Skip to main content

Kazakh - The Mighty Angel of the LORD Defends Jerusalem

Page 1

Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды Патшалықтар 4-жазба 18-19 Патшалықтар 2-жазба 18 1 Исраил патшасы Елах ұлы Хошеаның билік құрған үшінші жылы Яһуда патшасы Ахаз ұлы Езекия патшалық құрды. 2 Ол патша болған кезде жиырма бес жаста еді; ол Иерусалимде жиырма тоғыз жыл билік етті. Анасының аты да Зәкәрияның қызы Әби еді. 3 Ол әкесі Дәуіт сияқты Жаратқан Иенің көз алдында дұрыс істер істеді. 4 Ол биіктеу жерлерді қиратып, мүсіндерді қиратты, тоғайларды кесіп тастады, сондай-ақ Мұса жасаған мыс жыланды сындырды. Исраил халқы сол күнге дейін оған хош иісті заттар түтететін. Ол оны Нехуштан деп атады. 5 Ол Исраилдің Құдайы Жаратқан Иеге сенді, сондықтан одан кейін де, одан бұрын да Яһуда патшаларының арасында оған тең келетін ешкім болған жоқ. 6 Өйткені ол Жаратқан Иеге жабысып, Оған еруден бас тартпады, Жаратқан Иенің Мұсаға бұйырған өсиеттерін орындады. 7 Жаратқан Ие онымен бірге болды; ол қайда барса да табысты болды. Ол Ассирия патшасына қарсы шығып, оған қызмет етпеді. 8 Ол філістірлерді Газа мен оның шекараларына дейін, күзет мұнарасынан бастап қоршалған қалаға дейін жеңді. 9 Езекия патшаның билік құрған төртінші жылы, яғни Исраил патшасы Эла ұлы Хошеаның билік құрған жетінші жылы, Ассирия патшасы Шалманесер Самарияға қарсы аттанып, оны қоршауға алды. 10 Үш жылдан кейін олар оны басып алды: Езекияның билік құрған алтыншы жылы, яғни Исраил патшасы Хошеаның тоғызыншы жылы Самария басып алынды. 11 Ассирия патшасы Исраилді Ассирияға жер аударып, оларды Гозан өзенінің бойындағы Халах пен Хаборға және мидия қалаларына қоныстандырды.

1


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

12 Өйткені олар Құдайлары Жаратқан Иенің сөзіне құлақ аспай, Оның келісімін және Жаратқан Иенің қызметшісі Мұсаның бұйырғандарының бәрін бұзып, оларды тыңдамады да, орындамады да. 13 Езекия патшаның билік құрған он төртінші жылында Ассирия патшасы Сеннахирим Яһуданың барлық бекіністі қалаларына шабуыл жасап, оларды басып алды. 14 Яһуда патшасы Езекия Лахиштегі Ассирия патшасына: «Мен күнә жасадым. Менен бас тарт. Маған не салсаң да, мен көтеремін», – деген хабар жіберді. Ассирия патшасы Яһуда патшасы Езекияға үш жүз талант күміс және отыз талант алтын тағайындады. 15 Езекия оған Жаратқан Иенің киелі үйінен және патша сарайының қазыналарынан табылған барлық күмісті берді. 16 Сол кезде Езекия Жаратқан Иенің ғибадатханасының есіктерінен және Яһуда патшасы Езекия төсеген бағаналардан алтынды алып тастап, Ассирия патшасына берді. 17 Ассирия патшасы Тартанды, Рабсарис пен Рабшақты Лахиштен Иерусалимге қарсы Езекия патшаға үлкен әскермен жіберді. Олар Иерусалимге өрлеп келді. Олар жоғары көтеріліп, тоңазытқыштың егістігіне апаратын жолдағы жоғарғы тоғанның құбырының жанында тұрды. 18 Олар патшаны шақырғанда, сарай басқарушысы Хелкия ұлы Елиаким, хатшы Шебна және жылнамашы Асаф ұлы Жоах оларға шықты. 19 Рабшақ оларға былай деді: «Енді Езекияға былай деңдер: Ұлы патша, Ассирия патшасы, былай дейді: Сен қандай сенім артып тұрсың? 20 Сен: «Соғысқа кеңес пен күш-қуатым бар», – дейсің, бірақ бұл тек бос сөздер. Енді кімге сенесің, маған қарсы шығасың? 21 Енді, міне, сен осы сынған қамыстың таяғына, яғни Мысырға, сеніп тұрсың. Егер адам сүйенсе, ол қолына түсіп, тесіп өтеді. Мысыр патшасы перғауын да оған сенетіндердің бәріне солай істейді. 22 Бірақ егер сендер маған: «Біз Құдайымыз Жаратқан Иеге сенеміз» десеңдер, Езекияның ғибадат орындары мен құрбандық үстелдерін қиратып, Яһуда мен Иерусалимге: «Сендер Иерусалимдегі осы құрбандық үстелінің алдында ғибадат етіңдер» дегені сол емес пе еді? 23 Сондықтан, менің мырзам Ассирия патшасымен келісімшарт жасасаңыз екен. Егер сіз оларға шабандоздарды қоя алсаңыз, мен сізге екі мың ат беремін. 24 Онда қалайша сен қожайынымның ең кіші қызметшілерінің бірінің басшысын елемей, арбалар мен атты әскер үшін Мысырға сенесің? 25 Мен енді осы жерді қирату үшін Жаратқан Иенің рұқсатынсыз келдім бе? Жаратқан Ие маған: «Осы жерге қарсы шығып, оны қират», – деді. 26 Сонда Хилкия ұлы Елиаким, Шебна және Жоах Рабшакқа: «Құлдарыңызбен сирия тілінде сөйлесіңізші, өйткені біз оны түсінеміз. Қабырғадағы халықтың құлағына бізбен яһуди тілінде сөйлеспеңіз», – деді. 27 Бірақ Рабшақ оларға: «Қожайыным мені осы сөздерді айту үшін қожайындарың мен сендерге жіберді ме? Ол мені қабырғада отырған адамдарға жіберді, олар сендермен бірге өз нәжістерін жеп, өз зәрлерін ішсін», – деді. 28 Сонда Рабшақ орнынан тұрып, яһуди тілінде қатты дауыспен былай деді: «Ұлы патшаның, Ассирия патшасының сөзін тыңдаңдар! 29 Патша былай дейді: «Езекия сендерді алдамасын, өйткені ол сендерді оның қолынан құтқара алмайды. 30 Езекия сендерді Жаратқан Иеге сендіре отырып, «Жаратқан Ие бізді міндетті түрде құтқарады, бұл қала Ассирия патшасының қолына түспейді» деп айтпасын. 31 Езекияны тыңдамаңдар, өйткені Ассирия патшасы былай дейді: «Менімен сый-тарту жасасып, маған келіңдер. Әркім өз жүзімінің жемісін, інжір ағашының жемісін жеп, өз құдығының суын ішсін.

2


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

32 Мен келіп, сендерді өз жерлерің сияқты жерге, астық пен шарапқа, нан мен жүзімдіктерге, зәйтүн мен балға бай жерге апарғанша, сендер өлмей, тірі қаласыңдар. Езекия сендерді «Жаратқан Ие бізді құтқарады» деп азғырғанда, оған құлақ аспаңдар. 33 Басқа халықтардың құдайларының бірі өз жерін Ассирия патшасының қолынан құтқарып қалды ма? 34 Хамат пен Арпадтың құдайлары қайда? Сепарваим, Хена мен Иваның құдайлары қайда? Олар Самарияны менің қолымнан құтқарып алды ма? 35 Елдердің барлық құдайларының ішінде кім өз елін менің қолымнан құтқарды, Жаратқан Ие Иерусалимді менің қолымнан құтқарсын? 36 Бірақ халық үнсіз қалды, оған бір ауыз сөз де жауап бермеді. Өйткені патшаның бұйрығы бойынша: «Оған жауап бермеңдер», – деген болатын. 37 Содан кейін сарай басқарушысы Хелкия ұлы Елиаким, хатшы Шебна және жылнамашы Асаф ұлы Жоах жыртылған киімдерімен Езекияға келіп, Рабшақтың сөздерін жеткізді. Патшалықтар 2-жазба 19 1 Езекия патша мұны естігенде, киімін жыртып, азалы киім киіп, Жаратқан Иенің киелі үйіне кірді. 2 Ол сарай басқарушысы Елиәкімді, хатшы Шебнаны және діни қызметкерлердің ақсақалдарын азалы киім киіп, Амос ұлы Ишая пайғамбарға жіберді. 3 Олар оған былай деді: «Езекия былай дейді: «Бүгін – қиындық, сөгіс және қорлық күні. Өйткені балалар дүниеге келді, бірақ босануға күш жоқ». 4 Құдайыңыз Жаратқан Ие тірі Құдайды қорлау үшін жіберген Ассирия патшасының Рабшақ есімді қожайыны оның барлық сөздерін естіп, Құдайыңыз Жаратқан Ие естіген сөздерін әшкерелейтін шығар. Сондықтан тірі қалғандар үшін дұға етіңіз. 5 Сонымен, Езекия патшаның қызметшілері Ишаяға келді. 6 Ишая оларға былай деді: «Қожайындарыңа былай деңдер: Жаратқан Ие былай дейді: Ассирия патшасының қызметшілерінің мені қорлаған сөздерінен қорықпаңдар». 7 Міне, Мен оған бір жел жіберемін, сонда ол бір хабар естіп, өз еліне оралады; Мен оны өз елінде семсермен өлтіремін. 8 Рабшақ қайтып келгенде, Ассирия патшасының Либнаға қарсы соғысып жатқанын көрді, өйткені ол оның Лахыштан кеткенін естіген еді. 9 Ол Эфиопия патшасы Тирхака туралы «Міне, ол сенімен шайқасуға шықты» дегенді естігенде, Езекияға қайтадан елшілерін жіберіп, былай деді: 10 Яһуда патшасы Езекияға былай деп айт: «Сенім артқан Құдайың сені «Иерусалим Ассирия патшасының қолына түспейді» деп алдамасын. 11 Міне, сен Ассирия патшаларының барлық елдерді толығымен қиратып, не істегенін естідің. Сонда сен құтқарыласың ба? 12 Ата-бабаларым жойып жіберген халықтардың құдайлары, Гозан, Харан, Ресеф және Теласардағы Едем ұлдары, оларды құтқарды ма? 13 Хамат патшасы, Арпад патшасы, Сепарваим қаласының, Хена мен Иваның патшасы қайда? 14 Езекия елшілердің қолынан келген хатты алып, оқып шықты. Езекия Жаратқан Иенің киелі үйіне барып, оны Жаратқан Иенің алдында жайды. 15 Езекия Жаратқан Иенің алдында дұға етіп былай деді: «Уа, керубтердің арасында мекендейтін Исраилдің Құдайы Жаратқан Ие, жер бетіндегі барлық патшалықтардың жалғыз Құдайы Сенсің, аспан мен жерді жаратқан Сенсің. 16 Уа, Жаратқан Ие, құлағыңды еткізіп тыңда! Уа, Жаратқан Ие, көзіңмен көріп, тірі Құдайды қорлау үшін жіберген Сеннахиримнің сөздерін тыңда. 17 Уа, Жаратқан Ие, расында да, Ассирия патшалары халықтарды және олардың жерлерін қиратты,

3


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

18 Олар құдай емес, адам қолынан шыққан ағаш пен тастан жасалған құдайларын отқа тастады. Сондықтан олар оларды жойып жіберді. 19 Енді, уа, Құдайымыз Жаратқан Ие, бізді оның қолынан құтқара гөр, сонда жер бетіндегі барлық патшалықтар Сенің жалғыз Құдай екеніңді білсін. 20 Сонда Амос ұлы Ишая Езекияға былай деп хабар жіберді: «Исраилдің Құдайы Жаратқан Ие былай дейді: Мен сенің Ассирия патшасы Сеннахиримге қарсы Маған дұға еткеніңді естідім». 21 Жаратқан Иенің оған айтқан сөзі мынау: Сионның пәк қызы сені менсінбей, мазақ етті, Иерусалим қызы саған басын шайқады. 22 Сен кімді қорлап, қорладың? Кімге дауысыңды көтеріп, кімді менмендікпен қарадың? Исраилдің Киелі Құдайына қарсы. 23 Сен хабаршыларың арқылы Жаратқан Иені қорлап: «Мен көптеген арбаларыммен таулардың басына, Ливанның ең шетіне шықтым. Ондағы биік балқарағайлар мен таңдаулы шыршаларды шауып тастаймын. Мен оның шекарасындағы қоныстарына және Кармел орманына кіремін», – дедің. 24 Мен бөгде жерлердің суын қазып, іштім, Қоршаудағы барлық өзендерді аяғымның табанымен кептірдім. 25 Мен мұны қалай істегенімді, ежелгі заманнан бері қалай белгілегенімді естімедің бе? Енді мен оны жүзеге асырдым, сен қоршалған қалаларды қиратып, қирататын үйінділерге айналдырасың. 26 Сондықтан олардың тұрғындары әлсіз болды, олар үрейленіп, ұялды; олар даладағы шөп, жасыл шөп, үй шатырларындағы шөп, өнбей тұрып қурап қалған егін сияқты болды. 27 Бірақ мен сенің тұратын жеріңді, шығатыныңды, кіретініңді және маған қарсы қаһарыңды білемін. 28 Маған деген ашуың мен ашуың құлағыма жеткендіктен, мұрныңа ілгегімді, ерніңе жүгенімді салып, келген жолыңмен кері қайтарамын. 29 Міне, сендерге белгі: биыл өздерінен өсіп шыққанды, екінші жылы сол жерден өсіп шыққанды жейсіңдер, ал үшінші жылы егін егіп, орып, жүзімдік отырғызып, жемісін жейсіңдер. 30 Яһуда үйінен аман қалғандар қайтадан төмен қарай тамыр жайып, жоғары қарай жеміс береді. 31 Өйткені Иерусалимнен қалғандар шығады, ал Сион тауынан аман қалғандар шығады: мұны Әлемнің Иесі құлшынысымен істейді. 32 Сондықтан Жаратқан Ие Ассирия патшасы туралы былай дейді: «Ол бұл қалаға кірмейді, оған жебе атпайды, қалқанмен қарсы шықпайды, оған қарсы дуал да құрмайды». 33 Ол келген жолымен қайтып оралады, бірақ бұл қалаға кірмейді, - дейді Жаратқан Ие. 34 Өйткені Мен бұл қаланы Өзім үшін және қызметшім Дәуіт үшін қорғаймын, құтқарамын. 35 Сол түні Жаратқан Иенің періштесі шығып, Ассирия әскерлерінің қосында жүз сексен бес мың адамды қырып салды. Таңертең ерте тұрғанда, олардың бәрі өлі денелер екен. 36 Сонымен Ассирия патшасы Сеннахирим кетіп, Ниневиге қайтып оралып, сол жерде тұрды. 37 Ол өзінің құдайы Нисрохтың үйінде ғибадат етіп тұрғанда, ұлдары Адраммелек пен Шарезер оны қылышпен шауып өлтіріп, Армения жеріне қашып кетті. Оның орнына ұлы Асархаддон патша болды.

Шежірелер 2-жазба 32:1-23 1 Осы оқиғалардан және оның орнауынан кейін, Ассирия патшасы Сеннахирим Яһудаға басып кіріп, бекіністі қалаларға шабуыл жасап, оларды өзіне қаратып алуды ойлады. 2 Езекия Сеннахиримнің Иерусалимге қарсы соғысуға бел буғанын көргенде,

4


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

3 Ол қала сыртындағы су көздерін жабу үшін әміршілерімен және қолбасшыларымен кеңесті, олар оған көмектесті. 4 Сонда көп адам жиналып, барлық су көздерін және елдің ортасынан ағып жатқан өзенді жауып тастады. Олар: «Ассирия патшалары неге келіп, көп су тапсын?» – деді. 5 Ол өзін нығайтып, бұзылған қабырғаның бәрін қайта тұрғызып, мұнараларға дейін көтерді, сыртынан тағы бір қабырға салды. Дәуіттің қаласындағы Миллоны жөндеп, жебелер мен қалқандарды көптеп жасады. 6 Ол халық үстінен әскери қолбасшыларды тағайындап, оларды қала қақпасының алдындағы алаңға жинап, оларға жылы сөз сөйледі: 7 Берік және батыл болыңдар, Ассирия патшасынан да, онымен бірге жүрген барлық әскерден де қорықпаңдар, үрейленбеңдер, өйткені бізбен бірге болғандар онымен бірге болғандардан да көп. 8 Оның қолында – адам күші, ал бізбен бірге – бізге көмектесетін және шайқастарымызда шайқасатын Құдайымыз Жаратқан Ие. Халық Яһуда патшасы Езекияның сөздеріне сүйенді. 9 Осыдан кейін Ассирия патшасы Сеннахирим өз қызметшілерін Иерусалимге жіберді (ал өзі Лахышты қоршауға алып, барлық әскерімен бірге), Яһуда патшасы Езекияға және Иерусалимдегі барлық яһудилерге былай деді: 10 Ассирия патшасы Сеннахирим былай дейді: «Сендер Иерусалимде қоршауда қалып, неге сенесіңдер? 11 Езекия сендерді аштық пен шөлден өлуге азғырып, «Құдайымыз Жаратқан Ие бізді Ассирия патшасының қолынан құтқарады» деп айтпай ма? 12 Езекия өзінің биіктеу жерлері мен құрбандық үстелдерін жойып, Яһуда мен Иерусалимге: «Бір құрбандық үстелінің алдында ғибадат етіп, оның үстінде хош иісті заттар түтетіңдер», – деп бұйырған жоқ па еді? 13 Менің және ата-бабаларымның басқа елдердің барлық халықтарына не істегенімізді білмейсіңдер ме? Сол елдердің халықтарының құдайлары өз жерлерін менің қолымнан құтқара алды ма? 14 Ата-бабаларым жойып жіберген халықтардың құдайларының ішінде өз халқын менің қолымнан құтқара алатын, сендердің Құдайларың сендерді менің қолымнан құтқара алатын кім бар еді? 15 Сондықтан Езекия сендерді алдамасын, сендерді осылай алдамасын, оған сенбесін. Өйткені ешбір ұлттың немесе патшалықтың құдайы өз халқын менің және ата-бабаларымның қолынан құтқара алмады. Құдайларың сендерді менің қолымнан құтқара ала ма? 16 Оның қызметшілері Құдай Ие мен Оның қызметшісі Езекияға қарсы тағы да сөйледі. 17 Ол сондай-ақ Исраилдің Құдайы Жаратқан Иені қорлап, оған қарсы хаттар жазып: «Басқа елдердің құдайлары өз халқын менің қолымнан құтқармағандай, Езекияның Құдайы да өз халқын менің қолымнан құтқара алмайды», – деді. 18 Сонда олар қабырғада тұрған Иерусалим халқына яһуди тілінде қатты айқайлап, оларды қорқытып, абыржытып, қаланы басып алу үшін айқайлады. 19 Олар Иерусалимнің Құдайына қарсы, жер бетіндегі адамдардың адам қолынан шыққан құдайларына қарсы сөйлегендей сөйледі. 20 Осы себепті Езекия патша мен Амос ұлы Ишая пайғамбар көкке дұға етіп, жалбарынды. 21 Жаратқан Ие періште жіберіп, Ассирия патшасының қосындағы барлық батыл жауынгерлерді, көсемдер мен қолбасшыларды қырып салды. Ол ұялып, өз еліне оралды. Құдайының үйіне кіргенде, өз ішінен шыққандар оны сол жерде қылышпен өлтірді. 22 Осылайша Жаратқан Ие Езекияны және Иерусалим тұрғындарын Ассирия патшасы Сеннахиримнің және басқалардың қолынан құтқарып, оларды барлық жағынан басқарды. 23 Көпшілік Иерусалимге Жаратқан Иеге арнап сыйлықтар әкелді, ал Яһуда патшасы Езекияға сыйлықтар әкелді. Содан бері ол барлық халықтардың алдында даңқталды.

5


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

Ишая 36-37 Ишая 36 1 Езекия патшаның билік құрған он төртінші жылында Ассирия патшасы Сеннахирим Яһуданың барлық қорғалған қалаларына шабуыл жасап, оларды басып алды. 2 Ассирия патшасы Рабшақты Лахиштен Иерусалимге, Езекия патшаға үлкен әскермен жіберді. Ол жоғарғы тоғанның су құбырының жанында, тоңазытқыштың егістігіне апаратын жолда тұрды. 3 Сонда оған сарай басқарушысы Хелкияның ұлы Елиаким, хатшы Шебна және жылнамашы Асафтың ұлы Жоах келді. 4 Рабшақ оларға былай деді: «Енді Езекияға былай деңдер: Ұлы патша, Ассирия патшасы, былай дейді: Сен қандай сенім артып тұрсың? 5 Мен айтамын дейсің бе (бірақ бұл тек бос сөздер ғана), менде соғысуға кеңес пен күш бар. Енді кімге сенесің, маған қарсы көтеріліс жасайсың? 6 Міне, сен сынған қамыстың таяғына, Мысырға, сеніп тұрсың; егер адам сүйенсе, ол қолына түсіп, оны тесіп өтеді. Мысыр патшасы перғауын да оған сенетіндердің бәріне осылай істейді. 7 Бірақ егер сен маған: «Біз Құдайымыз Жаратқан Иеге сенеміз» десең, Езекияның Яһуда мен Иерусалимге: «Сендер осы құрбандық үстелінің алдында ғибадат етіңдер» дегені сол емес пе еді? 8 Енді, менің қожайыным Ассирия патшасымен келісімшарт жасаңдар, егер сен оларға шабандоздарды мінгізе алсаң, мен саған екі мың ат беремін. 9 Онда қалайша сен қожайынымның ең кіші қызметшілерінің бірінің басшысын елемей, арбалар мен атты әскер үшін Мысырға сенесің? 10 Енді мен осы елді қирату үшін Жаратқан Иенің еркімен келмей тұрмын ба? Жаратқан Ие маған: «Осы жерге қарсы шығып, оны қират», – деді. 11 Сонда Елиаким, Шебна және Жоах Рабшакқа: «Құлдарыңызбен сирия тілінде сөйлесіңізші, өйткені біз оны түсінеміз, ал қабырғадағы халықтың құлағына бізбен яһуди тілінде сөйлеспеңіз», – деді. 12 Бірақ Рабшақ былай деді: «Қожайыным мені осы сөздерді айту үшін қожайының мен саған жіберді ме? Ол мені қабырғада отырған адамдарға жіберді, олар сендермен бірге өз нәжістерін жеп, өз зәрлерін ішсін». 13 Сонда Рабшақ орнынан тұрып, яһуди тілінде қатты дауыспен былай деді: «Ұлы патшаның, Ассирия патшасының сөздерін тыңдаңдар! 14 Патша былай дейді: «Езекия сендерді алдамасын, өйткені ол сендерді құтқара алмайды». 15 Езекия сендерді Жаратқан Иеге сендіре отырып, «Жаратқан Ие бізді міндетті түрде құтқарады, бұл қала Ассирия патшасының қолына түспейді» деп айтпасын. 16 Езекияны тыңдамаңдар, өйткені Ассирия патшасы былай дейді: «Менімен сый-тарту жасасып, маған келіңдер. Әркім өз жүзім бұтасының жемісін, інжір ағашының жемісін жеп, өз құдығының суын ішсін. 17 Мен келіп, сендерді өз жерлерің сияқты, астық пен шарапқа, нан мен жүзімдіктерге бай жерге алып кеткенше. 18 Езекия сендерді «Жаратқан Ие бізді құтқарады» деп азғырмасын. Халықтардың құдайларының бірі өз жерін Ассирия патшасының қолынан құтқарып қалды ма? 19 Хамат пен Арпадтың құдайлары қайда, Сефарваимнің құдайлары қайда? Олар Самарияны менің қолымнан құтқарды ма? 20 Осы елдердің барлық құдайларының ішінде кім өз жерлерін менің қолымнан құтқарды, Жаратқан Ие Иерусалимді менің қолымнан құтқарсын? 21 Бірақ олар үндемей, бір ауыз сөзге жауап бермеді, өйткені патшаның бұйрығы бойынша: «Оған жауап бермеңдер», – деген болатын.

6


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

22 Сонда сарай басқарушысы Хелкия ұлы Елиаким, хатшы Шебна және жылнамашы Асаф ұлы Жоах жыртылған киімдерімен Езекияға келіп, Рабшақтың сөздерін жеткізді. Ишая 37 1 Езекия патша мұны естігенде, киімін жыртып, азалы киім киіп, Жаратқан Иенің киелі үйіне кірді. 2 Ол сарай басқарушысы Елиәкімді, хатшы Шебнаны және діни қызметкерлердің ақсақалдарын азалы киім киіп, Амос ұлы Ишая пайғамбарға жіберді. 3 Олар оған былай деді: «Езекия былай дейді: «Бүгін – қиындық, сөгіс және Құдайды қорлау күні. Өйткені балалар дүниеге келді, бірақ босануға күш жоқ». 4 Құдайыңыз Жаратқан Ие тірі Құдайды қорлау үшін жіберген Ассирия патшасының Рабшақ сөздерін естіп, Құдайыңыз Жаратқан Ие естіген сөздерін әшкерелейтін шығар. Сондықтан тірі қалғандар үшін дұға етіңіз. 5 Сонымен, Езекия патшаның қызметшілері Ишаяға келді. 6 Ишая оларға былай деді: «Қожайындарыңа былай деңдер: Жаратқан Ие былай дейді: Ассирия патшасының қызметшілерінің мені қорлаған сөздерінен қорықпаңдар». 7 Міне, Мен оған бір жел жіберемін, сонда ол бір хабар естіп, өз еліне оралады; Мен оны өз елінде семсермен өлтіремін. 8 Рабшақ қайтып келгенде, Ассирия патшасының Либнаға қарсы соғысып жатқанын көрді, өйткені ол оның Лахыштан кеткенін естіген еді. 9 Ол Эфиопия патшасы Тирхака туралы «Ол сенімен соғысуға шықты» деген хабарды естігенде, Езекияға елшілерін жіберіп, былай деді: 10 Яһуда патшасы Езекияға былай деп айт: «Сенім артқан Құдайың сені «Иерусалим Ассирия патшасының қолына берілмейді» деп алдамасын». 11 Міне, сен Ассирия патшаларының барлық елдерді толығымен жойып, не істегенін естідің, енді сен құтқарыласың ба? 12 Ата-бабаларым қиратқан халықтардың құдайлары, яғни Гозан, Харан, Ресеф және Теласардағы Едем ұлдары, құтқарды ма? 13 Хамат патшасы, Арпад патшасы, Сепарваим қаласының, Хена мен Иваның патшасы қайда? 14 Езекия хабаршылардың қолынан хатты алып, оқып шықты. Езекия Жаратқан Иенің киелі үйіне барып, оны Жаратқан Иенің алдында жайды. 15 Езекия Жаратқан Иеге дұға етіп былай деді: 16 Уа, Әскербасы Ие, Исраилдің Құдайы, керубтердің арасында мекендейсің, жер бетіндегі барлық патшалықтардың жалғыз Құдайы Сенсің: аспан мен жерді жаратқан Сенсің. 17 Уа, Жаратқан Ие, құлағыңды еңкейтіп тыңда, Уа, Жаратқан Ие, көзіңді ашып қара, тірі Құдайды қорлау үшін жіберген Сеннахиримнің барлық сөздерін тыңда. 18 Уа, Жаратқан Ие, расында да, Ассирия патшалары барлық халықтарды және олардың елдерін қиратты, 19 Олар құдай емес, адам қолынан шыққан ағаш пен тастан жасалған құдайларын отқа тастады. Сондықтан олар оларды жойып жіберді. 20 Енді, уа, Құдайымыз Жаратқан Ие, бізді оның қолынан құтқара гөр, сонда жер бетіндегі барлық патшалықтар Сенің жалғыз Жаратқан Ие екеніңді білсін. 21 Сонда Амос ұлы Ишая Езекияға былай деп хабар жіберді: «Исраилдің Құдайы Жаратқан Ие былай дейді: Сен Маған Ассирия патшасы Сеннахиримге қарсы дұға еткенің үшін: 22 Жаратқан Иенің оған айтқан сөзі мынау: Сион қызы, пәк қыз, сені менсінбей, мазақ етті, Иерусалим қызы саған басын шайқады. 23 Сен кімді қорлап, қорладың? Кімге дауысыңды көтеріп, кімді менмендікпен қарадың? Исраилдің Киелі Құдайына қарсы. 24 Сен қызметшілерің арқылы Жаратқан Иені қорлап: «Мен көптеген арбаларыммен таулардың басына, Ливанның ең шетіне шықтым. Мен оның биік балқарағайлары мен

7


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

таңдаулы шыршаларын кесіп тастаймын. Мен оның шекарасының ең биік жеріне және оның Кармел орманына кіремін», – дедің. 25 Мен жер қазып, су іштім, қоршауға алынған жерлердің барлық өзендерін аяғымның табанымен кептірдім. 26 Мен мұны бұрыннан қалай істегенімді, ежелгі заманда қалай белгілегенімді естімедің бе? Енді оны жүзеге асырдым, сен қорған қалаларды қиратып, қирататын үйінділерге айналдырасың. 27 Сондықтан олардың тұрғындары әлсіз болды, олар үрейленіп, ұялды: олар даладағы шөп, жасыл шөп, үй шатырларындағы шөп, өнбей тұрып қураған егін сияқты болды. 28 Бірақ мен сенің тұратын жеріңді, шығатыныңды, кіретініңді және маған қарсы қаһарыңды білемін. 29 Маған деген ашуың мен ашуың құлағыма жеткендіктен, мұрныңа ілгегімді, ерніңе жүгенімді салып, келген жолыңмен кері қайтарамын. 30 Міне, сендерге белгі: биыл өзі өскенді жейсіңдер, ал екінші жылы сол жерден өскенді жейсіңдер, ал үшінші жылы егін егіп, орып, жүзімдік отырғызып, жемісін жейсіңдер. 31 Яһуда үйінен аман қалғандар қайтадан тамыр жайып, жоғары қарай жеміс береді. 32 Өйткені Иерусалимнен қалғандар шығады, ал Сион тауынан аман қалғандар шығады: мұны Әлемнің Иесі құлшынысымен істейді. 33 Сондықтан Жаратқан Ие Ассирия патшасы туралы былай дейді: «Ол бұл қалаға кірмейді, оған жебе атпайды, қалқанмен қарсы шықпайды, оған қарсы дөңес үймейді». 34 Ол келген жолымен қайтып оралады, бірақ бұл қалаға кірмейді, - дейді Жаратқан Ие. 35 Өйткені Мен бұл қаланы Өзім үшін және қызметшім Дәуіт үшін құтқару үшін қорғаймын. 36 Сонда Жаратқан Иенің періштесі шығып, Ассирия әскерінің қосында жүз сексен бес мың адамды қырып салды. Таңертең ерте тұрғанда, олардың бәрі өлі денелер екен. 37 Сонымен Ассирия патшасы Сеннахирим кетіп, Ниневиге қайтып оралып, сол жерде тұрды. 38 Ол өзінің құдайы Нисрохтың үйінде ғибадат етіп тұрғанда, ұлдары Адраммелек пен Шарезер оны қылышпен өлтіріп, Армения жеріне қашып кетті. Оның орнына ұлы Асархаддон патша болды.

Әр тармақты бөлу Езекия, Ишая, Сеннахирим және Рабшақ туралы тарихи әңгіме Ескі өсиетте үш негізгі жерде жазылған: Патшалықтар 2-жазба 18–19 , Ишая 36–37 және Шежірелер 2-жазба 32 . Король Джеймс нұсқасындағы параллель үзінділерге сәйкес келетін тармақтар бойынша бөлініп берілген , содан кейін негізгі сабақтар берілген. 1. Езекияның адалдығы және алғашқы реформалары Патшалар 2-жазба 18:1–3 – Езекия Яһудада 25 жасында билік құрып, «Жаратқан Иенің көз алдында дұрыс істерді» жасады. Патшалықтар 2-жазба 18:4 – Ол биік жерлерді қиратты, мүсіндерді сындырды, тоғайларды кесіп тастады және Мұса жасаған мыс жыланды (Нехустанды) сындырды, өйткені Исраил оған хош иісті заттар түтете бастаған еді. Патшалықтар 2-жазба 18:5–7a – «Ол Исраилдің Құдайы Жаратқан Иеге сенді; одан кейін Яһуда патшаларының арасында оған тең келетін ешкім болған жоқ...» Жаратқан Ие онымен бірге, ол қайда барса да табысқа жетеді. Патшалықтар 4-жазба 18:7b–8 – Ол Ассирия патшасына қарсы көтеріліс жасап (оған қызмет етуден бас тартып), філістірлерді Газаға дейін талқандайды.

8


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

Шежірелер 2-жазба 32:1–8 – Сеннахиримнің жақындап келе жатқанын көрген Езекия әміршілерімен Иерусалимнің сыртындағы су көздерін тоқтату туралы кеңес өткізеді, қабырғалар мен мұнараларды тұрғызады, қару-жарақ жасайды және халықты былай деп жігерлендіреді: «Күшті де батыл болыңдар... онымен бірге – тәннің күші; ал бізбен бірге – Құдайымыз Жаратқан Ие бізге көмектеседі және біздің шайқастарымызда шайқасады» (Шежірелер 2-жазба 32:7–8). 2. Самарияның құлауы және Ассирияның басып кіруі Патшалар 4-жазба 18:9–12 – Езекияның билік құрған 4-ші жылында Ассирия патшасы Салманассар Самарияны (Израильдің солтүстік патшалығын) қоршауға алып, оны Езекияның билік құрған 6-шы жылында басып алды, себебі Исраил «өз Құдайы Жаратқан Иенің даусына құлақ аспады». Патшалар 4 18:13 / Ишая 36:1 – Езекияның билігінің 14-ші жылында Ассирия патшасы Сеннахирим Яһуданың барлық қоршалған қалаларына қарсы шығып, оларды басып алады. Патшалар 2-жазба 18:14–16 – Қорқынышқа бой алдырған Езекия Лахиштегі Сеннахиримге алым жіберіп: «Мен кінәлімін; менен бас тарт; маған не салсаң да, мен көтеремін», – деді. Ол 300 талант күміс және 30 талант алтын төледі, тіпті Жаратқан Иенің ғибадатханасының есіктері мен бағаналарынан алтынды жұлып алды. 3. Рабшактың келеке-мазақтары және психологиялық соғысы Патшалар 4 18:17–18 / Ишая 36:2–3 – Сеннахирим Лахиштен Тартанды, Рабсаристі және Рабшақты үлкен әскермен Иерусалимге жібереді. Олар жоғарғы тоғанның су құбырының жанында тұрады. Елиаким, Шебна және Жоах оларды қарсы алуға шығады. Патшалықтар 4-жазба 18:19–21 / Ишая 36:4–6 – Рабшақ Сеннахиримнің хабарын жеткізеді: «Сен қандай сенімділікпен сенесің?» Ол Яһуданың Мысырға сенгені үшін мазақ етеді, Мысырды оған сүйенгеннің қолын тесіп өтетін «сынған қамыс» деп атайды. Патшалықтар 4-жазба 18:22 / Ишая 36:7 – Рабшақ Езекияның діни реформаларын бұрмалауға тырысып, Езекияның биік жерлер мен құрбандық үстелдерін қирату арқылы Құдайды ренжітті деп мәлімдеді. Патшалар 4 18:23–25 / Ишая 36:8–10 – Рабшақ Яһуда оларға шабандоздар бере алса, 2000 ат ұсынады. Содан кейін ол Яһуданы жою үшін Жаратқан Иенің өзі жібергенін айтады: «Жаратқан Ие маған: «Осы жерге барып, оны жойып жібер», – деді». Патшалықтар 4-жазба 18:26 / Ишая 36:11 – Елиаким, Шебна және Жоах қабырғадағы қарапайым халық үрейленбеуі үшін Рабшактан яһуди тілінде (еврей тілінде) емес, сирия (арамей) тілінде сөйлеуді сұрайды. Патшалар 4-жазба 18:27–35 / Ишая 36:12–20 – Рабшақ қабырғадағы адамдарға еврей тілінде айқайлап, бас тартады. Ол оларды Езекияның Құдай оларды құтқарады деген уәделерімен алдауына жол бермеуге шақырады. Ол Хамат, Арпад, Сефарваим немесе Самарияның ешбір құдайы өз жерлерін Ассириядан құтқармағанымен мақтанады – сондықтан «елдердің барлық құдайларының ішінде кім өз елін менің қолымнан құтқарды, Жаратқан Ие Иерусалимді менің қолымнан құтқарсын?» (Патшалар 4-жазба 18:35). Патшалар 4 18:36–37 / Ишая 36:21–22 – Езекия бұйырғандай, халық үнсіз қалып, оған бірдебір сөз жауап бермеді («Оған жауап бермеңдер»). Лауазымды адамдар киімдерін жыртып, Езекияға оралды.

9


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

4. Езекия Ишаяны және Құдайдың алғашқы уәдесін іздейді Патшалар 4 19:1–5 / Ишая 37:1–5 – Езекия патша киімін жыртып, азалы киім киіп, Жаратқан Иенің үйіне кіріп, Елиәкімді, Шебнаны және діни қызметкерлердің ақсақалдарын Ишая пайғамбарға жібереді . Олар: «Бүгін – қиындық, сөгіс және Құдайды қорлау күні... сондықтан тірі қалғандар үшін дұға ет», – деп жар салады. Патшалар 4-жазба 19:6–7 / Ишая 37:6–7 – Ишая Құдайдың сөзімен жауап береді: «Ассирия патшасының қызметшілерінің мені қорлаған сөздерінен қорықпа. Міне, Мен оған бір хабар жіберемін, сонда ол бір хабар естіп, өз еліне оралады; Мен оны өз елінде семсермен өлтіремін». 5. Рабшақтың Құдайға тіл тигізу хаты және Езекияның дұғасы Патшалар 4-жазба 19:8–13 / Ишая 37:8–13 – Рабшақ Сеннахиримнің Либнаға қарсы соғысып жатқанын көру үшін қайтып оралады. Эфиопия патшасы Тираканың онымен соғысуға шыққанын естіген Сеннахирим Езекияға Құдайдың Иерусалимді құтқара алмайтынын ескертіп, жойылған халықтардың (Гозан, Харан, Резеф, Телассар) тізімін қайталайды. Патшалар 4 19:14 / Ишая 37:14 – Езекия хабаршыдан хат алып, оқып, Жаратқан Иенің киелі үйіне барып, оны Жаратқан Иенің алдында жайды . Патшалар 2-жазба 19:15–19 / Ишая 37:15–20 – Езекия былай деп дұға етеді: «Уа, Исраилдің Құдайы Жаратқан Ие, керубтердің арасында мекендейсің, жер бетіндегі барлық патшалықтардың Құдайы жалғыз Сенсің... Уа, Жаратқан Ие, құлағыңды еңкейтіп тыңда. Уа, Жаратқан Ие, көзіңмен көр: тірі Құдайды қорлау үшін оны жіберген Сеннахиримнің сөздерін тыңда». Ол Ассирияның басқа халықтарды құдайлары ағаш пен тас болғандықтан жойғанын мойындайды және былай деп дұға етеді: «Енді, уа, Құдайымыз Жаратқан Ие, бізді оның қолынан құтқара гөр, сонда жер бетіндегі барлық патшалықтар сенің Құдай Жаратқан Ие екеніңді, тек сен ғана екеніңді білсін». 6. Құдайдың Ишая арқылы жауабы Патшалар 4-жазба 19:20 / Ишая 37:21–22 – Ишая Езекияға: «Ассирия патшасы Сеннахиримге қарсы Маған дұға еткеніңді естідім», – деп хабар жібереді. Патшалар 2-жазба 19:21–28 / Ишая 37:22–29 – Жаратқан Ие Сеннахиримнің мақтанышын айыптайды: «Сен кімді қорлап, қорладың?... тіпті Исраилдің Киелі Құдайына қарсы». Құдай Ассирияның жеңістеріне тек Оның құдайлық қамқорлығымен ғана жол берілгенін атап өтеді («Менің мұны қалай істегенімді бұрыннан естімедің бе?»). Сеннахиримнің ашуына байланысты Құдай былай дейді: «Мен мұрныңа ілгегімді, ерніңе жүгенімді саламын, сені келген жолыңмен кері қайтарамын». Патшалықтар 2-жазба 19:29–31 / Ишая 37:30–32 – Құдай Яһудаға аман қалу мен өсудің белгісін береді: Яһуда үйінің тамтығы қайтадан төмен қарай тамыр жайып, жоғары қарай жеміс береді. Патшалар 4 19:32–34 / Ишая 37:33–35 – Құдай Ассирия патшасы туралы былай деп уәде етеді: «Ол бұл қалаға кірмейді, жебе атпайды, қалқанмен оған жақындамайды, оған қарсы дуал да жасамайды... Өйткені Мен бұл қаланы Өзім үшін және қызметшім Дәуіт үшін қорғаймын».

10


Жаратқан Иенің құдіретті періштесі Иерусалимді қорғайды

7. Құдайдың араласуы және Сеннахерибтің құлауы 2 Патшалықтар 19:35 / Ишая 37:36 / 2 Шежіре 32:21 – Сол түні Жаратқан Иенің періштесі шығып, Ассирия әскерлерінің қосындағы 185 000 адамды қырып тастайды . Адамдар таңертең ерте тұрғанда, «бәрі өлі денелер екен». Патшалықтар 4-жазба 19:36 / Ишая 37:37 – Сеннахирим кетіп, Ниневиге оралып, сол жерде тұрады. Патшалықтар 4-жазба 19:37 / Ишая 37:38 / Шежірелер 2-жазба 32:21 – Сеннахирим өз құдайы Нисрохтың үйінде ғибадат етіп жатқанда, ұлдары Адраммелек пен Шарезер оны қылышпен шауып, Армения жеріне қашып кетеді. Оның орнына ұлы Асархаддон патшалық етеді.

Әңгімеден алынған негізгі сабақтар Адамның келісімі мен Құдайдың құтқарылуының айырмашылығы Езекия бастапқыда ғибадатханадан алтынды тартып алу арқылы Сеннахиримді сатып алуға тырысты (Патшалықтар 4-жазба 18:14–16), бірақ Ассирия толық жаулап алу үшін қайтып оралды. Құдайдың жауына риза болу сирек нәтиже береді; Езекия күміске тәуелділікті тоқтатып, толығымен дұға етуге көшкенде ғана мәңгілік бейбітшілік орнады. Рухани сеніммен үйлескен практикалық дайындық Қоршау басталмас бұрын, Езекия сумен жабдықтауды тоқтатып, қабырғаларды нығайтып, қорғаныс шараларын ұйымдастырды (Шежірелер 2-жазба 32:2–5). Құдайға сену практикалық жауапкершілікті елемеу дегенді білдірмейді, бірақ Езекия өзінің бекіністеріне емес, Құдіретті Құдайға деген сенімін толықтай ақтады. Мазақтау мен алдауға қарсы рухани ажырата білу Рабшақ психологиялық тактиканы қолданды — Жазбаларды бұрмалау, қорқыныш тарату, Құдайдың күшіне күмән келтіру және басшылықты халықтан бөлуге тырысу (Патшалықтар 4жазба 18:22, 28–35). Езекияның «Оған жауап бермеңдер» деген бұйрығы Құдайға тіл тигізетін келеке-мазақпен дауласпаудың, мәселені тікелей Құдайға жеткізудің даналығын үйретеді. Қиындықтарымызды Құдайдың алдында жайып салу Езекия Сеннахиримнің қорқынышты хатын алған кезде, оны тікелей ғибадатханаға апарып, «Жаратқан Иенің алдына жайды» (Патшалықтар 4-жазба 19:14). Бұл дұға етудің үлгісі болып табылады: нақты қауіптерді, қорқыныштарды және уайымдарды тікелей Құдайдың алдына алып, оларды Оның алдында ашық айту. Құдайдың даңқы дұғадағы ең жоғары басымдық ретінде Езекия тек жеке өмірі үшін ғана дұға еткен жоқ; ол Құдайдың «жер бетіндегі барлық патшалықтар Сенің жалғыз Құдай екеніңді білуі үшін» әрекет етуін сұрап дұға етті (Патшалықтар 4-жазба 19:19). Құдайдың құрметіне бағытталған дұғалар Оның еркіне тығыз сәйкес келеді. Адамның мақтанышы және Құдайдың билігі Сеннахирим әскери жеңістері өз күшінің нәтижесі деп сенді (Патшалықтар 4-жазба 19:23–24). Құдай оған оның тек Құдайдың жалпы жоспарындағы құрал екенін еске салды (Патшалықтар 4-жазба 19:25–28). Құдай менмендерге қарсы тұрады, және ешқандай дүниелік күш Оның егемендік мақсаттарына қарсы тұра алмайды.

11


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook