Skip to main content

Kinyarwanda - 4th Book of Maccabees

Page 1

Icya kane cy'Abamakabe IRIBURIRO Iki gitabo kimeze nkigishishwa giteye ubwoba cyinkuba cyumvikanye mumahano mabi yigitugu cya kera. Ni igice gishingiye ku gutotezwa kwa Antiyokusi, umunyagitugu wa Siriya, bamwe bita Epifani, Umusazi. Amateka y'Abaroma yo mu binyejana bya mbere yanditseho abanyagitugu babiri - undi, Caligula, Umusazi wa kabiri mwiza. Imiterere yiyi nyandiko ni iyo kuvuga. Igihe cyitondewe rero ni ukuzamuka no kugwa kumvugo; ibitekerezo byayo rero birababaje; kudahinduka rero ni logique yayo; byimbitse cyane; shyira mu gaciro ibitekerezo byayo kuburyo ifata umwanya wacyo nkurugero rwimvugo nziza. Ijambo nyamukuru ni - Ubutwari. Umwanditsi atangirana amagambo ashimishije ya Filozofiya yimpamvu yahumetswe. Turashaka gutekereza kuri iki kinyejana cya makumyabiri nkigihe cyibitekerezo kandi tukagereranya nigihe cyibinyoma - nyamara inyandiko nkiyi ningorabahizi kubitekerezo. Turasangamo umwanditsi ushobora kuba warabaye mukinyejana cya mbere mbere yigihe cya gikristo avuga filozofiya isobanutse yimpamvu ifite imbaraga muri iki gihe nkuko byari bimeze mumyaka ibihumbi bibiri ishize. Gushiraho indorerezi mu byumba by'iyicarubozo ntaho bihuriye. Ku matwi yacu ya kijyambere yahujwe nibintu byoroheje biratangaje. Ibisobanuro birambuye ku iyicarubozo ryakurikiranye (byerekana ibikoresho bya Sentare ya Espagne nyuma y'ibinyejana byinshi) byasobanuwe muburyo butangaje uburyohe bwacu. Ndetse no kugaragara kwimiterere yimitekerereze yumusaza, Abavandimwe barindwi, na Mama, ntacyo ikora kugirango yoroshe ubugome uyu muvugizi avuga Ubutwari. Abapadiri ba kera b'Itorero rya Gikristo barinze bitonze iki gitabo (turagifite mu buhinduzi bwa Siriya) nk'igikorwa gifite agaciro gakomeye kandi kigisha, kandi nta gushidikanya ko cyari kimenyerewe na benshi mu bahowe Imana b'Abakristo ba mbere, bakanguriwe mu kibanza cy'abahowe Imana babisoma. UMUTWE WA 1 Urucacagu rwa filozofiya kuva kera kubyerekeye Impamvu yahumetswe. Umuco ntiwigeze ugera kubitekerezo byo hejuru. Ikiganiro cya "Gukandamizwa." Umurongo wa 48 werekana muri Filozofiya yose yabantu. 1 Filozofiya murwego rwohejuru nikibazo nsaba kuganira, ni ukumenya niba Impamvu Yahumekewe ari umutegetsi wikirenga ku byifuzo; no kuri filozofiya yacyo ndasaba cyane ko ubitaho cyane.

2 Kuberako ntabwo ari ngombwa gusa muri rusange nkishami ryubumenyi, ahubwo ririmo no guhimbaza ibyiza byimico myiza, aho nshaka kuvuga kwifata. 3 Nukuvuga ko, niba Impamvu igaragaye ko igenzura irari ridahwitse, kurarikira no kurarikira, byerekanwa kandi ko ari umutware w'irari, nka malvolence, rirwanya ubutabera, ndetse no kubarwanya ubugabo, aribyo umujinya n'ububabare n'ubwoba. 4 Ariko, bamwe barashobora kubaza, niba Impamvu ari umutware w'irari, kuki idategeka kwibagirwa no kutamenya? intego yabo ni ugusebya. 5 Igisubizo nuko Impamvu idashobora kumenya inenge yarazwe mubitekerezo ubwabyo, ahubwo ni irari cyangwa ubusembwa bwimyitwarire ibangamiye ubutabera nubugabo, kwitonda no guca imanza; n'ibikorwa byayo mubibazo byabo ntabwo ari ugukuraho irari, ahubwo ni ukudushoboza kubirwanya neza. 6 Nshobora kubagezaho ingero nyinshi, zivuye ahantu hatandukanye, aho Impamvu yerekanye ko ari umutware ku byifuzo, ariko urugero rwiza kugeza ubu nshobora gutanga ni imyitwarire myiza y'abapfuye bazira ingeso nziza, Eleyazari, n'abavandimwe barindwi na Mama. 7 Kuberako abo bose basuzuguye ububabare, yego, ndetse kugeza ku rupfu, bagaragaje ko Impamvu izamuka kuruta irari. 8 Nshobora kwaguka hano nshimira imico yabo, bo, abagabo hamwe na Mama, bapfa kuri uyumunsi twizihiza gukunda ubwiza bwimyitwarire myiza nibyiza, ahubwo nabashimira kubwicyubahiro bagezeho. 9 Kuberako bashimishijwe n'ubutwari bwabo no kwihangana kwabo, atari isi yose muri rusange ahubwo n'abicanyi babo ubwabo, babagize abanditsi b'irimbuka ry'igitugu igihugu cyacu cyari gishyizeho, batsinze umunyagitugu kwihangana, ku buryo binyuze muri bo igihugu cyabo cyezwa. 10 Ariko ubu nzaboneraho umwanya wo kubiganiraho, tumaze gutangirana nigitekerezo rusange, nkuko mfite akamenyero ko gukora, hanyuma nzakomeza inkuru yabo, mpimbaze Imana ifite ubwenge bwose. 11 Iperereza ryacu rero, ni ukumenya niba Impamvu ari umutware usumba ayandi. 12 Ariko tugomba gusobanura neza Impamvu icyo aricyo nicyo ishyaka aricyo, nuburyo bwinshi bwo kwifuza, kandi niba Impamvu isumba byose. 13 Impamvu mfata kuba ubwenge nkunda kubitekerezaho neza ubuzima bwubwenge. 14 Ubwenge mfata kuba ubumenyi bwibintu, iby'Imana n'abantu, n'impamvu yabyo. 15 Ibi mfata nk'umuco wabonye mu Mategeko, aho twigamo twubaha cyane ibintu by'Imana kandi kubwinyungu zacu z'isi ibintu byabantu. 16 Noneho ubwenge bugaragarira muburyo bwo guca imanza n'ubutabera, n'ubutwari, no kwitonda. 17 Ariko guca imanza cyangwa kwifata ni byo bigenga bose, kuko binyuze muri byo, mu kuri, Impamvu ishimangira ububasha bwayo ku byifuzo. 18 Ariko mubyifuzo harimo amasoko abiri yuzuye, aribyo kwinezeza nububabare, kandi byombi nibyingenzi mubugingo kimwe numubiri. 19 Kandi kubijyanye no kwinezeza nububabare hariho ibihe byinshi aho irari rifite urutonde runaka.


Icya kane cy'Abamakabe

20 Rero, mugihe icyifuzo kijya mbere yibinezeza, kunyurwa bikurikiraho, naho ubwoba bukajya mbere yububabare, nyuma yububabare buza umubabaro. 21 Uburakari, na none, niba umugabo azasubira mu nzira y'ibyiyumvo bye, ni ishyaka rivanze n'ibyishimo n'ububabare. 22 Mu byishimo, nanone, haza gutesha agaciro imico yerekana ibintu byinshi byifuzo. 23 Yigaragaza mu bugingo nko kwikinisha, no kurarikira, no kwishimira ubusa, no guterana amagambo, no guterana amagambo, no mu mubiri nko kurya inyama zidasanzwe, no kurya, no gusinzira rwihishwa. 24 Noneho umunezero nububabare bumeze nkibiti bibiri, bikura kumubiri nubugingo, amashami menshi yibi byifuzo arakura; kandi Impamvu ya buri muntu nkumuhangamurimyi, guca nyakatsi no gutema no guhambira, no gufungura amazi ukayerekeza aha n'aha, bizana igihuru cyimyifatire nubushake munsi yo gutunga. 25 Kuberako mugihe Impamvu ariyo iyobora ingeso nziza ni umutware w'irari. 26 Reba, ubungubu, ubanza, Impamvu iba isumba irari bitewe nigikorwa cyo kubuza kwifata. 27 Ubushyuhe, ndabifata, ni uguhashya ibyifuzo; ariko mubyifuzo bimwe nibitekerezo nibindi byumubiri, kandi ubwoko bwombi bugenzurwa neza nimpamvu; mugihe tugeragejwe ninyama zabujijwe, nigute dushobora kureka ibinezeza biva muri bo? 28 Ntabwo aribyo Impamvu ifite imbaraga zo guhashya irari? Njye mbona aribyo. 29 Kubwibyo, iyo twumva dushaka kurya amaziinyamaswa, inyoni, inyamaswa ninyama ibisobanuro byose twabujijwe dukurikije Amategeko, twirinda kwiganjemo Impamvu. 30 Kuberako ibyifuzo byibyifuzo byacu bigenzurwa kandi bikabuzwa n'ubwenge butuje, kandi ingendo zose z'umubiri zumvira umusego w'Impamvu. 31 Kandi niki gihari cyo gutungurwa niba ibyifuzo bisanzwe y'ubugingo ngo yishimire imbuto z'ubwiza yazimye? 32 Iyi ni yo mpamvu rwose dushima Yozefu mwiza, kuko kubwimpamvu ye, n'imbaraga zo mu mutwe, yagenzuye ubushake bwa kamere. Kuri we, umusore mugihe ibyifuzo byumubiri bikomeye, kubwimpamvu ye yazimye imbaraga zishaka. 33 Kandi Impamvu iragaragaza ko igabanya ubushake bwo guhuza ibitsina gusa, ahubwo no kwifuza kwose. 34 Kuko Amategeko avuga ati: 'Ntukifuze umugore wa mugenzi wawe, cyangwa ikintu icyo ari cyo cyose cya mugenzi wawe.' 35 Mu byukuri, iyo Amategeko adutegeka kutifuza, bikwiye, ntekereza ko bigomba kwemeza byimazeyo ko Impamvu ishobora kugenzura irari ryifuza, nubwo ikora irari rirwanya ubutabera. 36 Ni mu buhe buryo ubundi, umuntu, muburyo busanzwe bwo gusinzira no kurarikira no gusinda, yakwigishwa guhindura kamere ye, niba Impamvu itagaragara neza ko ari umutware w'irari? 37 Mu byukuri, umuntu akimara gutegeka ubuzima bwe akurikije Amategeko, niba ari mubi akora ibinyuranye na kamere ye, kandi agaha amafaranga abatishoboye nta nyungu, kandi mugihe cyumwaka wa karindwi ahagarika umwenda.

38 Niba kandi ari umuntu usuzuguritse, yarenganijwe n'Itegeko abikesheje igikorwa c'Impamvu, akirinda guhunika ibishishwa vyiwe canke gutora imizabibu ya nyuma mu mizabibu ye. 39 Naho kubisigaye byose dushobora kumenya ko Impamvu iri mumwanya wa shobuja kurenza irari cyangwa urukundo. 40 Erega Amategeko ashyira hejuru kuruta gukunda ababyeyi, kugirango umugabo adatanga kubwabo ngo atange ingeso nziza, kandi birenze urukundo gukunda umugore, kugirango aramutse arenze umugabo agomba kumucyaha, kandi bikagenga gukunda abana, kugirango niba ari mubi umugabo agomba kubahana, kandi bikagenzura ibyifuzo byubucuti, kugirango umugabo akore nabi inshuti ze. 41 Kandi ntukibwire ko ari ikintu kidasanzwe mugihe Impamvu binyuze mumategeko ishoboye gutsinda urwango, kugirango umuntu yirinde gutema imirima yumwanzi, kandi arinde umutungo wumwanzi abangiza, kandi akoranya ibicuruzwa byabo byanyanyagiye. 42 Kandi amategeko yimpamvu nayo yerekanwe no kwaguka binyuze mubyifuzo bibi cyangwa bibi, kwifuza, ubusa, kwishira hejuru, ubwibone, no gusebanya. 43 Kuberako ibitekerezo bidashyira mu gaciro birukana ibyo byifuzo byose, nubwo bitera uburakari, kuko binesha ibi. 44 Yego, Mose igihe yarakariye Datani na Abiramu, ntiyigeze yanga uburakari bwe, ahubwo yayoboye uburakari bwe n'Impamvu ye. 45 Kuberako ubwenge bushyize mu gaciro burashobora, nkuko nabivuze, gutsinda intsinzi irarikira, guhindura bamwe, mugihe ujanjagura abandi rwose. 46 Kuki se se w'umunyabwenge Yakobo yashinje amazu ya Simeyoni na Lewi kuba barishe bidakwiriye umuryango w'Abasekemite, bati: 'Uburakari bwabo buravumwe!' 47 Kuko iyo Impamvu itari ifite imbaraga zo gukumira uburakari bwabo ntabwo yari kuvuga atyo. 48 Kuko ku munsi Imana yaremye umuntu, yamushyizemo irari n'impengamiro, kandi, muri icyo gihe, ashyira ubwenge ku ntebe y'ubwami hagati y'ibyumviro byo kuba umuyobozi wera muri byose; kandi mubitekerezo yatanze Amategeko, aho umuntu niyitegeka, azategeka ubwami bwitonda, butabera, nubupfura, nubutwari. UMUTWE WA 2 Gutegeka Icyifuzo n'Uburakari. Amateka yinyota ya Dawidi. Ibice bikurura amateka ya kera. Savage agerageza gutuma abayahudi barya ingurube. Amagambo ashimishije kuri banki ya kera (Umurongo wa 21.) 1 Nibyiza rero, umuntu arashobora kubaza, niba Impamvu ari umutware w'irari kuki itari umutware wo kwibagirwa no kutamenya? 2 Ariko impaka zirasekeje cyane. Kuberako Impamvu iterekanwa kuba umutware hejuru yifuza cyangwa inenge ubwayo, ahubwo hejuru yumubiri. 3 Kurugero, ntanumwe murimwe ushobora gusibanganya ibyifuzo byacu bisanzwe, ariko Impamvu irashobora kumufasha guhunga kuba imbata kubushake. 4 Nta n'umwe muri mwe ushobora gukuraho uburakari mu bugingo, ariko birashoboka ko Impamvu ishobora kumufasha kurwanya uburakari.


Icya kane cy'Abamakabe

5 Nta n'umwe muri mwe ushobora kurandura umutima mubi, ariko Impamvu irashobora kuba umufasha we ukomeye wo kwirinda gutwarwa na malvolence. 6 Impamvu ntabwo ari ugukuraho irari, ahubwo ni ukurwanya. 7 Urubanza rwinyota yumwami Dawidi rushobora gukora byibuze kugirango ibi bisobanuke. 8 Kuko Dawidi yarwanaga n'Abafilisitiya umunsi wose, kandi abifashijwemo n'abarwanyi b'igihugu cyacu bica benshi muri bo, yaje ku mugoroba, bose babize ibyuya n'umurimo, bajya mu ihema ry'umwami, rikikijwe n'ingabo zose z'abasekuruza bacu. 9 Abashyitsi bose bagwa ku ifunguro rya nimugoroba; ariko umwami, kubera inyota nyinshi, nubwo yari afite amazi menshi, ntiyashoboye kuyanyaga. 10 Ahubwo, icyifuzo kidashyize mu gaciro amazi yari afite umwanzi afite ubukana bwinshi aramutwika, atagira umuntu kandi aramurya. 11 Igihe abamurindaga bitotombera irari ry'umwami, abasore babiri, abarwanyi bakomeye, batewe isoni n'uko umwami wabo agomba kubura icyifuzo cye, yambara intwaro zabo zose, afata icyombo cy'amazi, maze apima inkuta z'umwanzi; no kwiba batamenyekanye ku barinzi ku irembo, basaka mu nkambi zose z'abanzi. 12 Batinyuka kubona isoko, bakuramo umwami. 13 Ariko Dawidi, nubwo yari agifite inyota, yatekereje ko umushinga nk'uwo, ufatwa nk'uw'amaraso, wari akaga gakomeye ku bugingo bwe. 14 Ni cyo cyatumye arwanya Impamvu ye ku cyifuzo cye, yasutse amazi nk'igitambo ku Mana. 15 Erega ibitekerezo bidashyira mu gaciro birashobora gutsinda amategeko yifuza, no kuzimya umuriro wibyifuzo, no guhangana nububabare bwimibiri yacu nubwo bikabije, kandi kubwiza bwimyitwarire myiza nibyiza byimpamvu yo kwanga gusuzugura ubutware bwose bwishaka. 16 Noneho umwanya uraduhamagarira kwerekana inkuru yimpamvu yo kwiyobora. 17 Mu gihe ba sogokuruza bacu bagize amahoro menshi binyuze mu kubahiriza Amategeko mu buryo bukwiye, kandi bakaba bari mu byishimo, ku buryo Seleucus Nicanor, umwami wa Aziya, yemeye umusoro ku murimo wo gusengera urusengero, kandi akamenya ikinyabupfura cyacu, ni cyo gihe, abantu bamwe na bamwe, bakoraga nabi ku bwumvikane rusange, bakadutera mu byago byinshi kandi bitandukanye. 18 Onias, umuntu ufite imico ihebuje, icyo gihe yari umutambyi mukuru kandi afite umwanya w'ubuzima bwe, Simoni runaka yamureze umutwe, ariko kubera ko nubwo bamusebya ubwoko bwose yananiwe kumukomeretsa kubera abantu, yahungiye mu mahanga agambiriye kugambanira igihugu cye. 19 Ageze rero kuri Apolloniyo, guverineri wa Siriya, Fenisiya na Silisiya, maze aravuga ati: 'Kubera ko ndi umwizerwa ku mwami, ndi hano kugira ngo nkumenyeshe ko mu bubiko bwa Yeruzalemu habitswemo ibihumbi byinshi byabitswe ku giti cye, bitari mu gitabo cy'urusengero, kandi ko ari umutungo w'umwami Selewukusi.' 20 Apolloniyo amaze gukora iperereza ku makuru arambuye kuri icyo kibazo, ashima Simoni kuba yarakoreye umwami ubudahemuka, maze yihutira kujya mu rukiko rwa Selewukusi, amuhishurira ubutunzi

bw'agaciro; hanyuma, amaze kubona ububasha bwo gukemura icyo kibazo, yahise yinjira mu gihugu cyacu, aherekejwe na Simoni wavumwe n'ingabo zikomeye cyane, maze atangaza ko ariho abitegetswe n'umwami kwigarurira amafaranga yabitswe mu bubiko. 21 Abantu bacu barakajwe cyane n'iri tangazo, maze bigaragambya cyane, babona ko ari ikintu giteye isoni ku bari barashinze ububiko bwabo mu bubiko bw'urusengero kugira ngo babambure, kandi bamuteye inzitizi zose zishoboka mu nzira ye. 22 Apoloniyo ariko akangisha iterabwoba, yinjira mu rusengero. 23 Hanyuma abatambyi bo mu rusengero, abagore n'abana basaba Imana ngo itabare Ahantu hera harenganijwe; Apolloniyo n'ingabo ze bitwaje intwaro binjira mu gufata amafaranga, haza abamarayika bo mu ijuru, bagendera ku mafarashi, bafite inkuba ziva mu maboko yabo, maze babatera ubwoba bwinshi maze bahinda umushyitsi. 24 Apolloniyo yikubita hasi yapfuye mu Rukiko rw'Abanyamahanga, arambura amaboko ye mu ijuru, amarira atakambira Abaheburayo ko bazamusabira kandi bakagumana umujinya w'ingabo zo mu ijuru. 25 Kuberako yavuze ko yacumuye kandi ko akwiriye no gupfa, kandi ko aramutse ahawe ubuzima bwe azashimira abantu bose umugisha wa Ahera. 26 Onias, umutambyi mukuru, yatewe inkunga n'aya magambo, nubwo yari afite uburangare mu bindi bihe, amusabira kugira ngo umwami Selewukusi atakagombye gutekereza ko Apolloniyo yahiritswe ku gikoresho cy'umuntu kandi atari ku butabera bw'Imana. 27 Apolloniyo rero, nyuma yo gutabarwa kwe gutangaje, yagiye kubwira umwami ibyamubayeho. 28 Ariko Selewusi apfa, umusimbuye ku ngoma ni umuhungu we Antiyokusi Epiphanes, umuntu uteye ubwoba; wirukanye Onias ku biro bye byera, maze agira murumuna we Jason umutambyi mukuru, icyangombwa ni uko mu gusubiza gahunda Jason agomba kumwishyura impano ibihumbi bitatu na magana atandatu na mirongo itandatu buri mwaka. 29 Ashiraho rero umutambyi mukuru Jason amugira umutware mukuru w'abaturage. 30 Kandi (Jason) yagejeje ku baturage bacu uburyo bushya bwo kubaho n’itegeko nshinga rishya mu gusuzugura rwose Amategeko; ku buryo atashyizeho imyitozo ngororamubiri ku musozi wa ba sogokuruza gusa, ahubwo yakuyeho umurimo w'urusengero. 31 Ni yo mpamvu ubutabera bw'Imana bwakongejwe n'uburakari kandi buzana Antiyokusi ubwe nk'umwanzi kuturwanya. 32 Kubera ryari. be yari arimo arwana na Ptolémée mu Misiri yumva ko abaturage ba Yerusalemu bishimiye cyane raporo y'urupfu rwe, ahita asubira inyuma yabo. 33 Amaze gusahura umugi, ategeka itegeko ryamagana igihano cy'urupfu ku muntu uwo ari we wese wabonwa ko akurikiza amategeko ya ba sogokuruza. 34 Ariko yasanze amategeko ye yose ntacyo yamariye kugira ngo abantu bacu batubahiriza amategeko, kandi abona iterabwoba rye n'ibihano bye byose byasuzugurwaga, ku buryo n'abagore bazira gukebera abahungu babo, nubwo bari bazi mbere ibizaba, bajugunywe hamwe n'abazabakomokaho, kuva ku rutare.


Icya kane cy'Abamakabe

35 Igihe rero amategeko ye yakomezaga kwamaganwa na rubanda nyamwinshi, ku giti cye yagerageje guhatira buri muntu iyicarubozo ku giti cye kurya inyama zanduye bityo akanga idini ry’Abayahudi. 36 Ku bw'ivyo, umunyagitugu Antiyokusi, aherekejwe n'abajyanama biwe, yicaye mu rubanza ahantu hirengeye hamwe n'ingabo ziwe zari zimuzungurutse zuzuye ibirwanisho vyose, maze ategeka abarinzi biwe gukururirayo umuntu wese w'Abaheburayo maze abahatira kurya inyama z'ingurube n'ibintu bihabwa ibigirwamana; ariko nihagira uwanga kwanduza ibintu byanduye, bagombaga kubabaza urubozo. 37 Kandi benshi bamaze gufatwa ku ngufu, umuntu umwe wa mbere muri abo bantu yagejejwe imbere ya Antiyokusi, Umuheburayo witwaga Eleyazari, umutambyi wavutse, wize ibijyanye n'amategeko, umuntu wageze mu za bukuru kandi uzwi na benshi mu rukiko rw'umugome kubera filozofiya ye. 38 Antiyokusi amwitegereza, aramubwira ati: 'Mbere yuko nemerera ko iyicarubozo ritangira, wa muntu wubahwa, nakugira inama, kugira ngo urye inyama z'ingurube, ukize ubuzima bwawe; kuberako nubaha imyaka yawe nimisatsi yawe imvi, nubwo kuba narayambaraga igihe kinini, kandi nkaba nkiziritse kumadini yabayahudi, bituma ntekereza ko utari umufilozofe. 39 Kuberako inyama ziyi nyamaswa ari nziza cyane Kamere yaduhaye ubuntu, kandi ni ukubera iki ugomba kuyanga? Mubyukuri, ni ubupfu kutishimira ibinezeza byinzirakarengane, kandi ni bibi kwanga ibyiza bya Kamere. 40 Ariko bizakomeza kuba ubupfapfa, nibaza ko ku ruhande rwawe niba hamwe no guhumeka ubusa ku kuri, uzakomeza kunsuzugura ndetse no ku gihano cyawe. 41 Ntuzakanguka uva muri filozofiya yawe idasanzwe? Ntuzatandukana nubuswa bwimibare yawe kandi, ufashe indi mitekerereze ikwiranye nimyaka yawe ikuze, wige filozofiya nyayo yo kwishakira inyungu, nuburyo nakugira inama zubuntu, kandi ukagira impuhwe kumyaka yawe yubahwa? 42 Kandi uzirikane kandi, ko niyo haba hari Imbaraga zifite ijisho kuri iri dini ryawe, azahora akubabarira ibicumuro byakozwe ku gahato. ' Bisi 43 yasabwe n’umunyagitugu kurya mu buryo butemewe n’inyama zanduye, Eleyazari yasabye uruhushya rwo kuvuga; akakira, yatangiye ijambo rye imbere y'urukiko ku buryo bukurikira: 44 'Twebwe Antiyokusi, tumaze kwemera Amategeko y'Imana nk'Amategeko y'igihugu cyacu, ntitwemera ko hari ikindi kintu gikomeye dusabwa kuruta icy'uko twumvira Amategeko. 45 Kubwibyo rero, rwose turabona ko atari byo. mu buryo ubwo aribwo bwose kurenga ku Mategeko. 46 Kandi nyamara, amategeko yacu, nkuko ubyerekana, ntabwo yari ay'Imana, mugihe twizeraga ubusa ko ari ay'Imana, kabone niyo byaba ari byiza ko dusenya izina ryacu kubera kubaha Imana. 47 Ntutekereze rero ko icyaha gito kuri twe cyo kurya ibintu byanduye, kuko kurenga ku Mategeko, haba mu tuntu duto cyangwa mu bikomeye, ari amahano; kuko muri ibyo aribyo byose kimwe Amategeko arasuzugurwa. 48 Kandi urasetsa filozofiya yacu, nkaho munsi yayo twabayeho muburyo bunyuranye nibitekerezo.

49 Ntabwo aribyo, kuko Amategeko atwigisha kwifata, kugirango tumenye ibinezeza n'ibyifuzo byacu byose kandi tumenyerejwe mubugabo kugirango twihanganire ububabare bwose twiteguye; kandi yigisha ubutabera, kugirango hamwe nimitekerereze yacu yose dukora neza, kandi yigisha gukiranuka, kuburyo twubaha bikwiye dusenga Imana iriho. 50 Ni yo mpamvu tutarya inyama zanduye; kubwo kwizera Amategeko yacu gutangwa n'Imana, tuzi kandi ko Umuremyi w'isi, nk'Umategeko, atwumva akurikije kamere yacu. 51 Yadutegetse kurya ibintu bizorohereza imitima yacu, kandi yatubujije kurya inyama zaba zinyuranye. 52 Ariko nigikorwa cyumunyagitugu ntugomba kuduhatira kurenga ku Mategeko gusa, ahubwo ukanadutera kurya ku buryo ushobora gusebya 'ubu bwandu kuri twe. 53 Ariko ntuzansebya gutya, eka kandi sinzica indahiro zera za ba sogokuruza kugira ngo bakurikize Amategeko, kabone nubwo wampumura amaso yanjye ukanyerera mu nda. 54 Ntabwo ndi umuntu utwarwa n'ubusaza ariko ko iyo gukiranuka kugarijwe n'imbaraga z'urubyiruko zigaruka ku mpamvu yanjye. 55 Noneho hinduranya ibisate byawe hanyuma utere itanura rishyushye. Ntabwo mbabajwe n'ubusaza bwanjye kuburyo narenze ku mategeko ya ba sogokuruza ku giti cyanjye. 56 Sinzakwizera, Mategeko yataye umwigisha wanjye; Sinzagutererana, yewe mukundwa kwifata; Sinzagutera isoni, Yemwe mpamvu ikunda ubwenge, kandi sinzaguhakana, yemwe batambyi bubahwa kandi bazi Amategeko. 57 Ntuzigere uhindura umunwa wera w'ubusaza bwanjye no kubaho kwanjye ubuzima bwanjye bwose. Ba sogokuruza bazanyakira, badatinya imibabaro yawe kugeza ku rupfu. 58 Kuko mu by'ukuri, ushobora kuba umunyagitugu ku bagororotsi, ariko ntuzategeka icyemezo cyanjye ku bijyanye no gukiranuka haba mu magambo yawe cyangwa mu bikorwa byawe. ' UMUTWE WA 3 Eleazar, umusaza witonda witonda, yerekana ubutwari kuburyo nubwo dusoma aya magambo nyuma yimyaka 2000, basa nkumuriro utazima. 1 Ariko Eleyazari asubiza atyo ashimangira impanuro z'abagome, abamurinda bamukikuje hafi aho bababarizwaga. 2 Ubwa mbere bambaye umusaza, wari wambitswe ubwiza bwera. 3 Hanyuma bamubohesha amaboko ku mpande zombi baramukubita, umuvugabutumwa ahagaze maze bamutontomera bati: 'Kurikiza amategeko y'umwami!' 4 Ariko umuntu w'umutima ukomeye kandi w'icyubahiro, Eleyazari mu kuri nyakuri, ntiyongeye kunyeganyezwa mu bwenge bwe nko kuba yarababazwaga mu nzozi; yego, umusaza ukomeje guhanga amaso mu ijuru yihanganiye umubiri we kuba tom kubera ibyorezo kugeza ubwo yogejwe namaraso kandi impande ze zahindutse ibikomere; kandi niyo yaguye hasi kubera ko umubiri we utagishoboye


Icya kane cy'Abamakabe

gushyigikira ububabare yagumije Impamvu ye neza kandi idahinduka. 5 N'ikirenge cye noneho umwe mu barinzi b'ubwato ubwo yagwaga yamukubise imigeri mu rubavu kugira ngo ahaguruke. 6 Ariko yihanganiye umubabaro, asuzugura agahato, yikorera munsi y’imibabaro, kandi nkumukinnyi wintwari wafataga ibihano, umusaza yarushije abamutotezaga. 7 Icyuya cyari gihagaze ku musatsi, ahumeka umwuka mubi, kugeza ubwo abanyacyubahiro be b'ubugingo bashimishijwe n'abamutoteza ubwabo. 8 Aha, igice kimwe kibabajwe n'ubusaza bwe, igice cyo kugirira impuhwe inshuti yabo, igice cyo kwishimira ubutwari bwe, bamwe mu banyacyubahiro b'umwami baramwegera baravuga bati: 9 'Kubera iki, Eleyazari, urimbuye umusazi muri aya makuba? Tuzakuzanira inyama zashonje, ariko urashaka gusa kurya ku nyama z'ingurube, bityo ukize. ' 10 Eleyazari, nk'aho inama zabo zabikoze ariko ziyongera ku iyicarubozo rye, arataka cyane ati: 'Oya. Reka abahungu ba Aburahamu ntituzigere tugira igitekerezo kibi nkigitekerezo cyumutima ucogora kugirango twigane igice kidasanzwe kuri twe. 11 Bitandukanye n'Impamvu, mubyukuri, byari kuba kuri twe, nyuma yo kubaho mu kuri kugeza ku busaza, no kurinda mu buryo bwemewe n'amategeko icyubahiro cyo kubaho, none kugirango duhinduke kandi duhinduke abantu bacu icyitegererezo ku rubyiruko rutemewe, kugeza aho tugomba kubashishikariza kurya inyama zanduye. 12 Biteye isoni niba dukwiye kubaho igihe gito, muri kiriya gihe gito bagashinyagurira abantu bose kubera ubugwari, kandi mugihe bagasuzugurwaga numunyagitugu nkumuntu utagomba kurengera amategeko y'Imana kugeza gupfa. 13 None rero, bana ba Aburahamu, ntimupfe rwose kubwo gukiranuka; ariko wewe, yemwe batware b'abagome, ni ukubera iki uhagarara mu kazi kawe? ' 14 Nuko rero, bamubonye atsinda iyicarubozo kandi ntanyeganyezwa n’impuhwe z’abamwishe, baramukururira mu muriro. 15 Ngaho bamujugunye, bamutwika ibikoresho by'amayeri by'ubugome, bamusuka mu mazuru. 16 Ariko umuriro umaze kugera ku magufwa ye kandi yari hafi gutanga umuzimu, yubura amaso amaso Imana ati: 17 'Wowe Mana, uzi ko nubwo nshobora kwikiza ngiye kubabazwa n'imibabaro ikaze y'amategeko yawe. Mugirire imbabazi ubwoko bwanyu, kandi ibihano byacu nibihaze kubwabo. Hindura amaraso yanjye kwezwa, kandi ufate ubugingo bwanjye gucungura ubugingo bwabo ,, 18 Kandi muri aya magambo, umuntu wera yitanze cyane mu gihe cy'iyicarubozo I kandi ku bw'Amategeko yashyizweho n'Impamvu ye ndetse no kubabazwa kugeza ku rupfu. 19 Kurenga kubibazo rero, Impamvu Yahumekewe ni umutware ku byifuzo; erega niba irari rye cyangwa imibabaro ye byatsinze Impamvu ye twakagombye kubashimira ibi bimenyetso byimbaraga zabo zisumba izindi. 20 Ariko ubu Impamvu ye imaze gutsinda irari rye, tuyitirira imbaraga zo kubategeka.

