Kazakh - Stars in Scriptures (Stellar Astronomy) by Filipino Tracts and Literature Society Inc.

Жазбалардағы жұлдыздар Мен сенің саусақтарыңның жұмысы болған аспаныңды, өзің орнатқан ай мен жұлдыздарды қарастырған кезде; Адам баласы кім, сен оны ескересің, ал сен оған қамқорлық жасайсың? Забур 8:3-4

Бес кітап Құдай екі үлкен жарықты жаратты: күндізді басқару үшін үлкенірек жарық, түнді басқару үшін кішірек жарық; жұлдыздарды да жаратты. Жаратылыс 1:16 Ол оны сыртқа алып шығып: «Аспанға қарап, жұлдыздарды санай алсаң, санап бер», – деді. Сонда ол оған: «Сенің ұрпағың да сондай болады», – деді. Жаратылыс 15:5 Бата беру арқылы саған бата беремін, көбейту арқылы ұрпағыңды аспандағы жұлдыздардай және теңіз жағасындағы құмдай көбейтемін; және ұрпағың жауларының қақпасын иемденеді; Жаратылыс 22:17 Мен сенің ұрпағыңды аспандағы жұлдыздардай көбейтемін және сенің ұрпағыңа осы елдердің бәрін беремін; сенің ұрпағыңда жер бетіндегі барлық халықтар бата алады. Жаратылыс 26:4 Ол тағы бір түс көріп, оны бауырларына айтып берді де: «Міне, мен тағы бір түс көрдім; күн мен ай және он бір жұлдыз маған бас иді», – деді. Жаратылыс 37:9 Өзіңнің қызметшілерің Ыбырайымды, Ысқақты және Исраилді есіңде сақта. Сен оларға Өзіңнің атыңмен ант беріп: «Мен сенің ұрпақтарыңды аспандағы жұлдыздардай көбейтемін, ал Мен айтқан жердің бәрін сенің ұрпақтарыңа беремін, олар оны мәңгілікке мұра етеді», – деп айтқан едің. Мысырдан шығу 32:13 Мен оны көремін, бірақ қазір емес; Мен оны көремін, бірақ жақын емес; Жақыптан жұлдыз шығады, Исраилден асатаяқ көтеріліп, Моабтың түкпір-түкпірлерін қиратып, Шеттің барлық ұлдарын жойып жібереді. Сандар 24:17 Құдайларың Жаратқан Ие сендерді көбейтті, міне, бүгін сендер аспандағы жұлдыздардай көпсіңдер. Заңды қайталау 1:10 Күнді, айды және жұлдыздарды, тіпті аспандағы барлық тіршілік иелерін көргенде, сен оларға табынып, қызмет етуге мәжбүр болмайсың. Құдайың Жаратқан Ие аспан астындағы барлық халықтарға бөліп берген. Заңды қайталау 4:19

Киелі кітаптағы селенология - Жарқын ай Мен сенің саусақтарыңның жұмысы болған аспаныңды, өзің орнатқан ай мен жұлдыздарды қарастырған кезде; Адам баласы кім, сен оны ескересің, ал сен оған қамқорлық жасайсың? Забур 8:3-4

Ата-бабаларың жетпіс адаммен Мысырға барған, ал енді Құдайларың Жаратқан Ие сендерді аспандағы жұлдыздардай сансыз етіп жаратты. Заңды қайталау 10:22 Аспандағы жұлдыздардай көп болған кездеріңде, сендер аз болып қаласыңдар, себебі сендер Құдайларың Жаратқан Иенің даусына құлақ аспадыңдар. Заңды қайталау 28:62

