Skip to main content

Kinyarwanda - How to Grow Rice Manually Step-By-Step (Cultivation Process from Planting to Harvest)

Page 1

Uburyo bwo guhinga umuceri n'intoki intambwe ku yindi (Inzira yo guhinga kuva ku gutera kugeza ku gusarura) Ntukange akazi karuhije, cyangwa ubuhinzi, ibyo Usumbabyose yategetse. Umubwiriza 7:15

Gukora umuceri wera n'intoki—kuva ku mbuto nke kugeza ku binyampeke byarangiye ku isahani— ni igikorwa gakondo, gisaba imbaraga nyinshi, kimara amezi agera kuri 3 kugeza kuri 5, bitewe n'ubwoko bw'umuceri.

1. Gutegura imbuto no kuzikuramo

Mbere yo gutera, ugomba kugenzura neza ko imbuto zawe ari nzima kandi ziteguye kumera. Ikizamini cyo Kureremba: Shyira imbuto z'umuceri mu ndobo irimo amazi meza (cyangwa amazi y'umunyu). Zikangure hanyuma ujugunye imbuto zose zireremba hejuru, kuko ziba zirimo ubusa cyangwa zirimo ubusa. Komeza imbuto nziza zireremba hasi. Kuroba no Gutera: Shyira imbuto nziza mu mazi meza mu gihe cy'amasaha 24. Nyuma, shyira amazi ku mazi hanyuma ushyire imbuto zitose mu kintu kirimo igicucu cyangwa uzipfunyike mu

1


Ntukange imirimo iruhije cyangwa ubuhinzi, ibyo Isumbabyose yategetse. Umubwiriza 7:15

isaho itose mu gihe cy'amasaha 24 kugeza kuri 36 kugeza igihe zitangiye kumera (imizi mito y'umweru izatangira kumera).

2. Gutegura Ubutaka no Gutera Imbuto

Umuceri ukenera gucunga neza amazi n'ubutaka mu gihe ukiri muto. Ubutaka bw'incuke: Shyira ku ruhande agace gato k'ubutaka (hafi kimwe cya cumi cy'ubuso bw'aho utera). Rima, ringaniza, kandi ushyire imbuto zawe zabanje kumera neza kuri ubu butaka butose kugira ngo zikuremo imbuto. Gutegura Umurima Mukuru: Mu gihe imbuto zawe zikura mu buhinzi mu gihe cy'iminsi 20 kugeza kuri 25, hinga kandi uce umurima wawe mukuru inshuro 2 kugeza kuri 3 kugira ngo uce ubutaka. Shyiramo santimetero nke z'amazi mu murima hanyuma ushyiremo ikidendezi mu butaka (uvangemo icyondo cyoroshye kandi cyoroshye), hanyuma wubake inkuta z'icyondo (uduti) duto ku nkengero z'umugezi kugira ngo amazi agumemo. Gutera: Kura imbuto z'iminsi 20 witonze uzikure mu ishyamba ry'ibiti, woze ibyondo mu mizi yazo, hanyuma uzihambire. Injira mu murima munini w'ibiziba hanyuma ushyiremo imbuto 2 kugeza kuri 3 mu byondo kuri "umusozi," ushyireho intera iri hagati ya cm 20.

3. Gucunga no gusarura ibihingwa

Amazi n'Ibyatsi: Guma amazi make cyane (cm 2 kugeza kuri 5) mu murima mu gihe cy'ibimera kugira ngo bihagarike gukura kw'ibyatsi. Iyo ibyatsi bibi bigaragaye, bikurure n'intoki nyuma y'ibyumweru 3 na 5 nyuma yo guterwa.

2


Ntukange imirimo iruhije cyangwa ubuhinzi, ibyo Isumbabyose yategetse. Umubwiriza 7:15

Gukura amazi: Hafi iminsi 7 kugeza ku 10 mbere y'isarura—igihe imbuto zizaba zihindutse umuhondo w'ibara ry'umuhondo kandi umurima ukaba umeze neza—kura amazi yose asigaye mu murima kugira ngo ubutaka bwumye. Gusarura: Koresha umuhoro wo gutema amashami y'umuceri akuze kuri cm 15 kugeza kuri 25 uvuye ku butaka iyo ingano 80-85% by'ibinyampeke bifite ibara ry'ibyatsi. Shyira amashami yaciwe ku zuba igihe gito kugira ngo yumuke gato.

4. Gusya, Kumisha, no Gusya n'Amaboko

Iyo umaze gusarura, usigarana umuceri (umuceri utetse neza upfunyitse mu gishishwa gikomeye). Guhindura uyu muceri wera uribwa bisaba intambwe eshatu za nyuma: Guhura: Gutandukanya ibinyampeke n'ibyatsi n'intoki. Ushobora kubikora ufashe ibinyampeke hanyuma ukabyikubitira ku gipangu cy'ibiti cyangwa mu gasanduku kanini k'ibiti. Guhanagura no Kumisha: Suka ibinyampeke byakubiswe uvuye ahantu hirengeye ku munsi w'umuyaga, cyangwa ukoreshe agaseke karinganiye, kugira ngo umuyaga uhuhe ibinyampeke byoroshye, umukungugu, n'ibinyampeke birimo ubusa. Shyira umurima w'ibinyampeke ku matike cyangwa hasi hasukuye sima munsi y'izuba mu gihe cy'iminsi 2 kugeza kuri 3, uhindukize kenshi kugeza igihe ubushuhe bugabanutse bukagera kuri 13–14%. Gusya n'intoki (Gusya): Shyira umurima wumye mu gishishwa cy'ibiti cyangwa cy'amabuye. Ukoresheje umurima uremereye w'ibiti, sya ibinyampeke mu buryo bw'umuvuduko. Uguhuza hagati y'ibinyampeke, umurima, n'igishishwa bizaca ibishishwa by'inyuma bikomeye kandi bigakuramo urwego rw'imbere rw'ibishishwa. Gusukura bwa nyuma: Kuramo buri gihe imvange yashongeshejwe hanyuma ukoreshe isahani yawe yo kugorora kugira ngo uhushye ibishishwa byacitse, utandukanye imbuto z'umuceri wera zisukuye kandi zisukuye n'ibisigazwa byasigaye cyangwa ibice byamenetse.

Uruhare rw'ingenzi rw'umuceri mu mutekano w'ibiribwa ku isi Umuceri si ikintu cy'ingenzi mu mirire gusa; ni inkingi y'ibanze y'umutekano w'ibiribwa ku isi, iterambere ry'ubukungu, n'imibereho myiza y'abaturage. Kugaburira abantu barenga kimwe cya

3


Ntukange imirimo iruhije cyangwa ubuhinzi, ibyo Isumbabyose yategetse. Umubwiriza 7:15

kabiri cy'abatuye isi, kuboneka kwawo, ubushobozi bwo kuyabona, n'umusaruro uhamye ni byo bigena neza niba abantu babarirwa muri za miriyari bashobora guhunga inzara n'ubukene.

1. Gukenera Kalori nyinshi n'imirire Kugeza ku Isi: Abantu barenga miliyari 3.5 ku Isi—biganjemo muri Aziya, ariko cyane cyane mu bice bimwe na bimwe bya Afurika na Amerika y'Epfo—bakoresha umuceri kugira ngo byibuze 20% by'ifunguro ryabo rya buri munsi rya karori. Ishingiro ry'Ingufu: Nk'isoko ryinshi ry'ibinyasukari, umuceri utanga ingufu zihuse kandi ziboneka ku bantu benshi, bigatuma uba ingenzi ku baturage bafite amikoro make aho amahitamo atandukanye y'ibiribwa ashobora kuba make. Intungamubiri: Uretse ingufu z'ibanze, iterambere rigezweho nk'umuceri wahinduwemo ibikomoka ku bimera (nk'ubwoko bwororerwamo cyangwa bwakorewe mu rwego rwo kongera vitamine n'imyunyu ngugu) rigaragaza uruhare rw'umuceri mu kurwanya inzara ihishe n'ibura ry'imirire.

2. Imibereho myiza mu bukungu no mu cyaro gihamye Ubuhinzi bw'abahinzi bato: Ubuhinzi bw'umuceri ni isoko y'ibanze y'amafaranga n'akazi ku bahinzi babarirwa muri za miriyoni amagana ku isi, benshi muri bo bakaba bakorera mu busitani buto. Ubukungu bw'icyaro: Mu turere duhingwa cyane, ubukungu bwose bw'ibanze—gutera, gusarura, gusya, gutwara abantu n'ibintu, n'ubucuruzi bw'ubucuruzi—bushingiye ku ruhererekane rw'agaciro k'umuceri. Ubucuruzi Mpuzamahanga: Umuceri ni igicuruzwa mpuzamahanga gicuruzwa cyane, kandi ihindagurika ry’ibicuruzwa byoherezwa mu mahanga riva ku bacuruzi bakomeye rigira ingaruka zitaziguye ku isoko ry’ibiribwa ku isi.

3. Ihindagurika ry'Imibereho Myiza na Politiki no Kugenzura Ibiciro Gukumira Ibiza by'Ibiribwa: Kubera ko umuceri ari ifunguro ry'ibanze ku baturage bo mu mijyi no mu cyaro bakora, kwiyongera ku giciro ku buryo butunguranye bishobora guhita bitera ibura ry'ibiribwa rikabije ndetse n'izamuka ry'ibiciro. Kwirinda imvururu mu baturage: Amateka yagaragaje kenshi ko amasoko y’umuceri ahindagurika ndetse n’ibura rikomeye ry’umuceri bishobora guteza ihungabana ry’imibereho n’imyigaragambyo. Kubera iyo mpamvu, za leta zifata umuceri nk’umutungo w’igihugu ukomeye, zigahora zibungabunga ububiko bw’igihugu kandi zigashyiraho amategeko agenga ibyoherezwa mu mahanga kugira ngo zirinde abaturage bo mu gihugu.

4. Ingorane z'ingenzi zihura n'umutekano w'umuceri Gukomeza umutekano w'umuceri mu gihe kizaza bihura n'imbogamizi zitari zirigeze zibaho:

4


Ntukange imirimo iruhije cyangwa ubuhinzi, ibyo Isumbabyose yategetse. Umubwiriza 7:15

Imihindagurikire y'ikirere: Ibintu bidasanzwe mu kirere, imvura nyinshi zitunguranye, ubushyuhe buzamuka, n'izamuka ry'amazi mu nyanja bibangamira akarere k'imigezi gatera umuceri (nk'inkombe ya Mekong). Ubuke bw'amazi: Ubuhinzi gakondo bw'imboga bukoresha amazi menshi cyane. Gutakaza amazi yo mu butaka no kwiyongera kw'amapfa bituma uburyo bwo kuhira bukorwa muri iki gihe bugorana. Ubwiyongere bw'abaturage: Ubukene bw'ibiribwa ku isi bukomeje kwiyongera, bisaba udushya duhoraho mu buhinzi kugira ngo umusaruro urusheho kugabanuka ku butaka buhingwa.

5


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kinyarwanda - How to Grow Rice Manually Step-By-Step (Cultivation Process from Planting to Harvest) by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu