Skip to main content

Kinyarwanda - The Mercy of God and Man

Page 1

Impuhwe z'Imana n'abantu

Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Pentateuch Agitinze, abo bagabo bamufata ukuboko, n'ukuboko k'umugore we n'ukuboko kw'abakobwa be babiri, kuko Uwiteka yamugiriye imbabazi, baramusohora bamushyira hanze y'umudugudu. Itangiriro 19:16 Dore umugaragu wawe yagugiriye ubuntu, kandi wangiriye neza cyane, urokora ubugingo bwanjye, ariko sinshobora guhungira ku musozi ngo sinshobora kuhagera ngo mpagarare. Itangiriro 19:19 Aravuga ati “Uwiteka Imana ya databuja Aburahamu iragasingizwa, itaretse imbabazi zayo n'ubudahemuka bwayo, kuko ndi mu nzira, Uwiteka yanyoboye mu nzu ya bene se wa databuja.” Itangiriro 24:27 Sinkwiriye imbabazi zose n'ubudahemuka bwose wagiriye umugaragu wawe, kuko nambutse Yorodani mfite inkoni yanjye, none ubu nahindutse imitwe ibiri. Itangiriro 32:10 Ariko Uwiteka aba kumwe na Yosefu, amugirira neza, amugirira neza mu maso y'umurinzi w'inzu y'imbohe. Itangiriro 39:21 Imana Ishoborabyose ibahe imbabazi imbere y'uwo mugabo, abarekere undi muvandimwe wanyu na Benyamini, kandi niba nta bana banjye nzaba mfuye. Itangiriro 43:14 Ku bw'imbabazi zawe wayoboye abantu wacunguye, ubayobora mu mbaraga zawe ubageza mu buturo bwawe bwera. Kuva 15:13 Kandi ngirira imbabazi abantu ibihumbi n'ibihumbi bankunda kandi bagakurikiza amategeko yanjye. Kuva 20:6 Uzakore urwicurizo rwa zahabu iyunguruye: uburebure bwarwo bube mikono ibiri n'igice, n'ubugari bwarwo bube umukono umwe n'igice. Kandi uzakore abakerubi babiri mu izahabu, ubakore mu budodo bwacuzwe, ku mpera zombi z'intebe y'ihongerero. Kandi ukore umukerubi umwe ku mpera imwe, n'undi mukerubi ku yindi. Muzakore abakerubi ku mpera zombi z'intebe y'ihongerero. Abakerubi bazarambura amababa yabo hejuru, bapfuke urwicurizo n'amababa yabo, kandi mu maso habo hazerekeye urwicurizo, kandi mu maso habo hazerekeye urwicurizo. Uzashyire intebe y'imbabazi hejuru y'isanduku, kandi muri iyo sanduku uzashyiremo igihamya nzaguha. Aho ni ho nzahurira nawe, kandi nzavugana nawe ndi hejuru y'intebe y'ihongerero, hagati y'abakerubi babiri bari ku isanduku y'Ibihamya, ku byo nzaguha byose ku Bisirayeli. Kuva 25: 17-22 Kandi uzashyire intebe y'imbabazi hejuru y'isanduku y'ubuhamya ahantu hera cyane. Kuva 26:34 Uzabishyire imbere y'umwenda uri hafi y'isanduku y'ubuhamya, imbere y'intebe y'imbabazi iri hejuru y'ubuhamya, aho nzahurira nawe. Kuva 30:6


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Ihema ry'ibonaniro, n'isanduku y'ubuhamya, n'intebe y'imbabazi iri hejuru yayo, n'ibikoresho byose by'ihema, Kuva 31:7 Kandi aravuga ati “Nzagushyira imbere ineza yanjye yose, kandi nzamamaza izina ry’Uwiteka imbere yawe, kandi nzagirira neza uwo nzagirira neza, kandi nzagirira impuhwe uwo nzagirira imbabazi.” Kuva 33:19 Uwiteka amunyura imbere aravuga ati “Uwiteka, Uwiteka Imana y’imbabazi n’imbabazi, itinda kurakara, igira ubuntu bwinshi n’ukuri, Igirira imbabazi abantu ibihumbi, ibabarira gukiranirwa n'ibyaha, kandi ibyo ntibizahanagura umunyabyaha na gato, ihanira abana gukiranirwa kwa ba se, n'abuzukuru babo kugeza ku gisekuru cya gatatu n'icya kane. Kuva 34: 6-7 Isanduku n'imijishi yayo, hamwe n'urwicurizo, n'umwenda wo gutwikiraho, Kuva 35:12 Akora urwicurizo muri zahabu iyunguruye: uburebure bwarwo bwari mikono ibiri n'igice, n'ubugari bwarwo bwari umukono umwe n'igice. Kandi akora abakerubi babiri mu izahabu, abakora mu izahabu imwe, ku mpera zombi z'intebe y'ihongerero; Umukerubi umwe ku mpande zombi z'uruhande, undi mukerubi ku rundi ruhande. Abakerubi barambura amababa yabo hejuru, batwikira urwicurizo n'amababa yabo, bareba ku ruhande rumwe, ndetse n'uruhande rw'urwicurizo rwerekeye ku rundi. Kuva 37: 6-9 Isanduku y'Ibihamya, n'imijishi yayo, n'intebe y'ihongerero, Kuva 39:35 Hanyuma afata ikimenyetso agishyira mu isanduku, ashyira imijishi ku isanduku, ashyira urwicurizo hejuru y'isanduku. Kuva 40:20 Uwiteka abwira Mose ati “Bwira Aroni mwene so, ntuzigere winjira mu Ahera cyane imbere y’umwenda w’impeshyi, imbere y’intebe y’impeshyi iri hejuru y’isanduku, kugira ngo adapfa, kuko nzagaragara mu gicu hejuru y’intebe y’impeshyi.” Abalewi 16:2 Kandi azashyire imibavu ku muriro imbere y'Uwiteka, kugira ngo igicu cy'umubavu gitwikire urwicurizo ruri ku gihamya, kugira ngo adapfa. Azafata ku maraso y'ikimasa, ayaminjagire n'urutoki rwe ku ntebe y'ihongerero ahagana iburasirazuba, kandi imbere y'intebe y'ihongerero azaminjagire ku maraso karindwi. Hanyuma azice ihene y'igitambo cy'ibyaha, igenewe abantu, maze azane amaraso yayo mu mwenda ukingiriza, maze ayo maraso ayakore nk'uko yabigenje ku maraso y'ikimasa, ayaminjagire ku ntebe y'imbabazi n'imbere y'intebe y'imbabazi. Abalewi 16: 13-15 Igihe Mose yinjiraga mu ihema ry'ibonaniro kuvugana na we, yumvaga ijwi ry'umuntu riturutse hejuru y'intebe y'ihongerero yari hejuru y'isanduku y'ubuhamya, riturutse hagati y'abakerubi babiri, maze aravugana na we. Kubara 7:89 Uwiteka ni umunyampuhwe nyinshi, ababarira gukiranirwa n'ibicumuro, kandi ntazahana uwacumuye, ahora aha abana gukiranirwa kwa ba se kugeza ku gisekuru cya gatatu n'icya kane. Ndakwinginze, babarira igicumuro cy'ubu bwoko nk'uko imbabazi zawe nyinshi ziri, kandi nk'uko wababariye ubu bwoko kuva mu Misiri kugeza ubu. Kubara 14: 18-19 (Kuko Uwiteka Imana yawe ari Imana y'imbabazi;) ntabwo izagusiga, ntizakurimbura, cyangwa ngo yibagirwe isezerano rya ba sogokuruza bawe yarahiye. Gutegeka kwa Kabiri 4:31

2


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi ngirira imbabazi abantu ibihumbi n'ibihumbi bankunda kandi bagakurikiza amategeko yanjye. Gutegeka kwa Kabiri 5:10 Kandi Uwiteka Imana yawe nimara kubagabiza, uzabakubite, ubatsembe rwose, ntuzagirena na bo isezerano cyangwa ngo ubagirire imbabazi. Umenye neza ko Uwiteka Imana yawe ari yo Mana, Imana yo kwizerwa, ikomeza isezerano ryayo n'imbabazi zayo, igirira abayikunda kandi ikubahiriza amategeko yayo kugeza ku bisekuru igihumbi. Ni bwo rero, nimwumva aya mabwiriza, mukayakomeza kandi mukayakurikiza, Uhoraho Imana yanyu azagukomeza Isezerano n'ineza yarahiriye ba sokuruza. Gutegeka kwa Kabiri 7: 2,9,12 Kandi nta kintu na kimwe cyo mu byahishwe kizagumana mu kuboko kwawe, kugira ngo Uwiteka ahindukire areke uburakari bwe bukaze, akugirire imbabazi, akugirire imbabazi, akugwize nk'uko yarahiye ba sogokuruza bawe; Gutegeka kwa Kabiri 13:17 Uwiteka, girira imbabazi ubwoko bwawe bw'Abisirayeli wacunguye, kandi ntushyire amaraso y'intungane imbere y'ubwoko bwawe bw'Abisirayeli, maze amaraso azababarirwa. Gutegeka kwa Kabiri 21:8 Mwa mahanga mwe, nimwishime hamwe n'abantu be, kuko azahorera amaraso y'abagaragu be, agahorera abanzi be, kandi akagirira imbabazi igihugu cye n'abantu be. Gutegeka kwa Kabiri 32:43

Amateka Abatasi babonye umuntu usohoka mu mujyi, baramubwira bati: “Twereke aho winjirira mu mujyi, natwe tuzakugirira impuhwe.” Abacamanza 1:24 Ariko imbabazi zanjye ntizizamuvaho, nk'uko nazikuye kuri Sawuli nagukuyeho. 2 Samweli 7:15 Ko waje ejo bundi, uyu munsi nagutesha inzira n'inzira hamwe natwe? Ko ngiye aho nshobora kujya, subirayo ujyane na bene so, imbabazi n'ukuri bibe kuri wewe. 2 Samweli 15:20 Ku muntu w'umunyambabazi uzamugaragariza impuhwe, kandi ku muntu w'intungane uzamugaragariza ubutungane. 2 Samweli 22:26 Ni we muremure w'agakiza k'umwami we, kandi agirira imbabazi uwo yasize, Dawidi n'urubyaro rwe iteka ryose. 2 Samweli 22:51 Dawidi abwira Gadi ati “Ndagowe cyane, reka tugwe mu maboko y’Uwiteka kuko imbabazi ze ari nyinshi, ariko singwe mu maboko y’abantu.” 2 Samweli 24:14 Salomo aravuga ati “Wagiriye umugaragu wawe Dawidi data ubuntu bukomeye, nk’uko yagenze imbere yawe mu kuri no mu gukiranuka no mu butungane, kandi wamugiriye neza cyane, kuko wamuhaye umwana wo kwicara ku ntebe ye y’ubwami nk’uko bimeze uyu munsi.” 1 Abami 3:6 Aravuga ati “Uwiteka Mana ya Isirayeli, nta yindi Mana ihwanye nawe, haba mu ijuru cyangwa ku isi, ukomeza isezerano n'imbabazi abagaragu bawe bagendera imbere yawe n'umutima wabo wose. 1 Abami 8:23

3


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Abagaragu be baramubwira bati “Dore twumvise ko abami b’inzu ya Isirayeli ari abami b’imbabazi, reka twambare ibigunira mu mavi yacu, dushyire imigozi ku mitwe yacu, tujye ku mwami w’Abisirayeli wenda yagukiza.” 1 Abami 20:31 Nimushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 1 Ngoma 16:34 Kandi bari kumwe na bo Hemani na Yedutuni n'abandi batoranijwe, bavuzwe mu mazina yabo, kugira ngo bashimire Uwiteka, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose; 1 Ngoma 16:41 Nzamubera se, na we azaba umwana wanjye, kandi sinzamukuraho imbabazi zanjye nk'uko nazikuye ku wari usanzweho. 1 Ngoma 17:13 Dawidi abwira Gadi ati “Ndagowe cyane, reka ngwe mu maboko y’Uwiteka kuko imbabazi ze ari nyinshi cyane, ariko ne kugwa mu maboko y’abantu.” 1 Ngoma 21:13 Dawidi aha umuhungu we Salomo igishushanyo mbonera cy'ibaraza, amazu yaryo, ububiko bwaryo, ibyumba byo hejuru, ibyumba byo imbere, n'icyumba cy'ingoro. 1 Ngoma 28:11 Salomo abwira Imana ati: “Wagiriye neza data Dawidi, unyimika ngo mbe umwami mu cyimbo cye.” 2 Ngoma 1:8 Nuko abavuza impanda n'abaririmbyi baririmbaga kimwe, bavuza ijwi rimwe basingiza kandi bashimira Uhoraho, kandi bavuzaga amajwi yabo n'amakondera n'ibyuma bicuranga, basingiza Uwiteka bavuga bati “Kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose.” Nuko inzu yuzuye igicu, ari yo nzu y’Uwiteka. 2 Ngoma 5:13 Arakomeza ati: “Uhoraho Mana ya Isiraheli, nta yindi mana ihwanye nawe mu ijuru no ku isi, ikomeza isezerano n'ineza ku bagaragu bawe bagendera imbere yawe n'umutima wabo wose. Uwiteka Mana, ntuhindukire inyuma uwo wasize amavuta, ibuka imbabazi wagiriye umugaragu wawe Dawidi. 2 Ngoma 6: 14,42 Abisirayeli bose babonye umuriro umanuka, n'ubwiza bw'Uwiteka bukinguye inzu, bunamira hasi bubamye ku muhanda, bararamya bashima Uwiteka bati “Ni mwiza, imbabazi ze zihoraho iteka ryose.” Abatambyi bari mu mirimo yabo, Abalewi na bo bari bafite ibicurangisho byo guhimbaza Uwiteka, Umwami Dawidi yari yarakoreye guhimbaza Uwiteka, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose, ubwo Dawidi yaririmbaga ibisingizo bye, abatambyi bavuzaga amakondera imbere yabo, Abisirayeli bose bahagarara. 2 Ngoma 7: 3,6 Amaze kujya inama n'abantu, ashyiraho abaririmbyi basingiza Uwiteka, bakamusingiza ubwiza bw'ubutagatifu, ubwo basohokaga imbere y'ingabo, bavuga bati “Nimusingize Uwiteka kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose.” 2 Ngoma 20:21 Kuko nimugaruka kuri Uwiteka, bene wanyu n'abana banyu bazabona imbabazi imbere y'ababajyanye ari imbohe, bityo bazagaruka muri iki gihugu, kuko Uwiteka Imana yanyu ari umunyambabazi n'umunyambabazi, kandi ntazabirengagiza nimumugarukira. 2 Ngoma 30:9 Baririmbaga basingiza kandi bashimira Uhoraho, bati: “Ni mwiza, imbabazi ze zihoraho iteka ryose ku Bisirayeli.” Abantu bose baranguruye amajwi basingiza Uwiteka, kuko urufatiro rw’inzu y’Uwiteka rwari rumaze gushyirwaho. Ezira 3:11

4


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi yangiriye ubuntu imbere y'umwami n'abajyanama be n'abatware b'umwami bose. Nuko nkomera kuko ukuboko k'Uwiteka Imana yanjye kwari kuri njye, nkoranya abakuru bo mu Bisirayeli ngo tujyane. Ezira 7:28 Koko twari abacakara, ariko Imana yacu ntiyadutereranye mu bucakara bwacu, ahubwo yatugiriye imbabazi imbere y'abami b'Abaperesi, kugira ngo iduhe ubuzima, yongere idufashe kubaka Ingoro y'Imana yacu, idusane ibyari byarasenyutse, kandi iduhe n'inkike muri Yuda no muri Yeruzalemu. Ezira 9:9 Kandi aravuga ati “Ndakwinginze, Uwiteka Mana yo mu ijuru, Mana ikomeye kandi iteye ubwoba, ukomeza isezerano n'imbabazi ku bayikunda kandi bagakurikiza amategeko yayo. Uwiteka, ndakwinginze, tega amatwi umugaragu wawe n'abagaragu bawe bifuza gutinya izina ryawe, kandi uyu munsi umugirire neza, kandi umuhe kugirirwa neza n'uyu mugabo, kuko nari umuhereza w'ibinyobwa w'umwami. Nehemiya 1: 5,11 Banze kumvira, ntibibuka ibitangaza byawe wakoreye hagati yabo, ahubwo bakomera amajosi, maze mu kwigomeka kwabo bashyiraho umutware kugira ngo basubire mu bucakara bwabo, ariko uri Imana yiteguye kubabarira, igira ubuntu n'imbabazi, itinda kurakara kandi ifite ubuntu bwinshi, kandi ntiwabatereranye. Nyamara ku bw'imbabazi zawe nyinshi ntiwabatereranye mu butayu, inkingi y'igicu ntiyabavagaho ku manywa ngo ibayobore mu nzira, cyangwa inkingi y'umuriro nijoro ngo ibamurikire, kandi ntiyabavanyeho mu nzira bagombaga kunyuramo. Ni cyo cyatumye ubashyira mu maboko y'abanzi babo barabababaza, kandi mu gihe cy'amakuba yabo bagutakiraga, warabumvaga uri mu ijuru, kandi nk'uko imbabazi zawe nyinshi zari nyinshi wabahaye abakiza, ubakiza amaboko y'abanzi babo. Ariko bamaze kuruhuka, bongera gukora ibibi imbere yawe, nuko ubashyira mu maboko y'abanzi babo, bakabategeka, ariko ubwo bagarukaga bakagutakira, warabumvaga uri mu ijuru, ukabakiza kenshi nk'uko imbabazi zawe zari ziri. Nyamara kubera imbabazi zawe nyinshi ntiwabarimbuye burundu, cyangwa ngo ubatererane, kuko uri Imana y'ubuntu n'imbabazi. None rero, Mana yacu, Mana ikomeye, ikomeye kandi iteye ubwoba, ikomeza isezerano n'impuhwe, ntugatume amakuba yose yatugwiririye, abami bacu, abatware bacu, abatambyi bacu, abahanuzi bacu, ba sogokuruza bacu n'abantu bawe bose, kuva ku ngoma z'abami ba Ashuri kugeza uyu munsi. Nehemiya 9:17 ,19,27-28,31-32 Kandi ntegeka Abalewi kwiyeza no kuza kurinda amarembo kugira ngo beze umunsi w'isabato. Mana yanjye, unyibuke kandi kuri ibyo, kandi unkize nk'uko imbabazi zawe nyinshi zingana. Nehemiya 13:22

Ubusizi Ni we ubituma bibaho, haba ku bw'igihano, cyangwa ku bw'igihugu cye, cyangwa ku bw'imbabazi. Yobu 37:13 (Byanditswe n'umuririmbyi mukuru kuri Neginoti, Zaburi ya Dawidi.) Unyumve iyo ntakambye, Mana y'ubutungane bwanjye: Wangiriye neza mu makuba yanjye; ngirira imbabazi, wumve gusenga kwanjye. Zaburi 4:1 Ariko jyewe, nzaza mu nzu yawe n'ubuntu bwawe bwinshi, kandi nzapfukama nerekeje ku rusengero rwawe rwera ntinya. Zaburi 5:7 Uwiteka, ngirira imbabazi kuko mfite intege nke, Uwiteka, nkiza kuko amagufwa yanjye ababaye. Garuka, Uwiteka, ukize ubugingo bwanjye, unkize ku bw'imbabazi zawe. Zaburi 6: 2,4 5


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Uwiteka, ngirira imbabazi, reba amakuba yanjye nterwa n'abanyanga, wowe unkura mu marembo y'urupfu. Zaburi 9:13 Ariko niringiye imbabazi zawe, umutima wanjye uzishimira agakiza kawe. Zaburi 13:5 Ku muntu w'umunyambabazi uzamugaragariza impuhwe, ku muntu w'intungane uzamugaragariza ubutungane. Aha umwami we agakiza gakomeye, agirira imbabazi uwo yasize, Dawidi n'urubyaro rwe iteka ryose. Zaburi 18: 25,30 Kuko umwami yiringira Uwiteka, kandi kubera imbabazi z'Isumbabyose ntazahungabana. Zaburi 21:7 Ni ukuri ineza n'imbabazi bizankurikira iminsi yose nkiriho, kandi nzatura mu nzu y'Uwiteka iteka ryose. Zaburi 23:6 Uwiteka, ibuka imbabazi zawe n'ubuntu bwawe, kuko byahozeho kera kose. Ntukibuke ibyaha byo mu buto bwanjye cyangwa ibicumuro byanjye, ahubwo unyibuke nk'uko imbabazi zawe ziri, Uwiteka, ku bw'ineza yawe. Inzira zose z'Uwiteka ni imbabazi n'ukuri ku bitondera isezerano rye n'ibyo yahamije. Ngarukira, umbabarire kuko ndi incike kandi ndi umunyamibabaro. Zaburi 25: 67,10,16 Ariko jyeweho nzagendera mu butungane bwanjye, uncungure, ungirire imbabazi. Zaburi 26:11 Uwiteka, umva ijwi ryanjye iyo ntakambye, ungirire imbabazi unsubize. Zaburi 27:7 Uwiteka, umva kandi ungirire imbabazi, Uwiteka, umbere umutabazi. Zaburi 30:10 Nzanezerwa nishimire imbabazi zawe, kuko warebye amakuba yanjye, ukamenya imibabaro yanjye; Uwiteka, mbabarira kuko ndi mu kaga, ijisho ryanjye ryashenguwe n'agahinda, ndetse n'umutima wanjye n'inda yanjye. Umurikire umugaragu wawe mu maso hawe, unkize kubera imbabazi zawe. Zaburi 31: 7,9,16 Umugome azahura n'imibabaro myinshi, ariko uwiringira Uhoraho azamugotamo. Zaburi 32:10 Dore ijisho ry'Uwiteka riri ku bamwubaha, rireba n'abiringira imbabazi ze. Uhoraho, impuhwe zawe zitubeho, nk'uko tukwiringira. Zaburi 33: 18,22 Imbabazi zawe, Uwiteka, ziri mu ijuru, kandi ubudahemuka bwawe bugera no mu bicu. Zaburi 36:5 Umugome araguza ntiyishyura, ariko umukiranutsi agira imbabazi agatanga. Ni umunyambabazi iteka ryose, akaguriza abandi, kandi urubyaro rwe rukahirwa. Zaburi 37: 21,26 Uwiteka, ntunyime imbabazi zawe, ineza yawe n'ukuri kwawe bizandagire iteka ryose. Zaburi 40:11 Naravuze nti “Uwiteka, ngirira imbabazi, vura ubugingo bwanjye kuko nagucumuyeho.” Ariko wowe Uwiteka, ngirira imbabazi umpaguruke kugira ngo mbiture. Zaburi 41: 4,10 Haguruka udutabare, udukize ku bw'imbabazi zawe. Zaburi 44:26

6


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

(Igenewe umuririmbyi mukuru. Zaburi ya Dawidi, ubwo umuhanuzi Natani yamusangaga, amaze kwa Batisheba.) Mana yanjye, ngirira imbabazi nk'uko imbabazi zawe ziri: nk'uko imbabazi zawe nyinshi zingana, uhanagure ibicumuro byanjye. Zaburi 51:1 Ariko ndi nk'igiti cy'umwelayo kibisi kiri mu nzu y'Imana: niringira imbabazi z'Imana iteka ryose. Zaburi 52:8 (Indirimbo ya Yonatani, umuririmbyi w’indirimbo, Mikitamu ya Dawidi, ubwo Abafilisitiya bamufatiraga i Gati.) Mana yanjye, ngirira imbabazi, kuko umuntu ashaka kunyica, kandi arwana buri munsi arambabaza. Zaburi 56:1 (Kuri Alutarishiti, Mikitamu ya Dawidi, ubwo yahungaga Sawuli mu buvumo.) Mana yanjye, ngirira imbabazi kuko ubugingo bwanjye bugutegereje, kandi mu gicucu cy'amababa yawe nzahungiramo kugeza igihe ibyo byago bizashira. Azantuma ari mu ijuru, ankize igitutsi cy'uwashakaga kumira. Sela. Imana izansubiza imbabazi zayo n'ukuri kwayo. Kuko imbabazi zawe ari nyinshi kugeza ku ijuru, n'ubudahemuka bwawe bugera no mu bicu. Zaburi 57: 1,3,10 Nuko rero, Uwiteka Mana Nyiringabo, Mana ya Isirayeli, kanguka ugenderere abanyamahanga bose, ntubabarire abagome bose. Sela. Imana yanjye y'imbabazi izanyinjiramo, Imana izanyereka ibyo nshaka ku banzi banjye. Ariko nzaririmba imbaraga zawe, kandi nzaririmba imbabazi zawe mu gitondo, kuko wabaye ubuhungiro bwanjye n'ubuhungiro bwanjye ku munsi w'amakuba yanjye. Nzakuririmbira wowe mbaraga zanjye, kuko Imana ari yo gihome cyanjye, ikaba n'Imana y'imbabazi zanjye. Zaburi 59: 5,10,16-17 Azahora imbere y'Imana iteka ryose, nimutegure imbabazi n'ukuri, bizamurinda. Zaburi 61:7 Kandi imbabazi ni izawe, Uwiteka, kuko ugororera umuntu wese ibikwiriye imirimo ye. Zaburi 62:12 Imana ishimwe, itanyimye isengesho ryanjye cyangwa imbabazi zayo. Zaburi 66:20 (Ku mucuranzi mukuru kuri Neginoti, Zaburi cyangwa indirimbo.) Imana itugirire imbabazi kandi iduhe umugisha, kandi iduheshe urumuri rwayo; Sela. Zaburi 67:1 Ariko jyewe, isengesho ryanjye riri kuri wewe, Uwiteka, mu gihe cyo kwemerwa, Mana, ku bw'imbabazi zawe nyinshi, unyumve, ku bw'ukuri kw'agakiza kawe. Uwiteka, nyumva kuko imbabazi zawe ari nziza, unsubize uko imbabazi zawe nyinshi zingana. Zaburi 69: 13,16 Ese imbabazi ze zarashize burundu, cyangwa isezerano rye ryarangiye burundu? Ese Imana yibagiwe kugira neza, cyangwa se yahagaritse imbabazi zayo kubera uburakari? Zaburi 77: 8-9 Ntukibuke ibicumuro byacu bya kera, imbabazi zawe zitugereho vuba, kuko ducishijwe bugufi cyane. Zaburi 79:8 Uwiteka, tugaragarize imbabazi zawe, uduhe agakiza kawe. Imbabazi n'ukuri birahuye, gukiranuka n'amahoro birasomana. Zaburi 85: 7,10 Ungirire imbabazi, Nyagasani, kuko ngutakambira buri munsi. Kuko wowe Uwiteka uri mwiza kandi witeguye kubabarira, kandi ugirira imbabazi nyinshi abakwambaza bose. Kuko imbabazi zawe ari nyinshi kuri njye, kandi wakijije ubugingo bwanjye ubukura ikuzimu hepfo. Ariko wowe, Uwiteka,

7


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

uri Imana yuzuye imbabazi n'ubuntu, utinda kurakara kandi wuzuye imbabazi n'ukuri. Ngarukira ungirire imbabazi, uhe umugaragu wawe imbaraga zawe, kandi ukize umwana w'umuja wawe. Zaburi 86: 3,5,13,15-16 (Indirimbo ya Etani w'Umwezirahi.) Nzaririmba imbabazi z'Uwiteka iteka ryose, Nzamenyesha ubudahemuka bwawe n'akanwa kanjye ibihe byose. Kuko navuze nti “Imbabazi zizahora zihamye iteka ryose, kandi ubudahemuka bwawe uzabukomeza mu ijuru.” Ubutabera n'ubutabera ni byo byugarizi by'intebe yawe, imbabazi n'ukuri bizakubanziriza. Ariko ubudahemuka bwanjye n'imbabazi zanjye bizabana na we, kandi mu izina ryanjye ihembe rye rizashyirwa hejuru. Nzamugirira imbabazi iteka ryose, kandi isezerano ryanjye rizahoraho kuri we. Zaburi 89: 1 -2, 14 , 24, 28 Uduhaze mu gitondo imbabazi zawe, kugira ngo twishime kandi twishime iminsi yacu yose. Zaburi 90:14 Ubwo navugaga nti “Ikirenge cyanjye kiranyerera,” imbabazi zawe, Uwiteka, ni zo zanshyigikiye. Zaburi 94:18 Yibutse imbabazi ze n'ubudahemuka bwe ku muryango wa Israheli, impande zose z'isi zibonye agakiza k'Imana yacu. Zaburi 98:3 Kuko Uwiteka ari mwiza, imbabazi ze zihoraho iteka ryose, kandi ubudahemuka bwe buhoraho mu bihe byose. Zaburi 100:5 (Zaburi ya Dawidi.) Nzaririmba imbabazi n'ubutabera, Uwiteka ndakuririmbira. Zaburi 101:1 Uzahaguruka, ugirire Siyoni impuhwe, kuko igihe cyo kuyigirira neza cyageze. Zaburi 102:13 Acungura ubuzima bwawe mu kurimbuka, akakwambika ikamba ry'urukundo n'impuhwe; Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyampuhwe, atinda kurakara, kandi ni umunyambabazi nyinshi. Kuko nk'uko ijuru riri hejuru y'isi, ni ko imbabazi ze zingana ku bamutinya. Ariko imbabazi z'Uwiteka zihora zihoraho iteka ryose ku bamwubaha, no gukiranuka kwe ku bana b'abuzukuru be; Zaburi 103: 4,8,11,17 Nimusingize Uwiteka, mushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Ba sogokuruza ntibigeze bumva ibitangaza byawe muri Egiputa, ntibibutse imbabazi zawe nyinshi, ahubwo barakariye ku nyanja, ndetse no ku Nyanja Itukura. Kandi yibuka isezerano rye ku bwabo, yicuza nk'uko imbabazi ze nyinshi zimeze. Zaburi 106: 1,7,45 Nimushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Zaburi 107:1 Kuko imbabazi zawe ari nyinshi hejuru y'ijuru, kandi ukuri kwawe kugera no mu bicu. Zaburi 108:4 Ntihakagire umworohereza imbabazi, kandi ntihakagire ugirira neza abana be b'impfubyi. Kuko atibutse kugira imbabazi, ahubwo yatotezaga umukene n'umukene, kugira ngo yice n'abafite umutima umenetse. Ariko Uwiteka Mwami, ungirire neza ku bw'izina ryawe, kuko imbabazi zawe ari nziza, undokore. Untabare, Uwiteka Mana yanjye, unkize nk'uko imbabazi zawe ziri. Zaburi 109: 12,16,21,26

8


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Ntabwo ari twe Uwiteka, ntabwo ari twe, ahubwo ni izina ryawe uhe icyubahiro, kubera imbabazi zawe n'ukuri kwawe. Zaburi 115:1 Uwiteka ni umunyabuntu kandi ni umukiranutsi, yego, Imana yacu ni inyembabazi. Zaburi 116:5 Kuko imbabazi ze ari nyinshi kuri twe, kandi ukuri k'Uwiteka guhoraho iteka ryose. Shimira Uwiteka. Zaburi 117:2 Nimushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Isirayeli navuge ko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Inzu ya Aroni niyivuge none, iti “Imbabazi zayo zihoraho iteka ryose.” Abatinya Uwiteka nibavuge bati “Imbabazi ze zihoraho iteka ryose.” Nimushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Zaburi 118: 1-4,29 Uwiteka, imbabazi zawe zingereho, ni zo gakiza kawe nk'uko ijambo ryawe ryabivuze. Nagusabye imbabazi n'umutima wanjye wose, umbabarire nk'uko ijambo ryawe ribivuga. Uwiteka, isi yuzuye imbabazi zawe, unyigishe amategeko yawe. Ndakwinginze, ineza yawe inyishimishe, nk'uko wabibwiye umugaragu wawe. Imbabazi zawe zinshikire, kugira ngo mbeho, kuko amategeko yawe ari yo nkunda. Ugirire umugaragu wawe nk'uko imbabazi zawe ziri, kandi unyigishe amategeko yawe. Unyitegereze, ungirire imbabazi, nk'uko wagiriraga abakunda izina ryawe. Uhoraho, impuhwe zawe ni nyinshi, umbesheho ukurikije amateka yawe. Zaburi 119:41 , 58, 64, 76-77, 124, 132, 156 Dore, nk'uko amaso y'abagaragu areba ikiganza cya shebuja, n'amaso y'umuja areba ikiganza cya nyirabuja, ni ko natwe dutegereza Uwiteka Imana yacu kugeza igihe azatugirira imbabazi. Tugirire impuhwe, Nyagasani, tugirire impuhwe kuko twuzuyemo agasuzuguro gakabije. Zaburi 123: 2-3 Isirayeli niyiringire Uwiteka, kuko Uwiteka ari kumwe n'imbabazi, kandi kuri we harimo gucungurwa kwinshi. Zaburi 130:7 Zaburi 136 1 Nimushimire Uwiteka kuko ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 2 Nimushimire Imana y'imana, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. 3 Mushimire Umwami w'abami, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 4 Ni we wenyine ukora ibitangaza bikomeye, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 5 Iyaremye ijuru ku bw'ubwenge bwayo, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. 6 Iyarambitse isi hejuru y'amazi, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. 7 Ni we waremye ibimuri binini, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 8 Izuba kugira ngo riganze ku manywa, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 9 Ukwezi n'inyenyeri bitegeke nijoro, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 10 Ni we wakubise Abanyegiputa abana babo b'imfura, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 11 Yakuye Abisirayeli hagati yabo, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 12 Ifite ukuboko gukomeye n'ukuboko kurambuye, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. 13 Ni we wagabanije Inyanja Itukura mo ibice, Kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 14 Yanyujije Isirayeli hagati muri cyo, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 15 Ariko yatsinze Farawo n'ingabo ze mu Nyanja Itukura, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 16 Ni we wayoboye ubwoko bwe mu butayu, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 17 Ni we wakubise abami bakomeye, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 18 Yishe abami b'ibirangirire, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 19 Sihoni umwami w'Abamori, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 20 Na Ogi umwami wa Bashani, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 21 Kandi yatanze igihugu cyabo ngo kibe gakondo, Kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose.

9


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

22 Ni wo murage wa Isirayeli umugaragu we, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 23 Yatwibutse ubwo twari duto, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 24 Kandi yadukijije abanzi bacu, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 25 Ni we uha ibifite umubiri byose ibyokurya, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 26 Mushimire Imana yo mu ijuru, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. Uwiteka azatunganya ibyanjye byose, imbabazi zawe zihoraho iteka ryose. Ntureke imirimo y'amaboko yawe. Zaburi 138:8 Kandi ku bw'imbabazi zawe urimbure abanzi banjye, kandi utsembe abanyica bose, kuko ndi umugaragu wawe. Zaburi 143:12 Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyebambe, atinda kurakara kandi ni umunyambabazi nyinshi. Uwiteka ni mwiza kuri bose, kandi imbabazi ze ziri ku byo akora byose. Zaburi 145: 8-9 Uwiteka yishimira abamwubaha, n'abiringira imbabazi ze. Zaburi 147:11 Imbabazi n'ukuri ntibikagukureho, ubyihambire mu ijosi, ubyandike ku gisate cy'umutima wawe. Imigani 3:3 Umuntu w'umunyambabazi agirira neza ubugingo bwe, ariko umunyarugomo ateza akaga umubiri we. Imigani 11:17 Umuntu w’intungane yita ku buzima bw’amatungo ye, ariko imbabazi z’umugizi wa nabi ni mbi cyane. Imigani 12:10 Usuzugura mugenzi we aba acumuye, ariko ugirira impuhwe abakene aba ahirwa. Mbese abagambirira ibibi ntibayoba, ariko abagambirira ibyiza bazaba bafite imbabazi n'ukuri? Ukandamiza umukene aba atuka Umuremyi we, ariko uwubaha umukene aba afitiye impuhwe. Imigani 14:21 22,31 Imbabazi n'ukuri bihanagurwaho icyaha, kandi gutinya Uwiteka bituma abantu bareka ikibi. Imigani 16:6 Imbabazi n'ukuri birinda umwami, kandi intebe ye y'ubwami ishyigikiwe n'imbabazi. Imigani 20:28 Ukurikirana ubutungane n'imbabazi azaha ubugingo, gukiranuka n'icyubahiro. Imigani 21:21 Uhisha ibyaha bye ntazagubwa neza, ariko ubyatura akabireka azagirirwa imbabazi. Imigani 28:13

Ubuhanuzi Ni cyo gituma Uwiteka atazishimira abasore babo, kandi ntazagirira imbabazi imfubyi zabo n'abapfakazi babo, kuko bose ari abanyabyaha n'abanyabyaha, kandi akanwa kose kavuga ubupfu. Kubera ibyo byose uburakari bwe ntibwasubijwe inyuma, ahubwo ukuboko kwe kuracyarambuye. Yesaya 9:17 Kuko Uwiteka azagirira imbabazi Yakobo, azongera gutoranya Isirayeli, abashyire mu gihugu cyabo, kandi abanyamahanga bazifatanya na bo, bafatanye n'inzu ya Yakobo. Yesaya 14:1

10


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi intebe y'ubwami izakomezwa n'imbabazi, kandi azicaraho mu by'ukuri mu ihema rya Dawidi, acira imanza, ashaka imanza zitabera kandi yihutira gukiranuka. Yesaya 16:5 Amashami yayo niyuma azacibwa, abagore bazaza bayatwike kuko ari ubwoko butagira ubwenge, ni cyo gituma uwayaremye atazayagirira impuhwe, kandi uwayaremye ntazayagirira impuhwe. Yesaya 27:11 Ni cyo gituma Uwiteka azategereza kugira ngo abagirire neza, kandi ni cyo gituma azashyirwa hejuru kugira ngo abagirire imbabazi, kuko Uwiteka ari Imana y'imanza zitabera, hahirwa abamutegereza bose. Yesaya 30:18 Narakariye ubwoko bwanjye, nanduje umurage wanjye, ndabatanga mu maboko yawe, ntubagiriye imbabazi, ahubwo washyize umutwaro wawe ku bakuze cyane. Yesaya 47:6 Ntibazasonza cyangwa ngo bagire inyota, kandi ubushyuhe n'izuba ntibizabageraho, kuko uzabagirira imbabazi azabayobora, azabayobora ku masoko y'amazi. Nimuririmbe mwa ijuru mwe, kandi mwishime mwa si mwe, nimuririmbe mwa misozi mwe, kuko Uwiteka ahumurije abantu be, kandi azagirira impuhwe abababaye be. Yesaya 49:10,13 Nagutereranye akanya gato, ariko nzaguteranya n'imbabazi nyinshi. Naguhishe mu burakari buto, mu gihe gito, ariko nzagugirira imbabazi ku bw'ineza ihoraho, ni ko Uwiteka Umucunguzi wawe avuga. Kuko imisozi izavaho, n'udusozi tuzavaho, ariko ineza yanjye ntizavaho, kandi isezerano ryanjye ry'amahoro ntirizavaho, ni ko Uwiteka ukugirira imbabazi avuga. Yesaya 54:7-8,10 Mutege amatwi, muze aho ndi, nimwumve, ubugingo bwanyu buzabaho, nanjye nzasezerana namwe isezerano rihoraho, ni ryo mbabazi za Dawidi zihoraho. Umunyabyaha nareke inzira ye, n'umugiranabi areke ibyo yibwira, agarukire Uwiteka, na we azambabarira, yewe n'Imana yacu kuko izamubabarira cyane. Yesaya 55:3,7 Umukiranutsi ararimbuka, ntawe ubyitayeho, kandi abantu b'imbabazi barakurwaho, nta n'umwe utekereza ko umukiranutsi akurwaho mu bibi biri imbere. Yesaya 57:1 Abanyamahanga bazubaka inkike zawe, n'abami babo bazagukorera, kuko nagukubise mu burakari bwanjye, ariko ku bw'ineza yanjye nagugiriye imbabazi. Yesaya 60:10 Nzavuga ineza y'Uwiteka n'ishimwe rye, nk'uko Uwiteka yatugiriye byose, n'ibyiza byinshi yagiriye inzu ya Isirayeli, ibyo yabagiriye nk'uko imbabazi ze ziri, n'uko imbabazi ze nyinshi ziri. Reba uri mu ijuru, witegereze uri mu buturo bw'ubweranda bwawe n'ubwiza bwawe: ishyaka ryawe n'imbaraga zawe biri he, ijwi ryawe n'imbabazi zawe imbere yanjye? Ese birabujijwe? Yesaya 63:7,15 Genda utangaze aya magambo werekeza mu majyaruguru, uvuge uti “Garuka wa mugome we Isirayeli we, ni ko Uwiteka avuga, kandi sinzagutera uburakari kuko ndi umunyambabazi, ni ko Uwiteka avuga, sinzagukomeza kurakara iteka ryose.” Yeremiya 3:12 Bazifata umuheto n'icumu, ni abagome kandi ntibagira imbabazi, ijwi ryabo riranguruye nk'inyanja, kandi bagendera ku mafarashi, biteguye nk'abantu barwanira kukurwanya, mukobwa wa Siyoni. Yeremiya 6:23

11


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi nzabateranya, ndetse na ba se n'abana babo bose hamwe, ni ko Uwiteka avuga: Sinzabagirira impuhwe, sinzabagirira impuhwe, sinzabagirira imbabazi, ahubwo nzabarimbura. Yeremiya 13:14 Kuko Uwiteka avuga ati: Ntukinjire mu nzu y'abari mu cyunamo, ntukajye mu cyunamo cyangwa ngo ubarorere, kuko nabakuyeho amahoro yanjye, ni ko Uwiteka avuga. Yeremiya 16:5 Hanyuma y’ibyo, Uwiteka aravuga, “Nzatanga Sedekiya umwami w’u Buyuda n’abagaragu be n’abantu be n’abasigaye muri uyu murwa mu gihe cy’icyorezo n’inkota n’inzara, mbashyire mu maboko ya Nebukadinezari umwami w’i Babuloni, mu maboko y’abanzi babo no mu maboko y’abashaka kubica, kandi azabakubita inkota, ntazabababarira, ntazabagirira impuhwe cyangwa ngo abagirire imbabazi.” Yeremiya 21:7 Uwiteka aravuga ati: “Dore nzagarura abajyanywe mu mahema ya Yakobo, nzagirira impuhwe amahema ye, kandi umudugudu uzubakwa ku rukuta rwawo, n'ingoro izagumaho nk'uko bisanzwe.” Yeremiya 30:18 Ese Efurayimu ni umwana wanjye nkunda cyane, cyangwa ni umwana mwiza? Kuko kuva aho nzamubeshyera, ndacyibuka cyane. Ni cyo cyatumye umutima wanjye umubabaza cyane, nzamugirira impuhwe rwose, ni ko Uwiteka avuga. Yeremiya 31:20 Ijwi ry'ibyishimo n'ijwi ry'ibyishimo, ijwi ry'umukwe n'ijwi ry'umugeni, ijwi ry'abavuga bati “Nimushime Uwiteka Nyiringabo kuko Uwiteka ari mwiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose, n'iry'abazana ibitambo byo gushima mu nzu y'Uwiteka.” Kuko nzagarura abajyanywe mu gihugu nk'uko byagenze mbere, ni ko Uwiteka avuga. Hanyuma nzata urubyaro rwa Yakobo n'umugaragu wanjye Dawidi, kugira ngo ntazafata uwo mu rubyaro rwe ngo abe umutware w'urubyaro rwa Aburahamu, Isaka na Yakobo, kuko nzagarura abajyanywe mu bunyage bwabo, kandi nzabagirira imbabazi. Yeremiya 33:11,26 Kandi nzabagirira imbabazi, kugira ngo ibagirire imbabazi, ibasubize mu gihugu cyanyu. Yeremiya 42:12 Bafite umuheto n'icumu, ni abagome kandi ntibazagirira imbabazi, ijwi ryabo rizavuga nk'inyanja, kandi bazagendera ku mafarashi, bose bateguye nk'ingabo zigiye ku rugamba, bagutere, mukobwa w'i Babuloni. Yeremiya 50:42 Ni imbabazi z'Uwiteka zituma tudashira, kuko imbabazi ze zidashira. Ariko nubwo yaduteye agahinda, azagira imbabazi nk'uko imbabazi ze nyinshi ziri. Amaganya 3:22,32 Ni cyo gituma Umwami Imana ivuga iti: Noneho nzagarura abajyanywe mu bunyage ba Yakobo, ngirira impuhwe inzu yose ya Isirayeli, kandi nzagirira ishyari izina ryanjye ryera. Ezekiyeli 39:25 Ngo basabye imbabazi z'Imana yo mu ijuru ku byerekeye iryo banga, kugira ngo Daniyeli na bagenzi be batarimbuka hamwe n'abandi banyabwenge b'i Babuloni. Daniyeli 2:18 None rero, mwami, inama zanjye zikubere nziza, kandi uvaneho ibyaha byawe ukurikije ubutabera, n'ibyaha byawe ugirire impuhwe abakene, niba bishoboka ko amahoro yawe aramba. Daniyeli 4:27 Nasenze Uwiteka Imana yanjye, ndatura ibyaha byanjye, ndavuga nti “Uwiteka, Mana ikomeye kandi iteye ubwoba, ukomeza isezerano n'imbabazi ku bayikunda no ku bitondera amategeko yayo, imbabazi n'imbabazi ni ibya Uwiteka Imana yacu nubwo twayigomeye, Mana yanjye, tega amatwi

12


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

wumve, uhumure amaso yawe witegereze amatongo yacu n'umujyi witiriwe izina ryawe, kuko tudasaba imbabazi imbere yawe ku bw'ibyo dukiranuka, ahubwo ni ku bw'imbabazi zawe nyinshi.” Daniyeli 9:4,9,18 Arongera asama inda, abyara umukobwa. Imana iramubwira iti “Mwite Loruhama kuko ntazongera kugirira imbabazi inzu ya Isirayeli, ahubwo nzabarimbura rwose.” Ariko nzagirira imbabazi inzu ya Yuda, mbakize Uwiteka Imana yabo, kandi sinzabakiza n'umuheto, cyangwa inkota, cyangwa intambara, cyangwa amafarashi, cyangwa abagendera ku mafarashi.” Hoseya 1:6-7 Kandi sinzagirira imbabazi abana be, kuko ari abana b'ubumaraya. Hoseya 2:4 Nzagushyingira iteka ryose, nzagushyingira mu gukiranuka no mu butabera no mu bugwaneza no mu mbabazi. Nzamubyarira mu butaka, nzagirira imbabazi uwo utari wagiriwe imbabazi, nzabwira abatari ubwoko bwanjye nti 'Muri ubwoko bwanjye,' na bo bazavuga bati 'Muri Imana yanjye.' Hoseya 2:19,23 Nimwumve ijambo ry'Uwiteka, mwa Bisirayeli mwe, kuko Uwiteka afitanye urubanza n'abatuye mu gihugu, kuko nta kuri, nta mbabazi, nta kumenya Imana biri mu gihugu. Hoseya 4:1 Kuko icyo nshaka ari imbabazi, si ibitambo, kandi kumenya Imana kuruta ibitambo byoswa. Hoseya 6:6 Nimubibe mu butabera, musarure mu bugwaneza, muhinge ubutaka bwanyu kuko ari cyo gihe cyo gushaka Uwiteka kugeza igihe azazira akabagushaho imvura yo gukiranuka. Hoseya 10:12 Nuko rero hindukirira Imana yawe: komeza imbabazi n'ubutabera, kandi ukomeze kwiringira Imana yawe. Hoseya 12:6 Ashuri ntazadukiza, ntituzagendera ku mafarashi, kandi ntituzongera kuvuga imirimo y'amaboko yacu tuti “Muri imana zacu”, kuko imfubyi zigirirwa imbabazi muri wowe.” Hoseya 14:3 Mushishimure imitima yanyu, aho gushishimura imyambaro yanyu, mugarukire Uwiteka Imana yanyu kuko ari umunyambabazi n'umunyambabazi, itinda kurakara, ni umunyambabazi nyinshi, kandi yicuza ikibi. Yoweli 2:13 Abareba ibitagira umumaro by'ibinyoma bareka imbabazi zabo. Yona 2:8 Yasenze Uwiteka ati “Ndakwinginze, Uwiteka, si byo navuze nkiri iwacu?” Ni cyo cyatumye nhungira i Tarushishi, kuko nari nzi ko uri Imana y’ubuntu n’imbabazi, itinda kurakara, kandi ifite ubuntu bwinshi, kandi yicuza ikibi.” Yona 4:2 Yakweretse, mwana w'umuntu, icyiza icyo ari cyo, kandi Uwiteka agusaba iki, keretse gukora ibyo gukiranuka no gukunda imbabazi no kugendana n'Imana yawe wicisha bugufi? Mika 6:8 Ni iyihe Mana ihwanye nawe ibabarira gukiranirwa, ikirengagiza igicumuro cy'abasigaye b'umwandu wayo? Ntigumana uburakari bwayo iteka ryose, kuko yishimira imbabazi. Uzaha Yakobo ukuri, na Aburahamu imbabazi warahiye ba sogokuruza kuva kera. Mika 7:18,20 Uwiteka, numvise ijambo ryawe ndatinya, Uwiteka, vugurura imirimo yawe hagati mu myaka, hagati mu myaka ubimenyeshe, mu burakari wibuke imbabazi. Habakuki 3:2

13


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Marayika w'Uwiteka arasubiza ati “Uwiteka Nyiringabo, uzageza ryari kudaha imbabazi Yerusalemu n'imidugudu y'i Buyuda, warakariye iyi myaka mirongo irindwi? Ni cyo gituma Uwiteka avuga ati: “Nzagaruka i Yerusalemu mfite imbabazi, inzu yanjye izubakwamo, ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga, kandi umugozi uzaramburirwa i Yerusalemu.” Zekariya 1:12,16 Uku ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga, ati: “Muce imanza zitabera, kandi mugirire imbabazi n’impuhwe buri wese kuri mwene se.” Zekariya 7:9 Nzakomeza inzu ya Yuda, nkize inzu ya Yozefu, kandi nzabagarura kugira ngo bakomeze kubatura kuko mbagiriye imbabazi, bazaba nk'aho ntari narabataye kuko ndi Uwiteka Imana yabo, kandi nzababumvira. Zekariya 10:6

Ivanjiri n'Ibyakozwe n'Intumwa Hahirwa abanyambabazi, kuko ari bo bazagirirwa imbabazi. Matayo 5:7 Ariko nimugende mwige icyo ibi bisobanura ngo 'Nshaka imbabazi, si ibitambo, kuko ntazanywe no guhamagara abakiranutsi, ahubwo nazanywe no guhamagara abanyabyaha ngo bihane.' Yesu amaze kuva aho, impumyi ebyiri ziramukurikira zivuza induru ziti 'Mwana wa Dawidi, tugirire imbabazi.' Matayo 9:13,27 Ariko iyo muba mwaramenye icyo ibi bisobanura ngo 'Nshaka imbabazi, si ibitambo', ntimuba mwaraciriyeho iteka abatagira icyaha. Matayo 12:7 Maze umugore w’Umunyakanaani ava mu gihugu cyaho aramwinginga ati “Mbabarira Mwami, Mwana wa Dawidi, umukobwa wanjye arwaye dayimoni cyane.” Matayo 15:22 Nyagasani, girira impuhwe umwana wanjye kuko arwaye igicuri kandi arababara cyane, kuko kenshi agwa mu muriro no mu mazi. Matayo 17:15 Maze impumyi ebyiri zicaye iruhande rw'inzira, zumvise ko Yesu anyura aho ngaho, zirangurura ziti “Mwami, Mwana wa Dawidi, tugirire imbabazi.” Imbaga y’abantu irabacyaha kuko bacecetse, ariko bo barushaho gutera hejuru bati “Mwami, Mwana wa Dawidi, tugirire imbabazi.” Matayo 20:30-31 Muzabona ishyano, mwa banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, kuko mutanga kimwe mu icumi cya menta na anise na kumino, kandi mukareka ibiremereye byo mu mategeko, ari byo guca imanza zitabera, imbabazi no kwizera. Ibyo mwagombaga kubikora, ariko ibindi ntimukabireke. Matayo 23:23 Yumvise ko ari Yesu w’i Nazareti, atangira kurangurura ati “Yesu, Mwana wa Dawidi, mbabarira.” Benshi baramucyaha ngo aceceke, ariko we arushaho kurangurura ati “Mwana wa Dawidi, mbabarira.” Mariko 10:47-48 Kandi imbabazi ze zihora ku bamutinya, uko ibihe bihaye ibindi. Yafashije umugaragu we Isirayeli, yibuka imbabazi ze; kandi abaturanyi be na bene se bumvise ko Uwiteka yamugiriye imbabazi nyinshi, bishimana na we. Kugira ngo asohoze imbabazi yasezeranije ba sogokuruza, kandi yibuke isezerano rye ryera, binyuze mu mbabazi z’Imana yacu, ubwo umucyo uva mu ijuru wadusuraga, Luka 1: 50, 54, 58, 72, 78 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36 14


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Ariko Umusamariya wari mu rugendo araza aho yari ari, amubonye aramugirira impuhwe, aramwegera, amupfuka ibikomere, asuka amavuta na divayi, amushyira ku igare rye, amujyana mu icumbi aramurwaza. Bukeye bw'aho, afata amadenari abiri, ayaha nyir'inzu aramubwira ati “Witeho, kandi ibyo uzatanga byose, nzakwishyura ngarutse.” Ni nde muri abo batatu wibwira ko ari mugenzi w'uwaguye mu bajura?” Na we aramubwira ati “Uwamugiriye imbabazi.” Yesu aramubwira ati “ Genda nawe ugenze utyo.” Luka 10:37 Arataka ati: “Data Aburahamu, mbabarira, ohereza Lazaro anyike urutoki rwe mu mazi, ankonjeshe ururimi kuko mbabazwa n’uyu muriro.” Luka 16:24 Batera hejuru bati “Yesu, Mwigisha, tugirire imbabazi.” Luka 17:13 Umusoresha ahagarara kure, yanga no kubura amaso ye ngo arebe mu ijuru, ahubwo yikubita mu gituza ati “Mana yanjye, mbabarira, ndi umunyabyaha.” Arataka cyane ati “Yesu, Mwana wa Dawidi, mbabarira.” Abari bamubanjirije baramucyaha ngo aceceke, ariko we arushaho gusakuza ati “Mwana wa Dawidi, mbabarira.” Luka 18:13,38-39 Kandi ku by’uko yamuzuye mu bapfuye, ubu akaba atazongera gusubira mu kubora, yaravuze ati: “Nzabaha imbabazi za Dawidi zidakuka.” Ibyakozwe n’Intumwa 13:34

Amabaruwa Kuko yabwiye Mose ati “Nzagirira imbabazi uwo nzagirira imbabazi, kandi nzagirira impuhwe uwo nzagirira impuhwe.” Nuko rero si ibyo ku bushake cyangwa ku bw’uwiruka, ahubwo ni ku bw’Imana igirira imbabazi. Ni cyo gituma igirira imbabazi uwo ishaka kugirira imbabazi, kandi uwo ishaka ikamunangira umutima, kugira ngo yerekane ubutunzi bw’ubwiza bwayo ku nzabya z’imbabazi, yateguriye icyubahiro kera, Abaroma 9: 15-16,18,23 Kuko nk'uko kera mwanze kwemera Imana, ariko none mwagiriwe imbabazi ku bw'ukutumvira kwabo, ni ko na bo banze kwemera, kugira ngo imbabazi zanyu zibagirire imbabazi, kuko Imana yababoheye bose mu kutizera, kugira ngo ibagirire imbabazi bose. Abaroma 11:30-32 Nuko rero, bene Data, ndabinginga ku bw'imbabazi z'Imana ngo mutange imibiri yanyu ibe igitambo kizima cyera cyemerwa n'Imana, ari cyo gikorwa cyanyu cyiza. Cyangwa uhugura, ku bw'inama, atanga, abigire mu bworohe, utegeka agire umwete, kandi ugirira imbabazi abyishime. Abaroma 12:1,8 Kandi kugira ngo abanyamahanga bahimbaze Imana kubera imbabazi zayo, nk'uko byanditswe ngo: Ni cyo gituma nzakwatura mu mahanga, kandi nzaririmbira izina ryawe. Abaroma 15:9 Ku byerekeye inkumi nta tegeko mfite riva ku Mwami, ariko ndavuga icyo ntekereza, nk'umuntu wagiriwe imbabazi n'Umwami, kugira ngo abe indahemuka. 1 Abakorinto 7:25 Imana ishimwe, ni yo Se w'Umwami wacu Yesu Kristo, Data w'imbabazi n'Imana nyir'ihumure ryose; 2 Abakorinto 1:3 Nuko rero, ubwo dufite uyu murimo, nk'uko twagiriwe imbabazi, ntiducogora; 2 Abakorinto 4:1 Kandi abakurikiza iri tegeko bose, amahoro n'imbabazi bibe kuri bo, no kuri Isirayeli y'Imana. Abagalatiya 6:16 15


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Ariko Imana, yo yuzuye imbabazi, kubera urukundo rwayo rwinshi yadukunze, Abefeso 2:4 Niba rero hari ihumure muri Kristo, niba hari ihumure rikomoka ku rukundo, niba hari ubusabane bw'Umwuka, niba hari umutima mwiza n'imbabazi, Abafilipi 2:1 Kuko yari arwaye hafi yo gupfa, ariko Imana yamugiriye imbabazi, ariko si we wenyine, ahubwo nanjye yazimbereye, kugira ngo ntababara cyane. Abafilipi 2:27 Nuko rero, nk'abatoranijwe n'Imana, abera bayo ikundwa, mwambare imbabazi n'ineza, no kwicisha bugufi, no kugwa neza no kwihangana; Abakolosayi 3:12 Kuri Timoteyo, umwana wanjye bwite mu kwizera: Ubuntu n'imbabazi n'amahoro biva ku Mana Data wa twese no kuri Yesu Kristo Umwami wacu. 1 Timoteyo 1:2 Mbere nari umutukanyi, n’umutoteza, n’umugome, ariko nagiriwe imbabazi kuko nabikoze ntabizi kandi ntari nzi. Kandi ubuntu bw’Umwami wacu bwaragwiriye cyane hamwe no kwizera n’urukundo ruri muri Kristo Yesu. Iri jambo ni iryo kwizerwa kandi rikwiye kwemerwa rwose, yuko Kristo Yesu yazanywe mu isi no gukiza abanyabyaha, kandi muri bo ndi uw’imbere. Ariko icyatumye mbabarirwa ni ukugira ngo muri njye wa mbere Yesu Kristo yerekane kwihangana kwe kose, ngo mbe icyitegererezo cy’abazamwizera hanyuma, bakabaha ubugingo buhoraho. 1 Timoteyo 1:13-16 Kuri Timoteyo, umwana wanjye nkunda cyane: Ubuntu, imbabazi n'amahoro biva ku Mana Data wa twese no kuri Kristo Yesu Umwami wacu. Umwami agirire imbabazi abo kwa Onesiforo kuko yanduhuye kenshi, kandi ntiyatewe isoni n'iminyururu yanjye. Umwami amuhe kugirirwa imbabazi n'Umwami kuri uwo munsi, kandi ibyo yankoreye muri Efeso byose urabizi neza. 2 Timoteyo 1: 2, 16, 18 Kuri Tito, umwana wanjye bwite mu kwizera dusangiye: Ubuntu n'imbabazi n'amahoro biva ku Mana Data wa twese no ku Mwami Yesu Kristo Umukiza wacu. Tito 1:4 Ntiyadukijije imirimo yo gukiranuka twakoze, ahubwo yadukijije ku bw'imbabazi zayo, idukiza ku bwo kugezwa no kubyarwa bushya no guhindurwa bashya n'Umwuka Wera; Tito 3:5 Ni cyo cyatumye akwiriye kumera nk'abavandimwe be muri byose, kugira ngo abe umutambyi mukuru w'imbabazi kandi w'indahemuka mu by'Imana, kugira ngo atange impongano y'ibyaha by'abantu. Abaheburayo 2:17 Nuko rero, twegere intebe y'ubuntu tudatinya, kugira ngo tubone imbabazi, tubone ubuntu bwo kudutabara mu gihe gikwiye. Abaheburayo 4:16 Kuko nzababarira gukiranirwa kwabo, kandi ibyaha byabo n'ibyaha byabo sinzabyibuka ukundi. Abaheburayo 8:12 Kandi hejuru yayo hari abakerubi b'ubwiza batwikiriye intebe y'imbabazi, ibyo tudashobora kuvugaho byimbitse ubu. Abaheburayo 9:5 Uwanga amategeko ya Mose yapfaga nta mbabazi, ku bw'abatangabuhamya babiri cyangwa batatu: Abaheburayo 10:28

16


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kuko utagize imbabazi azacirwaho iteka ritarangwamo imbabazi, kandi imbabazi ziruta urubanza. Yakobo 2:13 Ariko ubwenge buva mu ijuru, ubwa mbere ni ubuziranenge, hanyuma ni ubunyamahoro, bworoheye kandi bworoshye kubwirwa, bwuzuye imbabazi n'imbuto nziza, butagira ivangura kandi butagira uburyarya. Yakobo 3:17 Dore, tubita abahirwe abihanganye. Mwumvise ibyo kwihangana kwa Yobu, kandi mwabonye amaherezo y'Umwami, yuko Uwiteka ari umunyambabazi nyinshi n'umunyampuhwe. Yakobo 5:11 Imana y'Umwami wacu Yesu Kristo, ari na yo Se, ishimwe, kuko yatubyariye ubwa kabiri, nk'uko imbabazi zayo nyinshi ziri, kugira ngo tugire ibyiringiro bizima tubikesha izuka rya Yesu Kristo mu bapfuye, 1 Petero 1:3 Kera ntimwari ubwoko, ariko none muri ubwoko bw'Imana: mwebwe mutigeze mugirirwa imbabazi, ariko none mwagiriwe imbabazi. 1 Petero 2:10 Ubuntu, imbabazi n'amahoro bibe muri mwe, biva ku Mana Data wa twese no ku Mwami Yesu Kristo, Umwana wa Data, mu kuri no mu rukundo. 2 Yohana 1:3 Imbabazi n'amahoro n'urukundo bigwire kuri mwe. Yuda 1:2 Mwigumire mu rukundo rw'Imana, mutegereje imbabazi z'Umwami wacu Yesu Kristo, zizabageza ku bugingo buhoraho. Yuda 1:21

Inyandiko zitahumetswe Baririmba indirimbo zo gusingiza Uwiteka n'ijwi rirenga, kuko imbabazi ze n'icyubahiro cye bihoraho iteka ryose muri Isirayeli yose. 1 Esdras 5:61 None rero, Nyagasani, twagiriwe imbabazi ku rugero runaka, kugira ngo dusigire umuzi n'izina mu mwanya w'ubuturo bwawe; 1 Esdras 8:78 Ubwo mwantaye, nanjye nzabatererana, kandi nimushaka ko mbagirira neza, sinzabagirira imbabazi. 2 Esdras 1:25 Ariko se ubu mbagire nte? Ndi umupfakazi kandi wasizwe, nimugende, bana banjye, musabe Uhoraho imbabazi. 2 Ezayi 2:4 Wibuke abana bawe basinziriye, kuko nzabakura mu mpande z'isi, kandi nzabagirira impuhwe, kuko ndi umunyambabazi, ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga. “Uzarinde abana bawe kugeza igihe nzazira, kandi uzabagirira imbabazi, kuko amariba yanjye asendereye, kandi ubuntu bwanjye ntibuzashira.” 2 Ezayi 2:31-32 Kandi turashira tuva mu isi nk'inzige, kandi ubuzima bwacu ni ugutangara n'ubwoba, kandi ntabwo dukwiriye kugirirwa imbabazi. 2 Esdras 4:24 Narasubije nti: “Ndazi, Mwami, ko Isumbabyose yitwa imbabazi, kuko igirira imbabazi abataraza mu isi, kandi ko ari umunyambabazi nyinshi, kuko irushaho kugwiza imbabazi ku bariho, n’abashize,

17


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

ndetse no ku bazaza. Kuko iyo itagwiza imbabazi zayo, isi ntiyakomeza kubana n’abayiragwa.” 2 Ezira 7: 62,66-67 Kugira ngo icyaremwe gishobore gutungwa igihe runaka, kugeza igihe uzagishyira mu mbabazi zawe. Kuko twebwe na ba sogokuruza duhora turwara indwara nk'izo, ariko kubera twe abanyabyaha uzitwa umunyambabazi. Kuko niba wifuza kutubarira, uzitwa umunyambabazi, kuri twe tutagira imirimo yo gukiranuka. Kuko muri ibi, Mwami, gukiranuka kwawe n'ineza yawe bizatangazwa, niba ugirira impuhwe abadafite icyizere cy'imirimo myiza. Ntuturakarire ahubwo ugirire impuhwe ubwoko bwawe, kandi ugirire imbabazi umurage wawe: kuko ugirira imbabazi ibiremwa byawe. 2 Ezira 8: 11,31-32,36,45 Nuko rero, ikureho ububabare bwawe bwinshi, kandi ikureho imibabaro myinshi, kugira ngo Umushoborabyose akugirire imbabazi, kandi Usumbabyose azaguha impumuro n'ihumure mu mirimo yawe. 2 Esdras 10:24 Kugira ngo isi yose iruhuke, kandi igaruke, ikize urugomo rwawe, kandi yiringire urubanza n'imbabazi by'uwayiremye. 2 Esdras 11:46 Kuko abasigaye bo mu bwoko bwanjye azabarokora abigiranye imbabazi, abarenganyijwe ku mipaka yanjye, kandi azabashimisha kugeza ku munsi w'urubanza nababwiye kuva kera. Jyewe sinagutereranye, kandi sinagutereranye, ahubwo naje aha hantu kugira ngo nsabire Siyoni irimbuke, kandi ngo nsabire imbabazi ubuturo bwawe busuzuguritse. 2 Esdras 12: 34,48 Bityo rero, niba mugomba kwicisha bugufi mu mitima yanyu, mugakomeza kubaho, kandi nyuma y'urupfu muzahabwa imbabazi. 2 Esdras 14:34 Uwiteka, uri umukiranutsi, kandi imirimo yawe yose n'inzira zawe zose ni imbabazi n'ukuri, kandi uca imanza z'ukuri n'ubutabera iteka ryose. Tobiti 3:2 Kandi dayimoni izahumura, ihunge, ntizongera kugaruka ukundi. Ariko nimugera aho ari, muhaguruke mwembi, musenge Imana igira imbabazi, izabagirira impuhwe, ibakize. Mwitinya, kuko yagenewe kuva mu ntangiriro; kandi muzamurinda, na we azajyana nawe. Byongeye kandi, ndatekereza ko azabyara abana. Tobiya amaze kumva ibyo, yaramukunze, umutima we uramwegera cyane. Tobiti 6:17 Raguweli aravuga ati “Noneho mujyane uhereye ubu nk’uko bisanzwe, kuko uri mubyara we, kandi ni uwawe, kandi Imana y’imbabazi iguhe gutsinda muri byose.” Tobiti 7:12 Ukwiye gushimwa, kuko wanshimishije; kandi ibyo ntibyangezeho nk'uko nabitekerezaga; ahubwo wadukoreye nk'uko imbabazi zawe nyinshi zari zimeze. Ukwiye gushimwa kuko wagiriye imbabazi abana babiri b'ikinege ba se: bahe imbabazi, Uwiteka, kandi urangize ubuzima bwabo mu byishimo n'imbabazi. Tobiti 8:16-17 Ariko Tobiya yashimiye imbere yabo kuko Imana yamugiriye impuhwe. Ageze hafi ya Sara umukazana we, aramuha umugisha, aramubwira ati: “Urakaza neza mwana wanjye, Imana ihimbazwe yakuzanye iwacu, kandi so na nyoko bahabwe umugisha.” Nuko abavandimwe be bose bari i Nineve bagira ibyishimo. Tobiti 11:17 Kuko akubita, akagira imbabazi: amanukana ikuzimu, akazamura, nta n'umwe ushobora kwirinda ukuboko kwe. Kandi azadukubita kubera ibicumuro byacu, azongera kugirira imbabazi, adukure mu

18


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

mahanga yose yadutatanyirijemo. Nimwamuhindukirira n'umutima wanyu wose, n'ubwenge bwanyu bwose, mukamukorera neza, azabahindukirana, ntazabahisha mu maso he. Noneho nimurebe icyo azabakorera, mumuture mu kanwa kanyu kose, mushime Uwiteka w'imbaraga, muhimbaze Umwami uhoraho. Mu gihugu najyanywemo mpiri, ndamushimagiza, kandi ndamamaza imbaraga ze n'icyubahiro cye ku bwoko bw'abanyabyaha. Mwa banyabyaha mwe, nimuhindukire mukore ubutabera imbere ye: ni nde wamenya niba azakwemera, akabagirira imbabazi? Ye Yerusalemu, umurwa wera, azagukubita kubera imirimo y'abana bawe, kandi azongera kugirira imbabazi abana b'intungane. Tobiti 13: 2,5-6,9 Kandi ko Imana izongera kubagirira imbabazi, ikabagarura mu gihugu, aho bazubaka urusengero, ariko rutameze nk'urwa mbere, kugeza igihe cy'icyo gihe kizaba kirangiye; hanyuma bazagaruka baturutse ahantu hose bari barajyanywe bunyago, bubake Yerusalemu mu buryo bw'icyubahiro, kandi inzu y'Imana izubakwamo iteka ryose ifite inyubako nziza, nk'uko abahanuzi babivuze. Bityo amahanga yose azasingiza Uwiteka, n'abantu be bazatura Imana, kandi Uwiteka azakuza ubwoko bwe; kandi abakunda Uwiteka Imana mu by'ukuri no mu butabera bazishima, bagirire imbabazi abavandimwe bacu. Ariko komeza amategeko n'amategeko, kandi wigaragaze ko uri umunyambabazi n'umukiranutsi kugira ngo bikugende neza. Tobiti 14:5,7,9 Oziya arababwira ati “Bavandimwe, nimukomere, mureke twihangane iminsi itanu, aho Uwiteka Imana yacu izatugirira imbabazi ze, kuko atazadutererana rwose.” Yudita 7:30 Hanyuma arababwira ati “Nimusingize, nimusingize Imana, nimusingize Imana, kuko itakuyeho imbabazi zayo ku muryango wa Isirayeli, ahubwo yatsembye abanzi bacu n'amaboko yanjye muri iri joro.” Yudita 13:14 Kuko imisozi izava ku rufatiro rwayo n'amazi, ibitare bizashonga nk'ibishashara imbere yawe, nyamara ugirira impuhwe abagutinya. Yudita 16:15 Niyo mpamvu twategetse ko abantu bose banditswe na Amani, washinzwe imirimo, akaba ari nawe uri iruhande rwacu, bose hamwe n'abagore babo n'abana babo, bazarimburwa burundu n'inkota y'abanzi babo, nta mbabazi n'impuhwe, ku itariki ya cumi n'enye z'ukwezi kwa cumi n'abiri kwa Adari uyu mwaka: Inyongera kuri Esiteri 13:6 Umva isengesho ryanjye, ugirire imbabazi umurage wawe, umubabaro wacu uwuhindure ibyishimo, kugira ngo tubeho, Uwiteka, duhimbaze izina ryawe, kandi ntuzibye iminwa y'abagushima Uwiteka. Inyongera kuri Esiteri 13:17 Bityo, buri mujyi n'igihugu cyose bitazakora ibi bikurikira, bizarimburwa nta mbabazi n'umuriro n'inkota, kandi ntibizagirwa ikizira ku bantu gusa, ahubwo bizanagirwa ikizira ku nyamaswa zo mu gasozi n'inyoni iteka ryose. Inyongera kuri Esiteri 16:24 Abayiringira bazamenya ukuri, kandi abizera Imana bazagumana na yo kuko ubuntu n'imbabazi ari iby'abera bayo, kandi yita ku ntore zayo. Ubwenge bwa Salomo 3:9 Ibi abantu barabibonye ntibabyumva, kandi ntibabitekerezaga, ko ubuntu bwe n'imbabazi ze biri kumwe n'abera be, kandi ko yubaha abo yatoranije. Ubwenge bwa Salomo 4:15 Kuko imbabazi zizababarira vuba umunyantege nke, ariko abanyambaraga bazababazwa cyane. Ubwenge bwa Salomo 6:6

19


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Mana y'abasokuruza banjye, Mwami w'imbabazi, waremye byose ku ijambo ryawe, Ubwenge bwa Salomo 9:1 Kuko igihe bageragezwaga nubwo bagiriwe imbabazi, bari bazi uburyo abagome bacirwaga urubanza mu burakari no mu kababaro, bafite inyota mu bundi buryo kuruta intungane. Ubwenge bwa Salomo 11:9 Ariko ugirira imbabazi bose, kuko ushobora byose, kandi ukirengagiza ibyaha by'abantu, kuko bagomba kwikosora. Ubuhanga bwa Salomoni 11:23 Ariko kubw'imirimo nk'iyo wigishije abantu bawe ko umukiranutsi agomba kugira imbabazi, kandi watumye abana bawe bagira ibyiringiro byiza ko ubaha kwihana ibyaha. Niyo mpamvu, nubwo uduhana, ukubita abanzi bacu incuro igihumbi, kugira ngo iyo duca imanza, tuzirikane neza ibyiza byawe, kandi iyo duciriwe urubanza, twiringire imbabazi. Ubuhanga bwa Salomo 12:19,22 Ariko wowe Mana, uri umunyabuntu n'inyangamugayo, wihangana kandi ushyira imbere imbabazi zawe zose, Ubwenge bwa Salomo 15:1 Ariko abana bawe ntibatsinze amenyo y'ibiyoka by'ubumara, kuko imbabazi zawe zahoraga zibakikije, kandi zikabakiza. Ubuhanga bwa Salomoni 16:10 Ku byerekeye abagome, uburakari bwarabagezeho nta mbabazi kugeza ku iherezo, kuko yari azi mbere y'igihe icyo bari gukora; Ubwenge bwa Salomo 19:1 Mwebwe abatinya Uwiteka, nimutegereze imbabazi ze, kandi ntimugatandukire, kugira ngo mugwe. Mwebwe abatinya Uwiteka, mwiringire ibyiza n'ibyishimo n'imbabazi bihoraho. Kuko Uwiteka yuzuye imbabazi n'imbabazi, yihangana kandi ni umunyambabazi nyinshi, ababarira ibyaha, akarokora mu gihe cy'amakuba. Umubwiriza 2: 7, 9, 11 Baravuga bati: “Tuzagwa mu maboko y’Uwiteka, ntabwo tuzagwa mu maboko y’abantu, kuko icyubahiro cye ari cyo, ni ko imbabazi ze zimeze.” Umubwiriza 2:18 Kandi ntukavuge ngo imbabazi ze ni nyinshi, azahongererwa ibyaha byanjye byinshi, kuko imbabazi n'umujinya we bituruka kuri we, kandi uburakari bwe bugahora ku banyabyaha. Umubwiriza 5:6 Kandi iyo hagize umuntu ugoramye mu bantu, ni igitangaza iyo ahunga adahanwe, kuko imbabazi n'uburakari biri kuri we, ni intwari yo kubabarira no gusuka uburakari. Nk'uko imbabazi ze ari nyinshi, ni ko no gukosora kwe ari ko biri: acira umuntu urubanza ruhwanye n'imirimo ye. Acira inzira buri gikorwa cy'imbabazi, kuko buri muntu azakibona akurikije imirimo ye. Imbabazi ze zigaragarira buri kiremwa; kandi yatandukanije umucyo we n'umwijima akoresheje icyuma gifunganye. Umubwiriza 16: 11-12, 14, 16 Ni nde wabara imbaraga z'icyubahiro cye? Ni nde uzavuga imbabazi ze? Ni cyo gituma Imana yihanganira abantu, ikabasukiraho imbabazi zayo. Imbabazi z'umuntu zigirira mugenzi we, ariko imbabazi z'Uwiteka zigirira abantu bose: aracyaha, akarera, akigisha, akagarura nk'umushumba w'umukumbi we. Agirira imbabazi abemera guhanwa, kandi agashaka imanza ze cyane. Mbere y'urubanza wisuzume, kandi ku munsi wo kugezwaho uzabona imbabazi. Umubwiriza 18: 5,11,1314,20

20


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kugira ngo ubujiji bwanjye butarushaho kwiyongera, n'ibyaha byanjye birusheho kungiraho ingaruka mbi, maze nkicwa n'abanzi banjye, maze umwanzi wanjye akanyishimaho, kuko amizero ye ari kure y'imbabazi zawe. Umubwiriza 23:3 Nta mbabazi agirira umuntu umeze nka we, kandi se arasaba imbabazi z'ibyaha bye bwite? Umubwiriza 28:4 Ugira imbabazi azaguriza mugenzi we, kandi ukomeza ukuboko kwe akurikiza amategeko. Ariko wihanganire umuntu ubabaye, kandi ntutinde kumugirira imbabazi. Umubwiriza 29:1,8 Kugeza igihe azaba yishyuye buri wese ibihwanye n'ibyo yakoze, n'ibyo abantu bakoze bihwanye n'ibyo bakora, kugeza igihe azaba aciriye urubanza abantu be, akabashimisha kubera imbabazi ze. Imbabazi zirahari mu gihe cy'amakuba, nk'ibicu by'imvura mu gihe cy'amapfa. Umubwiriza 35:1920 Tugirire impuhwe, Mwami Mana y'ibintu byose, uturebe: Mwami, girira impuhwe ubwoko bwitiriwe izina ryawe, n'Abisirayeli wise imfura yawe. Tugirire impuhwe Yerusalemu, umurwa wawe wera, aho uruhukira. Umubwiriza 36: 1,12-13 Ariko abo bari abantu b'imbabazi, gukiranuka kwabo ntikwibagiwe. Umubwiriza 44:10 Kandi yakuyemo umuntu w’imbabazi, wagiriwe ubuntu n’abantu bose, Mose, wakundwaga n’Imana n’abantu, urwibutso rwe rurahirwa. Umubwiriza 45:1 Mu gihe cya Mose, yakoze igikorwa cy'imbabazi, we na Kalebu mwene Yefune, kuko barwanyaga ikoraniro, babuza abantu gukora icyaha, kandi bagatuza imyitotomba y'abagome. Umubwiriza 46:7 Ariko Uwiteka ntazigera areka imbabazi ze, kandi nta n'umwe mu mirimo ye uzarimbuka, kandi ntazarimbura urubyaro rw'intore ze, kandi ntazakuraho urubyaro rw'umukunda, ni cyo cyatumye aha Yakobo amasigarira, kandi muri we aha Dawidi umuzi. Umubwiriza 47:22 Ariko bambazaga Uwiteka w’imbabazi, barambura amaboko yabo bayerekeza kuri we: maze Uwera ahita yumva ari mu ijuru, arabakiza binyuze mu murimo wa Yesaya. Umubwiriza 48:20 Nuko abantu batakambira Uwiteka, Imana Isumbabyose, basenga imbere y'Imana igira imbabazi, kugeza igihe umuhango w'Uwiteka urangiye, barangije umurimo we. None rero, nimusingize Imana nyir'ibintu byose, yo yonyine ikora ibitangaza hirya no hino, ishyira hejuru iminsi yacu kuva tukiri mu nda, ikatugirira nk'uko imbabazi zayo ziri. Kugira ngo ikomeze imbabazi zayo kuri twe, ikadukiza mu gihe cyayo! Umubwiriza 50: 19, 22, 24 Kandi wankijije, nk'uko imbabazi nyinshi n'ubukuru bw'izina ryawe biri, undokora mu menyo y'abari biteguye kundya, no mu maboko y'abashakaga ubugingo bwanjye, no mu mibabaro myinshi nagize; hanyuma nibuka imbabazi zawe, Uwiteka, n'ibikorwa byawe bya kera, uko ukiza abagutegereje, ukabakiza mu maboko y'abanzi. Reka ubugingo bwawe bwishimire imbabazi ze, kandi ntugakorwe n'isoni z'ishimwe rye. Umubwiriza 51: 3,8,29 Uwiteka Mana yacu, wadukoreye ibyiza byawe byose, nk'uko imbabazi zawe nyinshi zari zimeze, Baruki 2:27

21


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Uwiteka, wumve, ugire imbabazi kuko uri umunyambabazi, utugirire imbabazi kuko twacumuye imbere yawe. Baruki 3:2 Kuko niringira Ihoraho, ko izagukiza, kandi ibyishimo byanjye biturutse ku Muziranenge, kubera imbabazi zizaza vuba ziturutse ku Mukiza wacu Ihoraho. Baruki 4:22 Kuko Imana izayobora Isirayeli mu byishimo mu mucyo w'ubwiza bwayo, ibigiranye imbabazi n'ubutungane buturuka kuri yo. Baruki 5:9 Ntibashobora kugirira impuhwe umupfakazi, cyangwa ngo bagirire neza imfubyi. Ibaruwa ya Yeremiya 1:38 Kandi ntureke imbabazi zawe zidukura kuri twe, ku bw'umukunzi wawe Aburahamu, ku bw'umugaragu wawe Isaka, no ku bw'Abisirayeli bawe bera. Muri iki gihe nta mutware cyangwa umuhanuzi cyangwa umuyobozi, cyangwa igitambo cyoswa cyangwa igitambo cyangwa amaturo cyangwa imibavu cyangwa ahantu ho gutamba ibitambo imbere yawe no kubona imbabazi. Ntudutere isoni, ahubwo udukorere nk'uko imbabazi zawe zingana. Mushimire Uwiteka kuko ari umunyabuntu, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Yemwe abaramya Uwiteka mwese, nimuhimbaze Imana y'imana, mumushime, mumushimire kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. Isengesho rya Azariya 1: 12, 15, 19, 67-68 Isengesho rya Manase 1:1 Uwiteka, Mana Ishoborabyose y'abasekuruza bacu, Aburahamu, Isaka na Yakobo, n'urubyaro rwabo rw'intungane; waremye ijuru n'isi, hamwe n'imitako yabyo yose; wahambiriye inyanja ku ijambo ry'itegeko ryawe; wafunze inyanja, uyishyiraho ikimenyetso cy'izina ryawe riteye ubwoba kandi ry'icyubahiro; abantu bose batinya, bagahinda umushyitsi imbere y'imbaraga zawe; kuko icyubahiro cyawe gikomeye kidashobora kwihanganirwa, kandi uburakari bwawe ku banyabyaha ni ingenzi; ariko isezerano ryawe ry'imbabazi ntiripimika kandi ntirishobora gupimwa; kuko uri Uwiteka Usumbabyose, ufite imbabazi nyinshi, wihangana, ugira imbabazi nyinshi, kandi wicuza ibibi by'abantu. Uwiteka, nk'uko ubuntu bwawe bwinshi buri, wasezeranyije abagucumuyeho kwihana no kubabarirwa, kandi ku bw'imbabazi zawe zitagira akagero wahaye abanyabyaha kwihana kugira ngo bakizwe. Kubwibyo, Mwami, Mana y'intungane, ntabwo wahaye intungane kwihana, nka Aburahamu, Isaka na Yakobo, batagucumuyeho; ahubwo wampaye kwihana ndi umunyabyaha: kuko nacumuye kurusha umusenyi wo ku nyanja. Ibicumuro byanjye, Uwiteka, biragwiriye, ibicumuro byanjye biragwiriye, sinkwiye kureba no kubona uburebure bw'ijuru kubera ubwinshi bw'ibyaha byanjye. Narapfukamye mfite imigozi myinshi y'icyuma, ku buryo ntashobora kuzamura umutwe wanjye, cyangwa ngo ngire icyo mpindura. Kuko narakaje uburakari bwawe, nkora ibibi imbere yawe: Sinakoze ibyo ushaka, kandi sinitondeye amategeko yawe; nashyizeho ibizira, kandi nagize ibyaha byinshi. None rero ndapfukamye mu mutima wanjye, ndagusaba ubuntu. Naracumuye, Mwami, naracumuye, kandi nemera ibyaha byanjye: ni cyo gituma ngusaba nciye bugufi, Mwami, umbabarire, kandi ntunyice n'ibibi byanjye. Ntundakarire iteka ryose, unyibikira ikibi; kandi ntuncire urubanza kugeza hasi y'isi. Kuko uri Imana, Imana y'abihana; kandi muri njye uzangaragariza ineza yawe yose: kuko uzankiza, uwo ntakwiriye, nk'uko imbabazi zawe nyinshi ziri. Ni cyo gituma nzagushima iteka ryose iminsi yose nkiriho, kuko imbaraga zo mu ijuru zose zigushima, kandi icyubahiro ni icyawe iteka ryose. Amen. Dawidi kubera imbabazi ze yari afite intebe y'ubwami buhoraho. 1 Makabe 2:57 Hanyuma ikoraniro riraterana kugira ngo bitegure intambara, kandi basenge, basabe imbabazi n'impuhwe. 1 Makabe 3:44

22


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Noneho rero, reka dutakambire ijuru, niba wenda Uwiteka yatugirira imbabazi, akibuka isezerano rya ba sogokuruza, akarimbura iri tsinda riri imbere yacu uyu munsi. Nyuma y'ibyo basubiye iwabo, baririmba indirimbo yo gushima, basingiza Uwiteka mu ijuru: kuko ari byiza, kuko imbabazi ze zihoraho iteka ryose. 1 Makabe 4:10,24 Baravuga bati “Ntutugirire nk’uko twakoze ibibi, ahubwo utugirire nk’uko imbabazi zawe zimeze.” 1 Abamakabe 13:46 Ariko ubu ndashaje, kandi mwebwe, ku bw'imbabazi z'Imana, mugeze mu zabukuru bihagije: nimube abanjye n'umuvandimwe wanjye, mugende murwanirire igihugu cyacu, kandi ubufasha buturutse mu ijuru buzaba muri mwe. 1 Makabe 16:3 Isengesho ryari ritya: Nyagasani, Mana, Umuremyi w'ibintu byose, ufite ubwoba n'imbaraga, ukiranuka, ugira imbabazi, kandi ni we Mwami wenyine kandi w'ineza, 2 Makabe 1:24 Yeremiya amaze kubimenya, arabicira urubanza, aravuga ati “Aho hantu ntihazamenyekana kugeza igihe Imana izateranyiriza abantu bayo hamwe, ikabakira imbabazi.” Nk’uko yabisezeranye mu mategeko, izatugirira imbabazi vuba, idukure mu bihugu byose biri munsi y’ijuru tujye ahantu heranda, kuko yadukijije amakuba akomeye, kandi yahasukuye.” 2 Makabe 2:7,18 Ariko Yasoni yishe abaturage be nta mbabazi, adatekereza ko kubona umunsi wabo mu bwoko bwe byari kuba umunsi mubi cyane kuri we, ahubwo yibwira ko bari abanzi be, atari bene wabo, abo yatsinze. 2 Makabe 5:6 Kandi niyo mpamvu atatwima imbabazi ze: kandi nubwo aduhana n'amakuba, ntabwo atererana abantu be. Ariko nta gushidikanya ko Umuremyi w'isi, waremye abantu, akamenya intangiriro y'ibintu byose, azabaha umwuka n'ubugingo ku bw'imbabazi ze, nk'uko ubu mutakibona ibyanyu ku bw'amategeko ye. Ntimutinye uyu munyamahane, ahubwo, kuko mukwiriye abavandimwe banyu, mufate urupfu rwanyu kugira ngo nongere mubakire mu mbabazi hamwe n'abavandimwe banyu. Ariko jyewe, nk'abavandimwe banjye, ntanga umubiri wanjye n'ubugingo bwanjye ku bw'amategeko y'abasekuruza bacu, nsaba Imana ngo igirire imbabazi ubwoko bwacu vuba; kandi kugira ngo mubabazwe n'ibyago mwemere ko ari yo Mana yonyine; 2 Abamakabe 6: 16, 23, 29, 37 Maze Makabe amukikije, ntiyashoboraga guhangana n'abanyamahanga, kuko uburakari bw'Uwiteka bwahindutse imbabazi. Nuko bamaze gukoranya intwaro zabo, bagasahura abanzi babo, bihutira Isabato, basingiza cyane kandi bashimira Uwiteka wabarinze kugeza kuri uwo munsi, ari na wo wari intangiriro y'imbabazi zabo. Ibyo birangiye, kandi bamaze gusaba rusange, basabye Uwiteka Nyir'imbabazi kwiyunga n'abagaragu be iteka ryose. 2 Makabe 8:5,27,29 Ubwo we ubwe yananirwaga kwihanganira impumuro ye, yavuze aya magambo ati “Ni byiza kugandukira Imana, kandi umuntu upfa ntakwiye kwirata niba ari Imana.” Uyu mugome yanarahiye Uwiteka, ubu utazongera kumugirira imbabazi, avuga ati “Umurwa wera (aho yari agiye kwihutira kuwuhindura ivumbi, no kuwuhindura imva rusange), azawurekura: 2 Makabe 9:12-14 Ibyo birangiye, bikubita hasi cyane, basaba Uwiteka ko batazongera guhura n’ibibazo nk’ibyo, ariko niba bongera kumucumuraho, Imana ubwayo izabahana ibaha imbabazi, kandi ntibagabirwe amahanga atuka Imana kandi y’abagome. Bagwa hasi ku nsi y’igicaniro, bamusaba kubagirira imbabazi, no kuba umwanzi w’abanzi babo, n’umwanzi w’abanzi babo, nk’uko amategeko abivuga. 2 Makabe 10:4,26

23


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Hanyuma basingiza Imana y'imbabazi bose hamwe, bakomera ku buryo bari biteguye kurwana n'abantu gusa, ahubwo no kurwana n'inyamaswa nyinshi z'inkazi, no gutobora inkuta z'ibyuma. Nuko baragenda bambaye intwaro zabo, bafite umufasha uturutse mu ijuru, kuko Uwiteka yabagiriraga imbabazi. 2 Makabe 11: 9-10 Nuko bose bamaze gukora ibi hamwe, no kwinginga Nyagasani Nyir'impuhwe barira kandi biyiriza ubusa, baryama hasi iminsi itatu, Yuda amaze kubashishikariza, abategeka ko bagomba kwitegura. 2 Makabe 13:12

Henoki Ariko azabana n'abakiranutsi, azabarinda abatoranijwe, kandi imbabazi zizaba kuri bo. Kandi bose bazaba ab'Imana, kandi bazatunganirwa, kandi bose bazahirwa. Kandi azabatabara bose, kandi umucyo uzababonekera, kandi azabana nabo. Henoki 1:18 Ariko ntimwakomeje, cyangwa ngo mukurikize amategeko y'Uwiteka, ahubwo mwarahindukiriye muvuga amagambo y'ubwibone n'agasuzuguro mu kanwa kanyu gahumanye murwanya ubukuru bwe. Yewe, mwebwe ab'imitima inangiye, nta mahoro muzabona. Ni cyo gituma muzatura iminsi yanyu, imyaka yo kubaho kwanyu izashira, imyaka yo kurimbuka kwanyu izagwira mu gihe cy'iteka ryose, kandi ntimuzagirirwa imbabazi. Muri iyo minsi muzahindura amazina yanyu ibivume iteka ryose ku bakiranutsi bose, kandi muzavuma abavuma bose, n'abanyabyaha bose n'abatubaha Imana bazabatuka, kandi abatubaha Imana bazabatuka. Kandi abatubaha Imana bose bazabatuka, kandi abatubaha Imana bazabatuka. Kandi abatubaha Imana bose bazishima, kandi hazabaho imbabazi z'ibyaha, n'imbabazi zose n'amahoro no kwihanganirana: Hazabaho agakiza kuri bo, umucyo mwiza. Kandi kuri mwe abanyabyaha nta gakiza kazabaho, ahubwo kuri mwe mwese hazabaho umuvumo. Enoki 5:4-6 Bazabona ubwicanyi bw'abakunzi babo, kandi kubera kurimbuka kw'abana babo bazaboroga, kandi bazasenga iteka ryose, ariko imbabazi n'amahoro ntimuzabigeraho. Henoki 12:6 Mu minsi y'imperuka, bazaba imbere y'abakiranutsi iteka ryose, abanyambabazi bazasingiza Umwami w'icyubahiro, Umwami w'iteka ryose. Mu minsi y'urubanza ku ba mbere, bazamusingiriza ku bw'imbabazi ze nk'uko yabigeneye. Henoki 27: 3-4 Kuva icyo gihe nta n'umwe uzongera gushaka imbabazi z'Umwami w'Imyuka kuko ubuzima bwe buzaba burangiye. Henoki 38:6 Muri iyo minsi, Henoki yahawe ibitabo by'ishyaka n'uburakari, n'ibitabo by'agahinda n'ihungabana. Kandi ntibazagirirwa imbabazi, ni ko Umwami w'Imyuka avuga. Henoki 39:2 Aha ngaha amaso yanjye yabonye aho batura hamwe n'abamarayika be b'intungane, n'aho baruhukira hamwe n'abera. Basabye, basabira kandi basabira abana b'abantu, maze gukiranuka kubatemba imbere yabo nk'amazi, n'imbabazi nk'ikime ku isi: Nguko uko bizahora biri hagati yabo iteka ryose. Henoki 39:5 Arambwira ati: “Uyu ni Mikayeli, umunyambabazi kandi wihangana, naho uwa kabiri, utegeka indwara zose n’ibikomere byose by’abana b’abantu, ni Rafayeli, naho uwa gatatu, utegeka imbaraga zose, ni Gaburiyeli, naho uwa kane, utegeka kwihana kugira ngo abaragwa ubugingo buhoraho, yitwa Fanuweli.” Abo ni bo bamarayika bane b’Umwami w’imyuka n’amajwi ane numvise muri iyo minsi. Henoki 40:9 24


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi ni umukiranutsi mu rubanza rwe, Kandi gukiranirwa ntikuzaguma imbere y'ubwiza bwe: Abihana bazarimbuka imbere ye mu rubanza rwe. Kandi uhereye none sinzabagirira imbabazi, ni ko Uwiteka w'imyuka avuga. Henoki 50:4-5 Mikayeli yohereza undi mumarayika uturutse mu bera maze arampagurutsa, maze amaze kumpagurutsa umwuka wanjye uragaruka; kuko ntari nashoboye kwihanganira kureba kw'iyi ngabo, n'urusaku n'umutingito w'ijuru. Mikayeli arambwira ati: 'Kuki ubangamiwe n'ibyo wabonye? Kugeza uyu munsi umunsi w'imbabazi ze urahari; kandi yagiriye impuhwe kandi yihanganira abatuye isi. Kandi umunsi, n'ububasha, n'igihano, n'urubanza, Umwami w'Imyuka yateguriye abataramya amategeko akiranuka, n'abahakana urubanza rutunganye, n'abavuga izina rye ubusa - uwo munsi uzaba wateguwe, ku batowe isezerano, ariko ku banyabyaha hazaba ikibazo. Igihe igihano cy'Umwami w'Imyuka kizaba kuri bo, kizaba cyarangiye kugira ngo igihano cy'Umwami w'Imyuka kitazaza, ubusa, kandi kizahitana abana na ba nyina n'abana na ba se. Hanyuma urubanza ruzaba nk'uko imbabazi ze n'ukwihangana kwe biri. Henoki 60:4-6 Kuri uwo munsi hazavugishwa ijwi rimwe, bahimbaze, bahimbaze kandi bakuze mu mwuka wo kwizera, n'umwuka w'ubwenge, n'umwuka wo kwihangana, n'umwuka w'imbabazi, n'umwuka w'amahoro, n'umwuka w'ineza, kandi bose bazavuga icyarimwe bati: "Ni we uhimbazwe, kandi izina ry'Umwami w'imyuka rihimbazwe iteka ryose." Abataryama hejuru mu ijuru bose bazamuha umugisha: Abera bose bari mu ijuru bazamuha umugisha, n'abatoranijwe bose batuye mu busitani bw'ubugingo: Kandi umwuka wose w'umucyo ushobora guha umugisha, no guhimbaza, no gukuza, no kweza izina ryawe ry'icyubahiro, Kandi abantu bose bazaha icyubahiro kandi bahimbaze izina ryawe iteka ryose. Kuko imbabazi z'Umwami w'imyuka ari nyinshi, kandi ni we wihangana, Kandi imirimo ye yose n'ibyo yaremye byose yabihishuriye abakiranutsi n'abatoranijwe, mu izina ry'Umwami w'imyuka. Enoki 61: 11-13 Abami bose n'abakomeye n'abakomeye n'abategeka isi bazapfukama imbere ye, bamupfukamire, bamushyireho ibyiringiro byabo kuri uwo Mwana w'Umuntu, bamutakambire kandi bamusabire imbabazi. Enoki 62:9 Muragowe mwebwe abakunda ibikorwa bibi, kuki mwiringira ibyiza? Mumenye ko muzatangwa mu maboko y'intungane, kandi bazabaca amajosi, babace, kandi ntibazabagirire impuhwe. Enoki 98:12

Jasher Twaje muri iki gihugu kugira ngo twirinde inzara, kandi iyi mpanuka mbi yangezeho, none rero, Mana yanjye, dukize uyu munyagitugu, kandi ungirire neza kubera imbabazi zawe. Jasher 15:18 Muri icyo gihe, abamarayika b'imbabazi baje imbere y'Uwiteka bamubwira ibya Isaka bati: 67 “Uwiteka, uri Umwami w'imbabazi n'impuhwe ku byo waremye byose mu ijuru no mu isi, kandi ni wowe ubaha byose, tanga incungu n'ubucunguzi mu cyimbo cy'umugaragu wawe Isaka, kandi ugirire imbabazi Aburahamu n'umwana we Isaka, basohoza amategeko yawe uyu munsi.” Yasher 23:66-67 Rebeka abwira Isaka ati “Numvise koko databuja ko nyoko Sara yari ingumba mu minsi ye kugeza igihe Umwami wanjye Aburahamu, so, yamusabiraga, maze asama inda. Noneho haguruka usenge Imana, izumva gusenga kwawe, itwibuke ku bw’imbabazi zayo.” Isaka aravuga ati “Uwiteka Mana y’ijuru n’isi, ineza yawe yuzuye isi, wowe wakuye data mu nzu ya se no mu ivuko rye, ukamuzana muri iki gihugu, ukamubwira uti 'Urubyaro rwawe nzaruha igihugu,' kandi waramusezeranyije kandi ukamumenyesha uti 'Nzagwiza urubyaro rwawe nk'inyenyeri zo mu ijuru n'umusenyi wo ku nyanja,' none amagambo yawe abe ari ukuri, ayo wabwiye data. Yasher 26:2-3,6 25


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Hanyuma, kubera imbabazi nyinshi z'Imana n'ubuntu bwayo, naguze inka n'indogobe n'inka, n'abagaragu n'abaja. Yasher 32:5 Kuko nzi ko kubw'ubuntu n'imbabazi ari byo byatumye mbunguka ubu butunzi, none ndakwinginze ngo undokore uyu munsi kubw'ubuntu bwawe kandi unsubize. Jasher 32:23 Ni wowe ubyutsa intambara, ukababuza kuzihagarika, mu kuboko kwawe harimo imbaraga n'ubutwari byo kuzamura no kuzitsinda; isengesho ryanjye ryemerwe imbere yawe, kugira ngo unsubize ku bw'imbabazi zawe, kugira ngo utere ubwoba imitima y'aba bami n'abantu babo, ubatere ubwoba n'amahema yabo, kandi ukize abakwiringira bose ku bw'ineza yawe nyinshi, kuko ari wowe ushobora kudushyira abantu munsi y'ububasha bwacu no kugabanya amahanga munsi y'ububasha bwacu. Yasher 34:70 Yakobo yasenze Uwiteka asabira abana be, arambura amaboko ye yerekeza ku Uwiteka, aravuga ati “Mana, uri Imana Ishoborabyose, uri data wacu, ni wowe waturemye kandi turi imirimo y'amaboko yawe; ndakwinginze ukize abana banjye ku bw'imbabazi zawe, ubakize amaboko y'abanzi babo, baza uyu munsi kubarwanya no kubakiza amaboko yabo, kuko mu kuboko kwawe harimo imbaraga n'ubutwari, kugira ngo ukize bake mu bantu benshi. Kandi uhe abana banjye, abagaragu bawe, imbaraga z'umutima n'ubutwari bwo kurwanya abanzi babo, kubatsinda no kubagusha mu byaha, kandi ntugapfe mu maboko y'abana b'Abanyakanani. Ariko niba ubona ko ari byiza kurimbura abana banjye n'abagaragu babo, ubajyane mu mbabazi zawe nyinshi, ubajyane mu maboko y'abagaragu bawe, kugira ngo batarimbuka uyu munsi babifashijwemo n'abami b'Abamori. Yasher 37:14-16 Yakobo abwira abahungu be ati: “Niringiye Uwiteka Imana izabafasha, ikabaha ubutoni imbere y’umwami wa Egiputa n’imbere y’abantu be bose.” Noneho nimuhaguruke mugende mujyane impano mu ntoki, muyizane imbere ye, Imana Ishoborabyose ibahe imbabazi imbere ye, ibahe Benyamini na Simeyoni bene wanyu.” Nuko abagabo bose barahaguruka, bafata Benyamini mwene wabo, bajyana impano nyinshi mu byiza byo mu gihugu, ndetse bajyana n’ifeza ebyiri. Yakobo ategeka abahungu be cyane kuri Benyamini, agira ati: “Mwirinde mu rugendo mugiye kunyuramo, ntimugatandukane na we mu nzira cyangwa mu Misiri.” Yakobo arahaguruka ava mu bahungu be, arambura amaboko ye, asenga Uwiteka ku bw’abahungu be, ati: “Uwiteka Mana y’ijuru n’isi, ibuka isezerano wagiranye na sogokuruza Aburahamu, ibuka na data Isaka, kandi ugirire neza abana banjye, ntubashyire mu maboko y’umwami wa Egiputa. Ndakwinginze Mana ku bw'imbabazi zawe, ucungure abana banjye bose ubakize ububasha bwa Egiputa, ubaboherereze abavandimwe babo babiri. Yasher 52:22-26

Yubile Uwiteka, imbabazi zawe zigere ku bantu bawe, ubarememo umwuka ugororotse, kandi ntukagire uwo mwuka w’umugome ubategeka ngo ubashinje imbere yawe, kandi ubafatire mu nzira zose zo gukiranuka, kugira ngo barimbuke bave mu maso hawe. Yubile 1:19 Byaranditswe kandi byategetswe ko azagirira imbabazi abantu bose bihana bakareka ibyaha byabo byose rimwe mu mwaka. Yubile 5:18 Nuko asenga imbere y'Uwiteka Imana ye, aravuga ati: Mana y'imyuka y'abafite umubiri bose, wangiriye imbabazi. Wankijije njye n'abahungu banjye amazi y'umwuzure, kandi ntiwanyishe nk'uko wabigiriye abana b'abarimbuka; kuko ubuntu bwawe bwambereye bwinshi, kandi imbabazi zawe zambereye nyinshi; ubuntu bwawe buzamurwe ku bana banjye, kandi imyuka mibi ntikabategeke. Kugira ngo babarimbure ku isi. Yubile 10:3 26


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Se Tera aramubwira ati: “Genda amahoro, Imana ihoraho igorore inzira yawe. Uwiteka abe nawe, akurinde ikibi cyose, aguhe ubuntu, imbabazi n'ubutoni imbere y'abakubona, kandi ntihagire n'umwe mu bana b'abantu ugutegeka kukugira nabi; genda amahoro.” Yubile 12:29 Ntimukabakorere cyangwa ngo mubasenge, ahubwo mukorere Imana Isumbabyose, kandi muyisenge ubudahwema: Mukomeze kwiringira Imana iteka ryose, kandi mukore ibyo gukiranuka no gukiranuka imbere yayo, kugira ngo ibashimire kandi ibahe imbabazi zayo, kandi ibavubire imvura mu gitondo na nimugoroba, kandi ibahe umugisha imirimo yanyu yose mwakoreye ku isi, kandi ibahe umugisha ibyokurya byanyu n'amazi yanyu, kandi ibahe umugisha imbuto zo mu nda yanyu n'imbuto z'ubutaka bwanyu, n'amashyo y'inka zanyu n'imikumbi y'intama zanyu. Yubile 20:9 Mana yanjye, imbabazi zawe n'amahoro yawe bibe ku mugaragu wawe no ku rubyaro rw'abana be, kugira ngo bakubere ubwoko bwatoranijwe n'umurage mu mahanga yose yo ku isi kuva ubu kugeza ku minsi yose y'ibisekuruza by'isi, kugeza iteka ryose. Yubile 22:9 Maze asabira Yakobo umugisha agira ati: “Mwana wanjye, nishimiye umutima wanjye wose n'urukundo rwanjye rwose, ubuntu bwawe n'imbabazi zawe bibe kuri we no ku rubyaro rwe iteka ryose.” Yubile 22:28 Kandi azabakangurira abanyabyaha b'abanyamahanga, batagira imbabazi cyangwa imbabazi, kandi batazababaha, baba abasaza cyangwa abato, cyangwa abandi bose, kuko ari bo babi kandi bakomeye mu gukora ibibi kurusha abandi bose. Bazagirira nabi Isirayeli no gucumura kuri Yakobo, kandi amaraso menshi azameneka ku isi, kandi nta wuzongera guteranya cyangwa ngo ahambwe. Yubile 23:23 Amagufwa yabo azaruhukira mu butaka, kandi imitima yabo izanezerwa cyane, kandi bazamenya ko ari Uwiteka uca imanza, kandi akagirira imbabazi amagana n'ibihumbi n'abamukunda bose. Yubile 23:31 Yakobo abwira se byose muri iryo joro, uburyo Uwiteka yamugiriye imbabazi nyinshi, n'uko yamugiriye neza mu nzira ze zose, akamurinda ibibi byose. Isaka ashima Imana ya se Aburahamu, itakuyeho imbabazi zayo n'ubutungane bwayo ku bana b'umugaragu we Isaka. Yubile 31:24-25 Mbwira mama, ni ubuhe bugome wabonye muri njye, maze nzabuvamo, kandi imbabazi zizangirira. Yubile 35:5 Aramubwira ati: Ndagusaba ko umunsi nzapfa uzanyakira umpambe hafi ya Sara, nyina wa so, kandi ko wowe na Yakobo muzakundana, kandi ko nta n'umwe uzifuriza undi ikibi, ahubwo urukundo rube rumwe gusa, bityo muzagubwa neza, bana banjye, kandi muzaba mu gihugu, kandi nta mwanzi uzabashima, kandi muzabera umugisha n'imbabazi abagukunda bose. Yubile 35:20 Abantu b'i Heburoni bamutumaho bati: “Dore mwene so aje kugutera, afite ingabo ibihumbi bine zitwaje inkota, kandi bitwaje ingabo n'intwaro, kuko bakundaga Yakobo kurusha Esawu.” Baramubwira bati: “Yakobo yari umuntu w’ubuntu n’imbabazi kurusha Esawu.” Yubile 37:15 Uwiteka aha Yosefu ubutoni n'imbabazi mu maso ya Farawo, Farawo abwira abagaragu be ati “Nta muntu w'umunyabwenge n'umunyabwenge nk'uyu tuzabona, kuko umwuka w'Uwiteka uri muri we.” Igihugu cya Egiputa cyari gifite amahoro imbere ya Farawo kubera Yosefu, kuko Uwiteka yari kumwe na we, amuha ubutoni n'imbabazi mu bihe bye byose imbere y'abamuzi bose n'abamwumvise,

27


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

ubwami bwa Farawo bwari bufite gahunda nziza, kandi nta Satani n'umubi byari bihari. Yubile 40:5,9 Isirayeli abwira Yozefu ati: “Noneho reka mpfe kuko nakubonye, none Uwiteka Imana ya Isirayeli ihimbazwe, Imana ya Aburahamu n'Imana ya Isaka, itabujije imbabazi zayo n'ubuntu bwayo ku mugaragu wayo Yakobo.” Yubile 45:3

Ibitabo bya Bibiliya byatakaye Nuko bose bamaze gusenga, umutambyi mukuru, nk'uko bisanzwe, ajya kugisha inama Imana. Ako kanya ijwi riva mu isanduku, n'intebe y'imbabazi, abari aho bose bumvise, ko bigomba kubazwa cyangwa gushakishwa n'ubuhanuzi bwa Yesaya uwo Umwari agomba guhabwa kandi agashyingirwa. Kuko Yesaya yavuze ati: “Hazavuka inkoni mu giti cya Yese, kandi indabyo zizamera mu mizi yacyo, kandi Umwuka w'Uwiteka azaguma kuri we, Umwuka w'ubwenge n'ubwenge, Umwuka w'inama n'imbaraga, Umwuka w'ubumenyi n'ubuhakanyi, n'Umwuka w'igitinyiro cy'Uwiteka uzamwuzura.” Ivanjiri y'Ivuka rya Mariya 5:12-15 Mu mateka y’imiryango cumi n’ibiri ya Isirayeli dusoma, hari umuntu witwaga Yoakimu, wari umukire cyane, yaturaga ibitambo bibiri ku Mwami Imana, amaze gufata icyemezo: ubutunzi bwanjye buzagirira akamaro abantu bose, kandi ngo mbone imbabazi ku Mwami Imana kugira ngo mbabarirwe ibyaha byanjye. Protevangelion 1:1 Maze Simeyoni yegera Mariya Mutagatifu, arambura amaboko ye ayerekeza kuri we, abwira Nyagasani Kristu ati “Noneho, Nyagasani, umugaragu wawe agiye amahoro, nk'uko wabivuze; kuko amaso yanjye yabonye imbabazi zawe, wateguriye agakiza amahanga yose, urumuri rw'amoko yose, n'icyubahiro cy'ubwoko bwawe bwa Isirayeli.” 1 Ivanjili y'ubuto 2:8-9 Hanyuma aravuga ati “Nyagasani, uri umunyabuntu, ugira imbabazi n'ineza, wampaye abahungu babiri, umwe muri bo waramufashe, unyihanganire uyu wundi.” 1 Ivanjili y'Ubuto 11:4 Mariya Mutagatifu aravuga ati: “Impuhwe z’Umwami Yesu Kristo zibabereho. Abaha amazi make yari yarogeje umubiri wa Yesu Kristo, abategeka ko boza umurwayi ayo mazi, maze bamara kuyanywa, uwo murwayi ahita akira. Nuko bose hamwe n’abari aho bose basingiza Imana, maze bishima cyane basubira mu mujyi wabo, bashima Imana kubera iyo mpamvu.” 1 Ivanjili y’Ubuto 12:19-21 Hanyuma bahise baramya Umwami Yesu, bamusaba bati “Mwami wacu Yesu, mwene Mariya, uri umwungeri mwiza wa Isirayeli koko! girira imbabazi abagaragu bawe bahagaze imbere yawe, badashidikanya, ahubwo ko wowe Mwami wazanywe no gukiza, atari ukurimbura.” Nyuma y’ibyo, Umwami Yesu amaze kuvuga, abana ba Isirayeli bameze nk’Abanya-Etiyopiya mu bantu; abagore baravuze bati “Mwami, uzi byose, kandi nta kintu na kimwe kiguhishe; ariko none turagusaba imbabazi zawe kugira ngo usubize abo bahungu uko bari bameze mbere.” 1 Ivanjiri y’Ubwana 17: 89 Uyu ni we dusenga tumwubaha cyane, kuko yaduhaye ubuzima bwacu n'ubuzima bwacu, akatuvana mu nda ya ba mama. We, ku bwacu, yafashe umubiri w'umuntu, akaducungura, kugira ngo adufatanye imbabazi zihoraho, kandi atugaragarize ubuntu bwe bwinshi n'ineza ye. Ikuzo n'ishimwe n'imbaraga n'ubutware bibe ibyayo kuva ubu kugeza iteka ryose, Amen. 1 Ubutumwa Bwiza bw'Umwana 22: 5-7

28


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Hanyuma undi Muyahudi araza aravuga ati “Nari impumyi, numva amajwi ariko sinabona umuntu.” Yesu agenda, numva abantu benshi banyura aho ngaho, ndabaza nti “Hari iki?” Bambwiye ko Yesu ari kunyura aho ngaho: maze ndangurura ijwi nti “Yezu Mwana wa Dawidi, mbabarira.” Arahagarara, ategeka ko banzanira aho ari arambwira ati “Urashaka iki?” Naravuze nti “Mwami, kugira ngo mbone.” Yarambwiye ati: “Humura.” Ako kanya ndamureba, ndamukurikira nishimye kandi ndamushimira. Ivanjili ya Nikodemu 5:20-23 Ivanjiri ya Nikodemu 14 1 Ariko ubwo umubyeyi wacu Adamu yumvaga ibyo, ko Yesu yabatirijwe muri Yorodani, yahamagaye umuhungu we Seti aramubwira ati: 2 Ubwire abana bawe, ba sogokuruza n'abahanuzi, ibyo wumvise kuri Mikayeli, Malayika mukuru, igihe nakoherezaga ku marembo ya Paradizo, kugira ngo unsabe Imana ngo insige amavuta ku mutwe igihe nari ndwaye. 3 Hanyuma Seti yegera abakurambere n'abahanuzi, aravuga ati “Jyewe Seti, ubwo nasengaga Imana ku marembo ya Paradizo, nabonye marayika w'Uwiteka, Mikayeli aranbonekera ambwira ati ‘Ntumwe kuri wowe n'Uwiteka, nashinzwe kuyobora imibiri y'abantu.’ 4 Ndakubwira Seti, ntugasenge Imana urira, kandi ntukayisabe amavuta y'igiti cy'imbabazi yo gusiga so Adamu amavuta yo kumuvura umutwe; 5 Kuko udashobora kubibona kugeza ku munsi n'ibihe bya nyuma, ni ukuvuga kugeza ku myaka ibihumbi bitanu na magana atanu irangiye. 6 Hanyuma Kristo, Umwana w'Imana w'impuhwe cyane, azaza ku isi kuzura umubiri wa Adamu, kandi icyarimwe kuzura imibiri y'abapfuye, kandi naza azabatizwa muri Yorodani. 7 Hanyuma azasiga amavuta y'imbabazi ze ku bizera bose, kandi amavuta y'imbabazi ze azakomeza kugeza ku bisekuruza bizaza, ku bazavuka ku mazi no ku Mwuka Wera, bakazahabwa ubugingo buhoraho. 8 Kandi icyo gihe Umwana w'Imana w'impuhwe cyane, Kristo Yesu, azamanuka ku isi, azazana umubyeyi wacu Adamu muri Paradizo, ku giti cy'impuhwe. 9 Ba sokuruza bose n'abahanuzi bumvise ibyo byose byavuzwe na Seti, bishima cyane. Hanyuma Uwiteka afashe ukuboko kwa Adamu, amushyira Mikayeli, Malayika mukuru, abajyana muri Paradizo yuzuye imbabazi n'icyubahiro; Ivanjili ya Nikodemu 20:1 Ubwo bumvaga iyi nkuru yose iturutse ku mujura, abakurambere bose baravuga icyarimwe bati “Mana Ishoborabyose, Data w’imbabazi zihoraho, Data w’imbabazi, wagiriye ubuntu nk’ubwo abamucumuyeho, ukabageza ku mbabazi za Paradizo, ukabashyira mu byo wateganyije byose kandi by’umwuka, mu buzima bw’umwuka n’ubutagatifu. Amen. Ivanjili ya Nikodemu 20:14 Ibi ni byo Imana yatwemereye kubagaragariza, nimuyishimire icyubahiro, mwihane, nayo izabagirira imbabazi. Amahoro abe kuri Nyagasani Imana Yesu Kristo, Umukiza wacu twese. Amen, Amen, Amen. Ivanjiri ya Nikodemu 21:6 Naba ndiho cyangwa nkipfa, kuko kubaho kuri njye bizaba ari ubuzima kuri Kristo, gupfa bizaba ari ibyishimo. Umwami wacu azatugirira imbabazi ze, kugira ngo mugire urukundo rumwe kandi mugire ibitekerezo bimwe. Ibaruwa ya Pawulo yandikiye Abanyalawodisiya 1:8-9 Kandi mufite imigambi myiza, mwakoze mushishikaye cyane, kandi mufite icyizere cyo gusenga, muyinginga ngo ibagirire imbabazi, niba mwarakoze icyaha mutabishaka. 1 Clement yandikiye Abakorinto 1:11

29


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Nuko rero, nitwumvira ubushake bwe bwiza kandi bw'icyubahiro, kandi dusabe imbabazi ze n'ineza ye, tumwikubite hasi, twishyire ku mbabazi ze, twiyambure ubwibone bwose, n'intonganya, n'ishyari rijyana ku rupfu. 1 Clement ku Bakorinto 5:1 Nimugire imbabazi namwe muzahabwa imbabazi, mubabarire, namwe muzababarirwa, uko mukora ni ko namwe muzagirirwa: uko mutanga ni ko namwe muzacirwa, uko muca imanza ni ko namwe muzacirwa, uko mugirira abandi neza ni ko Imana izabagirira neza: uko mugera ni ko namwe muzagererwa. 1 Clement yandikiye Abakorinto 7:4 Ariko tugirirane neza, nk'uko imbabazi n'uburyohe by'uwaturemye biri. Kuko byanditswe ngo: “Abanyambabazi bazaragwa isi, kandi abatagira ikibi bazasigaramo, ariko abagome bazarimbuka.” 1 Clement yandikiye Abakorinto 7:9-10 Ariko ubwe abwira Imana ati: Mana yanjye, ngirira imbabazi nk'uko imbabazi zawe nyinshi ziri, uhanagure ibicumuro byanjye. 1 Clement yandikiye Abakorinto 8:25 Ibi byose bifite Umuremyi Mukuru n'Umwami wa byose, byategetswe kugira amahoro n'ubwumvikane, bikagirira neza bose. Ariko cyane cyane twebwe abahungira ku mbabazi ze ku bw'Umwami wacu Yesu Kristo, icyubahiro n'icyubahiro bibe ibyayo iteka ryose. Amen. 1 Clement ku Bakorinto 9: 17-18 Ingorane z'abanyabyaha ni nyinshi, ariko abiringira Uwiteka, imbabazi zizabagota. Data wacu w'imbabazi n'umugiraneza agira impuhwe ku bamwubaha, kandi agirira ubuntu n'urukundo abamugana bose bafite umutima woroshye. 1 Clement yandikiye Abakorinto 11: 8-9 Kubera ko byose Imana ibireba kandi ikabyumva, tuyitinye, twiyambure imirimo yacu mibi iterwa n'irari ribi, kugira ngo imbabazi zayo zidukize urubanza ruzaza. Nuko rero, tumwegere dufite imitima yera, turamburira amaboko atunganye kandi adahumanye, dukunda Data w'umunyabuntu n'imbabazi, waduhaye gufatanya natwe mu gutoranywa kwe. 1 Clement yandikiye Abakorinto 13:1,6 Ni cyo gituma natwe dusabira abaguye mu cyaha. Kugira ngo ubwo barangwa no kwicisha bugufi no kudahemukira, batadukurikiza, ahubwo bakurikize ibyo Imana ishaka. Kuko ari byo bizatuma bibukwa neza kandi bitunganye, hamwe n'imbabazi, haba mu masengesho yacu ku Mana no mu kubavuga imbere y'abera bayo. Ati: “Abakiranutsi bazanyigisha imbabazi kandi bankange, ariko amavuta y'abanyabyaha ntazanyigishe.” 1 Clement ku Bakorinto 23: 1-2,7 Kubera ko yatugiriye imbabazi nyinshi, cyane cyane twebwe abakiriho, ubu ntitugitambira Imana zapfuye ibitambo cyangwa ngo tuzisenge, ahubwo twazanywe na we no kumenya Data w'ukuri. Nuko rero bene Data, tumwamamaze mu bikorwa byacu, dukundane, tudasambana, tudasebanya, tudagirirana ishyari, ahubwo tuba abanyamurava, abanyambabazi, beza. 2 Clement yandikiye Abakorinto 2:8,13 Kubera ko rero tutaba tudafite ubwenge, tugomba gusobanukirwa umugambi wa Data w’imbabazi. Kuko atubwira, ashaka ko natwe twahuye n’ikosa nk’iryo ku byerekeye ibitambo, dushaka kandi tukabona uko twamwegera. Ibaruwa Rusange ya Barnaba 2:11 Byongeye kandi, byanditswe ku byerekeye isabato, mu Mategeko Cumi, Imana yabwiye Mose ku musozi wa Sinayi, imbonankubone, iti: “Nimutagatifuze Isabato y’Uwiteka n’amaboko yera n’umutima wera.” Hari ahandi havuga ngo: “Niba abana banyu bazitondera Isabato zanjye, nzabashyiramo imbabazi zanjye.” Ndetse no mu ntangiriro y’irema yavuze ku Isabato. Imana yakoze

30


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

imirimo y’amaboko yayo mu minsi itandatu; irayirangiza ku munsi wa karindwi, iruhuka ku munsi wa karindwi, irawutagatifuza. Bana banjye, tekereza icyo ibyo bisobanura, yarangije mu minsi itandatu. Igisobanuro cyabyo ni iki: ko mu myaka ibihumbi bitandatu Umwami Imana azarangiza byose. Ibaruwa Rusange ya Barnaba 13:1-4 Ndazi uwo ndi we n'uwo nandikiye, njyewe, ndi umuntu uciriweho iteka, mwebwe abagiriwe imbabazi, nanjye, nashyizwe mu kaga, namwe, mwarahamijwe mu kaga. Ibaruwa ya Ignatius ku Banyefeso 3:9 Munsabire nanjye, mwebwe ku bw'imbabazi z'Imana, nkeneye amasengesho yanyu, kugira ngo mbe intungane ku mugabane ngiye kubona kugira ngo ntaboneka nk'uwihemutse. Ibaruwa ya Ignatius ku Batrali 3:5 Ignatius, witwa Teoforo, kuri Kiliziya yagiriwe imbabazi n'icyubahiro cya Data Usumbabyose, n'Umwana we w'ikinege Yesu Kristo; ikundwa, kandi imurikirwa n'ubushake bw'ushaka byose nk'uko urukundo rwa Yesu Kristo Imana yacu rubiyobora mu mwanya w'akarere k'Abaroma; kandi ndayishimiye mu izina rya Yesu Kristo nk'aho twunze ubumwe mu mubiri no mu mwuka n'amategeko ye yose, kandi yuzuye ubuntu bw'Imana, ibyishimo byose muri Yesu Kristo Imana yacu. Ibaruwa ya Ignatius ku Baroma 1:1 Ariko ndetse ndaterwa isoni no kubarwa nk'umwe muri bo: kuko nta n'umwe ukwiriye kuba uwo hasi muri bo, kandi nk'uwavutse mu gihe kitageze. Ariko ku bw'imbabazi nagize amahirwe yo kuba uwo ndi we, niba nshaka kugera ku Mana. Ibaruwa ya Ignatius ku Baroma 3:10 Ignatiyo, witwa Tewoforo, kuri Kiliziya y'Imana Data, n'Umwami wacu Yezu Kristu, iri i Filadelifiya muri Aziya; yagiriwe imbabazi, ikomera mu bwumvikane bw'Imana, kandi ihora yishimira uburakari bw'Umwami wacu, kandi ikazamurwa mu mbabazi zose binyuze mu izuka rye: Ibyo kandi ndabishimira mu maraso ya Yesu Kristo, ari yo byishimo byacu bidashira kandi bidahumanye; cyane cyane niba bari mu bumwe n'umwepiskopi, n'abakuru b'itorero bari kumwe na we, n'abadiyakoni bashyizweho nk'uko Yesu Kristo yabitekereje; abo yashinze nk'uko yabishatse mu bushishozi bwe bwose ku bw'Umwuka wera we: Ibaruwa ya Ignatiyo ku Bafiladelifiya 1:1 Ariko isengesho ryanyu ku Mana rizantunganyiriza, kugira ngo ngere kuri uwo mugabane nahawe ku bw'imbabazi z'Imana: Guhungira mu Nkuru Nziza nk'uko umubiri wa Kristo umeze, no ku Ntumwa nk'uko abayobozi b'Itorero babivuga. Ibaruwa ya Ignatius yandikiye Abanyafiladelifiya 2:2 Ignatiyo, witwa Tewoforo, kuri Kiliziya y'Imana Data, n'iya Yezu Kristu ukundwa, Imana yahaye impano nziza zose, yuzuye ukwizera n'urukundo, ku buryo nta mpano ibura, ikwiye Imana cyane, kandi yera imbuto mu batagatifu: Kiliziya iri i Simirina muri Aziya, ibyishimo byose, binyuze mu mwuka wayo utagira inenge, n'ijambo ry'Imana. Ibaruwa ya Ignatiyo ku Basimirina 1:1 Ubuntu, imbabazi, amahoro, no kwihangana bibe muri mwe iteka ryose. Ibaruwa ya Ignatius ku Basirimane 3:23 Polycarp n'abakuru b'itorero bari kumwe na we, kuri Kiliziya y'Imana iri i Filipi: Imbabazi n'amahoro biva ku Mana Ishoborabyose bibe muri mwe, kandi Umwami wacu Yesu Kristo, Umukiza wacu, bigwire. Ibaruwa ya Polycarp yandikiye Abafilipi 1:1 Ariko twibuke icyo Umwami yatwigishije avuga ati: “Ntimugacire abandi urubanza, namwe ntimuzarucirwa, mubabarire abandi, mubabarire abandi, mugire imbabazi namwe muzahabwa

31


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

imbabazi, kuko urugero mugereramo ari rwo muzagererwamo.” Ibaruwa ya Polycarp ku Bafilipi 1:10 Abasaza nibagire impuhwe n'impuhwe kuri bose, babahindukirire bave mu makosa yabo, bashake abanyantege nke, batibagiwe abapfakazi, imfubyi n'abakene, ahubwo bahore batanga ibyiza imbere y'Imana n'imbere y'abantu. Ibaruwa ya Polycarp ku Bafilipi 2:15 Cyangwa se nabasha nte kwinginga Uwiteka kubera ibyaha byanjye byinshi kandi bikomeye? Ni ayahe magambo namusabira ngo ambabarire? Igitabo cya 1 cy'Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 1:15 Ariko noneho imbabazi z'Imana zagukoreye imbabazi, wowe n'urugo rwawe, kandi ziraguhumuriza cyane. Ariko wowe ntukajye kure, ahubwo ugire umutima ugororotse, kandi uhumurize urugo rwawe. 1 Igitabo cy'Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 1:23 Kandi namara kumva ibyo, azirinda, kandi azagirirwa imbabazi. 1 Igitabo cy'Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 2:11 Ariko abatazamwihakana, ku bw'imbabazi ze nyinshi cyane, azabagirira neza. 1 Igitabo cy'Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 2:20 Amabuye y’impande n’umweru ahuza neza mu ihuriro ryayo, ni intumwa, abepiskopi, abaganga, n’abakozi b’Imana, binjiye ku bw’imbabazi z’Imana, bayobora, bigisha kandi bakorera mu buryo bweranda n’ubwitonzi intore z’Imana, abasinziriye, n’abakiriho; kandi bahora bemeranya na zo, kandi bakagira amahoro muri bo, kandi bumvana. 1 Igitabo cy’Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 3:52 Kandi koko batwara uburozi bwabo mu dusanduku, ariko mwebwe mufite uburozi bwanyu n'ubwandu mu mitima yanyu, kandi ntimuzabusukura, kandi muvanga ubwenge bwanyu n'umutima ukeye, kugira ngo mubone imbabazi ku Mwami Mukuru. 1 Igitabo cy'Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 3:103 Arambwira ati “Ese nta kintu na kimwe cyaguhuyeho, wa mugabo we?” Narasubije nti “Mugore, inyamaswa yansanze imeze nk’iyi ishobora kurya ubwoko bwose bw’abantu; ariko ku bw’imbaraga z’Imana, no ku bw’imbabazi zayo zidasanzwe, nayirokotse.” 1 Igitabo cy’Umushumba wa Herma (Iyerekwa) 4:16 Ni cyo gituma Umwami wacu w'imbabazi yagiriye impuhwe ikiremwa cye, maze ashyiraho uko kwihana, ampa imbaraga zo kubyihana. Ni cyo gituma mbabwira nti: Umuntu wese nyuma y'uwo muhamagaro ukomeye kandi wera azageragezwa na sekibi n'icyaha, afite ukwihana kumwe. Ariko niba akora ibyaha kenshi akihana ntacyo bizamumarira, kuko azaba abayeho ku bw'Imana. 2 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Amategeko) 4:22 Ntugatekereze utyo, ahubwo hindukirira Uwiteka n'umutima wawe wose, umusabe nta gushidikanya, ni bwo uzamenya imbabazi z'Uwiteka, ko atazagutererana, ahubwo azasohoza ibyo umutima wawe usaba. 2 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Amategeko) 9:2 Ariko umuntu ubabaye ahora akora ibibi. Ubwa mbere, akora ibibi kuko ababaza Umwuka Wera, wahawe umuntu, afite kamere nziza. Kandi yongera kurwara, kuko asenga Uwiteka ababaye, kandi

32


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

ntamushimire imbabazi ze za kera, kandi ntabone Imana icyo imusaba. 2 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Amategeko) 10:20 Nuko rero, igihe imbabazi z'Uwiteka zizagaragara, ni bwo abakorera Imana bazagaragara kandi bagaragare kuri bose. Kuko nk'uko mu mpeshyi imbuto z'igiti cyose zigaragara kandi zikagaragara, ni ko n'imirimo y'abakiranutsi izatangazwa ikagaragazwa, kandi bazasubizwa muri iyo si bishimye kandi bishimye. 3 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Ibigereranyo) 4:3 Ariko ubu wirinde; kandi kubera ko Imana ari ishobora byose kandi ifite imbabazi, izaguha igisubizo cy'ibyo wakoraga mbere, niba mu gihe kizaza utazahumanya umubiri wawe n'umwuka wawe; 3 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Ibigereranyo) 5:62 Aravuga ati: “Kugira ngo umenye ko ineza n’imbabazi by’Uwiteka ari byinshi kandi ko bikwiye icyubahiro, we wahaye umwuka we abakwiriye kwihana.” 3 Igitabo cy’Umushumba wa Herma (Ibigereranyo) 8:46 Kubera ibyo byose nashimiye Umwami Imana, kuko yatugiriye imbabazi abo bose bitwa izina ryayo, ikatwoherereza marayika wo kwihana ngo atuyobore abamucumuyeho, kandi ko yatuvugishije imitima yacu twari hafi kugenda, kandi tudafite ibyiringiro byo kurokoka, ariko ubu twavuguruwe kugira ngo tubeho mushya. 3 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Ibigereranyo) 9:135 Ni abantu bemera, kandi bahoraga ari beza kandi bakiranuka; kandi nta tandukaniro hagati yabo, ariko bishimiraga abagaragu b'Imana, bamaze kwambara umwuka w'abo bakobwa; kandi bahoraga biteguye kugirira imbabazi abantu bose, bagaha abantu bose ibyo bakoze nta gutukana, nta n'ibitekerezo. 3 Igitabo cy'Umushumba wa Hermas (Ibigereranyo) 9:211 “Ntimukandagire munsi y’ikirenge cyanyu, ahubwo mumwubahe kuko yihanganira ibicumuro byanyu, kandi ntamere nk’umwe muri mwe, ahubwo mwihane kuko ibyo bizabagirira akamaro.” 3 Igitabo cy’Umushumba wa Herma (Ibigereranyo) 9:274

Ibitabo bya Edeni byibagiranye Nanone, kubera ko Imana ari inyambabazi kandi ifite impuhwe nyinshi, kandi iyobora byose mu buryo izi yonyine, yatumye umubyeyi wacu Adamu aba mu burengerazuba bw'ubusitani, kuko kuri urwo ruhande isi ari nini cyane. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 1:8 Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 3 6 Hanyuma Imana, mu mbabazi zayo kuri Adamu waremwe mu ishusho yayo n'uko yari ameze, yamusobanuriye ko ibyo ari imyaka 5.000 na 500, n'uburyo umuntu azaza akamukiza we n'urubyaro rwe. 7 Ariko mbere y’aho Imana yari yaragiranye iri sezerano na data wacu, Adamu, mu buryo bumwe, ubwo yavaga mu busitani, ubwo yari hafi y’igiti Eva yafasheho imbuto arakimuha ngo arye. 8 Kubera ko igihe data Adamu yavaga mu busitani, yanyuze hafi y'icyo giti, abona ukuntu Imana yagihinduye ukundi, igisa n'ikindi, kandi ko cyumye. 9 Adamu ubwo yajyagayo yagize ubwoba, arahinda umushyitsi aragwa, ariko Imana mu mbabazi zayo iramuzamura, hanyuma igirana na we iri sezerano. 10 Kandi, ubwo Adamu yari hafi y'irembo ry'ubusitani, abona umukerubi afite inkota y'umuriro mu ntoki ze, maze umukerubi ararakara aramurakarira, Adamu na Eva bombi baramutinya, bibwiraga ko agiye kubica, maze bagwa hasi bahinda umushyitsi.

33


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

11 Ariko yabagiriraga impuhwe, abagirira impuhwe, maze abavamo ajya mu ijuru, asenga Uhoraho, agira ati: 12 Uwiteka, wantumye kurinda ku irembo ry'ubusitani, mfite inkota y'umuriro. 13 Ariko abagaragu bawe, Adamu na Eva, babonye njye, bikubita hasi bubamye, bameze nk'abapfuye. Mwami wanjye, abagaragu bawe tugire dute? 14 Hanyuma Imana ibagiriye impuhwe, ibagirira impuhwe, yohereza Malayika wayo kurinda ubusitani. Ni iki uru rutare rurerure rwo kudukingira, ugereranije n'imbabazi z'Uwiteka zadutwikiriye? 1 Igitabo cya Adamu na Eva 4:6 Hanyuma arahaguruka, arambura amaboko ye yerekeza ku Mana, ayisaba imbabazi n'impuhwe, maze aravuga ati “Mana yanjye, mbabarira icyaha cyanjye, icyaha nakoze, kandi ntukinyibukeho.” 1 Igitabo cya Adamu na Eva 5:4 Kandi waramfashe, jyewe igufwa, ungira umugore ugaragara nka we, ufite umutima, ubwenge, n'imivugire, no mu mubiri, nk'ibye, kandi wandemye nsa n'isura ye, ku bw'imbabazi zawe n'imbaraga zawe. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 5:10 Adamu na Eva bumvise ayo magambo aturutse ku Mana, bararize cyane, ariko bakomeje imitima yabo mu Mana, kuko noneho bumvaga ko Uwiteka ari nk'umubyeyi na nyina kuri bo; niyo mpamvu, baririraga imbere ye, bamusaba imbabazi. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 7:1 Hanyuma Imana, yo yuzuye imbabazi n'imbabazi, ibareba baryamye mu mazi, bari hafi yo gupfa, yohereza marayika, abakura mu mazi, abashyira ku nkombe z'inyanja nk'abapfuye. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 10:1 Ariko Uwiteka w'imbabazi yarebye urupfu rwa Adamu, n'icecekere rya Eva kubera gutinya umwijima. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 12:5 Hanyuma Imana, ifite imbabazi n'impuhwe nyinshi, yumvise ijwi rya Adamu, iramubwira iti: Ariko numvise ibyaha byawe, nagukuyeho umucyo mwinshi. Nyamara, ku bw'impuhwe zanjye, sinaguhinduye umwijima, ahubwo nakugize umubiri wawe w'inyama, aho nashyize uru ruhu, kugira ngo rugire ubukonje n'ubushyuhe. Ariko ku bw'impuhwe zanjye, nakugize uko uri; igihe warengaga ku itegeko ryanjye, Adamu, nakwirukanye mu busitani, ndagushyira muri iki gihugu; kandi ndagutegeka gutura muri ubu buvumo; maze umwijima uragukwiraho, nk'uko byagendekeye uwarenze ku itegeko ryanjye. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 13: 1, 7, 9 Ariko Imana y'imbabazi, ireba ibiremwa byayo, yarebye Adamu na Eva ubwo bari barapfuye, maze iboherereza Ijambo ryayo, irabazura. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 21:8 Adamu yongera kurira aravuga ati “Mana yanjye, ngirira imbabazi, kugeza aho nkwihanganira ibyo nzakora.” Hanyuma Adamu na Eva bahagarara munsi y’igicaniro bararira, batakambira Imana bati “Utubabarire ibicumuro byacu n’ibyaha byacu, kandi uturebe n’ijisho ryawe ry’imbabazi.” Kuko igihe twari mu busitani, ishimwe ryacu n’indirimbo zacu byazamukaga imbere yawe ubudahwema. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 23:1,6 Hanyuma Imana y'imbabazi, nziza kandi ikunda abantu, yitegereje Adamu na Eva, n'amaraso yabo, bari barayihaye nk'igitambo; nta tegeko ryayo ryo kubikora. Ariko irabatangarira, yemera amaturo

34


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

yabo. Imana yohereza umuriro uturutse imbere yayo, utwika amaturo yabo. Ihumura neza amaturo yabo, ibagirira imbabazi. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 24: 1-3 Bityo bizamenyekana ko uri Imana igira imbabazi, idashaka ko hagira urimbuka, idakunda ko hagira ugwa, kandi idacira umuntu urubanza rubi, rubi, kandi rumurimbura rwose. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 25:5 Kandi iyo ndebye ibyiza byose wabayeho, n'impamvu wabivuyemo, nibwo nakugirira imbabazi ku bushake. Ariko sinshobora guhindura isezerano ryavuye mu kanwa kanjye; iyo bitaba ibyo mba nakugaruriye mu busitani. Ariko, ninuzuza isezerano, nzagukorera imbabazi wowe n'urubyaro rwawe, kandi nzagushyira mu gihugu cy'ibyishimo, aho nta gahinda cyangwa imibabaro; ahubwo ibyishimo bihoraho n'ibyishimo, n'umucyo udashira, n'ishimwe ritashira, n'ubusitani bwiza butazashira. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 26: 13-15 Ariko Imana y'imbabazi imaze kubona ko Satani yashakaga kwica Adamu akoresheje amayeri ye menshi, kandi ibona ko Adamu yari umugwaneza kandi nta buriganya afite, Imana yavuganye na Satani mu ijwi riranguruye, iramuvuma. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 29:1 Adamu yumvise ayo magambo aturutse ku Mana, yarayisenze imbere yayo. We na Eva barayiramyaga barayishimira kuko yari yabagiriye imbabazi. Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 31:4 Mana, nkiza ibyo byago n'ibigeragezo byawe, unshyire mu kindi gihugu gitandukanye n'iki, niba utanyemerera gutura mu busitani bwawe. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 41:13 Ubwo nzakiza ubugingo bwawe n'ubw'abakiranutsi mu mbabazi zanjye, kugira ngo mbaruhukire mu busitani bwanjye. Ibyo bizaba igihe imperuka y'isi izaba igeze. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 42:6 Ariko ku bw'imbabazi z'Imana ntiyashoboye gutwika ubuvumo, kuko Imana yohereje marayika wayo kuzenguruka ubuvumo kugira ngo aburinde umuriro umeze utyo, kugeza ubwo buzimye. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 43:16 Iyo bitaba imbabazi zanjye, mba naragukuye ku isi wowe n'ingabo zawe, ariko ndakwihanganiye kugeza ku iherezo ry'isi. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 44:5 Dore, umuriro watwitse imibiri yacu muri iyi si; ariko se bizagenda bite nidupfa, Satani akaduhana? Ese gukizwa kwacu ntikuzaba kure cyane, keretse Imana ije, ikadukorera imbabazi zayo? 1 Igitabo cya Adamu na Eva 47:2 Ariko, kubera imbabazi kuri wewe, ubwo iryo buye ryakugwagaho, nategetse ko rikubaka ihema, n'ibuye riri munsi yawe, rikumanure. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 49:7 Ariko Adamu na Eva barazutse bongera gusenga Imana mu buvumo ijoro ryose, bayisaba imbabazi. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 50:3 Hanyuma imibiri ya Adamu na Eva imaze gutwikirwa, barahagaze barasenga, basaba imbabazi z'Uwiteka, bamushimira ko yabagiriye imbabazi, agatwikira ubwambure bwabo. Kandi ntibahwemye gusenga iryo joro ryose. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 52:11 Ariko Imana ku bw'imbabazi zayo, yamwirukanye muri twe imujyana muri iyi si y'umwijima, kuko yari yahindutse umwijima ubwawo n'umukozi w'ibibi. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 55:14

35


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Emera rero ubuntu bwanjye kuri wewe, kandi ndagufitiye imbabazi, ikiremwa cyanjye, ko ntakwishyuye ku bw'igicumuro cyawe, ahubwo ndagusezeranije kubera impuhwe zanjye ko nyuma y'iminsi itanu n'igice nzaza kugukiza. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 56:7 Kuko yibwiraga ati: “Noneho ko bamaze iminsi mirongo ine biyiriza ubusa kandi basenga, Imana izabasubiza uko bari bameze mbere, ariko iyo itabikora, yari kubagirira neza; kandi nubwo itabagirira imbabazi, yari kuzongera kubaha ikintu cyo mu busitani kugira ngo kibahumurize, nk’uko byari bimeze kabiri kose.” 1 Igitabo cya Adamu na Eva 60:4 Ariko jyewe, kubera imbabazi n'ubuntu nari mfite kuri mwe, sinamwemereye kubarimbura, ahubwo namwirukanye kure yanyu. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 61:10 Ariko ku bw'imbabazi z'Imana, ubwo izo mbuto ebyiri zari zimaze ku isi, Imana yatsinze inama ya Satani kuri zo; maze izihindura ibiti bibiri by'imbuto, byatwikiraga ubuvumo. Kuko Satani yari yazihishe mu ruhande rw'iburasirazuba bwabwo. Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 62:3 Ntabwo ari ukubera we gusa, ibi biti byakuze ako kanya; ahubwo nakugiriye imbabazi kandi narabitegetse gukura. Bikura biba ibiti bibiri binini, kugira ngo amashami yabyo atwikirirwe n'urumuri, kandi ubone kuruhuka; kandi ngo nkwereke imbaraga zanjye n'imirimo yanjye itangaje. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 63:9 Maze Adamu yinginga Uwiteka ati “Uwiteka, ntuduce mu byo twariye. Uwiteka, ntutwice, ahubwo udukorere nk'uko imbabazi zawe nyinshi ziri, kandi ntudutererane kugeza ku munsi w'isezerano waduhaye.” 1 Igitabo cya Adamu na Eva 65:5 Hanyuma basenga Imana bayisaba kubagirira imbabazi; nyuma y’ibyo, ubwenge bwabo buratuza, imitima yabo iravunika, kandi irari ryabo rirakonja; maze bamera nk’abanyamahanga ku isi. Muri iryo joro Adamu na Eva bamaranye mu buvumo, aho basinziriye cyane kubera ibyo bari bariye. Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 65:10 Hanyuma batanga iri turo ku gicaniro bari barubatse mbere. Barahagurutse barasenga, batakambira Uwiteka bati: "Mana yanjye, ubwo twari mu busitani, ishimwe ryacu ryarakuzamuye, nk'iri turo; kandi ubunyangamugayo bwacu bwarakuzamuye nk'umubavu. Ariko none Mana, emera iri turo riva kuri twe, ntuduhindukirize inyuma, kuko imbabazi zawe zisigaye." Hanyuma Imana ibwira Adamu na Eva iti: "Kubera ko mwatanze iri turo kandi mukarimpa, nzarihindura umubiri wanjye, ninamanukira ku isi kubakiza; kandi nzaritanga iteka ryose ku gicaniro, kugira ngo mbababarire kandi mbagirire imbabazi, abaryitabira uko bikwiye." Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 68: 11-12 Imana ibwira Adamu iti: “Ibi bizababera umuco, igihe amakuba n’agahinda bikugeraho. Ariko gukizwa kwawe no kwinjira mu busitani ntibizaba kugeza igihe iminsi izaba irangiye, nk’uko mbyasezeranye hagati yawe nanjye; iyo bitaba bityo, nashakaga kukugarura mu busitani bwanjye no mu buntu bwanjye ku bw’igitambo watanze ku izina ryanjye.” 1 Igitabo cya Adamu na Eva 68:16 Ariko Adamu abonye umutwaro Eva yari arimo, arahaguruka asenga Imana, agira ati “Uwiteka, nyitegereza n'ijisho ry'imbabazi zawe, umukure mu mubabaro we.” 1 Igitabo cya Adamu na Eva 74:4 Imana ibwira Kayini iti: “Uzakubona wese ntazakwice,” kuko mbere y’ibyo, Imana yari yarabwiye Kayini iti: “Nzirengagiza ibihano birindwi ku muntu wishe Kayini.” Kuko ku byerekeye ijambo

36


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Imana yabwiye Kayini iti: “Murumuna wawe ari he?” Imana yamubwiye mu mbabazi zayo, kugira ngo igerageze kumwihana. 1 Igitabo cya Adamu na Eva 79:20 Kandi ku byerekeye Imana yabwiye Kayini iti: "Ubutaka bwanyoye amaraso ya murumuna wawe buvumwe", nabyo byari imbabazi z'Imana kuri Kayini. Kuko Imana itavumye Kayini, ahubwo yavumye ubutaka; nubwo atari bwo butaka bwishe Abeli, kandi bwakoze icyaha. Kuko byari bikwiye ko umuvumo ugwa ku mwicanyi; nyamara Imana mu mbabazi zayo yagenzuye ibitekerezo byayo ku buryo nta muntu n'umwe wabimenya, maze ikava kuri Kayini. Igitabo cya 1 cya Adamu na Eva 79: 22-23 Noneho rero, Adamu, ubwo nasobanukiwe umutima wawe, nagukuye mu maboko ye kenshi, kugira ngo nkwereke ko ndi Imana igira imbabazi, kandi ko nkwifuriza ibyiza, kandi ko ntakwifuriza kurimbuka. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 3:16 Naho Seti, ubwo yari afite imyaka irindwi, yari azi icyiza n'ikibi, kandi yahoraga yiyiriza ubusa kandi asenga, kandi yamaze amajoro ye yose asaba Imana imbabazi n'imbabazi. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 5:1 Nyuma y'ibyo, ubwo yari amanutse ava ku gicaniro, amaze kurangiza igitambo cye, Satani yamubonekeye afite ishusho y'umumarayika mwiza, umucyo urabagirana; afite inkoni y'urumuri mu ntoki ze, akenyeye umukandara w'urumuri. Yasuhuje Seti amwenyura neza, atangira kumushukashuka amubwira amagambo meza, aramubwira ati “Yewe Seti, kuki uguma kuri uyu musozi? Kuko ari umuhengeri, wuzuye amabuye n'umucanga, n'ibiti bitagira imbuto nziza kuri wo; ubutayu butagira aho gutura n'imidugudu; nta hantu heza ho gutura. Ariko byose ni ubushyuhe, umunaniro, n'ibibazo. Uzaguma muri iyi si yacu. kandi uruhuke kuri iyi si n'amakuba yayo; ntuzongera kumva unaniwe kandi unaniwe; ntuzongera gutanga amaturo, cyangwa ngo usabe imbabazi; kuko utazongera gukora icyaha ukundi, cyangwa ngo uhindukirizwe n'irari. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 5: 4-5,9 Hanyuma Seti ahagarara imbere y'umurambo wa se Adamu, n'uwa nyina Eva, asenga ijoro n'amanywa, asaba imbabazi kuri we n'abana be, kandi ko igihe azaba afite ikibazo gikomeye ku mwana, Imana izamuha inama. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 11:5 Hanyuma imirimo yo kubaka igisenge imaze kurangira, abategeka gutanga amaturo. Bayakoranye umwete, bayazana kwa se Seti, arayafata ayatura ku gicaniro, maze asaba Imana kwakira amaturo yabo, kugira ngo igirire impuhwe ubugingo bw'abana bayo, kandi ibarinde ukuboko kwa Satani. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 12:5 Hanyuma Mahalalēli ahagarara hejuru y’ubwoko bwe, abugaburira mu gukiranuka no mu butungane, kandi abureba kugira ngo arebe ko bataryamana n’abana ba Kayini. Yakomeje kandi mu Buvumo bw’Ubutunzi asenga kandi akorera imbere y’umubiri wa data Adamu, asaba Imana imbabazi kuri we no ku bwoko bwe; kugeza ubwo yari afite imyaka magana inani na mirongo irindwi, ubwo yarwaraga. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 16:1-2 Hanyuma Yaredi atamba igitambo agitamba ku gicaniro, nk'uko Adamu yari yarabimutegetse. Ubwo yazamukaga igicaniro, yasenze Imana ayisaba imbabazi n'imbabazi z'icyaha cye, ku bijyanye n'itara ryazimye. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 18:13 Yongera kubarahira ati: “Ndarahiye urupfu rwa sogokuruza Adamu, n’amaraso ya Abeli, Seti, Enosi, Kayinani na Mahalalēli, kunyumvira no kutamanuka kuri uyu musozi wera, kuko igihe

37


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

muzawuvamo, muzaba mufite ubugingo n’imbabazi, kandi ntimuzongera kwitwa abana b’Imana, ahubwo muzitwa abana ba Satani.” 2 Igitabo cya Adamu na Eva 20:27 Hanyuma Yaredi ararira imbere y'Uwiteka, amusaba imbabazi n'imbabazi. Ariko yifuzaga ko roho ye yava mu mubiri we, aho kumva aya magambo aturutse ku Mana yerekeye kumanuka kw'abana be bava ku musozi wera. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 20:36 Hanyuma nyuma y’ibyo, abana ba Seti barayobye baragwa, bo n’abana babo n’abagore babo. Enoki, Metusela, Lameki na Nowa bamaze kubabona, imitima yabo yarababaye kubera ko baguye mu gushidikanya kwuzuye kutizera; maze bararira basaba Imana imbabazi, kugira ngo ibarinde kandi ibakure muri icyo gihe kibi. 2 Igitabo cya Adamu na Eva 22:3 Abo bagabo babiri banyoboye ku ruhande rw'Amajyaruguru, banyereka ahantu hateye ubwoba cyane, kandi hari ubwoko bwose bw'imibabaro muri ako gace: umwijima ukaze n'umwijima utari umurikiwe, kandi nta mucyo uhari, ariko umuriro wijimye uhora ugurumana hejuru, kandi hari uruzi rw'umuriro rusohoka, kandi aho hantu hose hari umuriro, kandi hose hari urubura n'inyota, inyota n'ihungabana, mu gihe iminyururu ari mibi cyane, kandi abamarayika bafite ubwoba kandi batagira impuhwe, bitwaje intwaro z'uburakari, bababaza cyane, maze ndavuga nti: Amabanga ya Henoki 10:1 Kuko imbabazi z'Uwiteka zizaba ku bamwubaha … kandi ugirire imbabazi umukiranutsi, umukize umubabaro w'umunyabyaha, ugirire imbabazi ze abera be, Zaburi ya Salomo 3 Imbabazi zawe, Uwiteka, zigere ku bagukunda bose. Zaburi ya Salomo 4 Kuko uri mwiza kandi w'imbabazi, ubuhungiro bw'abakene, ushimisha ubugingo bw'abicisha bugufi upfumbatura ikiganza cyawe mu mbabazi. Imbabazi zawe ziri ku isi yose, Uwiteka, mu kugira neza. Zaburi ya Salomo 5 Uwiteka ahimbazwe, we ugirira imbabazi abamukunda mu budahemuka. Zaburi ya Salomo 6 Kuko uri umunyambabazi, ntuzarakara kugeza aho uzaturimbuza. Izina ryawe rikiriho muri twe, tuzagirirwa imbabazi, kandi amahanga ntazadutsinda. Uzadukomeza mu gihe uzadufasha, uzagirira imbabazi inzu ya Yakobo ku munsi wasezeranije kubafasha. Zaburi ya Salomo 7 Mana, duhindukirire imbabazi zawe utugirire impuhwe, uteranye Abisirayeli batatanye, ubagirirane imbabazi n'ineza; Zaburi ya Salomo 8 Mana ya Isirayeli, reba kandi ugire impuhwe kuko turi abawe, ntudukureho imbabazi zawe ngo batazadutera. Imbabazi z'Uwiteka zigume ku nzu ya Isirayeli iteka ryose. Zaburi ya Salomo 9 Kandi imbabazi z'Uwiteka ziri ku bakunda Imana mu by'ukuri, Kandi Uwiteka yibuka abagaragu bayo mu mbabazi. Kandi abakene Imana izabagirira imbabazi mu byishimo bya Isirayeli, Kuko Imana ari nziza kandi y'imbabazi iteka ryose, Kandi amateraniro ya Isirayeli azahimbaza izina ry'Uwiteka. Zaburi ya Salomo 10 Imbabazi z'Uwiteka zibe kuri Isirayeli iteka ryose. Zaburi ya Salomo 11 Ariko imbabazi z'Uwiteka ni iz'abera, Kandi imbabazi ze ni iz'abamwubaha. Zaburi ya Salomo 13

38


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi ntibazaboneka ku munsi umukiranutsi azagirirwa imbabazi, Ariko indahemuka z'Uwiteka zizaragwa ubugingo mu byishimo. Zaburi ya Salomo 14 Ariko abatinya Uwiteka bazagirirwa imbabazi, kandi bazabaho kubera imbabazi z'Imana yabo, ariko abanyabyaha bazarimbuka iteka ryose. Zaburi ya Salomo 15 Nari hafi y'amarembo y'ikuzimu hamwe n'umunyabyaha, ubwo ubugingo bwanjye bwavaga kuri Uwiteka Imana ya Isirayeli, iyo Uwiteka atamfasha ku bw'imbabazi ze zihoraho. Mana yanjye ntunkureho imbabazi zawe, cyangwa ngo unyibuke kugeza igihe nzapfira. Intungane niyihanganira ibi bigeragezo byose, Uwiteka azayigirira imbabazi. Zaburi ya Salomo 16 Kuko imbaraga z'Imana yacu zihoraho iteka ryose, kandi ubwami bw'Imana yacu buhora iteka ryose mu rubanza. Nta n'umwe muri bo wakoreye i Yerusalemu imbabazi n'ukuri. Uwiteka yihutishe imbabazi ze kuri Isirayeli! Zaburi ya Salomo 17 Uwiteka, imbabazi zawe zihoraho iteka ryose, ineza yawe ihoraho kuri Isirayeli, impano nziza. Imanza zawe zisohozwa ku isi yose mu mbabazi, kandi urukundo rwawe rugaragarira urubyaro rwa Aburahamu, abana ba Isirayeli. Imana yeze Isirayeli ku munsi w'imbabazi n'imigisha, Urubyaro rwiza rubaho mu gutinya Imana mu minsi y'imbabazi. Sela. Zaburi za Salomo 18 Kandi sinzaba umunyamahanga, kuko Uwiteka Usumbabyose n'Imbabazi nta kwinubira kubaho. Odes of Salomon 3:7 Uwiteka ntunyime imbabazi zawe, kandi ntunyime ineza yawe. Kandi nk'uko imbabazi zawe nyinshi ziri, umpe rero vuba uduhe ibyo dusaba, kandi ubasha kuduha ibyo dukeneye byose. Haleluya. Amasengesho ya Salomo 14:3,9 Nzafungura umunwa wanjye maze umwuka we uzavuga muri njye ubwiza bw'Uwiteka n'ubwiza bwe, imirimo y'amaboko ye n'imirimo y'intoki ze: imbabazi ze nyinshi n'imbaraga z'ijambo rye. Amasomo ya Salomo 16:6-7 Umwuka yakinguye inda y'Umwari maze arasama arabyara; maze Umwari aba umubyeyi w'imbabazi nyinshi; Amasengesho ya Salomo 19:6 Kandi nk'uko imbabazi ze ziri yaranshyize hejuru, kandi nk'uko ubwiza bwe buhebuje buri yanshyize hejuru: Odes of Salomon 29:3 Mana, urabizi ko nubwo nashoboraga kwikiza, ndimo gupfa n'inkongi y'umuriro kubera Amategeko yawe. Gira imbabazi ku bantu bawe, kandi igihano cyacu kibe impongano yabo. Amaraso yanjye uyature, kandi ufate ubugingo bwanjye kugira ngo ucungure ubugingo bwabo. 4 Makabe 3:17 Kandi n'ubutabera bw'Imana buzatugirira impuhwe, iyo bibaye ngombwa, twemera umwami dutinya. Kuki twakwirengagiza ubu buzima bwiza kandi tukiyiba iyi si nziza? 4 Makabe 4:35 Kuko duha agaciro imbabazi zawe, ukaduha ubugingo bwacu kubera kwica Amategeko, ikintu kigoye kwihanganira kuruta urupfu ubwarwo. 4 Makabe 5:5 Intambara ndende kandi y'icyubahiro ku bw'ubutungane, aho Imana ikiranuka yarindaga ba sogokuruza igirira impuhwe ubwoko bwayo kandi ikihorera umunyagitugu wavumwe. 4 Makabe 5:20

39


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi ndasaba Imana y'abasekuruza banjye kugirira impuhwe ubwoko bwanjye. 4 Makabe 6:12 Ariko Haiqâr yari yaciwe mu bwihisho, maze yumva amarira y'abagaragu be n'abaturanyi be, maze asingiza Imana Isumbabyose, Nyir'impuhwe, kandi arashimira, kandi yahoraga asenga kandi asaba Imana Isumbabyose. Inkuru ya Ahikar 3:61 Ariko Nyagasani, kuva naragaragaye imbere yawe, ntugire icyo upfa ngo ugukandamize! Umwami aramubwira ati: Imana ishimwe, yakugiriye imbabazi, ikamenya ko warenganyijwe, ikagukiza ikagukiza kwicwa. Inkuru ya Ahikar 4:30 Kandi uzaha umugisha wowe n'urubyaro rwawe rwose kugeza igihe Uwiteka azagenderera amahanga yose mu mbabazi ze zuzuye ububabare iteka ryose. Isezerano rya Levi 2:6 Kandi niba utagiriwe imbabazi na Aburahamu, Isaka na Yakobo, ba sogokuruza bacu, nta n'umwe mu rubyaro rwacu uzasigara ku isi. Isezerano rya Levi 4:23 Kubera amafaranga nabuze abana banjye, kandi iyo nta kwihana kwanjye, n'isoni zanjye, n'amasengesho ya data byemerwa, mba narapfuye ntabyaye. Ariko Imana ya ba sogokuruza yarambabariye, kuko nabikoze ntabizi. Isezerano rya Yuda 3:43-44 Kandi rero mutegeke abana banyu aya mategeko kugira ngo nibakora icyaha, bazahindukire vuba Uwiteka, kuko ari umunyambabazi, azabarokora, akabagarura mu gihugu cyabo. Isezerano rya Isakari 2:4 Ariko igihe bashakaga kumwica, nabarahiye amarira menshi ko nta cyaha bakoze. Kuko Simeyoni na Gadi baje kurwanya Yozefu kugira ngo bamwice, arababwira arira ati: “Mbabarira bene data, mugirire imbabazi Yakobo sogokuruza wacu, ntimunshyireho amaboko ngo mumena amaraso y’inzirakarengane, kuko ntagucumuyeho.” Isezerano rya Zebuluni 1:8-9 Noneho bana banjye, ndabinginze ngo mukomeze amategeko y'Uwiteka, mugirire imbabazi bagenzi banyu, kandi mugirire impuhwe bose, atari abantu gusa, ahubwo no ku nyamaswa. Kubera ibyo byose Uwiteka yampaye umugisha, kandi ubwo abavandimwe banjye bose barwaraga, narahunze nta ndwara, kuko Uwiteka azi imigambi ya buri wese. Nimugire impuhwe mu mitima yanyu, bana banjye, kuko nk'uko umuntu agirira mugenzi we, ni ko Uwiteka azamugirira. Kuko abahungu ba bene data bari barwaye cyane bapfa kubera Yozefu, kuko batigeze bagira imbabazi mu mitima yabo; ariko abahungu banjye barinzwe nta ndwara, nk'uko mubizi. Isezerano rya Zebuluni 2: 1-4 Bana banjye, mu byo Imana ibaha, nimugirire impuhwe n'imbabazi abantu bose nta gutindiganya, kandi muhe buri wese umutima mwiza. Niba mudafite icyo muha umukene, mugirire impuhwe mu mutima w'imbabazi. Nzi ko ukuboko kwanjye kutabonye icyo guha umukene, maze ngendana na we ndira metero ndwi, kandi umutima wanjye waramugiriye impuhwe. Namwe rero bana banjye, nimugirire impuhwe umuntu wese, kugira ngo Uwiteka na we abagirire impuhwe. Kuko no mu minsi y'imperuka Imana izashyira impuhwe zayo ku isi, kandi aho izabona imbabazi hose izaba muri we. Isezerano rya Zebuluni 2: 16-20 Hanyuma y'ibyo muzazirikana Uwiteka mwicuze, kandi azabagirira imbabazi kuko ari umunyambabazi n'umunyampuhwe. Isezerano rya Zebuluni 2:30 Bityo rero nimugarukira Uwiteka muzahabwa imbabazi, kandi azabajyana mu rusengero rwe, kandi azabaha amahoro. Isezerano rya Daniyeli 2:9

40


Impuhwe z'Imana n'abantu Uwiteka ni umunyambabazi n'umunyambabazi, atinda kurakara, kandi agira imbabazi nyinshi. Zaburi 103:8 Nuko rero mube abanyambabazi, nk'uko So na we ari umunyambabazi. Luka 6:36

Kandi nimumara kugabanuka no kugabanuka, muzagaruka mukemera Uwiteka Imana yanyu, kandi azabagarura mu gihugu cyanyu, nk'uko imbabazi ze nyinshi ziri. Kandi nimara kugera mu gihugu cya ba sekuruza babo, bazibagirwa Uwiteka kandi bazaba abagome. Uwiteka azabatatanyiriza ku isi yose kugeza aho imbabazi z'Uwiteka zizazira, umuntu ukora ibyo gukiranuka no kugirira imbabazi abari kure bose n'abari hafi. Isezerano rya Nafutali 1:30-32 Kubera ko rero umwijima wanjye washyizwe kuri Yozefu mu buryo butagira impuhwe, no mu mwijima wanjye narababaye mu buryo butagira impuhwe, maze ncirwa urubanza rw'amezi cumi n'umwe, igihe kirekire nk'icyo nari nararakariye Yozefu. Isezerano rya Gadi 1:36 Umuntu umwe yanga umuntu w’umunyambabazi n’umugome, n’umuntu usambana kandi akiyiriza ubusa: ibi na byo bifite ibyiciro bibiri, ariko umurimo wose ni mwiza, kuko akurikiza urugero rw’Uwiteka, kuko atakira icyiza nk’icy’ukuri. Isezerano rya Asheri 1:24 Ariko Uwiteka azabateraniriza hamwe mu kwizera ku bw'imbabazi ze zuzuye urugwiro, no ku bwa Aburahamu, Isaka na Yakobo. Isezerano rya Asheri 1:45 Najugunywe mu nzu y'imbohe, ndakubitwa, ndashinyagurirwa, ariko Uwiteka yampaye kugirirwa imbabazi, mu maso y'umurinzi w'inzu y'imbohe. Isezerano rya Yozefu 1:20 Mukurikize impuhwe ze rero, mufite umutima mwiza, kugira ngo namwe muzambare amakamba y'icyubahiro. Kuko umuntu mwiza ntagira ijisho ryijimye, kuko agirira imbabazi abantu bose nubwo ari abanyabyaha. Nubwo bamugira inama mbi, atsinda ikibi, Imana ikinga umuntu wese; kandi akunda umukiranutsi nk'uko yikunda. Iyo umuntu ahawe icyubahiro, ntamugirira ishyari, iyo umuntu akize, ntamugirira ishyari, iyo umuntu ari intwari aramushima, kandi iyo ashimira umukene, agirira impuhwe umukene, kandi iyo agiriye impuhwe umukene, aririmba ishimwe ku Mana. Isezerano rya Benyamini 1: 23-26 Kuko umuntu wese ugirira nabi umuntu wera, aba yihannye, kuko umuntu wera agirira imbabazi uwo atuka kandi akicecekera. Isezerano rya Benyamini 1:31

41


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook