Таудағы уағыз Матай 5:1-48 1 Иса көпшілікті көріп, тауға көтерілді. Ол отырғанда, шәкірттері қасына келді. 2 Ол аузын ашып, оларға былай деп тәлім берді: 3 Рухани кедейлер бақытты, өйткені Көк Патшалығы солардыкі. 4 Қайғыратындар бақытты, өйткені олар жұбаныш табады. 5 Момындар бақытты, өйткені олар жерді мұра етеді. 6 Әділдікке аш болып, шөлдегендер бақытты, өйткені олар тойынады. 7 Мейірімділер бақытты, өйткені оларға мейірім көрсетіледі. 8 Жүректері тазалар бақытты, өйткені олар Құдайды көреді. 9 Татуластырушылар бақытты, өйткені олар Құдайдың балалары деп аталады. 10 Әділдік үшін қудаланғандар бақытты, өйткені Көк Патшалығы солардыкі. 11 Менің атым үшін адамдар сендерді қорлап, қудалап, сендерге жалған жала жауып, жамандаса, бақыттысыңдар! 12 Қуанып, шаттаныңдар, өйткені көктегі сыйлықтарың зор! Өйткені сендерден бұрынғы пайғамбарларды да солай қудалаған. 13 Сендер жердің тұзысысыңдар. Бірақ егер тұз дәмін жоғалтса, оны қалай тұздауға болады? Ол бұдан былай лақтырып тастаудан және адамдардың аяғының астында қалудан басқа ештеңеге жарамайды. 14 Сендер дүниенің нұрысыңар, төбе басында орналасқан қала жасырына алмайды. 15 Шам жаққанда, оны ыдыстың астына қоймайды, керісінше, шамдалға қояды, сонда ол үйдегілердің бәріне жарық түсіреді. 16 Жарықтарың адамдарға жарқырасын, сонда олар игі істеріңді көріп, көктегі Әкелеріңді мадақтасын. 17 Мені заңды немесе пайғамбарларды бұзу үшін келді деп ойламаңдар: Мен бұзу үшін емес, орындау үшін келдім. 18 Сендерге шындығын айтамын, аспан мен жер жойылмайынша, бәрі орындалмайынша, Заңнан бірде-бір әріп немесе бірде-бір үзінді жойылмайды.
1
Таудағы уағыз
19 Сондықтан кімде-кім осы ең кішкентай өсиеттердің бірін бұзып, адамдарға соны үйретсе, сол Көк Патшалығында ең кіші деп аталады. Ал кімде-кім оларды орындап, үйретсе, сол Көк Патшалығында ұлы деп аталады. 20 Сендерге айтамын, егер сендердің әділдіктерің дін мұғалімдері мен парызшылдардың әділдігінен асып түспесе, сендер аспан патшалығына кіре алмайсыңдар. 21 Сендер ежелгілердің «Кісі өлтірме, кім өлтірсе, сол сотталуға ұшырайды» дегенін естідіңдер. 22 Ал мен сендерге былай деймін: бауырына себепсіз ашуланған әркім сотталуға ұшырайды. Ал бауырына «қара» деген әркім кеңес алдында жауапқа тартылады. Ал «ақымақ» деген әркім тозақ отында болады. 23 Сондықтан, егер сен құрбандық үстеліне сый-тартуыңды әкеліп жатқанда, сол жерде бауырыңның саған қарсы екені есіңе түссе, 24 Сыйлығыңды құрбандық үстелінің алдында қалдыр да, барып, алдымен бауырыңмен татулас, содан кейін келіп, сыйлығыңды ұсын. 25 Жолда келе жатқанда, қарсыласыңмен тез арада татулас. Әйтпесе қарсыласың сені судьяға, ал судья күзетшіге тапсырып, түрмеге тастамайды. 26 Саған шындығын айтамын, ең соңғы тиынын төлемейінше, сол жерден шықпайсың. 27 Сендер ежелгі адамдардың «Неке адалдығын бұзба» дегенін естігенсіңдер. 28 Бірақ Мен сендерге айтамын: кім әйелге құмарта қараса, оның жүрегінде онымен неке адалдығын бұзғаны. 29 Егер оң көзің сені күнәға азғырса, оны жұлып алып, лақтырып таста, өйткені бүкіл денең тозаққа тасталғаннан гөрі, бір мүшесіңнің жойылғаны саған пайдалы. 30 Егер оң қолың сені күнәға батырса, оны кесіп таста да, лақтырып таста, өйткені бүкіл денең тозаққа тасталғаннан гөрі, бір мүшесінің құрып кеткені саған жақсырақ. 31 «Кім әйелімен ажырасқысы келсе, оған ажырасу туралы құжат берсін» деген сөз бар. 32 Ал Мен сендерге былай деймін: кімде-кім әйелін азғындықтан басқа себеппен тастаса, оны зинақорлыққа итермелейді. Ал кімде-кім ажырасқан әйелге үйленсе, неке адалдығын бұзады. 33 Сендер тағы да ежелгілердің: «Антыңды бұрма, Жаратқан Иеге берген анттарыңды орында», – дегенін естідіңдер. 34 Бірақ Мен сендерге былай деймін: мүлдем ант бермеңдер; көкпен де ант бермеңдер, өйткені ол — Құдайдың тағы. 35 Жермен де ант етпе, өйткені ол Оның табан тіреніші; Иерусалиммен де ант етпе, өйткені ол ұлы Патшаның қаласы. 36 Басыңмен де ант берме, өйткені сен бір шашыңды ағарта немесе қарайта алмайсың. 37 Бірақ сендердің «иә, иә» және «жоқ, жоқ» дегендерің болсын, өйткені бұлардан артық болғанның бәрі зұлымдықтан келеді. 38 Сендер «Көзге көз, тіске тіс» дегенді естідіңдер. 39 Ал Мен сендерге былай деймін: жамандыққа қарсы тұрмаңдар. Кім сенің оң жағыңнан ұрса, оған сол жағыңды да бұр. 40 Егер біреу сені сотқа беріп, шапаныңды тартып алғысы келсе, оған шапаныңды да бер. 41 Ал кім сені бір миль жүруге мәжбүрлесе, онымен екі миль жүр. 42 Сұрағанға бер, қарыз алғысы келгеннен бас тартпа. 43 Сендер «Жақыныңды сүй, жауыңды жек көр» дегенді естідіңдер. 44 Ал Мен сендерге былай деймін: жауларыңды сүйіңдер, сендерді қарғайтындарға бата беріңдер, сендерді жек көретіндерге жақсылық жасаңдар, сендерді қорлап, қудалайтындар үшін дұға етіңдер. 45 Осылайша сендер көктегі Әкелеріңнің балалары боласыңдар, өйткені Ол күн сәулесін жаманға да, жақсыға да шығарып, әділдерге де, әділетсіздерге де жаңбыр жаудырады. 46 Егер сендер өздеріңді сүйетіндерді сүйсеңдер, сендерге қандай сыйақы берілмек? Салықшылар да солай істемей ме?
2
Таудағы уағыз
47 Егер сендер тек бауырларыңмен ғана амандассаңдар, басқалардан артық не істейсіңдер? Салықшылар да солай істемейді ме? 48 Сондықтан көктегі Әкелерің мінсіз болғандай, сендер де мінсіз болыңдар.
Матай 6:1-34 1 Адамдардың алдында қайырымдылық жасамаңдар, олар көрінсін деп. Әйтпесе көктегі Әкелеріңнен ешқандай сый алмайсыңдар. 2 Сондықтан қайырымдылық жасаған кезде, адамдардың алдында даңққа бөлену үшін екіжүзділер синагогаларда және көшелерде істейтіндей, алдарыңда керней тартпаңдар. Шындығын айтамын, олар өз сыйақыларын алады. 3 Бірақ қайырымдылық жасағанда, оң қолыңның не істеп жатқанын сол қолың білмесін. 4 Қайыр-садақаң құпия болсын, ал құпияны көретін Әкең саған ашық түрде сыйақы береді. 5 Дұға еткенде екіжүзділер сияқты болмаңдар: олар жұртқа көріну үшін синагогаларда және көше бұрыштарында тұрып дұға етуді жақсы көреді. Шындығын айтамын, олар өз сыйақыларын алды. 6 Ал сен дұға еткенде, шкафыңа кіріп, есігіңді жапқаннан кейін, құпия жердегі Әкеңе дұға ет; сонда құпияны көретін Әкең саған ашық түрде сыйақы береді. 7 Бірақ дұға еткенде, басқа ұлт адамдары сияқты бос сөздерді қайталамаңдар, өйткені олар көп сөйлегендіктен дұғалары естіледі деп ойлайды. 8 Сондықтан сендер оларға ұқсамаңдар, өйткені Әкелерің сендерден сұрамай тұрып-ақ, сендерге не қажет екенін біледі. 9 Сондықтан былай деп дұға етіңдер: Көктегі Әкеміз, сенің атың киелі болсын. 10 Сенің Патшалығың келсін, Сенің еркің көкте орындалғандай, жерде де орындалсын. 11 Бізге күнделікті нанымызды бүгін бер. 12 Біз қарыздарымызды кешіргеніміздей, біздің де қарыздарымызды кешіре гөр. 13 Бізді азғыруға ұшыратпа, жамандықтан құтқара гөр. Өйткені Патшалық та, күш те, даңқ та мәңгілік Сенікі. Әмин. 14 Егер сендер адамдардың күнәларын кешірсеңдер, көктегі Әкелерің де сендерді кешіреді. 15 Бірақ егер сендер адамдардың күнәларын кешірмесеңдер, Әкелерің де сендердің күнәларыңды кешірмейді. 16 Ораза ұстаған кезде екіжүзділер сияқты қабағыңды болмаңдар. Олар адамдарға ораза ұстап жүргендей көріну үшін бет-әлпетін бұзады. Сендерге шындығын айтамын, олар өз сыйақыларын алып жатыр. 17 Ал сен ораза ұстағанда, басыңызды майлап, бетіңізді жуыңыз. 18 Ораза ұстағаныңды адамдарға емес, құпия жердегі Әкеңе көрсет. Сонда құпияны көретін Әкең саған ашық түрде сыйақы береді. 19 Жер бетінде өздеріңе қазына жинамаңдар, онда күйе мен тот жейді, ал ұрылар бұзып кіріп, ұрлап кетеді. 20 Бірақ өздеріңе көкте қазына жинаңдар, онда күйе де, тот та жемейді, ұрылар да бұзып кірмейді және ұрлап та алмайды. 21 Өйткені қазынаң қайда болса, жүрегің де сонда болады. 22 Дененің нұры – көз. Сондықтан көзің таза болса, бүкіл денең жарық болады. 23 Ал көзің жаман болса, бүкіл денең қараңғылыққа толады. Сондықтан ішіңдегі жарық қараңғылық болса, онда ол қараңғылық қандай үлкен! 24 Ешкім екі қожайынға қызмет ете алмайды: біреуін жек көріп, екіншісін жақсы көреді; немесе біреуіне жабысып, екіншісін менсінбейді. Құдайға да, байлыққа да қызмет ете алмайсыңдар.
3
Таудағы уағыз
25 Сондықтан мен сендерге былай деймін: не жеп, не ішетіндеріңді ойлап, өмірлерің үшін, не киетіндеріңді ойлап, денелерің үшін уайымдамаңдар. Өмір тамақтан, дене киімнен артық емес пе? 26 Әуедегі құстарға қараңыздаршы: олар екпейді де, ормайды да, қамбаға жинамайды да, бірақ көктегі Әкелерің оларды асырайды. Сендер олардан әлдеқайда артық емессіңдер ме? 27 Қайсысың ойланып, бойыңның ұзындығын бір шынтақ та арттыра аласың? 28 Неге киім туралы уайымдайсыңдар? Даладағы лалагүлдердің қалай өсетініне назар аударыңдаршы: олар еңбек те етпейді, жіп те иірмейді. 29 Бірақ мен сендерге айтамын, тіпті Сүлеймен өзінің барлық сән-салтанатында да олардың ешқайсысындай киінбеген. 30 Егер Құдай бүгін бар, ертең пешке тасталатын дала шөбін осылай киіндірсе, сендерді одан да артық киіндірмей ме, сенімі аздар? 31 Сондықтан «Не жейміз, не ішеміз, не киеміз?» деп уайымдамаңдар. 32 (Өйткені басқа ұлт өкілдері осылардың бәрін іздейді), өйткені көктегі Әкелерің сендердің бұлардың бәріне мұқтаж екендеріңді біледі. 33 Бірақ алдымен Құдай Патшалығын және Оның әділдігін іздеңдер, сонда мұның бәрі сендерге қосылады. 34 Сондықтан ертеңгі күн үшін алаңдамаңдар, өйткені ертеңгі күн өзіне тән нәрселер үшін алаңдайды. Күннің жамандығы күннің өзіне жеткілікті.
Матай 7:1-29 1 Сотталмаңдар, сонда өздерің де сотталмайсыңдар. 2 Өйткені қандай үкім шығарсаңдар, өздеріңе де сондай үкім шығарылады, қандай өлшеммен өлшесеңдер, сендерге де сондай өлшем беріледі. 3 Неге бауырыңның көзіндегі түкті көресің, ал өз көзіңдегі бөренені байқамайсың? 4 Немесе өз көзіңде бөрене тұрса, бауырыңа: «Кел, көзіңдегі дақты алып тастайын», – деп қалай айтасың? 5 Екіжүзді, алдымен өз көзіңдегі бөренені алып таста, сонда бауырыңның көзіндегі дақты қалай алып тастау керектігін анық көресің. 6 Киелі нәрсені иттерге бермеңдер, інжу-маржандарыңды шошқалардың алдына лақтырмаңдар, әйтпесе олар оларды аяғымен таптап, бұрылып, сендерді жыртып тастайды. 7 Сұраңдар, сонда беріледі; іздеңдер, сонда табасыңдар; есікті қағыңдар, сонда ол сендерге ашылады. 8 Өйткені сұраған әркім алады, іздеген табады, ал есік қаққанға ашылады. 9 Немесе араларыңда баласы нан сұраса, тас беретін адам бар ма? 10 Немесе балық сұраса, оған жылан бере ме? 11 Сонымен, егер сендер зұлым бола тұра балаларыңа жақсы сыйлықтар беруді білсеңдер, көктегі Әкелерің Өзінен сұрағандарға жақсы сыйлықтар берер емес пе? 12 Сондықтан басқалардың өздеріңе не істегенін қаласаңдар, сендер де оларға солай істеңдер, өйткені бұл заң мен пайғамбарлардың жазбалары. 13 Тар қақпадан кіріңдер, өйткені қақпа кең, жол да кең, ол арқылы кіретіндер көп. 14 Өйткені өмірге апаратын қақпа тар, жол да тар, оны табатындар аз. 15 Жалған пайғамбарлардан сақ болыңдар! Олар сендерге қой терісін жамылып келеді, бірақ іштей олар жыртқыш қасқырлар. 16 Оларды жемістерінен танисыңдар. Адамдар тікенектен жүзім немесе тікенектен інжір жинай ма? 17 Сол сияқты, әрбір жақсы ағаш жақсы жеміс береді, ал нашар ағаш жаман жеміс береді. 18 Жақсы ағаш жаман жеміс бере алмайды, ал шіріген ағаш жақсы жеміс бере алмайды. 19 Жақсы жеміс бермейтін әрбір ағаш шабылып, отқа тасталады. 4
Таудағы уағыз
20 Сондықтан оларды жемістерінен танисыңдар. 21 Маған «Ием, Ием» дегеннің бәрі емес, тек көктегі Әкемнің еркін орындайтындар ғана Көк Патшалығына кіреді. 22 Сол күні көпшілік маған: «Ием, Ием, біз Сенің атыңмен пайғамбарлық етпедік пе? Сенің атыңмен жындарды қуып шығармадық па? Сенің атыңмен көптеген керемет істер жасамадық па?» – дейді. 23 Сонда Мен оларға: «Мен сендерді ешқашан танымаппын. Менен аулақ болыңдар, зұлымдық жасаушылар», – деп айтамын. 24 Сондықтан кімде-кім Менің осы сөздерімді естіп, орындаса, Мен оны үйін тасқа салған дана адамға ұқсатамын. 25 Жаңбыр жауып, су тасып, жел соғып, сол үйді соқты; бірақ ол құламады, себебі ол жартасқа қаланған еді. 26 Менің осы сөздерімді естіп, орындамаған әркім үйін құмға салған ақымақ адамға ұқсайды. 27 Жаңбыр жауып, су тасып, жел соғып, сол үйді соқты; ол құлап, қатты қирады. 28 Иса осы сөздерін аяқтаған кезде, халық оның іліміне таң қалды. 29 Өйткені ол оларға дін мұғалімдері сияқты емес, билігі бар адам сияқты тәлім берді.
5