Узияның көтерілуі мен құлдырауы Шежірелер 2-жазба 26 1 Сонда бүкіл Яһуда халқы он алты жасар Ұзияхты әкесі Амасияхтың орнына патша етіп тағайындады. 2 Патша ата-бабаларының қасына кеткеннен кейін, ол Элотты салып, оны Яһудаға қайтарып берді. 3 Ұзиях патша болған кезде он алты жаста еді, ал Иерусалимде елу екі жыл билік етті. Анасының аты-жөні де Иерусалимнен еді. 4 Ол әкесі Амасиях сияқты Жаратқан Иенің алдында дұрыс істер істеді. 5 Зәкәрия пайғамбардың кезінде ол Құдайды іздеді. Зәкәрия Құдайдың аяндарын түсінді. Ол Жаратқан Иені іздеген кезде, Құдай оған жақсылық сыйлады. 6 Ол філістірлерге қарсы соғысып, Ғат, Ябне және Ашдод қабырғаларын қиратып, Аздодтың айналасында және філістірлердің арасында қалалар салды. 7 Құдай оған філістірлерге, Гурбаалда тұратын арабтарға және мехунимдерге қарсы көмектесті. 8 Аммондықтар Ұзияхқа сый-тартулар берді, оның атағы Мысырға дейін тарады, өйткені ол өзін өте күшейтті. 9 Сонымен қатар, Ұзиях Иерусалимдегі бұрыштық қақпаға, аңғар қақпасына және қабырғаның бұрылысына мұнаралар салып, оларды нығайтты. 10 Ол шөл далада мұнаралар салып, көптеген құдықтар қазды. Өйткені оның ойпаттарда да, жазықтарда да малы көп еді. Таулар мен Кармелде егіншілер мен жүзімшілер де болды, өйткені ол егіншілікті жақсы көретін. 11 Сонымен қатар, Ұзияхтың патшаның қолбасшыларының бірі Хананияхтың басшылығымен хатшы Жейел мен әкім Маасияхтың басшылығымен есептелген топ-топ болып соғысқа шыққан жауынгерлері болды. 12 Батыл сарбаздардың әулет басшыларының жалпы саны екі мың алты жүз болды. 13 Олардың қол астында үш жүз жеті мың бес жүз әскер болды. Олар патшаға жауға қарсы күресте көмектесу үшін зор күшпен соғысты.
1
Узияның көтерілуі мен құлдырауы
14 Ұзиях бүкіл әскері үшін қалқандар, найзалар, дулығалар, күртеше, садақтар және тас лақтыруға арналған сақпандар дайындады. 15 Ол Иерусалимде мұнаралар мен қорғандарға жебелер мен үлкен тастарды атуға арналған айлакерлер ойлап тапқан қаруларды жасады. Оның даңқы алысқа тарады, өйткені оған керемет көмек көрсетілді, бірақ ол күшейе түсті. 16 Бірақ ол күшейген кезде жүрегі менменсіп, Құдайы Жаратқан Иеге қарсы күнә жасап, Жаратқан Иенің ғибадатханасына кіріп, хош иісті зат түтететін үстелде хош иісті зат түтетті. 17 Діни қызметкер Азариях оның соңынан кірді, онымен бірге Жаратқан Иенің сексен батыл діни қызметкері де кірді. 18 Олар Ұзиях патшаға қарсы тұрып: «Уа, Ұзиях, Жаратқан Иеге хош иісті заттар түтету сенің міндетің емес, хош иісті заттар түтетуге бағышталған діни қызметкерлердің міндеті. Киелі орыннан шық, өйткені сен опасыздық жасадың, бұл сенің даңқыңды Жаратқан Иенің алдындағы даңқыңа айналмайды», – деді. 19 Сонда Ұзиях ашуланып, қолында хош иісті зат түтетуге арналған хош иісті зат ұстады. Ол діни қызметкерлерге ашуланған кезде, Жаратқан Иенің киелі үйіндегі діни қызметкерлердің алдында, хош иісті зат түтету үстелінің жанында, маңдайына алапес шықты. 20 Бас діни қызметкер Азариях пен барлық діни қызметкерлер оған қарады. Оның маңдайында алапес бар екені көрініп, оны сол жерден қуып шығарды. Жаратқан Ие оны жазалағандықтан, ол да асығыс шығып кетті. 21 Ұзиях патша қайтыс болғанға дейін алапеспен ауырып, басқа үйде тұрды, өйткені ол Жаратқан Иенің үйінен аластатылды. Ал оның ұлы Жотам патша сарайын басқарып, ел халқын билік етті. 22 Енді Ұзияхтың қалған істерін, басынан аяғына дейін, Амос ұлы Ишая пайғамбар жазып қалдырды. 23 Ұзиях ата-бабаларының қасына көз жұмды. Олар оны патшаларға тиесілі қабір алаңына, ата-бабаларының қасына жерледі, өйткені олар: «Ол алапеспен ауырады», – деді. Оның орнына ұлы Жотам патша болды.
Ұзиях патшаның билігіне шолу Ұзиях патша (Азариях деп те аталады) Яһуда тағына небәрі 16 жасында отырды және 52 жыл билік етті. Шежірелер 2-жазба 26-да жазылған оның ертедегі адалдық, бұрын-соңды болмаған ұлттық табыс және менмендіктен туындаған қайғылы рухани құлдырау туралы күшті зерттеуі бар.
Әр тармақты бөлу 1–5 тармақтар (Қалпына келу және ерте тақуалық): Яһуда халқы әкесі Амазияхтың орнына Ұзияхты патша етіп тағайындады. Ол Құдайдың аяндарын үйреткен Зәкәрияның өмірі кезінде Құдайды іздеп, Жаратқан Иенің алдында дұрыс істер жасады. Ол Жаратқан Иені іздегенше, Құдай оны өркендетеді. 6–15 тармақтар (Әскери күш және инновация): Ұзиях філістірлер мен арабтарға қарсы сәтті соғыс жүргізеді, жау қабырғаларын қиратты және Иерусалимді жебелер мен үлкен тастарды атуға арналған инновациялық қорғаныс мұнаралары мен соғыс қозғалтқыштарымен нығайтты. Оның даңқы алысқа тарады, себебі оған күшейгенше керемет көмек көрсетіледі. 16–21-аяттар (Мақтаныш және Құдайдың үкімі): Ұзиях күшейген кезде, оның жүрегі құрдымға кетеді. Ол алтын құрбандық үстелінде хош иісті зат түтету үшін ғибадатханаға кіру
2
Узияның көтерілуі мен құлдырауы
арқылы Құдайға қарсы күнә жасайды. Діни қызметкер Азариях және 80 батыл діни қызметкер оған қарсы шығып, хош иісті зат түтету тек Харонның ұлдарына ғана тиесілі екенін айтады. Ұзиях қолындағы хош иісті затты алып ашуланады, ал маңдайына бірден алапес тарайды. 22–23-тармақтар (Жеке соңы): Ұзиях қайтыс болғанға дейін алапеспен ауырады. Ол бөлек үйде тұрады, Жаратқан Иенің үйіне кіруге тыйым салынған, ал ұлы Жотам патша сарайын басқарып, халықты соттайды.
Негізгі сабақтар Мінез сынағы: Табыс пен байлық көбінесе қиындықтарға қарағанда үлкен рухани сынақ болып табылады, бұл адамдарды Құдайға емес, өздеріне сенім артуға итермелейді. Менмендіктің қаупі: Ұзияхтың құлауы өз орнын ұмытып, менмендіктің жүрегін бұзуына жол берген сәттен басталды. Қасиетті шекараларды құрметтеу (Шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі) : Құдайдың жарлықтары мен шекараларынан асып кету – дәл Ұзия діни қызметті тартып алғандай – ауыр зардаптарға әкеледі. Батылдықпен есеп беру қажеттілігі: Азариях пен діни қызметкерлер киелі талаптарды қорғау үшін құдіретті патшаға қарсы тұру арқылы әділ батылдық танытты.
3