21 Kandi birakwiye ko twakwemera ko ubuhanga bufite Impamvu, mugihe byibuze aho itsinze ububabare buturuka hanze ubwacu; kuko byari bisekeje kubihakana. 22 Kandi gihamya yanjye ntisobanura gusa Impamvu yo kubabara, ahubwo iruta ibinezeza; eka kandi ntirwiyegurira. UMUTWE WA 4 Ibi byitwa "Imyaka Yimpamvu" birashobora muri iki gice gusoma ko Filozofiya yimpamvu imaze imyaka 2000. Inkuru y'abahungu barindwi na nyina. 1 Kubwimpamvu ya data Eleyazari, nkumuyobozi mwiza uyobora ubwato bwera ku nyanja y’ibyifuzo, nubwo byatewe ubwoba n’iterabwoba ry’umunyagitugu kandi bigatwarwa n’imivumba ikabije y’iyicarubozo, ntabwo yigeze ahindukira mu kanya na rimwe umuyobozi w’ubutagatifu kugeza igihe yinjiye mu bwato bw’intsinzi ku rupfu. 2 Nta mujyi wagoswe na moteri nyinshi kandi zifite amayeri wigeze wirwanaho neza nkuwo muntu wera igihe roho ye yera yagabweho icyorezo, inkongi y'umuriro n'umuriro, maze abimura abari bagose ubugingo bwe kubera Impamvu ye yari ingabo yera. 3 Kubwa data Eleyazari, ashyira firime yibitekerezo nkibisimba byo mu nyanja yinyenzi, yavunnye umusazi wo gutangira kwifuza. 4 Yemwe bapadiri ukwiriye kuba umutambyi wawe, ntiwandujije amenyo yawe yera, cyangwa ngo wanduze inyama zanduye inda yawe yari ifite umwanya wo kubaha Imana gusa. 5 Yemwe uwatuye Amategeko akaba n'umufilozofe w'ubuzima bw'Imana! Bene abo bagomba kuba bafite inshingano zo gukorera Amategeko no kuyarengera n'amaraso yabo hamwe n'ibyuya byiyubashye imbere yububabare kugeza gupfa. 6 Wowe, data, wakomeje ubudahemuka bwacu mu Mategeko binyuze mu gushikama kwawe kugira ngo uhabwe icyubahiro; kandi wavuze wubaha ubweranda ntiwigeze wizera imvugo yawe, kandi wemeje amagambo ya filozofiya y'Imana n'ibikorwa byawe, yewe musaza wari ufite imbaraga kuruta iyicarubozo. 7 Yewe musaza wubahwa cyane wari ufite umuriro urenze urumuri, wowe mwami ukomeye hejuru y'irari, Eleyazari. 8 Kuberako data Aroni, yitwaje icyuma, yiruka mu itorero ryateraniye hamwe kurwanya marayika wumuriro aramutsinda, nuko umuhungu wa Aroni, Eleyazari, kubera ko umuriro ushongeshejwe n'umuriro, yagumye atajegajega mu mpamvu ye. 9 Kandi igitangaje cyane muri byose, we, kubera ko yari umusaza, ufite imitsi yumubiri we udahungabana kandi imitsi ye ikaruhuka kandi imitsi ye igacika intege, akura umusore yongeye kumutima wimpamvu ye kandi hamwe nimpamvu isa na Isaka yahinduye iyicarubozo ryumutwe wa hydra mubushobozi buke. 10 Yemwe ibihe byiza, yewe mutwe wubaha imvi, yewe buzima bwizerwa ku Mategeko kandi butunganijwe n'ikimenyetso cy'urupfu! 11 Ni ukuri rero, niba umusaza yarasuzuguye imibabaro kugeza ku rupfu kubwo gukiranuka hagomba kwemerwa ko Impamvu yahumetswe ishobora kuyobora irari.


Icya kane cy'Abamakabe

12 Ariko bamwe birashoboka ko bashobora gusubiza ko abantu bose atari abatware b'irari kuko abantu bose ntabwo bafite impamvu zabo. 13 Ariko abantu bose n'umutima wabo wose bagira gukiranuka igitekerezo cyabo cya mbere, aba bonyine bashoboye kumenya intege nke z'umubiri, bizera ko badapfa ku Mana, nkuko abakurambere bacu, Aburahamu na Isaka na Yakobo, batapfuye, ahubwo ko babaho ku Mana. 14 Kubwibyo rero, nta kintu na kimwe kivuguruzanya mu bantu bamwe bagaragara nk'abacakara b'ishyaka bitewe n'intege nke zabo. 15 Kuberako ninde uhari ko kuba umufilozofe ukurikiza gukiranuka amategeko yose ya filozofiya, kandi ukizera Imana, ukamenya ko ari ikintu cyumugisha kwihanganira ingorane zose kubwinyangamugayo, utazatsinda irari rye kubwo gukiranuka? 16 Kuberako umuntu wubwenge kandi wigenga wenyine niwe mutware wintwari wifuza. 17 Yego, muri ubwo buryo, n'abahungu bato, kuba abafilozofe bitewe n'Impamvu ijyanye no gukiranuka, batsinze iyicarubozo rikabije. 18 Kuko igihe umunyagitugu yasangaga yatsinzwe bidasanzwe mu igerageza rye rya mbere, kandi ko adafite imbaraga zo guhatira umusaza kurya inyama zanduye, noneho mu burakari bukaze ategeka abarinzi kuzana abandi basore b'Abaheburayo, kandi niba bari kurya inyama zanduye kugira ngo babarekure nyuma yo kurya, ariko niba babyanze, bakabica urubozo bikabije. 19 Kandi ayo mabwiriza y'umunyagitugu, abavandimwe barindwi hamwe na nyina wabo ugeze mu za bukuru bamuzanye imbohe imbere ye, bose beza, biyoroshya, kandi bavutse neza, - kandi muri rusange ni beza. 20 Umunyagitugu ababonye aho, ahagaze nk'aho ari korari y'ibirori hamwe na nyina hagati yabo, arabareba, maze akubitwa n'icyubahiro cyabo kandi cy'icyubahiro arabasekera, maze abahamagara hafi ati: 21 'Yemwe basore, mbifurije buri wese muri mwe, kandi nkishimira ubwiza bwanyu, kandi nkubaha cyane itsinda ry'abavandimwe; ntabwo rero ndakugira inama yo kutaguma mu busazi bwuwo musaza umaze kubabara, ariko ndakwinginga ngo unyemere kandi ube umusangira mubucuti bwanjye. 22 Kuberako, nkuko nshoboye guhana abatumvira amategeko yanjye, ni ko nshoboye guteza imbere abanyumvira. 23 Numenye neza ko uzahabwa imyanya y'ingenzi n'ubutware mu murimo wanjye niba wanze amategeko y'abakurambere mu kinyabupfura cyawe. 24 Mugabane mubuzima bwa Hellenic, kandi mugende muburyo bushya, kandi mwishimire mubusore bwanyu; erega niba unyirukanye uburakari no kutumvira kwawe uzampatira kwitabaza ibihano biteye ubwoba no kwica buri wese muri mwe yicwa urubozo. 25 Mugirire impuhwe, uwo nanjye, uwo muhanganye, tugirira impuhwe ubuto bwawe n'ubwiza bwawe. 26 Ntimuzareba ubwanyu iki kintu, yuko nimutumvira nta kindi imbere yawe uretse urupfu mu mibabaro? ' 27 Afite ayo magambo, ategeka ko hajyaho ibikoresho by'iyicarubozo kugira ngo abemeze atinya kurya inyama zanduye.

28 Ariko abarinzi bamaze gukora ibiziga, hamwe na dislokator, hamwe na rake, hamwe no kumenagura amagufwa, na catapult, inkono, na braziers, igikumwe, imigozi y'icyuma, imigozi y'icyuma, imigozi, n'ibirango byerekana ibyuma, umunyagitugu arongera aravuga ati: 29 'Basore banjye, wari ukwiye kumva ufite ubwoba, kandi ubutabera usenga buzakubabarira ibicumuro byawe utabishaka.' 30 Ariko, bumvise ibyo yemera, babona moteri ye iteye ubwoba, ntibagaragaje ubwoba gusa ahubwo bashizeho filozofiya yabo barwanya uwo munyagitugu, kandi uburenganzira bwabo Impamvu yatutse igitugu cye. 31 Ariko tekereza; tuvuge ko bamwe muribo bafite umutima ucitse intege kandi wubwoba, ni uruhe rurimi bari gukoresha? ntibyari kuba ari byo? 32 'Yoo! ibiremwa bibabaje ko turi kandi turi ibicucu hejuru yingero! Iyo umwami adutumiye akadutabaza muburyo bwo kugirirwa neza ntituzamwumvira? 33 Kuki twishishikarizamo ibyifuzo byubusa kandi tugatinyuka kutumvira bigomba kudutwara ubuzima? Ntitugakwiye, yemwe bagabo bavandimwe, ntituzatinye ibikoresho biteye ubwoba kandi dusuzume neza iterabwoba rye ry’iyicarubozo, kandi tureke iyi myanya irimo ubusa no kwirata byica? 34 Reka tugirire impuhwe ubuto bwacu kandi tugirire impuhwe imyaka ya mama; reka dushyire kumutima ko nitutumvira tuzapfa. 35 Kandi n'ubutabera buva ku Mana buzatugirira imbabazi, niba tubihatiwe byanze bikunze twiyegurira umwami dufite ubwoba. Kuki twakwirukana muri ubu buzima dukunda kandi tukiyambura iyi si nziza? 36 Ntitugaharanire kurwanya ibikenewe cyangwa ibyiringiro bidafite ishingiro gutumira iyicarubozo ryacu. 37 Ndetse Amategeko ubwayo ntabwo aduciraho iteka ngo apfe, turi mu bwoba bw'ibikoresho by'iyicarubozo. 38 Ni kubera iki amahane nk'ayo adutera umuriro kandi gutsimbarara bikica bikadushimisha, mu gihe dushobora kugira ubuzima bw'amahoro twumvira umwami? ' 39 Ariko nta jambo nk'iryo ryarokotse aba basore bategereje iyicarubozo, nta nubwo ibitekerezo nk'ibyo byinjiye mu bitekerezo byabo. 40 Kuberako basuzuguraga irari na shobuja kubabara. UMUTWE WA 5 Igice cyubwoba niyicarubozo byerekana igitugu cya kera mubunyamaswa bukabije. Umurongo wa 26 ni ukuri kwimbitse. 1 Nguko uko bidatinze, umunyagitugu asoza abasaba ko barya inyama zanduye kuruta bose hamwe n'ijwi rimwe hamwe, kimwe n'ubugingo bumwe, baramubwira bati: 2 'Kuki utinda, wa mugome we? Twiteguye gupfa aho kurenga ku mategeko ya ba sogokuruza. 3 Kuberako twakagombye gutera isoni abakurambere bacu, niba tutagendeye kumvira Amategeko no gufata Mose nkumujyanama. 4 Yemwe banyagitugu batugira inama yo kurenga ku Mategeko, ntukatwange, utugirire impuhwe zirenze ubwacu. 5 Kuberako twubaha imbabazi zawe, zitanga. twe ubuzima bwacu muburyo bwo kurenga ku Mategeko, ikintu kitoroshye kwihanganira kuruta urupfu.


Icya kane cy'Abamakabe

6 Wadutera ubwoba ukoresheje iterabwoba ryurupfu rwawe urubozo, nkaho hashize igihe gito ntacyo wize kuri Eleyazari. 7 Ariko niba abasaza b'Abaheburayo bihanganiye iyicarubozo bazira gukiranuka, yego, kugeza bapfuye, birakwiriye ko twe abasore bapfa dusuzugura imibabaro y'agahato kawe, ari na we mwarimu wacu ugeze mu za bukuru. 8 Mugerageze rero, wa mugome we. Niba kandi utwambuye ubuzima bwawe kugira ngo ukiranuka, ntutekereze ko watubabaje hamwe n'iyicarubozo ryawe. 9 Kuberako twe kubwibyo kwinginga kwacu kubi no kwihangana kwacu tuzatsindira igihembo cyiza; ariko uzicwa n'ubwicanyi bwacu bw'ubugome uzababazwa n'ubutabera bw'Imana kubabazwa n'umuriro ubuziraherezo. ' 10 Aya magambo y'urubyiruko yongereye uburakari bw'umunyagitugu, atari ukutumvira kwabo gusa ahubwo yabonaga ko yabashimye. 11 Ku bw'itegeko rye, abakubitiro bazana imfura muri bo, bamwambura umwenda, bamubohesha amaboko n'amaboko ku mpande zombi. 12 Bamaze kumukubita kugeza bananiwe, ariko ntacyo babonye, bamujugunya ku ruziga. 13 Kuri yo, urubyiruko rwicyubahiro rwarashwanyaguritse kugeza amagufwa ye atavanze. Kandi nkuko gufatanya nyuma yubufatanye byatanze inzira, yamaganye umunyagitugu muri aya magambo: 14 'Yewe wa mugome w'ikizira cyane, mwanzi w'ubutabera bwo mu ijuru kandi ufite imitekerereze y'amaraso, urambabaza muri ubu buryo atari ukwica umuntu cyangwa kubi, ahubwo ni ukurengera Amategeko y'Imana.' 15 Igihe abarinzi bamubwiraga bati: 'Emera kurya, kugira ngo urekurwe mu iyicarubozo ryawe,' arababwira ati 'inzira zanyu, yemwe basirikare babi, ntabwo zikomeye ku buryo zanyobora imbohe Impamvu yanjye. Kata amaguru yanjye, utwike umubiri wanjye, kandi uhindure ingingo zanjye; mu mibabaro yose nzakwereka ko ku bw'imico myiza abahungu b'Abaheburayo bonyine badashobora gutsinda. ' 16 Ubwo yavugaga atyo, bamushiraho amakara ashyushye usibye, kandi gukaza umurego iyicarubozo byaramurushijeho gukomera ku ruziga. 17 Inziga zose zari zuzuyeho amaraso ye, kandi amakara yegeranijwe yazimye kubera urwenya rw'umubiri we rwamanutse, inyama zikodeshwa ziruka zizenguruka imitambiko ya mashini. 18 Kandi umubiri we umaze gusenyuka uru rubyiruko rufite umutima ukomeye, nkumwana wukuri wa Aburahamu, ntiruniha na gato; ariko nkaho yababajwe numuriro uhinduka ruswa, yihanganiye ububabare, agira ati: 19 'Kurikiza urugero rwanjye, bavandimwe. Ntuzigere untererana iteka, kandi ntutererane ubuvandimwe bwacu mu cyubahiro cy'ubugingo. 20 Intambara itagatifu kandi yubahwa mu rwego rwo gukiranuka, binyuze muri yo kugira ngo ubutabera buboneye bwategekaga ba sogokuruza bugirire imbabazi ubwoko bwe kandi bihorere umunyagitugu wavumwe. ' 21 Kandi muri aya magambo, urubyiruko rwera rwatanze umwuka. 22 Ariko mu gihe bose bibazaga uko umutima we uhoraho, abarinzi bazanye uwa kabiri mu myaka ya. abahungu, no

kumufata n'amaboko akomeye y'icyuma bamuhambiriye kuri moteri na catapult. 23 Ariko bumvise icyemezo cye cyiza asubiza ikibazo cyabo, 'Yarya aho kurya iyicarubozo?' izo nyamaswa zimeze nk'ipantaro zashwanyaguritse ku nzara zayo zifite inzara z'icyuma, kandi zikuraho inyama zose ku matama, kandi zimukuraho uruhu mu mutwe. 24 Ariko yihanganye ashikamye kuri ubu bubabare, ati: 'Mbega ukuntu ubwoko bwose bw'urupfu buryoshe ku bw'ubutungane bwa ba sogokuruza!' 25 Abwira umunyagitugu ati: 'Yemwe bantu b'abagome benshi b'abagome, ntubona ko muri iki gihe wowe ubwawe ubabazwa urubozo uruta uwanjye mu kubona umugambi w'ubwibone bw'igitugu bwawe watsinzwe no kwihangana kwanjye ku butabera? 26 Kuberako nshigikiwe nububabare nibyishimo biva mubyiza, mugihe uri mububabare mugihe wishimira ububi bwawe; kandi ntuzarokoka, wa mugome we uteye ishozi, ibihano by'uburakari bw'Imana. ' 27 Amaze guhura n'ubutwari urupfu rwe ruhebuje, umuhungu wa gatatu arazanwa, asabwa cyane na benshi kuryoherwa bityo ngo akize. 28 Ariko asubiza n'ijwi rirenga ati: 'Ntimuzi ko data umwe yambyaye na barumuna banjye bapfuye, kandi nyina umwe yarabyaye, kandi narezwe mu nyigisho zimwe? 29 Siniretse ubucuti bwiza bwa kivandimwe. 30 Niba rero ufite moteri yo kubabaza, shyira kuri uyu mubiri wanjye; kuko roho yanjye udashobora kugera, atari iyo ubishaka. ' 31 Ariko bararakara cyane kubera amagambo ashize amanga y'uwo mugabo, bakuramo amaboko n'ibirenge hamwe na moteri zabo zimuka, bakuramo amaguru mu mifuka yabo, barabambura; bazunguruka intoki, amaboko, n'amaguru, n'inkokora-ingingo. 32 Kandi nta na busa bashoboye kuniga umwuka we bamwambura uruhu, bafata ingingo z'intoki, maze bashishimura mu buryo bw'Abasikuti igihanga cyo mu mutwe, bahita bamuzana ku ruziga. 33 Kuri ibyo, bagoreka urutirigongo kugeza abonye umubiri we umanitse ku bitambaro no mu maraso manini ava mu nda. 34 Ageze ku rupfu, aravuga ati: 'Twebwe banyagitugu banga urunuka, turababara cyane kubera uburere bwacu n'ingeso zacu zituruka ku Mana; ariko wowe kubera ubugome bwawe n'ubugome bwawe uzihanganira imibabaro itagira iherezo. ' 35 Igihe 'uyu mugabo yapfaga abavandimwe be mu buryo bukwiriye, barera uwa kane, baramubwira bati:' Ntukarakare kandi usaze nk'abavandimwe bawe, ahubwo wumvire umwami wikingire. ' 36 Ariko arababwira ati: 'Kuri njye, nta muriro ufite ufite ubushyuhe bukabije ku buryo wangira ikigwari. 37 Urupfu rwahiriwe n'abavandimwe banjye, n'icyaha cy'iteka ryose cy'umunyagitugu, n'ubuzima buhebuje bw'intungane, sinzahakana ubuvandimwe bwanjye buhebuje. 38 Tekereza iyicarubozo, wa mugome we, kugira ngo umenye ko ndi umuvandimwe w'abo bamaze kubabazwa. ' 39 Antiyokusi amaze kubyumva, inkoramaraso, ubwicanyi, kandi biteye ishozi rwose yabasabye guca ururimi. 40 Ariko aravuga ati: 'Nubwo wakuraho ingingo yanjye yo kuvuga, Imana ni yo yumva kandi abatavuga.


Icya kane cy'Abamakabe

41 Dore, nashize ururimi rwanjye niteguye: rugabanye, kuko utazacecekesha Impamvu yanjye. 42 Twishimiye ko duhaye ingingo zacu z'umubiri gutemwa kubwImana. 43 Ariko Imana izagukurikira byihuse; kuko waciye ururimi rwamuririmbaga indirimbo zo kumusingiza. ' 44 Ariko igihe uyu mugabo na we yicwaga azira iyicarubozo, uwa gatanu arahaguruka, avuga ati: 'Yewe munyagitugu, sinigeze nsaba iyicarubozo kubera ingeso nziza. 45 Yego, Nanjye ubwanjye ndaje imbere, kugira ngo, unyice, kugira ngo ukore amakosa menshi yongere igihano ukwiye ubutabera bwo mu Ijuru. 46 Yemwe mwanzi w'ingeso nziza n'umwanzi w'umuntu, ni ikihe cyaha uturimbura muri ubu buryo? 47 Birasa nkaho ari bibi kuri wewe ko dusenga Umuremyi wa bose kandi tukabaho dukurikiza Amategeko ye meza? 48 Ariko ibyo bintu bikwiye icyubahiro ntabwo ari iyicarubozo, niba warasobanukiwe ibyifuzo byabantu kandi ukaba ufite ibyiringiro by agakiza imbere yImana. 49 Dore uri umwanzi w'Imana kandi urwana n'abasenga Imana. ' 50 Akivuga, abarinzi baramuboha bamuzana imbere ya catapult; baramuhambira ku mavi, maze, bayihambiraho ibyuma bifata ibyuma, bamuzunguza mu rukenyerero hejuru y’uruzitiro ku buryo yari yagoramye rwose nka sikorupiyo kandi ingingo zose zaciwe. 51 Nuko rero mu bihe bikomeye byo guhumeka no kubabazwa n'umubiri, aratangara ati: 'Icyubahiro, wa mugome we, ufite icyubahiro ku bushake bwawe, ni impano wampaye, umfasha kwerekana ko ndi umwizerwa ku Mategeko binyuze mu iyicarubozo ryiyubashye.' 52 Kandi uyu mugabo na we apfuye, bazana uwa gatandatu, umuhungu w'umuhungu, asubiza ikibazo cy'umunyagitugu niba yiteguye kurya no kurekurwa, ati: 53 'Ntabwo nshaje cyane mumyaka nkabavandimwe, ariko ndashaje mubitekerezo. Kuberako twavutse kandi twarezwe kubwintego imwe kandi tugomba no gupfa kubwimpamvu imwe; niba rero uhisemo kutubabaza urubozo kubera kutarya inyama zanduye, iyicarubozo. ' 54 Amaze kuvuga ayo magambo, bamuzana ku ruziga, babyitondeye baramurambura, bamwambura amagufwa y'umugongo bamutwika. 55 Bakora shitingi ityaye ishyushye itukura, bayirukana mu mugongo, bamucumita mu mpande, batwika amara. 56 Ariko hagati mu iyicarubozo rye, aratangaza ati: 'Yemwe irushanwa rikwiye abera, aho benshi muri twe bavandimwe, mu rwego rwo gukiranuka, twinjiye mu marushanwa yo kubabazwa, kandi ntitwatsinzwe! 57 Erega nyagasani, gusobanukirwa gukiranuka, ntidutsindwa. 58 Mu ntwaro nziza, njya kwifatanya na barumuna banjye mu rupfu, no kongeramo muri njye umuhora umwe ukomeye cyane kugira ngo aguhana, yewe mutegura iyicarubozo n'umwanzi w'abakiranutsi nyabo. 59 Twebwe abasore batandatu twakuyeho igitugu cyawe. 'Erega imbaraga zawe ntabwo zihindura Impamvu cyangwa ngo iduhatire kurya inyama zanduye kuguhirika? 60 Umuriro wawe ni mwiza kuri twe, moteri zawe zo kubabaza urubozo, kandi urugomo rwawe ntirushobora.

61 Kuko abarinzi batubereye abayobozi, ntabwo ari umunyagitugu, ahubwo ni amategeko y'Imana; kandi rero dufite Impamvu zacu nyamara tutaratsindwa. ' UMUTWE WA 6 Ubuvandimwe burahuza nurukundo rwa nyina. 1 Uwo na we apfuye urupfu ruhire, ajugunywa mu nkono, umuhungu wa karindwi, umuhererezi muri bo, araza. 2 Ariko umunyagitugu, nubwo yarakariye cyane abavandimwe be, yagiriye impuhwe umuhungu, amubona aho yari amaze kumubohesha yaramwegereye, ashaka kumwumvisha, ati: 'Urabona iherezo ry'ubuswa bwa benewanyu; kuko kubwo kutumvira kwabo baribasiwe kugeza gupfa. Nawe, niba utumviye, nawe uzicwa urubozo bikabije kandi wicwe mbere yigihe cyawe; ariko nimwumvira, uzaba inshuti yanjye, kandi uzamurwa mu ntera nkuru mu bucuruzi bw'ubwami. ' 4 Kandi mu gihe yamutakambiye, atumaho nyina w'umuhungu, kugira ngo mu kababaro ke kubera kubura abahungu benshi ashobora gusaba uwacitse ku icumu kumvira no gukizwa. 5 Ariko nyina, avuga mu rurimi rw'igiheburayo, nk'uko nzabibabwira nyuma, atera inkunga umuhungu, maze abwira abarinzi ati: 'Nimurekure, kugira ngo mvugane n'umwami n'incuti ze zose bari kumwe na we.' 6 Barishimira icyifuzo cy'umuhungu, bihutira kumurekura. 7 Yiruka hejuru ya brazier itukura, ati: 'Yewe munyagitugu mubi,' kandi utubaha Imana cyane mu banyabyaha bose, ntuzaterwa isoni no gufata imigisha yawe n'ubwami bwawe mu maboko y'Imana, no kwica abakozi bayo no kubabaza abayoboke b'ubutungane? 8 Kuber'ibintu ubutabera bw'Imana bukugeza ku muriro wihuse n'umuriro w'iteka n'imibabaro bitazagusiga ubuziraherezo. 9 Ntugaterwa isoni, kuba umuntu, wa mwa ishyano we n'umutima w'inyamaswa yo mu gasozi, gufata abantu bameze nk'ibyiyumvo byawe, bikozwe mu bintu bimwe, ukabashwanyaguza ururimi, ukabakubita no kubica urubozo muri ubwo buryo? 10 Ariko mu gihe bashohoje gukiranuka kwabo ku Mana mu rupfu rwabo rwiza, uzatakambira uti "ishyano rirahuye" kubera ko wishe akarengane abatsinze ingeso nziza. ' 11 Hanyuma ahagarara hafi y'urupfu, aravuga ati: 'Ntabwo nigometse ku buhamya bwatanzwe na barumuna banjye. 12 Kandi ndahamagarira Imana ya ba sogokuruza kugirira imbabazi ubwoko bwanjye. 13 Kandi azaguhana haba muri ubu buzima ndetse na nyuma yaho urapfuye. ' 14 Kandi muri iri sengesho, yijugunya muri brazier itukura, nuko areka umuzimu. 15 Niba rero abavandimwe barindwi basuzuguye iyicarubozo kugeza bapfuye, byaragaragaye hose ko Impamvu yahumetswe ari umutware usumba ayandi. 16 Kuberako baramutse bemeye irari ryabo cyangwa imibabaro yabo bakarya inyama zanduye twakagombye kuvuga ko zatsinzwe. 17 Ariko muri iyi ngamiya ntabwo byari bimeze; muburyo bunyuranye nimpamvu yabo, yashimiwe imbere yImana, bahagurukiye kurenza irari ryabo. 18 Kandi ntibishoboka guhakana ubukuru bwibitekerezo; kuberako batsinze irari ryabo nububabare bwabo.


Icya kane cy'Abamakabe

Nigute dushobora gukora ukundi uretse kwemera uburenganzira Impamvu yo gutwarwa n'ishyaka hamwe nabagabo batagabanutse mbere yububabare bwo gutwika? 20 Erega nubwo iminara iri ku cyambu yanga ibitero by'imipfunda kandi igatanga amarembo atuje ku binjira mu buhungiro, ni ko rero uburenganzira bw'iminara irindwi Impamvu y'urubyiruko yarwanaga ikibanza cyo gukiranuka kandi ikanga umuyaga w'uburakari. 21 Bakoze korari yera yo gukiranuka igihe baterana inkunga, bati: 22 'Bavandimwe, dupfe nk'abavandimwe, kubera Amategeko. 23 Reka twigane Abana batatu ku rukiko rwa Ashuri basuzuguye ayo makuba amwe. 24 Ntitugahindure irari imbere y'ubuhamya bwo gukiranuka. ' 25 Umwe ati: 'Muvandimwe, humura,' undi ati: 'Ihangane neza'; n'undi yibutsa ibyahise, 'Wibuke icyo uri cyo, kandi Isaka ufite ukuboko kwa se kubwo gukiranuka' yitanze ngo abe igitambo. ' 26 Kandi bose hamwe, bose hamwe, bareba neza kandi bashize amanga, baravuga bati: 'Tuziyegurira Imana n'umutima wacu wose, kandi tuguriza imibiri yacu kugira ngo amategeko yubahirizwe. 27 Ntitugatinye uwibwira ko yishe; erega urugamba rukomeye n'akaga k'ubugingo bitegereje kubabazwa iteka abarenga ku mategeko y'Imana. 28 Reka noneho twifashishe Impamvu y'Imana yo kumenya irari. 29 Nyuma y'ibyo, ishyaka ryacu, Aburahamu, Isaka na Yakobo bazatwakira, kandi abakurambere bacu bose bazadushima. ' 30 Kandi buri wese muri bo atandukana n'umwe mu bavandimwe, igihe bakururwaga, abataragera ku gihe baravuze bati: 'Ntudukoze isoni, muvandimwe, kandi ntukabeshye abavandimwe bacu bapfuye.' 31 Ntimuzi urukundo rwabavandimwe, aho Providence yimana kandi ifite ubwenge bwose yahaye umurage ababyaye nubwo ba se, babishyizemo ndetse no munda ya nyina; aho abavandimwe babaho mugihe nkiki, bagafata imiterere yabo mugihe kimwe, bakagaburirwa mumaraso amwe, kandi bagahita bahindurwa nubugingo bumwe, bakazanwa mwisi nyuma yumwanya umwe, bakavana amata kumasoko amwe, aho roho zabo za kivandimwe zonsa hamwe mumaboko kumabere; kandi barabohowe nyamara hafi binyuze muburere busanzwe hamwe nubusabane bwa buri munsi nubundi burezi, no kubutoza bwacu dukurikiza Amategeko yImana. 32 Ibyiyumvo byurukundo rwa kivandimwe birakomeye muburyo busanzwe, abavandimwe barindwi bagize ubwumvikane buke kurushaho. Kuberako batojwe mumategeko amwe, kandi bagahanwa mumico imwe, bakarera hamwe mubuzima bugororotse, bakundana cyane. Ishyaka bahuriyemo kubwiza bwimyitwarire nibyiza ryarushijeho kumvikana, kuko kubwo kubaha Imana kwabo byatumye urukundo rwa kivandimwe rwinshi. 33 Ariko nubwo kamere, ubusabane, nimico yabo myiza byongereye ishyaka ryurukundo rwa kivandimwe, nyamara abahungu barokotse binyuze mumadini yabo bashyigikiye kubona barumuna babo bari kumurongo, bakorerwa iyicarubozo kugeza bapfuye; oya, ndetse babashishikarije guhangana nububabare, kugirango badasuzugura

iyicarubozo ryabo gusa, ahubwo banatsinde ishyaka ryabo ryo gukunda abavandimwe babo. 34 Yemwe gutekereza, mwami kuruta abami, kuruta abidegemvya kubuntu, kubwumvikane bwa benewabo barindwi, abera kandi bahujwe neza ninsanganyamatsiko yo kubaha Imana! 35 Nta n'umwe muri abo basore barindwi wahindutse ikigwari, nta n'umwe wigeze agabanuka imbere y'urupfu, ariko bose bihutiye gupfa bakorerwa iyicarubozo nk'aho banyura mu nzira idapfa. 36 Kuberako amaboko n'ibirenge bigenda bihuye nubushake bwubugingo, niko abo basore bera, nkaho babitumwe nubugingo budapfa bwamadini, bagiye bahuza urupfu kubwabo. 37 Yemwe bose bera-basabane barindwi bavandimwe mubwumvikane! 38 Nkuko iminsi irindwi yaremye isi ikora idini, ni nako urubyiruko rwakoraga nka korari rwakundana na barindwi, kandi ruteye ubwoba bw’iyicarubozo. 39 Ubu duhinda umushyitsi iyo twumvise ububabare bw'urwo rubyiruko; ariko bo, ntibabibonye n'amaso yabo gusa, cyangwa ngo bumve gusa iterabwoba rivuzwe, ryegereje, ariko mubyukuri bumva ububabare, barabyihanganiye; kandi ko mu iyicarubozo n'umuriro, ni ubuhe bubabare bukomeye bushobora kuboneka? 40 Kuberako imbaraga z'umuriro zikarishye kandi zikomeye, yazanye imibiri yabo vuba. 41 Kandi utekereze ko bidatangaje niba hamwe nabagabo Impamvu yatsinze iyicarubozo, mugihe nubugingo bwumugore bwasuzuguye ububabare butandukanye cyane; kuko nyina w'urubyiruko rurindwi yihanganiye imibabaro yagiriwe buri umwe mubana be. 42 Ariko tekereza ukuntu ibyifuzo byumutima wa nyina ari byinshi, kugirango ibyiyumvo bye ku rubyaro rwe bibe ihuriro ryisi yose; kandi rwose, hano, ninyamaswa zidafite ishingiro zifitiye abana bato urukundo nurukundo rusa nabagabo. 43 Urugero, mu nyoni, abamenyereye kwikinga munsi yinzu yacu barengera ibyari byabo; kandi ibyari hejuru yimisozi, no mu bitare, no mu mwobo w’ibiti, no mu mashami, kandi bikabyara ibyana byaho, na byo birukana abinjira. 44 Hanyuma, niba badashoboye kumwirukana, bazunguruka mu byana bafite ishyaka ry'urukundo, barabahamagara mu mvugo yabo bwite, kandi bagafasha abasore babo mu buryo ubwo ari bwo bwose bashoboye. 45 Kandi dukeneye iki ingero z'urukundo rw'urubyaro mu nyamaswa zidafite ishingiro, mu gihe n'inzuki, nko mu gihe cyo gukora ibimamara, zirinda abacengezi, kandi zikubita inkoni zabo, nk'inkota, abegereye imbyaro yabo, kandi bakabarwanya kugeza ku rupfu? 46 Ariko we, nyina w'abo basore, afite ubugingo nka Aburahamu, ntiyigeze ahindurwa n'umugambi we kubera urukundo yakundaga abana be. UMUTWE WA 7 Kugereranya urukundo rwa nyina na se, muri iki gice hari impinga z'imisozi yo kuvuga neza. 1 Impamvu y'abahungu, nyagasani hejuru y'irari! Yemwe idini, ibyo byakundaga nyina kuruta abana be!


Icya kane cy'Abamakabe

2 Umubyeyi, afite amahitamo abiri imbere ye, idini ndetse nubu agakiza ari muzima mu bahungu be barindwi akurikije amasezerano y’umugome, yakundaga idini, ikiza ubuzima bw'iteka nk'uko Imana ibivuga. 3 O nigute nshobora kwerekana urukundo rwinshi rwababyeyi kubana? Twashyizeho kashe isa nubugingo bwacu nuburyo dusa kumiterere yumwana, kandi cyane cyane kubwimpuhwe za nyina kubana be zimbitse kuruta se. 4 Kuberako abagore borohewe nubugingo kurusha abagabo, kandi uko babyara abana niko barushaho kwiyongera kubakunda. 5 Ariko, mu babyeyi bose, we mu bahungu barindwi yari afite urukundo rwinshi kurusha abandi, abonye ko, mu kubyara abana barindwi yumvise afite impuhwe za kibyeyi ku mbuto z'inda ye, kandi akaba yarababajwe cyane n'ububabare bwinshi yabyariye buri wese mu rukundo rwa hafi, nyamara, kubera gutinya Imana yanze umutekano uriho w'abana be. 6 Ay, kandi ibirenze ibyo, kubera ubwiza bwimyitwarire myiza nabahungu be no kumvira Amategeko, urukundo rwa kibyeyi yabakundaga rwarushijeho gukomera. 7 Kuko bari abakiranutsi, bafite ubushishozi, ubutwari n'ubugingo bukomeye, bakundana ndetse na nyina ku buryo bamwumvira bakurikiza Amategeko kugeza apfuye. 8 Ariko nubwo bimeze bityo, nubwo yari afite ibishuko byinshi byo kwiyegurira nyina, nta na hamwe yigeze atoteza ubwoko butandukanye bw’iyicarubozo bwagize imbaraga zo guhindura Impamvu ye; ariko nyina yahamagariye buri muhungu ukwe, kandi bose hamwe, bapfira idini ryabo. 9 Yemwe kamere yera, n'urukundo rw'ababyeyi, no kwifuza kw'ababyeyi ku rubyaro, n'umushahara w'ubuforomo, n'urukundo rudatsindwa rw'ababyeyi! 10 Umubyeyi, ababonye umwe umwe umwe yatwitse kandi arashya, yagumye adahungabana mu bugingo ku bw'idini. 11 Abona inyama z'abahungu be zirimburwa mu muriro, kandi amaboko yabo n'ibirenge byabo byanyanyagiye hasi, kandi igitwikiriye inyama, cyatanyaguwe mu mitwe kugeza ku matama, kinyerera nka masike. 12 Mama we, ubu wari uzi ububabare bukabije kuruta ububabare bw'umurimo! Yewe mugore, wenyine mu bagore, imbuto z'inda zabo zari idini ryuzuye! 13 Imfura yawe, ireka umuzimu, ntabwo yahinduye icyemezo cyawe, cyangwa icya kabiri, nticyarebaga amaso yimpuhwe kukubabaza kwe, cyangwa uwa gatatu, uhumeka umwuka we. 14 Ntiwigeze urira igihe wabonaga amaso ya buri wese mu gihe cy'imibabaro ireba ushize amanga ku mibabaro imwe, ukabona mu mazuru yabo ahinda umushyitsi ibimenyetso byerekana ko umuntu yegereje urupfu. 15 Ubonye inyama z'umuhungu umwe zaciwe nyuma y'inyama z'undi, n'ukuboko gukata ukuboko, n'umutwe nyuma yo gukubitwa umutwe, umurambo ukajugunywa ku murambo, kandi aho hantu huzuye abantu barebaga kubera iyicarubozo ry’abana bawe, ntiwamennye amarira. 16 Ntabwo injyana ya sirena cyangwa indirimbo za swans zifite amajwi meza ntizishimisha amatwi abumva, nkuko byumvikanye amajwi y'abahungu, bavugana na nyina kuva mu mibabaro.

17 Nangahe kandi mbega ukuntu iyicarubozo nyina yababazwaga mugihe abahungu be bababazwaga nububabare bwa rack n'umuriro! 18 Ariko Impamvu Yahumekewe yatije umutima wumugabo imbaraga zumubabaro we, kandi aramushyira hejuru kugirango atagira icyo avuga ku byifuzo byubu byurukundo rwababyeyi. 19 Kandi nubwo yabonye irimbuka ryabana be barindwi nuburyo butandukanye kandi butandukanye bwububabare bwabo, nyina wicyubahiro yabitanze kubushake kubwo kwizera Imana. 20 Kuko yirebaga mu bitekerezo bye, nk'uko byari abanyamayeri bunganira mu cyumba cy'inama, kamere, n'ababyeyi, ndetse n'urukundo rw'ababyeyi, hamwe n'abana be ku gihirahiro, kandi ni nk'aho we, nyina, ufite amahitamo hagati y'amajwi abiri ku byerekeye abana be, umwe ku rupfu rwabo n'undi kugira ngo abakize ari muzima, ariko ntiyita ku gukiza abahungu be barindwi ku bw'ubutwari bwe, Imana yita ku bana be, ariko akabona ko ari umwana w'abana be barindwi, ariko akabona ko ari umwana w'abana be. 21 Yewe nyina w'ubwoko, uharanira Amategeko yacu, urengera idini ryacu, kandi wegukanye igihembo mu rugamba muri wowe! 22 Yemwe bagore, abanyacyubahiro barwanya abagabo, kandi intwari kuruta abarwanyi kwihanganira! 23 Kuko nk'isanduku ya Nowa, hamwe n'isi yose nzima kubera umutwaro we mu mwuzure wuzuye isi, wihanganiye imivurungano ikomeye, bityo rero, umurinzi w'Amategeko, wakubiswe impande zose n'imiraba ikabije y'irari ryinshi, kandi ukaba warahangayikishijwe cyane n'iyicarubozo ryibasiye abahungu bawe. 24 Gutyo rero, nimba umwe mu bagore kandi akuze mu myaka, akaba na nyina w'abahungu indwi, yihanganiye kubona abana biwe bakorerwa iyicarubozo gushika bapfuye, Impamvu yahumetswe igomba kwatura ko ari umutegetsi w'ikirenga kuri irari. 25 Nerekanye rero ko abagabo batatsinze imibabaro yabo gusa, ahubwo ko umugore yasuzuguye iyicarubozo riteye ubwoba. 26 Kandi intare zari zikaze cyane kuri Daniyeli, nta ziko ryashyushye cyane itanura ryaka umuriro rya Mishayeli, nk'uko ryatwitse muri we ubushake bwo kubyara abonye abahungu be barindwi bakorerwa iyicarubozo. 27 Ariko kubwiyobokamana bwe Impamvu yatumye nyina azimya irari rye, benshi kandi bakomeye nkuko bari. 28 Kuberako hari ibyo tugomba gutekerezaho, iyaba umugore yari afite intege nke zumwuka, nubwo yari nyina, yashoboraga kubarira, kandi akavuga gutya: 29 'Ah, byambabaje gatatu, kandi birenze gatatu! Nabyaye abana barindwi nsigaye ntabyara! 30 Ubusa nabaye inshuro zirindwi ndi kumwe n'umwana, kandi nta nyungu nagize umutwaro w'amezi icumi nayikoreye inshuro zirindwi, kandi nta mbuto zabaye imbuto zanjye, kandi mbabajwe n'abonsa. 31 Bana banjye, nabaye impfabusa, nihanganiye ububabare bwinshi bw'imirimo, no kwita ku burere bwawe. 32 Yoo, ku bahungu banjye, ko bamwe batarashyingirwa, kandi abashyingiranywe ntibabyara; Sinzigera mbona abana bawe, kandi sinzitwa izina rya sogokuru.


Icya kane cy'Abamakabe

33 Ah, njye, wari ufite abana benshi beza, kandi ndi umupfakazi kandi ndi umusaka mu ishyano ryanjye! Nta n'umuhungu uzanshyingura igihe napfuye! ' 34 Ariko umubyeyi wera kandi wubaha Imana ntiyigeze ataka kubera iki cyunamo kuri umwe muri bo, nta nubwo yasabye ko yarokoka urupfu, cyangwa ngo abiririre nk'abantu bapfa; ariko, nkaho yari afite roho itajenjetse kandi akazana umubare w’abahungu be, ku nshuro ya kabiri, mu buzima budapfa, yabinginze ahubwo abasaba ko bagomba gupfa bazira idini. 35 Yewe mubyeyi, umurwanyi w'Imana mu rwego rw'idini, umusaza n'umugore, mwembi mwatsinze umunyagitugu kubwo kwihangana kwawe, kandi wasangaga ufite imbaraga zirenze umugabo, mu bikorwa no mu magambo. 36 Ni ukuri, igihe washyingiranwa n'abahungu bawe, wahagaze aho ubona Eleyazari yicwa urubozo, maze ubwira abahungu bawe mu rurimi rw'igiheburayo: 37 'Bana banjye, urugamba ni rwiza; kandi murahamagarirwa guhamiriza ishyanga ryacu, mukarwanira ishyaka mu izina rya ba sogokuruza. 38 Kuberako biteye isoni niba, mugihe uyu musaza yihanganiye ububabare kubera idini, mwebwe basore mwagabanutse mbere yububabare. 39 Wibuke ko ku bw'Imana winjiye mu isi, ukishimira ubuzima, bityo rero ko dukwiye Imana kwihanganira ububabare bwose ku bwe; kubwa data data Aburahamu yihutiye gutamba umuhungu we Isaka, sekuruza w'igihugu cyacu; Isaka abonye ikiganza cya se amuterura icyuma, ntiyacogora. 40 Daniyeli, umukiranutsi, ajugunywa ku ntare, Ananiya, Azariya na Mishayeli bajugunywa mu itanura ry'umuriro, bihanganira ku bw'Imana. 41 Namwe, mufite kwizera nk'ukwo ku Mana, ntimugahagarike umutima; kuko byari binyuranye n'impamvu yuko mwebwe kumenya gukiranuka, mutagomba kwihanganira ububabare. ' 42 Aya magambo, nyina w'abana barindwi yashishikarije buri muhungu we gupfa aho kurenga ku mategeko y'Imana; na bo ubwabo bazi neza ko abantu bapfira Imana babaho ku Mana, nk'uko Aburahamu, Isaka, na Yakobo babayeho, hamwe na ba sokuruza bose. UMUTWE WA 8 Icyamamare "Abakinnyi b'Ubukiranutsi." Hano harangira inkuru yubutwari yitwa Igitabo cya Kane cya Makabe. 1 Bamwe mu barinzi batangaje ko igihe na we yari agiye gufatwa akicwa, yijugunye kuri pyre kugira ngo hatagira umuntu ukora ku mubiri we. 2 Mama we, ko hamwe n'abahungu bawe barindwi batavunnye imbaraga z'umunyagitugu, bakangiza ubusa imigambi ye mibi, kandi bagatanga urugero rw'icyubahiro cyo kwizera. 3 Ntabwo washyizweho nk'igisenge ku bahungu bawe nk'inkingi, kandi umutingito w'imibabaro ntiwaguhungabanije na gato. 4 Nimwishime rero, mama ufite umutima wera, ufite ibyiringiro byo kwihangana kwawe ku Mana. 5 Ntabwo ari ukwezi gukomeye guhagarara hagati yinyenyeri zo mwijuru nkawe, umaze gucana inzira y'abahungu bawe barindwi bameze nk'inyenyeri ugana

gukiranuka, uhagarare mu cyubahiro cy'Imana; kandi washyizwe mwijuru hamwe nabo. 6 Kubyara kwawe kwa mwene Aburahamu. 7 Kandi iyaba byari byemewe ko dushushanya, nkuko umuhanzi runaka, inkuru yo kubaha Imana kwanyu, abari aho ntibari guhinda umushyitsi nyina w'abahungu barindwi bababazwa no gukiranuka kubera iyicarubozo rishingiye ku moko menshi kugeza apfuye? 8 Kandi mubyukuri byari bikwiye kwandika aya magambo hejuru yuburuhukiro bwabo, tuvugira urwibutso ibisekuruza bizaza: DORE KUBESHYA UMUPADIRI WASAZA N'UMUGORE WUZUYE IMYAKA KANDI ABANA BABIRI MU BIKORWA BY'IGIHUGU CY'IGITUBA KWIFUZA GUSENYA IGIHUGU CYA HEBREW. BATANZE UBURENGANZIRA BW'ABANYARWANDA KUBONA IMANA KANDI Kwihangana AMASOKO NUBWO URUPFU. 9 Kuko mu by'ukuri yari intambara yera barwanye nabo. Erega kuri uriya munsi ingeso nziza, ikabereka kubwo kwihangana, shyira imbere yabo igihembo cyintsinzi mubitagenda neza mubuzima bwiteka. 10 Ariko uwambere muri urwo rugamba ni Eleyazari, nyina w'abahungu barindwi abigiramo uruhare, abavandimwe bararwana. 11 Umunyagitugu yari umwanzi wabo kandi isi nubuzima bwabantu byari indorerezi. 12 Kandi gukiranuka kwatsinze uwatsinze kandi aha ikamba abakinnyi be. Ninde ariko wibajije abakinnyi b'Amategeko y'ukuri? Ni bande batabatangaye? Umunyagitugu ubwe hamwe ninama ye yose bashimishijwe nokwihangana kwabo, aho ubu bombi bahagarara iruhande rwintebe yImana kandi bakabaho ibihe byiza. 14 Kuko Musa avuga ati: 'Abiyejeje bose bari munsi y'amaboko yawe.' 15 Abo bagabo rero, bamaze kweza ku bw'Imana, ntibabonye gusa icyo cyubahiro, ahubwo banabonye icyubahiro ko binyuze muri bo umwanzi atagifite imbaraga ku bwoko bwacu, kandi umunyagitugu yarahanwe, kandi igihugu cyacu cyezwa, kuko bari bafite nk'incungu y'ibyaha by'igihugu cyacu; kandi binyuze mumaraso yabakiranutsi no gutanga impfu zabo, Providence yimana yarokoye Isiraheli ko mbere yinginga nabi. 16 Erega igihe Antiyokusi w'umunyagitugu yabonaga ubutwari bw'imico myiza yabo, no kwihangana kwabo mu iyicarubozo, yababwiye urugero rwe kwihanganira abasirikare be; nuko atera abantu be icyubahiro n'intwari ku rugamba no mu mirimo yo kugota, ku buryo yasahuye abanzi be bose. 17 Yemwe Bisirayeli, bana bavutse ku rubyaro rwa Aburahamu, mwumvire iri tegeko, kandi mube abakiranutsi mu buryo bwose, mumenye ko Impamvu yahumetswe ari umutware w'irari, n'ububabare, atari imbere gusa, ahubwo biturutse kuri twe ubwacu; bivuze ko abo bagabo, bashyikirije imibiri yabo iyicarubozo bazira gukiranuka, ntibashimishije abantu gusa, ahubwo babonaga ko bakwiriye umurage w'Imana.


Icya kane cy'Abamakabe

18 Binyuze muri bo ishyanga ryabonye amahoro no kugarura kubahiriza amategeko mu gihugu cyacu kwigarurira umujyi umwanzi. 19 Kwihorera byakurikiranye umugome Antiyokusi ku isi, kandi mu rupfu, azahanishwa. 20 Kuberako yananiwe rwose kubuza abaturage ba Yerusalemu kubaho nk'abanyamahanga no kureka imigenzo ya ba sogokuruza, nuko ava i Yeruzalemu, agenda yerekeza ku Buperesi. 21 Aya ni yo magambo nyina w'abahungu barindwi, umukiranutsi yabwiye abana be: 22 'Nari umukobwa utanduye, kandi sinatandukiriye mu rugo rwa data, kandi nkomeza kurinda urubavu rwubatswe muri Eva. 23 Nta mushukanyi wo mu butayu, nta n'umushukanyi mu murima, wangiriye nabi; eka kandi Inzoka y'ibinyoma, ishuka sully sully ubuziranenge bwubukobwa bwanjye; Nabanye n'umugabo wanjye iminsi yose y'ubuto bwanjye; ariko abo bahungu banjye nibakura, se arapfa. 24 Yishimye; kuko yabayeho ubuzima bwahawe imigisha nabana, kandi ntabwo yigeze amenya ububabare bwo kubura kwabo. 25 Ni nde, akiri kumwe natwe, yakwigishije Amategeko n'abahanuzi. Yadusomeye kuri Abeli wishwe na Kayini, na Isaka watambwe ho igitambo cyoswa, na Yozefu muri gereza. 26 Yatubwiye Fineya, umutambyi w'ishyaka, akwigisha indirimbo ya Ananiya, Azariya na Mishaeli mu muriro. 27 Kandi ahimbaza Daniyeli mu rwobo rw'intare, amuha umugisha; ahamagara mu mutwe wawe ijambo rya Yesaya, 28 "Yego nubwo unyuze mu muriro, urumuri ntirukugirira nabi." 29 Yaturirimbye amagambo ya zaburi Dawidi, ati: "Benshi ni imibabaro y'intabera." 30 Yatugejejeho wa mugani wa Salomo, "Ni igiti cy'ubuzima kubantu bose bakora ibyo ashaka." 31 Yemeje amagambo ya Ezekiyeli, "Ese aya magufa yumye azabaho?" Kuberako atibagiwe indirimbo Mose yigishije, yigisha iti: "Nzica kandi nzabaho. Ubu ni bwo buzima bwawe n'umugisha wo mu minsi yawe." ' 32 Ah, umugome wari umunsi, ariko ntiwari umugome, igihe umunyagitugu w'umugome w'Abagereki yatwitse umuriro ukongora abanyamurwango we, maze ishyaka rye ritetse rikazanwa muri catapult hanyuma agaruka mu iyicarubozo abahungu barindwi b'umukobwa wa Aburahamu, ahuma amaso y'amaso yabo, abica ururimi rwabo. 33 Niyo mpamvu urubanza rw'Imana rwakurikiranye, kandi ruzakurikirana ishyano rivumwe. 34 Ariko abahungu ba Aburahamu, hamwe na nyina watsinze, bateraniye hamwe mu mwanya wa ba sekuruza, bakiriye ubugingo butanduye kandi budapfa buva ku Mana, babe icyubahiro iteka ryose.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kinyarwanda - 4th Book of Maccabees by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu