Самуилдің шақырылуы Самуилдің 1-жазбасы 3 1 Жас Самуил Елидің алдында Жаратқан Иеге қызмет етті. Сол кезде Жаратқан Иенің сөзі бағалы еді, сондықтан ашық аян болған жоқ. 2 Сол кезде Ели өз орнында жатып, көзі қарауытып, көре алмай қалды. 3 Құдайдың шамы сөнбей тұрып, Құдайдың келісім сандығы тұрған жерде, Жаратқан Иенің ғибадатханасында, Самуил ұйықтап жатқан еді. 4 Сонда Жаратқан Ие Самуилді шақырды. Ол: «Мен осындамын», – деп жауап берді. 5 Ол Елиге жүгіріп барып: «Мен мұндамын, сен мені шақырдың», – деді. Ол: «Мен шақырған жоқпын, қайта жат», – деді. Содан кейін барып жатты. 6 Жаратқан Ие тағы да: «Самуил!» – деп шақырды. Самуил орнынан тұрып, Елиге барып: «Мен мұндамын, сен мені шақырдың», – деді. Ол: «Ұлым, мен шақырған жоқпын, қайта жат», – деп жауап берді. 7 Самуил әлі Жаратқан Иені танымайтын еді, Жаратқан Иенің сөзі оған әлі ашылмаған еді. 8 Жаратқан Ие Самуилді үшінші рет шақырды. Ол орнынан тұрып, Елиге барып: «Мен мұндамын, сен мені шақырдың», – деді. Ели Жаратқан Иенің баланы шақырғанын түсінді. 9 Сондықтан Ели Самуилге: «Бар, жат, егер ол сені шақырса, сен: «Сөйле, Ием, құлың тыңдап тұр», – деп айтасың», – деді. Содан кейін Самуил барып, өз орнына жатты. 10 Сонда Жаратқан Ие келіп, орнынан тұрды да, бұрынғыдай: «Самуил, Самуил!» – деп айқайлады. Сонда Самуил: «Айта бер, қызметшің тыңдап тұр», – деп жауап берді. 11 Сонда Жаратқан Ие Самуилге былай деді: «Міне, Мен Исраилде бір нәрсе істеймін, оны естіген әркімнің құлағы шымырлайды». 12 Сол күні Мен Елидің үйі туралы айтқанымның бәрін орындаймын: бастаған кезде аяқтаймын. 13 Мен оған оның үйін білетін күнәлары үшін мәңгілікке жазалайтынымды айттым, өйткені оның ұлдары өздерін масқара етті, ал ол оларды тоқтатпады. 14 Сондықтан мен Елидің әулетіне ант бердім: Елидің әулетін құрбандықпен де, құрбандықпен де мәңгілікке кешірілмейді.
1
Самуилдің шақырылуы
15 Самуил таң атқанша жатты да, Жаратқан Иенің киелі үйінің есіктерін ашты. Самуил бұл аянды Елиге айтудан қорықты. 16 Сонда Ели Самуилді шақырып алып: «Самуил, ұлым!» – деді. Ол: «Мен осындамын», – деп жауап берді. 17 Сонда ол: «Жаратқан Ие саған не деді? Оны менен жасырма. Егер Оның саған айтқандарының бәрін менен жасырсаң, Құдай саған солай жазаласын, тіпті одан да көп жазасын берсін», – деді. 18 Самуил оған бәрін айтып берді, бірақ ештеңе жасырмады. Ол: «Бұл — Жаратқан Ие, ол Өзіне ұнайтынын істесін», — деді. 19 Самуил өсе берді, ал Жаратқан Ие онымен бірге болды, және оның бірде-бір сөзі жерге тасталмады. 20 Даннан Бер-Шебаға дейінгі бүкіл Исраил халқы Самуилдің Жаратқан Иенің пайғамбары болып тағайындалғанын білді. 21 Жаратқан Ие Шилода қайтадан көрінді, өйткені Жаратқан Ие Өзін Шилода Самуилге Жаратқан Иенің сөзі арқылы көрсетті.
Түсініктеме 1 Патшалықтар 3-тарауындағы кішкентай Самуилдің шақырылуы Киелі кітаптағы ең нәзік және өзгеріске толы әңгімелердің бірі. Бұл Израильдегі рухани басшылықтың сәтсіздікке ұшыраған Ели әулетінен халықты маңызды монархиялық дәуірде басқаратын адал жаңа пайғамбарға ауысуын білдіреді.
Патшалықтар туралы 1-жазбаның 3-тарауының әр тармағына жеке-жеке талдау Оқиға орны: Рухани қараңғылық және адал қызмет (1–3 тармақтар) 1-тармақ: «Жас Самуил Елидің алдында Жаратқан Иеге қызмет етті. Сол кезде Жаратқан Иенің сөзі бағалы болды; ашық аян болған жоқ». Мағынасы: Әлі жас Самуил қартайған Бас діни қызметкер Елидің қол астында Құдайға адал қызмет етуде. «Жаратқан Иенің сөзі бағалы болды» деген сөз тіркесі оның сирек кездесетінін білдіреді; Исраилдегі рухани құлдырауға байланысты құдайлық аян азайып кеткен еді. 2-тармақ: «Сол кезде Ели өз орнында жатып, көзі қарауытып, көре алмай қалды». Мағынасы: Елидің физикалық соқырлығы сол кездегі Исраилдің рухани соқырлығы мен моральдық қараңғылығының символикалық көрінісі ретінде қызмет етеді. 3-аят: «Құдайдың шамы Құдайдың сандығы тұрған Жаратқан Иенің ғибадатханасында сөніп, Самуил ұйықтап жатқан еді». Мағынасы: Оқиға таң атпас бұрын, киелі шатырдағы алтын шам қойғышты сөндіруден бұрын орын алады. Самуилдің Құдай сандығының жанында ұйықтауы оның Құдайдың қасында физикалық жақындығын көрсетеді. Қате тұлға: Құдай Самуилді шақырады (4–9 тармақтар) 4-аят: «Жаратқан Ие Самуилді шақырды, ол: «Мен осындамын», – деп жауап берді. Мағынасы: Құдай жас баламен тікелей байланыс орнатады, ол дереу дайындықпен жауап береді («Мен осындамын»).
2
Самуилдің шақырылуы
5-тармақ: «Ол Елиге жүгіріп барып: «Мен мұндамын, сен мені шақырдың», – деді. Ол: «Мен шақырған жоқпын, қайтадан жат», – деді. Сосын барып жатты». Мағынасы: Самуил әлі тікелей құдайлық аянды сезінбегендіктен, ол Құдайдың дауысын өзінің тәлімгері Елидің таныс дауысымен шатастырып, оған бағынуға жүгіреді. 6–7-аяттар: «Жаратқан Ие тағы да: Самуил... деп шақырды. Самуил әлі Жаратқан Иені танымайтын еді, Жаратқан Иенің сөзі оған әлі ашылмаған еді». Мағынасы: Процесс қайталанады. 7-тармақта мұндағы «Жаратқан Иені тану» жеке, тәжірибелік қарым-қатынасты және Оның дауысын тануды білдіретіні, Самуилдің жақында қабылдайтыны нақтыланады. 8–9-аяттар: «Жаратқан Ие Самуилді үшінші рет шақырды... Ели Жаратқан Иенің баланы шақырғанын түсінді. Сондықтан Ели Самуилге: «Бар, жат, егер Ол сені шақырса, сен: «Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені қызметшің тыңдап тұр», – деді. Мағынасы: Үш әрекеттен кейін Елидің рухани ажырата білу қабілеті ақыры оянады. Жеке кемшіліктеріне қарамастан, Ели дана рухани тәлімгер ретінде әрекет етеді, Самуилге Құдайды қалай тыңдау керектігін үйретеді. Құдайдың үкім туралы хабары (10–14 аяттар) 10-аят: «Сонда Жаратқан Ие келіп, тұрып, бұрынғыдай: «Самуил, Самуил!» – деп шақырды. Сонда Самуил: «Айта беріңдер, өйткені қызметшің тыңдап тұр», – деп жауап берді. Мағынасы: Құдай төртінші рет шақырады, ал Самуил Елидің нұсқауларына мойынсұнып, өзін Құдайдың қызметшісі ретінде толығымен мойынсұнады. 11–14-аяттар: «Жаратқан Ие Самуилге былай деді: «Міне, Мен Исраилде бір нәрсе істеймін, сонда естіген әрбір адамның екі құлағы да шымырлайды...» Мағынасы: Құдай ауыр, ойландыратын хабар жеткізеді. Ол Елидің үйіне келетін қайтымсыз үкімді растайды, себебі Ели зұлым ұлдарын (Офни мен Финехасты) тыя алмай, діни қызметкерлердің азғындығына жол берді. Ащы шындықты жеткізу (15–18 тармақтар) 15-аят: «Самуил таң атқанша жатты да, Жаратқан Иенің киелі үйінің есіктерін ашты. Самуил Елиге аянды көрсетуден қорықты». Мағынасы: Самуил түні бойы ауыр жүк көтереді. Ұстазы үшін құрмет пен қорқыныштан ол қайғылы жаңалықты айтудан тартынады. 16–17-аяттар: Сонда Ели Самуилді шақырды... Жаратқан Ие саған не деді? Оны менен жасырма... Мағынасы: Ели бұл жағдайдың маңыздылығын сезініп, Самуилді толығымен шыншыл болуға шақырып, салтанатты ант береді. 18-аят: «Самуил оған бәрін айтып берді, ештеңе жасырмады. Ол: «Бұл Жаратқан Ие, оған ұнайтынын істесін», – деді. Мағынасы: Самуил барлық шындықты айту арқылы зор адалдық пен батылдықты көрсетеді. Ели Құдайдың билік еркіне кішіпейілділікпен мойынсұнып, отбасының кінәсін мойындайды.
3
Самуилдің шақырылуы
Самуилдің пайғамбарлық қызметін растау (19–21 тармақтар) 19-аят: «Самуил өсе берді, ал Жаратқан Ие онымен бірге болды, және оның бірде-бір сөзі жерге тасталмады». Мағынасы: Құдай Самуилдің сөздерін шынайы пайғамбарлық ретінде растайды. Самуилдің әрбір болжамы орындалып, оның сенімділігін нығайтады. 20–21-аяттар: «Даннан Беер-Шебаға дейінгі бүкіл Исраил халқы Самуилдің Жаратқан Иенің пайғамбары екенін білді... өйткені Жаратқан Ие Шилода Самуилге Жаратқан Иенің сөзі арқылы аян берді». Мағынасы: Исраил халқының бір шетінен екінші шетіне дейін Самуилдің құдайлық шақыруын мойындайды, ал Құдай сөзі белсенді түрде танымал бола бастаған кезде Шилода рухани қалпына келу басталады.
Негізгі сабақтар және өмірлік қолданыстар 1. Құдай қарапайым және күтпеген нәрселермен сөйлеседі Қолданылуы: Құдай келесі маңызды сөзін айту үшін бас діни қызметкердің орнына киелі шатырдың көлеңкесінде ұйықтап жатқан жас баланы таңдады. Құдай мәртебесіне, жасына немесе өмірбаянына қарамайды; Ол бар және қолжетімді жүрекке қарайды. 2. Рухани тәлімгерліктің құндылығы Қолданылуы: Самуил Құдайдың дауысын өз бетінше түсіне алмады; не болып жатқанын түсіну үшін оған Елидің тәжірибелі басшылығы қажет болды. Тіпті тәлімгерлер кемшіліктері болған кезде де (Ели сияқты), Құдай оларды өміріміздегі бағытын анықтауға көмектесу үшін жиі пайдаланады. 3. Шынайы мойынсұнушылық ұстанымы («Сөйле, Ием, өйткені қызметшің естиді») Қолданылуы: Самуил пікірталас немесе келісім шарттарын сұраған жоқ; ол дереу қолжетімділікті ұсынды. Шынайы рухани тыңдау бізден өз күн тәртібімізді тыныштандыруды және Құдайдың кез келген сұрауын орындауға дайын қызметшілер ретінде өзімізді көрсетуді талап етеді. 4. Ащы шындықтардағы батылдық пен адалдық Қолданылуы: Құрметтейтін немесе сүйетін адамға қиын жаңалықты жеткізу ешқашан оңай емес. Самуилдің Элиге «бәрін» қантпен қаптамай айтуы бізге тіпті хабар ыңғайсыз болған кезде де адалдықтың, адалдықтың және адалдықтың маңыздылығын үйретеді. 5. Құдай сөзі ешқашан орындалмайды Қолданылуы: Мәтінде Құдайдың «ешбір сөзінің жерге тасталуына жол бермегені» атап өтілген. Құдай бірдеңе айтқан немесе уәде еткенде, оның орындалуына күш пен қолдау бар. Біз бүгін Оның дауысының сенімділігіне сенім арта аламыз.
4