazi z'Imana, ngo mutange imibiri yawe igitambo kizima, cyera, cyemewe n'Imana, akaba ari umurimo wawe ushyira mu gaciro. 2 Kandi ntugahure n'iyi si, ahubwo uhindurwe no kuvugurura imitekerereze yawe, kugira ngo ugaragaze icyo Imana ishaka cyiza, kandi cyemewe, kandi cyuzuye. 3 Kuko mvuga, kubw'ubuntu nahawe, umuntu wese uri muri mwebwe, ntukibwire hejuru kuruta uko atekereza; ariko gutekereza neza, nkuko Imana yakoreye buri muntu urugero rwo kwizera. 4 Kuberako dufite ingingo nyinshi mumubiri umwe, kandi abanyamuryango bose ntibafite ibiro bimwe: 5 Twebwe rero, turi benshi, turi umubiri umwe muri Kristo, kandi buri wese ari umwe umwe. 6 Kugira noneho impano zitandukanye ukurikije ubuntu twahawe, bwaba ubuhanuzi, reka duhanure dukurikije kwizera; 7 Cyangwa umurimo, reka dutegereze umurimo wacu: cyangwa uwigisha, ku kwigisha; 8 Cyangwa uwashishikarije, abishishikariza: utanga, abikore abigiranye ubworoherane; utegeka, abigiranye umwete; ugaragaza imbabazi, yishimye. 9 Reka urukundo rutabaho. Wange ikibi; komera ku cyiza. 10 Mugirire neza mugenzi wawe urukundo rwa kivandimwe; mu cyubahiro gukundana; 11 Ntabwo ari umunebwe mu bucuruzi; ushishikaye mu mwuka; gukorera Uhoraho; 12 Kwishimira ibyiringiro; ihangane mu makuba; gukomeza ako kanya mu masengesho; 13 Gukwirakwiza ibikenewe byabatagatifu; yahawe ubwakiranyi. 14 Abahezagire abatoteza: baha umugisha, ntukavume. 15 Ishimire hamwe n'abishimye, kandi urire hamwe n'abarira. 16 Mugire igitekerezo kimwe kuri mugenzi wawe. Ntutekereze ibintu bihanitse, ahubwo wiyegurire abagabo
ABAROMA
bafite imitungo mito. Ntukabe umunyabwenge mu bwirasi bwawe. 17 Ntihagire umuntu ubi mubi. Tanga ibintu inyangamugayo imbere yabantu bose. 18 Niba bishoboka, nkuko biri muri wowe, ubane neza n'abantu bose. 19 Bakundwa, ntimwihorere, ahubwo mwihe uburakari, kuko byanditswe ngo, Ihorere ni ryanjye; Nzokwishura, ni ko Yehova avuze. 20 Niba rero umwanzi wawe ashonje, umwigaburire; Niba afite inyota, umuhe kunywa, kuko ubikora uzarunda amakara y'umuriro ku mutwe. 21 Ntutsinde ikibi, ahubwo utsinde ikibi icyiza.
4 Uri nde ucira umugaragu w'undi muntu? kuri shebuja wenyine arahagarara cyangwa akagwa. Yego, azafatwa, kuko Imana ishoboye kumuhagarara. 5 Umuntu umwe yubaha umunsi umwe kurenza undi: undi yubaha buri munsi kimwe. Reka buri muntu yemeze byimazeyo mubitekerezo bye. 6 Uwubaha uwo munsi, awubaha Uhoraho; kandi utita ku munsi, kuri Nyagasani ntawubaha. Urya, akarya Uwiteka, kuko ashimira Imana; kandi utarya, kuri Nyagasani ntarya, kandi ashimira Imana. 7 Nta n'umwe muri twe ubaho wenyine, kandi nta muntu upfa wenyine. 8 Kuberako tubaho, tubaho ku Mwami; kandi niba dupfa, dupfa kuri Nyagasani: niba tubaho rero, cyangwa dupfa, turi ab'Uwiteka. 9 Kubera iyo mpamvu, Kristo yarapfuye, arazuka, arazuka, kugira ngo abe Umwami abapfuye n'abazima. 10 Ariko kuki ucira urubanza umuvandimwe wawe? cyangwa ni ukubera iki wasize ubusa umuvandimwe wawe? kuko twese tuzahagarara imbere y'intebe y'imanza ya Kristo. 11 Kuko byanditswe ngo 'Nkiriho, ni ko Uwiteka avuga, amavi yose azampfukama, kandi ururimi rwose ruzatura Imana. 12 Ubwo rero, buri wese muri twe azabibazwa ku Mana. 13 Ntitukongere gucira abandi urubanza, ahubwo ducire urubanza ibi, kugira ngo hatagira umuntu usitara cyangwa umwanya wo kugwa mu muvandimwe we. 14 Nzi kandi ko nemejwe n'Umwami Yesu, ko nta kintu na kimwe cyanduye ubwacyo, ariko uwubaha ikintu icyo ari cyo cyose cyanduye, kuri we kirahumanye. 15 Ariko niba umuvandimwe wawe ababajwe ninyama zawe, ntugende neza. Ntukamurimbure inyama zawe, uwo Kristo yapfiriye. 16 Ntukemere ko ibyiza byawe bivugwa nabi: 17 Kuko ubwami bw'Imana atari inyama n'ibinyobwa; ariko gukiranuka, n'amahoro, n'ibyishimo muri Roho Mutagatifu. 18 Erega ko muri ibyo bintu akorera Kristo yemerwa n'Imana, kandi yemerwa n'abantu. 19 Reka rero dukurikire ibintu bigamije amahoro, nibintu umuntu ashobora kubaka undi. 20 Kuko inyama zidasenya umurimo w'Imana. Ibintu byose ni byiza rwose; ariko ni bibi kuri uriya mugabo urya nabi. 21 Nibyiza kutarya inyama, cyangwa kunywa vino, cyangwa ikintu icyo ari cyo cyose umuvandimwe wawe agusha, cyangwa akarakara, cyangwa agacika intege. 22 Ufite kwizera? gira ubwawe imbere y'Imana. Hahirwa uticiraho iteka muri icyo kintu yemeye. 23 Kandi ushidikanya azacirwaho iteka aramutse arya, kuko atarya kwizera, kuko ibitari ibyo kwizera ni icyaha.
UMUTWE WA 13 1 Umuntu wese agandukire imbaraga zisumba izindi. Kuberako nta mbaraga zifite uretse Imana: imbaraga zashyizweho n'Imana. 2 Umuntu wese rero urwanya imbaraga, aba yanze amategeko y'Imana, kandi abayirwanya bazacirwaho iteka. 3 Erega abategetsi ntabwo ari iterabwoba kubikorwa byiza, ahubwo ni bibi. Ntuzatinya imbaraga? kora icyiza, nawe uzagushimira kimwe: 4 Kuko ari umukozi w'Imana kuri wewe ibyiza. Ariko nimukora ibibi, mugire ubwoba; kuko atitwaza inkota ubusa, kuko ari umukozi w'Imana, wihorera kugira ngo akore umujinya ukora ibibi. 5 Niyo mpamvu ugomba gukenera kuganduka, atari uburakari gusa, ahubwo no umutimanama wawe. 6 Kubera iyo mpamvu, musingize kandi kuko ari abakozi b'Imana, bakomeza kwitabira iki kintu. 7 Tanga rero imisanzu yabo yose: umusoro ugomba gutangwa; gakondo uwo gakondo; gutinya uwo utinya; icyubahiro uwo wubaha. 8 Ntimukagire icyo mukundira, ahubwo mukundane, kuko ukunda undi aba yujuje amategeko. 9 Kubwibyo, ntuzasambane, ntukice, ntukibe, ntuzashinje intahe ibinyoma, ntukifuze. kandi niba hari irindi tegeko, byumvikane muri make muri iri jambo, aribyo, Uzakunde mugenzi wawe nkuko wikunda. 10 Urukundo ntirugirira nabi mugenzi we, bityo urukundo ni ukuzuza amategeko. 11 Kandi ibyo, kumenya igihe, ko noneho igihe kirageze cyo gukanguka dusinziriye, kuko ubu agakiza kacu kari hafi kuruta igihe twizeraga. 12 Ijoro rirarenze, umunsi uri hafi: reka rero duhagarike imirimo y'umwijima, twambare intwaro z'umucyo. Reka tugende tuvugishije ukuri, nko ku manywa; ntabwo ari imvururu n'ubusinzi, ntabwo ari mubyumba n'ubushake, ntabwo ari amakimbirane n'ishyari. 14 Ariko mwambare Umwami Yesu Kristo, kandi ntimuteganyirize umubiri, ngo wuzuze irari ryayo.
UMUTWE WA 15
UMUTWE WA 14
1 Twebwe rero abanyembaraga dukwiye kwihanganira intege nke zintege nke, ntitwishimishe. Reka buri wese muri twe ashimishe umuturanyi we kubwibyiza byo kubaka. 3 Kuko na Kristo atishimye; ariko, nkuko byanditswe ngo, Ibitutsi byabagututse byanguye.
1 Ufite intege nke mu kwizera yakira, ariko ntukemere impaka zishidikanywaho. 2 Kuko umwe yizera ko ashobora kurya byose: undi ufite intege nke, akarya ibyatsi. 3 Urya ntusuzugure utarya; kandi utarya ntucire urubanza urya, kuko Imana yamwakiriye.
106
ABAROMA
4 Kuberako ibintu byose byanditswe kera byandikiwe kwiga kwacu, kugirango tubashe kwihangana no guhumurizwa byanditswe kugira ibyiringiro. 5 Noneho Imana yo kwihangana no guhumuriza iguha kugereranywa kuri mugenzi wawe ukurikije Kristo Yesu: 6 Kugira ngo mushobore guhimbaza Imana mu bwenge bumwe no mu kanwa kamwe, ndetse na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo. 7 Ni cyo gitumye mwakirana, nk'uko Kristo natwe yatwakiriye kugira ngo ahabwe icyubahiro cy'Imana. 8 Noneho ndavuga ko Yesu Kristo yari umukozi wo gukebwa kubwukuri kw'Imana, kugirango yemeze amasezerano yasezeranijwe ba sogokuruza: 9 Kugira ngo abanyamahanga bahimbaze Imana ku bw'imbabazi zayo; nk'uko byanditswe ngo, Ni yo mpamvu nzakwatura mu banyamahanga, nkaririmbira izina ryawe. 10 Arongera ati: "Nimwishime, yemwe banyamahanga, hamwe n'abantu be." 11 Kandi na none, Mwa banyamahanga mwese, shima Uhoraho. Mwa bantu mwese. 12 Na none, Esai ati: "Umuzi wa Yese uzaba, kandi uzahaguruka ngo ategeke abanyamahanga; Abanyamahanga bazamwiringira. 13 Noneho Imana y'ibyiringiro ikuzura umunezero n'amahoro byose mu kwizera, kugira ngo ugwire ibyiringiro, ku bw'imbaraga z'Umwuka Wera. 14 Nanjye ubwanjye nanjye ndabemeza, mwa bavandimwe, ko namwe mwuzuye ibyiza, mwuzuye ubumenyi bwose, mushobora no gukangurirana. 15 Nubwo bimeze bityo ariko, bavandimwe, nabandikiye nshize amanga mu buryo runaka, nkabibutsa, kubera ubuntu nahawe n'Imana, 16 Kugira ngo mbe umukozi wa Yesu Kristo ku banyamahanga, nkorera ubutumwa bwiza bw'Imana, kugira ngo ituro ry'abanyamahanga ryemerwe, ryerejwe n'Umwuka Wera. 17 Mfite rero icyubahiro cyanjye binyuze muri Yesu Kristo mubintu byerekeye Imana. 18 Kuko ntazatinyuka kuvuga ikintu na kimwe muri ibyo Kristo atankoreye, kugira ngo abanyamahanga bumvire, mu magambo no mu bikorwa, 19 Binyuze mu bimenyetso bikomeye n'ibitangaza, ku bw'imbaraga z'Umwuka w'Imana; ku buryo kuva i Yerusalemu, no hafi ya Illyricum, nabwirije neza ubutumwa bwiza bwa Kristo. 20 Yego, ni ko nagerageje kuvuga ubutumwa bwiza, aho ariho Kristo yitiriwe, kugira ngo ntubaka urufatiro rw'undi muntu: 21 Ariko nk'uko byanditswe ngo, uwo atabwiwe, bazabona, kandi abatarabyumva. 22 Kubera iyo mpamvu, nabujijwe cyane kuza aho uri. 23 Ariko ubu ntagifite umwanya muri ibi bice, kandi ufite icyifuzo gikomeye muri iyi myaka myinshi yo kuza iwanyu; 24 Igihe cyose nzafata urugendo njya muri Espanye, nzaza aho uri, kuko nizeye ko nzakubona mu rugendo rwanjye, kandi nkazanwa aho ngaho nawe, niba ubanza nuzuye ibintu bimwe na bimwe. 25 Ariko ubu nagiye i Yerusalemu gukorera abera. 26 Kubanga Makedoniya na Achaya byateje intererano abera bakennye bari i Yeruzalemu. 27 Byarabashimishije rwose; n'ababerewemo imyenda. Erega niba abanyamahanga bagizwe abasangira ibintu
107
byabo byumwuka, inshingano zabo nazo ni ukubakorera mubintu bya kamere. 28 Ni cyo cyatumye nkora ibi, nkabashyiraho ikimenyetso kuri izo mbuto, nzaza iwanyu muri Esipanye. 29 Kandi nzi neza ko, nimugera aho ndi, nzaza mu buryo bwuzuye bw'umugisha w'ubutumwa bwiza bwa Kristo. 30 Noneho, ndabinginze, bavandimwe, ku bw'Umwami Yesu Kristo no ku bw'urukundo rwa Mwuka, kugira ngo muharanira hamwe nanjye mu masengesho musabira Imana; 31 Kugira ngo nkizwe muri bo batemera Yudaya; kandi ko umurimo wanjye mfitiye Yerusalemu wakirwa n'abera; 32 Kugira ngo nze iwanyu nishimye ku bushake bw'Imana, kandi hamwe nawe nduhuke. 33 Noneho Imana y'amahoro ibane namwe mwese. Amen. UMUTWE WA 16 1 Ndagushimiye Phebe mushiki wacu, umukozi w'itorero riri i Cenchrea: 2 Ko umwakiriye muri Nyagasani, nk'uko abera, kandi ukamufasha mu gikorwa icyo ari cyo cyose agukeneyeho, kuko yabaye umufasha wa benshi, ndetse nanjye ubwanjye. 3 Ndakuramutsa Pirisila na Akwila abafasha banjye muri Kristo Yesu: 4 Ni bande bashize ubuzima bwabo ku ijosi ryabo: abo ndashimira gusa, ariko n'amatorero yose y'abanyamahanga. 5 Namwe musuhuze itorero riri munzu yabo. Ndakuramutsa Epaenetus nkunda cyane, ni we mbuto za Akaya kuri Kristo. 6 Ndakuramutsa Mariya, waduhaye imirimo myinshi. 7 Kuramutsa Andronicus na Junia, bene wacu, na bagenzi banjye, bazwi cyane mu ntumwa, na bo bari muri Kristo mbere yanjye. 8 Ndakuramutsa Amplias nkunda cyane muri Nyagasani. 9 Kuramutsa Urbane, umufasha wacu muri Kristo, na Stachys nkunda. 10 Kuramutsa Apelles yemewe muri Kristo. Muramutse abo murugo rwa Aristobulus. 11 Ndamutsa Herodion mwene data. Ndabaramukije abo mu rugo rwa Narcissus, bari muri Nyagasani. 12 Kuramutsa Tryphena na Tryphosa, bakora muri Nyagasani. Kuramutsa Persis ukundwa, wakoze cyane muri Nyagasani. 13 Kuramutsa Rufo watoranijwe muri Nyagasani, na nyina na njye. Kuramutsa Asyncritus, Phlegon, Herume, Patrobasi, Herume, n'abavandimwe bari kumwe nabo. 15 Kuramutsa Philologus, na Julia, Nereyo, na mushiki we, na Olympas, n'abera bose bari kumwe nabo. 16 Muramukane musomana mutagatifu. Amatorero ya Kristo arakuramutsa. 17 None rero, bavandimwe, ndabinginga, mubashyireho amacakubiri n'ibyaha binyuranye n'inyigisho mwize; kandi ubyirinde. 18 Kuberako abameze batyo badakorera Umwami wacu Yesu Kristo, ahubwo bakorera inda yabo; kandi namagambo meza nijambo ryiza bibeshya imitima yoroheje. 19 Kuko kumvira kwawe kwageze mu mahanga ku bantu bose. Nishimiye rero kubwanyu, ariko nyamara ndashaka ko mugira ubwenge mubyiza, kandi byoroshye kubibi.
ABAROMA
20 Kandi Imana y'amahoro izakomeretsa Satani munsi y'ibirenge byawe bidatinze. Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane nawe. Amen. 21 Timoteyo mugenzi wanjye dukorana, na Lucius, na Jason, na Sosipater, bene wacu, barabasuhuje. 22 Jyewe Tertius, wanditse uru rwandiko, ndabasuhuje muri Nyagasani. 23 Gaius wanyakiriye, hamwe n'itorero ryose, arakuramutsa. Erastus icyumba cyumujyi arakuramutsa, na Quartus umuvandimwe. 24 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane namwe mwese. Amen. 25 Noneho ufite imbaraga zo kugukomeretsa nkurikije ubutumwa bwanjye bwiza, no kwamamaza Yesu Kristo, nkurikije ihishurwa ry’ibanga ryagizwe ibanga kuva isi yatangira, 26 Ariko noneho bigaragaye, kandi byanditswe n'abahanuzi, nk'uko itegeko ry'Imana ihoraho, ryamenyeshejwe amahanga yose kubwo kumvira kwizera: 27 Ku Mana ifite ubwenge gusa, ihabwe icyubahiro binyuze muri Yesu Kristo ubuziraherezo. Amen. (Yandikiwe Abanyaroma kuva i Korinto, kandi yoherejwe n'umukozi wa Phebe w'itorero i Cenchrea.)
108
1 Abakorinto UMUTWE WA 1 1 Pawulo, yahamagariwe kuba intumwa ya Yesu Kristo kubushake bw'Imana, na Sosthenes umuvandimwe wacu, 2 Mw'itorero ry'Imana riri i Korinti, abera muri Kristo Yesu, bahamagariwe kuba abera, hamwe n'ahantu hose bitabaza izina rya Yesu Kristo Umwami wacu, ababo n'uwacu: 3 Mugirire ubuntu n'amahoro, biva ku Mana Data wa twese, no ku Mwami Yesu Kristo. 4 Ndashimira Imana yanjye buri gihe kubwanyu, kubwubuntu bw'Imana bwahawe na Yesu Kristo; 5 Ko muri byose ukungahajwe na we, mu magambo yose no mu bumenyi bwose; 6 Nkuko ubuhamya bwa Kristo bwemejwe muri wowe: 7 Kugira ngo musubire inyuma nta mpano; dutegereje ukuza k'Umwami wacu Yesu Kristo: 8 Ni nde kandi azakwemeza kugeza ku mperuka, kugira ngo mutagira amakemwa ku munsi w'Umwami wacu Yesu Kristo. 9 Imana ni iyo kwizerwa, uwo wahamagariwe gusabana n'Umwana wayo Yesu Kristo Umwami wacu. 10 None rero, bavandimwe, mu izina ry'Umwami wacu Yesu Kristo, mwese muvuga kimwe, kandi ko nta macakubiri muri mwe; ariko ko mwahujwe neza mumitekerereze imwe no murubanza rumwe. 11 Bavandimwe, mbabwirwa n'abavandimwe bo mu nzu ya Kloe, ko muri mwe hari impaka. 12 Noneho ibi ndabivuze, buri wese muri mwe avuga ati: Ndi uw'i Pawulo; Jye na Apolo; Jye na Kefa; nanjye ndi Kristo. 13 Kristo yacitsemo ibice? Pawulo yabambwe kubwawe? cyangwa wabatijwe mwizina rya Pawulo? 14 Ndashimira Imana ko nta n'umwe muri mwe wabatijwe, ariko Crispus na Gayo; 15 Kugira ngo hatagira ubavuga ko nabatije mu izina ryanjye bwite. 16 Ndabatiza kandi urugo rwa Stephanasi: usibye, sinzi niba narabatijwe undi. 17 Kuko Kristo atantumye kubatiza, ahubwo nabwirije ubutumwa bwiza, atari ku bw'ubwenge bw'amagambo, kugira ngo umusaraba wa Kristo utagira ingaruka. 18 Kubanga okusabiriza ku musaraba ni abarimbuka ubupfu; ariko kuri twe abakijijwe ni imbaraga z'Imana. 19 Kuko byanditswe ngo nzatsemba ubwenge bw'abanyabwenge, kandi sinzagira icyo nsobanura ku bushishozi. 20 Abanyabwenge bari he? umwanditsi ari he? abatuye iyi si barihe? Imana ntiyahinduye ubupfu ubwenge bw'iyi si? 21 Erega nyuma yibyo mubwenge bwImana isi kubwubwenge ntiyari izi Imana, yashimishije Imana kubuswa bwo kwamamaza ngo ikize abizera. 22 Kuko Abayahudi bakeneye ikimenyetso, Abagereki bagashaka ubwenge: 23 Ariko tubwiriza Kristo wabambwe, kubayahudi igisitaza, naho Abagereki ni ubupfu; 24 Ariko ku bahamagariwe, Abayahudi n'Abagereki, Kristo imbaraga z'Imana, n'ubwenge bw'Imana.
109
25 Kuberako ubupfu bw'Imana burusha ubwenge abantu; n'intege nke z'Imana zirakomeye kuruta abantu. 26 Kubanga, murabona umuhamagaro wawe, bavandimwe, burya ngo ntabwo abanyabwenge benshi bakurikira umubiri, atari abanyembaraga benshi, cyangwa abanyacyubahiro benshi, bitwa: 27 Ariko Imana yahisemo ibintu byubupfu byisi kugirango bitiranya abanyabwenge; kandi Imana yahisemo ibintu bidakomeye byisi kugirango bitiranya ibintu bikomeye; 28 Kandi ibintu shingiro by'isi n'ibisuzuguritse, Imana yahisemo, yego n'ibitari byo, kugira ngo ibe impfabusa ari: 29 Kugira ngo hatagira umuntu wishimira imbere ye. 30 Ariko muri we uri muri Kristo Yesu, uwo Imana yatugize ubwenge, gukiranuka, kwezwa, no gucungurwa: 31 Ibyo, nk'uko byanditswe ngo, Uhimbaza, niyubahe muri Nyagasani. UMUTWE WA 2 1 Nanjye bavandimwe, ubwo nageraga aho uri, ntabwo nazanye ubuhanga bwo kuvuga cyangwa ubwenge, mbabwira ubuhamya bw'Imana. 2 Kuko niyemeje kutamenya ikintu icyo ari cyo cyose muri mwe, keretse Yesu Kristo, na we wabambwe. 3 Kandi nari kumwe nawe mu ntege nke, mu bwoba, no guhinda umushyitsi. 4 Kandi imvugo yanjye no kwamamaza kwanjye ntabwo byari amagambo ashishikaje y'ubwenge bw'umuntu, ahubwo ni ukugaragaza Umwuka n'imbaraga: 5 Kugira ngo kwizera kwawe kutagomba guhagarara mu bwenge bw'abantu, ahubwo ni imbaraga z'Imana. 6 Nubwo tuvuga ubwenge muri bo butunganye, ariko si ubwenge bw'iyi si, cyangwa ibikomangoma by'iyi si, biba impfabusa: 7 Ariko tuvuga ubwenge bw'Imana mu mayobera, ndetse n'ubwenge bwihishe, Imana yashyizeho imbere y'isi kugira ngo duhabwe icyubahiro: 8 Nta n'umwe mu batware b'iyi si wari ubizi: kuko iyo babimenya, ntibari kubamba Umwami w'icyubahiro. 9 Ariko nk'uko byanditswe ngo, Ijisho ntiribonye, cyangwa ugutwi, cyangwa ngo ryinjire mu mutima w'umuntu, ibintu Imana yabateguriye abamukunda. 10 Ariko Imana yaduhishuriye kubwo Umwuka wayo, kuko Umwuka ashakisha ibintu byose, yego, ibintu byimbitse by'Imana. 11 Kuberiki umuntu azi ibintu byumuntu, usibye umwuka wumuntu uri muri we? nubwo bimeze bityo, ibintu by'Imana nta muntu uzi, ahubwo ni Umwuka w'Imana. 12 Noneho ntitwakiriye umwuka w'isi, ahubwo twakiriye umwuka w'Imana; kugirango tumenye ibintu twahawe kubuntu bw'Imana. 13 Ni ibihe bintu tuvuga, atari mu magambo ubwenge bw'umuntu bwigisha, ahubwo ni Umwuka Wera yigisha; kugereranya ibintu byumwuka nibyumwuka. 14 Ariko umuntu usanzwe ntabwo yakira ibintu by'Umwuka w'Imana, kuko ari ubupfu kuri we, kandi ntashobora kubamenya, kuko bashishoza mu mwuka. 15 Ariko uw'umwuka acira urubanza byose, nyamara we ubwe ntacirwa urubanza. 16 Ni nde wamenye ubwenge bw'Uwiteka, kugira ngo amwigishe? Ariko dufite ibitekerezo bya Kristo.
1 Abakorinto
UMUTWE WA 3 1 Nanjye bavandimwe, sinshobora kuvugana nawe nk'umwuka, ahubwo navuganye na kamere, ndetse no ku bana bo muri Kristo. 2 Nabagaburiye amata, ntabwo nayagaburiye inyama, kuko kugeza ubu mutari mwabyihanganira, kandi n'ubu ntimubishoboye. 3 Kuko muracyafite umubiri, kuko mu gihe muri mwe harimo ishyari, amakimbirane, n'amacakubiri, ntimuri ab'umubiri, kandi mukagenda nk'abantu? 4 Kuko mu gihe umwe avuga ati: Ndi uw'i Pawulo; n'undi, ndi uw'i Apolo; Ntimuri umubiri? 5 Noneho Pawulo ni nde, kandi Apolo ni nde, ariko ni abakozi wizeraga nk'uko Uwiteka yahaye abantu bose? 6 Nateye, Apolo aravomera; ariko Imana yatanze kwiyongera. 7 Noneho rero, nta n'uwutera ikintu icyo ari cyo cyose, cyangwa uwuhira; ariko Imana itanga kwiyongera. 8 Noneho uwateye nuwuhira ni umwe, kandi umuntu wese azahabwa ibihembo bye akurikije imirimo ye. 9 Kuko turi abakozi hamwe n'Imana: muri ubworozi bw'Imana, muri inyubako y'Imana. 10 Nkurikije ubuntu bw'Imana nahawe, nk'umwubatsi w'umunyabwenge, nashizeho urufatiro, undi arwubaka. Ariko umuntu wese yitondere uko yubaka. 11 Erega urundi rufatiro ntirushobora gushingwa uretse urufatiro, ari rwo Yesu Kristo. 12 Noneho nihagira umuntu wubaka kuri uru rufatiro zahabu, ifeza, amabuye y'agaciro, ibiti, ibyatsi, ibyatsi; 13 Ibikorwa bya buri muntu bizamenyekana, kuko umunsi uzabitangaza, kuko bizahishurwa n'umuriro; n'umuriro uzagerageza imirimo ya buri muntu uko imeze. 14 Umuntu wese niyubahiriza ibyo yubatsemo, azahabwa ibihembo. 15 Umuntu wese azatwikwa, azagira igihombo, ariko we ubwe azakizwa; nyamara nkumuriro. 16 Ntimuzi yuko muri urusengero rw'Imana, kandi ko Umwuka w'Imana atuye muri mwe? 17 Umuntu nuhumanya urusengero rw'Imana, Imana izarimbura; kuko urusengero rw'Imana ari rwera, urwo rusengero urimo. 18 Ntihakagire umuntu wibeshya. Niba hari umuntu muri mwe usa nkumunyabwenge muri iyi si, ahinduke umuswa, kugira ngo abe umunyabwenge. 19 Kuko ubwenge bw'iyi si ari ubupfu ku Mana. Kuberako byanditswe ngo, Afata abanyabwenge mubukorikori bwabo. 20 Kandi na none, Uwiteka azi ibitekerezo by'abanyabwenge, ko ari ubusa. 21 Ntihakagire umuntu wishimira abantu. Kuko ibintu byose ari ibyawe; 22 Pawulo, cyangwa Apolo, cyangwa Kefa, cyangwa isi, cyangwa ubuzima, cyangwa urupfu, cyangwa ibintu biriho, cyangwa ibizaza; byose ni ibyawe; 23 Kandi muri aba Kristo; kandi Kristo ni uw'Imana. UMUTWE WA 4 1 Reka umuntu atubarize, nk'abakozi ba Kristo, n'ibisonga by'amayobera y'Imana. 2 Byongeye kandi birasabwa mubisonga, kugirango umuntu aboneke ko ari umwizerwa.
110
3 Ariko kuri njye ni ikintu gito cyane nkwiye kugucirwa urubanza, cyangwa urubanza rw'umuntu: yego, ntabwo ncira urubanza ubwanjye. 4 Nta kintu na kimwe nzi ku bwanjye; nyamara sindatsindishirizwa, ariko uwancira urubanza ni Uhoraho. 5 Ntukagire icyo ucira urubanza mbere y'igihe, kugeza igihe Uwiteka azazira, bombi bazamurikira ibintu byihishe mu mwijima, kandi bakagaragaza inama z'imitima yabo, hanyuma umuntu wese azashimagiza Imana. 6 Bavandimwe, ibyo byose mfite mu gishushanyo nimuriwe ubwanjye na Apolo kubwanyu; kugira ngo mutwigire muri twe kudatekereza abantu hejuru yibyanditswe, kugirango ntamuntu numwe wishyira hejuru ngo arwanye undi. 7 Ni nde utuma utandukana n'undi? kandi ni iki ufite utakiriye? none niba warayakiriye, kuki wishimira, nkaho utakiriye? 8 Noneho mwuzuye, none muri abakire, mwategetse nk'abami tutari kumwe, kandi nifuza ko mwaba mwategetse, kugira ngo natwe tuganje hamwe nawe. 9 Kuko nibwira ko Imana yatugaragarije intumwa zanyuma, nk'uko zagenwe ngo zicwe, kuko twahinduwe isi, n'abamarayika n'abantu. 10 Turi ibicucu kubwa Kristo, ariko muri abanyabwenge muri Kristo; turi abanyantege nke, ariko murakomeye; uri abanyacyubahiro, ariko turasuzuguritse. 11 Ndetse kugeza na n'ubu, turashonje n'inyota, kandi twambaye ubusa, turahungabana, kandi nta nzu dufite. 12 Kandi imirimo, dukora n'amaboko yacu: gutukwa, turaha umugisha; gutotezwa, turababara: 13 Turatukwa, turasaba: twakozwe nk'umwanda w'isi, kandi turi isoko y'ibintu byose kugeza uyu munsi. 14 Ntabwo nanditse ibi ngo ngukoze isoni, ahubwo nkuburira nk'abahungu nkunda. 15 Kuko mfise abigisha ibihumbi icumi muri Kristo, ariko mudafite ba so benshi, kuko muri Kristo Yesu nababyaye kubutumwa bwiza. 16 Ni yo mpamvu mbinginze, mube abayoboke banjye. 17 Kubera iyo mpamvu, mboherereje Timoteyo, umuhungu wanjye nkunda, kandi wizerwa muri Nyagasani, azakuzana kwibuka inzira zanjye ziri muri Kristo, nk'uko nigisha ahantu hose mu matorero. 18 Noneho bamwe barikubise hasi, nk'aho ntaza aho uri. 19 Ariko nzaza iwanyu bidatinze, niba Uwiteka abishaka, kandi ntazamenya imvugo y'abavuzwe, ahubwo n'imbaraga. 20 Kuko ubwami bw'Imana butari mu ijambo, ahubwo bufite imbaraga. 21 Uzokora iki? Nzaza iwanyu nkoresheje inkoni, cyangwa mu rukundo, no mu bugwaneza? UMUTWE WA 5 1 Bikunze kuvugwa ko muri mwe harimo ubusambanyi, kandi ubusambanyi butavuzwe cyane mu banyamahanga, ko umuntu agomba kugira umugore wa se. 2 Namwe murashe, ntimuririre, kugira ngo uwakoze iki gikorwa akurwa muri mwe. 3 Kuberako rwose, nkudahari mu mubiri, ariko nkiriho mu mwuka, naciriye urubanza nk'aho nari mpari, ku wakoze iki gikorwa,
1 Abakorinto
4 Mw'izina ry'Umwami wacu Yesu Kristo, iyo muteraniye hamwe n'umwuka wanjye, n'imbaraga z'Umwami wacu Yesu Kristo, 5 Gushyikiriza Satani umuntu nk'uwo kugira ngo arimbure umubiri, kugira ngo umwuka ukizwe ku munsi w'Umwami Yesu. 6 Icyubahiro cyawe ntabwo ari cyiza. Ntimuzi ko umusemburo muto usembura ibibyimba byose? 7 Kuraho rero umusemburo ushaje, kugirango ube ikibyimba gishya, nkuko udasembuye. Kuberako na Kristo pasika yacu yatambwe kubwacu: 8 Niyo mpamvu rero dukomeze ibirori, tutabikoresheje umusemburo ushaje, cyangwa n'umusemburo mubi n'ububi; ariko hamwe numugati udasembuye umurava nukuri. 9 Nabandikiye mu rwandiko kugira ngo mfatanye n'abasambanyi: 10 Nyamara ntabwo ari hamwe nabasambanyi b'iyi si, cyangwa abifuza, cyangwa abambuzi, cyangwa abasenga ibigirwamana; kuko icyo gihe ugomba gukenera kuva mwisi. 11 Ariko ubu ndabandikiye ngo ntimukomeze kubana, niba umuntu witwa umuvandimwe yaba umusambanyi, cyangwa umururumba, cyangwa umusenga ibigirwamana, cyangwa umusare, cyangwa umusinzi, cyangwa umusahura; hamwe numuntu nkuwo ntagomba kurya. 12 Nakora iki kugira ngo mbacire urubanza nabo badahari? Ntimucira urubanza abari imbere? 13 Ariko abadafite Imana baracira urubanza. Nimukureho rero uwo muntu mubi. UMUTWE WA 6 1 Gutinyuka n'umwe muri mwe, ufite ikibazo ku wundi, akajya mu mategeko imbere y'akarengane, atari imbere y'abera? 2 Ntimuzi ko abera bazacira isi urubanza? kandi niba isi izacirwa urubanza nawe, ntukwiriye gucira urubanza ruto? 3 Ntimuzi ko tuzacira abamarayika? ni bangahe bindi bintu bijyanye n'ubu buzima? 4 Niba rero ufite urubanza rw'ibintu bijyanye n'ubu buzima, shyira urubanza ku batubahwa cyane mu itorero. 5 Ndakubwira isoni zawe. Nibyo, ku buryo nta munyabwenge uri muri mwe? oya, ntanumwe uzashobora gucira urubanza abavandimwe be? 6 Ariko umuvandimwe ajya mu mategeko hamwe na murumuna we, kandi ibyo imbere y'abatizera. 7 Noneho rero, muri mwe hariho amakosa rwose, kuko mujya mu mategeko umwe umwe. Kuki utahitamo gufata nabi? Ni ukubera iki mutahitamo kwihanganira gushukwa? 8 Oya, murakora nabi, mukabeshya, kandi ko abavandimwe banyu. 9 Ntimuzi yuko abakiranirwa batazaragwa ubwami bw'Imana? Ntukishuke: yaba abasambanyi, cyangwa abasenga ibigirwamana, cyangwa abasambanyi, cyangwa abiyandarika, cyangwa abahohotera hamwe n'abantu, 10 Ntabwo abajura, cyangwa abifuza, cyangwa abasinzi, cyangwa abatuka, cyangwa abambuzi, bazaragwa ubwami bw'Imana. 11 Kandi bamwe muri bo bari bamwe muri mwe, ariko mwogejwe, ariko mwejejwe, ariko mutsindishirizwa mu izina ry'Umwami Yesu, n'Umwuka w'Imana yacu.
111
12 Ibintu byose biremewe kuri njye, ariko byose ntabwo ari byiza: byose biranyemereye, ariko sinzashyirwa munsi y'ububasha bwa buri wese. 13 Inyama zo munda, n'inda y'inyama, ariko Imana izabirimbura byombi. Noneho umubiri ntabwo ari uw'ubusambanyi, ahubwo ni uw'Uwiteka; na Nyagasani kubwumubiri. 14 Kandi Imana yazuye Uwiteka, kandi izaduhagurutsa ku bw'imbaraga zayo. 15 Ntimuzi ko imibiri yawe ari ingingo za Kristo? Noneho nzajyana abayoboke ba Kristo, nkabagira abamaraya? Imana ikinga ukuboko. 16 Niki? ntimuzi ko uwifatanije nindaya ari umubiri umwe? kuri babiri, avuga ko azaba umubiri umwe. 17 Ariko uwifatanije na Nyagasani ni umwuka umwe. Hunga ubusambanyi. Icyaha cyose umuntu akora ntikigira umubiri; ariko ukora ubusambanyi aba acumuye ku mubiri we. 19 Niki? ntuzi ko umubiri wawe ari urusengero rwumwuka wera uri muri wowe, ufite Imana, kandi utari uwawe? 20 Erega waguzwe igiciro: nuko rero uhimbaze Imana mu mubiri wawe, no mu mwuka wawe, ari uw'Imana. UMUTWE WA 7 1 Noneho kubyerekeye ibyo wanyandikiye: Nibyiza ko umugabo adakora ku mugore. 2 Nyamara, kugirango wirinde ubusambanyi, reka buri mugabo agire umugore we, kandi umugore wese agire umugabo we. 3 Reka umugabo agirire umugore ineza, kandi na we umugore abone umugabo. 4 Umugore nta bubasha bw'umubiri we afite, ahubwo ni umugabo: kandi ni ko n'umugabo adafite imbaraga z'umubiri we, ahubwo afite umugore. 5 Ntimukabeshye, keretse mubyumvikanyeho mu gihe runaka, kugira ngo mwiyemeze kwiyiriza ubusa no gusenga; hanyuma wongere uze hamwe, kugirango Satani akugerageze atari kubwo kwinangira kwawe. 6 Ariko ibi ndabivuze mbiherewe uburenganzira, ntabwo ari itegeko. 7 Kuko nifuza ko abantu bose bamera nkanjye. Ariko umuntu wese afite impano ye ikwiye yImana, umwe nyuma yuburyo, undi nyuma yibyo. 8 Ndabwira rero abatarashaka n'abapfakazi, Nibyiza kuri bo nibagumaho nkanjye. 9 Ariko niba badashobora kwihanganira, nibashyingire, kuko ari byiza kurongora kuruta gutwika. 10 Kandi ndategeka abashyingiranywe, ariko si njye, ahubwo ni Uwiteka, umugore ntatandukane n'umugabo we: 11 Ariko nimugenda, akomeze kutarongora, cyangwa kwiyunga n'umugabo we, kandi umugabo ntatererane umugore we. 12 Ariko abasigaye mbabwire, sibyo Uwiteka: Niba hari umuvandimwe ufite umugore utizera, kandi akishimira kubana na we, ntamureke. 13 Umugore ufite umugabo utizera, kandi niba yishimiye kubana na we, ntamutererane. 14 Kuko umugabo utizera yezwa n'umugore, naho umugore utizera akezwa n'umugabo: ikindi abana bawe bari bahumanye; ariko ubu ni abera.
1 Abakorinto
15 Ariko niba abatizera bagenda, reka agende. Umuvandimwe cyangwa mushikiwabo ntabwo ari imbata mubihe nkibi: ariko Imana yaduhamagariye amahoro. 16 Ni iki uzi, mugore we, niba uzakiza umugabo wawe? cyangwa uzi ute, mugabo we, niba uzakiza umugore wawe? 17 Ariko nk'uko Imana yagabanije abantu bose, nk'uko Uwiteka yahamagaye buri wese, ni ko agenda. Kandi rero ntegeka I mu matorero yose. 18 Hari umuntu witwa gukebwa? ntareke gukebwa. Hoba hari uwitwa gukebwa? Ntirakebwe. 19 Gukebwa nta cyo, kandi gukebwa nta kindi, uretse gukurikiza amategeko y'Imana. 20 Umuntu wese agume mu muhamagaro umwe aho yahamagawe. 21 Witwa kuba umugaragu? ntubyiteho: ariko niba ushobora kubohorwa, koresha ahubwo. 22 Kuko uwahamagariwe Uwiteka, kuba umugaragu, aba umudendezo wa Nyagasani: kimwe n'uwahamagawe, aba umudendezo, aba umugaragu wa Kristo. 23 Muguzwe igiciro; Ntimukabe abagaragu b'abantu. 24 Bavandimwe, umuntu wese aho yitwa, agumane n'Imana. 25 Noneho ku byerekeye inkumi, nta tegeko ry'Uwiteka mfite, nyamara ntanze urubanza rwanjye, nk'umuntu wagiriye imbabazi z'Uhoraho kugira ngo abe umwizerwa. 26 Ndakeka rero ko ibyo ari byiza ku mibabaro iriho, ndavuga, ko ari byiza ko umuntu abaho. 27 Uhambiriye umugore? shaka kudafungurwa. Wabohowe ku mugore? ntushake umugore. 28 Ariko nimurongora, ntabwo mwacumuye; kandi niba inkumi irongoye, ntabwo yacumuye. Nyamara abo bazagira ibibazo mu mubiri, ariko ndakubabariye. 29 Ariko ibi ndabivuze, bavandimwe, igihe ni gito: hasigaye, ko abafite abagore bombi bameze nkaho nta n'umwe bafite; 30 Kandi abarira, nkaho batarira; n'abishima, nkaho batishimye; n'abagura, nkaho batayifite; 31 Kandi abakoresha iyi si, nk'abatayikoresha nabi, kuko imiterere y'iyi si ishira. 32 Ariko ndashaka ko mugira mutitonze. Utarashaka yita ku bintu bya Nyagasani, uburyo ashobora gushimisha Uwiteka: 33 Ariko uwubatse yita ku bintu byo ku isi, kugira ngo ashimishe umugore we. 34 Hariho itandukaniro hagati yumugore ninkumi. Umugore utarashatse yita ku bintu bya Nyagasani, kugira ngo abe uwera haba mu mubiri no mu mwuka: ariko uwubatse yita ku bintu by'isi, uko ashobora gushimisha umugabo we. 35 Kandi ibi ndabivuze ku bw'inyungu zawe; kugira ngo ntagutega umutego, ahubwo ni icyiza, kugira ngo witabe Uwiteka nta kurangaza. 36 Ariko nihagira umuntu utekereza ko yitwara nabi ku isugi ye, aramutse arenze ururabo rwo mu kigero cye, kandi akeneye ibyo asabwa, reka akore icyo ashaka, ntacumura: nibashyingire. 37 Nyamara, uhagaze ashikamye mu mutima we, adakenewe, ariko afite imbaraga ku bushake bwe, kandi yategetse mu mutima we ku buryo azakomeza isugi ye, akora neza. 38 Noneho rero uwamuhaye ubukwe aba akora neza; ariko uwamuhaye atari mubukwe akora neza.
112
39 Umugore agengwa n'amategeko igihe cyose umugabo we azaba akiriho; ariko niba umugabo we yarapfuye, afite umudendezo wo gushyingirwa uwo ashaka; gusa muri Nyagasani. 40 Ariko arishima cyane aramutse agumye atyo, nyuma y'urubanza rwanjye: kandi ndatekereza ko mfite Umwuka w'Imana. UMUTWE WA 8 1 Noneho nkibintu bikora ku bigirwamana, tuzi ko twese dufite ubumenyi. Ubumenyi buratera hejuru, ariko urukundo rwubaka. 2 Kandi nihagira umuntu utekereza ko hari icyo azi, nta kintu na kimwe aba azi nk'uko agomba kumenya. 3 Ariko nihagira umuntu ukunda Imana, na we arazwi. 4 Kubijyanye rero no kurya ibyo bitambo bitambwa ibigirwamana, tuzi ko ikigirwamana nta kintu na kimwe ku isi, kandi ko nta yindi Mana ibaho uretse imwe. 5 Kuberako nubwo hariho abitwa imana, haba mwijuru cyangwa mwisi, (nkuko hariho imana nyinshi, kandi abatware benshi,) 6 Ariko kuri twe hariho Imana imwe, Data, muri bo ibintu byose, natwe muri twe; n'Umwami umwe Yesu Kristo, uwo ari we wese muri twe, natwe turi kumwe na we. 7 Icyakora, muri buri muntu nta bumenyi bubaho: kuko bamwe bafite umutimanama w'ikigirwamana kugeza kuri iyi saha, barye nk'ikintu cyahawe ikigirwamana; umutimanama wabo ufite intege nke. 8 Ariko inyama ntidushimira Imana, kuko ntanubwo turya, natwe turi beza; ntanubwo, niba tutariye, turi babi. 9 Ariko witondere kugira ngo ubwo buryo ubwo aribwo bwose umudendezo wawe ube igisitaza ku ntege nke. 10 Kuko umuntu wese akubona ufite ubumenyi yicaye ku nyama zo mu rusengero rw'ibigirwamana, umutimanama w'intege nke ntuzatinyuka kurya ibyo bihabwa ibigirwamana; 11 Kandi kubumenyi bwawe, umuvandimwe ufite intege nke azarimbuka, uwo Kristo yapfiriye? 12 Ariko iyo mwacumuye nkabavandimwe, mugakomeretsa umutimanama wabo udacogora, mwacumuye kuri Kristo. 13 Kubera iyo mpamvu, niba inyama zitera umuvandimwe wanjye kubabaza, sinzarya inyama mu gihe isi ihagaze, kugira ngo ntanduza umuvandimwe wanjye. UMUTWE WA 9 1 Ntabwo ndi intumwa? sindi umudendezo? Sinigeze mbona Yesu Kristo Umwami wacu? Ntimuri umurimo wanjye muri Nyagasani? 2 Niba ntari intumwa ku bandi, ariko nta gushidikanya ko ndi kuri wewe, kuko kashe y'intumwa zanjye uri muri Nyagasani. 3 Igisubizo cyanjye kubansuzuma ni iki, 4 Ntabwo dufite imbaraga zo kurya no kunywa? 5 Ntidufite imbaraga zo kuyobora mushiki wawe, umugore, kimwe n'izindi ntumwa, ndetse n'abavandimwe ba Nyagasani, na Kefa? 6 Cyangwa njye na Barinaba gusa, ntidufite imbaraga zo kubuza gukora?
1 Abakorinto
7 Ni nde uzajya kurwana igihe icyo ari cyo cyose ashinja? Ni nde utera uruzabibu, ntirurye ku mbuto zarwo? Ni nde ugaburira umukumbi, kandi ntarya amata y'ubusho? 8 Vuga ibi bintu nkumuntu? cyangwa ntivuga amategeko nayo? 9 Kuko byanditswe mu mategeko ya Mose, Ntuzacecekeshe umunwa w'inka ikandagira ibigori. Imana yita ku bimasa? 10 Cyangwa arabivuga rwose ku bwacu? Ku bwacu, nta gushidikanya, ibi byanditswe: ko uhinga agomba guhinga afite ibyiringiro; kandi ko uwatsinze ibyiringiro agomba gusangira ibyiringiro bye. 11 Niba twabibibye ibintu by'umwuka, ni ikintu gikomeye niba tuzasarura ibintu bya kamere? 12 Niba abandi basangiye ubwo bubasha kuri wewe, si byo? Nyamara, ntabwo twakoresheje izo mbaraga; ariko mubabare byose, kugirango tutabangamira ubutumwa bwiza bwa Kristo. 13 Ntimuzi ko abakorera ibintu byera babaho mubintu byurusengero? kandi abategereza ku gicaniro ni abasangira igicaniro? 14 Nubwo bimeze bityo, Uwiteka yategetse ko abamamaza ubutumwa bwiza babaho mu butumwa bwiza. 15 Ariko nta na kimwe muri ibyo nakoresheje, kandi sinigeze nandika ibyo, kugira ngo binkorere, kuko byari byiza ko mpfa, kuruta ko umuntu uwo ari we wese yanduza icyubahiro cyanjye ubusa. 16 Kuko nubwo mbwiriza ubutumwa bwiza, nta kintu na kimwe mfite cyo guhimbaza, kuko ari ngombwa kuri njye; yego, ndagowe, niba ntamamaza ubutumwa bwiza! 17 Niba nkora iki kintu ku bushake, mfite ingororano, ariko niba ntabishaka, nahawe ubutumwa bwiza. Noneho ibihembo byanjye ni ibihe? Mubyukuri ko, iyo mbwiriza ubutumwa bwiza, nshobora gukora ubutumwa bwiza bwa Kristo nta kiguzi, ko ntakoresha imbaraga zanjye mubutumwa bwiza. 19 Kuko nidegembya abantu bose, ariko nagize umugaragu wa bose, kugira ngo nunguke byinshi. 20 Kandi ku Bayahudi nabaye Umuyahudi, kugira ngo nunguke Abayahudi; kubayoborwa n amategeko, nkuko amategeko abiteganya, kugira ngo mbone abayoborwa n amategeko; 21 Abadafite amategeko, nk'abadafite amategeko, (kutaba amategeko ku Mana, ahubwo ni amategeko ya Kristo,) kugira ngo mbone abadafite amategeko. 22 Ku ntege nke nabaye umunyantege nke, kugira ngo nshobore kubona abanyantege nke: Nahinduwe byose ku bantu bose, kugira ngo nkize bamwe. 23 Kandi ibi ndabikora kubwubutumwa bwiza, kugira ngo nifatanye nawe. 24 Ntimuzi yuko abiruka mu kwiruka biruka bose, ariko umwe ahabwa igihembo? Iruka rero, kugirango ubone. 25 Kandi umuntu wese uharanira ubuhanga aba afite ubushishozi muri byose. Noneho barabikora kugirango babone ikamba ryangirika; ariko twe tutabora. 26 Ndiruka rero, ntabwo ari ugushidikanya; kurwana rero njye, ntabwo ari nkuwakubise ikirere: 27 Ariko ndagumya munsi yumubiri wanjye, nkawushyikiriza: kugira ngo ntaribyo, iyo nabwirije abandi, nanjye ubwanjye ntaba umunyarugomo.
113
UMUTWE WA 10 1 Byongeye kandi, bavandimwe, sinshaka ko muta injiji, ukuntu ba sogokuruza bacu bose bari munsi y'igicu, bose bakanyura mu nyanja; 2 Bose barabatizwa kuri Mose mu gicu no mu nyanja; 3 Bose barya inyama zimwe zo mu mwuka; 4 Bose banywa ibinyobwa bimwe byo mu mwuka, kuko banyweye kuri Urutare rwo mu mwuka rwabakurikiye: kandi Urutare ni Kristo. 5 Ariko benshi muri bo Imana ntiyishimira, kuko bahiritswe mu butayu. 6 Noneho ibyo byabaye intangarugero, kubwintego ntitugomba kwifuza ibintu bibi, nkuko nabo babishakaga. 7 Ntimukabe abasenga ibigirwamana, kimwe na bamwe muri bo; nkuko byanditswe ngo, Abantu baricara kurya no kunywa, barahaguruka ngo bakine. 8 Ntitukareke gusambana, nk'uko bamwe muri bo babigenje, bagwa mu munsi umwe ibihumbi bitatu na makumyabiri. 9 Ntitugerageze Kristo, nk'uko bamwe muri bo bagerageje, bakarimburwa n'inzoka. 10 Ntimwitotomba, nk'uko bamwe muri bo bitotombeye, bakarimburwa n'uwarimbuye. 11 Ibyo byose bibaberaho kugira ngo bibe ingero, kandi byandikiwe kutugira inama, abo imperuka y'isi igeze. 12 Ni cyo gituma utekereza ko ahagaze yitonde kugira ngo atagwa. 13 Nta kigeragezo cyagutwaye ariko nk'ibisanzwe ku muntu: ariko Imana ni iyo kwizerwa, itazakwemerera kugeragezwa hejuru yuko ubishoboye; ariko izagerageza kugeragezwa nayo izakora inzira yo guhunga, kugirango ubashe kubyihanganira. 14 Kubera iyo mpamvu, bakundwa cyane, nimuhunge gusenga ibigirwamana. 15 Ndavuga nk'abanyabwenge; Nimucire urubanza ibyo mvuga. 16 Igikombe cy'umugisha duha umugisha, ntabwo ari ugusangira amaraso ya Kristo? Umugati tumena, ntabwo ari ugusangira umubiri wa Kristo? 17 Kuko turi benshi ni umugati umwe, n'umubiri umwe: kuko twese dusangiye uwo mugati umwe. 18 Dore Isiraheli ikurikira umubiri: si abarya ibitambo basangira igicaniro? Noneho mvuge iki? ko ikigirwamana ari ikintu icyo ari cyo cyose, cyangwa igitambo gitambirwa ibigirwamana nikintu cyose? 20 Ariko ndavuga, yuko ibintu abanyamahanga batamba, babitambira amashitani, atari Imana, kandi sinshaka ko musabana n'abadayimoni. 21 Ntushobora kunywa igikombe cy'Uwiteka, n'igikombe cya shitani: ntushobora gusangira ameza y'Uwiteka, n'ameza ya shitani. 22 Duteza Umwami ishyari? turamurusha imbaraga? 23 Ibintu byose biremewe kuri njye, ariko byose ntabwo ari byiza: ibintu byose biranyemereye, ariko byose ntabwo byubaka. 24 Ntihakagire umuntu ushakisha ibye, ahubwo umuntu wese akire ubutunzi bw'undi. 25 Ikintu cyose kigurishwa mu gihirahiro, abarya, nta kibazo babajije kubera umutimanama: 26 Kuko isi ari iy'Uwiteka, n'ubwuzuye bwayo.
1 Abakorinto
27 Niba hari abizera bataguhamagarira ibirori, ukaba witeguye kugenda; icyaricyo cyose gishyizwe imbere yawe, urye, ubaze ntakibazo kubwumutimanama. 28 Ariko nihagira umuntu ubabwira ati 'Ibyo bitambirwa ibigirwamana ibigirwamana, ntimukarye ku bw'ibyerekanye, no ku mutimanama wawe, kuko isi ari iy'Uwiteka, kandi yuzuye.' 29 Umutimanama, ndavuga, si uwawe, ahubwo ni uw'abandi: kubera iki umudendezo wanjye ucirwa urubanza n'umutimanama w'undi muntu? 30 Kuberako niba ari ubuntu kubwo gusangira, ni ukubera iki mvugwa nabi kubyo nshimira? 31 Noneho nimurya, cyangwa munywa, cyangwa ibyo mukora byose, mukore byose kugirango bihesha Imana icyubahiro. 32 Ntukagirire nabi Abayahudi, cyangwa Abanyamahanga, cyangwa itorero ry'Imana: 33 Nubwo nshimisha abantu bose muri byose, ntashaka inyungu zanjye bwite, ahubwo nshaka inyungu za benshi, kugira ngo bakizwe. UMUTWE WA 11 1 Mube abayoboke banjye, nk'uko nanjye ndi Kristo. 2 None bavandimwe, ndagushimira ko unyibuka muri byose, kandi ugakurikiza amategeko nk'uko nabagejejeho. 3 Ariko ndashaka ko mumenya, yuko umutwe wa buri muntu ari Kristo; n'umutwe w'umugore ni umugabo; n'umutwe wa Kristo ni Imana. 4 Umuntu wese usenga cyangwa ahanura, yipfutse umutwe, asuzugura umutwe. 5 Ariko umugore wese usenga cyangwa ahanura n'umutwe we utapfunditse, aba asuzuguye umutwe, kuko ibyo byose ari kimwe nkaho yogoshe. 6 Kuberako umugore atapfutse, na we yiyogoshesha, ariko niba biteye isoni umugore kwiyogoshesha cyangwa kwiyogoshesha, niyipfuke. 7 Kuko umugabo atagomba gupfuka umutwe, kuko ari we shusho n'icyubahiro by'Imana, ariko umugore ni icyubahiro cy'umugabo. 8 Kuko umugabo atari uw'umugore; ariko umugore w'umugabo. 9 Nta n'umugabo yaremewe umugore; ariko umugore ku mugabo. 10 Kubera iyo mpamvu, umugore agomba kugira imbaraga ku mutwe kubera abamarayika. 11 Nyamara kandi nta mugabo udafite umugore, nta n'umugore udafite umugabo, muri Nyagasani. 12 Kuko nk'uko umugore ari uw'umugabo, ni ko n'umugabo ari ku mugore; ariko ibintu byose by'Imana. 13 Mucire urubanza ubwanyu: ni byiza ko umugore asenga Imana adapfunduwe? 14 Ntabwo na kamere ubwayo ikwigisha, ko niba umuntu afite umusatsi muremure, biteye isoni kuri we? 15 Ariko niba umugore afite umusatsi muremure, ni icyubahiro kuri we, kuko umusatsi we wamuhaye igipfukisho. 16 Ariko niba hari umuntu usa naho atongana, ntidufite umuco nk'uwo, cyangwa amatorero y'Imana. 17 Noneho ibyo ndabibabwiye, sinagushimira, kugira ngo mutaterana ibyiza, ahubwo ni bibi.
114
18 Mbere ya byose, iyo muteraniye hamwe mu itorero, ndumva ko muri mwe hazabaho amacakubiri; kandi ndabyizera igice. 19 Kuberako muri mwe hagomba kubaho ubuyobe, kugira ngo abemerwa bagaragare muri mwe. 20 Iyo muteraniye hamwe ahantu hamwe, ntabwo ari ukurya ifunguro rya Nyagasani. 21 Kukarya umuntu wese afata imbere ya nimugoroba, kandi umwe arashonje, undi arasinda. 22 Niki? Ntimfite amazu yo kurya no kunywa? cyangwa musuzugura itorero ry'Imana, kandi mugasuzugura abadafite? Nkubwire iki? Nzagushimira muri ibi? Sinagushimira. 23 Kuko nakiriye Uwiteka ibyo nabagejejeho, kugira ngo Umwami Yesu muri iryo joro yahemukiwe afata umugati: 24 Amaze gushimira, arayamenagura, ati: " Fata, urye, uyu ni umubiri wanjye wavunitse kuri wewe: ibi ubikora unyibuke." 25 Mu buryo nk'ubwo, afata igikombe, amaze kurya, avuga ati: " Iki gikombe ni isezerano rishya mu maraso yanjye: ibi murabikora, nk'uko mubinywa, banyibuka." 26 Kuko igihe cyose urya uyu mugati, ukanywa iki gikombe, uba ugaragaje urupfu rwa Nyagasani kugeza igihe azazira. 27 Ni cyo gituma umuntu wese uzarya uyu mugati, akanywa iki gikombe cy'Uwiteka, bidakwiriye, azahanishwa umubiri n'amaraso by'Uwiteka. 28 Ariko umuntu niyisuzume, na we arye kuri uwo mugati, anywe kuri kiriya gikombe. 29 Kuko urya akanywa bidakwiye, akarya kandi akanywa icyaha, ntamenya umubiri wa Nyagasani. 30 Kubera iyo mpamvu, benshi muri bo bafite intege nke n'indwara, kandi benshi barasinzira. 31 Kuko niba twisuzuma ubwacu, ntidukwiye gucirwa urubanza. 32 Ariko iyo duciriwe urubanza, duhanwa na Nyagasani, kugira ngo tutacirwaho iteka n'isi. 33 None rero, bavandimwe, nimuterana hamwe ngo musangire, mugume hamwe. 34 Niba umuntu ashonje, arye mu rugo; kugira ngo mutazahurira hamwe ngo mubamagane. Ahasigaye nzashyiraho gahunda iyo nza. UMUTWE WA 12 1 Noneho bavandimwe, impano zumwuka, sinshaka ko mutamenya. 2 Muzi ko mwari abanyamahanga, bakajyanwa muri ibyo bigirwamana bitavuga, nk'uko mwayobowe. 3 Ni yo mpamvu nguhaye gusobanukirwa, ko nta muntu uvugwa n'Umwuka w'Imana ahamagara Yesu yavumwe: kandi ko nta muntu ushobora kuvuga ko Yesu ari Umwami, ahubwo ko ari Umwuka Wera. 4 Noneho hariho impano zitandukanye, ariko Umwuka umwe. 5 Kandi hariho itandukaniro ry'ubuyobozi, ariko Umwami umwe. 6 Kandi hariho ibikorwa bitandukanye, ariko ni Imana imwe ikora byose muri byose. 7 Ariko kwigaragaza kwa Mwuka guhabwa umuntu wese kugirango yunguke.
1 Abakorinto
8 Kuko umuntu ahawe n'Umwuka ijambo ry'ubwenge; ku wundi ijambo ry'ubumenyi n'Umwuka umwe; 9 Ku yandi kwizera kubwo Umwuka umwe; ku wundi impano yo gukiza kubwumwuka umwe; 10 Undi gukora ibitangaza; ku bundi buhanuzi; ku bundi bushishozi bw'imyuka; ku bundi bwoko butandukanye bw'indimi; kurundi gusobanura indimi: 11 Ariko ibyo byose bikora uwo Mwuka hamwe na Roho wenyine, bigabana buri muntu uko ashaka. 12 Kuberako umubiri umwe, kandi ufite ingingo nyinshi, kandi ingingo zose z'umubiri umwe, kuba benshi, ni umubiri umwe: ni ko na Kristo. 13 Kuberako twese tubatizwa mu mubiri umwe, twaba abayahudi cyangwa abanyamahanga, twaba imbata cyangwa abidegemvya; kandi byose byaremewe kunywa mu Mwuka umwe. 14 Kuko umubiri utari umwe, ahubwo ni benshi. 15 Niba ikirenge kivuga ngo: Kubera ko ntari ikiganza, ntabwo ndi uw'umubiri; ntabwo rero ari iy'umubiri? 16 Niba ugutwi kuzavuga ngo, Kubera ko ntari ijisho, ntabwo ndi uw'umubiri; ntabwo rero ari iy'umubiri? 17 Niba umubiri wose wari ijisho, kumva byari he? Niba bose bumvise, impumuro yarihe? 18 Ariko ubu Imana yashyizeho ingingo buri wese muri bo mu mubiri, nk'uko yamushimishije. 19 Niba bose bari ingingo imwe, umurambo wari he? 20 Ariko ubu ni ingingo nyinshi, ariko ariko umubiri umwe. 21 Kandi ijisho ntirishobora kubwira ikiganza ngo, Sinkigukeneye, cyangwa umutwe ukageza ku birenge, sinagukeneye. 22 Oya, cyane cyane ingingo z'umubiri, zisa nkintege nke, zirakenewe: 23 Kandi izo ngingo z'umubiri, twibwira ko zitiyubashye, kuri abo tubaha icyubahiro cyinshi; kandi ibice byacu bidahwitse bifite ubwiza bwinshi. 24 Kuberako ibice byacu byiza bidakenewe: ariko Imana yahinduye umubiri hamwe, iha icyubahiro cyinshi igice cyabuze: 25 Ko hatabaho ivangura mu mubiri; ariko ko abanyamuryango bagomba kwitabwaho kimwe kubandi. 26 Kandi niba umunyamuryango umwe ababaye, abanyamuryango bose barababara; cyangwa umunyamuryango umwe yubahwa, abanyamuryango bose barishimye. 27 Noneho muri umubiri wa Kristo, kandi ni abanyamuryango by'umwihariko. 28 Kandi Imana yashyize bamwe mu itorero, intumwa za mbere, ubwa kabiri abahanuzi, icya gatatu abigisha, nyuma yibyo bitangaza, hanyuma impano yo gukiza, ifasha, leta, indimi zitandukanye. 29 Ese intumwa zose? bose ni abahanuzi? bose ni abarimu? bose bakora ibitangaza? 30 Ufite impano zose zo gukiza? bose bavuga indimi? bose barasobanura? 31 Ariko wifuze cyane impano nziza, nyamara nkwereke inzira nziza cyane. UMUTWE WA 13 1 Nubwo mvuga n'indimi z'abantu n'abamarayika, kandi nkaba ntafite urukundo, nabaye nk'umuringa wumvikana, cyangwa icyuma cyijimye.
115
2 Kandi nubwo mfite impano yo guhanura, kandi nkumva amabanga yose, n'ubumenyi bwose; kandi nubwo mfite kwizera kwose, kugirango nshobore gukuraho imisozi, kandi ntagira urukundo, ntacyo ndi cyo. 3 Kandi nubwo natanze ibintu byanjye byose kugira ngo ngaburire abakene, kandi nubwo natanze umubiri wanjye ngo utwike, kandi nta buntu mfite, ntacyo bimbwiye. 4 Abagiraneza bababara igihe kirekire, kandi ni mwiza; urukundo ntirugirira ishyari; urukundo ntirwonyine, ntirwishyira hejuru, 5 Ntiyitwara nabi, ntishake ibye, ntabwo arakara byoroshye, ntatekereza ikibi; 6 Ntabwo yishimira ibicumuro, ahubwo yishimira ukuri; 7 Ihangane byose, yizere byose, yiringire byose, yihangane byose. 8 Abagiraneza ntibacogora: ariko niba hariho ubuhanuzi, bazatsindwa; niba hari indimi, bazahagarara; niba hari ubumenyi, bizashira. 9 Kuko tuzi igice, kandi duhanura igice. 10 Ariko igihe icyiza nikigera, igice cyacyo kizakurwaho. 11 Nkiri umwana, navuze nkiri umwana, numvise nkumwana, natekereje nkumwana: ariko maze kuba umugabo, nakuyeho ibintu byabana. 12 Kuri ubu tubona binyuze mu kirahure, cyijimye; ariko rero imbonankubone: ubu nzi igice; ariko rero nzabimenya nkuko nanjye nzwi. 13 Noneho hagumaho kwizera, ibyiringiro, urukundo, ibi bitatu; ariko igikuru muri ibyo ni ubuntu. UMUTWE WA 14 1 Kurikiza urukundo, kandi wifuze impano zumwuka, ahubwo uzashobore guhanura. 2 Kuko uvuga mu rurimi rutazwi, ntavugisha abantu, ahubwo avugana n'Imana, kuko nta muntu numwe ubyumva; nubwo mu mwuka avuga amayobera. 3 Ariko uwahanuye abwira abantu kubaka, guhugura, no guhumurizwa. 4 Uvuga mu rurimi rutazwi ariyubaka; ariko uwahanuye yubaka itorero. 5 Nifuzaga ko mwese muvuga indimi, ahubwo mukaba mwarahanuye: kuko umuhanuzi aruta uwuvuga indimi, keretse abisobanura, kugira ngo itorero ryakira ibyubaka. 6 None rero, bavandimwe, nimusanga mvuga mu ndimi, nzakumarira iki, keretse nkuvugisha haba mu guhishurwa, cyangwa ubumenyi, cyangwa guhanura, cyangwa inyigisho? 7 Kandi nibintu bidafite ubuzima bitanga amajwi, byaba imiyoboro cyangwa inanga, usibye gutanga itandukaniro mumajwi, bizamenyekana bite icyuma cyangwa inanga? 8 Niba impanda ivuze ijwi ritazwi, ni nde uzitegura urugamba? 9 None rero, mwebwe, keretse mwavuze amagambo y'ururimi byoroshye kumvikana, bizamenyekana bite ibivugwa? kuko uzavugira mu kirere. 10 Hariho, birashoboka, ubwoko bwinshi bwamajwi kwisi, kandi ntanumwe murimwe udafite ikimenyetso. 11 Niba rero ntazi icyo ijwi risobanura, nzaba uwuvuga umunyamahane, kandi uwuvuga azambera umunyarugomo. 12 Nubwo bimeze bityo, mwebwe, kubera ko mwifuza cyane impano z'umwuka, mushake ko mushobora kuba indashyikirwa mu kubaka itorero.
1 Abakorinto
13 Kubera iyo mpamvu, uvuga mu rurimi rutazwi asenge kugira ngo asobanure. 14 Kuberako nsenga mu rurimi rutazwi, umwuka wanjye urasenga, ariko gusobanukirwa kwanjye ntigutanga umusaruro. 15 Noneho ni iki? Nzasenga hamwe n'umwuka, kandi nzasenga hamwe no gusobanukirwa: Nzaririmbana n'umwuka, kandi nzaririmbana no gusobanukirwa. 16 Ubundi iyo uzaha umugisha umwuka, nigute uzatwara icyumba cyabatarize azavuga ati Amen mugushimira, kuko atumva ibyo uvuga? 17 Kuberako ushimira byimazeyo, ariko undi ntiyubatswe. 18 Ndashimira Imana yanjye, mvuga mu ndimi kurusha mwese: 19 Nyamara mu itorero nahisemo kuvuga amagambo atanu nunvikana, kugirango ijwi ryanjye nshobore kwigisha abandi, kuruta amagambo ibihumbi icumi mu rurimi rutazwi. 20 Bavandimwe, ntimukabe abana mu gusobanukirwa: nubwo mubana muba mubi, ariko mubisobanure mube abagabo. 21 Mu mategeko handitswe ngo, Nzavugana n'aba bantu mu zindi ndimi n'indi minwa. kandi ku byo batazanyumva byose, ni ko Uwiteka avuga. 22 Ni yo mpamvu, indimi zigenewe ikimenyetso, atari iz'abizera, ahubwo ni iz'abatizera, ariko guhanura ntibikorera abatizera, ahubwo ni iby'abizera. 23 Niba rero itorero ryose riteraniye hamwe, kandi bose bakavuga indimi, hanyuma haza abadafite ubumenyi, cyangwa abatizera, ntibazavuga ko wasaze? 24 Ariko niba bose bahanuye, hakaza umwe utizera, cyangwa umwe utize, aba yizeye bose, azacirwa urubanza bose: 25 Kandi rero amabanga y'umutima we aragaragara; nuko rero yikubita hasi yubamye azasenga Imana, kandi amenyeshe ko Imana iri muri wowe ukuri. 26 None se bavandimwe bimeze bite? iyo muteraniye hamwe, buri wese muri mwe afite zaburi, afite inyigisho, afite ururimi, afite ihishurwa, afite ibisobanuro. Reka ibintu byose bikorwe kugirango byubake. 27 Niba umuntu avuga mu rurimi rutazwi, reka bibe bibiri, cyangwa byinshi kuri bitatu, kandi birumvikana; reka umuntu asobanure. 28 Ariko niba nta musemuzi, aceceke mu itorero; kandi avugane ubwe, n'Imana. 29 Abahanuzi nibavuge babiri cyangwa batatu, bareke undi mucamanza. 30 Niba hari ikintu gihishuriwe undi wicaye, uwambere aceceke. 31 Kuberako mwese muhanura umwe umwe, kugirango bose bige, kandi bose bahumurizwe. 32 Kandi imyuka y'abahanuzi iyobowe n'abahanuzi. 33 Kuberako Imana atari yo nyirabayazana w'urujijo, ahubwo ni amahoro, nk'uko bimeze mu matorero yose y'abatagatifu. 34 Reka abagore bawe baceceke mu matorero, kuko bitemewe kuvuga; ariko bategekwa kumvira, nkuko amategeko abivuga. 35 Niba hari icyo bize, nibabaze abagabo babo murugo, kuko biteye isoni abagore kuvuga mu itorero. 36 Niki? ijambo ry'Imana ryavuye muri wewe? cyangwa yaje iwanyu gusa?
37 Niba hari umuntu wibwira ko ari umuhanuzi, cyangwa uw'umwuka, reka yemere ko ibyo nakwandikiye ari amategeko y'Uwiteka. 38 Ariko nihagira umuntu utazi ubwenge, abe injiji. 39 Kubera iyo mpamvu, bavandimwe, mwifuze guhanura, kandi murinde kutavuga indimi. 40 Ibintu byose bikorwe neza kandi neza. UMUTWE WA 15 1 Kandi bavandimwe, ndabamenyesha ubutumwa bwiza nababwiye, ari nabwo mwakiriye, kandi aho muhagaze; 2 Ibyo ni byo byakijijwe, niba wibutse ibyo nakubwiye, keretse niba wemera ubusa. 3 Kuko nabagejejeho mbere y'ibyo nahawe byose, uko Kristo yapfiriye ibyaha byacu nk'uko byanditswe; 4 Kandi ko yashyinguwe, kandi ko yazutse ku munsi wa gatatu ukurikije ibyanditswe: 5 Kandi ko yabonetse kuri Kefa, hanyuma muri cumi na babiri: 6 Nyuma yibyo, abonekera abavandimwe barenga magana atanu icyarimwe; muri bo igice kinini gisigaye kugeza ubu, ariko bamwe basinziriye. 7 Inyuma y'ivyo, abonwa na Yakobo; hanyuma mu ntumwa zose. 8 Icyanyuma, yambonye nanjye, nk'umuntu wavutse igihe cyagenwe. 9 Kuko ndi muto mu ntumwa, zidahuye ngo nitwa intumwa, kuko natoteje itorero ry'Imana. 10 Ariko ku bw'ubuntu bw'Imana ndi icyo ndi cyo, kandi ubuntu bwayo nahawe ntabwo bwabaye impfabusa; ariko nakoze cyane kurenza bose: nyamara sindi njye, ahubwo ni ubuntu bw'Imana bwari kumwe nanjye. 11 Ni yo mpamvu yaba ari njye cyangwa bo, ni ko tubwiriza, bityo mukizera. 12 Noneho niba Kristo abwirwa ko yazutse mu bapfuye, ni gute bamwe muri mwe bavuga ko nta kuzuka kw'abapfuye? 13 Ariko niba nta kuzuka kw'abapfuye, Kristo ntazutse: 14 Niba kandi Kristo atazutse, kubwiriza kwacu ni ubusa, kandi kwizera kwawe ni impfabusa. 15 Yego, kandi dusangamo abahamya b'ibinyoma b'Imana; kuberako twahamije Imana ko yazuye Kristo: uwo atazuye, niba aribyo abapfuye batazuka. 16 Kuko niba abapfuye batazutse, Kristo ntazutse: 17 Kandi niba Kristo atazutse, kwizera kwawe ni ubusa; uracyari mu byaha byawe. 18 Noneho n'abasinziriye muri Kristo bararimbuka. 19 Niba muri ubu buzima dufite ibyiringiro muri Kristo gusa, turi mubantu bose bababaye cyane. 20 Ariko none Kristo yazutse mu bapfuye, ahinduka imbuto za mbere mu basinziriye. 21 Kuberako umuntu yazanywe n'urupfu, umuntu yazutse no kuzuka kw'abapfuye. 22 Nkuko muri Adamu bose bapfa, ni ko no muri Kristo bose bazahindurwa bazima. 23 Ariko umuntu wese akurikije gahunda ye: Kristo imbuto zambere; nyuma, aba Kristo igihe azazira. 24 Noneho imperuka irangiye, ubwo azaba yahaye Imana ubwami, ndetse na Data; igihe azaba amaze gukuraho amategeko yose n'ububasha bwose n'imbaraga zose. 25 Kuko azategeka, kugeza igihe azashyira abanzi bose munsi y'ibirenge bye.
116
1 Abakorinto
26 Umwanzi wa nyuma uzarimburwa ni urupfu. 27 Kuko yashyize ibintu byose munsi y'ibirenge bye. Ariko iyo avuze ko ibintu byose bishyirwa munsi ye, biragaragara ko usibye, washyize ibintu byose munsi ye. 28 Kandi igihe ibintu byose bizamugandukira, Umwana na we ubwe azayoboka uwashyize ibintu byose munsi ye, kugira ngo Imana ibe byose muri byose. 29 Ubundi se bazakora iki abatizwa kubapfuye, niba abapfuye batazutse na gato? kuki noneho babatizwa kubapfuye? 30 Kandi ni ukubera iki duhagarara mu kaga buri saha? 31 Ndamagana umunezero wawe mfite muri Kristo Yesu Umwami wacu, mpfa buri munsi. 32 Niba narigeze kurwana n'inyamaswa muri Efeso, byangiriye iki, niba abapfuye batazutse? reka turye kandi tunywe; kuko ejo dupfa. 33 Ntukishuke: itumanaho ribi ryangiza imico myiza. 34 Kanguka ukiranuka, ntukore icyaha; kuberako bamwe batazi Imana: Ibi ndabivuze kubakoza isoni. 35 Ariko umuntu umwe azavuga ati: Abapfuye bazutse bate? kandi ni uwuhe mubiri baza? 36 Wibeshya, ibyo ubiba ntibyihuta, keretse bipfuye: 37 Kandi icyo ubiba, ntubiba umubiri uzaba, ahubwo ni ingano zambaye ubusa, birashoboka amahirwe y'ingano, cyangwa izindi ngano: 38 Ariko Imana iha umubiri uko wamushimishije, n'imbuto zose umubiri we. 39 Inyama zose ntabwo ari umubiri umwe, ariko hariho ubwoko bumwe bwinyama zabantu, ubundi inyamaswa zinyamaswa, ubundi amafi, nizindi nyoni. 40 Hariho kandi imibiri yo mu kirere, n'imibiri yo ku isi: ariko icyubahiro cyo mu ijuru ni kimwe, kandi icyubahiro cy'isi ni ikindi. 41 Hariho icyubahiro kimwe cy'izuba, n'ikindi cyubahiro cy'ukwezi, n'ikindi cyubahiro cy'inyenyeri: kuko inyenyeri imwe itandukanye n'indi nyenyeri mu cyubahiro. 42 N'izuka ry'abapfuye. Yabibwe muri ruswa; yazamutse mu kutangirika: 43 Yabibwe mu isoni; izamurwa mu cyubahiro: ibibwa mu ntege nke; yazamuwe mu bubasha: 44 Yabibwe umubiri usanzwe; yazuwe umubiri wumwuka. Hariho umubiri karemano, kandi hariho umubiri wumwuka. 45 Kandi rero handitswe ngo, Umuntu wa mbere Adamu yahinduwe ubugingo buzima; Adamu wanyuma yagizwe umwuka wihuta. 46 Nubwo ibyo bitari ibyambere mubyumwuka, ahubwo nibisanzwe; hanyuma nyuma yibyumwuka. 47 Umuntu wa mbere ni uw'isi, ku isi: umuntu wa kabiri ni Uwiteka uva mu ijuru. 48 Nk'ubutaka, ni nk'ab'isi, kandi nk'uko ab'ijuru babibona, ni ko n'ab'ijuru. 49 Kandi nkuko twikoreye ishusho yisi, natwe tuzitwaza ishusho yo mwijuru. 50 Noneho mvuze, bavandimwe, ko inyama n'amaraso bidashobora kuzungura ubwami bw'Imana; kandi ruswa ntishobora kuragwa ruswa. 51 Dore ndakweretse ibanga; Ntabwo twese tuzasinzira, ariko twese tuzahinduka, 52 Mu kanya gato, mu kanya nk'ako guhumbya, impanda ya nyuma: kuko impanda izavuza, kandi abapfuye bazuka badashobora kubora, kandi tuzahinduka.
117
53 Erega abangirika bagomba kwambara ruswa, kandi uyu muntu apfa agomba kwambara ukudapfa. 54 Igihe rero abangirika bazaba bambaye ruswa, kandi uyu muntu apfa azambara ukudapfa, noneho azasohora ijambo ryanditse ngo, Urupfu rwamizwe bunguri. 55 Urupfu, urubingo rwawe ruri he? Yemwe mva, intsinzi yawe irihe? 56 Urubingo rw'urupfu ni icyaha; kandi imbaraga z'icyaha ni amategeko. 57 Ariko Imana ishimwe, iduha intsinzi binyuze ku Mwami wacu Yesu Kristo. 58 None rero, bavandimwe nkunda, nimube intagondwa, mutimukanwa, muhora mu murimo wa Nyagasani, kuko muzi ko umurimo wawe ari ubusa muri Nyagasani. UMUTWE WA 16 1 Noneho kubijyanye no kwegeranya abera, nkuko nabitegetse amatorero y'i Galatiya, namwe mubikora. 2 Ku munsi wa mbere w'icyumweru, buri wese muri mwe aryamane na we mu bubiko, nk'uko Imana yamutunganije, kugira ngo ntahahurira. 3 Kandi nuzaza, uwo mwemera uwo ari we wese mu nzandiko zanyu, nzabohereza kugira ngo nzane ubuntu bwawe i Yeruzalemu. 4 Niba kandi nanjye nzajya, bazajyana nanjye. 5 Noneho nzaza aho uri, igihe nzanyura muri Makedoniya, kuko nanyuze muri Makedoniya. 6 Kandi nzagumana nawe, yego, nimbeho hamwe nawe, kugira ngo uzanzane mu rugendo rwanjye aho njya hose. 7 Sinzongera kukubona mu nzira; ariko nizeye kumarana nawe umwanya muto, niba Uwiteka abikwemereye. 8 Ariko nzaguma i Efeso kugeza kuri Pentekote. 9 Kuko nakinguriwe urugi runini kandi rukomeye, kandi hariho abanzi benshi. 10 Noneho Timoteyo naza, urebe ko ashobora kubana nawe nta bwoba, kuko akora umurimo w'Uwiteka nk'uko nanjye nkora. 11 Ntihakagire umuntu usuzugura, ahubwo mumutware mu mahoro kugira ngo ansange, kuko ndamushakisha hamwe n'abavandimwe. 12 Nkora kuri murumuna wacu Apolo, nifuzaga cyane ko yaza iwanyu hamwe n'abavandimwe, ariko ubushake bwe ntibwigeze buza muri iki gihe; ariko azaza igihe azaba afite igihe cyiza. 13 Murebe, muhagarare mu kwizera, mureke nk'abantu, mukomere. 14 Reka ibintu byawe byose bikorwe n'ubuntu. 15 Ndabinginze, bavandimwe, (muzi inzu ya Stephanasi, ko ari imbuto za mbere za Akaya, kandi ko bitwaje umurimo w'abatagatifu,) 16 Ko mwiyegurira bene abo, n'umuntu wese udufasha, kandi agakora cyane. 17 Nishimiye ukuza kwa Sitefano, Fortunatusi na Akayiko, kuko ibyo bataguhaye. 18 Kuko bongeye kugarura ubuyanja n'umwuka wawe, bityo rero mubemere abameze batyo. 19 Amatorero yo muri Aziya arakuramutsa. Aquila na Pirisila barabasuhuza cyane muri Nyagasani, hamwe nitorero riri munzu yabo. 20 Abavandimwe bose barabasuhuje. Mwaramukanye musomana mutagatifu.
1 Abakorinto
21 Indamutso yanjye Pawulo n'ukuboko kwanjye. 22 Niba umuntu adakunda Umwami Yesu Kristo, abe Anathema Maranatha. 23 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane nawe. 24 Urukundo rwanjye rubane namwe mwese muri Kristo Yesu. Amen. (Ibaruwa ya mbere yandikiwe Abanyakorinti yanditswe na Filipi yanditswe na Stephanasi na Fortunatusi, Akayiko na Timoteyo.)
118
2 Abakorinto UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa ya Yesu Kristo kubushake bw'Imana, na murumuna wacu Timoteyo, ku itorero ry'Imana riri i Korinto, hamwe n'abera bose bari muri Akaya bose: 2 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese, no ku Mwami Yesu Kristo. 3 Hahirwa Imana, ndetse na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, Se w'imbabazi, n'Imana ihumuriza; 4 Ni nde uduhumuriza mu makuba yacu yose, kugira ngo dushobore kubahumuriza abari mu kaga ako ari ko kose, duhumurizwa natwe ubwacu duhumurizwa n'Imana. 5 Kuberako imibabaro ya Kristo igwiriye muri twe, niko guhumurizwa kwacu kugwiriye na Kristo. 6 Kandi twaba tubabaye, ni kubwo guhumurizwa no gukizwa kwawe, bigira akamaro mukwihanganira imibabaro imwe natwe duhura nayo: cyangwa niba duhumurizwa, ni kubwo guhumurizwa no gukizwa. 7 Kandi ibyiringiro byanyu kuri mwe birashikamye, tuzi ko nkuko musangiye imibabaro, namwe muzabahumurizwa. 8 Bene abavandimwe, ntitwakagombye kutamenya ingorane zacu zatugejeje muri Aziya, ko twahatiwe imbaraga, hejuru y'imbaraga, ku buryo twihebye ndetse n'ubuzima: 9 Ariko twari dufite igihano cy'urupfu muri twe, kugira ngo tutakwiringira ubwacu, ahubwo twizere Imana izura abapfuye: 10 Ni nde wadukijije urupfu rukomeye, akadukiza: uwo twizeye ko azadukiza; 11 Mwebwe mudufasha hamwe mukadusengera, kugirango kubwimpano twahawe dukoresheje abantu benshi dushimire benshi bahagarariye. 12 Erega umunezero wacu ni ubuhamya bw'umutimanama wacu, ko mu bworoherane n'umurava uva ku Mana, bitatewe n'ubwenge bw'umubiri, ahubwo kubw'ubuntu bw'Imana, twaganiriye ku isi, kandi cyane cyane kuri wowe. 13 Kuko nta kindi twandikira, usibye ibyo musoma cyangwa mubyemera; kandi ndizera ko muzabyemera kugeza imperuka; 14 Nkuko mwatwemereye igice, ko turi umunezero wawe, nk'uko natwe ari uwacu ku munsi w'Umwami Yesu. 15 Kandi muri ibyo byiringiro, natekereje kuza iwanyu mbere, kugira ngo mugire inyungu ya kabiri; 16 Kandi kugira ngo unyure muri Makedoniya, kandi uzagaruke uve muri Makedoniya iwanyu, kandi muri mwe nzanwa muri Yudaya. 17 Igihe rero natekerezaga gutya, nakoresheje umucyo? cyangwa ibintu ngambiriye, ndabigambiriye nkurikije umubiri, ko hamwe nanjye habaho yego yego, na nay nay? 18 Ariko nk'uko Imana ari ukuri, ijambo twakubwiye ntabwo ryari yego na oya. 19 Kubanga Mwana w'Imana, Yesu Kristo, wabwirijwe muri mwe natwe, ndetse na njye, Silvanusi na Timoteyo, ntabwo yari yego na oya, ariko muri we yari yego. 20 Kuko amasezerano yose y'Imana muri we ari yego, kandi muri We Amen, kugira ngo Imana ihabwe icyubahiro. 21 Noneho udukomeretsa nawe muri Kristo, akadusiga amavuta, ni Imana;
119
22 Ni nde wadushyizeho ikimenyetso, kandi akaduha Umwuka ubikuye ku mutima. 23 Byongeye kandi, mpamagaye Imana ngo yandike ku bugingo bwanjye, kugira ngo nkurinde sinigeze ngera i Korinti. 24 Ntabwo ari ukubera ko dufite ubutware ku kwizera kwawe, ahubwo ni abafasha b'ibyishimo byanyu, kuko muhagaze kubwo kwizera. UMUTWE WA 2 1 Ariko niyemeje ubwanjye, kugira ngo ntazongera kuza iwanyu mu bubabare. 2 Kuko nimbabarira, ni nde wanshimisha, ariko ni nde wambabaje? 3 Ndabandikira nti: kugira ngo naza, ntagira agahinda abo nkwiriye kwishimira; kugira ibyiringiro muri mwese, ko umunezero wanjye ari umunezero wa mwese. 4 Kubanga mbababajwe n'amaganya ninshi n'omukuba ku mutima. si uko ugomba kubabara, ahubwo ni ukumenya urukundo ngukunda cyane. 5 Ariko nihagira umuntu utera intimba, ntabwo yambabaje, ahubwo ni igice: kugira ngo ntazakwishyuza mwese. 6 Birahagije umuntu nkuyu nigihano cyatanzwe na benshi. 7 Kugira ngo rero mu buryo bunyuranye, mukwiye ahubwo kumubabarira, no kumuhumuriza, kugira ngo wenda umuntu nk'uwo atamirwa n'agahinda gakabije. 8 Ni cyo gitumye ngusaba ko wakwemeza ko umukunda. 9 Kugira ngo ibyo bishoboke, nanditse kugira ngo menye gihamya yawe, niba wumvira muri byose. 10 Uwo mubabariye ikintu icyo ari cyo cyose, nanjye ndabababariye: kuko niba narababariye ikintu icyo ari cyo cyose, uwo nababariye, kuko ari wowe wabababariye mu muntu wa Kristo; 11 Kugira ngo Satani atatugirira akamaro: kuko tutayobewe imigambi ye. 12 Byongeye kandi, ubwo nageraga i Troas kwamamaza ubutumwa bwiza bwa Kristo, nakingurira umuryango wa Nyagasani, 13 Sinigeze nduhuka mu mutima wanjye, kuko ntasanze murumuna wanjye Tito, ariko mfata ikiruhuko, mva aho njya muri Makedoniya. 14 Noneho Imana ishimwe, ihora idutera gutsinda muri Kristo, kandi ikagaragaza impumuro y'ubumenyi bwayo natwe ahantu hose. 15 Kuko turi ku Mana impumuro nziza ya Kristo, muri abo bakijijwe, no mu barimbuka: 16 Kuri uwo turi impumuro y'urupfu kugeza gupfa; naho ubundi impumuro yubuzima mubuzima. Kandi ni nde uhagije kuri ibyo bintu? 17 Kuko tutari benshi, bangiza ijambo ry'Imana: ahubwo turi abikuye ku mutima, ahubwo ni nk'Imana, imbere y'Imana tuvuga muri Kristo. UMUTWE WA 3 1 Twongeye gutangira kwishima ubwacu? cyangwa dukeneye twe, nkabandi bamwe, inzandiko zo kubashimira, cyangwa inzandiko zishimwe ziturutse kuri wewe? 2 Muri urwandiko rwacu rwanditswe mumitima yacu, ruzwi kandi rusomwa nabantu bose: 3 Kuberako mutangazwa ko ari urwandiko rwa Kristo dukorera natwe, rutanditswe na wino, ahubwo rwanditswe
2 Abakorinto
n'Umwuka w'Imana nzima; ntabwo ari kumeza yamabuye, ahubwo mumeza yinyama yumutima. 4 Kandi ibyo byiringiro dufite binyuze muri Kristo ku Mana: 5 Ntabwo bivuze ko duhagije kugirango dutekereze ikintu icyo aricyo cyose ubwacu; ariko ibyo duhagije ni iby'Imana; 6 Ninde watugize abakozi babishoboye bo mu isezerano rishya; ntabwo ari ibaruwa, ahubwo ni iy'umwuka: kuko inyuguti yica, ariko umwuka utanga ubuzima. 7 Ariko niba umurimo w'urupfu, wanditswe kandi wanditsweho amabuye, wari ufite icyubahiro, ku buryo Abisiraheli batashoboraga gushikama ngo barebe mu maso ha Mose kugira ngo bahabwe icyubahiro cyo mu maso he; icyubahiro cyagombaga kuvaho: 8 Nigute umurimo wumwuka utagomba kuba mwiza? 9 Kuberako umurimo wo gucirwaho iteka ube icyubahiro, umurimo wo gukiranuka urenze icyubahiro. 10 Erega n'icy'icyubahiro nticyari gifite icyubahiro muri urwo rwego, kubera icyubahiro cyiza. 11 Kuko niba ibyakuweho byari icyubahiro, ikindi gisigaye ni icyubahiro. 12 Tumaze kubona ko dufite ibyiringiro nk'ibi, dukoresha imvugo nini: 13 Kandi si nka Mose wamushyize umwenda mu maso, kugira ngo Abisiraheli badashobora gushikama ngo barebe iherezo ry'ibyakuweho: 14 Ariko ubwenge bwabo bwarahumye, kuko kugeza na n'ubu bugumyeho umwenda umwe utarasomwa mu isezerano rya kera; uwo mwenda ukurwaho muri Kristo. 15 Ariko kugeza na n'ubu, igihe Mose asomwe, umwenda uri ku mitima yabo. 16 Nyamara, iyo bizahindukira kuri Nyagasani, umwenda uzakurwaho. 17 Noneho Uwiteka ni we Mwuka: kandi aho Umwuka w'Uwiteka ari, hari umudendezo. 18 Ariko twese, duhanze amaso tureba nko mu kirahuri icyubahiro cya Nyagasani, twahinduwe mu ishusho imwe kuva mu cyubahiro kugera ku cyubahiro, kimwe n'Umwuka w'Uwiteka. UMUTWE WA 4 1 Kubwibyo rero kubona dufite uyu murimo, nkuko twakiriye imbabazi, ntiducika intege; 2 Ariko baretse ibintu byihishe by'ubuhemu, ntibagendeye mu mayeri, cyangwa ngo bakoreshe ijambo ry'Imana uburiganya; ariko nukugaragaza ukuri dushimira umutimanama wa buri muntu imbere yImana. 3 Ariko niba ubutumwa bwacu bwihishe, buhishwa abazimiye: 4 Muri bo imana y'iyi si yahumye amaso abatizera, kugira ngo umucyo w'ubutumwa bwiza buhebuje bwa Kristo, ari we shusho y'Imana, ubamurikire. 5 Kuko tutamamaza ubwacu, ahubwo twamamaza Kristo Yesu Umwami; natwe ubwacu abagaragu bawe kubwa Yesu. 6 Kuberako Imana, yategetse umucyo kumurika mu mwijima, yamurikiye mu mitima yacu, kugira ngo itange urumuri rw'ubumenyi bw'ubwiza bw'Imana imbere ya Yesu Kristo.
120
7 Ariko dufite ubwo butunzi mubibumbano byibumba, kugirango imbaraga zimbaraga zishobore kuba iz'Imana, ntabwo ari izacu. 8 Turahangayitse impande zose, ariko ntitubabajwe; turumiwe, ariko ntabwo twihebye; 9 Abatotezwa, ariko ntibatereranywe; guta hasi, ariko ntarimbuke; 10 Buri gihe ujye wita ku rupfu rw'Umwami Yesu, kugira ngo ubuzima bwa Yesu bugaragare mu mubiri. 11 Kuko ababaho duhora twicwa ku bw'urupfu rwa Yesu, kugira ngo ubuzima bwa Yesu bugaragare mu mubiri wacu upfa. 12 Noneho rero urupfu rukorera muri twe, ariko ubuzima muriwe. 13 Dufite umwuka umwe wo kwizera, nkuko byanditswe, nizeye, ni cyo cyatumye mvuga; natwe turizera, bityo tukavuga; 14 Tuzi ko uwazuye Umwami Yesu azaduhagurukira na Yesu, kandi azadushyikiriza nawe. 15 Erega ibintu byose ni ibyawe, kugira ngo ubuntu bwinshi bushobore kubwo gushimira kwa benshi kugarukira icyubahiro cy'Imana. 16 Ni yo mpamvu tutacogora; ariko nubwo umuntu wo hanze arimbuka, nyamara umuntu w'imbere avugururwa umunsi kumunsi. 17 Kuber'imibabaro yacu yoroheje, ari iy'akanya gato, idukorera uburemere buhebuje kandi buhoraho bw'icyubahiro; 18 Mugihe tutareba ibintu bigaragara, ahubwo tureba ku bitagaragara: kuko ibiboneka ari iby'igihe gito; ariko ibintu bitagaragara nibihe bidashira. UMUTWE WA 5 1 Kuko tuzi ko niba inzu yacu yo ku isi yiri hema ryasheshwe, dufite inyubako yImana, inzu idakozwe namaboko, ihoraho mwijuru. 2 Erega muri ibyo turaboroga, twifuza cyane ko twambarwa n'inzu yacu iva mu ijuru: 3 Niba aribyo, twambaye ntituzaboneka twambaye ubusa. 4 Erega twe abari muri iri hema, turaboroga, turemerewe: ntabwo ari uko tutaba twambaye, ahubwo twambaye, kugira ngo impfu zimizwe bunguri. 5 Noneho uwadukoreye ikintu kimwe ni Imana, ari nayo yaduhaye umwete w'Umwuka. 6 Ni yo mpamvu duhora twizeye, tuzi ko, mu gihe turi mu rugo mu mubiri, tutaboneka kuri Nyagasani: 7 (Kuberako tugenda kubwo kwizera, ntabwo tureba kubireba :) 8 Ndavuga ko dufite ibyiringiro, kandi twiteguye guhitamo kutagaragara mu mubiri, no kubana na Nyagasani. 9 Niyo mpamvu dukora, kugirango twaba duhari cyangwa badahari, dushobora kumwakira. 10 Kuko twese tugomba kugaragara imbere y'intebe y'imanza ya Kristo; kugira ngo buri wese yakire ibintu byakozwe mu mubiri we, akurikije ibyo yakoze, byaba byiza cyangwa bibi. 11 Tuzi rero iterabwoba rya Nyagasani, twemeza abantu; ariko twigaragarije Imana; kandi ndizera ko nabyo bigaragarira mumitimanama yawe. 12 Erega ntitwongeye kugushimira ubwacu, ahubwo turaguha umwanya wo kwihesha icyubahiro ku bwacu,
2 Abakorinto
kugira ngo ugire icyo ubasubiza icyubahiro kiboneka, atari mu mutima. 13 Kuberako twaba turi iruhande rwacu, ni ku Mana: cyangwa niba twaba maso, ni kubwawe. 14 Kuko urukundo rwa Kristo rutubuza; kuberako ducira urubanza rero, ko niba umuntu yarapfuye kuri bose, bose bapfuye: 15 Kandi ko yapfiriye bose, kugira ngo ababaho batakibaho ubwabo, ahubwo babeho ku bapfiriye, akazuka. 16 Kubwibyo rero, kuva ubu ntituzi umuntu ukurikira umubiri: yego, nubwo twamenye Kristo nyuma yumubiri, ariko kuva ubu ntitukimuzi. 17 Umuntu wese rero uri muri Kristo, aba ari ikiremwa gishya: ibintu bishaje byashize; dore ibintu byose byahindutse bishya. 18 Kandi ibintu byose ni iby'Imana, yatwiyunze na Yesu Kristo, ikaduha umurimo w'ubwiyunge; 19 Kumenya ko Imana yari muri Kristo, yiyunga n'isi ubwayo, ntabaryoza ibyaha byabo; kandi yaduhaye ijambo ry'ubwiyunge. 20 Noneho rero turi intumwa za Kristo, nkaho Imana yagusabye natwe: turagusengera mu cyimbo cya Kristo, wiyunge n'Imana. 21 Kuko yatugize icyaha kuri twe, utazi icyaha; kugira ngo duhinduke gukiranuka kw'Imana muri we.
16 Kandi urusengero rw'Imana rufite amasezerano ki? kuko muri urusengero rw'Imana nzima; nkuko Imana yabivuze, Nzatura muri bo, kandi nzagendamo; Nzaba Imana yabo, kandi bazaba ubwoko bwanjye. 17 Noneho rero, sohoka muri bo, mutandukane, ni ko Uwiteka avuga, kandi ntimukore ku kintu cyanduye; Nzakwakira, 18 Uzakubera Data, kandi uzaba abahungu banjye n'abakobwa banjye, ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga. UMUTWE WA 7 1 Dufite rero aya masezerano, bakundwa cyane, reka twiyezeho umwanda wose wumubiri numwuka, dutunganye kwera mugutinya Imana. 2 Twakire; nta muntu twarenganyije, nta muntu wigeze twonona, nta muntu twashutse. 3 Ibi simbivuze kugira ngo ngucire urubanza, kuko nabivuze mbere yuko uri mu mitima yacu gupfa no kubana nawe. 4 Ubutinyutsi bwanjye bwo kubabwira burakomeye, icyubahiro cyanjye ni cyo gikomeye: Nuzuye ihumure, Ndanezerewe cyane mu makuba yacu yose. 5 Erega, igihe twinjiraga muri Makedoniya, umubiri wacu ntiwaruhutse, ariko twahangayitse impande zose; hanze habaye imirwano, imbere harimo ubwoba. 6 Nyamara Imana, ihumuriza abajugunywe, yaduhumurije no kuza kwa Tito; 7 Kandi si ukuza kwe gusa, ahubwo ni ukubera ihumure yamuhumurije muri wowe, igihe yatubwiraga icyifuzo cyawe gikomeye, icyunamo cyawe, ibitekerezo byawe byuzuye umutima kuri njye; ku buryo narishimye cyane. 8 Kuko nubwo nakugiriye impuhwe ibaruwa, ntabwo nihannye, nubwo nihannye, kuko mbona ko ibaruwa imwe yaguteye imbabazi, nubwo yari iy'igihe runaka. 9 Noneho nishimiye ko mutigeze mubabazwa, ahubwo ko mwababajwe no kwihana, kuko mwababajwe nyuma yo kubaha Imana, kugira ngo mutugirire nabi muri twe. 10 Kuberako umubabaro wubaha Imana ukora kwihana agakiza ntiguhane, ariko umubabaro wisi ukora urupfu. 11 Erega dore iki kintu cyihariye, ko wababajwe nubwoko bwubaha Imana, ubwitonzi bwakugiriye muri wewe, yego, ni ubuhe buryo bwo kwikuramo, yego, uburakari, yego, ubwoba, yego, icyifuzo gikomeye, yego, ishyaka, yego, mbega kwihorera! Muri byose wemeye gusobanuka muri iki kibazo. 12 Ni yo mpamvu, nubwo nakwandikiye, sinabikoze ku bw'impamvu ye yakoze ikibi, cyangwa ku bw'impamvu ye yagiriwe nabi, ahubwo ni uko twakwitayeho imbere y'Imana. 13 Ni cyo cyatumye duhumurizwa no guhumurizwa kwawe: yego, kandi twarushijeho kwishima cyane kubera umunezero wa Tito, kuko mwese mwongeye kugarura ubuyanja. 14 Niba narigeze kumwirata ikintu icyo ari cyo cyose kuri wewe, nta soni mfite; ariko nkuko twabibabwiye byose mu kuri, nubwo kwirata kwacu, ibyo nakoze mbere ya Tito, tubona ukuri. 15 Kandi urukundo rwe rw'imbere ni rwinshi kuri wewe, mu gihe yibuka kumvira kwanyu mwese, mbega ukuntu mwamwakiriye ubwoba no guhinda umushyitsi. 16 Nishimiye rero ko nkwiringiye muri byose.
UMUTWE WA 6 1 Twebwe rero, nk'abakozi hamwe na we, turabasaba kandi ko mutakira ubuntu bw'Imana kubusa. 2 (Kuko avuze ati, numvise mu gihe cyemewe, kandi ku munsi w'agakiza nagutabaye: dore, igihe ni cyo gihe cyemewe; dore ko ari umunsi w'agakiza.) 3 Ntukagire icyo ubabaza mu kintu icyo ari cyo cyose, kugira ngo umurimo utazaryozwa: 4 Ariko muri byose twemera ko turi abakozi b'Imana, twihanganye cyane, mubibazo, mubikenewe, mubibazo, 5 Mu bice, mu buroko, mu mvururu, mu mirimo, mu kureba, mu kwiyiriza ubusa; 6 Kubwera, kubumenyi, kwihangana, kubuntu, kubwumwuka wera, kubwo urukundo rudafite, 7 Ijambo ry'ukuri, n'imbaraga z'Imana, n'intwaro yo gukiranuka iburyo n'ibumoso, 8 Kubwicyubahiro no gusuzugura, kubwa raporo mbi na raporo nziza: nk'abashuka, nyamara ni ukuri; 9 Nkuko bitazwi, ariko bizwi neza; nk'urupfu, kandi, dore turiho; nk'uko yahaniwe, kandi ntiyicwe; 10 Nk'akababaro, ariko burigihe tunezerewe; nk'abakene, nyamara bakize benshi; nko kutagira ikintu, nyamara ufite ibintu byose. 11 Yemwe Bakorinto, akanwa kanyu karakinguye, imitima yacu yagutse. 12 Ntimunaniwe muri twe, ariko muhangayikishijwe n'amara. 13 Noneho kugira ngo ubone ingororano imwe, (Ndavuga nk'abana banjye,) nawe uzaguke. 14 Ntimugafatanyirizwe hamwe n'abatizera, kuko ni ubuhe busabane gukiranuka no gukiranirwa? kandi ni ubuhe busabane bufite umucyo n'umwijima? 15 Kandi ni irihe sano Kristo afitanye na Belial? cyangwa ni uruhe ruhare uwizera n'umukafiri?
121
2 Abakorinto
UMUTWE WA 8
24 Ni cyo cyatumye ubereka, n'imbere y'amatorero, gihamya y'urukundo rwawe, no kwirata kwawe.
1 Byongeye kandi, bavandimwe, turagukorera kumenya ubuntu bw'Imana yahaye amatorero ya Makedoniya; 2 Ukuntu ibyo mubigeragezo bikomeye byumubabaro umunezero mwinshi nubukene bwabo bwimbitse wagwiriye ubutunzi bwubuntu bwabo. 3 Kubanga kubububasha bwabo, ndabyanditse, yego, kandi birenze imbaraga zabo babishaka ubwabo; 4 Mudusengere twinginga cyane ngo twakire impano, kandi utwite ubusabane bwo gukorera abera. 5 Kandi ibyo ntibabikoze nk'uko twabyifuzaga, ahubwo babanje kwiyegurira Uwiteka, natwe baduha ku bushake bw'Imana. 6 Kubera ko twifuzaga Tito, nk'uko yari yaratangiye, na we azarangirira muri wewe ubuntu nk'ubwo. 7 Kubwibyo, nkuko mugwira muri byose, mu kwizera, mu magambo, no mu bumenyi, no mu mwete wose, no mu rukundo udukunda, reba ko nawe ugwiza muri ubu buntu. 8 Ntabwo mvuze ku itegeko, ahubwo mvuga ku bw'imbere y'abandi, no kwerekana umurava w'urukundo rwawe. 9 Kuko muzi ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo, kugira ngo, nubwo yari umukire, ariko ku bwanyu akaba umukene, kugira ngo mube umukene. 10 Kandi hano ndatanga inama zanjye: kuko ibyo ari byiza kuri mwebwe mwatangiye mbere, atari kubikora gusa, ahubwo no gutera imbere umwaka ushize. 11 Noneho rero, kora ibyo ubikora; ko nkuko habaye ubushake bwo gushaka, niko hashobora kubaho imikorere nayo mubyo ufite. 12 Kuko nimba harabanza kubaho ibitekerezo bifise ubushake, biremewe nk'uko umuntu abifite, ntibibe nk'uko adafite. 13 Sinshaka kuvuga ko abandi bagabo boroherwa, namwe muremerewe: 14 Ariko ku buringanire, kugira ngo muri iki gihe ubwinshi bwawe bushobore kuba ibyo bakeneye, kugira ngo ubwinshi bwabo na bwo butange ibyo ukeneye: kugira ngo habeho uburinganire: 15 Nkuko byanditswe ngo, Uwakusanyije byinshi ntacyo yari afite; kandi uwakusanyije bike ntiyabuze. 16 Ariko Imana ishimwe, yashyize ubwitonzi nk'ubwo mu mutima wa Tito kuri wewe. 17 Kuko rwose yemeye iyo nama; ariko imbere cyane, ku bushake bwe yagiye iwanyu. 18 Kandi twohereje hamwe na muvandimwe, ishimwe rye riri mu butumwa bwiza mu matorero yose; 19 Ntabwo aribyo gusa, ahubwo ninde watoranijwe mumatorero kugirango tujye hamwe nubuntu, butangwa natwe kubwicyubahiro cya Nyagasani umwe, no gutangaza ibitekerezo byanyu byiteguye: 20 Irinde ibi, kugirango hatagira umuntu udushinja ubwinshi butangwa natwe: 21 Gutanga ibintu by'inyangamugayo, atari mu maso ya Nyagasani gusa, ahubwo no mu maso y'abantu. 22 Kandi twohereje hamwe na murumuna wacu, abo twakunze kuba abanyamwete muri byinshi, ariko ubu turushijeho kugira umwete, ku cyizere gikomeye nkwizeye. 23 Umuntu wese ubajije Tito, ni umufasha wanjye kandi ni umufasha wanjye kuri wewe: cyangwa abavandimwe bacu babazwe, ni intumwa z'amatorero, n'icyubahiro cya Kristo.
UMUTWE WA 9 1 Kuberako nkora ku bakozi bera, birandenze ko nkwandikira: 2 Kuko nzi imbere y'ubwenge bwawe, ibyo nkwirata kuri Makedoniya, ko Akaya yari yiteguye umwaka ushize; kandi ishyaka ryawe ryarakaje benshi. 3 Nyamara nohereje abavandimwe, kugira ngo kwirata kwanyu kutaba impfabusa kuri bo; kugirango, nkuko nabivuze, ushobora kuba witeguye: 4 Ntutekereze niba abo muri Makedoniya bazananye nanjye, ugasanga utiteguye, twe (ko tutavuze, yewe) dukwiye guterwa isoni no kwirata. 5 Ni cyo cyatumye mbona ko ari ngombwa gushishikariza abavandimwe, ko bazajya imbere yawe, bakaguhimbira mbere ibihembo byawe, nk'uko wari wabimenyesheje mbere, kugira ngo ibyo bibe byiteguye, nk'ubuntu, atari nko kurarikira. . 6 Ariko ibi ndabivuze, Uzabiba bike azasarura bike; kandi ubiba byinshi azasarura byinshi. 7 Umuntu wese uko yishakiye mu mutima we, niko atange; ntabwo abishaka, cyangwa ibikenewe: kuko Imana ikunda utanga yishimye. 8 Kandi Imana irashobora kugwiza ubuntu bwose kuri wewe; kugira ngo, buri gihe ufite ibihagije muri byose, ushobora kuba mwinshi mubikorwa byiza byose: 9 (Nkuko byanditswe ngo, Yatatanye mu mahanga, yahaye abakene: gukiranuka kwe guhoraho iteka. 10 Noneho utanga imbuto ku mbiba, agaburira imigati yawe, kandi agwize imbuto zabibwe, kandi yongere imbuto zo gukiranuka kwawe;) 11 Gukungahazwa muri byose kubwubuntu bwose, butera muri twe gushimira Imana. 12 Kuberako ubuyobozi bw'iki gikorwa butagabanya gusa ibyo abera bakeneye, ahubwo ni bwinshi no gushimira Imana; 13 Mugihe cyo kugerageza uyu murimo bahimbaza Imana kubwo kuvuga ko uyoboka ubutumwa bwiza bwa Kristo, no kubagabiza kubuntu, no kubantu bose; 14 Kandi kubwisengesho ryabo kubasabira, igihe kirekire nyuma yawe kubwubuntu buhebuje bw'Imana muri mwe. 15 Imana ishimwe kubwimpano yayo itavugwa. UMUTWE WA 10 1 Noneho Jyewe Pawulo ubwanjye ndagusabye ubwitonzi n'ubwitonzi bya Kristo, we uri imbere muri mwe, ariko adahari ndatinyuka kuri mwe: 2 Ariko ndabasabye, kugira ngo ntazatinyuka igihe nzaba mpari mfite icyo cyizere, aho nibwira ko natinyuka kurwanya bamwe, badutekereza nkaho twagendeye ku mubiri. 3 Kuko nubwo tugenda mu mubiri, ntabwo turwana n'umubiri: 4 (Erega intwaro z'intambara zacu ntabwo ari iz'umubiri, ahubwo zifite imbaraga binyuze mu Mana kugeza aho zikura ibirindiro bikomeye;)
122
2 Abakorinto
5 Kwirukana ibitekerezo, n'ikintu cyose cyo hejuru cyishyira hejuru kirwanya ubumenyi bw'Imana, no kuzana imbohe buri gitekerezo cyo kumvira Kristo; 6 Kandi ufite ubushake bwo kwihorera kutumvira kwose, igihe kumvira kwawe kuzaba. 7 Urareba ibintu nyuma yo kugaragara inyuma? Niba hari umuntu wizeye ko ari uwa Kristo, reka yongere atekereze kuri iki kintu, ko, nkuko ari Kristo, natwe turi aba Kristo. 8 Nubwo nakagombye kwirata cyane kububasha bwacu, ibyo Uwiteka yaduhaye kugirango twubake, atari kubwo kurimbuka kwawe, sinakagombye kugira isoni: 9 Kugira ngo ntasa nkaho nagutera ubwoba ukoresheje amabaruwa. 10 Kubanga inzandiko ziwe, ziremereye kandi zikomeye; ariko kuboneka kwe kumubiri birakomeye, kandi imvugo ye irasuzuguritse. Reka umuntu nk'uwo atekereze ibi, ko, nkuko turi mu magambo ku nyuguti igihe tudahari, natwe tuzaba turi mubikorwa igihe tuzaba duhari. 12 Kuberako tutatinyuka kwigira mubare, cyangwa kwigereranya na bamwe bishima: ariko baripima ubwabo, bakigereranya hagati yabo, ntabwo ari abanyabwenge. 13 Ariko ntituzirata ibintu tutabipimye, ahubwo dukurikije urugero rw'amategeko Imana yaduhaye, urugero rwo kubageraho. 14 Kuko tutarenza urugero rwacu, nk'aho tutakugeraho, kuko twaje iwanyu no mu kwamamaza ubutumwa bwiza bwa Kristo: 15 Kutirata ibintu tutabipimye, ni ukuvuga imirimo y'abandi; ariko ufite ibyiringiro, igihe kwizera kwawe niyongerewe, ko tuzagurwa nawe ukurikije amategeko yacu menshi, 16 Kubwiriza ubutumwa bwiza mu turere turenze, no kutirata umurongo w'undi muntu witeguye kuboko kwacu. 17 Ariko uhimbaza, niyishimire Uwiteka. 18 Kuko uwishima atari we yemerwa, ahubwo ni Uwiteka ashima.
9 Igihe nari kumwe nawe, nkabishaka, nta muntu nigeze ngira icyo nshinja, kuko icyari kibuze abavandimwe baturutse muri Makedoniya batanze, kandi muri byose nakwirinze kuba umutwaro kuri wewe, bityo. Nzigumya. 10 Nkuko ukuri kwa Kristo kuri njye, nta muntu uzambuza kwirata mu turere twa Akaya. Kubera iki? kuko ntagukunda? Imana irabizi. 12 Ariko ibyo nkora, ibyo nzabikora, kugira ngo mpagarike umwanya kubashaka ibihe; kugirango aho bishimira, bazaboneka nkatwe. 13 Erega abo ni intumwa z'ibinyoma, abakozi bashukana, bihindura intumwa za Kristo. 14 Kandi nta gitangaza kirimo; kuko Satani ubwe yahinduwe umumarayika wumucyo. 15 Kubwibyo rero, ntabwo ari ikintu gikomeye niba abakozi be nabo bahinduwe nk'abakozi b'ubutungane; iherezo ryabo rizakurikiza imirimo yabo. 16 Ndongeye kubivuga, Ntihakagire umuntu umbwira ko ndi umuswa; niba bitabaye ibyo, nyamara nkumuswa unyakire, kugirango nirate bike. 17 Ibyo mvuga, simbivuga nyuma ya Nyagasani, ahubwo nabivuze nk'ubupfapfa, muri iki cyizere cyo kwirata. 18 Nabonye ubwiza bwinshi nyuma yumubiri, nanjye nzahimbaza. 19 Kubabajwe n'abapfu mwishimye, kuko mwebwe ubwanyu ari abanyabwenge. 20 Kuko mubabazwa, nihagira umuntu ubakuzana mu bucakara, nihagira umuntu ukurya, niba umuntu agutwaye, niba umuntu yishyize hejuru, nihagira umuntu ugukubita mu maso. 21 Ndavuga nko gutukwa, nkaho twacitse intege. Nuburyo bwose aho ariho hose ashize amanga, (Ndavuga ibicucu,) Nanjye ndatinyutse. 22 Ni Abaheburayo? nanjye ni njye. Ni Abisiraheli? nanjye ni njye. Ni urubyaro rwa Aburahamu? nanjye ni njye. 23 Ni abakozi ba Kristo? (Ndavuga nk'igicucu) Ndi byinshi; mu mirimo myinshi cyane, mumirongo iri hejuru yikigereranyo, muri gereza kenshi, mu rupfu rwa. 24 Mu Bayahudi inshuro eshanu bakiriye I mirongo ine nkiza imwe. 25 Nakubiswe inshuro eshatu, rimwe narigeze guterwa amabuye, inshuro eshatu nagize ubwato, ijoro n'umunsi nabaga mu nyanja; 26 Mu ngendo akenshi, mu kaga k’amazi, mu kaga k’abajura, mu kaga n’abenegihugu banjye bwite, mu kaga k’abanyamahanga, mu kaga ko mu mujyi, mu kaga ko mu butayu, mu kaga kari mu nyanja, mu kaga hagati y’ibinyoma. bavandimwe; 27 Mu kunanirwa no kubabara, mu kureba kenshi, mu nzara n'inyota, kwiyiriza ubusa kenshi, mu bukonje no kwambara ubusa. 28 Usibye ibyo hanze, ibizaza buri munsi, kwita ku matorero yose. 29 Ni nde ufite intege nke, nanjye sindi umunyantege nke? Ni nde wababajwe, kandi sinatwitse? 30 Niba nkeneye icyubahiro, nzahimbaza ibintu bijyanye n'ubumuga bwanjye. 31 Imana na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, ihabwa imigisha iteka ryose, izi ko ntabeshya. 32 I Damasiko, guverineri uyobowe na Aretasi, umwami yagumanye umujyi wa Damasikani hamwe n'abasirikare barinda ingabo, yifuza kumfata:
UMUTWE WA 11 1 Icyampa Imana, ushobora kwihanganira bike mubuswa bwanjye, kandi munyihanganire. 2 Kuko ngufuhira n'ishyari ryubaha Imana, kuko nagusabye umugabo umwe, kugira ngo nkwereke Kristo nk'isugi itanduye. 3 Ariko ndatinya, kugira ngo ntakundi, nkuko inzoka yashutse Eva binyuze mu mayeri ye, bityo ubwenge bwawe bugomba kwangirika kubera ubworoherane buri muri Kristo. 4 Kuberako uzaza abwiriza undi Yesu, uwo tutabwirije, cyangwa niba wakiriye undi mwuka utakiriye, cyangwa ubundi butumwa bwiza utigeze wemera, ushobora kumwihanganira. 5 Kuko nkeka ko ntari umweru inyuma y'intumwa zikomeye. 6 Ariko nubwo ntagira ikinyabupfura mu mvugo, ariko sindi ubumenyi; ariko twagaragaye muri mwe muri byose. 7 Nakoze icyaha cyo kwicisha bugufi kugira ngo mushyizwe hejuru, kuko nababwiye ubutumwa bwiza bw'Imana mu bwisanzure? 8 Nibye andi matorero, mbatwara umushahara, kugira ngo ngukorere.
123
2 Abakorinto
33 Nanyuze mu idirishya mu gitebo ndamanura ku rukuta, ndarokoka amaboko.
21 Kugira ngo ntagaruka, Imana yanjye izanyicisha bugufi muri mwe, kandi nzaboroga benshi bakoze ibyaha, kandi batihannye umwanda n'ubusambanyi n'ubusambanyi bakoze.
UMUTWE WA 12 1 Ntabwo ari byiza kuri njye gushidikanya. Nzaza mu iyerekwa no guhishurwa kwa Nyagasani. 2 Nari nzi umuntu muri Kristo hejuru yimyaka cumi nine ishize, (haba mumubiri, sinshobora kubivuga; cyangwa niba bivuye mumubiri, sinshobora kubivuga: Imana irabizi;) umuntu nkuwo yajyanye mwijuru rya gatatu. 3 Kandi nari nzi umuntu nkuyu, (haba mu mubiri, cyangwa mu mubiri, sinshobora kubwira: Imana irabizi;) 4 Ukuntu yafatiwe muri paradizo, akumva amagambo atavugwa, bitemewe ko umuntu abivuga. 5 Umuntu nk'uwo nzahimbaza, ariko sinzishimira ubwanjye, ahubwo nzagira ubumuga bwanjye. 6 Kuberako nifuza guhimbaza, sinzaba umuswa; kuko nzavuga ukuri, ariko ubu ndabyihanganiye, kugira ngo hatagira umuntu unyitekereza hejuru y'ibyo ambona, cyangwa ngo anyumve. 7 Kugira ngo ntashyirwa hejuru cyane kubera ubwinshi bw'ibyahishuwe, nahawe ihwa ryo mu mubiri, intumwa ya Satani ngo amposhe, kugira ngo ntazamurwa hejuru. 8 Ni cyo cyatumye nsaba Uwiteka gatatu, kugira ngo kimveho. 9 Arambwira ati: " Ubuntu bwanjye burahagije kuri wewe, kuko imbaraga zanjye zitunganijwe mu ntege nke." Ndanezerewe cyane rero nzahitamo kwishimira ubumuga bwanjye, kugirango imbaraga za Kristo zibe kuri njye. 10 Ni cyo gituma nishimira ubumuga, gutukwa, ibikenewe, gutotezwa, no mu mibabaro ku bwa Kristo, kuko iyo ndi umunyantege nke, noneho ndakomera. 11 Nahindutse umuswa mu guhimbaza, wampatiye, kuko nari nkwiye kugushimira, kuko nta kintu na kimwe ndi inyuma y'intumwa zikomeye, nubwo ntacyo ndi cyo. 12 Mubyukuri ibimenyetso byintumwa byakorewe muri mwe kwihangana, mubimenyetso, ibitangaza, n'ibikorwa bikomeye. 13 Kuberiki wasangaga uruta ayandi matorero, usibye ko nanjye ubwanjye ntari umutwaro kuri wewe? umbabarire iki kibi. 14 Dore ubwa gatatu niteguye kuza aho uri; kandi sinzakubera umutwaro, kuko ntagushaka uwawe, ahubwo ni wowe: kuko abana batagomba kubakira ababyeyi, ahubwo ni ababyeyi ku bana. 15 Kandi nzanezezwa cyane no kumara kandi nzagukorera; nubwo uko ngukunda cyane, niko ntakundwa. 16 Ariko rero, siko nakuremereye, ariko, kubera amayeri, nagufashe nkoresheje uburiganya. 17 Ese hari uwo muri bo nagutumyeho? 18 Nifuzaga Tito, kandi twohereje umuvandimwe. Tito yakugiriye akamaro? twagenze ntituri mu mwuka umwe? twagenze ntituri mu ntambwe imwe? 19 Na none, tekereza ko twiregura? tuvuga imbere y'Imana muri Kristo: ariko dukora byose, bakundwa cyane, kubwo kubaka. 20 Kuko ntinya, kugira ngo naza, ntazakubona nk'uko nabyifuzaga, kandi nkakubonekera nk'uko utabishaka: kugira ngo hatabaho impaka, ishyari, umujinya, intonganya, guterana amagambo, kwongorerana, kubyimba, imivurungano:
124
UMUTWE WA 13 Ni ku nshuro ya gatatu ndaje aho uri. Mu kanwa k'abatangabuhamya babiri cyangwa batatu, ijambo ryose rizashyirwaho. 2 Nakubwiye mbere, ndakubwira, nk'aho nari mpari, ubugira kabiri; kandi kuba ntahari ubu ndabandikira ibyaha byacumuye, ndetse no kubandi bose, ko, nimugaruka nongeye, sinzababarira: 3 Kubera ko ushaka gihamya ya Kristo avugana nanjye, kuri wewe ntabwo ari umunyantege nke, ahubwo ufite imbaraga muri wowe. 4 Nubwo yabambwe ku bw'intege nke, ariko abaho ku bw'imbaraga z'Imana. Kuberako natwe turi abanyantege nke muri we, ariko tuzabana na we kubwimbaraga zImana kuri wewe. 5 Nimwisuzume, niba mwaba mu kwizera; garagaza ubwawe. Ntimuzi ubwanyu, burya Yesu Kristo ari muri mwe, usibye ko mutagaya? 6 Ariko nizeye ko muzamenya ko tutari abanyamahane. 7 Noneho ndasaba Imana ngo ntimukore ikibi; ntabwo ari uko tugomba kugaragara ko twemewe, ahubwo ko ugomba gukora inyangamugayo, nubwo tumeze nkabacyaha. 8 Nta kindi dushobora gukora kirwanya ukuri, ariko ku bw'ukuri. 9 Erega turishima, iyo turi abanyantege nke, mukaba mukomeye: kandi ibi turifuza, ndetse no gutungana kwanyu. 10 Ni yo mpamvu nanditse ibyo bintu bidahari, kugira ngo ntahari kugira ngo nkoreshe ubukana, nkurikije imbaraga Uwiteka yampaye kugira ngo nkomeze, aho kurimbuka. 11 Hanyuma, bavandimwe, muraho. Ba intungane, humura, ube umwe, ubane mu mahoro; kandi Imana y'urukundo n'amahoro izabana nawe. 12 Muramukane musomana mutagatifu. 13 Abera bose barabasuhuza. 14 Ubuntu bw'Umwami Yesu Kristo, n'urukundo rw'Imana, no gusangira n'Umwuka Wera, bibane namwe mwese. Amen. (Ibaruwa ya kabiri yandikiwe Abakorinto yanditswe na Filipo, umujyi wa Makedoniya, na Tito na Lukasi.)
Abagalatiya UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa, (ntabwo ari iy'abantu, cyangwa ku muntu, ahubwo ni Yesu Kristo, n'Imana Data wamuzuye mu bapfuye;) 2 Abavandimwe bose turi kumwe, ku matorero y'i Galatiya: 3 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data, no ku Mwami wacu Yesu Kristo, 4 Ni nde witanze ku byaha byacu, kugira ngo adukize muri iyi si mbi, nk'uko Imana ishaka na Data: 5 Nihawe icyubahiro iteka ryose. Amen. 6 Ntangazwa nuko mukuweho vuba cyane uwaguhamagariye ubuntu bwa Kristo kubandi butumwa bwiza: 7 Ikitari ikindi; ariko hariho bamwe bakubangamira, bakagoreka ubutumwa bwiza bwa Kristo. 8 Ariko nubwo twe, cyangwa umumarayika wo mu ijuru, tubabwira ubundi butumwa bwiza butari ubwo twababwiye, reka avumwe. 9 Nkuko twabivuze mbere, niko nongeye kubivuga nonaha, nihagira umuntu ubabwira ubundi butumwa bwiza butari ubwo mwakiriye, avumwe. 10 Erega ubu ndemeza abantu, cyangwa Imana? cyangwa ndashaka gushimisha abagabo? kuko niba nashimisha abantu, sinakagombye kuba umugaragu wa Kristo. 11 Ariko bavandimwe, ndabemeza ko ubutumwa bwiza nabwirijwe butari ubw'umuntu. 12 Erega sinigeze nakira umuntu, cyangwa ngo nigishijwe, ahubwo nihishurwa rya Yesu Kristo. 13 Kuko mwigeze mwumva ikiganiro cyanjye mu bihe byashize mu idini y'Abayahudi, mbega ukuntu ibyo bitoteje bitoteza itorero ry'Imana, nkabapfusha ubusa: 14 Kandi nungukiye mu idini ry'Abayahudi kuruta abo bangana mu gihugu cyanjye, nkagira ishyaka ryinshi ku migenzo ya ba sogokuruza. 15 Ariko bimaze gushimisha Imana, yantandukanije n'inda ya mama, ikampamagara ku bw'ubuntu bwayo, 16 Guhishurira Umwana we muri njye, kugira ngo mbwirize mu mahanga; ako kanya ntabwo nahaye inyama n'amaraso: 17 Sinigeze njya i Yeruzalemu ku bo bari intumwa mbere yanjye; ariko njya muri Arabiya, nongera gusubira i Damasiko. 18 Nyuma y'imyaka itatu, njya i Yeruzalemu kureba Petero, mbana na we iminsi cumi n'itanu. 19 Ariko izindi ntumwa zose nta zindi nabonye, uretse Yakobo umuvandimwe w'Uwiteka. 20 Noneho ibyo nkwandikiye, dore mbeshya imbere y'Imana. 21 Nyuma yaho, ninjira mu turere twa Siriya na Silisiya; 22 Amatorero y'u Buyuda yari muri Kristo ntiyari azwi: 23 Ariko bumvise gusa, Ko uwadutoteje mu bihe byashize ubu abwiriza kwizera yigeze kurimbura. 24 Kandi bahimbaza Imana muri njye. UMUTWE WA 2 1 Nyuma yimyaka cumi nine nongeye kuzamuka i Yerusalemu ndi kumwe na Barinaba, najyana Tito.
125
2 Nazamutse mu guhishurwa, mbamenyesha ubutumwa bwiza mbwiriza mu banyamahanga, ariko mbihererana n'abari bazwi, kugira ngo ntiruka, cyangwa ngo niruke ubusa. 3 Ariko na Tito, uwari kumwe nanje, kubera ko yari Umugereki, yahatiwe gukebwa: 4 Kandi kugira ngo abavandimwe b'ibinyoma bazanwe batabizi, binjiye mu mwiherero kugira ngo batasi umudendezo dufite muri Kristo Yesu, kugira ngo batuzane mu bubata: 5 Uwo twahaye umwanya wo kuganduka, oya, ntabwo ari isaha imwe; kugirango ukuri k'ubutumwa bwiza gukomeze nawe. 6 Ariko muri aba basaga nkaho ari bamwe, (ibyo aribyo byose, ntacyo bintwaye: Imana ntiyemera umuntu wumuntu :) kuko abasa nkabari mu nama ntacyo bongeyeho: 7 Ariko mu buryo bunyuranye, igihe babonaga ko nahawe ubutumwa bwiza bwo kudakebwa, nk'uko Petero ubutumwa bwiza bwo gukebwa. 8 (Kuberako uwakoze neza muri Petero kugeza ku ntumwa zo gukebwa, niko yari afite imbaraga muri njye ku banyamahanga :) 9 Yakobo, Kefa, na Yohana basaga nkinkingi, bamenye ubuntu nahawe, bampa na Barinaba amaboko iburyo yubusabane; ko tugomba kujya mu mahanga, na bo bakakebwa. 10 Gusa ni bo bifuza ko twibuka abakene; kimwe nanjye nari niteguye gukora. 11 Ariko Petero ageze muri Antiyokiya, ndamwihanganira mu maso, kuko yagombaga kubiryozwa. 12 Kuberako mbere yuko bamwe baturuka kuri Yakobo, yasangiraga nabanyamahanga, ariko bagezeyo, arigendera, aratandukana, atinya abakebwe. 13 Abandi Bayahudi na bo baraterana na we. ku buryo Barinaba na we yatwawe no kubatandukanya. 14 Ariko mbonye ko batagendeye bakurikije ukuri kw'ubutumwa bwiza, mbwira Petero imbere yabo bose nti: Niba uri Umuyahudi, ukurikiza imigenzo y'abanyamahanga, kandi utameze nk'Abayahudi, kuki ubihatira? abanyamahanga kubaho nkabayahudi? 15 Twebwe abayahudi muri kamere, ntabwo turi abanyabyaha b'abanyamahanga, 16 Tuzi ko umuntu adatsindishirizwa n'imirimo y'amategeko, ahubwo ni ukwemera kwa Yesu Kristo, ndetse twizeye Yesu Kristo, kugira ngo dutsindishirizwe no kwizera kwa Kristo, atari ku bw'imirimo y'amategeko. : kuko imirimo y'amategeko nta muntu uzaba ufite ishingiro. 17 Ariko niba, mugihe dushaka gutsindishirizwa na Kristo, natwe ubwacu dusanga turi abanyabyaha, none Kristo yaba umukozi wicyaha? Imana ikinga ukuboko. 18 Erega nubundi nubaka ibintu narimbuye, nigira umwicanyi. 19 Kuko ndi mu mategeko, napfuye ku mategeko, kugira ngo mbeho ku Mana. 20 Nabambwe hamwe na Kristo: nyamara ndaho; nyamara sindi njye, ahubwo Kristo aba muri njye: kandi ubuzima mbayeho mumubiri mbeshwaho no kwizera k'Umwana w'Imana wankunze, akanyitangira. 21 Simbuza ubuntu bw'Imana, kuko niba gukiranuka kuzanwa n'amategeko, Kristo yapfuye ubusa.
Abagalatiya
UMUTWE WA 3
23 Ariko mbere yuko kwizera kuza, twakomeje kugengwa n'amategeko, dufungirwa kwizera gukwiye guhishurwa nyuma. 24 Ni yo mpamvu amategeko yari umuyobozi w'ishuri kugira ngo atuzanire kuri Kristo, kugira ngo dutsindishirizwe no kwizera. 25 Ariko nyuma yo kwizera kuza, ntitukiri munsi y'umuyobozi w'ishuri. 26 Kuko mwese muri abana b'Imana kubwo kwizera Kristo Yesu. 27 Kuko benshi muri mwe babatijwe muri Kristo mwambariye Kristo. 28 Nta Muyahudi cyangwa Umugereki, nta bucuti cyangwa umudendezo, nta mugabo cyangwa umugore, kuko mwese muri umwe muri Kristo Yesu. 29 Niba kandi uri aba Kristo, niko muri urubyaro rwa Aburahamu, n'abazungura nk'uko byasezeranijwe.
1 Yemwe Abagalatiya b'injiji, ninde waguhanze, kugira ngo mutumvira ukuri, bigaragara ko Yesu Kristo yerekanaga amaso ye, akabambwa ku musaraba? 2 Ibi nakwiga gusa, wakiriye Umwuka kubikorwa by'amategeko, cyangwa kubwo kwizera? 3 Muri abapfu? kuba waratangiye muri Mwuka, ubu uratunganijwe numubiri? 4 Wababajwe cyane nubusa? niba ari impfabusa. 5 None rero, uwagukorera Umwuka, agakora ibitangaza muri mwe, abikora abikesheje imirimo y'amategeko, cyangwa akumva kwizera? 6 Nkuko Aburahamu yizeraga Imana, kandi yabazwe gukiranuka. 7 Mumenye rero ko abizera, ari abana ba Aburahamu. 8 Kandi ibyanditswe byera, byerekana ko Imana izatsindishiriza abanyamahanga kubwo kwizera, yabwirije Aburahamu ubutumwa bwiza, iti: "Muri wewe, amahanga yose azahirwa." 9 Noneho rero abizera bafite imigisha hamwe na Aburahamu wizerwa. 10 Kuko abantu bose bakora imirimo y'amategeko bari mu muvumo, kuko byanditswe ngo, havumwe umuntu wese udakomeza mu bintu byose byanditswe mu gitabo cy'amategeko ngo abikore. 11 Ariko ko nta muntu utsindishirizwa n'amategeko imbere y'Imana, biragaragara: kuko, Intungane zizabaho kubwo kwizera. 12 Kandi amategeko ntabwo yizera, ariko, Umuntu ubikora azayibamo. 13 Kristo yaducunguye umuvumo w'amategeko, atubera umuvumo, kuko byanditswe ngo: Umuntu wese umanitse ku giti aravumwe: 14 Kugira ngo umugisha wa Aburahamu uza ku banyamahanga binyuze muri Yesu Kristo; kugirango twakire amasezerano yumwuka kubwo kwizera. 15 Bavandimwe, ndavuga nkurikije uburyo bw'abantu; Nubwo ari amasezerano yumuntu, ariko niba byemejwe, ntamuntu numwe wanze, cyangwa ngo yongereho. 16 Aburahamu n'urubyaro rwe basezeranye. Ntiyavuze, Kandi n'imbuto, nka benshi; ariko nk'umwe, no ku rubyaro rwawe, ari we Kristo. 17 Kandi ibi ndabivuze, ko isezerano ryemejwe imbere yImana muri Kristo, itegeko ryabaye nyuma yimyaka magana ane na mirongo itatu nyuma yaryo, ntirishobora kuvaho, ko ridasezerana. 18 Kuko niba umurage uturuka ku mategeko, ntukiri mu masezerano, ariko Imana yahaye Aburahamu isezerano. 19 Kubera iki none dukorera amategeko? Yongeyeho kubera ibicumuro, kugeza igihe imbuto igomba kuza uwo basezeranijwe; kandi yashyizweho n'abamarayika mu ntoki z'umuhuza. 20 Noneho umuhuza ntabwo ari umuhuza umwe, ariko Imana ni imwe. 21 Amategeko rero arwanya amasezerano y'Imana? Imana ikinga ukuboko: kuko iyaba harabaye itegeko ryatanzwe rishobora gutanga ubuzima, mubyukuri gukiranuka kwagakwiye gukurikiza amategeko. 22 Ariko ibyanditswe byasoje byose munsi yicyaha, kugirango amasezerano kubwo kwizera Yesu Kristo ahabwe abizera.
UMUTWE WA 4 1 Noneho ndavuga nti, ko umuragwa, igihe cyose akiri umwana, ntaho atandukaniye numukozi, nubwo ari umutware wa bose; 2 Ariko ari munsi yabarezi na ba guverineri kugeza igihe cyagenwe na se. 3 Nubwo bimeze bityo, twe, igihe twari abana, twari imbata munsi yisi: 4 Ariko igihe cyuzuye kirageze, Imana yohereza Umwana wayo, wakozwe n'umugore, wakozwe mu mategeko, 5 Gucungura abari munsi y'amategeko, kugirango twakire abana b'abahungu. 6 Kandi kubera ko muri abahungu, Imana yohereje Umwuka w'Umwana wayo mu mitima yanyu, arira, Abba, Data. 7 Ni yo mpamvu utakiri umugaragu, ahubwo uri umuhungu; kandi niba ari umuhungu, umuragwa w'Imana binyuze muri Kristo. 8 Ariko rero, igihe mutari muzi Imana, mwabakoreye kubitari imana. 9 Ariko none, nyuma y'ibyo, mumaze kumenya Imana, cyangwa se ukamenyekana ku Mana, ni gute ushobora guhindukirira ibintu by'intege nke kandi usabiriza, aho wifuza kongera kuba mu bubata? 10 Mwitegereza iminsi, ukwezi, ibihe, n'imyaka. 11 Ndagutinya, kugira ngo ntaguha imirimo y'ubusa. 12 Bavandimwe, ndabasabye, mumere nkanjye; kuko ndi nkawe: ntabwo wangiriye nabi na gato. 13 Uzi uburyo nabanje kubabwira ubutumwa bwiza kubera ubumuga bw'umubiri. 14 Kandi ibigeragezo byanjye byari mu mubiri wanjye ntiwabisuzuguye, cyangwa ngo wange; ariko anyakiriye nk'umumarayika w'Imana, nka Kristo Yesu. 15 Noneho umugisha wavuze uri he? kuko ndabikwanditse, ko, iyaba byashobokaga, wakuyemo amaso yawe, ukayampa. 16 None se mba umwanzi wawe, kuko nkubwije ukuri? 17 Bakugirira umwete, ariko sibyiza; yego, bari kukwirukana, kugirango ubagiraho ingaruka. 18 Ariko ni byiza guhorana umwete buri gihe mu kintu cyiza, kandi atari igihe nzaba ndi kumwe nawe. 19 Bana banjye bato, abo ndongera kubabara nkivuka kugeza igihe Kristo azashingwa muri mwe,
126
Abagalatiya
20 Ndashaka kubana nawe ubu, no guhindura ijwi ryanjye; kuko mpagaritse gushidikanya. 21 Mbwira, yifuza kuba munsi y'amategeko, ntimwumva amategeko? 22 Kuberako byanditswe ko Aburahamu yari afite abahungu babiri, umwe yabyaye umuja, undi yabyaye umudendezo. 23 Ariko uwari umugaragu yavutse nyuma yumubiri; ariko we wumugore wigenga yari afite amasezerano. 24 Ni ibihe bintu bigereranywa: kuko ayo ari yo masezerano yombi; umwe wo ku musozi wa Sinayi, uburinganire bwubucakara, aribwo Agar. 25 Kuko Agar ari umusozi wa Sinayi muri Arabiya, asubiza Yeruzalemu iriho ubu, kandi ari mu bubata bw'abana be. 26 Ariko Yerusalemu iri hejuru ni ubuntu, akaba nyina wa twese. 27 Kubanga kyawandiikibwa kiti: “Ishimire, mwa bagumba mwe mutabyara; sohoka, urire, wowe utababaye, kuko umusaka afite abana benshi kurenza uwo ufite umugabo. 28 Noneho, bavandimwe, nk'uko Isaka yari ameze, turi abana b'amasezerano. 29 Ariko nkuko byari bimeze, uwabyawe nyuma yumubiri yatotezaga uwabyawe nyuma yumwuka, nubu nubu. 30 Nyamara ibyanditswe bivuga iki? Kwirukana umuja n'umuhungu we: kuko umuhungu w'umuja atazaragwa umuhungu w'umudendezo. 31 Noneho rero, bavandimwe, ntabwo turi abana b'umugaragu, ahubwo turi abidegemvya.
15 Ariko nimuruma kandi mukarya, mwirinde ko mutazarimburwa. 16 Ibi ndabivuze rero, Mugendere mu Mwuka, ntimuzuzuze irari ry'umubiri. 17 Kuko umubiri wifuza Umwuka, na Mwuka ukanga umubiri, kandi ibyo binyuranye n'undi, kugira ngo udashobora gukora ibyo ushaka. 18 Ariko niba muyoborwa n'Umwuka, ntabwo mugengwa n'amategeko. 19 Noneho imirimo y'umubiri iragaragara, ari yo; Ubusambanyi, ubusambanyi, umwanda, ubusambanyi, 20 Gusenga ibigirwamana, ubupfumu, inzangano, gutandukana, kwigana, umujinya, amakimbirane, kwigomeka, ubuyobe, 21 Ishyari, ubwicanyi, ubusinzi, kwishima, nibindi nkibyo: mubyo nababwiye mbere, nkuko nabibabwiye kera, ko abakora ibintu nk'ibyo batazaragwa ubwami bw'Imana. 22 Ariko imbuto z'Umwuka ni urukundo, umunezero, amahoro, kwihangana, ubwitonzi, ibyiza, kwizera, 23 Ubwitonzi, kwitonda: kurwanya bene abo nta tegeko. 24 Kandi aba Kristo babambye umubiri hamwe n'urukundo n'irari. 25 Niba tuba mu Mwuka, reka natwe tugendere mu Mwuka. 26 Ntitukifuze icyubahiro cyubusa, guterana amagambo, kugirira ishyari. UMUTWE WA 6
UMUTWE WA 5 1 Hagarara ushikamye rero mu bwigenge Kristo yatubatuye, kandi ntuzongere kwizirika ku ngogo y'ubucakara. 2 Dore, Pawulo ndabibabwiye yuko nimukebwa, Kristo ntacyo azakumarira. 3 Kuko nongeye guhamya umuntu wese wagenywe, ko ari umwenda wo gukurikiza amategeko yose. 4 Kristo ntacyo yabaye kuri wewe, umuntu wese muri mwe atsindishirizwa n'amategeko; waguye mu buntu. 5 Kuberako twe kubwUmwuka dutegereza ibyiringiro byo gukiranuka kubwo kwizera. 6 Kuko muri Yesu Kristo, gukebwa nta cyo bimaze, cyangwa gukebwa; ariko kwizera gukorera mu rukundo. 7 Wirutse neza; Ni nde wakubujije ko utagomba kumvira ukuri? 8 Uku kujijuka ntikuturuka ku uguhamagara. 9 Umusemburo muto usembura ibibyimba byose. 10 Ndakwiringiye binyuze kuri Nyagasani, kugira ngo utazagira undi mutekereza ukundi, ariko uwakubabaza azagucira urubanza, uwo ari we wese. 11 Nanjye bavandimwe, niba nkomeje kwamamaza gukebwa, ni ukubera iki nkomeje gutotezwa? noneho icyaha cyumusaraba cyahagaritswe. 12 Ndashaka ko bagabanywa bikakubabaza. 13 Kuberako bavandimwe, mwahamagariwe umudendezo; gusa ntukoreshe umudendezo mugihe runaka, ariko kubwurukundo ukorere mugenzi wawe. 14 Kuko amategeko yose asohozwa mu ijambo rimwe, ndetse no muri iri jambo; Uzakunde mugenzi wawe nk'uko wikunda.
127
1 Bavandimwe, niba umuntu arengewe n'amakosa, yemwe ab'umwuka, subiza umuntu nk'uwo mu mwuka wo kwiyoroshya; wibwira ubwawe, kugira ngo nawe utageragezwa. 2 Nimwikoreze imitwaro, bityo musohoze amategeko ya Kristo. 3 Kuberako umuntu yibwira ko ari ikintu, mugihe ntacyo aricyo, aba yibeshya. 4 Ariko umuntu wese yerekane umurimo we, hanyuma azishime wenyine, atari mu bundi. 5 Kuko umuntu wese azikorera umutwaro we. 6 Uwigishijwe mu ijambo avugane n'uwigisha ibintu byiza byose. 7 Ntukishuke; Imana ntisebya, kuko ibyo umuntu abiba byose, azabisarura. 8 Kubiba umubiri we azasarura ruswa; ariko ubiba Umwuka azasarura ubuzima bw'iteka. 9 Ntitukarambirwe no gukora neza, kuko mu gihe gikwiriye tuzasarura, niba tutacogoye. 10 Nkuko rero dufite amahirwe, reka tugirire neza abantu bose, cyane cyane abo mu rugo rwo kwizera. 11 Urabona ukuntu ibaruwa nini nakwandikiye n'amaboko yanjye bwite. 12 Abantu bose bifuza kwerekana neza mu mubiri, bakubuza gukebwa; gusa kugira ngo batazatotezwa ku musaraba wa Kristo. 13 Erega na bo ubwabo bakebwa ntibubahiriza amategeko; ariko wifuze gukebwa, kugirango bishimire umubiri wawe. 14 Ariko Imana ikinga ukuboko ngo mpimbaze, keretse ku musaraba w'Umwami wacu Yesu Kristo, uwo isi yabambwe kuri njye, nanjye nkaba ku isi. 15 Kuko muri Kristo Yesu, gukebwa ntacyo bigezaho, cyangwa gukebwa, ahubwo ni ikiremwa gishya.
Abagalatiya
16 Kandi abagenda bose bakurikiza iri tegeko, amahoro n'imigisha, n'Abisiraheli b'Imana. 17 Kuva ubu, ntihakagire umuntu umbuza amahwemo, kuko nambaye umubiri wanjye ibimenyetso by'Umwami Yesu. 18 Bavandimwe, ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo mubane n'umwuka wawe. Amen. (Ku Bagalatiya banditse kuva i Roma.)
128
Abefeso
2 Aho mu bihe byashize, wagendeye ukurikije inzira y'isi, ukurikije umutware w'imbaraga zo mu kirere, umwuka ukorera mu bana batumvira: 3 Muri bo kandi twese twaganiriye mu bihe byashize mu irari ry'umubiri, dusohoza ibyifuzo by'umubiri n'ubwenge; kandi muri kamere abana b'uburakari, kimwe nabandi. 4 Ariko Imana ikungahaye ku mbabazi, ku bw'urukundo rwayo rwinshi yadukunze, 5 Nubwo twapfiriye mu byaha, yatwihutishije hamwe na Kristo, (ku bw'ubuntu urakizwa;) 6 Yaduhagurukiye hamwe, idutera kwicara hamwe mu ijuru muri Kristo Yesu: 7 Kugira ngo mu bihe biri imbere azerekane ubutunzi buhebuje bw'ubuntu bwe mu buntu yatugiriye kuri Kristo Yesu. 8 Kuko ku bw'ubuntu wakijijwe kubwo kwizera; kandi ibyo si ibyawe: ni impano y'Imana: 9 Ntabwo ari imirimo, kugira ngo hatagira umuntu wirata. 10 Kuberako turi ibikorwa bye, byaremwe muri Kristo Yesu kubikorwa byiza, Imana yategetse mbere yuko tuyigenderamo. 11 Noneho rero, wibuke ko mu gihe cyashize abanyamahanga mu mubiri, bitwa Gukebwa n'icyo bita Gukebwa mu mubiri wakozwe n'intoki; 12 Ko muri kiriya gihe utari kumwe na Kristo, ukaba abanyamahanga bo mu muryango rusange wa Isiraheli, kandi ukaba abanyamahanga mu masezerano y'isezerano, udafite ibyiringiro, kandi udafite Imana ku isi: 13 Ariko ubu muri Kristo Yesu mwebwe rimwe na rimwe mwari kure cyane mwegerejwe n'amaraso ya Kristo. 14 Kuko ari we mahoro yacu, yaremye umwe, kandi asenya urukuta rwo hagati rwo gutandukana hagati yacu; 15 Amaze gukuraho umubiri we urwango, ndetse n'amategeko y'amategeko akubiye mu mategeko; kuko yishakiye muri twe umuntu umwe mushya, bityo akagira amahoro; 16 Kugira ngo yiyunge n'Imana mu mubiri umwe n'umusaraba, yishe urwango bityo: 17 Araza, ababwira amahoro kuri kure, no ku bari hafi. 18 Kuberako binyuze muri We twembi dushobora kubona Data kubwumwuka umwe. 19 Noneho rero ntimukiri abanyamahanga n'abanyamahanga, ahubwo mubana n'abera, n'umuryango w'Imana; 20 Kandi yubatswe ku rufatiro rw'intumwa n'abahanuzi, Yesu Kristo ubwe ni ibuye rikuru; 21 Muri bo inyubako zose zubatswe neza zikurira mu rusengero rwera muri Nyagasani: 22 Muri bo kandi mwubakiye hamwe kugira ngo Imana ibeho binyuze mu Mwuka.
UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa ya Yesu Kristo kubushake bw'Imana, kubatagatifu bari muri Efeso, no ku bizerwa muri Kristo Yesu: 2 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese, no ku Mwami Yesu Kristo. 3 Hahirwa Imana na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, waduhaye imigisha yose yo mu mwuka ahantu h'ijuru muri Kristo: 4 Nkuko yadutoranije muri we mbere yuko isi iremwa, kugira ngo tube abera kandi nta makosa imbere ye mu rukundo: 5 Tumaze kuduhanura mbere yo kurera abana na Yesu Kristo kuri we, akurikije ubushake bwe, 6 Kugira ngo duhimbaze icyubahiro cy'ubuntu bwe, aho yatwemereye mu bakundwa. 7 Muri twe twacunguwe n'amaraso ye, kubabarirwa ibyaha, dukurikije ubutunzi bw'ubuntu bwe; 8 Aho yatugwiriye mu bwenge no mu bushishozi bwose; 9 Amaze kutumenyesha ibanga ry'ubushake bwe, nk'uko yishakiye muri we: 10 Kugira ngo akwirakwize ibihe byuzuye, ashobora guteranira hamwe muri byose muri Kristo, haba mu ijuru, ndetse no ku isi; ndetse no muri we: 11 Muri bo kandi twabonye uwo murage, twarateganijwe mbere y'intego y'umuntu ukora byose nyuma y'inama ku bushake bwe: 12 Ko dukwiye guhimbaza icyubahiro cye, wizeye bwa mbere Kristo. 13 Uwo wiringiye, nyuma y'ibyo wumvise ijambo ry'ukuri, ubutumwa bwiza bw'agakiza kawe: uwo wizeraga nyuma, washyizweho ikimenyetso na Mwuka wera w'isezerano, 14 Nibihe byiza cyane umurage wacu kugeza gucungurwa kubintu byaguzwe, kugirango ishimwe rye rihimbazwe. 15 Ni cyo cyatumye nanjye, nyuma yo kumva kwizera kwawe Umwami Yesu, kandi nkunda abera bose, 16 Ntureke kubashimira, nkuvugaho mu masengesho yanjye; 17 Kugira ngo Imana y'Umwami wacu Yesu Kristo, Se w'icyubahiro, iguhe umwuka w'ubwenge no guhishurirwa mu bumenyi bwe: 18 Amaso yo gusobanukirwa kwawe aramurikirwa; kugira ngo mumenye ibyiringiro byo guhamagarwa kwe, n'ubutunzi bw'icyubahiro cy'umurage we mu bera, 19 Kandi ni ubuhe bubasha buhebuje bw'imbaraga ze kuri twe-abizera, bakurikije imirimo y'imbaraga ze zikomeye, 20 Ibyo yabikoreye muri Kristo, igihe yazura mu bapfuye, akamushyira iburyo bwe mu ijuru, 21 Kurenza ubutware bwose, n'imbaraga, n'imbaraga, n'ubutware, n'izina ryose ryitirirwa izina, atari kuri iyi si gusa, ahubwo no mu bizaza: 22 Kandi ashyira ibintu byose munsi y'ibirenge bye, amuha kuba umutware wa byose mu itorero, 23 Ninde mubiri we, wuzuye wuzuza byose muri byose.
UMUTWE WA 3 1 Kubera iyo mpamvu, I Pawulo, imfungwa ya Yesu Kristo kubanyamahanga, 2 Niba warumvise itangwa ry'ubuntu bw'Imana nahawe kuri wewe: 3 Ukuntu ibyo yabihishuye yamenyesheje ibanga; (nkuko nabyanditse haruguru mumagambo make, 4 Niyo mpamvu, iyo usomye, ushobora gusobanukirwa ubumenyi bwanjye mu ibanga rya Kristo)
UMUTWE WA 2 1 Kandi wazuye, abapfuye bazira ibicumuro n'ibyaha;
129
Abefeso
5 Ibyo mu bindi bihe bitamenyeshejwe abana b'abantu, nk'uko ubu byahishuriwe intumwa ze n'abahanuzi bera n'Umwuka; 6 Ko abanyamahanga bagomba kuba bagenzi babo, kandi bakagira umubiri umwe, kandi bagasangira amasezerano ye muri Kristo n'ubutumwa bwiza: 7 Aho nagizwe umukozi, nkurikije impano y'ubuntu bw'Imana nahawe no gukora neza imbaraga zayo. 8 Kuri njye, utari muto mu batagatifu bose, ubu ni ubuntu bwatanzwe, kugira ngo mbwire mu banyamahanga ubutunzi butagereranywa bwa Kristo; 9 Kandi kugira ngo abantu bose babone ubusabane bw'amayobera, kuva isi yatangira guhishwa mu Mana, yaremye byose na Yesu Kristo: 10 Ku ntego yuko ubu kubutware n'imbaraga biri mwijuru bishobora kumenyekana nitorero ubwenge butandukanye bwImana, 11 Dukurikije umugambi w'iteka yateguye muri Kristo Yesu Umwami wacu: 12 Muri twe dufite ubutwari no kugera ku cyizere kubwo kwizera kwe. 13 Ni cyo gitumye nifuza ko mutazacika intege mu mibabaro yanjye kuri wewe, ari cyo cyubahiro cyanyu. 14 Ni yo mpamvu napfukamye Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, 15 Muri bo umuryango wose wo mu ijuru no ku isi witwa, 16 Ko azaguha, ukurikije ubutunzi bw'icyubahiro cye, kugira ngo ukomezwe n'imbaraga n'Umwuka we mu muntu w'imbere; 17 Kugira ngo Kristo ature mu mitima yawe kubwo kwizera; ko mwebwe bashinze imizi kandi mugashingira ku rukundo, 18 Turashobora gusobanukirwa nabera bose ubugari, uburebure, uburebure, n'uburebure; 19 Kandi kumenya urukundo rwa Kristo, rutanga ubumenyi, kugirango mwuzure byuzuye Imana. 20 Noneho kuri we ushoboye gukora ibirenze ibyo dusaba cyangwa dutekereza, dukurikije imbaraga zidukorera, 21 Nahabwe icyubahiro mu itorero na Kristo Yesu mu bihe byose, isi itagira iherezo. Amen.
10 Uwamanutse ni umwe kandi wazamutse hejuru y'ijuru ryose, kugira ngo yuzuze byose.) 11 Aha intumwa. na bamwe, abahanuzi; na bamwe, abavugabutumwa; na bamwe, abashumba n'abarimu; 12 Kubwo gutunganya abera, kumurimo wumurimo, no kubaka umubiri wa Kristo: 13 Kugeza igihe twese tuzazira ubumwe bw'ukwizera, n'ubumenyi bw'Umwana w'Imana, ku muntu utunganye, kugeza ku gihagararo cyuzuye cya Kristo: 14 Ko tutakiri abana, tukajugunywa hirya no hino, kandi tugatwarwa n'umuyaga wose w'inyigisho, bitewe n'ubugizi bwa nabi bw'abantu, n'uburiganya bw'amayeri, aho baryamye bategereje kubeshya; 15 Ariko kuvugisha ukuri mu rukundo, birashobora kumukurira muri byose, ari byo mutwe, ndetse na Kristo: 16 Kuva uwo umubiri wose wafatanyijemo neza kandi ugahuzwa nicyo buri rugingo rutanga, ukurikije ibikorwa bifatika mugipimo cya buri gice, bituma umubiri wiyongera kugeza kwiyubaka mu rukundo. 17 Ibi ndabivuze rero, kandi mpamya muri Nyagasani, ko kuva aho mutagenda nk'uko abandi banyamahanga bagenda, mu bwenge bwabo, 18 Kugira imyumvire yijimye, kwitandukanya n'ubuzima bw'Imana kubwo ubujiji bubarimo, kubera ubuhumyi bwimitima yabo: 19 Abashize bakumva bitanze ku busambanyi, kugira ngo bakore umwanda wose n'umururumba. 20 Ariko ntimwize Kristo cyane; 21 Niba ari ko mumwumva, kandi mwigishijwe na we, nk'uko ukuri kuri Yesu: 22 Ko mwirengagije ikiganiro cyabanjirije umusaza, wangiritse ukurikije irari ry'uburiganya; 23 Kandi uhindurwe mu mwuka w'ubwenge bwawe; 24 Kandi ko wambara umuntu mushya, nyuma yuko Imana yaremewe gukiranuka no kwera kwukuri. 25 Ni cyo gitumye ureka kubeshya, vugana buri wese ukuri na mugenzi we, kuko turi umwe umwe. 26 Ntukarakare, ntukore icyaha: ntukareke izuba rirenga uburakari bwawe: 27 Kandi ntiha umwanya satani. 28 Uwibye ntakongere kwiba, ahubwo akore, akore n'amaboko ye ikintu cyiza, kugira ngo amuhe umukeneye. 29 Ntihakagire itumanaho ryangirika riva mu kanwa kawe, ahubwo ni byiza gukoresha inyubako, kugira ngo rihe ubuntu abumva. 30 Ntukababaze Umwuka wera w'Imana, aho uzashyirwaho ikimenyetso kugeza ku munsi w'incungu. 31 Uburakari, umujinya, umujinya, gutaka, no kuvuga nabi, bikureho, hamwe n'ubugome bwose: 32 Kandi mubagirire neza, mutuje, mubabarire, nk'uko Imana yabababariye kubwa Kristo.
UMUTWE WA 4 1 Nanjye rero, imfungwa y'Uwiteka, ndabasaba ko mugenda mukwiriye umuhamagaro mwitwa, 2 Kwiyoroshya no kwiyoroshya byose, hamwe no kwihangana, kwihanganirana mu rukundo; 3 Kwihatira gukomeza ubumwe bwUmwuka mubumwe bwamahoro. 4 Hariho umubiri umwe, n'Umwuka umwe, nk'uko wahamagawe mu byiringiro bimwe byo guhamagarwa kwawe; 5 Umwami umwe, kwizera kumwe, umubatizo umwe, 6 Imana imwe na Data wa bose, usumba byose, kandi muri bose, no muri mwese. 7 Ariko buri wese muri twe yahawe ubuntu akurikije urugero rw'impano ya Kristo. 8 Ni cyo cyatumye avuga ati: "Amaze kuzamuka hejuru, ayobora imbohe, aha abantu impano." 9 (Noneho ko amaze kuzamuka, ni iki ariko ko nawe yamanutse mbere mu bice byo hasi?
UMUTWE WA 5 1 Nimube rero abayoboke b'Imana, nk'abana nkunda; 2 Kandi ugendere mu rukundo, nkuko Kristo natwe yadukunze, kandi yaduhaye igitambo n'igitambo Imana ku mpumuro nziza. 3 Ariko ubusambanyi, n'ubuhumane bwose, cyangwa kurarikira, ntibigire izina rimwe muri mwe, nk'uko abera babaye abera;
130
Abefeso
4 Ntabwo ari umwanda, cyangwa kuvuga ibicucu, cyangwa gusetsa, ntibyoroshye: ahubwo ni ugushimira. 5 Erega ibyo urabizi, ko nta musambanyi, cyangwa umuntu wanduye, cyangwa umuntu wifuza, usenga ibigirwamana, nta murage afite mu bwami bwa Kristo n'ubw'Imana. 6 Ntihakagushuke n'amagambo y'ubusa, kuko kubwibyo byose uburakari bw'Imana ku bana batumvira. 7 Ntimukabe abasangira nabo. 8 Kuko rimwe na rimwe mwabaye umwijima, ariko ubu muri umucyo muri Nyagasani: mugendere nk'abana b'umucyo: 9 (Kuko imbuto z'Umwuka ziri mu byiza byose no gukiranuka n'ukuri;) 10 Kugaragaza ibyemewe na Nyagasani. 11 Kandi ntimusabane n'imirimo itera imbuto y'umwijima, ahubwo mubamagane. 12 Kuberako biteye isoni no kuvuga ibyo bikorwa mu ibanga. 13 Ariko ibintu byose byamaganwe bigaragazwa n'umucyo, kuko ikintu cyose kigaragaza ni umucyo. 14 Ni cyo cyatumye avuga ati: “Kanguka usinziriye, uzuke mu bapfuye, Kristo azaguha umucyo. 15 Reba rero ko ugenda witonze, utameze nk'abapfu, ahubwo ufite ubwenge, 16 Gucungura igihe, kuko iminsi ari mibi. 17 Ntimukabe abanyabwenge, ahubwo mwumve icyo Uwiteka ashaka. 18 Ntukanywe na divayi irenze urugero; ariko mwuzure Umwuka; 19 Mubwire muri zaburi, indirimbo n'indirimbo zo mu mwuka, kuririmba no gucuranga injyana yawe mu mutima wawe; 20 Gushimira buri gihe kubintu byose Imana na Data mwizina ryUmwami wacu Yesu Kristo; 21 Mwiyegurire mugenzi wawe mu gutinya Imana. 22 Bagore, mugandukire abagabo banyu, nk'uko mugandukira Uwiteka. 23 Kuko umugabo ari umutwe w'umugore, nk'uko Kristo ari we mutware w'itorero, kandi ni we mukiza w'umubiri. 24 Nkuko rero itorero rigandukira Kristo, niko abagore babe abagabo babo muri byose. 25 Bagabo, kunda abagore banyu, nk'uko Kristo na we yakundaga itorero, akaryitangira; 26 Kugira ngo yiyeze kandi ayisukure akaraba amazi akoresheje ijambo, 27 Kugira ngo ayiyereke itorero ryiza, ridafite ikibanza, cyangwa inkeke, cyangwa ikindi kintu icyo ari cyo cyose; ariko ko bigomba kuba byera kandi bitagira inenge. 28 Abagabo rero bakwiriye gukunda abagore babo nkumubiri wabo. Ukunda umugore we aba yikunda. 29 Kuko nta muntu n'umwe wigeze yanga umubiri we; ariko iragaburira kandi irayikunda, kimwe na Nyagasani itorero: 30 Kuko turi ingingo z'umubiri we, umubiri we, n'amagufwa ye. 31 Kubera iyo mpamvu, umugabo azasiga se na nyina, akazabana n'umugore we, bombi bakaba umubiri umwe. 32 Iri ni amayobera akomeye, ariko ndavuga kuri Kristo n'itorero. 33 Nyamara buri wese muri mwe akundane cyane umugore we nk'uko yikunda; n'umugore abona ko yubaha umugabo we.
131
UMUTWE WA 6 1 Bana, mwumvire ababyeyi banyu muri Nyagasani, kuko aribyo. 2 Wubahe so na nyoko; (iryo ni ryo tegeko rya mbere rifite amasezerano;) 3 Kugira ngo bibe byiza, kandi ubeho igihe kirekire ku isi. 4 Kandi, yemwe ba so, ntimukarakaze abana banyu, ahubwo mubareze mu kurera no gukangurira Uwiteka. 5 Bagaragu, nimwumvire abategarugori banyu bakurikije umubiri, bafite ubwoba no guhinda umushyitsi, mu mutima wawe, nka Kristo; 6 Ntabwo ari amaso, nka menpleasers; ariko nk'abakozi ba Kristo, bakora ibyo Imana ishaka bivuye ku mutima; 7 Gukora umurimo mwiza, ni ugukorera Uwiteka, aho gukorera abantu: 8 Kumenya ko ikintu cyiza umuntu wese akora, azahabwa Umwami, yaba imbata cyangwa umudendezo. 9 Ba shobuja, mubakorere nk'ibyo, mwirinde gutera ubwoba: muzi ko Databuja nawe ari mu ijuru; eka mbere nta n'icubahiro c'abantu bari kumwe na we. 10 Hanyuma, bavandimwe, mukomere muri Nyagasani, n'imbaraga z'imbaraga zayo. 11 Wambare intwaro zose z'Imana, kugira ngo ubashe guhangana n'amayeri ya satani. 12 Kuberako tutarwanya inyama n'amaraso, ahubwo turwanya ibikomangoma, imbaraga, kurwanya abategetsi b'umwijima w'iyi si, kurwanya ububi bwo mu mwuka ahantu hirengeye. 13 Noneho rero, fata intwaro zose z'Imana, kugirango ubashe kwihanganira umunsi mubi, kandi umaze gukora byose, uhagarare. 14 Hagarara rero, ukenyeye ukuri, kandi wambaye igituza cyo gukiranuka; 15 Kandi ibirenge byawe byambaye imyenda yo gutegura ubutumwa bwiza bw'amahoro; Ikirenze byose, fata ingabo yo kwizera, aho uzashobora kuzimya imyambi yaka umuriro y'ababi. 17 Fata ingofero y'agakiza, n'inkota ya Mwuka, ariryo jambo ry'Imana: 18 Gusenga buri gihe hamwe n'amasengesho yose no kwinginga mu Mwuka, no kubireba wihanganye kandi utakambira abera bose; 19 Kandi kuri njye, kugira ngo mbabwire, kugira ngo mfungure umunwa ushize amanga, kugira ngo menye ibanga ry'ubutumwa bwiza, 20 Kubera iyo mpamvu ndi ambasaderi mu ngoyi, kugira ngo mvuge nshize amanga, nk'uko ngomba kuvuga. 21 Ariko kugira ngo mumenye ibyanjye, n'uko mbikora, Tikiko, umuvandimwe ukundwa kandi ukaba umukozi wizerwa muri Nyagasani, azabamenyesha byose: 22 Uwo nagutumyeho kubwintego imwe, kugirango umenye ibyacu, kandi ahumurize imitima yawe. 23 Abavandimwe amahoro, kandi ukunde ufite kwizera, biva ku Mana Data na Nyagasani Yesu Kristo. 24 Ubuntu bubane nabakunda Umwami wacu Yesu Kristo babikuye ku mutima. Amen. (Ku Befeso banditse i Roma, na Tikiko.)
Abafilipi UMUTWE WA 1 1 Pawulo na Timoteyo, abagaragu ba Yesu Kristo, ku bera bose muri Kristo Yesu bari i Filipi, hamwe n'abepiskopi n'abadiyakoni: 2 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese, no ku Mwami Yesu Kristo. 3 Ndashimira Imana yanjye kubibuka byose, 4 Buri gihe mu masengesho yanjye yose kugirango musabe mwishimye, 5 Kubusabane bwawe mubutumwa bwiza kuva kumunsi wambere kugeza ubu; 6 Kuba wizeye iki kintu, ko uwatangiye umurimo mwiza muri wowe azagikora kugeza ku munsi wa Yesu Kristo: 7 Nubwo bihuye ko ntekereza kuri mwese, kuko ngufite mu mutima wanjye; kubera ko haba mu ngoyi zanjye, no mu kurinda no kwemeza ubutumwa bwiza, mwese musangiye ubuntu bwanjye. 8 Kuberako Imana ari inyandiko zanjye, mbega ukuntu nkumbuye cyane mwese mu nda ya Yesu Kristo. 9 Kandi ibi ndabinginga, kugira ngo urukundo rwawe rwiyongere mu bumenyi no mu rubanza rwose; 10 Kugira ngo wemere ibintu byiza cyane; kugira ngo mube inyangamugayo kandi nta cyaha kugeza ku munsi wa Kristo; 11 Kwuzura imbuto zo gukiranuka, zanditswe na Yesu Kristo, kugira ngo Imana ihabwe icyubahiro kandi ishimwe. 12 Ariko ndashaka ko mwa bavandimwe, ko ibyambayeho byaguye aho gukomeza ubutumwa bwiza; 13 Kugira ngo iminyururu yanjye muri Kristo igaragare mu ngoro zose, n'ahandi hose; 14 Kandi benshi mu bavandimwe bo muri Nyagasani, bizeye iminyururu yanjye, bashira amanga bavuga ijambo nta bwoba. 15 Bamwe rwose babwiriza Kristo ndetse n'ishyari n'amakimbirane; ndetse na bamwe bafite ubushake bwiza: 16 Umwe abwiriza Kristo impaka, atari abikuye ku mutima, yibwira ko yongeraho imibabaro ku ngoyi zanjye: 17 Ariko undi w'urukundo, azi ko niteguye kurengera ubutumwa bwiza. Noneho tuvuge iki? nubwo, inzira zose, haba mubigaragaza, cyangwa mubyukuri, Kristo arabwirwa; nanjye ndishima, yego, kandi nzishima. 19 Kuko nzi ko ibyo bizahindukira ku gakiza kanjye binyuze mu masengesho yawe, no gutanga Umwuka wa Yesu Kristo, 20 Nkurikije ibyo ntegereje cyane n'ibyiringiro byanjye, ko nta kintu na kimwe nzaterwa isoni, ariko ko nshize amanga, nk'uko bisanzwe, ubu na none Kristo azakuzwa mu mubiri wanjye, haba mu buzima, cyangwa ku rupfu. 21 Kuri njye kubaho ni Kristo, kandi gupfa ni inyungu. 22 Ariko niba ntuye mu mubiri, iyi ni imbuto z'umurimo wanjye, ariko icyo nzahitamo sinzi. 23 Kuko ndi mu bihe bibiri, mfite icyifuzo cyo kugenda, no kubana na Kristo; bikaba byiza cyane: 24 Nyamara, kuguma mu mubiri birakenewe kuri wewe. 25 Kandi mfite iki cyizere, nzi ko nzagumaho kandi nkomeza kubana namwe mwese kugirango mutere imbere kandi tunezererwe kwizera;
132
26 Kugira ngo umunezero wawe urusheho kuba mwinshi muri Yesu Kristo kubwanjye nongeye kuza iwanyu. 27 Reka gusa ibiganiro byanyu bibe nk'ubutumwa bwiza bwa Kristo: kugira ngo nje kukureba, cyangwa se niba ntahari, kugira ngo numve ibyanyu, kugira ngo muhagarare mu mwuka umwe, hamwe n'umutima umwe uharanira hamwe kwizera. y'ubutumwa bwiza; 28 Kandi nta kintu na kimwe giteye ubwoba abanzi bawe: kuri bo ni ikimenyetso kigaragara cyo kurimbuka, ariko kuri wewe agakiza, n'ak'Imana. 29 Erega kuri mwebwe mwatanzwe mu izina rya Kristo, atari ukumwizera gusa, ahubwo no kubabazwa ku bwe; 30 Kugira amakimbirane amwe mwabonye muri njye, none mwumve ko muri njye. UMUTWE WA 2 1 Niba rero hariho ihumure muri Kristo, niba ihumure ryurukundo, niba hari ubusabane bwUmwuka, niba amara n'imbabazi, 2 Uzuzuze umunezero wanjye, kugira ngo ugereranye, ufite urukundo rumwe, muhuje, mu bwenge bumwe. 3 Ntihakagire ikintu na kimwe gikorwa binyuze mu makimbirane cyangwa guterana amagambo; ariko mukwiyoroshya mumitekerereze reka buriwese yubahe abandi kuruta bo ubwabo. 4 Ntukarebe umuntu wese ku bintu bye, ahubwo urebe buri muntu ku bintu by'abandi. 5 Reka ibyo bitekerezo bibe muri wowe, no muri Kristo Yesu: 6 Ninde, mu buryo bw'Imana, yatekereje ko atari ubujura kunganya n'Imana: 7 Ariko ntiyiyita izina, amwambika umugaragu, ahinduka nk'abantu: 8 Amaze kugaragara nk'umuntu, yicisha bugufi, yumvira urupfu, ndetse n'urupfu rw'umusaraba. 9 Ni yo mpamvu Imana yamushyize hejuru cyane, ikamuha izina risumba ayandi mazina yose: 10 Kugira ngo izina rya Yesu amavi yose yuname, ibintu byo mu ijuru, n'ibiri mu isi, n'ibiri munsi y'isi; 11 Kandi ko indimi zose zigomba kwatura ko Yesu Kristo ari Umwami, kugira ngo Imana Data ihabwe icyubahiro. 12 Noneho rero, mukundwa, nkuko wahoraga wumvira, atari nko imbere yanjye gusa, ariko noneho cyane cyane iyo ntahari, kora agakiza kawe ufite ubwoba no guhinda umushyitsi. 13 Kuberako Imana ari yo igukorera muri wowe kubushake no gukora ibinezeza. 14 Kora byose nta kwitotomba no gutongana: 15 Kugira ngo mwebwe abana b'Imana mutagira amakemwa kandi mutagira icyo mutwara, mutabacyaha, hagati y'igihugu kigoramye kandi kigoramye, muri mwe mubamurikira nk'umucyo ku isi; 16 Komeza ijambo ry'ubuzima; kugira ngo nishimire ku munsi wa Kristo, ko ntirutse ubusa, cyangwa ngo nkore ubusa. 17 Yego, kandi niba ntambwe ku gitambo n'umurimo wo kwizera kwawe, ndishimye kandi ndanezerewe mwese. 18 Kubera iyo mpamvu kandi, muranezerwa, kandi mwishimane nanjye. 19 Ariko nizeye Umwami Yesu koherereza Timoteyo bidatinze, kugira ngo nanjye mpumurizwe, igihe nzaba menye igihugu cyawe.
Abafilipi
20 Kuberako ntamuntu numwe usa, uzita kubuzima bwawe. 21 Kuberako bose bashaka ibyabo, ntibashaka ibintu bya Yesu Kristo. 22 Ariko muzi gihamya ye, ko, nk'umuhungu hamwe na se, yakoranye nanjye mu butumwa bwiza. 23 Ni yo mpamvu nizeye kohereza muri iki gihe, nkimara kubona uko bizagenda. 24 Ariko nizeye Uwiteka ko nanjye ubwanjye nzaza vuba. 25 Nyamara natekereje ko ari ngombwa kuboherereza Epaprodito, murumuna wanjye, na mugenzi wanjye mu mirimo, hamwe na mugenzi wanjye, ariko intumwa yawe, kandi wangiriye ibyo nshaka. 26 Kuko yifuzaga cyane mwese, kandi yuzuye umubabaro, kuko mwari mwumvise ko arwaye. 27 Kuko yari arwaye hafi y'urupfu, ariko Imana yamugiriye impuhwe; kandi si kuri we gusa, ahubwo no kuri njye, kugira ngo ntagira agahinda ku gahinda. 28 Namutumye rero nitonze, kugira ngo nimwongera kumubona, mwishime, kandi kugira ngo ntababara. 29 Mumwakire rero muri Nyagasani n'ibyishimo byose; kandi ubifate nk'icyubahiro: 30 Kuberako umurimo wa Kristo yari hafi y'urupfu, ntabwo yerekeranye n'ubuzima bwe, kugira ngo ampe umurimo mukorera. UMUTWE WA 3 1 Hanyuma, bavandimwe, nimwishimire Uwiteka. Kubandikira ibintu bimwe kuri njye, kuri njye rwose ntabwo biteye agahinda, ariko kuri wewe ni umutekano. 2 Witondere imbwa, wirinde abakozi babi, witondere umwanzuro. 3 Kuko turi gukebwa, dusenga Imana mu mwuka, kandi twishimira Kristo Yesu, kandi tutizera umubiri. 4 Nubwo nshobora no kwiringira umubiri. Niba hari undi muntu utekereza ko afite ibyo yiringira umubiri, ndarushijeho: 5 Bakebwa ku munsi wa munani, mu bubiko bwa Isiraheli, mu muryango wa Benyamini, Umuheburayo w'Abaheburayo; nko gukora ku mategeko, Umufarisayo; 6 Kubijyanye n'umwete, gutoteza itorero; gukora ku butungane buri mu mategeko, nta makemwa. 7 Ariko ibintu byangiriye akamaro, abo nabonaga ko ari igihombo kuri Kristo. 8 Yego ntagushidikanya, kandi ndabara byose ariko gutakaza kubwo kuba indashyikirwa mu bumenyi bwa Kristo Yesu Umwami wanjye: uwo nababajwe byose, nkabibara ariko nkamase, kugira ngo nshobore gutsinda Kristo, 9 Kandi mubonere muri we, udafite gukiranuka kwanjye, gukurikiza amategeko, ahubwo ni ukunyura mu kwizera kwa Kristo, gukiranuka guturuka ku Mana kubwo kwizera: 10 Kugira ngo mumumenye, n'imbaraga z'izuka rye, n'ubusabane bw'imibabaro ye, bihindurwe n'urupfu rwe; 11 Niba bishoboka, nshobora kugera ku izuka ry'abapfuye. 12 Ntabwo ari nkaho nari maze kubigeraho, byombi byari bimaze gutungana: ariko ndabikurikira, niba kugira ngo nshobore gusobanukirwa n'icyo nafashwe na Kristo Yesu. 13 Bavandimwe, sinzi ko ari njye nafashe: ariko iki kintu kimwe nkora, nkibagirwa ibiri inyuma, kandi nkagera ku byahoze mbere,
133
14 Ndakanda ku kimenyetso kugirango mpabwe igihembo cyo guhamagarwa kw'Imana muri Kristo Yesu. 15 Nimucyo rero, abantu bose batunganye, tuzirikane gutya: kandi niba mu kintu icyo ari cyo cyose mutekereza ukundi, Imana izabiguhishurira. 16 Nubwo bimeze bityo ariko, aho tumaze kugeraho, reka tugendere ku itegeko rimwe, twibuke ikintu kimwe. 17 Bavandimwe, mube abayoboke hamwe nanjye, kandi mubashyireho akamenyetso ku bagenda kugira ngo mutugire urugero. 18 (Kubantu benshi bagenda, abo nababwiye kenshi, none ndakubwira no kurira, ko ari abanzi b'umusaraba wa Kristo: 19 Iherezo ryabo ni irimbuka, Imana yabo ni inda yabo, kandi ikuzo ryayo riteye isoni, batekereza ku isi.) 20 Kuberako ibiganiro byacu biri mwijuru; aho natwe dushakisha Umukiza, Umwami Yesu Kristo: 21 Ni nde uzahindura umubiri wacu mubi, kugira ngo ahindurwe nk'umubiri we w'icyubahiro, ukurikije umurimo ashoboye ndetse no kugandukira byose. UMUTWE WA 4 1 None rero, bavandimwe nkunda cyane kandi bifuza cyane, umunezero wanjye n'ikamba ryanjye, ihagarare rero muri Nyagasani, nkunda cyane. 2 Ndasaba Ewodiya, kandi ndasaba Syntyche, ko bahuje ibitekerezo muri Nyagasani. 3 Ndakwinginze kandi, mugenzi wanjye w'ukuri, fasha abo bagore bakoranye nanjye mu butumwa bwiza, hamwe na Clement, hamwe n'abandi dusangiye umurimo, amazina yabo ari mu gitabo cy'ubuzima. 4 Ishimire Uhoraho igihe cyose, nongeye kuvuga nti: Ishimire. 5 Reka abantu bawe bashyira mu gaciro. Uhoraho ari hafi. 6 Witondere ubusa; ariko muri buri kintu cyose mugusenga no kwinginga hamwe no gushimira reka ibyifuzo byawe bimenyeshe Imana. 7 Kandi amahoro y'Imana arenze imyumvire yose, azakomeza imitima yawe n'ubwenge bwawe binyuze muri Kristo Yesu. 8 Hanyuma, bavandimwe, ibintu byose ari ukuri, ibyo ari byo byose ni inyangamugayo, ikintu cyose kiboneye, icyaricyo cyose cyera, ikintu cyose cyiza, icyaricyo cyose ni inkuru nziza; niba hari ingeso nziza, kandi niba hari ibisingizo, tekereza kuri ibi bintu. 9 Ibyo wize, ibyo wakiriye, byose, ibyo wumvise, kandi wambonye muri njye, ubikora, kandi Imana y'amahoro izabana nawe. 10 Ariko nishimiye Uwiteka cyane, ko amaherezo wanyitayeho wongeye gutera imbere; aho nawe mwitonze, ariko mukabura amahirwe. 11 Ntabwo ari uko mvuga ku byerekeye ubukene, kuko nize, uko meze kose, kugira ngo nyuzwe. 12 Nzi uburyo bwo gutukwa, kandi nzi kugwira: ahantu hose no muri byose nsabwa guhaga no gusonza, haba kugwira no gukenera. 13 Nshobora gukora byose binyuze muri Kristo unkomeza. 14 Nubwo wakoze neza, ko wavuganye n'imibabaro yanjye. 15 Noneho mwebwe Abafilipi muzi kandi ko mu ntangiriro yubutumwa bwiza, igihe navaga muri Makedoniya, nta torero ryigeze rivugana nanjye kubyerekeye gutanga no kwakira, ariko mwebwe gusa.
Abafilipi
16 Kuko no muri Tesalonike mwohereje inshuro nyinshi ibyo nkeneye. 17 Ntabwo ari ukubera ko nifuza impano, ahubwo nifuza imbuto zishobora kuba nyinshi kuri konti yawe. 18 Ariko mfite byose, kandi ni byinshi: Nuzuye, maze kwakira Epafurodito ibintu byoherejwe nawe, impumuro y'impumuro nziza, igitambo cyemewe, gishimisha Imana. 19 Ariko Imana yanjye izaguha ibyo ukeneye byose ukurikije ubutunzi bwayo buhebuje na Kristo Yesu. 20 Noneho Imana na Data duhabwe icyubahiro iteka ryose. Amen. 21 Ndasuhuza umutagatifu wese muri Kristo Yesu. Bavandimwe turi kumwe ndabasuhuje. 22 Abera bose barabasuhuza, cyane cyane abo mu rugo rwa Sezari. 23 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane namwe mwese. Amen. (Ku Bafilipi banditse i Roma, na Epaphrodito.)
134
Abakolosayi UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa ya Yesu Kristo kubushake bw'Imana, na murumuna wa Timoteyo, 2 Abera n'abavandimwe bizerwa muri Kristo bari i Colosse: Mugire ubuntu, amahoro, biva ku Mana Data wa twese n'Umwami Yesu Kristo. 3 Turashimira Imana na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, tubasengera buri gihe, 4 Kubera ko twumvise kwizera kwawe muri Kristo Yesu, n'urukundo ukunda abera bose, 5 Erega ibyiringiro byashyizwe mu ijuru, ibyo mwigeze mwumva mbere mu ijambo ry'ukuri k'ubutumwa bwiza; 6 Ninde waje kuri wewe, nk'uko biri mw'isi yose; kandi cyera imbuto nk'uko ikubereye muri wowe, kuva umunsi wabyumvise, ukamenya ubuntu bw'Imana mu kuri: 7 Nkuko mwabimenye kuri Epafura umugaragu dukundwa, uri kubwawe umukozi wizerwa wa Kristo; 8 Ni nde watumenyesheje urukundo rwawe muri Mwuka. 9 Kubera iyo mpamvu natwe, kuva umunsi twabyumvise, ntituzahwema kugusengera, no kwifuza ko wuzura ubumenyi bwubushake bwe mubwenge bwose no gusobanukirwa kwumwuka; 10 Kugira ngo ugende ukwiye Uwiteka ku bishimisha byose, ukera imbuto mu mirimo yose myiza, kandi ukiyongera mu bumenyi bw'Imana; 11 Yakomejwe n'imbaraga zose, akurikije imbaraga ze zihebuje, kwihangana no kwihangana kwishima; 12 Gushimira Data, watumye duhura kugira ngo dusangire umurage wera mu mucyo: 13 Ni nde wadukijije imbaraga z'umwijima, akaduhindura mu bwami bw'Umwana we ukunda: 14 Muri twe twacunguwe binyuze mu maraso ye, ndetse no kubabarirwa ibyaha: 15 Ni nde shusho y'Imana itagaragara, imfura y'ibiremwa byose: 16 Kuko ari we yaremye ibintu byose, biri mu ijuru, n'ibiri ku isi, bigaragara kandi bitagaragara, byaba intebe, cyangwa ubutware, cyangwa ibikomangoma, cyangwa imbaraga: ibintu byose yaremewe na we, kandi kuri we: 17 Kandi ari imbere y'ibintu byose, kandi byose ni byo kuri we. 18 Kandi ni we mutwe w'umubiri, itorero: ni nde ntangiriro, imfura mu bapfuye; kugirango mubintu byose ashobora kugira umwanya wambere. 19 Kuko Data yashimishije ko muri we hagomba kubaho ibyuzuye. 20 Amaze kugira amahoro binyuze mu maraso y'umusaraba we, kugira ngo yiyunge na we byose; na we, ndavuga, niba ari ibintu byo ku isi, cyangwa ibintu byo mu ijuru. 21 Namwe, mwari mwarigeze kwitandukanya n'abanzi mu bitekerezo byanyu n'imirimo mibi, ariko ubu yiyunze? 22 Mu mubiri w'umubiri we binyuze mu rupfu, kugira ngo nkwereke ibyera kandi bitagira inenge kandi bidashidikanywaho imbere ye: 23 Nimukomeza kwizera gushingiye no gutuza, kandi ntimutandukane n'ibyiringiro by'ubutumwa bwiza
135
mwumvise, kandi bwabwirijwe ibiremwa byose biri munsi y'ijuru; aho I Pawulo ngirwa umukozi; 24 Ni nde wishimiye imibabaro yanjye kuri wewe, akuzuza ibiri inyuma y'imibabaro ya Kristo mu mubiri wanjye ku bw'umubiri we, ari ryo torero: 25 Aho nahinduwe umukozi, nkurikije uko Imana yahawe, kugira ngo nsohoze ijambo ry'Imana; 26 Ndetse n'amayobera yagiye ahishwa kuva mu bihe byose no mu bisekuruza, ariko ubu agaragarizwa abera be: 27 Ni nde Imana yamenyesha ubutunzi bw'icyubahiro cy'iri banga mu banyamahanga; ari we Kristo muri wowe, ibyiringiro by'icyubahiro: 28 Uwo twamamaza, tuburira abantu bose, kandi twigisha umuntu wese ubwenge bwose; kugirango dushobore kwerekana umuntu wese utunganye muri Kristo Yesu: 29 Aho nanjye nkorera, mparanira nkurikije umurimo we, unkorera cyane. UMUTWE WA 2 1 Kuko nashakaga kumenya amakimbirane akomeye mfitanye nawe, no kuri bo muri Laodikiya, ndetse no kuri benshi batigeze mbona mu maso hanjye mu mubiri; 2 Kugira ngo imitima yabo ihumurizwe, ihurizwe hamwe mu rukundo, no ku butunzi bwose bwizewe bwuzuye bwo gusobanukirwa, kumenya ibanga ry'Imana, na Data, na Kristo; 3 Muri bo hihishe ubutunzi bwose bw'ubwenge n'ubumenyi. 4 Ibi ndabivuze, kugira ngo hatagira umuntu ugushuka n'amagambo akwegera. 5 Kuko nubwo ntaboneka mu mubiri, ariko ndi kumwe nawe mu mwuka, nishimiye kandi ndeba gahunda yawe, no gushikama kwawe kwizera Kristo. 6 Nkuko mwakiriye Kristo Yesu Umwami, nimugende muri we: 7 Imizi kandi yubake muri we, kandi ushikamye mu kwizera, nk'uko mwigishijwe, mugwizaho gushimira. 8 Witondere kugira ngo hatagira umuntu ukwangiza binyuze muri filozofiya n'uburiganya bw'ubusa, ukurikije imigenzo y'abantu, nyuma y'imyitwarire y'isi, atari kuri Kristo. 9 Kuko muri we atuye ibyuzuye mu Mana. 10 Kandi mwuzuye muri we, ari we mutware w'ubutware bwose n'imbaraga zose: 11 Muri bo kandi mwebwe hamwe no gukebwa kwakozwe nta maboko, mu gukuraho umubiri w'ibyaha by'umubiri kubwo gukebwa kwa Kristo: 12 Yashyinguwe hamwe na we mu mubatizo, ari naho mwazukiye hamwe na we kubwo kwizera ibikorwa by'Imana, yamuzuye mu bapfuye. 13 Namwe, kubera ko mwapfiriye mu byaha byanyu no kutakebwa kw'umubiri wawe, yihutishije hamwe na we, ababariye ibicumuro byanyu byose; 14 Kurandura inyandiko zandikishijwe intoki amategeko yaturwanya, yari atandukanye natwe, ayakura mu nzira, ayambika umusaraba ku musaraba; 15 Amaze kwangiza ibikomangoma n'ububasha, yabigaragaje ku mugaragaro, abitsinda muri byo. 16 Ntihakagire umuntu ugucira urubanza mu nyama, cyangwa mu binyobwa, cyangwa ku munsi wera, cyangwa ukwezi gushya, cyangwa iminsi y'isabato: 17 Ni igicucu cyibintu bizaza; ariko umubiri ukomoka kuri Kristo.
Abakolosayi
18 Ntihakagushuke ibihembo byawe wicishije bugufi kandi usenga abamarayika, winjire mubintu atabonye, byatewe n'ubusa n'ubwenge bwe bw'umubiri, 19 Kandi kudafata Umutwe, aho umubiri wose ukoresheje ingingo hamwe nitsinda rifite intungamubiri zikorera, kandi zifatanije hamwe, byiyongera hamwe no kwiyongera kwImana. 20 Kubera iki none, niba mwarapfuye hamwe na Kristo mu mibereho y'isi, ni ukubera iki, nk'aho mutuye mu isi, mugengwa n'amategeko, 21 (Ntukoreho; ntukaryoshye; ntukore; 22 Ni bande bose bagomba kurimbuka bakoresheje;) nyuma y'amategeko n'inyigisho z'abantu? 23 Ni ibihe bintu bifite ubwenge bwinshi mu gusenga, no kwicisha bugufi, no kutita ku mubiri; ntabwo ari icyubahiro na kimwe cyo guhaza umubiri.
19 Bagabo, mukunde abagore banyu, kandi ntimukabarakarire. 20 Bana, mwumvire ababyeyi banyu muri byose, kuko ibyo bishimisha Uhoraho. 21 Ba so, ntimukarakaze abana banyu, kugira ngo badacika intege. 22 Bagaragu, mwumvire muri byose shobuja akurikije umubiri; ntabwo hamwe na eyeervice, nka menpleasers; ariko mubwirebange bwumutima, gutinya Imana: 23 Kandi ibyo ukora byose, ubikore ubikuye ku mutima, nk'uko ukorera Uwiteka, aho kugirira abantu; 24 Mumenye iby'Uwiteka muzabona ibihembo by'umurage, kuko mukorera Umwami Kristo. 25 Ariko ukora ibibi, azahabwa ibibi yakoze, kandi nta cyubahiro cy'abantu. UMUTWE WA 4
UMUTWE WA 3
1 Databuja, uhe abagaragu bawe igikwiye kandi kingana; kumenya ko nawe ufite Umwigisha mwijuru. 2 Komeza gusenga, kandi urebe kimwe hamwe no gushimira; 3 Hamwe natwe udusabire, kugirango Imana idukingurire umuryango wo kuvuga, kugira ngo tuvuge ibanga rya Kristo, nanjye nkaba ndi mu ngoyi: 4 Kugira ngo mbigaragaze, nk'uko ngomba kuvuga. 5 Genda mubwenge kubatari hanze, ucungure igihe. 6 Ijambo ryawe rihore rifite ubuntu, ryuzuyemo umunyu, kugirango umenye uko ugomba gusubiza abantu bose. 7 Tichicus azakubwira igihugu cyanjye cyose, umuvandimwe ukundwa, n'umukozi wizerwa akaba n'umugaragu muri Nyagasani: 8 Uwo nagutumyeho kubwintego imwe, kugirango amenye umutungo wawe, kandi ahumurize imitima yawe; 9 Hamwe na Onesimusi, umuvandimwe wizerwa kandi ukundwa, umwe muri mwe. Bazakumenyesha ibintu byose bikorerwa hano. 10 Arisitariko mugenzi wanjye turakuramutsa, na Mariko mwene mushiki wa Barinaba, (ukoraho uwo wahawe amategeko: aramutse agusanze, umwakire;) 11 Kandi Yesu, uwitwa Justus, abakebwa. Aba ni abo dukorana gusa mu bwami bw'Imana, byampumurije. 12 Epafura, umwe muri mwe, umugaragu wa Kristo, arakuramutsa, ahora agukorera cyane mu masengesho, kugira ngo uhagarare neza kandi wuzuye mubushake bw'Imana. 13 Kuberako namwanditseho ko agufitiye ishyaka ryinshi, n'abo muri Laodikiya, na Hiyerapoli. 14 Luka, umuganga ukundwa, na Demasi, barabasuhuje. 15 Muramutse abavandimwe bari muri Laodikiya, na Nymphas, n'itorero riri mu nzu ye. 16 Kandi igihe uru rwandiko rusomwe muri mwe, mutume rusomwa no mu itorero rya Laodikiya; kandi ko nawe usoma urwandiko rwo muri Laodikiya. 17 Bwira Arikipo, witondere umurimo wakiriye muri Nyagasani, kugira ngo ubisohoze. 18 Indamutso n'ukuboko kwanjye Pawulo. Ibuka inkwano zanjye. Ubuntu bubane nawe. Amen. (Byanditswe kuva i Roma kugeza mu Bakolosayi na Tikiko na Onesimusi.)
1 Niba rero muzutse hamwe na Kristo, shakisha ibintu biri hejuru, aho Kristo yicaye iburyo bw'Imana. 2 Shyira urukundo rwawe ku bintu biri hejuru, aho gushyira ku isi. 3 Kuko mwapfuye, kandi ubuzima bwanyu bwihishe hamwe na Kristo mu Mana. 4 Igihe Kristo, ari we buzima bwacu, azagaragara, ni nako muzagaragara hamwe na we mu cyubahiro. 5 Hindura rero abayoboke bawe bari ku isi; ubusambanyi, umwanda, urukundo rudasanzwe, kwishongora nabi, no kurarikira, ni ugusenga ibigirwamana: 6 Ni yo mpamvu uburakari bw'Imana buza ku bana batumvira: 7 Muriyo wanyuzemo igihe runaka, igihe wabayemo. 8 Ariko ubu rero mwahagaritse ibyo byose; umujinya, umujinya, ubugome, gutukana, itumanaho ryanduye riva mu kanwa kawe. 9 Ntukabeshye, kuko wambuye umusaza ibikorwa bye; 10 Kandi wambare umuntu mushya, ushya mu bumenyi nyuma y'ishusho y'uwamuremye: 11 Ahatari Umugereki cyangwa Umuyahudi, gukebwa cyangwa kudakebwa, Umunyarwandakazi, Abasikuti, inkwano cyangwa umudendezo: ariko Kristo ni byose, kandi muri byose. 12 Wambare rero, nk'intore z'Imana, zera kandi zikundwa, amara y'imbabazi, ineza, kwicisha bugufi mu bitekerezo, kwiyoroshya, kwihangana; 13 Kwihanganirana, no kubabarirana, nihagira umuntu utongana n'umwe: nk'uko Kristo yakubabariye, namwe murabababarira. 14 Kandi hejuru y'ibyo byose shyira ku buntu, ariwo mugozi wo gutungana. 15 Kandi amahoro y'Imana ategeke mu mitima yanyu, uwo mwitwa mu mubiri umwe; kandi ushime. 16 Ijambo rya Kristo ribe muri wowe mu bwenge bwose; kwigisha no gukangurirana muri zaburi n'indirimbo n'indirimbo zo mu mwuka, kuririmbana ubuntu mu mitima yawe kuri Nyagasani. 17 Kandi ibyo ukora byose mu magambo cyangwa mu bikorwa, byose ubikore mu izina ry'Umwami Yesu, ushimira Imana na Data kuri we. 18 Bagore, mwumvire abagabo banyu, nk'uko bikwiye muri Nyagasani.
136
1 Abatesalonike
muri twe twabazwa, twababwiye ubutumwa bwiza bw'Imana. 10 Muri abahamya, kandi Imana nayo, mbega ukuntu twitwaye neza mu butabera, mu butabera no mu buryo budashidikanywaho. 11 Nkuko mubizi uko twashishikarije kandi duhumuriza kandi twishyuza buri wese muri mwe, nkuko se abikora abana be, 12 Kugira ngo ugende ukwiye Imana, yaguhamagaye mu bwami bwayo n'icyubahiro. 13 Kubera iyo mpamvu, turashimira Imana ubudahwema, kuko, igihe mwakiriye ijambo ry'Imana mwatwumvise, ntimwakiriye nk'ijambo ry'abantu, ahubwo ni uko ari ukuri, ijambo ry'Imana, rikagira ingaruka nziza. ikora kandi muri mwebwe abizera. 14 Mwa bavandimwe, mwebwe mwabaye abayoboke b'amatorero y'Imana ari muri Yudaya ari muri Kristo Yesu, kuko mwababajwe nk'abenegihugu banyu, nk'uko bababaye ku Bayahudi: 15 Ni nde wishe Umwami Yesu n'abahanuzi babo, bakadutoteza; kandi ntibashimisha Imana, kandi bitandukanye n'abantu bose: 16 Bitubuza kuvugana n'abanyamahanga kugira ngo bakizwe, ngo buzuze ibyaha byabo buri gihe, kuko uburakari bubageraho bikabije. 17 Ariko twe bavandimwe, twakuwe muri wewe igihe gito imbere yacu, atari mu mutima, twihatiye cyane kubona mu maso hawe twifuza cyane. 18 Ni cyo cyatumye tuza aho uri, ndetse na Pawulo, inshuro nyinshi; ariko Satani yaratubujije. 19 Ni ibihe byiringiro byacu, cyangwa umunezero, cyangwa ikamba ryo kwishima? Ntimuri no imbere y'Umwami wacu Yesu Kristo igihe azazira? 20 Erega uri icyubahiro cyacu n'ibyishimo.
UMUTWE WA 1 1 Pawulo, na Silvanusi, na Timoteyo, ku itorero ry'Abatesalonike riri mu Mana Data no mu Mwami Yesu Kristo: Mugire ubuntu, amahoro, biva ku Mana Data wa twese, n'Umwami Yesu Kristo. 2 Turashimira Imana buri gihe kubwanyu mwese, tukabavugaho mumasengesho yacu; 3 Kwibuka udahagarika umurimo wawe wo kwizera, n'umurimo w'urukundo, no kwihangana ibyiringiro mu Mwami wacu Yesu Kristo, imbere y'Imana na Data; 4 Kumenya, bavandimwe mukundwa, gutora Imana kwanyu. 5 Kuko ubutumwa bwacu butakuzanye mu ijambo gusa, ahubwo bwaje mu mbaraga, no muri Roho Mutagatifu, kandi dufite ibyiringiro byinshi; nkuko mubizi ubwoko bw'abagabo twari muri mwe kubwanyu. 6 Mwahindutse abayoboke bacu, n'Umwami, mwakiriye ijambo mu mibabaro myinshi, n'ibyishimo bya Roho Mutagatifu: 7 Kugira ngo mubere abantu bose bizera Makedoniya na Akaya. 8 Kuko muri mwebwe humvikanye ijambo ry'Uwiteka atari muri Makedoniya no muri Akaya gusa, ariko kandi ahantu hose kwizera kwawe ku Mana gukwirakwira mu mahanga; kugirango tudakeneye kuvuga ikintu na kimwe. 9 Kuberako bo ubwabo batweretse uburyo bwo kwinjira twari dufite kuri wewe, nuburyo wahindukiriye Imana uva mu bigirwamana ngo ukorere Imana nzima kandi y'ukuri; 10 Kandi gutegereza Umwana we mu ijuru, uwo yazuye mu bapfuye, ndetse na Yesu, wadukijije uburakari buzaza.
UMUTWE WA 3
UMUTWE WA 2
1 Kubera iyo mpamvu, igihe tutagishoboye kwihanganira, twatekereje ko ari byiza gusigara muri Atenayi wenyine; 2 Yohereje Timoteyo, umuvandimwe wacu, n'umukozi w'Imana, hamwe na bagenzi bacu mu butumwa bwiza bwa Kristo, kugira ngo agushimangire, kandi aguhumurize ku byerekeye kwizera kwawe: 3 Kugira ngo hatagira umuntu uhindurwa n'imibabaro, kuko mwebwe ubwanyu muzi ko twabigenewe. 4 Ni ukuri, igihe twari kumwe nawe, twababwiye mbere ko tugomba kubabazwa; nk'uko byagenze, kandi murabizi. 5 Kubera iyo mpamvu, igihe ntagishoboye kwihanganira, nohereje kumenya ukwemera kwawe, kugira ngo hato hageragezwa abagerageza, kandi imirimo yacu ikaba impfabusa. 6 Ariko noneho igihe Timoteyo yatuzanaga iwanyu, akatuzanira inkuru nziza yo kwizera kwawe n'urukundo rwawe, kandi ko utwibuka neza buri gihe, wifuza cyane kutubona, nk'uko natwe tuzakubona: 7 None rero, bavandimwe, twahumurijwe nawe mu mibabaro yacu yose no mu byago byacu kubwo kwizera kwawe: 8 Kuri ubu tubaho, niba uhagaze neza muri Nyagasani. 9 Ni iki dushobora kongera gushimira Imana kubwanyu, kubwibyishimo byose twishimira kubwanyu imbere yImana yacu;
1 Mwa bavandimwe, nimumenye ubwinjiriro bwanyu, ko butabaye impfabusa: 2 Ariko na nyuma yibyo twababajwe mbere, kandi twinginga isoni nkuko mubizi, i Filipi, twagize ubutwari mu Mana yacu kugira ngo tubabwire ubutumwa bwiza bw'Imana dufite impaka nyinshi. 3 Kuko impanuro zacu zitari iz'uburiganya, cyangwa iz'umwanda, cyangwa uburiganya: 4 Ariko nkuko twemerewe ko Imana yiringirwa ubutumwa bwiza, niko tuvuga; ntabwo ari ugushimisha abantu, ahubwo ni Imana igerageza imitima yacu. 5 Erega nta gihe na kimwe twakoresheje amagambo ashimisha nk'uko mubizi, cyangwa agatsiko k'irari; Imana ni umuhamya: 6 Nta muntu n'umwe wigeze dushaka icyubahiro, haba muri mwe, ndetse no ku bandi, igihe twashoboraga kuba umutwaro, nk'intumwa za Kristo. 7 Ariko tworoheje muri mwe, nk'uko umuforomo akunda abana be: 8 Kubera ko twifuzaga cyane kubwanyu, twiteguye kubagezaho, atari ubutumwa bwiza bw'Imana gusa, ahubwo n'ubugingo bwacu, kuko mwari mukundwa kuri twe. 9 Erega baribuka, bavandimwe, imirimo yacu n'imibabaro yacu, kuko mwakoraga ijoro n'umurango, kuko nta n'umwe
137
1 Abatesalonike
10 Nijoro n'amanywa dusenga cyane kugira ngo tubone mu maso hawe, kandi dushobore gutunganya ibitagenda neza mu kwizera kwawe? 11 Noneho Imana ubwayo na Data, n'Umwami wacu Yesu Kristo, bakuyobore inzira. 12 Kandi Uwiteka agutera kwiyongera no gukundana muri mugenzi wawe, no ku bantu bose, nk'uko natwe tubakorera: 13 Kugira ngo arangize, ashobora gushimangira imitima yawe itagira inenge mu kwera imbere y'Imana, ndetse na Data, igihe Umwami wacu Yesu Kristo azazaga n'abera be bose. UMUTWE WA 4 1 Byongeye kandi, bavandimwe, turagusaba, bavandimwe, kandi turabashishikariza Umwami Yesu, kugira ngo nkuko mwatwakiriye uko mugomba kugenda no gushimisha Imana, bityo mukarushaho kwiyongera. 2 Kuko uzi amategeko twaguhaye n'Umwami Yesu. 3 Erega ibyo ni byo Imana ishaka, ndetse no kwezwa kwanyu, kugira ngo mwirinde ubusambanyi: 4 Kugira ngo buri wese muri mwe amenye gutunga icyombo cye mu kwezwa no kubahwa; 5 Ntabwo ari mu irari ryo guhuzagurika, nk'uko abanyamahanga batazi Imana: 6 Ko nta muntu urenga ngo ashuke umuvandimwe we mu kibazo icyo ari cyo cyose: kuko Uwiteka ari we uhora ibyo byose, nk'uko natwe twabibabwiye kandi tubihamya. 7 Erega Imana ntabwo yaduhamagariye guhumana, ahubwo yaduhamagariye kwera. 8 Umuntu wese usuzugura, ntasuzugura umuntu, ahubwo ni Imana, yaduhaye kandi Umwuka wera wera. 9 Ariko nk'urukundo rwa kivandimwe ntukeneye ko mbandikira, kuko mwebwe mwigishijwe n'Imana gukundana. 10 Kandi mubyukuri mubigirira abavandimwe bose bari muri Makedoniya yose, ariko turabasaba, bavandimwe, ko mwiyongera cyane; 11 Kandi ko wiga guceceka, no gukora ibyawe bwite, no gukora n'amaboko yawe nk'uko twabitegetse; 12 Kugira ngo mugendere inyangamugayo kubatari hanze, kandi mubuze icyo mutakaza. 13 Ariko sinshaka ko mutamenya, bavandimwe, ku basinziriye, kugira ngo mutababara kimwe n'abandi badafite ibyiringiro. 14 Niba twizera ko Yesu yapfuye akazuka, kimwe n'abaryama muri Yesu bazazana na we. 15 Kubwibyo tubabwiye ijambo rya Nyagasani, ko twe abazima kandi tuguma ku kuza kwa Nyagasani tutazabuza abasinziriye. 16 Kuko Uhoraho ubwe azamanuka ava mu ijuru n'ijwi rirenga, n'ijwi rya marayika mukuru, hamwe n'impanda y'Imana, kandi abapfuye muri Kristo bazazuka mbere: 17 Twebwe abazima n'abagumaho, tuzafatirwa hamwe na bo mu bicu, kugira ngo duhure n'Uwiteka mu kirere, kandi natwe tuzahorana na Nyagasani. 18 Noneho rero, duhumurize hamwe n'aya magambo. UMUTWE WA 5 1 Ariko mu bihe n'ibihe, bavandimwe, ntimukeneye ko mbandikira.
138
2 Mwebwe ubwanyu muzi neza ko umunsi w'Uwiteka uza nk'umujura nijoro. 3 Kuberako iyo bazavuga bati: Amahoro n'umutekano; noneho kurimbuka gutunguranye kubageraho, nkububabare ku mugore ufite umwana; Ntibazorokoka. 4 Ariko mwa bavandimwe, ntimuri mu mwijima, kugira ngo uwo munsi ubakure nk'umujura. 5 Mwese muri abana b'umucyo, n'abana b'umunsi: ntituri ab'ijoro, cyangwa umwijima. 6 Ntitugasinzire rero, kimwe n'abandi; ariko reka turebe kandi twirinde. 7 Kuko abasinzira basinzira nijoro; n'abasinze basinze nijoro. 8 Ariko reka twe ab'umunsi, twirinde, twambare igituza cyo kwizera n'urukundo; n'ingofero, ibyiringiro by'agakiza. 9 Erega Imana ntiyadushizeho uburakari, ahubwo yaduhaye agakiza n'Umwami wacu Yesu Kristo, 10 Ni nde wadupfiriye, kugira ngo dukanguke cyangwa dusinzire, tugomba kubana na we. 11 Noneho rero, nimuhumurize hamwe, kandi mukomezanya, nk'uko mubikora. 12 Turabasaba, bavandimwe, kugira ngo mumenye abakora muri mwe, kandi bakaba hejuru yawe muri Nyagasani, kandi tubakangurire; 13 Kandi kububaha cyane mukunda umurimo wabo. Mugire amahoro hagati yanyu. 14 None rero, bavandimwe, turagushishikariza, ubaburire abatigometse, humura abadafite intege nke, ushyigikire abanyantege nke, wihangane ku bantu bose. 15 Reba ko nta n'umwe ugirira nabi umuntu uwo ari we wese; ariko buri gihe ukurikize icyiza, haba muri mwe, ndetse no ku bantu bose. 16 Ishimire iteka. 17 Senga ubudasiba. 18 Muri byose ushime, kuko ubu ari ubushake bw'Imana muri Kristo Yesu kukwerekeye. Ntuzimye Umwuka. 20 Ntugasuzugure ubuhanuzi. Garagaza byose; komera icyiza. 22 Irinde kugaragara nabi. 23 Kandi Imana y'amahoro nyine ikwezeze rwose; kandi ndasaba Imana umwuka wawe wose n'ubugingo bwawe n'umubiri wawe bikomezwa kutagira amakemwa ukuza k'Umwami wacu Yesu Kristo. 24 Ni we uguhamagara, ni we uzabikora. 25 Bavandimwe, mudusabire. 26 Muramutsa abavandimwe bose musome mutagatifu. 27 Ndagutegetse na Nyagasani ko uru rwandiko rusomerwa abavandimwe bera bose. 28 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane nawe. Amen. (Ibaruwa ya mbere yandikiwe Abatesalonike yanditswe muri Atenayi.)
2 Abatesalonike
8 Noneho uwo mubi azamenyekana, uwo Uwiteka azamurya n'umwuka wo mu kanwa ke, kandi azarimbura umucyo wo kuza kwe: 9 Ndetse na we, ukuza kwe gukurikira imirimo ya Satani n'imbaraga zose n'ibimenyetso n'ibitangaza bibeshya, 10 Kandi hamwe n'uburiganya bwose bwo gukiranirwa muri bo barimbuka; kuberako batabonye gukunda ukuri, kugirango bakizwe. 11 Kubera iyo mpamvu, Imana izaboherereza uburiganya bukomeye, kugira ngo bizere ikinyoma: 12 Kugira ngo bose bavumwe abatizera ukuri, ariko bakishimira gukiranirwa. 13 Ariko tugomba guhora dushimira Imana kubwanyu, bavandimwe dukunda Uwiteka, kuko Imana yagutoye kuva mu ntangiriro igukiza kubwo kwezwa n'Umwuka no kwizera ukuri: 14 Aho yaguhamagariye ubutumwa bwiza, kugira ngo ubone icyubahiro cy'Umwami wacu Yesu Kristo. 15 None rero, bavandimwe, muhagarare mushikamye, kandi mukomeze imigenzo mwigishijwe, haba mu magambo, cyangwa mu rwandiko rwacu. 16 Noneho Umwami wacu Yesu Kristo ubwe, n'Imana, ndetse na Data, wadukunze, akaduha ihumure ridashira n'ibyiringiro byiza kubuntu, 17 Humura imitima yawe, kandi ushimangire mumagambo meza yose.
UMUTWE WA 1 1 Pawulo, na Silivani, na Timoteyo, ku itorero ry'Abatesalonike mu Mana Data wa twese n'Umwami Yesu Kristo: 2 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese n'Umwami Yesu Kristo. 3 Tugomba gushimira Imana buri gihe kubwanyu, bavandimwe, nkuko ihuye, kuko kwizera kwanyu gukura cyane, kandi urukundo rwa buri wese muri mwe rukaba rwinshi; 4 Kugira ngo natwe ubwacu twishimire mu matorero y'Imana kubwo kwihangana kwanyu no kwizera ibitotezo byanyu byose. 5 Nicyo kimenyetso kigaragara cyurubanza rukiranuka rwImana, kugirango mubare ko bakwiriye ubwami bw'Imana, nawe mubabazwa: 6 Kubona ari ikintu gikiranuka hamwe n'Imana guhemba amakuba abakubabaje; 7 Kandi mwebwe abafite ibibazo muruhuke natwe, igihe Umwami Yesu azahishurwa avuye mu ijuru hamwe n'abamarayika be bakomeye, 8 Mu muriro ugurumana wihorera ku batazi Imana, kandi batumvira ubutumwa bwiza bw'Umwami wacu Yesu Kristo: 9 Ni nde uzahanishwa kurimbuka iteka ryose imbere y'Uwiteka, no ku bw'icyubahiro cy'imbaraga ze; 10 Igihe azaza guhabwa icyubahiro mu bera be, no gushimwa n'abizera bose (kuko ubuhamya bwacu muri mwe bwizeraga) uwo munsi. 11 Ni yo mpamvu natwe tubasengera buri gihe, kugira ngo Imana yacu ibone ko mukwiriye guhamagarwa, kandi isohoze umunezero wose w'ibyiza byayo, n'umurimo wo kwizera n'imbaraga: 12 Kugira ngo izina ry'Umwami wacu Yesu Kristo rihabwe icyubahiro muri mwe, namwe muri we, nk'uko ubuntu bw'Imana yacu n'Umwami Yesu Kristo.
UMUTWE WA 3 1 Hanyuma, bavandimwe, mudusabire, kugira ngo ijambo ry'Uwiteka rigire inzira y'ubuntu, kandi rihabwe icyubahiro, nk'uko biri kumwe nawe: 2 Kugira ngo dukizwe mu bantu badashyira mu gaciro kandi babi, kuko abantu bose batizera. 3 Ariko Uhoraho ni umwizerwa, ni we uzagukomeza, akakurinda ikibi. 4 Kandi twizeye ko Uwiteka agukoraho, ko mwembi mukora kandi mukora ibyo tubategetse. 5 Kandi Uwiteka ayobora imitima yawe mu rukundo rw'Imana, no mu kwihangana bategereje Kristo. 6 None rero, bavandimwe, tubategetse mu izina ry'Umwami wacu Yesu Kristo, kugira ngo mwirinde umuvandimwe wese ugenda mu kajagari, aho gukurikiza imigenzo yatwakiriye. 7 Nimwe ubwanyu muzi uko mukwiye kudukurikira, kuko tutitwaye nabi muri mwe; 8 Ntitwigeze turya umugati w'umuntu ku busa; ariko twakoranye imirimo n'imibabaro ijoro n'umurango, kugira ngo tutazabazwa n'umwe muri mwe: 9 Ntabwo ari ukubera ko tudafite imbaraga, ahubwo twigira intangarugero kuri wewe ngo udukurikire. 10 Kuko n'igihe twari kumwe nawe, ibyo twabategetse, kugira ngo hatagira umuntu ukora, cyangwa ngo atarya. 11 Kuberako twumva ko hari bamwe bagenda hagati yawe mu kajagari, badakora na gato, ariko bahuze cyane. 12 Noneho abameze batyo, dutegeka kandi tugashishikarizwa n'Umwami wacu Yesu Kristo, ko bakora bucece, bakarya imigati yabo. 13 Ariko mwa bavandimwe, ntimurambiwe gukora neza. 14 Kandi nihagira umuntu utumvira ijambo ryacu n'uru rwandiko, menya ko uwo muntu, kandi ko udafitanye isano na we, kugira ngo akorwe n'isoni.
UMUTWE WA 2 1 None rero, bavandimwe, turagusabye, ukuza k'Umwami wacu Yesu Kristo, no guteranira hamwe na we, 2 Kugira ngo mutazahungabana vuba mu mutwe, cyangwa ngo mugire ubwoba, nta mwuka, cyangwa ijambo, cyangwa ibaruwa yatwandikiye, kuko umunsi wa Kristo wegereje. 3 Ntihakagushuke mu buryo ubwo ari bwo bwose: kuko uwo munsi utazaza, keretse haza kubaho kugwa mbere, kandi uwo muntu w'icyaha akamenyekana, mwana w'irimbuka; 4 Ni nde urwanya kandi akishyira hejuru y'ibintu byose byitwa Imana, cyangwa bisengwa; ku buryo we nk'Imana yicaye mu rusengero rw'Imana, akerekana ko ari Imana. 5 Ntiwibuke ko, igihe nari nkiri kumwe nawe, nakubwiye ibyo? 6 Noneho mumenye icyabuza ko ahishurwa mugihe cye. 7 Kuko ibanga ry'ibyaha rimaze gukora: ni nde uzareka, ni we wenyine uzareka, kugeza igihe azakurwa mu nzira.
139
2 Abatesalonike
15 Nyamara ntumubare nk'umwanzi, ahubwo umubwire umuvandimwe. 16 Noneho Nyagasani w'amahoro ubwe aguhe amahoro igihe cyose. Uwiteka abane namwe mwese. 17 Indamutso ya Pawulo n'ukuboko kwanjye bwite, nicyo kimenyetso muri buri rwandiko: nuko ndandika. 18 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane namwe mwese. Amen. (Ibaruwa ya kabiri yandikiwe Abatesalonike yanditswe muri Atenayi.)
140
1 Timoteyo
UMUTWE WA 2 1 Ndasaba rero ko, mbere ya byose, kwinginga, amasengesho, kwinginga, no gushimira, gusabirwa abantu bose; 2 Ku bami, no ku bategetsi bose; kugirango tubeho ubuzima butuje kandi bwamahoro mubwubaha Imana bwose no kuba inyangamugayo. 3 Kuberako aribyiza kandi byemewe imbere yImana Umukiza wacu; 4 Ni nde uzagira abantu bose bakizwa, kandi bamenye ukuri. 5 Kuberako hariho Imana imwe, n'umuhuza umwe hagati y'Imana n'abantu, umuntu Kristo Yesu; 6 Ni nde wihaye incungu ya bose, kugira ngo atangwe ubuhamya mu gihe gikwiye. 7 Aho nahawe kuba umubwiriza, n'intumwa, (mvuga ukuri muri Kristo, kandi simbeshya;) umwigisha w'abanyamahanga mu kwizera no mu kuri. 8 Ndashaka rero ko abantu basengera ahantu hose, bazamura amaboko yera, nta burakari no gushidikanya. 9 Mu buryo nk'ubwo, ko abagore birimbisha imyenda yoroheje, bafite isoni n'ubwitonzi; ntabwo afite umusatsi wuzuye, cyangwa zahabu, cyangwa amasaro, cyangwa umurongo uhenze; 10 Ariko (bihinduka abagore bavuga ko bubaha Imana) n'imirimo myiza. Reka umugore yige acecetse hamwe no kuganduka. 12 Ariko sinemera ko umugore yigisha, cyangwa ngo yigarurire umugabo, ahubwo ncecetse. 13 Kuko Adamu yaremwe mbere, hanyuma Eva. 14 Kandi Adamu ntiyashutswe, ariko umugore ushutswe yari mu byaha. 15 Nubwo azakizwa mu kubyara, nibakomeza kwizera, urukundo, kwera no gushishoza.
UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa ya Yesu Kristo ku itegeko ry'Imana Umukiza wacu, n'Umwami Yesu Kristo, ibyo bikaba ibyiringiro byacu; 2 Kuri Timoteyo, umuhungu wanjye bwite mu kwizera: Ubuntu, imbabazi n'amahoro, biva ku Mana Data wa twese na Yesu Kristo Umwami wacu. 3 Nkwinginze ngo ugume i Efeso, igihe ninjiraga muri Makedoniya, kugira ngo ushinje bamwe ko batigisha izindi nyigisho, 4 Ntukite ku migani n'ibisekuruza bitagira iherezo, bibaza ibibazo, aho kubaka Imana biri mu kwizera: kora. 5 Noneho iherezo ry'iryo tegeko ni ubuntu bivuye ku mutima wera, n'umutimanama utamucira urubanza, no kwizera kutarimo: 6 Kuva aho bamwe bayobye bahindukiriye bajya mu mashyamba yubusa; 7 Kwifuza kuba abigisha amategeko; gusobanukirwa ibyo bavuga, cyangwa ibyo bemeza. 8 Ariko tuzi ko amategeko ari meza, niba umuntu ayakoresheje mu buryo bwemewe n'amategeko; 9 Kumenya ibi, ko amategeko atagenewe umukiranutsi, ahubwo agenewe abadafite amategeko n’abatumvira, kubatubaha Imana n’abanyabyaha, kubatanduye no guhumanya, kubicanyi ba se nabicanyi ba nyina, kubicanyi, 10 Kubasambanyi, kubo bihumanya hamwe nabantu, kubagabo, kubeshya, kubeshya, kubeshya, kandi niba hari ikindi kintu kinyuranye ninyigisho zumvikana; 11 Nkurikije ubutumwa bwiza buhebuje bw'Imana yahawe umugisha, niyemeje kwiringira. 12 Kandi ndashimira Kristo Yesu Umwami wacu wampaye imbaraga, kuko yambonaga ko ari umwizerwa, anshyira mu murimo; 13 Ninde wari imbere yo gutuka, no gutoteza, no gukomeretsa, ariko nagize imbabazi, kuko nabikoze ntabizi ntizera. 14 Ubuntu bw'Umwami wacu bwari bwinshi cyane kubwo kwizera n'urukundo biri muri Kristo Yesu. 15 Iri ni ijambo ryizerwa, kandi rikwiriye kwemerwa, ko Kristo Yesu yaje mwisi gukiza abanyabyaha; uwo ndi umutware. 16 Icyakora, ni cyo cyatumye ngira imbabazi, kugira ngo muri njye Yesu Kristo abanze agaragaze kwihangana kwose, kugira ngo babe icyitegererezo kuri bo bagomba kumwizera kugeza ubuzima bw'iteka. 17 Noneho Umwami w'iteka ryose, adapfa, atagaragara, Imana yonyine ifite ubwenge, ihabwe icyubahiro n'icyubahiro iteka ryose. Amen. 18 Iri tegeko ndaguhaye, mwana wanjye Timoteyo, nkurikije ubuhanuzi bwakubanjirije, kugira ngo ubashe kurwana intambara nziza; 19 Kugira kwizera, n'umutimanama utamucira urubanza; bamwe bamaze gukuraho ibyerekeye kwizera bakoze ubwato: 20 Muri bo ni Hymenae na Alegizandere; uwo nahaye Satani, kugira ngo bige kudatuka.
UMUTWE WA 3 1 Iri ni ijambo ryukuri, Niba umuntu yifuza umwanya wa musenyeri, aba yifuza akazi keza. 2 Umwepiskopi rero agomba kuba atagira amakemwa, umugabo wumugore umwe, kuba maso, ushyira mugaciro, imyitwarire myiza, ahabwa ubwakiranyi, apt kwigisha; 3 Ntabwo yahawe vino, nta rutahizamu, cyangwa umururumba wa lucre yanduye; ariko ihangane, ntabwo ari intonganya, ntabwo irarikira; 4 Uyobora neza inzu ye, akagira abana be bayoboka imbaraga zose; 5 (Kuko niba umuntu atazi gutegeka inzu ye, azitwara ate itorero ry'Imana?) 6 Ntabwo ari umushyitsi, kugira ngo ataterwa ishema agwa mu gucirwaho iteka kwa satani. 7 Byongeye kandi, agomba kuba afite raporo nziza yabatari hanze; kugira ngo atagwa mu gitutsi no mu mutego wa satani. 8 Mu buryo nk'ubwo, abadiyakoni bagomba kuba imva, ntibakongerewe kabiri, ntibahabwa divayi nyinshi, cyangwa umururumba w'amafaranga yanduye; 9 Gufata ibanga ryo kwizera umutimanama utamucira urubanza. 10 Kandi ibyo nabyo bibanze bigaragare; noneho nibareke gukoresha ibiro byumudiyakoni, basanze nta makemwa.
141
1 Timoteyo
11 Nubwo bimeze bityo, abagore babo bagomba kuba bakomeye, ntibasebanya, bashishoza, bizerwa muri byose. 12 Abadiyakoni nibabe abagabo b'umugore umwe, bategeke abana babo n'inzu zabo neza. 13 Kuberako abakoresha ibiro byumudiyakoni bagura neza ubwabo urwego rwiza, nubutwari bukomeye mukwizera muri Kristo Yesu. 14 Ibyo ndabandikiye, nizeye ko bizaza iwanyu bidatinze: 15 Ariko nimara igihe kirekire, kugira ngo mumenye uko mugomba kwitwara mu nzu y'Imana, ari ryo torero ry'Imana nzima, inkingi n'ubutaka bw'ukuri. 16 Kandi nta mpaka zikomeye ni ibanga ryo kubaha Imana: Imana yagaragaye mu mubiri, gutsindishirizwa mu Mwuka, ibonwa n'abamarayika, yabwirije abanyamahanga, bizera isi, ihabwa icyubahiro.
1 Noneho Umwuka avuga yeruye, ko mubihe byanyuma bamwe bazava mu kwizera, bakitondera imyuka ikurura, n'inyigisho za shitani; 2 Kuvuga ibinyoma mu buryarya; umutimanama wabo ushakishwa nicyuma gishyushye; 3 Kubuza kurongora, no gutegeka kwirinda inyama, Imana yaremye yakirwa no kubashimira abizera kandi bazi ukuri. 4 Erega ibiremwa byose by'Imana ni byiza, kandi nta kintu na kimwe cyakwangwa, niba cyakiriwe no gushimira: 5 Kuko kwezwa n'ijambo ry'Imana no gusenga. 6 Niba ushyize abavandimwe kwibuka ibyo bintu, uzaba umukozi mwiza wa Yesu Kristo, ugaburirwa mumagambo yo kwizera ninyigisho nziza, aho wageze. 7 Ariko wange imigani y'abagore banduye n'abasaza, kandi witoze kubaha Imana. 8 Kuberako imyitozo ngororamubiri ntacyo yunguka: ariko kubaha Imana bigirira akamaro byose, ufite amasezerano yubuzima buriho, nibizaza. 9 Iri ni ijambo ryizerwa kandi rikwiye kwemerwa. 10 Kubwibyo rero, twese dukora cyane kandi tugatukwa, kuko twizeye Imana nzima, ari yo Mukiza w'abantu bose, cyane cyane abizera. 11 Ibyo bintu birategeka kandi byigisha. Ntihakagire umuntu usuzugura ubuto bwawe; ariko ube urugero rw'abizera, mu ijambo, mu biganiro, mu buntu, mu mwuka, mu kwizera, mu kweza. 13 Kugeza aho nzazira, witabe gusoma, guhugura, inyigisho. 14 Ntiwirengagize impano iri muri wewe, wahawe n'ubuhanuzi, urambitseho amaboko ya presbyteri. 15 Tekereza kuri ibyo; witange rwose; kugirango inyungu zawe zigaragare kuri bose. 16 Witondere ubwawe, kandi witondere inyigisho; komeza muri bo, kuko mu gukora ibi uzakiza wowe ubwawe, n'abumva.
4 Ariko niba umupfakazi wese afite abana cyangwa abishywa, nibabanze bige kububaha murugo, no gusaba ababyeyi babo: kuko aribyiza kandi biremewe imbere yImana. 5 Noneho uri umupfakazi rwose, akaba umusaka, yiringira Imana, akomeza kwinginga no gusenga amanywa n'ijoro. 6 Ariko utuye mu byishimo aba yarapfuye akiriho. 7 Kandi ibyo bintu bitanga, kugira ngo bitagira amakemwa. 8 Ariko nihagira umuntu utunga ibye, cyane cyane abo mu rugo rwe, yahakanye kwizera, kandi aba mubi kuruta umukafiri. 9 Ntihakabe umupfakazi ujyanwa mu mubare uri munsi y’imyaka mirongo itandatu, kuko yari umugore wumugabo umwe, 10 Byatangajwe neza kubikorwa byiza; niba yarareze abana, niba yaracumbitse abo atazi, niba yogeje ibirenge by'abatagatifu, niba yararuhije abababaye, niba yarakurikiranye umwete imirimo yose myiza. 11 Ariko abapfakazi bato barabyanga, kuko nibatangira kwanga Kristo, bazashyingirwa; 12 Kugira umuvumo, kuko baretse kwizera kwabo kwa mbere. 13 Hamwe na hamwe biga kuba imburamukoro, bazerera ku nzu n'inzu; kandi ntabwo ari ubusa gusa, ahubwo abatereta kandi nibikorwa byinshi, bavuga ibintu batagomba. 14 Nzashaka rero ko abakobwa bakiri bato bashyingirwa, bakabyara, bakayobora urugo, ntiha umwanya uwo bahanganye bavuga nabi. 15 Kuberako bamwe bamaze guhindukirira Satani. 16 Niba hari umugabo cyangwa umugore wizera ufite abapfakazi, nibabatabare, kandi itorero ntiriregwe; kugira ngo iborohereze abapfakazi rwose. Reka abakuru bategeka neza babare bakwiriye kubahwa kabiri, cyane cyane abakora mu ijambo no mu nyigisho. 18 Kuby'ibyanditswe byera bivuga ngo: Ntuzacecekeshe ikimasa gikandagira ibigori. Kandi, Umukozi akwiye ibihembo bye. 19 Kurwanya umusaza ntukemere, ariko imbere yabatangabuhamya babiri cyangwa batatu. 20 Babacumura mbere ya byose, kugirango abandi nabo batinye. 21 Ndagutegetse imbere y'Imana, n'Umwami Yesu Kristo, n'abamarayika batoranijwe, ko witegereza ibyo bintu udakunda undi, nta cyo ukora kubogama. 22 Nturambike amaboko mu buryo butunguranye, kandi ntukagire uruhare mu byaha by'abandi. 23 Ntukongere kunywa amazi, ariko koresha vino nkeya kubwigifu cyawe kandi akenshi ubumuga bwawe. 24 Ibyaha by'abantu bamwe barakinguye mbere, bajya imbere y'urubanza; n'abagabo bamwe bakurikira. 25 Mu buryo nk'ubwo, imirimo myiza ya bamwe igaragara mbere; n'abandi ntibashobora guhishwa.
UMUTWE WA 5
UMUTWE WA 6
1 Ntukamagane umusaza, ahubwo umwingire nka se; n'abasore nkabavandimwe; 2 Abakecuru nka ba nyina; umuto nka bashiki bacu, hamwe nubuziranenge bwose. 3 Wubahe abapfakazi ari abapfakazi rwose.
1 Reka abagaragu benshi bari munsi yingogo babare ba shebuja bakwiriye icyubahiro cyose, kugirango izina ryImana ninyigisho zayo ridatukwa. 2 Kandi abafite ba shebuja bizera, ntibabasuzugure, kuko ari abavandimwe; ariko ahubwo ubakorere, kuko ni
UMUTWE WA 4
142
1 Timoteyo
abizerwa kandi bakundwa, basangiye inyungu. Ibi bintu byigisha kandi bikangurira. 3 Niba umuntu yigisha ukundi, kandi akemera kutavuga amagambo meza, ndetse n'amagambo y'Umwami wacu Yesu Kristo, ndetse n'inyigisho ijyanye no kubaha Imana; 4 Yirata, ntacyo azi, ariko yerekana ibibazo nibibazo byamagambo, aho biva ishyari, amakimbirane, gusebanya, ibitekerezo bibi, 5 Impaka zinyuranye z'abantu bafite ibitekerezo byononekaye, kandi badafite ukuri, ukeka ko inyungu ari ukubaha Imana: kuva muri ubwo buryo. 6 Ariko kubaha Imana kunyurwa ninyungu nini. 7 Kuberako ntacyo twazanye muri iyi si, kandi nta gushidikanya ko ntacyo dushobora gukora. 8 Kandi dufite ibiryo n'imyambaro reka tubihaze. 9 Ariko abakire bazagwa mu bishuko no mu mutego, no mu irari ryinshi ry'ubupfu kandi ribabaza, ryarohamye abantu mu kurimbuka no kurimbuka. 10 Kuko gukunda amafaranga ari yo ntandaro y'ibibi byose: nubwo bamwe bifuzaga nyuma, bayobye kwizera, bakicengera mu mibabaro myinshi. 11 Ariko wowe, muntu w'Imana, uhunge ibyo bintu; hanyuma ukurikire gukiranuka, kubaha Imana, kwizera, urukundo, kwihangana, kwiyoroshya. 12 Kurwana urugamba rwiza rwo kwizera, komeza ubuzima bw'iteka, ari naho witiriwe, kandi wavuze ko ari umwuga mwiza imbere y'abatangabuhamya benshi. 13 Ndaguhaye inshingano imbere y'Imana, izamura byose, na Kristo Yesu, mbere ya Ponsiyo Pilato wiboneye ukwemera icyaha; 14 Ko ukurikiza iri tegeko utagira ikizinga, udashidikanywaho, kugeza igihe Umwami wacu Yesu Kristo azaboneka: 15 Ibyo mu bihe bye azabigaragaza, ari we uhirwa kandi ufite imbaraga, Umwami w'abami, n'Umutware w'abatware; 16 Ni nde ufite ukudapfa gusa, atuye mu mucyo nta muntu ushobora kwegera; uwo nta muntu n'umwe wigeze abona, cyangwa ngo abone: uwo ni icyubahiro n'imbaraga z'iteka. Amen. 17 Urege abakire muri iyi si, kugira ngo badashyirwa hejuru, cyangwa ngo bizeye ubutunzi butazwi, ahubwo bizere Imana nzima, iduha ibintu byose byo kwishimira; 18 Ko bakora ibyiza, ko bakize mubikorwa byiza, biteguye gukwirakwiza, bafite ubushake bwo kuvugana; 19 Kwishyiriraho ubwabo urufatiro rwiza rwo kurwanya igihe kizaza, kugira ngo bakomeze ubuzima bw'iteka. 20 Yemwe Timoteyo, komeza ibyo wiyemeje, wirinde gusebanya no kubeshya, no kurwanya siyanse ibinyoma byitwa: 21 Ibyo bamwe bavuga ko bakoze amakosa ku kwizera. Ubuntu bubane nawe. Amen. (Uwa mbere kuri Timoteyo yanditswe muri Laodikiya, umujyi ukomeye wa Phrygia Pacatiana.)
143
2 Timoteyo UMUTWE WA 1 1 Pawulo, intumwa ya Yesu Kristo kubushake bw'Imana, ukurikije amasezerano y'ubuzima buri muri Kristo Yesu, 2 Kuri Timoteyo, umuhungu wanjye nkunda cyane: Ubuntu, imbabazi n'amahoro, biva ku Mana Data na Kristo Yesu Umwami wacu. 3 Ndashimira Imana, nkorera ba sogokuruza mfite umutimanama utabacira urubanza, ko ntahwema kukwibuka mu masengesho yanjye amanywa n'ijoro; 4 Nifuzaga cyane kukubona, ukazirikana amarira yawe, kugira ngo nuzure umunezero; 5 Iyo mpamagaye kwibuka kwizera kudashidikanywaho kukuri muri wowe, kwabaye mbere muri nyogokuru Lois, na nyoko Eunice; kandi nzi neza ko no muri wewe. 6 Ni cyo cyatumye nkwibutsa ko ukangura impano y'Imana, iri muri wowe no kurambikaho ibiganza. 7 Kuko Imana itaduhaye umwuka w'ubwoba; ariko imbaraga, nurukundo, nubwenge bwiza. 8 Ntimukagire isoni zo guhamya Ubuhamya bw'Umwami wacu, cyangwa nanjye ngo mfungwe, ahubwo mugire uruhare mu mibabaro y'ubutumwa bwiza, mbikesheje imbaraga z'Imana; 9 Ni nde wadukijije, akaduhamagarira umuhamagaro wera, adakurikije imirimo yacu, ahubwo akurikije umugambi we n'ubuntu bwe, twahawe muri Kristo Yesu mbere yuko isi itangira, 10 Ariko noneho bigaragazwa no kugaragara k'Umukiza wacu Yesu Kristo, wakuyeho urupfu, kandi yazanye ubuzima n'ubudapfa mu butumwa bwiza: 11 Aho ngaho ngirwa umubwiriza, n'intumwa, n'umwigisha w'abanyamahanga. 12 Ni yo mpamvu nanjye mbabazwa n'ibi: nyamara nta soni mfite, kuko nzi uwo nizeye, kandi nzi neza ko ashoboye kugumana ibyo namusezeranije uwo munsi. 13 Komera muburyo bw'amagambo meza wanyumvise, mu kwizera n'urukundo biri muri Kristo Yesu. 14 Icyo kintu cyiza waguhaye gikomezwa n'Umwuka Wera utuye muri twe. 15 Ibyo urabizi, ko abari muri Aziya bose bampindukiye; muri bo ni Phygellus na Hermogene. 16 Uhoraho agirira imbabazi inzu ya Onesifore; kuko yakundaga kunduhura, kandi ntiyaterwaga isoni n'umunyururu wanjye: 17 Ariko, igihe yari i Roma, yanshakishije umwete, arambona. 18 Uhoraho amuha kugira ngo agirire imbabazi Uwiteka kuri uwo munsi, kandi mu bintu byinshi yankoreye muri Efeso, urabizi neza.
4 Nta muntu urwana wishyira mu bikorwa by'ubu buzima; kugira ngo ashimishe uwamuhisemo kuba umusirikare. 5 Niba kandi umuntu aharanira ubuhanga, ariko ntaba yambitswe ikamba, keretse aharanira amategeko. 6 Umworozi ukora cyane agomba kubanza gusangira imbuto. 7 Reba ibyo mvuga; kandi Uwiteka aguhe gusobanukirwa muri byose. 8 Wibuke ko Yesu Kristo wo mu rubyaro rwa Dawidi yazutse mu bapfuye nkurikije ubutumwa bwanjye: 9 Aho ngira ibyago, nkaba nkora nabi, ndetse nkaba imbohe; ariko ijambo ry'Imana ntiriboshye. 10 Ni cyo cyatumye nihanganira byose ku bw'intore, kugira ngo babone agakiza kari muri Kristo Yesu n'icyubahiro cy'iteka. 11 Ni ijambo ryizerwa: Kuko niba twarapfuye na we, tuzabana na we: 12 Nitubabara, natwe tuzategekana na we: nitumuhakana, na we azatwima: 13 Niba tutizera, ariko aguma ari umwizerwa: ntashobora kwiyanga. 14 Muri ibyo bintu ubibuke, ubashinja imbere y'Uwiteka ko badaharanira amagambo ku nyungu, ahubwo bagamije gutesha agaciro abumva. 15 Wige kwerekana ko wemerewe n'Imana, umukozi udakeneye kugira isoni, ukwirakwiza ijambo ry'ukuri. 16 Ariko wirinde gusebanya no kubeshya, kuko bazagenda barushaho kutubaha Imana. 17 Ijambo ryabo rizarya nk'urumogi, muri bo Hymenae na Fileto; 18 Ni bande ku byerekeye ukuri bakoze amakosa, bakavuga ko izuka ryashize; no guhirika kwizera kwa bamwe. 19 Nyamara, urufatiro rw'Imana ruhagaze neza, rufite iki kashe, Uwiteka azi abiwe. Kandi, Umuntu wese witirirwa izina rya Kristo areke gukiranirwa. 20 Ariko mu nzu nini ntihaboneka ibikoresho bya zahabu na feza gusa, ahubwo birimo ibiti n'isi; abandi kubaha, abandi bagasuzugura. 21 Niba rero umuntu yihanaguye muri ibyo, azaba icyombo cyo kubahwa, kwezwa, no guhura kugira ngo shebuja akoreshwe, kandi yitegure imirimo myiza yose. 22 Hunga kandi irari ry'ubusore: ariko ukurikire gukiranuka, kwizera, urukundo, amahoro, hamwe n'abahamagarira Uwiteka bivuye ku mutima. 23 Ariko ibibazo byubupfu kandi bidasobanutse wirinde, uzi ko bakora uburinganire. 24 Kandi umugaragu wa Nyagasani ntagomba guharanira; ariko witondere abantu bose, apt kwigisha, wihangane, 25 Mu bugwaneza bwigisha abarwanya ubwabo; niba Imana ishobora kubaha kwihana kugirango bemere ukuri; 26 Kandi kugira ngo bakure mu mutego wa satani, bajyanywe bunyago na we ku bushake bwe. UMUTWE WA 3
UMUTWE WA 2
1 Ibi menya kandi ko muminsi yanyuma hazabaho ibihe bibi. 2 Kubanga abantu bazakunda bo ubwabo, abifuza, abirasi, abirasi, abatuka, batumvira ababyeyi, badashima, batanduye, 3 Nta rukundo rusanzwe, abica amahoro, abashinja ibinyoma, badahwitse, bakaze, basuzugura ibyiza,
1 Noneho rero, mwana wanjye, komera mu buntu buri muri Kristo Yesu. 2 Kandi ibyo wanyumvise mu batangabuhamya benshi, ni ko ubiha abantu b'indahemuka, bazashobora kwigisha abandi. 3 Wihangane rero, nkumusirikare mwiza wa Yesu Kristo.
144
2 Timoteyo
4 Abahemu, umutwe, ufite ibitekerezo byo hejuru, abakunda ibinezeza kuruta abakunda Imana; 5 Kugira uburyo bwo kubaha Imana, ariko uhakana imbaraga zayo: kuva aho. 6 Erega ubwoko nk'ubwo ni bwo bwinjira mu mazu, kandi bukayobora abagore b'ibicucu bajyanywe bunyago bafite ibyaha, bakayoborwa n'irari ryinshi, 7 Buri gihe wige, kandi ntushobora kumenya ubumenyi bwukuri. 8 Nkuko Jannes na Jambres bahanganye na Mose, niko nabo barwanya ukuri: abantu bafite ibitekerezo byononekaye, bamagana kwizera. 9 Ariko ntibazakomeza, kuko ubupfapfa bwabo buzagaragarira abantu bose, nk'uko nabo babigaragaje. 10 Ariko uzi neza inyigisho zanjye, imibereho yanjye, intego, kwizera, kwihangana, urukundo, kwihangana, 11 Ibitotezo, imibabaro yaje kunsanga muri Antiyokiya, muri Iconium, i Lusitira; mbega ibitotezo nihanganiye, ariko muri bo Uwiteka yarandokoye. 12 Yego, kandi abazabaho bose bubaha Imana muri Kristo Yesu bazatotezwa. 13 Ariko abantu babi n'abashuka bazagenda barushaho kuba babi, bariganya, kandi barashutswe. 14 Ariko komeza mu byo wize kandi wijejwe, uzi uwo wize; 15 Kandi ko kuva mu mwana wamenye ibyanditswe byera, bigushoboza kukugira umunyabwenge ku gakiza kubwo kwizera ko muri Kristo Yesu. 16 Ibyanditswe Byera byose bitangwa no guhumekwa n'Imana, kandi bigirira akamaro inyigisho, gucyahwa, gukosorwa, no kwigisha gukiranuka: 17 Kugira ngo umuntu w'Imana abe intungane, yuzuye imirimo yose myiza.
12 Tikiko nohereje muri Efeso. 13 Clock nasize i Troas hamwe na Carpus, iyo uza, uzane nawe, hamwe nibitabo, ariko cyane cyane impu. 14 Alegizandere w'umuringa yangiriye nabi cyane, Uhoraho amuhemba akurikije imirimo ye: 15 Ni nde ugomba kwitondera; kuko yihanganiye cyane amagambo yacu. 16 Ku gisubizo cyanjye cya mbere, nta muntu n'umwe wampagararanye nanjye, ariko abantu bose barantaye: Ndasaba Imana kugira ngo itabashinja. 17 Nubwo Uwiteka yahagararanye nanjye, akankomeza; kugira ngo ubutumwa bwanjye bumenyekane neza, kandi abanyamahanga bose bumve: maze nkurwa mu kanwa k'intare. 18 Uwiteka azankiza imirimo yose mibi, kandi azandinda ubwami bwe bwo mu ijuru, ni we uzahimbazwe iteka ryose. Amen. 19 Kuramutsa Prisca na Akwila, n'urugo rwa Onesifore. 20 Erastusi yari atuye i Korinti: ariko Tropimusi nasize i Mileto ndwaye. 21 Kora umwete wawe uza mbere y'itumba. Eubulus arakuramutsa, na Pudens, Linusi, na Kalawudiya, n'abavandimwe bose. 22 Umwami Yesu Kristo abane n'umwuka wawe. Ubuntu bubane nawe. Amen. (Ibaruwa ya kabiri yandikiwe Timoteyo, yashyizeho umwepiskopi wa mbere w'itorero ry'Abefeso, yanditswe i Roma, igihe Pawulo yazanwaga imbere ya Nero ku nshuro ya kabiri.)
UMUTWE WA 4 1 Ndagutegetse rero imbere y'Imana, n'Umwami Yesu Kristo, uzacira urubanza abapfuye n'abapfuye igihe azagaragara n'ubwami bwe; 2 Wamamaze ijambo; guhita uhita mugihe, igihe cyigihe; gucyaha, gucyaha, guhugura hamwe no kwihangana hamwe ninyigisho. 3 Erega igihe kizagera batazihanganira inyigisho nziza; ariko nyuma yo kwifuza kwabo, bazirundarunda ubwabo abigisha, bafite amatwi yijimye; 4 Bazatega ugutwi ukuri, bahindurwe imigani. 5 Ariko witegereze muri byose, wihangane imibabaro, ukore umurimo w'umuvugabutumwa, ugaragaze neza umurimo wawe. 6 Kuko ubu niteguye gutangwa, kandi igihe cyo kugenda cyanjye kiregereje. 7 Narwanye intambara nziza, narangije inzira yanjye, nakomeje kwizera: 8 Kuva icyo gihe, nashyiriweho ikamba ryo gukiranuka, Uwiteka, umucamanza ukiranuka, azampa uwo munsi: kandi si njye wenyine, ahubwo ni n'abo bose bakunda ukugaragara kwe. 9 Kora umwete wawe uze aho ndi vuba: 10 Kuko Demasi yantaye, nkunda iyi si ya none, akerekeza i Tesalonike; Crescens to Galatia, Tito to Dalmatiya. 11 Luka wenyine ni kumwe nanjye. Fata Mariko, uzane nawe, kuko angirira akamaro umurimo.
145
Tito UMUTWE WA 1 1 Pawulo, umugaragu w'Imana, n'intumwa ya Yesu Kristo, ukurikije kwizera kw'intore z'Imana, no kwemera ukuri gukurikira kubaha Imana; 2 Twizeye ubuzima bw'iteka, ibyo Imana idashobora kubeshya, yasezeranije mbere yuko isi itangira; 3 Ariko mu gihe gikwiye, yerekanye ijambo rye binyuze mu kwamamaza, ibyo niyemeje nkurikije amategeko y'Imana Umukiza wacu; 4 Kuri Tito, umuhungu wanjye bwite nyuma yo kwizera gusanzwe: Ubuntu, imbabazi n'amahoro, biva ku Mana Data n'Umwami Yesu Kristo Umukiza wacu. 5 Ni cyo cyatumye ngusiga i Kirete, kugira ngo utegure ibyo ushaka, kandi ushyireho abakuru mu migi yose, nk'uko nabigushinze: 6 Niba hari umuntu utagira amakemwa, umugabo wumugore umwe, ufite abana bizerwa badashinjwa imvururu cyangwa imidugararo. 7 Kuberako umwepiskopi agomba kuba atagira amakemwa, nk'igisonga cy'Imana; ntabwo yishakiye, ntabwo bidatinze arakaye, ntahawe divayi, nta rutahizamu, ntahabwa lucre yanduye; 8 Ariko ukunda kwakira abashyitsi, ukunda abagabo beza, ushyira mu gaciro, ubutabera, bwera, witonda; 9 Komera ku ijambo ryizerwa nk'uko yigishijwe, kugira ngo ashobore gukurikiza inyigisho zumvikana haba gushishikariza no kwemeza abunguka. 10 Kuberako hariho abavuga nabi kandi badafite umumaro n'abashuka, cyane cyane abo gukebwa: 11 Akanwa kabo kagomba guhagarikwa, ugasenya amazu yose, akigisha ibintu bitagomba, kubera inyungu zanduye. 12 Umwe muri bo, ndetse n'umuhanuzi wabo bwite, yaravuze ati: Abanyakreti ni abanyabinyoma, inyamaswa mbi, inda zitinda. 13 Uyu mutangabuhamya ni ukuri. Ni yo mpamvu ubacyaha cyane, kugira ngo babe abizerwa mu kwizera; 14 Kutita ku migani y'Abayahudi, n'amategeko y'abantu, bahindukirira ukuri. 15 Abera bose ni abera, ariko abanduye n'abatizera nta kintu na kimwe kiboneye; ariko n'ubwenge bwabo n'umutimanama wabo birahumanye. 16 Bavuga ko bazi Imana; ariko mubikorwa baramuhakana, kuba ikizira, no kutumvira, kandi kubikorwa byiza byose biramaganwa. UMUTWE WA 2 1 Ariko vuga ibintu bihinduka inyigisho nziza: 2 Ko abasaza bashishoza, bakomeye, batuje, bafite umutima mwiza mu kwizera, mu buntu, no kwihangana. 3 Abagore bageze mu zabukuru nabo, ko bitwara nk'ubweranda, ntabwo ari abashinja ibinyoma, badahabwa divayi nyinshi, abigisha ibintu byiza; 4 Kugira ngo bigishe abakobwa bakiri bato gushishoza, gukunda abagabo babo, gukunda abana babo, 5 Kugira ubushishozi, ubudakemwa, abarinzi murugo, beza, bumvira abagabo babo, kugirango ijambo ry'Imana ridatukwa.
146
6 Abasore na bo bashishikarizwa gutekereza neza. 7 Muri byose werekana icyitegererezo cyimirimo myiza: mubyigisho byerekana kutabora, uburemere, umurava, 8 Imvugo yumvikana, idashobora kwamaganwa; kugira ngo uwundi muntu atandukane ashobora kugira isoni, nta kintu kibi akuvugaho. 9 Shishikariza abakozi kumvira ba shebuja, no kubashimisha muri byose; kutongera gusubiza; 10 Ntabwo ari ugusukura, ahubwo werekane ubudahemuka bwiza; kugirango barimbishe inyigisho z'Imana Umukiza wacu muri byose. 11 Kuko ubuntu bw'Imana buzana agakiza bwagaragariye abantu bose, 12 Utwigisha ko, duhakana kutubaha Imana n'irari ry'isi, tugomba kubaho mu bwenge, gukiranuka, no kubaha Imana, muri iyi si ya none; 13 Gushakisha ibyo byiringiro byumugisha, no kugaragara kwiza kwImana ikomeye n'Umukiza wacu Yesu Kristo; 14 Ni nde waduhaye kugira ngo adukize ibicumuro byose, kandi yiyezeho ubwoko bwihariye, bashishikariye imirimo myiza. 15 Ibyo bintu bivuga, bikangurira, kandi bigaya n'ubutware bwose. Ntihakagusuzugure. UMUTWE WA 3 1 Uzirikane kugandukira ibikomangoma nububasha, kumvira abacamanza, kwitegura imirimo myiza yose, 2 Kuvuga nabi umuntu, ntukabe intonganya, ahubwo witonda, ugaragariza abantu bose ubugwaneza bwose. 3 Kuko natwe ubwacu rimwe na rimwe twari abapfu, abatumvira, barashutswe, dukorera irari n'ibinezeza bitandukanye, tubaho mu bugome n'ishyari, twanga, kandi twanga. 4 Ariko nyuma y'ibyo ineza n'urukundo by'Imana Umukiza wacu ku muntu byagaragaye, 5 Ntabwo ari imirimo yo gukiranuka twakoze, ahubwo kubw'imbabazi zayo yaradukijije, no gukaraba bushya, no kuvugurura Umwuka Wera; 6 Ibyo yadusutseho byinshi binyuze muri Yesu Kristo Umukiza wacu; 7 Ko gutsindishirizwa n'ubuntu bwe, tugomba guhinduka abaragwa dukurikije ibyiringiro byubugingo buhoraho. 8 Iri ni ryo jambo ryizerwa, kandi ibyo ndashaka ko ubyemeza ubudasiba, kugira ngo abizera Imana bibe maso kugira ngo bakomeze imirimo myiza. Ibi bintu nibyiza kandi byunguka kubantu. 9 Ariko irinde ibibazo byubupfu, ibisekuruza, n'impaka, no guharanira amategeko; kuberako nta nyungu nubusa. 10 Umugabo uri umuyoboke nyuma yinama ya mbere n'iya kabiri yanze; 11 Kumenya ko abameze batyo aragoreka, kandi aracumura, acirwaho iteka. 12 Nzohereza kuri Arutemi, cyangwa Tikiko, gira umwete wo kunsanga i Nikopolisi, kuko niyemeje kuhaba. 13 Zana Zenas umunyamategeko na Apollos mu rugendo rwabo bashishikaye, kugira ngo ntacyo babashaka. 14 Kandi reka abacu nabo bige kubungabunga imirimo myiza kugirango ikoreshwe, kugirango itera imbuto. 15 Abari kumwe bose ndabasuhuje. Ndabaramukije abadukunda mu kwizera. Ubuntu mubane mwese. Amen. .
Filemoni UMUTWE WA 1 1 Pawulo, imfungwa ya Yesu Kristo, na Timoteyo umuvandimwe wacu, kuri Filemoni dukunda cyane, kandi dusangiye umurimo, 2 Kandi kuri Afiya dukunda cyane, na Arikipo mugenzi wacu, hamwe n'itorero ryo mu nzu yawe: 3 Ubuntu n'amahoro biva ku Mana Data wa twese n'Umwami Yesu Kristo. 4 Ndashimira Imana yanjye, nkuvugaho buri gihe mu masengesho yanjye, 5 Kumva urukundo rwawe no kwizera, ufitiye Umwami Yesu, n'abera bose; 6 Kugira ngo kwizera kwawe gushobore kuba ingirakamaro mu kwemera ikintu cyiza cyose kiri muri wowe muri Kristo Yesu. 7 Kuberako dufite umunezero mwinshi no guhumurizwa mu rukundo rwawe, kuko amara yabatagatifu agarurwa nawe, muvandimwe. 8 Kubwibyo, nubwo nshobora gutinyuka muri Kristo kugutegeka icyoroshye, 9 Nyamara kubw'urukundo, ahubwo ndagusaba, kuba umwe nka Pawulo ugeze mu za bukuru, none nkaba imbohe ya Yesu Kristo. 10 Ndagusabye umuhungu wanjye Onesimusi, uwo nabyariye mu ngoyi: 11 Ibyo mu bihe byashize ntibyakugirira akamaro, ariko ubu bikakugirira akamaro kuri njye no kuri njye: 12 Uwo nongeye kohereza, uramwakira rero, ni ukuvuga amara yanjye bwite: 13 Uwo nifuzaga kugumana nanjye, kugira ngo mu mwanya wawe ashobore kunkorera mu ngoyi y'ubutumwa bwiza: 14 Ariko nta kintu na kimwe nakora. ko inyungu zawe zitagomba kumera nkibikenewe, ahubwo kubushake. 15 Kumbure yenda rero yagiye mu gihe runaka, kugira ngo umwakire ubuziraherezo; 16 Ntabwo ari nk'umugaragu, ahubwo hejuru y'umugaragu, umuvandimwe nkunda, byumwihariko kuri njye, ariko ni bangahe kuri wewe, haba mu mubiri no mu Mwami? 17 Niba ubara rero umufatanyabikorwa, umwakire nkanjye. 18 Niba yarakugiriye nabi, cyangwa akagufitiye umwenda, shyira kuri njye; 19 Jyewe Pawulo nabyanditse n'ukuboko kwanjye, nzabisubiza: nubwo ntakubwiye uko umfitiye umwenda wawe bwite uretse. 20 Yego, muvandimwe, reka ngire umunezero muri Nyagasani: humura amara yanjye muri Nyagasani. 21 Mfite ibyiringiro byo kumvira nakwandikiye, nzi ko uzakora ibirenze ibyo mvuga. 22 Ariko unyitegure nacumbitse, kuko nizeye ko amasengesho yawe azahabwa. 23 Ngaho ndakuramutsa Epafura, mugenzi wanjye muri Kristo Yesu; 24 Mariko, Arisitariko, Demasi, Lucas, abo dusangiye umurimo. 25 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane n'umwuka wawe. Amen.
147
Abaheburayo
8 Washyize ibintu byose munsi y'ibirenge bye. Kuberako mubyo yashyize byose munsi ye, ntacyo yasize munsi ye. Ariko ubu turabona ibintu byose bitashyizwe munsi ye. 9 Ariko turabona Yesu, wagizwe munsi gato y'abamarayika kubera imibabaro y'urupfu, yambitswe ikamba n'icyubahiro n'icyubahiro; ko ku bw'ubuntu bw'Imana agomba gusogongera ku rupfu kuri buri muntu. 10 Kuko ari we, kuri bose, kuri bose, kandi bose ni bo bose, mu guhesha icyubahiro abahungu benshi, kugira ngo umutware w'agakiza kabo atungane binyuze mu mibabaro. 11 Erega abera n'abatagatifu bose ni umwe, ni yo mpamvu ataterwa isoni no kubita abavandimwe, 12 Ndavuga nti 'Nzabwira abavandimwe banjye izina ryawe, hagati y'itorero nzakuririmbira. 13 Kandi nongeye kumwiringira. Kandi na none, Dore njye n'abana Imana yampaye. 14 Kubera ko rero abana basangiye inyama n'amaraso, na we ubwe yabigizemo uruhare; kugirango binyuze mu rupfu ashobore kumurimbura ufite imbaraga zurupfu, ni ukuvuga satani; 15 Kandi ubarokore, kubera ubwoba bw'urupfu ubuzima bwabo bwose babaye imbata. 16 Ni ukuri, ntabwo yamutwaye kamere y'abamarayika; ariko amwambura urubyaro rwa Aburahamu. 17 Ni cyo cyatumye muri byose agomba kumera nka benewabo, kugira ngo abe umutambyi mukuru w'imbabazi kandi wizerwa mu bintu bifitanye isano n'Imana, kugira ngo yiyunge n'ibyaha by'abantu. 18 Kuberako we ubwe yababajwe no kugeragezwa, arashobora gutabara abageragezwa.
UMUTWE WA 1 1 Mana, mu bihe bitarenze no mu mico itandukanye yavuganye na ba sogokuruza mu bihe byashize, 2 Muri iyi minsi y'imperuka yatubwiye n'Umwana we, uwo yashyizeho umuragwa wa byose, ari na we yaremye isi; 3 Ninde wari umucyo w'icyubahiro cye, n'ishusho igaragara y'umuntu we, kandi agashyigikira byose akoresheje ijambo ry'imbaraga ze, igihe yari amaze guhanagura ibyaha byacu, yicara iburyo bwa Nyiricyubahiro hejuru; 4 Kuba yarabaye mwiza cyane kuruta abamarayika, nkuko yabigiranye umurage yabonye izina ryiza cyane kubarusha. 5 Ni nde mu bamarayika yabwiye igihe icyo ari cyo cyose ati 'uri Umwana wanjye, uyu munsi nakubyaye? Kandi na none, nzamubera Data, kandi azambera Umwana? 6 Kandi na none, igihe azana ababyaye mu isi, aravuga ati: Kandi abamarayika b'Imana bose bamusenge. 7 Kandi mu bamarayika avuga ati: Uhindura abamarayika be imyuka, n'abakozi be bakongeza umuriro. 8 Ariko Mwana abwira ati: Mana yanjye, intebe yawe y'iteka ryose iteka ryose, inkoni y'ubutabera ni inkoni y'ubwami bwawe. 9 Wakunze gukiranuka, wanga gukiranirwa; niyo mpamvu Imana, ndetse n'Imana yawe, yagusize amavuta y'ibyishimo hejuru ya bagenzi bawe. 10 Kandi, Uhoraho, mu ntangiriro washyizeho urufatiro rw'isi; n'ijuru ni imirimo y'amaboko yawe: 11 Bazarimbuka; ariko ugumye; kandi bose bazashaje nk'umwenda; 12 Kandi nk'umwenda uzabizinga, kandi bizahindurwa, ariko nawe ni umwe, kandi imyaka yawe ntizashira. 13 Ariko ni nde mu bamarayika yabwiye igihe icyo ari cyo cyose ati: Icara iburyo bwanjye, kugeza igihe nzaguhindura abanzi bawe ikirenge cyawe? 14 Ntabwo bose ari imyuka ikorera, boherejwe kubakorera bazaba abaragwa b'agakiza?
UMUTWE WA 3 1 Kubwibyo, bavandimwe bera, basangiye umuhamagaro wo mwijuru, tekereza Intumwa n'Umuherezabitambo mukuru wumwuga wacu, Kristo Yesu; 2 Ni nde wari umwizerwa ku wamushizeho, nk'uko Mose yari umwizerwa mu nzu ye yose? 3 Kuko uyu muntu yabonwaga ko akwiriye icyubahiro kuruta Musa, kuko uwubatse inzu afite icyubahiro kuruta inzu. 4 Kuko inzu yose yubatswe n'abantu; ariko uwubatse byose ni Imana. 5 Mu byukuri, Mose yari umwizerwa mu nzu ye yose, nk'umukozi, kugira ngo ahamirize ibyo byari kuvugwa nyuma; 6 Ariko Kristo nk'umuhungu hejuru y'urugo rwe; inzu yacu turi bande, niba dukomeje icyizere n'ibyishimo by'ibyiringiro gushikamye kugeza imperuka. 7 Ni yo mpamvu (nk'uko Umwuka Wera abivuga, Uyu munsi nimwumva ijwi rye, Ntukomeze imitima yawe, nko mu bushotoranyi, ku munsi w'ikigeragezo mu butayu: 9 Ba sogokuruza banyagerageje, baranyeretse, mbona imirimo yanjye imyaka mirongo ine. 10 Ni cyo cyatumye mbabazwa n'iki gisekuru, ndavuga nti 'Bahora bakora amakosa mu mitima yabo; kandi ntibamenye inzira zanjye. 11 Nanjye narahiye uburakari bwanjye, Ntibazinjira mu buruhukiro bwanjye.) 12 Bavandimwe, mwitondere, kugira ngo muri mwebwe muri mwe hatabaho umutima mubi wo kutizera, mu kuva ku Mana nzima.
UMUTWE WA 2 1 Ni yo mpamvu dukwiye kurushaho kwita cyane ku byo twumvise, kugira ngo igihe icyo ari cyo cyose tutareka ngo banyerera. 2 Niba ijambo ryavuzwe n'abamarayika ryarashikamye, kandi ibicumuro byose no kutumvira byakiriye ibihembo bikwiye; 3 Tuzahunga dute, nitwirengagiza agakiza gakomeye; icyambere cyatangiye kuvugwa na Nyagasani, kandi twemezwa nabamwumvise; 4 Imana nayo irabihamya, haba n'ibimenyetso n'ibitangaza, n'ibitangaza bitandukanye, n'impano z'Umwuka Wera, nk'uko ishaka? 5 Kuko abamarayika atabayoboye isi izaza, aho tuvuga. 6 Ariko umuntu ahantu runaka yatanze ubuhamya, ati: "Umuntu ni iki, ko umwitayeho?" cyangwa umwana w'umuntu, ko umusuye? 7 Wamusaze munsi gato y'abamarayika; wamwambitse ikamba n'icyubahiro n'icyubahiro, kandi wamushyize hejuru y'amaboko yawe:
148
Abaheburayo
13 Ariko mukangurirane buri munsi, mu gihe byitwa Uyu munsi; kugira ngo hatagira n'umwe muri mwe ukomere kubera uburiganya bw'icyaha. 14 Kuberako twahinduwe abasangira na Kristo, niba dukomeje intangiriro y'ibyiringiro byacu gushikama kugeza imperuka; 15 Mugihe bivugwa ngo, Uyu munsi nimwumva ijwi rye, ntimukomere imitima yawe, nko mu bushotoranyi. 16 Bamwe bamaze kubyumva bararakara, ariko Mose ntabwo yavuye muri Egiputa. 17 Ariko se, yababajwe na nde imyaka mirongo ine? si hamwe nabo bakoze icyaha, imirambo yabo yaguye mu butayu? 18 Kandi ni nde yarahiye ko batagomba kwinjira mu buruhukiro bwe, ahubwo ko batizera? 19 Turabona rero ko badashobora kwinjira kubera kutizera.
16 Reka rero tuje dushize amanga ku ntebe y'ubuntu, kugira ngo tubone imbabazi, kandi tubone ubuntu bwo gufasha mu gihe gikenewe. UMUTWE WA 5
UMUTWE WA 4 1 Reka rero dutinye, kugira ngo amasezerano adusigire yo kwinjira mu buruhukiro bwe, muri mwe wese muri mwe yagaragara nkaho atabigezeho. 2 Kuko ubutumwa bwiza bwatubwiye kuri twe, kimwe na bo, ariko ijambo ryamamajwe ntacyo ryabamariye, ntirivangwa no kwizera ababyumvise. 3 Kuko abizera twinjira mu buruhukiro nk'uko yabivuze, Nkuko narahiye umujinya wanjye, nibinjira mu buruhukiro bwanjye: nubwo imirimo yarangiye isi yaremwa. 4 Kuberako yavugiye ahantu runaka kumunsi wa karindwi kuri uyu munyabwenge, Imana iruhuka umunsi wa karindwi mubikorwa byayo byose. 5 Kandi aha hantu na none, Nibinjira mu buruhukiro bwanjye. 6 Kubona rero hasigaye ko bamwe bagomba kujyamo, kandi abo babwirijwe bwa mbere ntibinjiye kubera kutizera: 7 Na none, agabanya umunsi runaka, abwira Dawidi ati: "Uyu munsi, hashize igihe kinini; nkuko bivugwa, Uyu munsi niba uzumva ijwi rye, ntukomere imitima yawe. 8 Niba Yesu yabahaye ikiruhuko, ntabwo yari kuvuga undi munsi. 9 Rero hasigaye ikiruhuko kubantu b'Imana. 10 Kuko uwinjiye mu buruhukiro bwe, na we yaretse imirimo ye, nk'uko Imana yabikoze ku bye. 11 Reka rero dukore kugirango twinjire muri ubwo buruhukiro, kugira ngo hatagira umuntu ugwa ku karorero kamwe ko kutizera. 12 Erega ijambo ry'Imana ryihuta, kandi rifite imbaraga, kandi rikarishye kuruta inkota ebyiri zombi, zicengera ndetse no gutandukanya ubugingo n'umwuka, hamwe n'ingingo n'imitsi, kandi ni ubushishozi bw'ibitekerezo n'intego z'umutima. 13 Nta kiremwa na kimwe kitagaragara mu maso ye, ariko ibintu byose byambaye ubusa kandi byugururiwe amaso uwo tugomba gukora. 14 Tumaze kubona ko dufite umutambyi mukuru ukomeye, winjiye mu ijuru, Yesu Umwana w'Imana, reka dukomeze umwuga wacu. 15 Kuberako tudafite umutambyi mukuru udashobora gukorwaho no kumva intege nke zacu; ariko yari muri byose yageragejwe nkatwe, nyamara nta cyaha.
149
1 Kuko umutambyi mukuru yakuwe mu bantu yahawe abantu mu bintu byerekeye Imana, kugira ngo atange impano n'ibitambo by'ibyaha: 2 Ni nde ushobora kugirira impuhwe abatabizi, n'abatari mu nzira; kuberako we ubwe nawe yuzuyemo ubumuga. 3 Kubera iyo mpamvu, yagombaga gutura ibyaha, ku bantu, no kuri we ubwe. 4 Kandi nta muntu n'umwe wihesha icyubahiro, uretse uwahamagariwe Imana, nk'uko Aroni yari ameze. 5 Noneho rero, Kristo ntiyubahirije ubwe kuba umutambyi mukuru; ariko uwamubwiye ati 'uri Umwana wanjye, uyu munsi nakubyaye. 6 Nkuko yabivuze ahandi hantu, 'uri umutambyi ubuziraherezo bwa Melkisedeki. 7 Ni nde mu minsi y'umubiri we, ubwo yari amaze gusenga no gutakambira arira cyane, amarira arira uwashoboye kumukiza urupfu, akumva yumva afite ubwoba; 8 Nubwo yari Umwana, ariko yize kumvira ibintu yababajwe; 9 Amaze gutungana, yabaye umwanditsi w'agakiza k'iteka ku bamwumvira bose; 10 Yitwa Imana umutambyi mukuru nyuma y'itegeko rya Melekisedeki. 11 Muri bo dufite ibintu byinshi byo kuvuga, kandi bigoye kuvugwa, kuko mutumva neza. 12 Kuberako mugihe gikwiye kuba abigisha, ukeneye ko umuntu yakwigisha akongera kuba amahame yambere yamagambo yImana; kandi bahindutse nkabakeneye amata, ntabwo ari inyama zikomeye. 13 Kuko umuntu wese ukoresha amata aba umuhanga mu ijambo ryo gukiranuka, kuko ari uruhinja. 14 Ariko inyama zikomeye ni iz'abakuze, ndetse n'abazikoresha ubwenge bwabo kugira ngo bamenye icyiza n'ikibi. UMUTWE WA 6 1 Kubwibyo rero kureka amahame yinyigisho za Kristo, reka dukomeze gutungana; kutongera gushiraho urufatiro rwo kwihana kubikorwa byapfuye, no kwizera Imana, 2 Ku nyigisho z'umubatizo, no kurambikaho ibiganza, n'izuka ry'abapfuye, n'urubanza rw'iteka. 3 Kandi ibi tuzabikora, niba Imana ibishaka. 4 Kuberako bidashoboka kubantu bahoze bamurikirwa, bakarya impano yo mwijuru, bakagirwa abasangira Umwuka Wera, 5 Kandi basogongeye ijambo ryiza ry'Imana, n'imbaraga z'isi zizaza, 6 Niba baguye, kugira ngo bongere kuvugurura kwihana; kubona babambye ubwabo Umwana w'Imana bundi bushya, bakamutera isoni kumugaragaro. 7 Kuko isi inywa mu mvura igwa kuri yo, ikabyara ibyatsi igahurira na bo yambaye, ihabwa imigisha n'Imana: 8 Ariko ikibyara amahwa n'inzitizi cyangwa, kandi kiri hafi yo gutukana; iherezo ryayo rigomba gutwikwa.
Abaheburayo
9 Ariko, bakundwa, twemeje ibintu byiza byawe, nibintu biherekeza agakiza, nubwo tuvuga gutya. 10 Kuko Imana idakiranirwa kwibagirwa umurimo wawe n'umurimo w'urukundo mwerekanye izina ryayo, kuko mwakoreye abera kandi mukorera umurimo. 11 Kandi twifuza ko buri wese muri mwe yagaragaza umwete umwe ku byiringiro byuzuye by'amizero kugeza imperuka: 12 Kugira ngo mutaba abanebwe, ahubwo mukurikire abayoboke babo kubwo kwizera no kwihangana bazungura amasezerano. 13 Kuko igihe Imana yasezeranaga Aburahamu, kubera ko atashoboraga kurahira ukundi, yararahiye wenyine, 14 Vuga, Nukuri nzaguha umugisha, kandi kugwiza nzakugwiza. 15 Kandi rero, amaze kwihangana yihanganye, yabonye isezerano. 16 Kuko abantu bararahira cyane kuruta abandi, kandi indahiro yo kubemeza ni iherezo ry'amakimbirane yose. 17 Aho Imana, ishaka cyane kwereka abaragwa amasezerano ko kudahinduka kw'inama zayo, yabishimangiye n'indahiro: 18 Kugira ngo ibintu bibiri bidahinduka, aho bidashoboka ko Imana ibeshya, dushobora guhumurizwa gukomeye, bahungiye mu buhungiro kugira ngo bakomeze ibyiringiro twashyizwe imbere: 19 Ni ibihe byiringiro dufite nk'inanga y'ubugingo, byizewe kandi bihamye, kandi byinjira muri ibyo bitwikiriye; 20 Aho uwatubanjirije ariho twinjiriye, ndetse na Yesu, yagize umutambyi mukuru ubuziraherezo bwa Melkisedeki. UMUTWE WA 7 1 Kuri uyu Melikisedeki, umwami wa Salemu, umutambyi w'Imana Isumbabyose, wahuye na Aburahamu agarutse avuye kwica abami, amuha umugisha; 2 Aburahamu na we yahaye igice cya cumi cya bose; ubanza kuba mubisobanuro Umwami w'ubukiranutsi, hanyuma nyuma yumwami wa Salemu, ari we Mwami wamahoro; 3 Nta se, udafite nyina, udafite inkomoko, udafite intangiriro yiminsi, cyangwa iherezo ryubuzima; ariko yahinduwe nk'Umwana w'Imana; agumaho umutambyi ubudasiba. 4 Noneho tekereza ukuntu uyu muntu yari ukomeye, uwo sekuruza w'Aburahamu yahaye kimwe cya cumi cy'iminyago. 5 Kandi ni ukuri, abo mu bahungu ba Lewi, bakira imirimo y'ubutambyi, bafite itegeko ryo gufata icya cumi cy'abantu nk'uko amategeko abiteganya, ni ukuvuga abavandimwe babo, nubwo bava mu rukenyerero rwa Aburahamu. : 6 Ariko uwadakomotse kuri bo atabonye icya cumi cya Aburahamu, kandi aha umugisha uwasezeranye. 7 Kandi nta kwivuguruza kwose umuto arahirwa ibyiza. 8 Kandi hano abantu bapfa bahabwa icya cumi; ariko ngaho arabakira, muri bo biboneye ko atuye. 9 Kandi nk'uko nshobora kubivuga, Lewi na we, icya cumi, yishyuye icya cumi muri Aburahamu. 10 Kuko yari akiri mu rukenyerero rwa se, igihe Melkisedeki yamusangaga.
11 Niba rero ubutungane bwaratewe n'ubusaserdoti bw'Abalewi, (kuko munsi yabyo abantu bakiriye amategeko,) ni iki kindi cyari gikenewe ko undi muherezabitambo yahaguruka nyuma y'itegeko rya Melkisedeki, kandi ntahamagawe nyuma ya Aroni? 12 Kugira ngo ubupadiri buhindurwe, hakenewe guhinduka no mu mategeko. 13 Kuko uwo avugwa ari uw'undi muryango, nta muntu n'umwe witabiriye igicaniro. 14 Kuberako bigaragara ko Umwami wacu yavuye muri Yuda; muri uwo muryango Mose ntacyo yavuze ku bijyanye n'ubusaserdoti. 15 Kandi biracyagaragara cyane: kuko nyuma ya Melkisedeki haje kubaho undi muherezi, 16 Ninde waremewe, adakurikije amategeko y'umubiri, ahubwo akozwe n'imbaraga z'ubuzima butagira iherezo. 17 Kuko ahamya ko uri umutambyi ubuziraherezo bwa Melkisedeki. 18 Kuko mu by'ukuri hariho gukuraho itegeko ryagiye mbere kubera intege nke no kutagira inyungu. 19 Erega amategeko ntacyo yahinduye, ariko kuzana ibyiringiro byiza byarakozwe; kubyo twegera Imana. 20 Kandi nta ndahiro yagizwe umutambyi: 21 (Kuko abo batambyi babaye nta ndahiro; ariko ibi arahira uwamubwiye ati: "Uwiteka yararahiye kandi ntazihana, uri umutambyi ubuziraherezo nk'uko Melkisedeki yabitegetse :) 22 Muri byinshi, Yesu yatanze ingwate y'isezerano ryiza. 23 Kandi mu byukuri bari abatambyi benshi, kuko batababajwe no gukomeza urupfu: 24 Ariko uyu muntu, kuko akomeza iteka, afite ubupadiri budahinduka. 25 Ni yo mpamvu ashoboye kandi kubakiza kugeza ku Mana na we, kuko ahora ari muzima kugira ngo abasabe. 26 Kuberako umutambyi mukuru nkatwe yabaye uwera, utagira icyo yangiza, utanduye, utandukanijwe nabanyabyaha, kandi usumba ijuru; 27 Ninde udakeneye buri munsi, nk'abo batambyi bakuru, gutamba ibitambo, mbere y'ibyaha bye, hanyuma no ku bantu. Ibyo yabikoze rimwe, igihe yitangaga. 28 Kuko amategeko agira abantu abatambyi bakuru bafite ubumuga; ariko ijambo ry'indahiro, kuva mu mategeko, rigira Umwana wejejwe ubuziraherezo. UMUTWE WA 8 1 Noneho mubyo twavuze byose ni umubare: Dufite umutambyi mukuru, washyizwe iburyo bw'intebe y'ubwami mu ijuru; 2 Umukozi wera, n'ihema ry'ukuri Uwiteka yashinze, ntabwo ari umuntu. 3 Kuberako umutambyi mukuru yahawe inshingano zo gutanga impano n'ibitambo: ni yo mpamvu ari ngombwa ko uyu mugabo agira icyo atanga. 4 Kuko iyo aba ku isi, ntagomba kuba umutambyi, kuko hari abatambyi batanga impano nk'uko amategeko abiteganya: 5 Ni bande bakorera urugero n'igicucu cy'ibintu byo mu ijuru, nk'uko Mose yabwiwe n'Imana igihe yari agiye gukora ihema ry'ibonaniro.
150
Abaheburayo
6 Ariko ubu yabonye umurimo uhebuje, kubera ko ari umuhuza w'isezerano ryiza, ryashizweho n'amasezerano meza. 7 Niba iryo sezerano rya mbere ryarabaye ntamakemwa, ntihari hakwiye gushakishwa irindi rya kabiri. 8 Kubanga kubagobotora, n'agamba nti Mukama ggamba, Mukama ggwe, nze nisezerana eby'omusozi g'Abisirayeli n'inzu ya Yuda: 9 Ntabwo nkurikije isezerano nagiranye na ba sekuruza ku munsi nabafashe ukuboko kugira ngo mbakure mu gihugu cya Egiputa. kuko batakomeje mu isezerano ryanjye, kandi sinabibonye, ni ko Uwiteka avuga. 10 Kuko ari ryo sezerano nzagirana n'inzu ya Isiraheli nyuma y'iyo minsi, ni ko Uwiteka avuga. Nzashyira amategeko yanjye mu bitekerezo byabo, kandi nzayandika mu mitima yabo, kandi nzababera Imana, kandi bazambera ubwoko: 11 Kandi ntibazigisha umuntu wese umuturanyi we, na buri muntu umuvandimwe we, bati 'Menya Uwiteka, kuko bose bazamenya, kuva ku muto kugeza ku mukuru. 12 Kuko nzagirira imbabazi gukiranirwa kwabo, kandi sinzongera kwibuka ibyaha byabo n'ibyaha byabo. 13 Muri ibyo avuga ati: "Isezerano rishya, yagize irya mbere." Noneho ibibyimba kandi bishaje biteguye kuzimira.
Ni kangahe amaraso ya Kristo, we, binyuze mu Mwuka w'iteka yitanze atagira ikibanza ku Mana, azahanagura umutimanama wawe mu mirimo yapfuye kugira ngo ukorere Imana nzima? 15 Kubera iyo mpamvu rero ni umuhuza w'isezerano rishya, ko binyuze mu rupfu, kugira ngo gucungurwa ibicumuro byari mu isezerano rya mbere, abitwa bashobora guhabwa isezerano ry'umurage w'iteka. 16 Kuberako aho isezerano riri, hagomba no kubaho urupfu rwumurage. 17 Kuberako isezerano rifite imbaraga abantu bamaze gupfa: bitabaye ibyo nta mbaraga namba mugihe uwasezeranye ari muzima. 18 Aho rero, nta sezerano rya mbere ryeguriwe nta maraso. 19 Kuko Mose amaze kubwira abantu bose amategeko yose nk'uko amategeko abiteganya, afata amaraso y'inyana n'ihene, akoresheje amazi, ubwoya bw'umutuku, na hysopi, aminjagira igitabo, n'abantu bose, 20 Vuga uti: Aya ni yo maraso y'isezerano Imana yagutegetse. 21 Byongeye kandi, yamijagiye amaraso mu ihema, n'ibikoresho byose by'umurimo. 22 Kandi ibintu hafi ya byose bigengwa n'amategeko yatunganijwe n'amaraso; kandi nta kumena amaraso ntabwo ari kubabarirwa. 23 Byari ngombwa rero ko imiterere y'ibintu byo mwijuru igomba kwezwa hamwe; ariko ibintu byo mwijuru ubwabyo nibitambo byiza kurenza ibi. 24 Kuberako Kristo atinjiye ahantu hera hakozwe n'amaboko, ayo akaba ari ishusho y'ukuri; ariko mwijuru ubwaryo, none kugirango tugaragare imbere yImana kuri twe: 25 Kandi nyamara ko agomba kwitanga kenshi, nkuko umutambyi mukuru yinjira ahantu hera buri mwaka afite amaraso yabandi; 26 Kuri icyo gihe, agomba kuba yarababajwe kuva isi yaremwa, ariko noneho isi y'imperuka imaze kugaragara ko yakuyeho icyaha kubitambo bye. 27 Nkuko byagenwe n'abantu rimwe gupfa, ariko nyuma y'urubanza: 28 Kristo rero yigeze gutangwa ngo yikoreze ibyaha bya benshi; kandi abamushaka azagaragara ubugira kabiri nta cyaha agakiza.
UMUTWE WA 9 1 Noneho mubyukuri isezerano rya mbere ryari rifite amategeko yumurimo wImana, nubuturo bwera bwisi. 2 Kubanga hariho ihema ryakozwe; iyambere, aho yari yomuri buji, nameza, hamwe numugati; ryitwa ahera. 3 Kandi nyuma yumwenda wa kabiri, ihema ryitwa Ahera cyane muri bose; 4 Ryari rifite isanduku ya zahabu, n'isanduku y'isezerano yometseho zahabu, aho inkono ya zahabu yari ifite manu, n'inkoni ya Aroni imera, n'ameza y'isezerano; 5 Kandi hejuru yacyo abakerubi b'icyubahiro batwikiriye imbabazi; muribyo ntidushobora kuvuga byumwihariko. 6 Igihe ibyo bintu byategurwaga gutya, abatambyi bahoraga bajya mu ihema rya mbere, basohoza umurimo w'Imana. 7 Ariko mu wa kabiri, umutambyi mukuru wenyine wenyine rimwe mu mwaka, nta maraso yamwitangiye, n'amakosa y'abantu: 8 Umwuka Wera ibi bisobanura, ko inzira igana ahera cyane itaragaragaye, mugihe ihema rya mbere ryari rihagaze: 9 Ni ikihe gishushanyo cyariho icyo gihe, cyatangwaga impano n'ibitambo, bidashobora gutuma ukora umurimo utunganye, bijyanye n'umutimanama; 10 Byari bihagaze gusa mu nyama n'ibinyobwa, no gukaraba bitandukanye, n'amategeko ya kamere, babishyizeho kugeza igihe cyo kuvugurura. 11 Ariko Kristo abaye umutambyi mukuru w'ibintu byiza bizaza, akoresheje ihema rinini kandi ritunganye, ridakozwe n'amaboko, ni ukuvuga atari muri iyi nyubako; 12 Ntabwo ari amaraso y'ihene n'inyana, ahubwo yinjiye mu maraso ye rimwe yinjira mu buturo bwera, atubonera incungu idashira. 13 Kuberako amaraso y'ibimasa n'ihene, n'ivu ry'inyana riminjagira ibihumanye, ryera kugira ngo umubiri weze:
UMUTWE WA 10 1 Kuberako amategeko afite igicucu cyibintu byiza bizaza, kandi ntabwo ari ishusho yibintu, ntashobora na rimwe gutamba ibitambo batangaga uko umwaka utashye bikomeza gutuma abaza batungana. 2 Noneho ubwo ntibari kureka gutangwa? kuberako ko abasenga bigeze kwezwa batagomba kugira umutimanama wibyaha. 3 Ariko muri ibyo bitambo harimo kwibukwa byongeye gukorwa mubyaha buri mwaka. 4 Erega ntibishoboka ko amaraso y'ibimasa n'ihene akuraho ibyaha. 5 Ni cyo gitumye ageze mu isi, aravuga ati: 'Ntiwifuza, ibitambo n'amaturo, ariko wanteguriye umubiri: 6 Mu maturo yatwitswe n'ibitambo by'ibyaha ntiwigeze wishimira.
151
Abaheburayo
7 Hanyuma ndavuga nti, Dore ndaje (mu gitabo cy'igitabo cyanditsweho,) kugira ngo nkore ibyo ushaka, Mana. 8 Hejuru igihe yavugaga ati: "Ntimwabishaka, ibitambo, ibitambo, ibitambo byoswa n'amaturo y'icyaha, ntiwabyishimira. zitangwa n'amategeko; 9 Aca avuga ati: “Dore, ndaje gukora ugushaka kwawe, Mana. Yakuyeho iyambere, kugirango ashinge iyakabiri. 10 Ibyo dushaka kwezwa binyuze mu ituro ry'umubiri wa Yesu Kristo rimwe na rimwe. 11 Kandi umutambyi wese ahagarara akora umurimo wa buri munsi kandi agatamba ibitambo bimwe, bidashobora gukuraho ibyaha: 12 Ariko uyu muntu, amaze gutamba igitambo kimwe cy'ibyaha ubuziraherezo, yicara iburyo bw'Imana; 13 Kuva ubu dutegereje kugeza abanzi be bazaba ikirenge cye. 14 Kuberako ituro rimwe ryatunganije iteka ryose abera. 15 Umwuka Wera na we ahamiriza, kuko nyuma y'ibyo yari yarabivuze mbere, 16 Iri ni ryo sezerano nzagirana nabo nyuma y'iyo minsi, ni ko Uwiteka avuga, nzashyira amategeko yanjye mu mitima yabo, kandi nzayandika mu bitekerezo byabo. 17 Kandi sinzongera kwibuka ibyaha byabo n'ibyaha byabo. 18 Noneho aho kubabarirwa biri, nta gitambo cy'ibyaha kibaye. 19 None rero, bavandimwe, gushira amanga kwinjira mu cyera n'amaraso ya Yesu, 20 Binyuze mu nzira nshya kandi nzima, yatweguriye, akoresheje umwenda, ni ukuvuga umubiri we; 21 Kugira umutambyi mukuru hejuru y'inzu y'Imana; 22 Reka twegere n'umutima nyawo twizeye rwose kwizera, imitima yacu iminjagiye mu mutimanama mubi, imibiri yacu yogejwe n'amazi meza. 23 Reka dukomeze umwuga wo kwizera kwacu tutajegajega; (kuko ari umwizerwa wasezeranije;) 24 Kandi dufatanye gutekereza ku gukundana no gukora imirimo myiza: 25 Kutareka guterana kwacu, nkuko bamwe babikora; ariko guhugurana: kandi cyane cyane, nkuko mubona umunsi wegereje. 26 Kuko niducumura nkana nyuma yibyo twabonye ubumenyi bwukuri, ntihazongera kubaho igitambo cyibyaha, 27 Ariko umuntu ufite ubwoba ashakisha urubanza n'uburakari bukaze, bizarya abanzi. 28 Uwasuzuguye amategeko ya Mose yapfuye nta mbabazi abikesheje abatangabuhamya babiri cyangwa batatu: 29 Tuvuge ko ari bangahe ibihano bikaze, uzabonwa ko akwiriye, wakandagiye munsi y'Umwana w'Imana, kandi akaba yarabaze amaraso y'isezerano, aho yiyejejwe, ikintu kidahumanye, kandi akaba yarakoze nubwo yagiriye Uwiteka. Umwuka w'ubuntu? 30 Kuko tuzi Uwavuze ati: “Kwihorera ni ibyanjye, nzabishyura,” ni ko Uwiteka avuga. Kandi na none, Uhoraho azacira imanza ubwoko bwe. 31 Ni ikintu giteye ubwoba kugwa mu maboko y'Imana nzima. 32 Ariko muhamagare kwibuka iminsi yashize, aho mumaze kumurikirwa, mwihanganiye intambara ikomeye; 33 Igice kimwe, mugihe wagizwe umwirondoro haba gutukwa no kubabazwa; igice, mugihe wabaye inshuti yabakoreshejwe cyane.
152
34 Kuko wangiriye impuhwe mu ngoyi zanjye, ukanezezwa no kwangiza ibintu byawe, uzi neza ko ufite ijuru ibintu byiza kandi bihoraho. 35 Ntukureho rero ibyiringiro byawe, bifite ibihembo byinshi. 36 Kuko mukeneye kwihangana, kugira ngo nimara gukora ibyo Imana ishaka, mwakire amasezerano. 37 Erega akanya gato, n'uwaza araza, ntazatinda. 38 Noneho umukiranutsi azabaho abikesheje kwizera, ariko nihagira umuntu usubira inyuma, umutima wanjye ntuzamwishimira. 39 Ariko ntituri abo muri bo bagaruka ku kurimbuka; ariko muri bo bizera gukiza ubugingo. UMUTWE WA 11 1 Noneho kwizera ni ishingiro ryibintu byiringiro, ibimenyetso byibintu bitabonetse. 2 Kuberako abakuru babonye raporo nziza. 3 Binyuze mu kwizera twumva ko isi yaremwe nijambo ryImana, kugirango ibintu bigaragara bitakozwe mubintu bigaragara. 4 Kubwo kwizera, Abeli yatambiye Imana igitambo cyiza kuruta Kayini, aho yahamije ko ari umukiranutsi, Imana ihamya impano zayo, kandi ni yo yapfuye ariko aravuga. 5 Kubwo kwizera, Henoki yahinduwe ko atagomba kubona urupfu; ntiyaboneka, kuko Imana yari yaramuhinduye: kuko mbere yubuhinduzi bwe yari afite ubwo buhamya, ko yashimishije Imana. 6 Ariko udafite kwizera ntibishoboka kumushimisha: kuko uza ku Mana agomba kwizera ko ariho, kandi ko ari we uhemba abamushaka babigiranye umwete. 7 Kubwo kwizera, Nowa, aburirwa Imana ku bintu bitaraboneka, yimuka afite ubwoba, ategura inkuge yo gukiza inzu ye; kubyo yaciriyeho iteka isi, aba umuragwa wo gukiranuka kubwo kwizera. 8 Kubwo kwizera, Aburahamu, igihe yahamagariwe gusohoka ahantu yagombaga nyuma yo guhabwa umurage, yarumviye; arasohoka, atazi iyo yagiye. 9 Kubwo kwizera, yabaga mu gihugu cy'isezerano, nko mu gihugu kidasanzwe, atura mu mahema hamwe na Isaka na Yakobo, abaragwa na we mu masezerano amwe: 10 Kuko yashakishaga umujyi ufite urufatiro, uwubatse kandi akawukora ni Imana. 11 Binyuze mu kwizera, Sara ubwe yahawe imbaraga zo gusama imbuto, kandi yarabyaye umwana arengeje imyaka, kuko yamubonaga ko ari umwizerwa wasezeranije. 12 Ni cyo cyatumye habaho umwe muri bo, kandi ameze nk'uwapfuye, nk'inyenyeri zo mu kirere ari nyinshi, kandi nk'umusenyi uri ku nkombe y'inyanja utabarika. 13 Abo bose bapfuye mu kwizera, ntibakire amasezerano, ahubwo bababonye kure, barabemeza, barabahobera, kandi bemera ko ari abanyamahanga n'abagenzi ku isi. 14 Kuko abavuga ibintu nk'ibyo batangaza neza ko bashaka igihugu. 15 Kandi mubyukuri, iyo baza kuzirikana kiriya gihugu aho bava, bashoboraga kubona amahirwe yo gutaha. 16 Ariko noneho bifuza igihugu cyiza, ni ukuvuga ijuru: ni yo mpamvu Imana idaterwa isoni no kwitwa Imana yabo, kuko yabateguriye umujyi.
Abaheburayo
17 Ku bw'ukwizera, Aburahamu, igihe yageragejwe, yatanze Isaka, kandi uwakiriye amasezerano, yatanze umuhungu we w'ikinege, 18 Muri bo havuzwe ngo, Muri Isaka urubyaro rwawe ruzitwa: 19 Kubara ko Imana yashoboye kumuzura, ndetse no mu bapfuye; kuva aho na we yamwakiriye mu ishusho. 20 Kwizera, Isaka yahaye umugisha Yakobo na Esawu ku bijyanye n'ibizaza. 21 Ku bw'ukwizera, Yakobo, igihe yari agiye gupfa, yahaye umugisha abahungu ba Yozefu bombi; arasenga, yegamiye hejuru y'inkoni ye. 22 Kwizera, Yozefu, igihe yapfaga, yavuze ku kugenda kw'Abisiraheli; atanga itegeko ryerekeye amagufwa ye. 23 Kubwo kwizera, Mose, igihe yavukaga, yahishe amezi atatu y'ababyeyi be, kuko babonaga ko ari umwana ukwiye; kandi ntibatinye itegeko ry'umwami. 24 Ukwizera kwa Mose, ageze mu za bukuru, yanga kwitwa umuhungu w'umukobwa wa Farawo; 25 Guhitamo ahubwo kubabazwa nubwoko bwImana, kuruta kwishimira ibinezeza byicyaha mugihe runaka; 26 Yubahaga gutukwa kwa Kristo ubutunzi buruta ubutunzi bwo muri Egiputa, kuko yari yubashye ibihembo byigihembo. 27 Ku bw'ukwizera, yaretse Egiputa, ntatinya uburakari bw'umwami, kuko yihanganye, abonye umuntu utagaragara. 28 Binyuze mu kwizera, yakomeje Pasika, no kuminjagira amaraso, kugira ngo uwatsembye imfura atabakoraho. 29 Kubwo kwizera, banyuze mu nyanja Itukura nko ku butaka bwumutse: Abanyamisiri bavuga ko bakora bararohamye. 30 Kubwo kwizera, inkike za Yeriko zarasenyutse, zimaze kuzenguruka iminsi irindwi. 31 Mu kwizera, maraya Rahabu ntiyarimbutse hamwe n'abatemeraga, amaze kwakira abatasi amahoro. 32 Kandi mvuge iki? kuko igihe cyananiwe kubwira ibya Gedeyoni, na Baraki, na Samusoni, na Yefuta; kwa Dawidi na Samweli, n'abahanuzi: 33 Ni nde watsinze ubwami, agakora gukiranuka, akabona amasezerano, ahagarika umunwa w'intare, 34 Yazimye urugomo rw'umuriro, ahunga inkota, kubera intege nke zirakomera, zintwari mu ntambara, zihunga ingabo z'abanyamahanga. 35 Abagore bongeye kwakira abapfuye babo bazuka: abandi barababazwa, ntibemera gutabarwa; kugirango babone izuka ryiza: 36 Abandi na bo barageragejwe no gushinyagurira no gukubitwa bikabije, yego, ingwate no gufungwa: 37 Batewe amabuye, barabaca, barageragezwa, bicishwa inkota: bazerera mu ruhu rw'intama n'ihene; kuba abakene, kubabazwa, kubabazwa; 38 (Muri bo isi ntiyari ikwiriye :) bazerera mu butayu, no mu misozi, no mu ndiri no mu buvumo bw'isi. 39 Abo bose bamaze kubona inkuru nziza kubwo kwizera, ntibakiriye amasezerano: 40 Imana yaduhaye ikintu cyiza kuri twe, kugirango batadufite batagomba gutungana. UMUTWE WA 12 1 Kubwibyo tubonye natwe tuzengurutswe nigicu kinini cyabatangabuhamya, reka dushyire ku ruhande uburemere
153
bwose, nicyaha kitwugarije byoroshye, kandi twiruke twihanganye isiganwa ryashyizwe imbere yacu, 2 Urebye kuri Yesu umwanditsi nuwarangije kwizera kwacu; we kubwibyishimo byamushyizwe imbere yihanganiye umusaraba, asuzugura isoni, ashyirwa iburyo bwintebe yImana. 3 Kumwiyumvira ko yihanganiye kwivuguruza kw'abanyabyaha kuri we, kugira ngo mutazarambirwa no gucika intege mu bitekerezo byanyu. 4 Ntimurwanya amaraso, muharanira kurwanya icyaha. 5 Kandi wibagiwe impanuro ikubwira nk'abana, mwana wanjye, ntusuzugure igihano cy'Uwiteka, cyangwa ngo ucike intege igihe wamucyaha: 6 Uwiteka akunda arabihana, kandi akubita umwana wese yakiriye. 7 Nimwihanganira guhanwa, Imana ikorana nawe nk'abahungu; kuko ari umuhungu ki se adahana? 8 Ariko nimuba mutarahanwa, aho bose basangiye, murabaye abaswa, ntabwo ari abahungu. 9 Byongeye kandi, dufite ba sogokuruza b'umubiri wacu wadukosoye, kandi tubaha icyubahiro: ntidukwiye cyane kugandukira Data wa roho, tukabaho? 10 Kuko mu minsi mike baduhannye uko bishakiye; ariko we kubwinyungu zacu, kugirango dusangire kwera kwe. 11 Noneho nta gihano kuri iki gihe gisa nkicyishimo, ariko kibabaje: nyamara nyuma yacyo cyera imbuto zamahoro zo gukiranuka kubakoreshwa. 12 Noneho uzamure amaboko amanitse, n'amavi adakomeye; 13 Kandi ukore inzira igororotse y'ibirenge byawe, kugira ngo ikirema kitava mu nzira; ariko reka ahubwo bikire. 14 Mukurikire amahoro n'abantu bose, no kwera, nta muntu uzabona Uwiteka: 15 Urebye ushishikaye kugira ngo hatagira umuntu unanirwa n'ubuntu bw'Imana; kugira ngo umuzi uwo ari wo wose w'uburakari uturuka kuri wewe, bityo benshi bahumanye; 16 Kugira ngo hatabaho umuntu usambana, cyangwa umuntu wanduye, nka Esawu, wagurishije inyama imwe y'inyama yagurishije uburenganzira bwe bw'imfura. 17 Kuko muzi ukuntu nyuma yaho, igihe yari kuzaragwa umugisha, yaranze, kuko atabonye aho yihana, nubwo yabishakaga yitonze amarira. 18 Kuko mutaje ku musozi ushobora gukorwaho, ugatwikwa n'umuriro, cyangwa umwijima, umwijima n'umuyaga, 19 Ijwi ry'impanda, n'ijwi ry'amagambo; ni irihe jwi abumvise basabye ko iryo jambo ritagomba kubabwira ukundi: 20 (Kuberako badashobora kwihanganira ibyategetswe, Kandi niba inyamaswa ikora ku musozi, izaterwa amabuye, cyangwa ijugunywe hamwe n'umuheto: 21 Kandi ibyo byari biteye ubwoba, Mose ati: Ndatinya cyane kandi mpinda umushyitsi :) 22 Ariko mwaje ku musozi wa Siyoni, no mu mujyi w'Imana nzima, Yerusalemu yo mu ijuru, hamwe n'abamarayika batabarika, 23 Ku iteraniro rusange n'itorero ry'imfura, byanditswe mu ijuru, no ku Mana Umucamanza wa bose, no ku myuka y'abantu b'intungane batunganijwe,
Abaheburayo
24 Kandi kuri Yesu umuhuza w'isezerano rishya, n'amaraso yo kuminjagira, avuga ibintu byiza kuruta ibya Abeli. 25 Reba ko utanze uwuvuga. Erega baramutse bahunze atari uwanze kuvuga ku isi, ntituzarokoka, nitwitandukanya n'uvuga uvuye mu ijuru: 26 Ijwi ryabo ryahungabanije isi, ariko noneho yarasezeranyije ati: "Nyamara sinongeye kunyeganyeza isi gusa, ahubwo ni ijuru." 27 Kandi iri jambo, Nyamara nanone, risobanura gukuraho ibyo bintu bihungabana, nkibintu byakozwe, kugirango ibidashobora guhungabana bigumeho. 28 Ni yo mpamvu twakiriye ubwami budashobora kunyeganyezwa, reka tugire ubuntu, aho dushobora gukorera Imana byemewe no kubaha no gutinya Imana: 29 Kuko Imana yacu ari umuriro utwika.
19 Ariko ndagusabye ahubwo gukora ibi, kugira ngo nkugarukire vuba. 20 Noneho Imana y'amahoro, yazuye mu bapfuye Umwami wacu Yesu, umwungeri ukomeye w'intama, binyuze mu maraso y'isezerano ridashira, 21 Gira intungane mu mirimo yose myiza yo gukora ibyo ishaka, ukore muri wewe ibishimisha imbere ye, binyuze muri Yesu Kristo; Nihawe icyubahiro iteka ryose. Amen. 22 Ndabasabye, bavandimwe, mubabaze ijambo ryo guhugura, kuko mbandikiye ibaruwa mu magambo make. 23 Mumenye ko umuvandimwe wacu Timoteyo yarekuwe; hamwe nande, aramutse aje vuba, nzakubona. 24 Ndabaramukije abantu bose bagutegeka, n'abera bose. Babo mu Butaliyani barabasuhuje. 25 Ubuntu bubane namwe mwese. Amen.
UMUTWE WA 13 Reka urukundo rwa kivandimwe rukomeze. 2 Ntiwibagirwe gushimisha abanyamahanga: kuberako bamwe bashimishije abamarayika batabizi. 3 Wibuke abari mu ngoyi, nk'uko baboshye; n'abababazwa, nkuko nawe ubwanyu mu mubiri. 4 Ishyingiranwa ryubahwa muri bose, kandi uburiri butanduye: ariko abasambanyi n'abasambanyi Imana izabacira urubanza. 5 Reka ibiganiro byanyu bitagira irari; kandi unyurwe nibintu ufite: kuko yavuze ati: Sinzigera ngutererana, kandi sinzagutererana. 6 Kugira ngo tuvuge dushize amanga, 'Uwiteka ni umufasha wanjye, kandi sinzatinya icyo umuntu azankorera. 7 Wibuke abafite ubutware kuri wewe, bakubwire ijambo ry'Imana: kwizera kwabo gukurikiza, urebye iherezo ryibiganiro byabo. 8 Yesu Kristo ejo, n'uyu munsi, n'iteka ryose. 9 Ntugatwarwe ninyigisho zinyuranye ninyigisho zidasanzwe. Erega ni ikintu cyiza ko umutima ushyirwaho n'ubuntu; ntabwo hamwe ninyama, zitigeze zibyungukiramo zayirimo. 10 Dufite igicaniro, aho badafite uburenganzira bwo kurya bukorera ihema. 11 Kuberako imibiri y'izo nyamaswa, amaraso yabo yazanwe ahera n'umutambyi mukuru kubera icyaha, yatwitswe nta nkambi. 12 Ni cyo cyatumye Yesu na we, kugira ngo yeza abantu n'amaraso ye, yababajwe adafite irembo. 13 Nimuze rero tujye aho ari tutari mu nkambi, twikoreye igitutsi. 14 Erega hano nta mujyi dukomeza dufite, ariko dushaka umwe uza. 15 Na we rero reka dutange igitambo cyo guhimbaza Imana ubudahwema, ni ukuvuga imbuto z'iminwa yacu dushimira izina ryayo. 16 Ariko gukora ibyiza no gushyikirana ntukibagirwe: kuko ibitambo nkibi Imana iranezezwa cyane. 17 Wumvire abafite ubategetse, kandi mwigandukire, kuko barinda ubugingo bwanyu, nk'uko bagomba kubibazwa, kugira ngo babukore banezerewe, atari mu gahinda, kuko ibyo ntacyo bikumariye. 18 Mudusabire: kuko twizeye ko dufite umutimanama utamucira urubanza, muri byose twiteguye kubaho mu kuri.
154
James
25 Ariko umuntu wese ureba mu mategeko atunganye y’ubwisanzure, akayikomerezaho, ntabwo aba yumva ibintu, ahubwo akora umurimo, uyu muntu azahabwa umugisha mubikorwa bye. 26 Niba hari umuntu muri mwe usa nkaho ari umunyamadini, kandi ntagire ururimi, ahubwo akayobya umutima we, idini ry'uyu muntu ni impfabusa. 27 Idini ryera kandi ridahumanye imbere y'Imana na Data ni ryo, Gusura impfubyi n'abapfakazi mu mibabaro yabo, no kwirinda ko atagaragara ku isi.
UMUTWE WA 1 1 Yakobo, umugaragu wImana nu Mwami Yesu Kristo, mumiryango cumi n'ibiri yatatanye mumahanga, muramutsa. 2 Bavandimwe, mubare umunezero wose mugihe muguye mubishuko bitandukanye; 3 Kumenya ibi, ko kugerageza kwizera kwawe gukora kwihangana. 4 Ariko reka kwihangana bigire umurimo we utunganye, kugirango ube intungane kandi wuzuye, ntacyo ushaka. 5 Niba muri mwebwe abuze ubwenge, asabe Imana, iha abantu bose ku buntu, kandi ntiyanga; na we azahabwa. 6 Ariko asabe mu kwizera, nta guhungabana. Kuberako uwo muhengeri umeze nkumuhengeri winyanja utwarwa numuyaga ukajugunywa. 7 Ntukemere ko uwo muntu yakira ikintu icyo ari cyo cyose cy'Uwiteka. 8 Umuntu ufite ibitekerezo bibiri ntahungabana muburyo bwe bwose. 9 Umuvandimwe wo mu rwego rwo hasi yishime ko ashyizwe hejuru: 10 Ariko abakire, kubera ko yacishijwe bugufi, kuko nk'ururabyo rw'ibyatsi azashira. 11 Kuko izuba ritarasa n'ubushyuhe bwaka, ariko ryumye ibyatsi, ururabyo rwarwo ruragwa, n'ubuntu bw'imyambarire yarimbutse, ni ko n'umukire azashira mu nzira ze. 12 Hahirwa umuntu wihanganira ibishuko, kuko nageragezwa, azahabwa ikamba ry'ubuzima, Uwiteka yasezeranije abamukunda. 13 Ntihakagire umuntu uvuga igihe ageragejwe, nanjye ndageragezwa n'Imana, kuko Imana idashobora kugeragezwa n'ikibi, cyangwa ngo igerageze umuntu uwo ari we wese: 14 Ariko umuntu wese arageragezwa, iyo akuwe mu irari rye, akaryoshya. 15 Noneho irari rimaze gusama, ribyara icyaha: kandi icyaha kirangiye, kizana urupfu. 16 Ntimukibeshye, bavandimwe nkunda. 17 Impano nziza nimpano zose zitunganye ziva hejuru, kandi zimanuka ziva kuri Se wumucyo, udahinduka, cyangwa igicucu cyo guhinduka. 18 Ku bushake bwe, yatubyaye akoresheje ijambo ry'ukuri, kugira ngo tube ubwoko bw'imbuto za mbere y'ibiremwa bye. 19 None rero, bavandimwe nkunda, umuntu wese yihutire kumva, atinde kuvuga, atinda kurakara: 20 Kuko umujinya w'umuntu udakora gukiranuka kw'Imana. 21 Noneho rero, tandukanya umwanda wose nubusumbane bwubusa, kandi wakire ubwitonzi ijambo ryahimbwe, rishobora gukiza ubugingo bwawe. 22 Ariko mube abakora iryo jambo, ntimwumve gusa, mwibeshya ubwanyu. 23 Kuko nihagira uwumva iryo jambo, ntirikore, aba ameze nk'umuntu ureba mu maso he mu kirahure: 24 Kuko yireba, akagenda, ahita yibagirwa uko yari ameze.
UMUTWE WA 2 1 Bavandimwe, ntimwizere Umwami wacu Yesu Kristo, Umwami wicyubahiro, kububaha abantu. 2 Niba haje mu iteraniro ryanyu umuntu ufite impeta ya zahabu, yambaye imyenda myiza, haza n'umukene wambaye imyenda mibi; 3 Kandi wubaha uwambaye imyenda y'abahuje ibitsina, ukamubwira uti: Icara hano ahantu heza; ubwire abakene, Hagarara aho, cyangwa wicare hano munsi y'ibirenge byanjye: 4 Ntimukabogama muri mwebwe, kandi mubaye abacamanza b'ibitekerezo bibi? 5 Umva bavandimwe nkunda, Ntimwatoranije abakene bo muri iyi si bakize mu kwizera, n'abazungura b'ubwami yasezeranije abamukunda? 6 Ariko wasuzuguye abakene. Ntabwo abakire bagukandamiza, bakagukwegera imbere y'imyanya y'urubanza? 7 Ntibatuka iryo zina rikwiriye uwo witwa? 8 Niba wujuje amategeko ya cyami ukurikije ibyanditswe byera, 'Ukunde mugenzi wawe nk'uko wikunda, uzakora neza: 9 Ariko niba mwubaha abantu, mukora icyaha, kandi mukizera amategeko nk'abarenga. 10 Kuko umuntu wese azubahiriza amategeko yose, ariko akababaza ingingo imwe, aba afite icyaha kuri bose. 11 Kuko uwavuze ati 'Ntusambane, na we yavuze ati' Ntukice. Noneho niba udasambanye, ariko niba wishe, uba urenze ku mategeko. 12 Nimubwire, kandi muvuge, nk'uko bazacirwa urubanza n'itegeko ry'umudendezo. 13 Kuko azacirwa urubanza nta mbabazi, utigeze agirira imbabazi; n'imbabazi zishimira urubanza. 14 Bavandimwe, byungura iki, nubwo umuntu avuga ko afite kwizera, kandi ko adakora? kwizera birashobora kumukiza? 15 Niba umuvandimwe cyangwa mushiki wawe yambaye ubusa, kandi adafite ibyo kurya bya buri munsi, 16 Umwe muri mwe ababwira ati: “Genda mu mahoro, mususuruke kandi mwuzure; nubwo mutabaha ibintu bikenewe mumubiri; byunguka iki? 17 Nubwo bimeze bityo, kwizera, niba kudakora, gupfuye, kuba wenyine. 18 Yego, umuntu arashobora kuvuga ati: Ufite kwizera, kandi mfite imirimo: nyereka kwizera kwawe udafite imirimo yawe, kandi nzakwereka kwizera kwanjye kubikorwa byanjye. 19 Wizera ko hariho Imana imwe; ukora neza: abadayimoni nabo barizera, bagahinda umushyitsi. 20 Ariko uzamenya ko wa muntu w'ubusa, kwizera kutagira imirimo gupfuye?
155
James
21 Data wa twese Aburahamu ntiyatsindishirijwe n'imirimo, igihe yatangaga umuhungu we Isaka ku gicaniro? 22 Urabona ukuntu kwizera kwakozwe n'imirimo ye, kandi imirimo yatunganijwe neza? 23 Kandi ibyanditswe byasohoye bivuga ngo, Aburahamu yizeye Imana, kandi ni we yahawe uburenganzira bwo gukiranuka, maze yitwa inshuti y'Imana. 24 Urabona noneho uburyo ibyo bikorwa umuntu atsindishirizwa, atari kubwo kwizera gusa. 25 Na none kandi, Rahabu maraya ntiyatsindishirijwe n'imirimo, igihe yakira intumwa, akabohereza mu bundi buryo? 26 Kuberako umubiri udafite umwuka wapfuye, niko kwizera kutagira imirimo nako gupfuye. UMUTWE WA 3 1 Bavandimwe, ntimukabe shobuja benshi, kuko tuzi ko tuzacirwaho iteka rikomeye. 2 Kuberako muri byinshi tubabaza twese. Niba umuntu uwo ari we wese ababaje atari mu magambo, kimwe ni umuntu utunganye, kandi ushobora no guhuza umubiri wose. 3 Dore dushyira utunwa mu kanwa k'amafarashi, kugira ngo batwumvire. kandi duhindukirira umubiri wabo wose. 4 Dore kandi amato, nubwo ari manini cyane, kandi akayoborwa n'umuyaga ukaze, nyamara bahindurwamo umutware muto cyane, aho guverineri yaba ari hose. 5 Nubwo bimeze bityo, ururimi ni umunyamuryango muto, kandi rwirata ibintu bikomeye. Dore, mbega ukuntu ikibazo gikomeye cyaka umuriro! 6 Kandi ururimi ni umuriro, isi ikiranirwa: ni ko ururimi ruri mu banyamuryango bacu, ku buryo rwanduza umubiri wose, kandi rugatwika inzira ya kamere; kandi yatwitse ikuzimu. 7 Kuko inyamaswa zose, inyoni, n'inzoka, n'ibiri mu nyanja, byayobowe, kandi byayobowe n'abantu: 8 Ariko ururimi ntirushobora kuyobora; nibibi bidahwitse, byuzuye uburozi bwica. 9 Ni yo mpamvu duha umugisha Imana, ndetse na Data; hamwe numuvumo twe abantu, twakozwe nyuma yo kwigana kwImana. 10 Mu kanwa kamwe, havamo imigisha n'umuvumo. Bavandimwe, ibyo bintu ntibikwiye kumera. 11 Ese isoko yohereza ahantu hamwe amazi meza kandi asharira? 12 Bavandimwe, igiti cy'umutini gishobora kwera imbuto za elayo? yaba umuzabibu, insukoni? ntabwo rero isoko ishobora gutanga amazi yumunyu kandi meza. 13 Ninde munyabwenge kandi ufite ubumenyi muri mwe? reka yerekane mubiganiro byiza imirimo ye nubwitonzi bwubwenge. 14 Ariko nimugira ishyari rikabije n'amakimbirane mu mitima yanyu, ntimwishimire kandi ntukabeshye ukuri. 15 Ubu bwenge ntibukomoka hejuru, ahubwo ni ubw'isi, bwiyumvamo, shitani. 16 Kuberako aho ishyari n'amakimbirane biri, haba urujijo n'imirimo mibi yose. 17 Ariko ubwenge buva hejuru ni ubwambere bwera, hanyuma bukagira amahoro, ubwitonzi, kandi bworoshye kwinginga, bwuzuye imbabazi n'imbuto nziza, nta kubogama, kandi nta buryarya.
18 Kandi imbuto zo gukiranuka zabibwe mu mahoro abashaka amahoro. UMUTWE WA 4 1 Intambara n'imirwano bituruka he? ntibaza rero, ndetse no kwifuza kwawe kurwana mubanyamuryango bawe? 2 Murarikira, kandi ntimubifite: mwica, mukifuza kugira, kandi ntimubone: murwana n'intambara, ariko ntimwabikoze, kuko mutabisabye. 3 Murabaza, ariko ntimwakire, kuko musaba nabi, kugira ngo murye ku irari ryanyu. 4 Yemwe basambanyi n'abasambanyi, ntimuzi ko ubucuti bw'isi ari urwango n'Imana? umuntu wese rero uzaba inshuti yisi ni umwanzi wImana. 5 Uratekereza ko ibyanditswe bivuga ubusa, Umwuka uba muri twe wifuza kugirira ishyari? 6 Ariko atanga ubuntu bwinshi. Ni yo mpamvu avuga ati, Imana irwanya abibone, ariko igaha ubuntu abicisha bugufi. 7 Mwiyegurire rero Imana. Irinde satani, na we azaguhunga. 8 Egera Imana, na yo izakwegera. Mwoze amaboko mwa banyabyaha mwe; kandi weze imitima yawe, mwa mitekerereze ibiri. 9 Mubabare, muboroge, kandi murire: reka ibitwenge byanyu bihinduke icyunamo, n'ibyishimo byanyu biremere. 10 Wicishe bugufi imbere ya Nyagasani, na we azakuzamura. 11 Ntimukavuge nabi, bavandimwe. Uvuga nabi murumuna we, agacira urubanza umuvandimwe we, akavuga nabi amategeko, kandi agacira urubanza amategeko, ariko niba ucira urubanza amategeko, ntuba ukora amategeko, ahubwo uri umucamanza. 12 Hariho umunyamategeko umwe, ushobora gukiza no kurimbura: uri nde ucira undi urubanza? 13 Genda nonaha, mwavuga ngo, Ejo cyangwa ejo tuzajya mu mujyi nk'uwo, kandi tugumayoyo umwaka, tugura kandi tugurisha, kandi tubone inyungu: 14 Mugihe utazi ibizaba ejo. Ubuzima bwawe ni ubuhe? Ndetse ni imyuka, igaragara mugihe gito, hanyuma ikazimira kure. 15 Kuberako ibyo ugomba kuvuga, 'Niba Uwiteka abishaka, tuzabaho, kandi dukore ibi, cyangwa ibi. 16 Ariko ubu mwishimiye kwirata kwawe: ibyo byishimo byose ni bibi. 17 Ni yo mpamvu uzi gukora ibyiza, ntabikore, kuri we ni icyaha. UMUTWE WA 5 1 Genda nonaha, bakire, muririre kandi muboroge kubera amakuba yawe azakugeraho. 2 Ubutunzi bwawe bwangiritse, kandi imyambaro yawe ni motheaten. 3 Zahabu yawe na feza byacuzwe; kandi ingese yabyo izakubera umuhamya, kandi izarya umubiri wawe nkumuriro. Murundanya ubutunzi hamwe muminsi yanyuma. 4 Dore, umushahara w'abakozi basaruye imirima yawe, ari yo muri mwe wasubijwe inyuma n'uburiganya, arataka, kandi induru y'abasaruye yinjiye mu matwi ya Nyagasani wa sabaoti.
156
James
5 Mwabayeho mu byishimo ku isi, kandi mwabaye abakene; mwagaburiye imitima yanyu, nko ku munsi w'ubwicanyi. 6 Mwaciriyeho iteka kandi mukica abakiranutsi; Ntakurwanya. 7 None rero, bavandimwe, nimwihanganire ukuza kwa Nyagasani. Dore, umuhinzi ategereje imbuto zagaciro zisi, kandi yihanganye igihe kirekire, kugeza igihe azabona imvura yo hambere niyanyuma. 8 Nimwihangane; komeza imitima yawe, kuko ukuza kwa Nyagasani kuregereje. 9 Ntimukarakane, bavandimwe, kugira ngo mutazacirwaho iteka: dore umucamanza ahagarara imbere y'umuryango. 10 Bavandimwe, bafata abahanuzi bavugiye mu izina rya Nyagasani, babere urugero rw'imibabaro, no kwihangana. 11 Dore, tubara ko bishimye bihanganira. Mwumvise kwihangana kwa Yobu, kandi mwabonye iherezo rya Nyagasani; ko Uwiteka agira impuhwe nyinshi, n'imbabazi zirangwa n'ubwuzu. 12 Ariko ikiruta byose, bavandimwe, ntukarahire, haba mu ijuru, haba ku isi, cyangwa indahiro iyo ari yo yose, ariko reka yego. nay yawe, oya; kugira ngo mutazacirwaho iteka. 13 Hoba hari n'umwe muri mwebwe ababaye? reka asenge. Hoba hari umunezero? reka aririmbe zaburi. 14 Hoba hari umurwayi muri mwebwe? reka ahamagare abakuru b'itorero; nibamusenge, bamusige amavuta mu izina rya Nyagasani: 15 Kandi isengesho ryo kwizera rizakiza abarwayi, kandi Uhoraho azamuzura; kandi niba yarakoze ibyaha, bazamubabarira. 16 Mubwire amakosa yawe, kandi musabirane, kugira ngo mukire. Isengesho rifatika ryumukiranutsi rifite akamaro kanini. 17 Eliya yari umuntu ukundwa natwe nkatwe, kandi yarasenze cyane kugira ngo imvura itagwa, kandi imvura ntiyaguye ku isi mu gihe cy'imyaka itatu n'amezi atandatu. 18 Arongera arasenga, ijuru ritanga imvura, isi yera imbuto. 19 Bavandimwe, nihagira umwe muri mwe wibeshya mu kuri, umwe akamuhindura; 20 Mumenyeshe, ko uhindura umunyabyaha amakosa y'inzira ye, azakiza umuntu urupfu, kandi azahisha ibyaha byinshi.
157
1 Petero UMUTWE WA 1 1 Petero, intumwa ya Yesu Kristo, ku banyamahanga batatanye muri Ponto, Galatiya, Kapadokiya, Aziya, na Bitiniya, 2 Tora ukurikije ukumenya Imana Data mbere, kubwo kwezwa n'Umwuka, kumvira no kuminjagira amaraso ya Yesu Kristo: Ubuntu, amahoro, bigwire. 3 Hahirwa Imana na Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, wongeye kutubyarira ku bw'imbabazi zayo nyinshi ku byiringiro bizima binyuze mu kuzuka kwa Yesu Kristo mu bapfuye, 4 Umurage utabora, utanduye, kandi utazashira, wabitswe mu ijuru kubwawe, 5 Ninde ukomezwa n'imbaraga z'Imana kubwo kwizera agakiza yiteguye guhishurwa mugihe cyanyuma. 6 Aho mwishima cyane, nubwo ubu mugihe runaka, nibiba ngombwa, muraremereye mubigeragezo byinshi: 7 Kugira ngo ikigeragezo cyo kwizera kwawe, kuba gifite agaciro cyane kuruta izahabu irimbuka, nubwo yageragezwa n'umuriro, ishobora kuboneka kugira ngo ishimwe, icyubahiro n'icyubahiro igihe Yesu Kristo azagaragara: 8 Ninde mutabonye, mukunda; muri we, nubwo ubu utamubona, ariko ukizera, urishima n'ibyishimo bitavugwa kandi byuzuye icyubahiro: 9 Kwakira iherezo ry'ukwizera kwawe, ndetse n'agakiza k'ubugingo bwawe. 10 Muri bo agakiza abahanuzi babajije kandi bashakisha babigiranye umwete, bahanuye ubuntu bugomba kukugeraho: Gushakisha icyo, cyangwa ni ubuhe buryo Umwuka wa Kristo wari muri bo yasobanuye, igihe yatangaga ubuhamya mbere y'ububabare bwa Kristo, n'icyubahiro gikwiye gukurikira. 12 Uwo yahishuriwe, ko atari bo ubwabo, ahubwo ko ari bo badukoreye ibintu, ubu bakabibwiwe n'abababwirije ubutumwa bwiza hamwe n'Umwuka Wera woherejwe mu ijuru; ibintu abamarayika bifuza kureba. 13 Ni cyo gitumye ukenyera mu bwenge bwawe, ushishoze, kandi wizere ko imperuka izagira ubuntu buzakuzanira igihe Yesu Kristo yahishurwaga; 14 Nkabana bumvira, ntukigane ukurikije irari rya mbere mu bujiji bwawe: 15 Ariko nk'uko uwaguhamagaye ari uwera, ni ko mube abera mu biganiro byose; 16 Kuberako byanditswe ngo: Mube abera; kuko ndi uwera. 17 Kandi nimutakambira Data, utubaha abantu acira urubanza ukurikije imirimo ya buri muntu, arengana igihe cyo gutura hano ufite ubwoba: 18 Nkuko mubizi ko mutacunguwe nibintu byononekaye nka feza na zahabu, mubiganiro byanyu byubusa byakiriwe numuco gakondo ya ba sogokuruza; 19 Ariko n'amaraso y'agaciro ya Kristo, nk'umwana w'intama utagira inenge kandi utagira inenge: 20 Ni nde mu by'ukuri washyizweho mbere yuko isi iremwa, ariko yagaragaye muri ibi bihe bya nyuma kuri wewe,
158
21 Ni nde wemera Imana, wamuzuye mu bapfuye, akamuha icyubahiro; kugira ngo kwizera kwawe n'ibyiringiro byawe bibe mu Mana. 22 Kubona wejeje ubugingo bwawe mukumvira ukuri kubwa Mwuka kubwo gukunda abavandimwe, reba ko mukundana n'umutima wera cyane: 23 Kuvuka ubwa kabiri, ntabwo byavutse ku mbuto zononekaye, ahubwo byavutse bitangirika, n'ijambo ry'Imana ribaho kandi rihoraho iteka. 24 Kuko inyama zose zimeze nk'ibyatsi, n'ubwiza bw'umuntu nk'ururabyo rw'ibyatsi. Ibyatsi byumye, indabyo zacyo ziragwa: 25 Ariko ijambo ry'Uhoraho rihoraho iteka ryose. Kandi iri ni ryo jambo ryamamajwe n'ubutumwa bwiza. UMUTWE WA 2 1 Ni cyo cyatumye ushira ku ruhande ubugome bwose, n'uburiganya bwose, n'uburyarya, n'ishyari, n'amagambo yose mabi, 2 Nk'uruhinja rukivuka, wifuze amata avuye ku mutima, kugira ngo ukure. 3 Niba aribyo, mwigeze kuryoherwa ko Uwiteka agira ubuntu. 4 Ninde uza, nk'ibuye rizima, yangiwe abantu rwose, ariko yatowe n'Imana, kandi ifite agaciro, 5 Namwe, nk'amabuye mazima, mwubatse inzu y'umwuka, ubupadiri bwera, kugira ngo mutange ibitambo byo mu mwuka, byemewe n'Imana na Yesu Kristo. 6 Ni yo mpamvu nanone bikubiye mu byanditswe byera, Dore, nashyize i Siyoni ibuye rikuru ryo mu mfuruka, ryatoranijwe, rifite agaciro: kandi umwizera ntazaterwa isoni. 7 Kuri mwebwe rero abizera ko ari uw'igiciro, ariko ku batumvira, ibuye abubatsi banze, ni ryo ryagizwe umutwe w'inguni, 8 Kandi ibuye ryo gutsitara, n'urutare rw'icyaha, ndetse n'abatsitara kuri iryo jambo, ntibumvira: ni ho bashyirwaho. 9 Ariko muri ab'igihe cyatoranijwe, abatambyi b'umwami, ishyanga ryera, ubwoko bwihariye; Kugira ngo ugaragaze ibisingizo by'uwaguhamagaye mu mwijima akajya mu mucyo we utangaje: 10 Mu bihe byashize bitari ubwoko, ariko ubu ni ubwoko bw'Imana: butigeze bugira imbabazi, ariko ubu bwagize imbabazi. 11 Bakundwa bakundwa, ndabasaba nk'abanyamahanga n'abagenzi, mwirinde irari ry'umubiri, rirwanya ubugingo; 12 Kugira ibiganiro byawe ube inyangamugayo mu banyamahanga: kugira ngo, mu gihe bakuvugaho ko ari inkozi z'ibibi, bashobora gukora imirimo yawe myiza bazabona, bahimbaze Imana ku munsi wo gusurwa. 13 Mwumvire amategeko yose y'abantu ku bw'Uwiteka: yaba umwami, nk'ikirenga; 14 Cyangwa kuri ba guverineri, kimwe n'aboherejwe na we kugira ngo bahane inkozi z'ibibi, kandi bashimwe abakora neza. 15 Erega n'ubushake bw'Imana, kugira ngo mukore neza mugacecekesha ubujiji bw'abapfu: 16 Nkubuntu, kandi ntukoreshe umudendezo wawe kugirango ube mubi, ahubwo nkabakozi b'Imana. 17 Wubahe abantu bose. Kunda ubuvandimwe. Tinya Imana. Wubahe umwami.
1 Petero
18 Bagaragu, mugandukire shobuja n'ubwoba bwose; ntabwo ari byiza gusa nubwitonzi, ahubwo no kuri froward. 19 Erega ibyo birashimirwa, niba umuntu ufite umutimanama utugirira Imana yihanganira intimba, akababara nabi. 20 Erega ni ikihe cyubahiro, niba, iyo uhangayikishijwe n'amakosa yawe, uzagitwara wihanganye? ariko niba, iyo ukoze neza, ukababara kubwibyo, ubyakira wihanganye, ibi biremewe n'Imana. 21 Kuko na none mwitwa, kuko Kristo natwe yatubabaje, adusigira urugero, kugira ngo mukurikire intambwe ze: 22 Nta muntu n'umwe wigeze akora icyaha, nta n'uburiganya bwabonetse mu kanwa ke: 23 Ni nde, igihe yatukwaga, ntiyongeye gutukwa; igihe yababazwaga, ntiyigeze akangisha; ariko yiyeguriye ko azacira urubanza ubutabera: 24 Ni nde ubwe yikoreye ibyaha byacu mu mubiri we ku giti, kugira ngo natwe twicwe n'ibyaha, kugira ngo tubeho gukiranuka. 25 Kuko mwari nk'intama zayobye; ariko ubu basubijwe Umwungeri na Musenyeri wubugingo bwawe. UMUTWE WA 3 1 Mu buryo nk'ubwo, mwa bagore mwe, mugandukire abagabo banyu; ko, niba hari uwutumvira ijambo, barashobora kandi nta jambo gutsindirwa nikiganiro cyabagore; 2 Mugihe babonye ikiganiro cyawe cyiza hamwe n'ubwoba. 3 Kurimbisha ababo ntibibe ibyo gushushanya hanze byo gutunganya umusatsi, no kwambara zahabu, cyangwa kwambara imyenda; 4 Ariko reka bibe umuntu wihishe kumutima, mubintu bitangirika, ndetse umutako wumwuka woroheje kandi utuje, uri imbere yImana igiciro cyinshi. 5 Erega mu bihe byashize, abagore bera na bo bizeye Imana, barishariza, bayoboka abagabo babo: 6 Nkuko Sara yumviye Aburahamu, akamwita umutware: abakobwa bawe, igihe cyose uzakora neza, kandi ntutinye. 7 Mu buryo nk'ubwo, mwa bagabo mwe, mubane nabo mu bumenyi, uhe icyubahiro umugore, nk'icyombo kidakomeye, kandi nk'abazungura hamwe n'ubuntu bw'ubuzima; kugira ngo amasengesho yawe atakubangamira. 8 Hanyuma, mube mwese mumitekerereze imwe, mugirire impuhwe mugenzi wawe, mukunde nkabavandimwe, mugirire impuhwe, mugire ikinyabupfura: 9 Kudatanga ikibi kubibi, cyangwa gutukwa kuri gari ya moshi: ahubwo ni umugisha utandukanye; uzi ko uhari, kugirango uzungura umugisha. 10 Kuko ukunda ubuzima, akabona iminsi myiza, yirinde ururimi rwe ikibi, n'iminwa ye itavuga nabi. Reka yirinde ikibi, akore ibyiza; reka ashake amahoro, kandi abikurikirane. 12 Kuko amaso y'Uwiteka ari hejuru y'abakiranutsi, n'amatwi yabo yugururiwe amasengesho yabo, ariko mu maso h'Uwiteka ni abarwanya abakora ibibi. 13 Kandi ni nde uzakugirira nabi, niba ukurikira icyiza? 14 Ariko nimubabazwa kubwo gukiranuka, murahirwa, kandi ntimutinye ubwoba bwabo, kandi ntimukagire ubwoba.
159
15 Ariko weze Uwiteka Imana mu mitima yawe: kandi witegure guhora utanga igisubizo kubantu bose bakubajije impamvu y'ibyiringiro biri muri wowe ubwitonzi n'ubwoba: 16 Kugira umutimanama utamucira urubanza; kugira ngo, mu gihe bakuvuga nabi, nk'abagizi ba nabi, bashobora guterwa isoni no gushinja ibinyoma ibiganiro byawe byiza muri Kristo. 17 Kuberako aribyiza, niba ubushake bw'Imana bumeze gutya, kubabazwa no gukora neza, kuruta gukora ibibi. 18 Kuko Kristo na we yigeze kubabazwa n'ibyaha, umukiranutsi ku barenganya, kugira ngo atuzane ku Mana, yicwe mu mubiri, ariko abohorwa n'Umwuka: 19 Na we aragenda, abwiriza imyuka iri muri gereza; 20 Ibyo bikaba byarigeze kutumvira, mugihe kimwe kwihangana kwImana kwategereje mugihe cya Nowa, mugihe inkuge yari yitegura, aho bake, ni ukuvuga ko abantu umunani bakijijwe namazi. 21 Igishushanyo gisa nacyo ndetse no kubatizwa na byo ubu biradukiza (ntabwo ari ugukuraho umwanda wumubiri, ahubwo ni igisubizo cyumutimanama utabacira urubanza ku Mana,) nizuka rya Yesu Kristo: 22 Ni nde wagiye mu ijuru, kandi uri iburyo bw'Imana; abamarayika, abategetsi nububasha bigengwa na we. UMUTWE WA 4 1 Noneho rero, nk'uko Kristo yatubabariye mu mubiri, nimwitwaze kimwe n'umutima umwe, kuko uwababaye mu mubiri yaretse ibyaha; 2 Ko atagishoboye kubaho igihe cye gisigaye mu mubiri ku irari ry'abantu, ahubwo akurikiza ubushake bw'Imana. 3 Kubihe byashize byubuzima bwacu birashobora kuduha kuba twarakoze ubushake bwabanyamahanga, mugihe twagendaga twifuza, irari, inzoga zirenze urugero, kwinezeza, ibirori, no gusenga ibigirwamana: 4 Aho batekereza ko bidasanzwe kuba mutirukanye nabo kurenza urugero imvururu, mukavuga nabi: 5 Ni nde uzabibaza uwiteguye gucira imanza abapfuye n'abapfuye. 6 Kuber'iyi mpamvu, ubutumwa bwiza bwabwirijwe n'abapfuye, kugira ngo bacirwe urubanza nk'uko abantu bo mu mubiri, ariko babeho bakurikiza Imana mu mwuka. 7 Ariko iherezo rya byose riregereje: nimube maso rero, mwirinde gusenga. Kandi ikiruta byose, mugirane urukundo rwuzuye hagati yanyu, kuko urukundo ruzatwikira ibyaha byinshi. 9 Koresha ubwakiranyi mugenzi wawe nta kwinuba. 10 Nkuko umuntu wese yakiriye impano, ni nako mukorera mugenzi wawe, nk'ibisonga byiza by'ubuntu butandukanye bw'Imana. 11 Niba umuntu avuga, avuge nk'amagambo y'Imana; niba hari umuntu ukorera, reka abikore nkubushobozi Imana iha: kugirango Imana muri byose ihabwe icyubahiro binyuze muri Yesu Kristo, uwo asingizwe kandi ategeke iteka ryose. Amen. 12 Bakundwa, tekereza ko bidasanzwe kubyerekeye ikigeragezo cyaka umuriro kigomba kugerageza, nkaho hari ikintu kidasanzwe cyakubayeho: 13 Ariko nimwishime, kuko musangiye imibabaro ya Kristo; kugira ngo icyubahiro cye nikimenyekana, uzishime kandi unezerewe cyane.
1 Petero
14 Niba mutukwa kubera izina rya Kristo, murahirwa; kuko umwuka wubwiza nuw'Imana uba kuri wewe: kuruhande rwabo avugwa nabi, ariko kuruhande rwawe arubahwa. 15 Ariko ntihakagire n'umwe muri mwe ubabara nk'umwicanyi, cyangwa umujura, cyangwa nk'inkozi y'ibibi, cyangwa nk'umuntu uhuze mu bibazo by'abandi. 16 Nyamara nihagira umuntu ubabara nk'umukristo, ntukagire isoni; ariko ahimbaze Imana kubwibyo. 17 Erega igihe kirageze ko urubanza rugomba gutangirira mu nzu y'Imana: kandi niba ari rwo rwatangiye kuri twe, abatumvira ubutumwa bwiza bw'Imana, amaherezo yabo azaba ayahe? 18 Kandi niba abakiranutsi badakizwa, abatubaha n'umunyabyaha bazagaragara he? 19 Ni cyo gituma, abababara bakurikije ubushake bw'Imana bamwiyegurira gukomeza ubugingo bwabo mu gukora neza, nk'Umuremyi wizerwa. UMUTWE WA 5 1 Abakuru muri mwebwe ndabashishikariza, nanjye ndi umusaza, kandi nkaba umuhamya wububabare bwa Kristo, kandi nkaba musangiye icyubahiro kizahishurwa: 2 Kugaburira umukumbi w'Imana uri muri mwe, ntukagenzure, ntukabure, ariko ubishaka; ntabwo ari inyungu zanduye, ahubwo ni ibitekerezo byiteguye; 3 Ntabwo ari abatware ku murage w'Imana, ahubwo ni intangarugero ku mukumbi. 4 Kandi igihe Umwungeri mukuru azagaragara, uzahabwa ikamba ry'icyubahiro ridashira. 5 Namwe, mwa basore mwe, nimwishyikirize mukuru. Yego, mwese muyoboke, kandi mwambare kwicisha bugufi, kuko Imana irwanya abibone, kandi igaha ubuntu abicisha bugufi. 6 Wicishe bugufi rero munsi y'ukuboko gukomeye kw'Imana, kugira ngo ikuzamure mu gihe gikwiye: 7 Kumwitaho byose; kuko akwitaho. 8 Witondere, ube maso; kuko umwanzi wawe satani, nk'intare itontoma, agenda, ashaka uwo ashobora kurya: 9 Ninde urwanya gushikama mu kwizera, azi ko imibabaro imwe ikorerwa mu bavandimwe bawe bari mw'isi. 10 Ariko Imana y'ubuntu bwose, yaduhamagariye icyubahiro cyayo cy'iteka kubwa Kristo Yesu, nyuma yuko wababajwe igihe gito, ikugire intungane, ushikame, ikomeze, ituze. 11 Icyubahiro kibe icy'ubutware n'iteka ryose. Amen. 12 Na Silvanusi, umuvandimwe wizerwa kuri wewe, nkuko nibwira, nanditse muri make, ndakangurira, kandi mpamya ko ubwo ari ubuntu nyabwo bw'Imana aho uhagaze. 13 Itorero riri i Babiloni, ryatowe hamwe nawe, riramutsa; na Marcus umuhungu wanjye. Mwaramukanye kandi musomana n'urukundo. Amahoro abane nawe abari muri Kristo Yesu. Amen.
160
Ibaruwa ya kabiri ya Petero
21 Kuko ubuhanuzi butaje kera kubushake bw'umuntu, ahubwo abantu bera b'Imana baravuze uko bayobowe na Roho Mutagatifu. UMUTWE WA 2 1 Ariko mu bantu harimo n'abahanuzi b'ibinyoma, nk'uko muri mwe hazaba harimo abigisha b'ibinyoma, bazana ibanga bazana amahano, ndetse bahakana Uwiteka wabaguze, kandi bakarimbuka vuba. 2 Kandi benshi bazakurikiza inzira zabo mbi; kuberako inzira yukuri izavugwa nabi. 3 Kandi bifuza kurarikira, bakoresheje amagambo y'ibinyoma, bazakugurisha ibicuruzwa: urubanza rwabo ntiruzatinda, kandi gucirwaho iteka kwabo ntigusinzira. 4 Niba Imana itarinze abamarayika bakoze ibyaha, ahubwo ikabajugunya ikuzimu, ikabashyira mu ngoyi y'umwijima, kugira ngo ibacire urubanza; 5 Ntiyarinze isi ya kera, ahubwo yakijije Nowa umuntu wa munani, umubwiriza wo gukiranuka, azana umwuzure ku isi itubaha Imana; 6 Kandi guhindura imigi ya Sodomu na Gomora ihinduka ivu, yabaciriyeho itsembatsemba, ibabera intangarugero abo nyuma yo kubaho batubaha Imana; 7 Akiza Loti gusa, ababajwe n'ikiganiro kibi cy'ababi: 8 (Kuberako uriya mukiranutsi uba muri bo, mu kubona no kumva, yababazaga ubugingo bwe bukiranuka umunsi ku munsi n'ibikorwa byabo bitemewe;) 9 Uwiteka azi gukiza abubaha Imana mu bigeragezo, no kurinda abarengana kugeza ku munsi w'urubanza kugira ngo bahanwe: 10 Ariko cyane cyane abagenda inyuma yumubiri mu irari ryanduye, bagasuzugura ubutegetsi. Abirasi ni bo, babishaka, ntibatinya kuvuga nabi icyubahiro. 11 Mu gihe abamarayika bafite imbaraga n'imbaraga nyinshi, ntibabashinja imbere y'Uwiteka. 12 Ariko ibyo, nk'inyamaswa zisanzwe, zafashwe ngo zirimburwe, zivuga nabi ibintu batumva; kandi bazarimbuka burundu muri ruswa yabo; 13 Kandi azahabwa ibihembo byo gukiranirwa, nkuko ababona ko ari imvururu ku manywa. Ahantu ni inenge, siporo hamwe nuburiganya bwabo mugihe basangira nawe; 14 Kugira amaso yuzuye ubusambanyi, kandi ibyo ntibishobora guhagarika icyaha; gushuka imitima idahungabana: umutima bakoresheje ibikorwa bifuza; abana bavumwe: 15 Baretse inzira nziza, barayobye, bakurikiza inzira ya Balamu mwene Bosori, wakundaga umushahara wo gukiranirwa; 16 Ariko yamaganwe kubera gukiranirwa kwe: indogobe y'ikiragi ivuga n'ijwi ry'umuntu yabuzaga ubusazi bw'umuhanuzi. 17 Aya ni amariba adafite amazi, ibicu bitwarwa ninkubi y'umuyaga; uwo igihu cy'umwijima kibitswe iteka ryose. 18 Kuko iyo bavuze amagambo akomeye yabyimbye, bakwegera mu irari ry'umubiri, binyuze mu bushake bwinshi, abari bafite isuku baratoroka babaho mu makosa. 19 Mu gihe babasezeranyije umudendezo, bo ubwabo ni abagaragu ba ruswa, kuko umuntu yatsinzwe, ni ko yazanywe mu bubata. 20 Niba baramutse bahunze umwanda w'isi babikesheje ubumenyi bw'Umwami n'Umukiza Yesu Kristo, bongeye
UMUTWE WA 1 1 Simoni Petero, umugaragu n'intumwa ya Yesu Kristo, kubantu babonye nk'ukwizera kwinshi natwe kubwo gukiranuka kw'Imana n'Umukiza wacu Yesu Kristo: 2 Ubuntu n'amahoro bigwire kubwo kumenya Imana, na Yesu Umwami wacu, 3 Nkuko imbaraga zayo z'Imana yaduhaye ibintu byose bijyanye n'ubuzima no kubaha Imana, kubwo kumenya uwaduhamagariye icyubahiro n'imico myiza: 4 Ni yo mpamvu twahawe amasezerano arenze kandi y'agaciro: kugira ngo muri abo mushobore gusangira kamere y'Imana, mu guhunga ruswa iri mu isi binyuze mu irari. 5 Kandi kuruhande rwibi, utanga umwete wose, ongera kwizera kwawe ingeso nziza; no kugira ubumenyi; 6 Kandi kumenya ubumenyi; no kwihangana; no kwihangana kubaha Imana; 7 Kandi kubaha Imana ineza ya kivandimwe; no kugirira neza abavandimwe. 8 Erega niba ibyo bintu bibaye muri wowe, kandi bikagwira, bikugira ngo utazaba ingumba cyangwa ngo utere imbuto mu bumenyi bw'Umwami wacu Yesu Kristo. 9 Ariko abuze ibyo bintu ni impumyi, ntashobora kubona kure, kandi yibagiwe ko yakuweho ibyaha bye bya kera. 10 Ni yo mpamvu, bavandimwe, nimugire umwete kugira ngo umuhamagaro wawe n'amatora byizere, kuko nimukora ibyo, ntuzigera mugwa: 11 Kubwibyo rero, umuryango wawe uzakorerwa cyane mu bwami bw'iteka bw'Umwami n'Umukiza wacu Yesu Kristo. 12 Ni yo mpamvu ntazirengagiza kubashyira buri gihe mu kwibuka ibyo bintu, nubwo mubizi, kandi mukomere mu kuri kwa none. 13 Yego, ndatekereza ko bihuye, igihe cyose nzaba ndi muri iri hema, kugira ngo nkangure nkwibutse; 14 Kumenya ko vuba aha ngomba guhagarika iri hema ryanjye, nkuko Umwami wacu Yesu Kristo yanyeretse. 15 Byongeye kandi, nzagerageza kugira ngo mushobore nyuma yuburiganya bwanjye kugira ibyo bintu buri gihe bibuke. 16 Kuko tutakurikije imigani yatekerejweho amayeri, igihe twabamenyesheje imbaraga n'ukuza k'Umwami wacu Yesu Kristo, ahubwo twiboneye n'amaso ye. 17 Kuko yakiriye Imana Data icyubahiro n'icyubahiro, ubwo haza ijwi nk'iryo riva mu cyubahiro cyiza cyane, 'Uyu ni Umwana wanjye nkunda cyane, uwo nishimiye cyane. 18 Iri jwi ryaturutse mu ijuru twarumvise, igihe twari kumwe na we ku musozi wera. 19 Dufite kandi ijambo ryizewe ry'ubuhanuzi; Ni cyo gituma ukora neza kugira ngo witondere, nk'urumuri rumurikira ahantu h'umwijima, kugeza bwacya, inyenyeri y'umunsi ikazamuka mu mitima yawe: 20 Kumenya ibi mbere, ko nta buhanuzi bwibyanditswe byera busobanurwa wenyine.
161
Ibaruwa ya kabiri ya Petero
kubizirikaho, kandi baratsinze, iherezo rya nyuma ribi kuri bo kuruta intangiriro. 21 Kuko byari byiza kuri bo kutamenya inzira yo gukiranuka, kuruta uko babimenye, bakava mu itegeko ryera bahawe. 22 Ariko byababayeho bakurikije wa mugani w'ukuri, Imbwa yongeye guhindukira ku birutsi byayo; n'imbuto yogejwe kumukuta we.
18 Ariko mukure mu buntu, no mu bumenyi bw'Umwami n'Umukiza wacu Yesu Kristo. Kuri we ni icyubahiro ubu n'iteka ryose. Amen.
UMUTWE WA 3 1 Uru rwandiko rwa kabiri, bakundwa, ubu ndabandikiye; muribi byombi ndabyutsa ubwenge bwawe bwera muburyo bwo kwibuka: 2 Kugira ngo uzirikane amagambo yavuzwe mbere n'abahanuzi bera, n'itegeko ryacu intumwa za Nyagasani n'Umukiza: 3 Kumenya ibi mbere, ko hazaza iminsi yimperuka abashinyaguzi, bagenda bakurikira irari ryabo, 4 Ati: “Amasezerano yo kuza kwe ari he? kuko kuva ba se basinziriye, ibintu byose birakomeza nkuko byari bimeze kuva isi yaremwa. 5 Ni cyo gituma batabishaka babizi, ko ku bw'ijambo ry'Imana ijuru rya kera, n'isi ihagaze mu mazi no mu mazi: 6 Isi yariho icyo gihe, yuzuye amazi, irarimbuka: 7 Ariko ijuru n'isi, ubu, ku bw'ijambo rimwe, birabikwa, bibikwa mu muriro ku munsi w'urubanza no kurimbuka kw'abantu batubaha Imana. 8 Ariko bakundwa, ntukayobewe n'iki kintu kimwe, ko umunsi umwe uzabana na Nyagasani nk'imyaka igihumbi, n'imyaka igihumbi nk'umunsi umwe. 9 Uwiteka ntatinda ku masezerano ye, nk'uko abantu bamwe babona ubunebwe; ariko iratwihanganira kuri-ward, ntishaka ko hagira n'umwe urimbuka, ariko ko bose baza kwihana. 10 Ariko umunsi w'Uwiteka uzaza nk'umujura nijoro; aho ijuru rizashira n'urusaku rwinshi, kandi ibintu bizashonga n'ubushyuhe bukabije, isi na yo n'ibirimo birimo bizatwikwa. 11 Urebye rero ko ibyo byose bizaseswa, ni ubuhe bwoko ukwiye kuba mu biganiro byose byera no kubaha Imana, 12 Urashaka kandi wihutira kuza k'umunsi w'Imana, aho ijuru ryaka umuriro rizashonga, kandi ibintu bizashonga n'ubushyuhe bukabije? 13 Nyamara, dukurikije amasezerano ye, dushakisha ijuru rishya n'isi nshya, aho bibera gukiranuka. 14 Kubera iyo mpamvu, bakundwa, mubonye ko mushakisha ibintu nk'ibyo, mugire umwete kugira ngo musange mu mahoro, nta mwanya, kandi utagira amakemwa. 15 Kandi wibuke ko kwihangana k'Umwami wacu ari agakiza; nkuko umuvandimwe dukunda Pawulo nawe akurikije ubwenge yahawe. 16 Kimwe no mu nzandiko ze zose, abavugamo muri ibyo bintu; muri byo harimo ibintu bimwe bigoye kubyumva, ibyo bikaba bitarize kandi bidahanganye kurwana, nkuko babikora no mubindi byanditswe, kugeza kurimbuka kwabo. 17 None rero, bakundwa, kuko mubimenye mbere, mwirinde kugira ngo mutazayoborwa n'ikosa ry'ababi, mutava mu gutsimbarara kwanyu.
162
Ibaruwa ya mbere ya Yohana UMUTWE WA 1 1 Ibyari kuva mu ntangiriro, ibyo twumvise, ibyo twabonye n'amaso yacu, ibyo twarebye, n'amaboko yacu bitwara, by'Ijambo ry'ubuzima; 2 (Kuko ubuzima bwaragaragaye, natwe twarabubonye, kandi turabihamya, kandi nkwereke ubwo bugingo buhoraho, bwari kumwe na Data, kandi natwe twabigaragarije;) 3 Ibyo twabonye kandi twumvise turabibabwira, kugira ngo musabane natwe: kandi rwose ubusabane bwacu ni ubwa Data, n'Umwana we Yesu Kristo. 4 Ibyo tubandikira, kugira ngo umunezero wawe wuzuye. 5 Ubu ni bwo butumwa twamwumvise, kandi tubabwira ko Imana ari umucyo, kandi muri we nta mwijima na gato. 6 Niba tuvuze ko dusabana na we, kandi tukagenda mu mwijima, turabeshya, kandi ntitukore ukuri: 7 Ariko niba tugenda mu mucyo, nk'uko ari mu mucyo, tuba dusabana, kandi amaraso ya Yesu Kristo Umwana we atwezaho ibyaha byose. 8 Niba tuvuze ko nta cyaha dufite, twibeshya, kandi ukuri ntikuri muri twe. 9 Niba twatuye ibyaha byacu, ni umwizerwa kandi akiranuka kutubabarira ibyaha byacu, no kutwezaho gukiranirwa kose. 10 Niba tuvuze ko tutigeze dukora icyaha, tumuhindura umubeshyi, kandi ijambo rye ntiriri muri twe. UMUTWE WA 2 1 Bana banjye bato, ibi ndabandikiye, kugira ngo mutacumura. Kandi nihagira umuntu ukora icyaha, dufite uwunganira Data, Yesu Kristo umukiranutsi: 2 Kandi ni impongano y'ibyaha byacu: kandi si ibyacu gusa, ahubwo ni n'ibyaha by'isi yose. 3 Kandi ni yo mpamvu tuzi ko tumuzi, niba dukurikiza amategeko ye. 4 Uvuga ati: Ndamuzi, kandi ntakurikiza amategeko ye, ni umubeshyi, kandi ukuri ntikuri muri we. 5 Ariko umuntu wese ukurikiza ijambo rye, muri we niho urukundo rw'Imana rwatunganijwe: tumenye ko turi muri We. 6 Uvuga ko amugumamo agomba kuba nawe agomba kugenda, nk'uko yagenda. 7 Bavandimwe, nta mategeko mbandikiye mbabwira, ahubwo ni itegeko rya kera mwari mufite kuva mbere. Itegeko rya kera nijambo mwumvise kuva mbere. 8 Na none, ndabandikiye itegeko rishya, ni ikihe kintu ari ukuri muri we no muri mwe: kuko umwijima ushize, kandi umucyo w'ukuri ukamurika. 9 Uvuga ko ari mu mucyo, akanga umuvandimwe we, aba ari mu mwijima kugeza na n'ubu. 10 Ukunda umuvandimwe we aba mu mucyo, kandi nta mwanya wo gutsitara muri we.
163
11 Ariko uwanga umuvandimwe we aba ari mu mwijima, akagenda mu mwijima, ntamenya aho agana, kuko umwijima wamuhumye amaso. 12 Mwa bana bato, ndabandikiye, kuko ibyaha byanyu byababariwe ku bw'izina rye. 13 Ndabandikiye mwa sogokuruza, kuko mumenye kuva kera. Ndabandikiye basore, kuko mwatsinze mubi. Ndabandikiye, bana bato, kuko mwamenye Data. 14 Ndabandikiye, ba sogokuruza, kuko mumenye kuva kera. Mwa basore mbo mbandikiye, kuko mukomeye, kandi ijambo ry'Imana riguma muri mwe, kandi mwatsinze umubisha. 15 Ntukunde isi, cyangwa ibiri mu isi. Niba hari umuntu ukunda isi, urukundo rwa Data ntiruri muri we. 16 Erega ibiri mu isi byose, irari ry'umubiri, n'irari ry'amaso, n'ubwibone bw'ubuzima, ntabwo ari ibya Data, ahubwo ni iby'isi. 17 Isi irashira, n'irari ryayo, ariko ukora ibyo Imana ishaka azahoraho iteka. 18 Bana bato, ni bwo bwa nyuma: kandi nk'uko mwumvise ko antikristo azaza, ndetse n'ubu hariho antikristo benshi; aho tuzi ko aribwo bwa nyuma. 19 Baradusohokamo, ariko ntibari abacu; kuko iyo baza kuba muri twe, nta gushidikanya ko bari gukomeza natwe, ariko barasohoka, kugira ngo bagaragare ko atari twese. 20 Ariko mufite Uwera, kandi uzi byose. 21 Sinabandikiye kuko mutazi ukuri, ahubwo ni uko mubizi, kandi ko nta kinyoma kiva mu kuri. 22 Ni nde umubeshyi keretse uhakana ko Yesu ari Kristo? Ni antikristo, uhakana Data n'Umwana. 23 Umuntu wese uhakana Umwana, ntaba afite Se: (ariko) wemera Umwana aba afite na Se. 24 Ibyo rero bigume muri mwe, ibyo mwumvise kuva mbere. Niba ibyo mwumvise kuva mu ntangiriro bizaguma muri mwe, muzakomeza kandi mu Mwana no muri Data. 25 Kandi iri ni ryo sezerano yadusezeranije, ndetse n'ubugingo bw'iteka. 26 Ibyo byose nabibandikiye kubabashuka. 27 Ariko amavuta wakiriye kuri we aguma muri wowe, kandi ntukeneye ko hagira umuntu ukwigisha, ariko nk'uko amavuta amwe akwigisha byose, kandi ni ukuri, kandi ntabwo ari ibinyoma, kandi nk'uko yabigishije. ni wowe uzaguma muri We. 28 Noneho, bana bato, mugume muri we; kugira ngo, igihe azagaragara, dushobora kugira ibyiringiro, kandi ntituzagire isoni imbere ye. 29 Niba muzi ko ari umukiranutsi, muzi ko umuntu wese ukora gukiranuka amukomokaho. UMUTWE WA 3 1 Dore urukundo Data yaduhaye, kugira ngo twitwa abana b'Imana: ni yo mpamvu isi itatuzi, kuko itamuzi. 2 Bakundwa, ubu turi abana b'Imana, kandi ntikigaragara uko tuzaba turi: ariko tuzi ko, niyagaragara, tuzamera nka we; kuko tuzamubona uko ari. 3 Kandi umuntu wese ufite ibyiringiro muri we ariyeza, nk'uko aba atanduye. 4 Umuntu wese ukora icyaha aba yarenze ku mategeko, kuko icyaha ari ukurenga ku mategeko. 5 Kandi muzi ko yagaragaye kugira ngo akureho ibyaha byacu; kandi muri we nta cyaha kirimo.
Ibaruwa ya mbere ya Yohana
6 Umuntu wese uguma muri we ntacumura: umuntu wese ukora icyaha ntamubone, cyangwa ngo amumenye. 7 Bana bato, ntihakagushuke, ukora abakiranutsi aba umukiranutsi, nk'uko aba umukiranutsi. 8 Ukora icyaha aba akomoka kuri satani; kuko satani akora icyaha kuva mbere. Kubera iyo mpamvu, Umwana w'Imana yagaragaye, kugirango arimbure imirimo ya satani. 9 Umuntu wese wabyawe n'Imana ntaba akora icyaha; kuko urubyaro rwe ruguma muri we, kandi ntashobora gucumura, kuko yabyawe n'Imana. 10 Muri ibyo, abana b'Imana barigaragaza, kandi abana ba satani: umuntu wese udakora gukiranuka ntabwo aba uw'Imana, cyangwa udakunda umuvandimwe we. 11 Erega ubu ni bwo butumwa mwumvise kuva mu ntangiriro, ko dukundana. 12 Ntabwo ari nka Kayini, wari muri uwo mubi, akica murumuna we. Kubera iki yamwishe? Kuberako ibikorwa bye bwite byari bibi, na murumuna we ukiranuka. 13 Bavandimwe, ntimutangazwe n'isi niyanga. 14 Tuzi ko twavuye mu rupfu tujya mu buzima, kuko dukunda abavandimwe. Ukunda umuvandimwe we aguma mu rupfu. 15 Umuntu wese wanga umuvandimwe we aba ari umwicanyi, kandi uzi ko nta mwicanyi utagira ubuzima bw'iteka muri we. 16 Tumenye rero ko dukunda Imana, kuko yaduhaye ubuzima bwe, kandi tugomba guhara abavandimwe. 17 Ariko umuntu wese ufite ibyiza by'isi, akabona umuvandimwe we akeneye, akamufunga amara y'impuhwe, urukundo rw'Imana ruba rute? 18 Bana banjye bato, ntidukundane mu magambo, haba mu rurimi; ariko mubikorwa no mubyukuri. 19 Kandi rero, tumenye ko turi ab'ukuri, kandi tuzatwizeza imitima yacu imbere ye. 20 Niba umutima wacu uduciriye urubanza, Imana iruta imitima yacu, kandi izi byose. 21 Bakundwa, niba imitima yacu iduciriye urubanza, twizeye Imana. 22 Kandi icyo dusabye cyose, turamwakira, kuko dukurikiza amategeko ye, kandi tugakora ibimushimisha. 23 Kandi iri ni ryo tegeko rye, kugira ngo twizere izina ry'Umwana we Yesu Kristo, kandi dukundane nk'uko yaduhaye itegeko. 24 Kandi uwubahiriza amategeko ye aba muri we, kandi muri we. Kandi niho tuzi ko aguma muri twe, kubwa Mwuka yaduhaye. UMUTWE WA 4 1 Bakundwa, ntukizere imyuka yose, ariko gerageza imyuka niba ari iy'Imana: kuko abahanuzi benshi b'ibinyoma bagiye mu isi. 2 Kumenya rero Umwuka w'Imana: Umwuka wose wemera ko Yesu Kristo yaje mu mubiri ari uw'Imana: 3 Kandi imyuka yose itemera ko Yesu Kristo yaje mu mubiri ntabwo ari iy'Imana: kandi uyu niwo mwuka wa antikristo, aho mwumvise ko ugomba kuza; kandi na n'ubu bimaze kuba ku isi. 4 Muri abana bato, mwana bato, kandi mwarabatsinze, kuko uri muri mwe aruta uw'isi. 5 Ni abo mu isi, ni yo mpamvu bavuga iby'isi, kandi isi irabumva.
164
6 Turi abo ku Mana: uzi Imana iratwumva; utari uw'Imana ntatwumva. Noneho menya ko turi umwuka wukuri, numwuka wamakosa. 7 Bakundwa, dukundane, kuko urukundo ruva ku Mana; kandi umuntu wese ukunda avuka ku Mana, kandi azi Imana. 8 Ukunda ntazi Imana; kuko Imana ari urukundo. 9 Muri ibyo hagaragayemo urukundo rw'Imana kuri twe, kuko Imana yohereje Umwana wayo w'ikinege ku isi, kugira ngo tubeho binyuze muri We. 10 Hano ni urukundo, ntabwo ari uko twakunze Imana, ahubwo ni uko yadukunze, kandi yohereje Umwana wayo ngo atubere impongano y'ibyaha byacu. 11 Bakundwa, niba Imana yaradukunze cyane, natwe tugomba gukundana. 12 Nta muntu wigeze abona Imana igihe icyo ari cyo cyose. Niba dukundana, Imana ituye muri twe, kandi urukundo rwayo rwuzuye muri twe. 13 Tumenye rero ko tuba muri We, na we muri twe, kuko yaduhaye Umwuka we. 14 Twabonye kandi duhamya ko Data yohereje Umwana ngo abe Umukiza w'isi. 15 Umuntu wese uzatura ko Yesu ari Umwana w'Imana, Imana iba muri we, kandi ari mu Mana. 16 Kandi twamenye kandi twizera urukundo Imana idukunda. Imana ni urukundo; kandi utuye mu rukundo aba mu Mana, n'Imana muri yo. 17 Dore urukundo rwacu rwuzuye, kugira ngo tugire ubutwari ku munsi w'urubanza: kuko uko ari, natwe turi kuri iyi si. 18 Nta bwoba mu rukundo; ariko urukundo rutunganye rwirukana ubwoba: kuko ubwoba bubabaza. Ufite ubwoba ntabwo aba intungane mu rukundo. 19 Turamukunda, kuko yabanje kudukunda. 20 Niba umuntu avuze ati 'Nkunda Imana, akanga murumuna we, ni umubeshyi, kuko udakunda umuvandimwe we yabonye, yakunda ate Imana atabonye? 21 Kandi iri tegeko tuyimufiteho, ko ukunda Imana akunda umuvandimwe we. UMUTWE WA 5 1 Umuntu wese wemera ko Yesu ari Kristo yavutse ku Mana: kandi umuntu wese ubyara amukunda na we ubyara. 2 Ibi ni byo tuzi ko dukunda abana b'Imana, iyo dukunda Imana, kandi tugakurikiza amategeko yayo. 3 Kuko uru ari rwo rukundo rw'Imana, kugira ngo dukurikize amategeko yayo, kandi amategeko yayo ntayakomeye. 4 Erega ikintu cyose cyavutse ku Mana cyatsinze isi: kandi iyi niyo ntsinzi yatsinze isi, ndetse no kwizera kwacu. 5 Ni nde watsinze isi, ariko wemera ko Yesu ari Umwana w'Imana? 6 Uyu ni we wazanywe n'amazi n'amaraso, ndetse na Yesu Kristo; ntabwo ari amazi gusa, ahubwo n'amazi n'amaraso. Kandi Umwuka ni we ubihamya, kuko Umwuka ari ukuri. 7 Kuberako hariho bitatu byanditse mwijuru, Data, Ijambo, na Roho Mutagatifu: kandi bitatu ni bimwe. 8 Kandi hariho batatu bahamya isi, Umwuka, n'amazi, n'amaraso: kandi bose uko ari batatu bahuriza hamwe.
Ibaruwa ya mbere ya Yohana
9 Niba twakiriye ubuhamya bw'abantu, ubuhamya bw'Imana burakomeye: kuko ubu ari bwo buhamya bw'Imana yatanze ku Mwana wayo. 10 Uwizera Umwana w'Imana aba afite ubuhamya muri we: utizera Imana yamugize umubeshyi; kuko atizera inyandiko Imana yatanze ku Mwana wayo. 11 Kandi iyi ni yo nyandiko, Imana yaduhaye ubugingo buhoraho, kandi ubu buzima buri mu Mwana wayo. 12 Ufite Umwana afite ubuzima; kandi udafite Umwana w'Imana, nta buzima afite. 13 Ibyo byose nabandikiye abizera izina ry'Umwana w'Imana; kugira ngo mumenye ko mufite ubugingo buhoraho, kandi mwizere izina ry'Umwana w'Imana. 14 Kandi ibyo ni byo byiringiro dufite muri we, ko, niba hari icyo dusabye dukurikije ubushake bwe, azatwumva: 15 Niba kandi tuzi ko atwumva, ibyo dusabye byose, tuzi ko dufite ibyo twifuzaga. 16 Nihagira umuntu ubona umuvandimwe we akora icyaha kitari ku rupfu, azasaba, kandi amuhe ubuzima ku bakora ibyaha bidapfa. Hariho icyaha cyo gupfa: Simvuze ko azagisengera. 17 Gukiranirwa kwose ni icyaha, kandi hariho icyaha kitari ku rupfu. 18 Tuzi ko umuntu wese wabyawe n'Imana adacumura; ariko uwabyawe n'Imana arigumya, kandi uwo mubi ntamukoraho. 19 Kandi tuzi ko dukomoka ku Mana, kandi isi yose iri mu bubi. 20 Kandi tuzi ko Umwana w'Imana yaje, kandi yaduhaye gusobanukirwa, kugira ngo tumenye ukuri, kandi turi muri we w'ukuri, ndetse no mu Mwana we Yesu Kristo. Iyi niyo Mana y'ukuri, n'ubugingo buhoraho. 21 Bana bato, mwirinde ibigirwamana. Amen.
165
Yohana wa kabiri UMUTWE WA 1 1 Umusaza kumudamu watowe nabana be, nkunda mubyukuri; kandi sindi njye gusa, ahubwo nabantu bose bazi ukuri; 2 Kubw'ukuri, butuye muri twe, kandi buzabana natwe ubuziraherezo. 3 Ubuntu bubane nawe, imbabazi n'amahoro, biva ku Mana Data, no ku Mwami Yesu Kristo, Umwana wa Data, mu kuri no mu rukundo. 4 Nishimiye cyane ko nasanze abana bawe bagenda mu kuri, nkuko twakiriye itegeko rya Data. 5 Noneho ndagusabye, mukecuru, ntabwo ari nk'aho nakwandikiye itegeko rishya, ahubwo ni ibyo twari dufite kuva mbere, ko dukundana. 6 Kandi urwo ni urukundo, dukurikiza amategeko ye. Iri ni ryo tegeko, Ko, nk'uko mwabyumvise kuva mbere, mugomba kuyigenderamo. 7 Kuberako abashukanyi benshi binjiye mwisi, batatura ko Yesu Kristo yaje mu mubiri. Uyu ni umubeshyi na antikristo. 8 Mwirinde ubwanyu, kugira ngo tutazatakaza ibyo twakoze, ahubwo ko tuzabona ibihembo byuzuye. 9 Umuntu wese urenga, ntagume mu nyigisho za Kristo, nta Mana afite. Uguma mu nyigisho za Kristo, afite Data n'Umwana. 10 Nihagira uza kuri wewe, ntuzane izo nyigisho, ntukamwakire mu nzu yawe, kandi ntumusabe Imana kwihuta: 11 Kuko uwamutegetse Imana yihuta, asangira ibikorwa bye bibi. 12 Mfite ibintu byinshi nakwandikira, ntabwo nakwandika nkoresheje impapuro na wino, ariko nizeye ko nzaza aho uri, nkavugana imbonankubone, kugira ngo umunezero wacu wuzuye. 13 Abana ba mushiki wawe watowe baragusuhuza. Amen. Yohana wa gatatu UMUTWE WA 1 1 Umusaza kuri Gayusi ukundwa cyane, uwo nkunda mu kuri. 2 Bakundwa, ndifuriza kuruta byose kugira ngo utere imbere kandi ugire ubuzima bwiza, nkuko umutima wawe utera imbere. 3 Erega narishimye cyane, igihe abavandimwe baza guhamya ukuri kukuri muri wowe, nk'uko ugenda mu kuri. 4 Nta byishimo biruta kumva ko abana banjye bagenda mu kuri. 5 Bakundwa, ukora ibyo mu budahemuka ibyo ukorera abavandimwe, ndetse n'abanyamahanga; 6 Abatanze ubuhamya bw'urukundo rwawe imbere y'itorero: uwo nuzana imbere y'urugendo rwabo nyuma yo kubaha Imana, uzakora neza: 7 Kubera ko bazira izina rye, barasohoka, nta cyo batwaye mu banyamahanga. 8 Tugomba rero kwakira ibyo, kugira ngo dushobore gufatanya ukuri. 9 Nandikiye itorero, ariko Diotrephe, ukunda kugira umwanya wa mbere muri bo, ntatwakira. 10 Ni cyo cyatumye nza, nzibuka ibikorwa bye akora, adusebya akoresheje amagambo mabi: kandi ntanyuzwe, ndetse na we ubwe ntiyakira abavandimwe, kandi abuza abashaka, maze abirukana mu itorero. 11 Bakundwa, ntukurikire ikibi, ahubwo ukurikize icyiza. Ukora ibyiza ni uw'Imana, ariko ukora ibibi ntiyabonye Imana. 12 Demetiriyo afite inkuru nziza y'abantu bose, n'ukuri ubwako: yego, kandi natwe turabyanditse; kandi muzi ko ibyo twanditse ari ukuri. 13 Nari mfite ibintu byinshi byo kwandika, ariko sinzakwandikira wino n'ikaramu: 14 Ariko ndizera ko nzakubona bidatinze, kandi tuzavugana imbonankubone. Mugire amahoro. Inshuti zacu zirakuramutsa. Kuramutsa inshuti mwizina.
166
Yuda UMUTWE WA 1 1 Yuda, umugaragu wa Yesu Kristo akaba na murumuna wa Yakobo, kubantu bejejwe kandi barinzwe n'Imana Data muri Yesu Kristo, kandi yitwa: 2 Ubuntu kuriwe n'amahoro nurukundo bigwire. 3 Bakundwa, igihe nashyizeho umwete wo kubandikira kubyerekeye agakiza muri rusange, byari ngombwa kuri njye kubandikira no kubashishikariza guharanira cyane kwizera kwizera guhabwa abera yashyikirijwe. 4 Kuberako hariho abantu bamwe binjiye batabizi, bateganijwe mbere y'uru rubanza, babi abantu bahindura ubuntu bw'Imana yacu mubwisanzure n'Umwami wenyine Imana n'Umwami wacu Yesu Kristo yaranze 5 Nzakwibutsa, nubwo wigeze kubimenya, ko Uwiteka amaze kohereza abantu hanze yakijije Misiri, hanyuma irimbura abatizera. 6 Kandi abamarayika batagumanye umwanya wabo wa mbere, ariko basize aho batuye, Afite iminyururu ihoraho munsi umwijima ukomeza kugeza urubanza rw'umunsi ukomeye. 7 Kimwe na Sodomu na Gomora n'imijyi ibakikije kimwe, bitangira ubusambanyi kandi yagiye inyuma yinyama zidasanzwe, ube intangarugero, mugihe bababajwe numuriro uhoraho. 8 Muri ubwo buryo, abo barota umwanda bahumanya umubiri, basuzugura ubutware kandi bavuga nabi icyubahiro. 9 Ariko Mikayeli umumarayika mukuru, igihe yarwanaga na satani ko yarwanije umubiri wa Mose, ntiyabikoze. ntiyatinyutse kumurega, ahubwo yaravuze ati: Uwiteka aragucyaha. 10 Ariko bavuga nabi ibintu batazi; ariko ibyo bazi muri kamere, nkinyamaswa zinkazi, bityo barisenya. 11 bazabona ishyano! kuko bagiye mu nzira ya Kayini kandi bafite umururumba biruka inyuma y'ikosa rya Balamu ibihembo, kandi yazize mu kwivuguruza kwa Core. 12 Aya ni umwanda ku minsi mikuru y'urukundo, iyo basangiye nawe, bakigaburira nta bwoba: ibicu zidafite amazi, zitwarwa n'umuyaga; ibiti imbuto zumye, nta mbuto, zapfuye kabiri, kuri imizi yaranduwe; 13 Umuhengeri mwinshi wo mu nyanja, ubyibushye; inyenyeri zizerera, uwo umwijima wa umwijima urinzwe iteka. 14 Henoki, uwa karindwi ukomoka kuri Adamu, na we arabahanura ati: “Dore Uwiteka azanye ibihumbi icumi. abera be, 15 gucira urubanza abantu bose no gucira urubanza ababi bose muri bo ibikorwa byabo bibi Ibyo bakoze bibi, n'amagambo yabo yose akarishye abanyabyaha babi bamuvuzeho. 16 Aba ni abitotomba, abitotomba bagenda bakurikije irari ryabo; kandi umunwa wabo uvuga umunezero mwinshi magambo, hamwe no kwishimira abantu kubyungukiramo. 17 Ariko bakundwa, ibuka amagambo yavuzwe n'intumwa z'Umwami wacu Yesu Kristo; 18 Nigute bakubwiye ko mugihe cyanyuma hagomba kubaho abashinyaguzi bakurikije ibibi byabo irari rigomba kugenda. 19 Abo ni bo bitandukanya, mu bwenge, nta Mwuka. 20 Ariko mwa bakundwa, nimwiyubakire ku kwizera kwawe kwera cyane, nk'uko musenga mu Mwuka Wera, 21 Mugume mu rukundo rw'Imana, mu gihe mutegereje imbabazi z'Umwami wacu Yesu Kristo kugeza Uhoraho ubuzima bw'iteka. 22 Kandi bamwe bafite impuhwe, ibyo bigira icyo bihindura: 23 Abandi bakiza bafite ubwoba babakura mu muriro; wange imyenda yandujwe numubiri. 24 Kandi ushoboye kukubuza kugwa no kukugaragariza amakosa imbere y'icyubahiro cye shiraho umunezero mwinshi, 25 Ku Mana yonyine ifite ubwenge, Umukiza wacu, ihabwe icyubahiro n'icyubahiro, ubutware n'imbaraga, ubu n'iteka ryose. Amen
167
Ibyahishuwe
UMUTWE WA 2
UMUTWE WA 1 1 Ibyahishuwe na Yesu Kristo, Imana yamuhaye, kugirango yereke abagaragu bayo ibintu bigomba kubaho vuba; nuko yohereza, abimenyesha marayika we ku mugaragu we Yohana: 2 Ni bande banditse ijambo ry'Imana, n'ubuhamya bwa Yesu Kristo, n'ibintu byose yabonye. 3 Hahirwa usoma, n'abumva amagambo y'ubu buhanuzi, bagakomeza ibyo banditsemo, kuko igihe kiri hafi. 4 Yohana ku matorero arindwi ari muri Aziya: Mugire amahoro, amahoro, uwariho, n'uwahozeho, n'uwazaza; no muri Roho ndwi ziri imbere y'intebe ye y'ubwami; 5 Kandi kuri Yesu Kristo, umuhamya wizerwa, akaba n'umuhungu wa mbere mu bapfuye, n'umutware w'abami b'isi. Ku wadukunze, akadwoza ibyaha byacu mu maraso ye, 6 Yatugize abami n'abatambyi ku Mana na Se; Icyubahiro kibe icy'ubutware iteka ryose. Amen. 7 Dore azanye ibicu; kandi ijisho ryose rizamubona, n'abamucumise, kandi imiryango yose yo ku isi izaboroga kubera we. Nubwo bimeze bityo, Amen. 8 Ndi Alufa na Omega, intangiriro n'iherezo, ni ko Uwiteka avuga, uriho, n'uwahozeho, n'uwazaza, Ushoborabyose. 9 Jyewe Yohana, na we akaba umuvandimwe wawe, kandi nkaba mugenzi wawe mu makuba, no mu bwami no kwihangana kwa Yesu Kristo, nari mu kirwa cyitwa Patimo, ku bw'ijambo ry'Imana, no ku buhamya bwa Yesu Kristo. 10 Nari mu Mwuka ku munsi w'Uwiteka, numva ijwi ryanjye rimeze nk'impanda, 11 Bati: Ndi Alpha na Omega, uwambere n'uwa nyuma: kandi, Ibyo ubonye, andika mu gitabo, maze ubyohereze mu matorero arindwi ari muri Aziya; kuri Efeso, no muri Smyrna, no muri Perugamo, no muri Tiyatira, no muri Sarudi, no muri Filadelifiya, no muri Laodikiya. 12 Nahindukiye kureba ijwi ryavuganye nanjye. Ndahindukira, mbona amatara arindwi ya zahabu; 13 Hagati y'amatara arindwi umwe ameze nk'Umwana w'umuntu, yambaye umwenda kugeza ikirenge, akenyera ku bipapuro umukandara wa zahabu. 14 Umutwe n'umusatsi we byari umweru nk'ubwoya, bwera nk'urubura; amaso ye yari nk'umuriro ugurumana; 15 Amaguru ye ameze nk'umuringa mwiza, nk'aho yatwitse mu itanura; n'ijwi rye nk'ijwi ry'amazi menshi. 16 Afite mu kuboko kwe kw'iburyo inyenyeri ndwi, mu kanwa ke havamo inkota ityaye, mu maso he hasa n'izuba rirashe mu mbaraga ze. 17 Namubonye, nikubita imbere y'ibirenge bye napfuye. Arambika ukuboko kwe kw'iburyo, arambwira ati ' Witinya; Ndi uwambere kandi uwanyuma: 18 Ndi muzima, kandi narapfuye; kandi, dore ndi muzima ubuziraherezo, Amen; kandi ufite urufunguzo rw'ikuzimu n'urupfu. 19 Andika ibintu wabonye, n'ibiriho n'ibizaba nyuma; 20 Amayobera yinyenyeri ndwi wabonye mu kuboko kwanjye kw'iburyo, n'amatara arindwi ya zahabu. Inyenyeri ndwi ni abamarayika b'amatorero arindwi: kandi amatara arindwi wabonye ni ayo matorero arindwi.
168
1 Andika umumarayika w'itorero rya Efeso; Ibyo bivuze ko ufashe inyenyeri ndwi mu kuboko kwe kw'iburyo, ugenda hagati y'amatara arindwi ya zahabu; 2 Nzi imirimo yawe, n'umurimo wawe, n'ukwihangana kwawe, n'uburyo udashobora kwihanganira ibibi: kandi wagerageje abavuga ko ari intumwa, atari bo, kandi wasanze ari abanyabinyoma: 3 Kandi mwihangane, mwihangane, kandi mwizina ryanjye mwarakoze, ntimucike intege. 4 Nubwo bimeze bityo ariko, mfite icyo nkurwanya, kuko wasize urukundo rwawe rwa mbere. 5 Wibuke rero aho waguye, ukihana, ugakora imirimo yambere; bitabaye ibyo, nzaza aho uri vuba, kandi nzakuraho itara ryawe mu mwanya we, keretse wihannye. 6 Ariko ibi ufite, ko wanga ibikorwa bya Nikolaitani, nanjye ndabyanga. 7 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero; Kuri we uzatsinda nzamuha kurya ku giti cy'ubuzima, kiri muri paradizo y'Imana. 8 Andikira marayika w'itorero i Smyrna; Ibi bintu bivuga uwambere nuwanyuma, wari wapfuye, kandi ni muzima; 9 Nzi imirimo yawe, namakuba, nubukene, (ariko uri umukire) kandi nzi gutuka abavuga ko ari abayahudi, kandi atari bo, ahubwo ni isinagogi ya Satani. 10 Ntutinye na kimwe muri ibyo uzababara: dore satani azajugunya bamwe muri mwe muri gereza, kugira ngo muburanishwe; kandi uzagira amakuba iminsi icumi: ube umwizerwa kugeza gupfa, nzaguha ikamba ry'ubuzima. 11 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero; Uzatsinda ntazababazwa n'urupfu rwa kabiri. 12 Kandi umumarayika w'itorero muri Perugamo andika; Uvuze ati ufite inkota ityaye ifite impande ebyiri; 13 Nzi ibikorwa byawe, n'aho utuye, ndetse n'aho icyicaro cya Satani kiri, kandi ukomeza izina ryanjye, kandi ntiwigeze uhakana kwizera kwanjye, ndetse no muri iyo minsi Antipa yari umumaritiri wanjye wizerwa, wishwe muri mwe, aho Satani yari ari. atuye. 14 Ariko mfite ibintu bike nkurwanya, kuko ufiteyo abafite inyigisho za Balamu, wigishije Balaki gutsitara imbere y'Abisirayeli, kurya ibintu byatambwaga ibigirwamana no gusambana. 15 Namwe rero mufite inyigisho za Nikolaitani, icyo nanga. 16 Ihane; bitabaye ibyo, nzaza aho uri vuba, kandi nzabarwanya nkoresheje inkota yo mu kanwa kanjye. 17 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero; Uwatsinze nzamuha kurya kuri manu yihishe, kandi nzamuha ibuye ryera, kandi muri iryo buye izina rishya ryanditswe, nta muntu uzi gukiza uwayakiriye. 18 Kandi umumarayika w'itorero i Thyatira andikira; Ibyo ni byo Umwana w'Imana avuga, ufite amaso ye nk'umuriro ugurumana, kandi ibirenge bye bimeze nk'umuringa mwiza; 19 Nzi imirimo yawe, urukundo, umurimo, kwizera, no kwihangana kwawe, n'ibikorwa byawe; na nyuma yo kuba benshi kuruta abambere. 20 Nubwo mfite ibintu bike nkurwanya, kuko ubabajwe n'uwo mugore Yezebeli wiyita umuhanuzi, kwigisha no kureshya abagaragu banjye gusambana, no kurya ibintu byatambwaga ibigirwamana. 21 Namuhaye umwanya wo kwihana ubusambanyi bwe; ntiyicuza.
Ibyahishuwe
22 Dore nzamujugunya mu buriri, kandi abasambana na we mu mibabaro ikomeye, keretse bihannye ibikorwa byabo. 23 Nzica abana be, kandi amatorero yose azamenya ko ari njye ushakisha imitima n'imitima, kandi nzaha buri wese muri mwe akurikije imirimo yawe. 24 Ariko ndabibabwiye, n'abandi bose bo muri Thyatira, nk'uko abantu bose badafite iyi nyigisho, kandi batazi ubujyakuzimu bwa Satani nk'uko bavuga; Nta wundi mutwaro nzagushiraho. 25 Ariko ibyo mumaze gukomera kugeza igihe nzazira. 26 Kandi uzatsinda, agakomeza imirimo yanjye kugeza ku mperuka, nzamuha ububasha ku mahanga: 27 Azabategeka akoresheje inkoni y'icyuma; nk'ibikoresho by'umubumbyi bizavunaguritse, nk'uko nakiriye Data. 28 Nzamuha inyenyeri yo mu gitondo. 29 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero. UMUTWE WA 3 1 Kandi umumarayika w'itorero muri Sarudi yandike; Ibyo bivuze ko ufite Imyuka irindwi y'Imana, n'inyenyeri ndwi; Nzi ibikorwa byawe, ko ufite izina ubaho, kandi wapfuye. 2 Mube maso, mukomeze ibisigaye, biteguye gupfa, kuko ntabonye imirimo yawe itunganye imbere y'Imana. 3 Wibuke rero uburyo wakiriye kandi wunvise, ukomere, kandi wihane. Niba rero utazareba, nzaza kuri wewe nk'umujura, kandi ntuzamenya isaha nzakugeraho. 4 Ufite amazina make no muri Sarudi utanduye umwambaro wabo; kandi bazagendana nanjye mweru, kuko bakwiriye. 5 Uzatsinda, azambara imyenda yera; kandi sinzahanagura izina rye mu gitabo cy'ubuzima, ariko nzatura izina rye imbere ya Data, n'abamarayika be. 6 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero. 7 Kandi umumarayika w'itorero muri Filadelifiya andika; Ibi bintu bivuga uwera, uw'ukuri, ufite urufunguzo rwa Dawidi, ufungura, ntawe ufunga; arafunga, nta muntu ukingura; 8 Nzi imirimo yawe: dore nashyize imbere yawe umuryango ufunguye, kandi nta muntu ushobora kuyifunga, kuko ufite imbaraga nke, ukomeza ijambo ryanjye, kandi ntiwigeze uhakana izina ryanjye. 9 Dore nzabakora mu isinagogi ya Satani, ivuga ko ari Abayahudi, kandi atari bo, ariko babeshya; Dore nzabatuma baza gusenga imbere y'ibirenge byawe, kandi menye ko nagukunze. 10 Kubera ko wakomeje ijambo ryo kwihangana kwanjye, nanjye nzakurinda isaha y'ibigeragezo izaza ku isi yose, kugira ngo ngerageze abatuye isi. 11 Dore ndaje vuba: fata ibyo ufite byose, kugira ngo hatagira umuntu ufata ikamba ryawe. 12 Uzatsinda nzagira inkingi mu rusengero rw'Imana yanjye, kandi ntazongera gusohoka, kandi nzamwandikira izina ry'Imana yanjye, n'izina ry'umujyi w'Imana yanjye, ari yo Yerusalemu nshya. , umanuka uva mu ijuru uva ku Mana yanjye: kandi nzamwandikira izina ryanjye rishya. 13 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero. 14 Kandi umumarayika w'itorero ry'i Laodikiya yandike; Ibi bintu bivuga Amen, umuhamya wizerwa kandi wukuri, intangiriro yo kurema Imana; 15 Nzi imirimo yawe, ko udakonje cyangwa ngo ushushe: Ndashaka ko uba ubukonje cyangwa ubushyuhe.
169
16 Noneho rero, kubera ko uri akazuyazi, ukaba udakonje cyangwa ngo ushushe, nzagukiza mu kanwa. 17 Kuberako uvuze ngo, Ndi umukire, kandi nongerewe ibicuruzwa, kandi ntacyo nkeneye; kandi ntuzi ko uri mubi, kandi uri mubi, uri umukene, impumyi, wambaye ubusa: 18 Ndakugira inama yo kungurira zahabu yageragejwe mu muriro, kugira ngo ube umukire; n'imyambaro yera, kugira ngo wambare, kandi isoni zo kwambara ubusa kwawe ntizigaragare; kandi usige amavuta amaso yawe, kugirango ubone. 19 Nkuko nkunda, ndabacyaha kandi nkabahana: gira umwete rero, wihane. 20 Dore mpagaze ku rugi ndakomanga, nihagira umuntu numva ijwi ryanjye, akingura urugi, nzinjira aho ndi, dusangire na we, na we turi kumwe. 21 Uwatsinze nzamuha kwicarana nanjye ku ntebe yanjye y'ubwami, nk'uko nanjye natsinze, nkicarana na Data ku ntebe ye y'ubwami. 22 Ufite ugutwi niyumve icyo Umwuka abwira amatorero. UMUTWE WA 4 1 Nyuma y'ibyo, ndareba, mbona urugi rwakinguwe mu ijuru: ijwi rya mbere numvise rimeze nk'impanda ivugana nanjye; haravuga ngo, Ngwino hano, nzakwereka ibintu bigomba kuba nyuma. 2 Ako kanya mpita ndi mu mwuka, dore intebe y'ubwami ishyirwa mu ijuru, umwe yicara ku ntebe y'ubwami. 3 Kandi uwicaye yagombaga kureba nka yasipi n'ibuye rya sardine, kandi umukororombya uzengurutse intebe y'ubwami, ubona umeze nka zeru. 4 Hafi y'intebe y'ubwami hari imyanya ine na makumyabiri: ku ntebe mbona abasaza bane na makumyabiri bicaye, bambaye imyenda yera; kandi bari bafite imitwe ya zahabu. 5 Ku ntebe y'ubwami havamo inkuba, inkuba n'amajwi, kandi hari amatara arindwi y'umuriro yaka imbere y'intebe y'ubwami, ari yo Roho ndwi w'Imana. 6 Kandi imbere y'intebe y'ubwami hari inyanja y'ibirahuri imeze nka kirisiti: kandi hagati y'intebe y'ubwami no kuzenguruka intebe y'ubwami, hari inyamaswa enye zuzuye amaso imbere n'inyuma. 7 Inyamaswa ya mbere yari imeze nk'intare, iy'inyamaswa ya kabiri imeze nk'inyana, naho inyamaswa ya gatatu yari ifite isura nk'umuntu, inyamaswa ya kane imeze nka kagoma iguruka. 8 Inyamaswa enye zose zifite amababa atandatu kuri we; kandi bari buzuye amaso imbere: ntibaruhuka amanywa n'ijoro, bavuga bati: Uwera, uwera, uwera, Mwami Imana Ishoborabyose, yariho, kandi iriho, kandi izaza. 9 Kandi iyo izo nyamaswa zihesha icyubahiro n'icyubahiro kandi zishimira uwicaye ku ntebe y'ubwami, ubaho iteka ryose, 10 Abakuru bane na makumyabiri bagwa imbere ye wicaye ku ntebe y'ubwami, bakamusenga ubaho iteka ryose, batera amakamba imbere y'intebe y'ubwami, baravuga bati: 11 Uwiteka, urakwiriye guhabwa icyubahiro, icyubahiro n'imbaraga, kuko waremye byose, kandi kubwawe ni byo kandi byaremewe.
Ibyahishuwe
UMUTWE WA 5 1 Nabonye mu kuboko kw'iburyo uwicaye ku ntebe igitabo cyanditswe imbere n'inyuma, kashe ya kashe ndwi. 2 Nabonye umumarayika ukomeye utangaza n'ijwi rirenga ati: Ninde ukwiriye gufungura igitabo, no kubohora kashe yacyo? 3 Kandi nta muntu wo mu ijuru, haba mu isi, haba munsi y'isi, washoboye gufungura igitabo, cyangwa ngo abirebe. 4 Ndarira cyane, kuko nta muntu wasangaga akwiriye gufungura no gusoma igitabo, cyangwa ngo ndebe. 5 Umwe mu basaza arambwira ati: “Nturirire, dore Intare yo mu muryango wa Yuda, Imizi ya Dawidi, yatsinze igitabo, kandi irekura kashe ndwi. 6 Nitegereza, mbona, hagati y'intebe y'ubwami no mu nyamaswa enye, no hagati y'abakuru, mpagarara Umwana w'intama nk'uko wari wiciwe, ufite amahembe arindwi n'amaso arindwi, ari yo Roho ndwi. y'Imana yohereje mu isi yose. 7 Araza, akura igitabo mu kuboko kw'iburyo k'uwicaye ku ntebe y'ubwami. 8 Amaze gufata igitabo, inyamaswa enye n'abasaza bane na makumyabiri bagwa imbere y'Umwana w'intama, bafite inanga zose, inzahabu zuzuye impumuro nziza, ayo akaba ari amasengesho y'abatagatifu. 9 Baririmba indirimbo nshya, bavuga bati: 'Ukwiriye gufata igitabo, no gufungura kashe yacyo, kuko wishwe, ukaducungurira Imana n'amaraso yawe mu moko yose, mu ndimi zose, n'abantu, n'igihugu; 10 Kandi yatugize Imana yacu abami n'abatambyi, kandi tuzategeka ku isi. 11 Nitegereza, numva ijwi ry'abamarayika benshi bazengurutse intebe y'ubwami, inyamaswa n'abakuru, kandi umubare wabo wari incuro ibihumbi icumi ibihumbi icumi, n'ibihumbi; 12 Kuvuga n'ijwi rirenga, Ukwiriye Umwana w'intama wishwe kugira ngo ahabwe imbaraga, ubutunzi, n'ubwenge, n'imbaraga, icyubahiro, icyubahiro, n'umugisha. 13 Ibiremwa byose biri mu ijuru, ku isi, no munsi y'isi, ndetse n'abari mu nyanja n'ibiyirimo byose, numvise mvuga nti: Umugisha, icyubahiro, icyubahiro, icyubahiro n'imbaraga, bibe ku wicaye ku ntebe y'ubwami, no ku Ntama iteka ryose. 14 Inyamaswa enye ziti: Amen. Abakuru bane na makumyabiri baragwa, baramusenga ubaho ubuziraherezo. UMUTWE WA 6 1 Nabonye igihe Umwagazi w'intama akingura kashe imwe, numva, nk'urusaku rw'inkuba, imwe muri ya nyamaswa enye ivuga iti: Ngwino urebe. 2 Nabonye ifarashi yera, uwicaye kuri we afite umuheto; ahabwa ikamba, aragenda atsinda, anesha. 3 Amaze gukingura kashe ya kabiri, numva inyamaswa ya kabiri ivuga iti: Ngwino urebe. 4 Hasohoka indi farashi itukura, maze abayicaraho bahabwa imbaraga zo gukura amahoro ku isi, kugira ngo bicane, ahabwa inkota nini. 5 Amaze gukingura kashe ya gatatu, numva inyamaswa ya gatatu ivuga iti: Ngwino urebe. Nitegereje, mbona ifarashi yirabura; kandi uwamwicaye yari afite impirimbanyi ebyiri mu ntoki.
170
6 Numva ijwi hagati muri ya nyamaswa enye zivuga ngo: Ingano y'ingano ku giceri, n'ingero eshatu za sayiri ku giceri; urebe ko utababaje amavuta na vino. 7 Amaze gukingura kashe ya kane, numva ijwi ry'inyamaswa ya kane ivuga iti: Ngwino urebe. 8 Nitegereje, mbona ifarashi yijimye, izina rye ryicaye kuri we ni Urupfu, ikuzimu na we aramukurikira. Bahawe imbaraga ku gice cya kane cy'isi, kugira ngo babicishe inkota, n'inzara, n'urupfu, hamwe n'inyamaswa zo ku isi. 9 Amaze gufungura kashe ya gatanu, mbona munsi y'urutambiro ubugingo bw'abiciwe bazira ijambo ry'Imana n'ubuhamya batanze: 10 Barataka n'ijwi rirenga bati: “Mwami, mutagatifu kandi w'ukuri, kugeza ryari, ntuzacira urubanza no guhora amaraso yacu ku batuye ku isi? 11 Umwe wese muri bo yambara imyenda yera. Bababwira ko bagomba kuruhuka igihe gito, kugeza igihe bagenzi babo na benewabo, bagomba kwicwa uko bari, nibasohozwa. 12 Nabonye akinguye kashe ya gatandatu, dore habaye umutingito ukomeye; izuba rihinduka umukara nk'imifuka y'umusatsi, ukwezi guhinduka nk'amaraso; 13 Inyenyeri zo mu ijuru zigwa ku isi, nk'uko igiti cy'umutini kijugunya insukoni zidashyitse, igihe gihinda umushyitsi ukomeye. 14 Ijuru ryagenda nk'umuzingo iyo rizungurutse hamwe; kandi imisozi yose n'ibirwa byimuwe aho byari biri. 15 Abami bo ku isi, abantu bakomeye, abatunzi, abatware bakuru, abatware, n'abacakara, n'umudendezo, bihisha mu rwobo no mu bitare byo ku misozi; 16 Abwira imisozi n'ibitare ati: "Mugwe kuri twe, kandi uduhishe mu maso hicaye ku ntebe y'ubwami no mu burakari bw'Umwagazi w'intama:" 17 Kuko umunsi ukomeye w'uburakari bwe ugeze; Ni nde uzashobora kwihagararaho? UMUTWE WA 7 1 Nyuma y'ibyo, mbona abamarayika bane bahagaze ku mpande enye z'isi, bafashe imiyaga ine y'isi, kugira ngo umuyaga udahuha ku isi, ku nyanja, cyangwa ku giti icyo ari cyo cyose. 2 Nabonye undi mumarayika uzamuka uva iburasirazuba, afite kashe y'Imana nzima, maze atakambira n'ijwi rirenga abamarayika bane, bahabwa kubabaza isi n'inyanja, 3 Bavuga bati: Ntukababaze isi, inyanja, cyangwa ibiti, kugeza igihe tuzashyira ikimenyetso ku bagaragu b'Imana yacu mu gahanga. 4 Numva umubare wabo washyizweho ikimenyetso, kandi hashyizweho kashe ibihumbi ijana na mirongo ine na bine mu miryango yose y'Abisirayeli. 5 Mu muryango wa Yuda hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Rubeni hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Gadi washyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. 6 Mu muryango wa Aseri hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Neptalimu washyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Manase washyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. 7 Mu muryango wa Simeyoni hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Lewi hashyizweho kashe
Ibyahishuwe
ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Isakari hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. 8 Mu muryango wa Zabuloni hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Yozefu hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. Mu muryango wa Benyamini hashyizweho kashe ibihumbi cumi na bibiri. 9 Nyuma y'ibyo, mbona imbaga nyamwinshi y'abantu, nta muntu n'umwe washoboraga kubara, mu mahanga yose, mu moko yose, mu moko yose, abantu, n'indimi zose, bahagarara imbere y'intebe y'ubwami, imbere ya Ntama, bambaye imyenda yera, n'imikindo. mu biganza byabo; 10 Arataka n'ijwi rirenga, avuga ati: “Agakiza ku Mana yacu yicaye ku ntebe y'ubwami no ku Ntama. 11 Abamarayika bose bahagarara hirya no hino ku ntebe y'ubwami, no ku basaza n'inyamaswa enye, bagwa imbere y'intebe y'ubwami mu maso yabo, basenga Imana, 12 Vuga, Amen: Umugisha, icyubahiro, n'ubwenge, gushima, icyubahiro, n'imbaraga, n'imbaraga, bibe Imana yacu ubuziraherezo. Amen. 13 Umwe mu basaza aramusubiza ati: “Aba ni bande bambaye imyenda yera? Baturutse he? 14 Ndamubwira nti: Databuja, urabizi. Arambwira ati: "Abo ni bo bavuye mu makuba akomeye, bamesa imyenda yabo, babagira umweru mu maraso ya Ntama." 15 Ni cyo gituma bari imbere y'intebe y'Imana, bakamukorera amanywa n'ijoro mu rusengero rwe, kandi uwicaye ku ntebe y'ubwami azabana na bo. 16 Ntibazongera gusonza, ntibazongera kugira inyota. nta zuba rizabamurikira, cyangwa ubushyuhe ubwo ari bwo bwose. 17 Kuko Umwana w'intama uri hagati y'intebe y'ubwami azabagaburira, akabageza ku masoko y'amazi mazima, kandi Imana izahanagura amarira yose mu maso yabo.
10 Umumarayika wa gatatu arangurura ijwi, haza inyenyeri nini ivuye mu ijuru, yaka nk'itara, igwa ku gice cya gatatu cy'inzuzi, no ku masoko y'amazi; 11 Izina ry'inyenyeri ryitwa Wormwood: igice cya gatatu cy'amazi gihinduka inzoka; kandi abantu benshi bazize amazi, kuko bararakaye. 12 Umumarayika wa kane arangurura ijwi, igice cya gatatu cy'izuba kirakubitwa, igice cya gatatu cy'ukwezi, n'igice cya gatatu cy'inyenyeri; nkuko igice cya gatatu cyabo cyijimye, kandi umunsi ntiwakaka igice cya gatatu cyacyo, ijoro naryo. 13 Nitegereje, numva umumarayika aguruka mu ijuru, avuga n'ijwi rirenga ati: “ishyano, ishyano, ishyano, ishyano abatuye isi kubera andi majwi y'inzamba y'abamarayika batatu, ari bo kugeza ubu! UMUTWE WA 9
UMUTWE WA 8 1 Amaze gukingura kashe ya karindwi, mu ijuru hatuje mu gihe cy'igice cy'isaha. 2 Nabonye abamarayika barindwi bahagaze imbere y'Imana; bahabwa impanda ndwi. 3 Undi mumarayika araza ahagarara ku gicaniro, afite icyuma cya zahabu; ahabwa imibavu myinshi, kugira ngo ayitange n'amasengesho y'abatagatifu bose ku gicaniro cya zahabu cyari imbere y'intebe y'ubwami. 4 Umwotsi w'imibavu uzanwa n'amasengesho y'abatagatifu, uzamuka imbere y'Imana mu kuboko kwa marayika. 5 Umumarayika afata censeri, yuzuza umuriro w'urutambiro, awujugunya mu isi, haba amajwi, inkuba, inkuba, n'umutingito. 6 Abamarayika barindwi bari bafite impanda ndwi biteguye kuvuza. 7 Umumarayika wa mbere yumvikanye, hakurikiraho urubura n'umuriro bivanze n'amaraso, bajugunywa ku isi: igice cya gatatu cy'ibiti kiratwikwa, ibyatsi bibisi byose biratwikwa. 8 Umumarayika wa kabiri arangurura ijwi, nk'umusozi munini utwikwa n'umuriro bajugunywa mu nyanja, igice cya gatatu cy'inyanja gihinduka amaraso; 9 Igice cya gatatu cy'ibiremwa cyari mu nyanja, gifite ubuzima, kirapfa; igice cya gatatu cy'amato kirasenywa.
171
1 Umumarayika wa gatanu arangurura ijwi, mbona inyenyeri ivuye mu ijuru igwa ku isi, maze ahabwa urufunguzo rw'umwobo utagira epfo na ruguru. 2 Afungura urwobo rutagira epfo na ruguru; haza umwotsi uva mu rwobo, nk'umwotsi w'itanura rinini; n'izuba n'umwuka byijimye kubera umwotsi w'urwobo. 3 Inzige ziva mu nzige ku isi, zibahabwa imbaraga, nk'uko sikorupiyo zo ku isi zifite imbaraga. 4 Bategekwa ko batagomba kubabaza ibyatsi byo ku isi, cyangwa icyatsi kibisi, cyangwa igiti icyo ari cyo cyose; ariko abo bagabo gusa badafite kashe y'Imana mu gahanga. 5 Na bo bahabwa ko batagomba kubica, ahubwo ko bagomba kubabazwa amezi atanu, kandi ububabare bwabo bwari nk'ububabare bwa sikorupiyo, igihe yakubitaga umuntu. 6 Muri iyo minsi abantu bazashaka urupfu, ntibazarubona. kandi bazifuza gupfa, kandi urupfu ruzabahunga. 7 Inzige zinzige zimeze nk'amafarashi yiteguye kurwana; no ku mitwe yabo yari nk'amakamba nka zahabu, mu maso habo hakaba hasa n'abantu. 8 Bafite umusatsi nk'umusatsi w'abagore, amenyo yabo ameze nk'amenyo y'intare. 9 Kandi bari bafite amabere, nk'amabere y'icyuma; kandi amajwi y'amababa yabo yari nk'ijwi ry'amagare y'amafarashi menshi yiruka ku rugamba. 10 Bafite imirizo imeze nka sikorupiyo, kandi imirizo yabo yari ifite inkoni, kandi imbaraga zabo zari ukubabaza abantu amezi atanu. 11 Bafite umwami kuri bo, ari we mumarayika wo mu rwobo rutagira epfo na ruguru, izina rye mu rurimi rw'igiheburayo ni Abaddon, ariko mu rurimi rw'ikigereki rwitwa Apollyon. 12 Hagowe ishyano rimwe; kandi, dore haje ibyago bibiri nyuma. 13 Umumarayika wa gatandatu avuza ijwi, numva ijwi riva mu mahembe ane y'urutambiro rwa zahabu ruri imbere y'Imana, 14 Abwira umumarayika wa gatandatu wari ufite impanda, Kuraho abamarayika bane bahambiriye mu ruzi runini rwa Efurate. 15 Abamarayika bane bararekurwa, bategurwa isaha imwe, umunsi, ukwezi, n'umwaka, kugira ngo bice igice cya gatatu cy'abantu.
Ibyahishuwe
16 Ingabo z'abanyamafarasi zigera ku bihumbi magana abiri, numva umubare wabo. 17 Nuko mbona amafarashi mu iyerekwa, n'abayicayeho, bafite amabere y'umuriro, na jakinti, n'amazuku, kandi imitwe y'amafarashi yari nk'umutwe w'intare; kandi mu kanwa kabo hasohora umuriro n'umwotsi n'amazuku. 18 Muri abo batatu, igice cya gatatu cy'abantu bishwe, bazize umuriro, n'umwotsi, n'amazuku yasohokaga mu kanwa. 19 Kuko imbaraga zabo ziri mu kanwa kabo no mu murizo, kuko umurizo wazo wari umeze nk'inzoka, kandi ufite imitwe, kandi barababara. 20 Abandi bantu bose batishwe n'ibi byorezo ariko ntibihannye kubera imirimo y'amaboko yabo, kugira ngo badasenga amashitani, n'ibigirwamana bya zahabu, ifeza, imiringa, amabuye n'ibiti: ibyo ntashobora kubona, cyangwa kumva, cyangwa kugenda: 21 Ntibigeze bihana ubwicanyi bwabo, cyangwa uburozi bwabo, n'ubusambanyi bwabo, cyangwa ubujura bwabo. UMUTWE WA 10 1 Nabonye undi mumarayika ukomeye wamanutse ava mu ijuru, yambaye igicu, kandi umukororombya wari ku mutwe we, mu maso he hasa n'izuba, n'ibirenge bye nk'inkingi z'umuriro: 2 Afungura mu ntoki igitabo gito, ashyira ikirenge cye cy'iburyo ku nyanja, ikirenge cye cy'ibumoso ku isi, 3 Arataka n'ijwi rirenga, nk'igihe intare ivuza induru, amaze kurira, inkuba ndwi zivuga. 4 Inkuba ndwi zimaze kuvuga amajwi yanjye, ngiye kwandika, numva ijwi rivuye mu ijuru rirambwira riti: “Funga ibyo bintu inkuba ndwi zavuze, ntubyandike. 5 Umumarayika nabonye ahagaze ku nyanja no ku isi, azamura ikiganza cye mu ijuru, 6 Kandi arahira uhoraho iteka ryose, waremye ijuru n'ibiyirimo byose, isi, n'ibiyirimo, inyanja n'ibiyirimo, kugira ngo habeho igihe. ntibikiriho: 7 Ariko mu gihe cy'ijwi rya marayika wa karindwi, igihe azatangira kumvikana, ibanga ry'Imana rigomba kurangira, nk'uko yabwiye abagaragu be abahanuzi. 8 Ijwi numvise rivuye mu ijuru ryongera kumbwira riti: “Genda ufate igitabo gito gifunguye mu kuboko kwa marayika uhagaze ku nyanja no ku isi. 9 Nagiye kwa marayika, ndamubwira nti: Mpa igitabo gito. Arambwira ati: “Fata, urye; kandi bizatera inda yawe, ariko bizaba mu kanwa kawe nk'ubuki. 10 Nakuye igitabo gito mu kuboko kwa marayika, ndakirya; kandi mu kanwa kanjye karyoshye nk'ubuki: kandi nkimara kurya, inda yanjye yararakaye. 11 Arambwira ati: Mugomba kongera guhanura imbere y'amahanga menshi, amahanga, indimi, n'abami. UMUTWE WA 11
3 Kandi nzaha imbaraga abatangabuhamya banjye bombi, kandi bazahanura iminsi igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu, bambaye ibigunira. 4 Ibyo ni ibiti bibiri by'imyelayo, n'amatara abiri ahagarara imbere y'Imana y'isi. 5 Kandi nihagira ubababaza, umuriro uva mu kanwa kabo ukarimbura abanzi babo, kandi nihagira umuntu ubagirira nabi, agomba kwicwa atyo. 6 Aba bafite imbaraga zo gufunga ijuru, kugira ngo imvura itagwa mu minsi y'ubuhanuzi bwabo: kandi bafite imbaraga hejuru y'amazi yo kubahindura amaraso, no gukubita isi ibyorezo byose, igihe cyose babishakiye. 7 Kandi nibarangiza ubuhamya bwabo, inyamaswa izamuka mu rwobo rutagira epfo na ruguru izabarwanya, izabatsinda, ibice. 8 Imirambo yabo izaryama mu muhanda w'umujyi ukomeye, witwa Sodomu na Egiputa, ari naho Umwami wacu yabambwe. 9 Kandi bo mu bantu, mu moko, mu ndimi, mu mahanga, bazabona imirambo yabo iminsi itatu n'igice, kandi ntibazemera ko imirambo yabo ishyirwa mu mva. 10 Kandi abatuye isi bazishima cyane, banezerwe, kandi bazohererezanya impano. kuko aba bahanuzi bombi bababazaga abatuye isi. 11 Nyuma y'iminsi itatu n'igice Umwuka w'ubugingo uva ku Mana abinjiramo, bahagarara ku birenge byabo; Abababonye ubwoba bwinshi cyane. 12 Bumva ijwi rikomeye rivuye mu ijuru ribabwira riti: “Nimuze hano.” Barazamuka bajya mu ijuru mu gicu; abanzi babo barababona. 13 Isaha imwe ni yo habaye umutingito ukomeye, igice cya cumi cy'umugi kiragwa, maze umutingito wishwe n'abantu ibihumbi birindwi: abasigaye bararakara, bahimbaza Imana yo mu ijuru. 14 Amagorwa ya kabiri arashize; kandi, dore ishyano rya gatatu riza vuba. 15 Umumarayika wa karindwi avuza ijwi; kandi mwijuru hari amajwi akomeye, bavuga bati: "Ubwami bw'iyi si bwahindutse ubwami bw'Umwami wacu, na Kristo we; Azategeka ubuziraherezo. 16 Abasaza bane na makumyabiri, bicaye imbere y'Imana ku ntebe zabo, bubamye, basenga Imana, 17 Bati: Turagushimira, Mwami Mana Ishoborabyose, ubuhanzi, nubusa, nubuhanzi buzaza; kuko wajyanye imbaraga zawe zikomeye, ukategeka. 18 Amahanga ararakara, uburakari bwawe burageze, n'igihe cy'abapfuye, kugira ngo bacirwe urubanza, kandi uhemba abagaragu bawe abahanuzi, abera n'abatinya izina ryawe, ntoya na nini; kandi ugomba kurimbura abasenya isi. 19 Urusengero rw'Imana rwakinguwe mu ijuru, kandi mu rusengero rwe haboneka isanduku y'isezerano rye, haba inkuba, amajwi, inkuba, umutingito, n'urubura rukomeye. UMUTWE WA 12
1 Nampaye urubingo rumeze nk'inkoni, marayika arahagarara, ati: “Haguruka, upime urusengero rw'Imana, n'urutambiro, n'abasenga. 2 Ariko urukiko rudafite urusengero rugenda, ntirupime; kuko ihabwa abanyamahanga, kandi umurwa wera bazakandagira munsi y'amaguru amezi mirongo ine n'abiri.
1 Mu ijuru hagaragara igitangaza gikomeye; Umugore wambaye izuba, ukwezi munsi y'ibirenge bye, no ku mutwe we ikamba ry'inyenyeri cumi na zibiri: 2 Kandi yari kumwe n'umwana yararize, ababara akivuka, arababara kubyara.
172
Ibyahishuwe
3 Mu ijuru hagaragara ikindi gitangaza; dore igisato kinini gitukura, gifite imitwe irindwi n'amahembe icumi, n'amakamba arindwi ku mutwe. 4 Umurizo we ushushanya igice cya gatatu cy'inyenyeri zo mu ijuru, ubajugunya ku isi, maze cya kiyoka gihagarara imbere y'umugore wari witeguye kubyara, kuko yariye umwana we akimara kuvuka. 5 Yabyaye umwana w'umuntu wagombaga gutegeka amahanga yose akoresheje inkoni y'icyuma, umwana we ajyanwa ku Mana no ku ntebe ye y'ubwami. 6 Umugore ahungira mu butayu, aho afite ahantu hateguriwe Imana, kugira ngo bamugaburireyo iminsi igihumbi magana abiri na mirongo itandatu. 7 Mu ijuru haba intambara: Mikayeli n'abamarayika be barwana n'ikiyoka; igisato kirwana n'abamarayika be, 8 Ntibatsinze; eka mbere nta kibanza cabo cakiboneka mw'ijuru. 9 Ikiyoka kinini kirirukanwa, iyo nzoka ishaje yitwa Sekibi, na Satani uyobya isi yose: yajugunywe mu isi, abamarayika be birukanwa na we. 10 Numva ijwi rirenga rivuga mu ijuru riti: Noneho haje agakiza, imbaraga, n'ubwami bw'Imana yacu n'imbaraga za Kristo we, kuko ushinja abavandimwe bacu bajugunywe hasi, babashinja imbere y'umunsi w'Imana yacu. nijoro. 11 Baramutsinda n'amaraso ya Ntama, n'ijambo ry'ubuhamya bwabo. kandi ntibakunze ubuzima bwabo kugeza gupfa. 12 Namwe mwijuru, nimwishime, yemwe ababa muri yo. Uzabona ishyano abatuye isi n'inyanja! kuko satani yamanutse kuri wewe, afite umujinya mwinshi, kuko azi ko afite ariko igihe gito. 13 Ikiyoka kibonye ko yajugunywe ku isi, atoteza wa mugore wabyaye umwana w'umugabo. 14 Umugore ahabwa amababa abiri ya kagoma nini, kugira ngo aguruke mu butayu, mu mwanya we, aho agaburirwa igihe, n'ibihe, n'igice cy'igice, bivuye mu nzoka. 15 Inzoka yirukana mu kanwa amazi nk'umwuzure nyuma y'umugore, kugira ngo amutware umwuzure. 16 Isi ifasha uwo mugore, isi irakingura, imira umwuzure igisato kiva mu kanwa. 17 Ikiyoka kirarakarira uwo mugore, kijya kurwana n'abasigaye mu rubyaro rwe, bakurikiza amategeko y'Imana kandi bafite ubuhamya bwa Yesu Kristo. UMUTWE WA 13 1 Nahagaze ku mucanga wo mu nyanja, mbona inyamaswa izamuka mu nyanja, ifite imitwe irindwi n'amahembe icumi, ku mahembe ye amakamba icumi, no ku mutwe we izina ryo gutukana. 2 Kandi inyamaswa nabonye yari imeze nk'ingwe, kandi ibirenge bye byari nk'ibirenge by'idubu, umunwa we umeze nk'akanwa k'intare. Ikiyoka kimuha imbaraga, icyicaro cye, n'ubutware bukomeye. 3 Nabonye umwe mu mutwe we wakomeretse kugeza apfuye; igikomere cye cyica gikira: isi yose iribaza inyamaswa. 4 Basenga igisato giha imbaraga inyamaswa, basenga iyo nyamaswa bati: “Ninde umeze nk'inyamaswa? Ni nde ushobora kurwana na we?
173
5 Bamuha umunwa uvuga ibintu bikomeye no gutukana; n'ububasha yahawe bwo gukomeza amezi mirongo ine n'ibiri. 6 Afungura umunwa we atuka Imana, kugira ngo atuke izina rye, n'ihema rye, n'ababa mu ijuru. 7 Yahawe kurwana n'abera, no kubatsinda, kandi imbaraga zahawe imiryango yose, indimi zose n'amahanga yose. 8 Abatuye isi bose bazamuramya, amazina yabo atanditswe mu gitabo cy'ubuzima bw'Umwagazi w'intama wishwe kuva isi yaremwa. 9 Niba umuntu afite ugutwi, yumve. 10 Uzajyanwa mu bunyage azajyanwa mu bunyage, uwishe inkota agomba kwicishwa inkota. Dore kwihangana no kwizera kwera. 11 Nabonye ikindi gikoko kiva mu isi; kandi yari afite amahembe abiri nk'intama, avuga nk'ikiyoka. 12 Akoresha imbaraga zose z'inyamaswa ya mbere imbere ye, atera isi n'abayituye gusenga inyamaswa ya mbere, igikomere cyica cyakize. 13 Kandi akora ibitangaza bikomeye, kugira ngo atume umuriro umanuka uva mu ijuru ku isi imbere y'abantu, 14 Kandi ushuke abatuye ku isi bakoresheje ibyo bitangaza yari afite imbaraga zo gukora imbere y'inyamaswa; ababwira abatuye isi, ko bagomba gukora igishusho kuri cya gikoko, cyari gifite igikomere n'inkota, kandi kizima. 15 Kandi yari afite imbaraga zo guha ubuzima ishusho y’inyamaswa, kugira ngo igishusho cy’inyamaswa kivuge, kandi gitume abantu benshi badasenga ishusho y’inyamaswa bicwa. 16 Kandi atuma abantu bose, abato n'abakuru, abakire n'abakene, abidegemvya n'ubucakara, kugira ikimenyetso mu kuboko kwabo kw'iburyo, cyangwa mu gahanga: 17 Kandi kugira ngo hatagira umuntu ugura cyangwa kugurisha, keretse ufite ikimenyetso, cyangwa izina ry'inyamaswa, cyangwa umubare w'izina rye. 18 Dore ubwenge. Umuntu usobanukiwe abare umubare w'inyamaswa, kuko ari umubare w'umuntu; kandi umubare we ni magana atandatu na mirongo itandatu na gatandatu. UMUTWE WA 14 1 Nitegereje, mbona Umwagazi w'intama uhagaze ku musozi wa Siyoni, hamwe na we ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, yanditse izina rya Se mu gahanga. 2 Numva ijwi rivuye mu ijuru, nk'ijwi ry'amazi menshi, n'ijwi ry'inkuba ikomeye, numva ijwi ry'abacuranga bavuza inanga zabo: 3 Baririmba nk'uko ari indirimbo nshya imbere y'intebe y'ubwami, imbere y'inyamaswa enye n'abakuru, kandi nta muntu washoboraga kwiga iyo ndirimbo uretse ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, yacunguwe ku isi. 4 Abo ni bo batandujwe n'abagore; kuko ari isugi. Abo ni bo bakurikira Umwana w'intama aho azajya hose. Aba baracunguwe mu bantu, babaye imbuto zambere ku Mana no ku Ntama. 5 Mu kanwa kabo ntihaboneka uburiganya, kuko nta makosa bafite imbere y'intebe y'Imana. 6 Nabonye undi mumarayika uguruka mu ijuru, afite ubutumwa bwiza bw'iteka kugira ngo abwire abatuye isi, n'amahanga yose, imiryango yose, ururimi, n'abantu,
Ibyahishuwe
7 Vuga n'ijwi rirenga, 'Wubahe Imana, kandi uyihe icyubahiro; kuko isaha y'urubanza rwe igeze: musenge uwakoze ijuru, isi, inyanja, n'amasoko y'amazi. 8 Haca hakurikira undi mumarayika, avuga ati: Babuloni yaguye, iragwa, uwo murwa munini, kuko yatumye amahanga yose anywa vino y'uburakari bw'ubusambanyi bwe. 9 Umumarayika wa gatatu arabakurikira, ababwira n'ijwi rirenga ati: “Nihagira umuntu usenga inyamaswa n'ishusho yayo, akakira ikimenyetso cye mu gahanga, cyangwa mu kuboko kwe, 10 Ni ko azanywa vino y'uburakari bw'Imana, isukwa nta ruvange mu gikombe cy'uburakari bwe; Azababazwa n'umuriro n'amazuku imbere y'abamarayika bera, imbere ya Ntama: 11 Umwotsi w'ububabare bwabo uzamuka ubuziraherezo, kandi nta kiruhuko cy'ijoro cyangwa nijoro, basenga inyamaswa n'ishusho yayo, kandi umuntu wese uzahabwa ikimenyetso cy'izina rye. 12 Dore ukwihangana kw'abatagatifu: dore abakurikiza amategeko y'Imana, no kwizera kwa Yesu. 13 Numva ijwi rivuye mu ijuru rirambwira riti 'Andika, Hahirwa abapfuye bapfira mu Uwiteka guhera ubu: Yego, ni ko Umwuka avuga, kugira ngo baruhuke imirimo yabo; n'imirimo yabo irabakurikira. 14 Nitegereje, mbona igicu cyera, ku gicu umuntu yicara nk'Umwana w'umuntu, ku mutwe we afite ikamba rya zahabu, mu kuboko kwe umuhoro utyaye. 15 Undi mumarayika asohoka mu rusengero, atakambira n'ijwi rirenga uwicaye ku gicu, Wite umuhoro wawe, usarure, kuko igihe kirageze ngo usarure; kuko umusaruro w'isi weze. 16 Uwicaye ku gicu asunika umuhoro we ku isi; isi irasarurwa. 17 Undi mumarayika asohoka mu rusengero rwo mu ijuru, na we afite umuhoro utyaye. 18 Undi mumarayika asohoka ku gicaniro, cyari gifite imbaraga ku muriro; atakambira n'ijwi rirenga uwari ufite umuhoro utyaye, avuga ati: 'Fata umuhoro wawe utyaye, maze ukusanyirize hamwe imizabibu y'isi; kuko inzabibu ze zeze rwose. 19 Umumarayika ajugunya umuhoro we mu isi, akoranya umuzabibu w'isi, awujugunya muri divayi nini y'uburakari bw'Imana. 20 Umuvinyu ukandagira nta mujyi, amaraso ava muri divayi, ndetse agera no ku ifarashi y'amafarasi, afite uburebure bwa metero igihumbi na magana atandatu.
4 Uwiteka, ni nde utagutinya, kandi aguhimbaza izina ryawe? kuko uri uwera gusa, kuko amahanga yose azaza agusengera imbere yawe; kuko urubanza rwawe rugaragara. 5 Nyuma y'ibyo, ndareba, mbona urusengero rw'ihema ry'ubuhamya mu ijuru rwakinguwe: 6 Abamarayika barindwi basohoka mu rusengero, bafite ibyorezo birindwi, bambaye imyenda yera kandi yera, kandi amabere yabo akenyeye umukandara wa zahabu. 7 Kandi imwe muri ya nyamaswa enye yahaye abamarayika barindwi inzabya ndwi za zahabu zuzuye umujinya w'Imana, ubaho iteka ryose. 8 Urusengero rwuzuye umwotsi uva mu cyubahiro cy'Imana, n'imbaraga zayo; kandi nta muntu n'umwe washoboye kwinjira mu rusengero, kugeza igihe ibyorezo birindwi by'abamarayika barindwi birangiye. UMUTWE WA 16 1 Numva ijwi rikomeye riva mu rusengero ribwira abamarayika barindwi bati: Genda, usuke inkono z'uburakari bw'Imana ku isi. 2 Uwa mbere aragenda, asuka inkono ye ku isi; haza kugwa urusaku rukabije kandi rubabaje ku bantu bari bafite ikimenyetso cy'inyamaswa, no ku basenga ishusho ye. 3 Umumarayika wa kabiri asuka inkono ye ku nyanja; ihinduka nk'amaraso y'umuntu wapfuye: kandi buri muntu muzima yapfiriye mu nyanja. 4 Umumarayika wa gatatu asuka inkono ye ku nzuzi no ku masoko y'amazi; bahinduka amaraso. 5 Numva marayika w'amazi avuga ati: "Uwiteka, uri umukiranutsi, Mwami, uriho, wabaye impfabusa, kandi uzaba, kuko waciriye urubanza gutya." 6 Kuberako bamennye amaraso yabatagatifu nabahanuzi, kandi wabahaye amaraso yo kunywa; kuko bakwiriye. 7 Numva undi mu gicaniro avuga ati: "Nubwo bimeze bityo, Mwami Mana ishobora byose, ni byo byaciwe. 8 Umumarayika wa kane asuka inkono ye ku zuba; n'imbaraga yahawe zo gutwika abantu umuriro. 9 Abantu barashya cyane, batuka izina ry'Imana rifite imbaraga kuri ibyo byorezo, ariko bicuza kutamuha icyubahiro. 10 Umumarayika wa gatanu asuka inkongoro ye ku ntebe y'inyamaswa; ubwami bwe bwari bwuzuye umwijima; kandi bahekenya indimi zabo kubabara, 11 Kandi yatutse Imana yo mu ijuru kubera ububabare bwabo n'ibisebe byabo, ntiyicuza ibyo yakoze. 12 Umumarayika wa gatandatu asuka inkono ye ku ruzi runini rwa Efurate; Amazi yacyo yarumye, kugira ngo inzira y'abami bo mu burasirazuba itegurwe. 13 Nabonye imyuka itatu yanduye nk'ibikeri biva mu kanwa k'ikiyoka, no mu kanwa k'inyamaswa, no mu kanwa k'umuhanuzi w'ikinyoma. 14 Kuko ari imyuka ya shitani, ibitangaza bikora, bigera ku bami b'isi ndetse n'isi yose, kugira ngo babakusanyirize ku rugamba rw'uwo munsi ukomeye w'Imana Ishoborabyose. 15 Dore ndaje ndi umujura. Hahirwa ureba, akabika imyenda ye, kugira ngo atagenda yambaye ubusa, bakabona isoni ze. 16 Abakoranyiriza hamwe ahantu bita mu giheburayo Harimagedoni.
UMUTWE WA 15 1 Nabonye ikindi kimenyetso mwijuru, gikomeye kandi gitangaje, abamarayika barindwi bafite ibyorezo birindwi byanyuma; kuko muri bo huzuye umujinya w'Imana. 2 Nabonye ari inyanja y'ibirahuri ivanze n'umuriro: kandi abatsinze inyamaswa, ishusho yayo, n'ikimenyetso cye, n'izina rye, bahagarara ku nyanja y'ibirahure. , kugira inanga z'Imana. 3 Baririmba indirimbo ya Mose umugaragu w'Imana, n'indirimbo ya Ntama, baravuga bati: “Ibikorwa byawe birakomeye kandi bitangaje, Mwami Mana ishobora byose; inzira zawe nukuri nukuri, Mwami wabatagatifu.
174
Ibyahishuwe
17 Umumarayika wa karindwi asuka inkono ye mu kirere; haza ijwi rikomeye riva mu rusengero rwo mu ijuru, riva ku ntebe y'ubwami rivuga riti: “Birakozwe. 18 Hariho amajwi, inkuba, n'inkuba; kandi habaye umutingito ukomeye, nko mu gihe abantu batari ku isi, umutingito ukomeye, kandi ukomeye. 19 Umujyi munini ugabanyijemo ibice bitatu, imigi y'amahanga iragwa. Babuloni nini yibuka imbere y'Imana, kugira ngo imuhe igikombe cya divayi y'uburakari bwe. 20 Ikirwa cyose kirahunga, imisozi ntiyaboneka. 21 Abantu bagwa urubura runini ruva mu ijuru, ibuye ryose rivuga uburemere bw'impano: abantu batuka Imana kubera icyorezo cy'urubura; kuko icyorezo cyacyo cyari kinini cyane.
16 Amahembe icumi wabonye kuri ya nyamaswa, ayo azanga indaya, azamuhindura umusaka kandi yambaye ubusa, barye umubiri we, bamutwike umuriro. 17 Kuko Imana yashyize mu mitima yabo gusohoza ibyo ishaka, no kubyemera, no guha ubwami ubwami bwabo, kugeza igihe amagambo y'Imana azasohora. 18 Umugore wabonye ni wa mujyi ukomeye, uganje ku bami b'isi. UMUTWE WA 18 1 Nyuma y'ibyo, mbona undi mumarayika wamanutse ava mu ijuru, afite imbaraga nyinshi; isi imurikirwa n'icyubahiro cye. 2 Arataka cyane n'ijwi rirenga, avuga ati: "Babuloni igwa yaguye, iragwa, ihinduka ubuturo bw'abadayimoni, kandi ifata imyuka mibi yose, n'akazu k'inyoni zose zanduye kandi zanga. 3 Kuko amahanga yose yanyoye vino y'uburakari bw'ubusambanyi bwe, kandi abami bo ku isi bamusambanye, kandi abacuruzi bo ku isi barabaye abakire kubera ubwinshi bw'ibyokurya bye. 4 Numva irindi jwi rivuye mu ijuru rivuga riti: 'Sohoka, bantu banjye, ntimusangire ku byaha bye, kandi ntimuzakira ibyorezo bye. 5 Kuko ibyaha bye byageze mu ijuru, kandi Imana yibutse ibicumuro byayo. 6 Mumuhe ingororano nk'uko yaguhembye, kandi wikubye kabiri inshuro ebyiri ukurikije imirimo ye: mu gikombe yuzuza cyuzuyemo kabiri. 7 Mbega ukuntu yihesheje icyubahiro, kandi akabaho neza, umubabaro n'agahinda bimuha, kuko avuga mu mutima we, nicaye umwamikazi, kandi sindi umupfakazi, kandi nta mubabaro uzabona. 8 Ni cyo gituma ibyorezo bye bizaza umunsi umwe, urupfu, icyunamo n'inzara; Azatwikwa n'umuriro, kuko Uwiteka Imana ari yo ikomeye imucira urubanza. 9 Abami bo ku isi basambanye kandi babana na we neza, bazamuririra kandi bamuririre, igihe bazabona umwotsi w'umuriro we, 10 Hagarara kure kubera gutinya umubabaro we, uvuga uti: “Yoo, ishyano, wa mujyi wa Babuloni ukomeye, uwo mujyi ukomeye! kuko mu isaha imwe urubanza rwawe ruza. 11 Abacuruzi bo ku isi bazarira kandi bamuririre; kuko nta muntu ukigura ibicuruzwa byabo ukundi: 12 Ibicuruzwa bya zahabu, ifeza, n'amabuye y'agaciro, n'amasaro, imyenda myiza, umutuku, ubudodo, umutuku, umutuku, n'ibiti byawe byose, n'ibikoresho byose by'inzovu, n'ibikoresho byose by'ibiti by'agaciro. , n'umuringa, n'icyuma, na marble, 13 na cinamine, impumuro nziza, amavuta, imibavu, vino, amavuta, ifu nziza, ingano, inyamaswa, intama, amafarasi, amagare, imbata, n'ubugingo bw'abantu. 14 Kandi imbuto umutima wawe wifuzaga ziragutererana, kandi ibintu byose byari byiza kandi byiza biragutererana, ntuzongera kubibona ukundi. 15 Abacuruzi b'ibyo bintu bamutunze, bazahagarara kure kubera gutinya ububabare bwe, arira kandi araboroga, 16 Ati: "Yoo, ishyano, wa mujyi ukomeye, wari wambaye imyenda myiza, umutuku, umutuku, umutuku, wambitswe zahabu, amabuye y'agaciro, n'amasaro!
UMUTWE WA 17 1 Haza umwe mu bamarayika barindwi bari bafite inzabya ndwi, arambwira ati: “Ngwino hano; Nzakwereka urubanza rw'indaya ikomeye yicaye ku mazi menshi: 2 Abami b'isi basambanye, abatuye isi basinze na divayi y'ubusambanyi bwe. 3 Nuko anjyana mu mwuka mu butayu, mbona umugore yicaye ku nyamaswa itukura, yuzuye amazina yo gutukana, afite imitwe irindwi n'amahembe icumi. 4 Umugore yari yambaye ibara ry'umuyugubwe n'umutuku, yambikwa zahabu, amabuye y'agaciro n'amasaro, afite igikombe cya zahabu mu ntoki cyuzuye amahano n'ubusambanyi bwe: 5 Ku gahanga ke hari izina ryanditse ngo, AMABANGA, BABYLON UKOMEYE, NYINA WA HARLOTS N'AMASOZO YISI. 6 Nabonye wa mugore yasinze n'amaraso y'abatagatifu, n'amaraso y'abahowe Imana ba Yesu, maze kumubona, ndatangara cyane. 7 Umumarayika arambwira ati: "Kubera iki watangajwe?" Nzakubwira ibanga ry'umugore, n'inyamaswa imutwara, ifite imitwe irindwi n'amahembe icumi. 8 Igikoko wabonye cariho, kandi ntikiriho; Azazamuka ava mu rwobo rutagira epfo na ruguru, maze azarimbuka: kandi abatuye ku isi bazibaza, amazina yabo atanditswe mu gitabo cy'ubuzima kuva isi yaremwa, igihe babonye igikoko cyari, kandi ntabwo ari, kandi nyamara ni. 9 Kandi dore ubwenge bufite ubwenge. Imitwe irindwi ni imisozi irindwi, uwo mugore yicaye. 10 Hariho abami barindwi: batanu baraguye, umwe arahari, undi ntaraza; kandi iyo aje, agomba gukomeza umwanya muto. 11 Kandi inyamaswa yariho, itabaho, niyo yaba umunani, kandi iri muri barindwi, iragenda irimbuka. 12 Kandi amahembe icumi wabonye ni abami icumi, batarabona ubwami kugeza ubu; ariko wakire imbaraga nkabami isaha imwe hamwe ninyamaswa. 13 Aba bafite ibitekerezo bimwe, kandi bazaha imbaraga n'imbaraga inyamaswa. 14 Aba bazarwana na Ntama, kandi Umwana w'intama azabatsinda, kuko ari Umwami w'abatware, n'Umwami w'abami, kandi abari kumwe na bo barahamagarwa, bagatorwa, kandi ni abizerwa. 15 Arambwira ati: "Amazi wabonye, aho indaya yicaye, ni abantu, imbaga y'abantu, amahanga, n'indimi."
175
Ibyahishuwe
17 Kuko mu isaha imwe, ubutunzi bwinshi bwabaye impfabusa. Kandi buri mukoresha wubwato, hamwe nabantu bose bari mumato, nabasare, hamwe nabacuruzi ninyanja, bahagaze kure, 18 Bararira babonye umwotsi waka, baravuga bati: "Uyu mujyi umeze ute kuri uyu mujyi ukomeye! 19 Batera umukungugu ku mutwe, bararira, bararira kandi baraboroga, bati: “Yoo, ishyano, wa mujyi ukomeye, aho wari umukire ibintu byose byari bifite amato mu nyanja kubera ko bihenze! kuko mu isaha imwe yahinduwe umusaka. 20 Ijuru, nimwishimire, mwa ntumwa zera n'abahanuzi bera; kuko Imana yakwihoreye. 21 Umumarayika w'intwari afata ibuye rimeze nk'urusyo runini, ajugunya mu nyanja, avuga ati: 'Ubwo rero, uwo mujyi ukomeye Babuloni uzajugunywa, ntuzongera kuboneka ukundi. 22 Ijwi ry'inanga, n'abacuranzi, n'abavuza impanda, n'inzamba, ntirizongera kumvikana ukundi muri wowe; kandi nta munyabukorikori uwo ari we wese, uzongera kuboneka muri wewe; kandi ijwi ry'urusyo ntiruzongera kumvikana ukundi muri wowe; 23 Kandi itara rya buji ntirizongera kumurika muri wowe; Ijwi ry'umukwe n'iry'umugeni ntirizongera kumvikana ukundi muri wowe, kuko abacuruzi bawe bari abantu bakomeye bo ku isi; kuko amarozi yawe yose yashutswe. 24 Muri we harimo amaraso y'abahanuzi, n'abera, n'abandi biciwe ku isi.
Imana, kuko ubuhamya bwa Yesu ari umwuka w'ubuhanuzi. 11 Nabonye ijuru ryakinguye, mbona ifarashi yera; kandi uwamwicaraga yitwaga Umwizerwa n'Ukuri, kandi mu butabera, acira urubanza kandi akarwana. Amaso ye yari nk'umuriro ugurumana, ku mutwe we hari amakamba menshi; kandi yari afite izina ryanditse, nta muntu wabimenye, ariko we ubwe. 13 Kandi yari yambaye ikanzu yamenetse mu maraso, kandi izina rye ryitwa Ijambo ry'Imana. 14 Ingabo zo mu ijuru zimukurikira ku mafarashi yera, yambaye imyenda myiza, yera kandi yera. 15 Mu kanwa kayo havamo inkota ityaye, kugira ngo ayikubite amahanga, kandi azabategeka akoresheje inkoni y'icyuma, kandi akandagira divayi y'umujinya n'uburakari by'Imana Ishoborabyose. 16 Kandi yambaye ikanzu ye no ku kibero cye izina ryanditse ngo: UMWAMI W'ABAMI, NA NYAGASANI WA NYAGASANI. 17 Nabonye umumarayika uhagaze ku zuba; arataka n'ijwi rirenga, abwira inyoni zose ziguruka mu ijuru, “Ngwino mwiteranire hamwe ku ifunguro rya nimugoroba w'Imana ikomeye; 18 Kugira ngo mushobore kurya inyama z'abami, n'inyama z'abatware, n'inyama z'abanyambaraga, inyama z'amafarasi n'abayicayeho, n'inyama z'abantu bose, baba abidegemvya kandi babohowe, bombi. ntoya kandi ikomeye. 19 Nabonye cya gikoko, n'abami bo ku isi n'ingabo zabo, bateranira hamwe kugira ngo barwanye uwicaye ku ifarashi n'ingabo ze. 20 Iyo nyamaswa irajyanwa, hamwe na we umuhanuzi w'ikinyoma wamukoreye ibitangaza imbere ye, abashuka abahawe ikimenyetso cy'inyamaswa, n'abasenga ishusho ye. Aba bombi bajugunywe ari bazima mu kiyaga cyaka umuriro cyaka amabuye. 21 Abasigaye bicwa n'inkota y'uwicaye ku ifarashi, inkota iva mu kanwa kayo, inyoni zose zuzuye umubiri wabo.
UMUTWE WA 19 1 Nyuma y'ibyo, numvise ijwi ryinshi ry'abantu benshi mu ijuru, bavuga bati: Alleluya; Agakiza, icyubahiro, icyubahiro, n'imbaraga, kuri Nyagasani Imana yacu: 2 Kuko imanza ze ari iz'ukuri kandi zikiranuka, kuko yaciriye urubanza indaya ikomeye, yononnye isi n'ubusambanyi bwe, kandi ihorera amaraso y'abagaragu be yari afite. 3 Barongera baravuga bati: Alleluya. Umwotsi we urazamuka ubuziraherezo. 4 Abasaza bane na makumyabiri n'inyamaswa enye baragwa, basenga Imana yicaye ku ntebe y'ubwami, bati: “Amen; Alleluya. 5 Hicara ijwi riva ku ntebe y'ubwami rivuga riti: 'Nimushimire Imana yacu, mwa bagaragu bayo bose, ndetse n'abamutinya, abato n'abakuru. 6 Numvise ko ari ijwi rya rubanda nyamwinshi, nk'ijwi ry'amazi menshi, n'ijwi ry'inkuba zikomeye, ndavuga nti: Alleluya, kuko Uwiteka Imana ishobora byose. 7 Nimucyo tunezerwe kandi tunezerwe, kandi tumuhe icyubahiro, kuko ubukwe bwa Ntama bwaraje, kandi umugore we yiteguye. 8 Yahawe uburenganzira bwo kwambara imyenda myiza, yera kandi yera, kuko igitambaro cyiza ari ugukiranuka kw'abera. 9 Arambwira ati: Andika, Hahirwa abahamagawe ku mugoroba w'ubukwe bwa Ntama. Arambwira ati: Aya ni amagambo y'ukuri y'Imana. 10 Nikubita imbere y'ibirenge bye ngo ndamuramye. Arambwira ati: "Ntubikore: Ndi umugaragu wawe, n'abavandimwe bawe bafite ubuhamya bwa Yesu: senga
UMUTWE WA 20 1 Nabonye umumarayika amanuka ava mu ijuru, afite urufunguzo rw'umwobo utagira epfo na ruguru mu ntoki. 2 Afata cya kiyoka, inzoka ishaje, ari yo Sekibi na Satani, imubohesha imyaka igihumbi, 3 Mumujugunye mu rwobo rutagira epfo na ruguru, aramufunga, amushyiriraho ikimenyetso, kugira ngo atazongera gushuka amahanga, kugeza igihe imyaka igihumbi irangiye, kandi nyuma yaho agomba kurekurwa igihe gito. 4 Nabonye intebe z'ubwami, barayicaraho, barabacira urubanza, mbona ubugingo bw'abaciwe imitwe bazira ubuhamya bwa Yesu, n'ijambo ry'Imana, kandi batasengaga inyamaswa, cyangwa ishusho ye, nta nubwo yakiriye ikimenyetso cye ku gahanga, cyangwa mu biganza byabo; barabana kandi bategekana na Kristo imyaka igihumbi. 5 Ariko abapfuye basigaye ntibongeye kubaho kugeza imyaka igihumbi irangiye. Ubu ni izuka rya mbere. 6 Hahirwa kandi ufite uruhare mu izuka rya mbere: ku rupfu rwa kabiri nta bubasha rufite, ariko bazaba abatambyi b'Imana na Kristo, kandi bazategekana na we imyaka igihumbi.
176
Ibyahishuwe
7 Iyo myaka igihumbi irangiye, Satani azavanwa muri gereza ye, 8 Azasohoka ayobya amahanga ari mu mpande enye z'isi, Gogi na Magogi, kugira ngo abakoranire hamwe ku rugamba: umubare wabo ni nk'umusenyi wo mu nyanja. 9 Barazamuka bajya mu bugari bw'isi, bazenguruka inkambi y'abatagatifu, n'umujyi ukundwa, umuriro umanuka uva ku Mana uva mu ijuru, urabatwika. 10 Satani wabashutse ajugunywa mu kiyaga cy'umuriro n'amazuku, aho inyamaswa n'umuhanuzi w'ikinyoma bari, kandi bazababazwa amanywa n'ijoro ubuziraherezo. 11 Nabonye intebe nini yera, n'uwayicayeho, isi n'ijuru birahunga. kandi nta hantu na hamwe babonye. 12 Nabonye abapfuye, aboroheje n'abakuru, bahagaze imbere y'Imana; ibitabo birakingurwa: ikindi gitabo kirakingurwa, aricyo gitabo cyubuzima: kandi abapfuye baciriwe urubanza mubintu byanditswe mubitabo, bakurikije imirimo yabo. 13 Inyanja itanga abapfuye bari muri yo; Urupfu n'umuriro utazima abapfuye bari muri bo: kandi bacirwa abantu bose bakurikije imirimo yabo. 14 Urupfu n'umuriro utajugunywa mu kiyaga cy'umuriro. Uru rupfu rwa kabiri. 15 Umuntu wese utabonetse yanditse mu gitabo cy'ubuzima yajugunywe mu kiyaga cy'umuriro.
11 Kugira icyubahiro cy'Imana: kandi umucyo we wari umeze nk'ibuye rifite agaciro, ndetse nk'ibuye rya yasipi, risobanutse neza nka kirisiti; 12 Kandi yari afite urukuta runini kandi rurerure, rufite amarembo cumi n'abiri, ku marembo abamarayika cumi na babiri, n'amazina yanditseho, ayo akaba ari yo mazina y'imiryango cumi n'ibiri y'Abisirayeli: 13 Iburasirazuba amarembo atatu; mu majyaruguru amarembo atatu; mu majyepfo amarembo atatu; no mu burengerazuba amarembo atatu. 14 Urukuta rw'umugi rufite imfatiro cumi na zibiri, kandi muri zo harimo amazina y'intumwa cumi n'ebyiri za Ntama. 15 Uwavuganaga na we yari afite urubingo rwa zahabu rwo gupima umujyi, amarembo yarwo n'urukuta rwarwo. 16 Umujyi urambaraye kuri bine, kandi uburebure ni bunini nk'ubugari, apima umugi urubingo, ibihumbi cumi na bibiri. Uburebure n'ubugari n'uburebure bwabyo birangana. 17 Yapima urukuta rwarwo, uburebure bwa metero ijana na mirongo ine n'enye, ukurikije urugero rw'umuntu, ni ukuvuga umumarayika. 18 Inyubako y'urukuta rwayo yari iy'amabuye, kandi umujyi wari zahabu itunganijwe, nk'ikirahure kiboneye. 19 Urufatiro rw'urukuta rw'umugi rwarimbishijwe amabuye y'agaciro yose. Urufatiro rwa mbere rwari jasipi; kabiri, safiro; icya gatatu, chalcedony; kane, zeru; 20 Icya gatanu, sardonyx; gatandatu, sardiyo; karindwi, chrysolite; umunani, beryl; icyenda, topaz; icya cumi, chrysoprasus; cumi na rimwe, jacint; cumi na kabiri, amethyst. 21 Amarembo cumi n'abiri yari amasaro cumi n'abiri; amarembo menshi yari afite isaro rimwe: kandi umuhanda wumujyi wari zahabu itunganijwe, kuko yari ikirahure kibonerana. 22 Kandi nta rusengero nabonye, kuko Uwiteka Imana Ishoborabyose na Ntama ari urusengero rwayo. 23 Umujyi ntiwari ukeneye izuba, cyangwa ukwezi, kugira ngo ubimurikire, kuko icyubahiro cy'Imana cyayimurikiye, kandi Umwagazi w'intama ni wo mucyo wacyo. 24 Amahanga y'abakijijwe azagendera mu mucyo wayo, kandi abami b'isi bazanamo icyubahiro n'icyubahiro. 25 Kandi amarembo yacyo ntazafungwa na gato ku manywa, kuko nta joro rizabaho. 26 Bazayinjizamo icyubahiro n'icyubahiro by'amahanga. 27 Kandi nta kintu na kimwe kizinjira muri cyo ikintu cyose gihumanya, cyangwa ikintu icyo ari cyo cyose gikora ikizira, cyangwa ikinyoma, ariko ibyanditswe mu gitabo cy'ubuzima cya Ntama.
UMUTWE WA 21 1 Nabonye ijuru rishya n'isi nshya, kuko ijuru rya mbere n'isi ya mbere byashize; kandi nta nyanja yari ikiriho. 2 Nanjye Yohana mbona umujyi wera, Yerusalemu nshya, umanuka uva ku Mana uva mwijuru, witeguye nkumugeni urimbisha umugabo we. 3 Numva ijwi rikomeye rivuye mu ijuru rivuga riti: “Dore, ihema ry'Imana riri kumwe n'abantu, kandi azabana na bo, kandi bazabe ubwoko bwayo, kandi Imana ubwayo izabana na bo, kandi ibe Imana yabo. 4 Kandi Imana izahanagura amarira yose mu maso yabo; kandi ntihazongera kubaho urupfu, nta gahinda, cyangwa kurira, nta n'ububabare buzongera kubaho, kuko ibyahise byashize. 5 Uwicaye ku ntebe y'ubwami, ati: Dore ibintu byose ndabihindura bishya. Arambwira ati: Andika, kuko aya magambo ari ay'ukuri kandi ni ayo kwizerwa. 6 Arambwira ati: Birakozwe. Ndi Alpha na Omega, intangiriro nimpera. Nzamuha ufite inyota y'isoko y'amazi y'ubuzima ku buntu. 7 Uzatsinda azaragwa byose; Nzaba Imana ye, na we azaba umuhungu wanjye. 8 Ariko abanyabwoba, abatizera, n'amahano, abicanyi, abamaraya, abarozi, abapfumu, abasenga ibigirwamana, n'ababeshya bose, bazagira uruhare mu kiyaga cyaka umuriro n'amazuku: urwo ni rwo rupfu rwa kabiri. 9 Naje aho ndi, umwe mu bamarayika barindwi bari bafite inzabya ndwi zuzuye ibyorezo birindwi bya nyuma, maze arambwira ati: “Ngwino hano, nzakwereka umugeni, muka Ntama. 10 Hanyuma anjyana mu mwuka ku musozi munini kandi muremure, anyereka uwo mujyi ukomeye, Yerusalemu mutagatifu, umanuka uva mu ijuru uva ku Mana,
UMUTWE WA 22 1 Yanyeretse uruzi rutemba rw'amazi y'ubuzima, rusobanutse neza nka kirisiti, ruva ku ntebe y'Imana na Ntama. 2 Hagati y'umuhanda wacyo, no ku mpande zombi z'umugezi, hari igiti cy'ubuzima cyera imbuto cumi n'ebyiri, kandi cyera imbuto buri kwezi: kandi amababi y'igiti yari agamije gukira. amahanga. 3 Kandi ntihazongera kubaho umuvumo, ariko intebe y'Imana na Ntama izaba muri yo; Abagaragu be bazamukorera:
177
Ibyahishuwe
4 Bazabona mu maso he; kandi izina rye rizaba mu ruhanga rwabo. 5 Nta joro rizabaho; kandi ntibakenera buji, cyangwa urumuri rw'izuba; kuko Uhoraho Imana abaha umucyo, kandi bazategeka ubuziraherezo. 6 Arambwira ati: "Aya magambo ni ayo kwizerwa kandi ni ay'ukuri, kandi Uwiteka Imana y'abahanuzi bera yohereje umumarayika we kwereka abagaragu be ibintu bigomba gukorwa vuba. 7 Dore ndaje vuba: hahirwa uwubahiriza amagambo y'ubuhanuzi bw'iki gitabo. 8 Nanjye Yohana mbona ibyo bintu, ndabyumva. Maze kubyumva no kubona, nikubita hasi nsenga imbere y'ibirenge bya marayika unyereka ibyo bintu. 9 Hanyuma arambwira ati: "Ntubikore, kuko ndi umugaragu wawe, n'abavandimwe bawe b'abahanuzi, n'abo bakurikiza amagambo y'iki gitabo: basenge Imana." 10 Arambwira ati 'Ntimukagire ikimenyetso ku buhanuzi bw'iki gitabo, kuko igihe kiri hafi. 11 Urenganya, arenganure, kandi uwanduye, abe umwanda, kandi umukiranutsi, abe umukiranutsi, kandi uwera, abe uwera. 12 Dore ndaje vuba; kandi ibihembo byanjye biri kumwe nanjye, guha buri muntu uko umurimo we uzaba. 13 Ndi Alpha na Omega, intangiriro nimpera, uwambere nuwanyuma. 14 Hahirwa abakurikiza amategeko ye, kugira ngo bagire uburenganzira ku giti cy'ubuzima, kandi binjire mu marembo binjire mu mujyi. 15 Kuko hanze ari imbwa, abarozi, n'abamaraya, n'abicanyi, abasenga ibigirwamana, kandi umuntu wese ukunda akabeshya. 16 Jyewe Yesu nohereje umumarayika wanjye kugira ngo abahamirize ibyo bintu mu matorero. Ndi umuzi n'urubyaro rwa Dawidi, n'inyenyeri yaka kandi ya mu gitondo. 17 Umwuka n'umugeni baravuga bati: Ngwino. Kandi uwumva avuga ati: Ngwino. Reka uwufite inyota aze. Kandi uwabishaka, reka afate amazi yubuzima mu bwisanzure. 18 Kuko mpamya abantu bose bumvise amagambo y'ubuhanuzi bw'iki gitabo, 'Nihagira umuntu wongera kuri ibyo bintu, Imana izamwongerera ibyorezo byanditswe muri iki gitabo: 19 Kandi nihagira umuntu ukuraho amagambo yo mu gitabo cy'ubu buhanuzi, Imana izakuraho uruhare rwe mu gitabo cy'ubuzima, no mu mujyi wera, no mu bintu byanditswe muri iki gitabo. 20 Uhamya ibyo avuga ati: " Ni ukuri ndaje vuba." Amen. Nubwo bimeze bityo, ngwino, Mwami Yesu. 21 Ubuntu bw'Umwami wacu Yesu Kristo bubane namwe mwese. Amen.
178