Тарих Олар көктен шайқасты; жұлдыздар өз бағыттарында Сисераға қарсы шайқасты. Билер 5:20 Бірақ Дәуіт жиырма жас пен одан кішілерді санаған жоқ, өйткені Жаратқан Ие Исраилді аспандағы жұлдыздардай көбейтемін деп айтқан еді. Шежірелер 1-жазба 27:23 Біз жұмыста еңбек еттік: олардың жартысы таң атқаннан жұлдыздар пайда болғанға дейін найзаларын ұстап тұрды. Нехемия 4:21 Олардың ұрпақтарын аспандағы жұлдыздардай көбейттің, оларды ата-бабаларына уәде еткен жерге алып келдің, сол жерге барып иемденіңдер. Нехемия 9:23 Ымырт жұлдыздары қараңғылансын; жарық іздесін, бірақ жарық көрсін; таңның атуын да көрмесін. Әйүп 3:9 Күнге бұйрық берсе, ол шықпайды, Жұлдыздарды жауып тастайды. Әйүп 9:7 Құдай аспанның биіктігінде емес пе? Жұлдыздардың биіктігіне қараңызшы, олар қандай биік! Әйүп 22:12 Айға қарасаң да, ол жарқырамайды; Иә, жұлдыздар Оның көз алдында таза емес. Әйүп 25:5 Таңғы жұлдыздар бірге ән айтып, Құдайдың барлық ұлдары қуаныштан айқайлаған кезде не болды? Әйүп 38:7

Поэзия Мен сенің саусақтарыңның жұмысы болған аспаныңды, Өзің орнатқан ай мен жұлдыздарды ойлағанда: Сен оны есіңде сақтайтындай адам кім, Сен оған қамқорлық жасайтындай адам ұлы кім? Забур 8:3-4 Түнде билік ету үшін ай мен жұлдыздарды жаратты, өйткені Оның рақымы мәңгілік. Забур 136:9 Ол жұлдыздардың санын айтады; олардың барлығын өз аттарымен атайды. Забур 147:4 Күн мен ай, Оны мадақтаңдар; жарық жұлдыздардың бәрі, Оны мадақтаңдар. Забур 148:3 Күн де, жарық та, ай да, жұлдыздар да қараңғыланбайды, жаңбырдан кейін бұлттар қайтып оралмайды: Уағыздаушы 12:2

Пайғамбарлық Аспан жұлдыздары мен шоқжұлдыздары өз жарығын бермейді: күн шыққанда қараңғыланады, ал ай өз жарығын шашпайды. Ишая 13:10 Өйткені сен жүрегіңде: «Мен көкке көтерілемін, тағымды Құдайдың жұлдыздарынан жоғары көтеремін, солтүстіктің шетіндегі қауымның тауында отырамын», – деп айттың. Ишая 14:13 Сен көптеген кеңестеріңнен шаршадың. Енді жұлдызшылар, жұлдызбаздар, ай сайынғы болжаушылар тұрып, басыңа түсетін осы нәрселерден құтқарсын. Ишая 47:13 Күндіз жарық ретінде күнді, түнде жарық ретінде ай мен жұлдыздарға жарлық беретін, толқындары гүрілдеген кезде теңізді бөлетін Жаратқан Ие былай дейді: Оның есімі – Әскерлер Иесі. Еремия 31:35 Сені өшірген кезде аспанды жауып, жұлдыздарын қараңғы етемін, күнді бұлтпен жауып, ай да жарығын бермейтін болады. Езекиел 32:7 Ол аспан әскеріне дейін күшейіп, кейбір әскерлер мен жұлдыздарды жерге құлатып, таптап тастады. Даниял 8:10 Ақылдылар аспанның жарқырауындай жарқырайды, ал көпшілікті әділдікке бұрғандар мәңгілік жұлдыздардай жарқырайды. Даниял 12:3 Жер олардың алдында дірілдейді, аспан дірілдейді; күн мен ай қараңғыланады, жұлдыздар жарқырауын басады. Жоел 2:10 Күн мен ай қараңғыланады, жұлдыздар да жарқырауын тоқтатады. Жоел 3:15 Жеті жұлдыз бен Орионды жаратқанды, өлім көлеңкесін таңға айналдырғанды, күнді түнмен қараңғылағанды, теңіз суларын шақырып, жер бетіне төккенді іздеңдер: Оның есімі – Жаратқан Ие. Амос 5:8 Бірақ сендер Молох пен Хиун бейнелеріңнің шатырын, өздеріңе жасаған құдайларыңның жұлдызын алып жүрдіңдер. Амос 5:26 «Қырандай биіктеп, жұлдыздардың арасына ұя салсаң да, Мен сені сол жерден құлатамын», – дейді Жаратқан Ие. Абадия 1:4 Сен саудагерлеріңді аспан жұлдыздарынан да көп еттің: құрт бүлдіріп, ұшып кетеді. Нақұм 3:16

Інжілдер мен Елшілердің істері «Яһудилердің Патшасы болып туылған адам қайда?» деп сұрады. Біз шығыстан оның жұлдызын көріп, Оған табынуға келдік. Сонда Ирод данышпандарды жасырын шақырып алып, олардан жұлдыздың қашан пайда болғанын мұқият сұрады. Патшаның айтқанын естігеннен кейін, олар жолға шықты; сонда шығыста көрген жұлдыз олардың алдында жүріп

өтті де, нәресте жатқан жердің үстіне келіп тоқтады. Жұлдызды көргенде, олар қатты қуанды. Матай 2:2 , 7, 9, 10 Сол күндердің азаптарынан кейін бірден күн қараңғыланып, ай жарығын бермейді, жұлдыздар аспаннан құлап, аспан күштері шайқалады. Матай 24:29 Аспандағы жұлдыздар құлап, аспандағы күштер шайқалады. Марқа 13:25 Күнде, айда және жұлдыздарда белгілер болады; жер бетінде халықтар таң қалып, теңіз бен толқындардың гүрілдеуінен қорқады; Лұқа 21:25 Иә, сендер Молохтың шатырын және Ремфан құдайларыңның жұлдызын, табыну үшін жасаған мүсіндерін алып кеттіңдер. Мен сендерді Бабылдан әрі алып кетемін. Елшілердің істері 7:43 Көп күн бойы күн де, жұлдыздар да көрінбеді, дауыл күшейген жоқ, сондықтан құтқарылуға деген барлық үмітіміз үзілді. Елшілердің істері 27:20

Хаттар Күннің бір даңқы, айдың даңқы, жұлдыздардың даңқы басқа: өйткені бір жұлдыз екінші жұлдыздан даңқы жағынан ерекшеленеді. Қорынттықтарға 1-хат 15:41 Сондықтан біреуден, тіпті өлідей болып кеткен адамнан аспандағы жұлдыздардай, теңіз жағасындағы құмдай сансыз көп ұрпақ тарады. Еврейлерге 11:12 Бізде пайғамбарлықтың сенімдірек сөзі бар; сендер оған қараңғы жерде жарқыраған жарық сияқты таң атып, жүректеріңде таң жұлдызы пайда болғанша құлақ асқандарың дұрыс. 2 Петір 1:19 Теңіздің қаһарлы толқындары, өздерінің ұяттарын көбіктеніп шашып жатыр; адасқан жұлдыздар, оларға мәңгілікке қараңғылықтың қараңғылығы сақталған. Яһуда 1:13

Аян Оның оң қолында жеті жұлдыз болды, ал аузынан екі жүзді өткір қылыш шығып тұрды. Оның жүзі күннің күшімен жарқырап тұрды. Оң қолымда көрген жеті жұлдыздың және жеті алтын шамның құпиясы. Жеті жұлдыз – жеті шіркеудің періштелері, ал сен көрген жеті шам – жеті шіркеу. Аян 1:16 , 20 Ефес шіркеуінің періштесіне былай деп жаз: Оң қолында жеті жұлдыз ұстайтын, жеті алтын шамның ортасында жүретін Ол былай дейді: Аян 2:1 Ал мен оған таңғы жұлдызды беремін. Аян 2:28 Сардтағы шіркеудің періштесіне былай деп жаз: Құдайдың жеті рухы мен жеті жұлдызы бар Ие былай дейді: Мен сенің істеріңді білемін, сенің тірі деген атың бар, бірақ өлісің. Аян 3:1

Аспандағы жұлдыздар жерге құлады, інжір ағашы қатты желден шайқалған кезде піспеген жемістерін төккендей. Аян 6:13 Үшінші періште керней тартты, сонда аспаннан шам сияқты жанып тұрған үлкен жұлдыз құлап, өзендердің үштен бір бөлігіне және су көздеріне түсті. Жұлдыздың аты «Жусан» деп аталады, ал судың үштен бір бөлігі жусанға айналды; және көптеген адамдар судан өлді, себебі олар ащы болды. Төртінші періште керней тартты, сонда күннің үштен бір бөлігі, айдың үштен бір бөлігі және жұлдыздардың үштен бір бөлігі қараңғыланды, күннің үштен бір бөлігі де, түннің де жарығы болмады. Аян 8: 10-12 Бесінші періште керней тартты, сонда мен аспаннан жерге құлаған жұлдызды көрдім. Оған түпсіз тұңғиықтың кілті берілді. Аян 9:1 Аспанда үлкен бір керемет пайда болды: күн киген, аяғының астында ай, басында он екі жұлдыздан тәж киген әйел. Айдаһар құйрығы аспандағы жұлдыздардың үштен бір бөлігін тартып, жерге лақтырды. Айдаһар босануға шақ қалған әйелдің алдында тұрып, баласын босанғаннан кейін жалмап қою үшін тұрды. Аян 12: 1,4 Мен, Иса, періштемді сендерге осы нәрселерді шіркеулерде куәлік ету үшін жібердім. Мен Дәуіттің тамырымын және ұрпағымын, жарқыраған таңғы жұлдызбын. Аян 22:16

Апокриф Төртінші күні сен күннің жарқырап, айдың жарығын шашып, жұлдыздардың ретімен тұруын бұйырдың: 2 Езра 6:45 Ал нәжіс ішкендердің жүздері жұлдыздардан да жарқырайды, ал біздің жүздеріміз қараңғылықтан да қара болады ма? 2 Езра 7:55 Олар бір-біріне шабуыл жасайды, жер бетіндегі көптеген жұлдыздарды, тіпті өз жұлдыздарын да, өлтіреді; қан қылыштан қарынға дейін жетеді, Шығыстан қатты жел соғып, оны ашады; Ол қаһармен көтерген бұлт және шығыс пен батыс желін үрейлендіру үшін қозғалған жұлдыз жойылады. Үлкен және құдіретті бұлттар қаһарға толып, жұлдызға толып, бүкіл жерді және онда тұратындарды қорқытады; және олар әрбір биік және көрнекті жерге қорқынышты жұлдыз төгеді. Олар оған келіп, оны қоршап алады, жұлдыз бен барлық қаһар оған төгеді, сонда шаң мен түтін аспанға көтеріледі, айналасындағылардың бәрі оны жоқтайды. 2 Ездра 15:35 , 39-40, 44 Оның сөзінде жұлдыздар жаратылған, және ол олардың санын біледі. 2 Езра 16:56 Жыл тізбектері және жұлдыздардың орналасуы: Сүлейменнің даналығы 7:19 Өйткені ол күннен де, жұлдыздардың бәрінен де әдемі: жарықпен салыстырғанда, ол одан бұрын кездеседі. Сүлейменнің даналығы 7:29 Әділдерге еңбектерінің сыйақысын берді, оларды керемет жолмен басқарды және күндіз оларға баспана, ал түнде жұлдыздардың жарығы болды; Сүлейменнің даналығы 10:17

Бірақ от, жел, жылдам ауа, жұлдыздар шеңбері, қатты су немесе аспан шамдары әлемді басқаратын құдайлар деп есептелді. Сүлейменнің даналығы 13:2 Оттың ешқандай күші оларға жарық бере алмады; жұлдыздардың жарқыраған жалыны да сол қорқынышты түнді жарықтандыруға шыдай алмады. Сүлейменнің даналығы 17:5 Аспанның сұлулығы, жұлдыздардың сән-салтанаты, Жаратқан Иенің ең биік жерлеріне нұр шашатын әшекей. Екклесиастик 43:9 Сондықтан ол оған ант беріп, халықтарды өз ұрпағы арқылы жарылқайтынына, оны жердің тозаңындай көбейтетініне, ұрпағын жұлдыздардай көтеретініне және оларды теңізден теңізге, өзеннен жердің шетіне дейін мұра ететініне сендірді. Екклесиастик 44:21 Ол бұлт арасындағы таңғы жұлдыздай, толған айдай еді: Екклесиастик 50:6 Жұлдыздар сағаттарында жарқырап, қуанды; Ол оларды шақырғанда, олар: «Біз мұндамыз», дейді; сөйтіп олар қуанышпен өздерін Жаратушыға жарық түсірді. Барух 3:34 Өйткені күн, ай және жұлдыздар жарық және өз міндеттерін орындауға жіберілгендіктен, мойынсұнады. Еремияның хаты 1:60 Сен оларға уәде беріп, олардың ұрпағын аспандағы жұлдыздардай, теңіз жағасындағы құмдай көбейтетініңді айттың. Азарияхтың дұғасы 1:13 Аспан жұлдыздары, Жаратқан Иені мадақтаңдар: Оны мәңгілікке мадақтап, бәрінен де жоғары көтеріңдер. Азарияхтың дұғасы 1:41 Ал аспан жұлдыздарына қол созар алдында ойланатын адамды ешкім шыдамайтын сасық иісінен көтере алмады. 2 Маккавейлер 9:10

Енох Маған аян былай көрсетілді: Міне, аянда бұлттар мені шақырды, тұман мені шақырды, жұлдыздар мен найзағайлардың қозғалысы мені тездетіп, асықтырды, аяндағы жел мені ұшырып, жоғары көтеріп, аспанға алып кетті. Оның төбесі жұлдыздар мен найзағайлардың жолындай болды, ал олардың арасында отты керубтер болды, ал олардың аспаны судай мөлдір еді. Оның едені оттан, ал үстінде найзағайлар мен жұлдыздардың жолы болды, ал төбесі де жалынды от еді. Енох 14:8,11,17 Мен жарық жұлдыздардың, күн күркірінің қазыналарының және ең терең тереңдіктің отты садақ пен жебелердің, қорамсақтардың, отты қылыштың және барлық найзағайлардың тұрғанын көрдім. Енох 17:3 Мен аспан желдерінің бұрылып, күн мен барлық жұлдыздарды батып бара жатқанын көрдім. Мен онда үлкен жанып тұрған таулар сияқты жеті жұлдызды көрдім, олар туралы сұраған кезде періште маған: «Бұл жер аспан мен жердің шеті: бұл жұлдыздар мен аспан әскерлерінің түрмесіне айналды», - деді. Ал оттың үстінде домалап жүрген жұлдыздар - олар шыққан кезде Жаратқан Иенің бұйрығын бұзғандар, себебі олар белгіленген уақытта шықпады. Енох 18:4,12-14

Сол жерде мен аспанның жеті жұлдызын көрдім, олар үлкен таулар сияқты бір-біріне байланған және отпен жанып тұр. Бұлар Жаратқан Иенің бұйрығын бұзған аспан жұлдыздарының санынан, олар он мың жылға дейін, яғни күнәлары аяқталғанға дейін осында байланған. Енох 21:3,6 Мен аспан жұлдыздарының қалай шығатынын көрдім, олардың шығатын қақпаларын санадым және олардың барлық шығу жолдарын, әрбір жұлдыздың санын, атауларын, бағыттарын, орналасқан жерлерін, уақыттары мен айларын жеке-жеке жазып алдым, мұны қасымдағы киелі періште Уриел маған көрсеткендей. Енох 33:3 Осы кішкентай қақпалардың әрқайсысы арқылы аспан жұлдыздары өтіп, оларға көрсетілген жолмен батысқа қарай жылжиды. Енох 36:3 Мен басқа найзағайларды және аспан жұлдыздарын көрдім, және Оның олардың барлығын өз аттарымен атағанын және олар Оған құлақ асқанын көрдім. Енох 43:1 Сондай-ақ найзағайға қатысты мен көрген тағы бір құбылыс: кейбір жұлдыздардың пайда болып, найзағайға айналатыны және жаңа пішіндерімен ажырай алмайтыны. Енох 44:1 Олар аспан жұлдыздарын соттайды, Ең Жоғарғыға қарсы қолдарын көтереді, Жерді басып, онда тұрады. Олардың барлық істері әділетсіздікті көрсетеді, Олардың күші байлықтарына негізделген, Олардың сенімі өз қолдарымен жасаған құдайларына негізделген, Олар Рухтардың Иесінің есімін жоққа шығарады, Олар Оның қауымдарының үйлерін қудалайды, Рухтардың Иесінің есіміне табынатын адал адамдарды қудалайды. Енох 46:7-8 Иә, күн мен белгілер жаратылмас бұрын, аспан жұлдыздары жаратылмас бұрын, Оның есімі рухтардың Иесінің алдында аталған. Енох 48:3 Желдің камералары, желдердің қалай бөлінетіні, олардың қалай өлшенетіні, жел қақпаларының қалай есептелетіні, әрқайсысы желдің күшіне, ай шамдарының күшіне және тиісті күшіне қарай есептелетіні; жұлдыздардың атауларына қарай бөлінуі және барлық бөлінулердің қалай бөлінетіні. Енох 60:12 Сол ант арқылы жұлдыздар өз бағытын аяқтайды, Ол оларды есімдерімен атайды, Олар Оған мәңгіліктен мәңгілікке жауап береді. Енох 69:21 Ол маған аспанның шеттерінің барлық құпияларын, барлық жұлдыздардың бөлмелерін және барлық жарық жұлдыздарды көрсетті, олар қасиеттілердің алдында пайда болады. Енох 71:4 Мен күн шығатын алты қақпаны, күн батып, ай шығып, бататын алты қақпаны көрдім, сондай-ақ жұлдыздардың басшылары мен олар басқаратындарды көрдім: шығыста алты, батыста алты, және барлығы бір-біріне сәйкес келетін ретпен орналасқан: сондай-ақ осы қақпалардың оң және сол жағында көптеген терезелер бар еді. Енох 72:3 Күн мен жұлдыздардың артық болуы алты күнге тең: 5 жылдан кейін жыл сайын 6 күн 30 күнге тең болады; ал ай күн мен жұлдыздардан 30 күнге артта қалады. Күн мен жұлдыздар барлық жылдарды дәл келтіреді, сондықтан олар бір күнге де, мәңгілікке де өз орындарынан да артта қалмайды; жылдарды 364 күнде әділдікпен толықтырады. Енох 74:11-12

Ал мыңбасылардың басшылары, бүкіл жаратылыс пен барлық жұлдыздардың үстінен қойылғандар, жыл есебі бойынша өз қызметтерінен ажырамас болып табылатын төрт күндік күнмен де айналысады, және олар жыл есебінде есепке алынбаған төрт күнде қызмет етеді. Енох 75:1 Ұлы даңқ иесі маған Уриел періште көрсеткен белгілер, уақыттар, жылдар мен күндер үшін, оларды аспан мен әлемдегі барлық жарық жұлдыздардың үстінен мәңгілікке орнатты, олар аспан бетінде билік етіп, жер бетінде көрініп, күн мен түннің, яғни күннің, айдың, жұлдыздардың және аспандағы барлық арбаларда айналатын барлық қызметші тіршілік иелерінің көшбасшысы болуы керек. Енох 75:3 Жердің шетінде орналасқан аспандағы он екі қақпаға келетін болсақ, олардан күн, ай және жұлдыздар, шығыс пен батыста аспанның барлық жаратылыстары шығады. Олардың сол және оң жағында көптеген терезелер ашық, ал белгіленген уақытта бір терезе жылу шығарады, бұлар жұлдыздардың Оның бұйрығы бойынша шығатын және олардың санына сәйкес келетін есіктерге сәйкес келеді. Мен аспанда ешқашан батпайтын жұлдыздар айналатын қақпалардың үстінде әлемде жүгіріп жүрген арбаларды көрдім. Біреуі қалғандарының бәрінен үлкен, және ол бүкіл әлемді аралап жүреді. Енох 75:6-9 Енох 79 1 Енді, ұлым, мен саған бәрін көрсеттім, аспандағы барлық жұлдыздардың заңы аяқталды. 2 Ол маған осылардың әрбір күні, әрбір туылу кезеңі, әрбір жылы, оның шығуы және әрбір ай мен апта сайынғы тәртібі туралы барлық заңдарын көрсетті. 3 Алтыншы қақпада болатын айдың кемуі: өйткені оның жарығы осы алтыншы қақпада аяқталады, содан кейін кему басталады: 4 Бірінші қақпада өз маусымында болатын кему жүз жетпіс жеті күнге дейін аяқталады: апталар, жиырма бес апта және екі күнмен есептеледі. 5 Ол бір кезең ішінде күн мен жұлдыздар тәртібінен дәл бес күн артта қалады, және сіз көріп отырған бұл жерді аралап шыққан кезде. 6 Олардың көсемі, бас періште Уриел маған көрсеткен әрбір жұлдыздың суреті мен нобайы осындай. Сол күндері Уриел періште маған былай деп жауап берді: «Міне, мен саған бәрін көрсеттім, Енох, мен саған бәрін аштым, сен осы күн мен осы айды, аспан жұлдыздарының басшыларын және оларды бұратындардың барлығын, олардың міндеттерін, уақыттары мен ауытқуларын көресің». Енох 80:1 Жұлдыздардың көптеген басшылары белгіленген тәртіпті бұзады. Олар өз орбиталары мен міндеттерін өзгертеді, Оларға белгіленген маусымдарда көрінбейді. Жұлдыздардың бүкіл тәртібі күнәкарлардан жасырылады, Жердегілердің олар туралы ойлары адасады, Олар барлық жолдарынан өзгереді, Иә, олар адасып, оларды құдайлар деп санайды. Енох 80:6-7 Барлық әділдер бақытты, әділдік жолымен жүріп, күнәһарлар сияқты күнә жасамайтындардың бәрі бақытты, күн аспанды аралап, отыз күн бойы мыңдаған жұлдыздардың басымен қақпаларға кіріп-шығатын, жылдың төрт бөлігін бөлетін төрт жұлдызбен бірге төрт күн қатарынан кіретін және шығатын күндерінің есебінде. Енох 82:4 Ол аспанда түн мен күндіздің үстінен билік жүргізіп, адамдарға — күнге, айға, жұлдыздарға және дөңгелек арбаларында айналатын аспан күштеріне жарық түсіреді. Міне, жұлдыздардың өз орындарына, маусымдарына, мерекелеріне және айларына қарай орналасу реті. Енох 82:8-9 8

Мен төмен түсіп, аспанды, шығыстан шығып жатқан күнді, батыстан батқан айды, бірнеше жұлдызды, бүкіл жерді және Ол бастапқыда білгеннің бәрін көргенде, мен үкім Иесін мадақтап, Оны мадақтадым, өйткені Ол күнді шығыс терезелерінен шығарды, ал ол аспан бетіне көтеріліп, көтеріліп, жолға шығып, оған көрсетілген жолмен жүре берді. Енох 83:11 Мен ұйықтап жатқанда көзіммен тағы да көрдім, жоғарыдағы аспанды көрдім, міне, аспаннан бір жұлдыз түсіп, ол көтеріліп, сол өгіздердің арасында жайылып жүрді. Содан кейін мен үлкен және қара өгіздерді көрдім, олардың барлығы қораларын, жайылымдарын және малдарын ауыстырып, бір-бірімен бірге тұра бастады. Мен тағы да аянда көкке қарадым, міне, көптеген жұлдыздардың түсіп, аспаннан сол алғашқы жұлдызға құлағанын көрдім, олар сол өгіздердің арасында бұқаларға айналып, олармен бірге жайылып жүрді. Енох 86:1-3 Біреуі маған: «Пілдерге, түйелерге, есектерге, жұлдыздарға, өгіздерге және олардың барлығына не болатынын көргенше осында қал», – деді. Енох 87:4 Мен бірінші болып шыққан төрт жұлдыздың бірін көрдім, ол аспаннан түскен алғашқы жұлдызды ұстап алып, оны қол-аяғын байлап, тұңғиыққа лақтырды: енді сол тұңғиық тар, терең, қорқынышты және қараңғы болды. Олардың бірі қылышын суырып алып, пілдерге, түйелер мен есектерге берді: сосын олар бір-бірін ұра бастады, бүкіл жер олардан дірілдеді. Мен аянда қарап тұрғанда, шыққан төрт жұлдыздың бірі оларды аспаннан таспен атып өлтіріп, жыныс мүшелері жылқылардыкі сияқты үлкен жұлдыздардың барлығын жинап, қол-аяғын байлап, жердің тұңғиығына лақтырды. Енох 88:1-3 Жаратқан Ие сол жеті ақ түсті адамды шақырып, оларға жол көрсеткен бірінші жұлдыздан бастап, жыныс мүшелері жылқылардыкіне ұқсас барлық жұлдыздарды Оның алдына әкелуді бұйырды. Енох 90:21 Алдымен жұлдыздарға үкім шығарылды, олар сотталып, кінәлі деп танылды, айыпталатын жерге апарылды, олар от пен жалынға толы, от бағаналарына толы тұңғиыққа лақтырылды. Енох 90:24 Немесе аспанның ұзындығын, биіктігін, ненің негізінде орналасқанын, жұлдыздардың санының қаншалықты көп екенін және барлық жарық жұлдыздардың қайда орналасқанын ажырата алатын біреу бар ма? Енох 93:14 Енді біліңдер, Ол періштелерден көктегі істерің туралы, күнәларың үшін күннен, айдан және жұлдыздардан сұрайтын болады, өйткені сендер жер бетінде әділдерге үкім шығарасыңдар. Енох 100:10

Джашер Джашер 8 1 Ыбырам дүниеге келген түні Тарахтың барлық қызметшілері, Нымродтың барлық данышпандары және оның сиқыршылары келіп, Тарахтың үйінде тамақтанып, ішіп-жеп, сол түні онымен бірге қуанды. 2 Барлық данышпандар мен сиқыршылар Тарахтың үйінен шыққан кезде, сол түні жұлдыздарға қарау үшін аспанға көз тігісті. Олар шығыстан келіп, аспанда жүгіріп жүрген бір үлкен жұлдызды көрді. Ол аспанның төрт жағынан төрт жұлдызды жұтып қойды.

3 Патшаның барлық данышпандары мен оның сиқыршылары бұл көрініске таң қалды, ал данышпандар бұл мәселені түсініп, оның маңыздылығын білді. 4 Олар бір-біріне: «Бұл тек бүгін түнде Тарахтан туған баланың өсіп-өніп, көбейіп, бүкіл жерді иеленетінін, өзі мен оның ұрпақтары мәңгілікке қалатынын, ұлы патшаларды өлтіріп, олардың жерлерін иемденетінін білдіреді», – деді. 5 Сол түні данышпандар мен сиқыршылар үйлеріне қайтты, ал таңертең барлық данышпандар мен сиқыршылар ерте тұрып, белгіленген үйде жиналды. 6 Олар бір-біріне: «Кеше түнде көргеніміз патшадан жасырын, оған әлі белгісіз», – деді. 7 Егер бұл жағдай патшаға соңғы күндері мәлім болса, ол бізге: «Неге бұл мәселені менен жасырдыңдар, сонда бәріміз өлеміз; енді барып, патшаға көргенімізді және оның мағынасын айтып берейік, сонда біз ашық боламыз», – дейді. 8 Олар солай істеді де, бәрі патшаның алдына барып, жерге дейін бас иіп: «Патша аман болсын, патша аман болсын!» – деді. 9 Біз әскеріңнің басшысы Нахордың ұлы Тарахтың ұл туылғанын естідік. Біз түнде оның үйіне барып, сол түні онымен бірге тамақтанып, ішіп-жеп, көңіл көтердік. 10 Қызметшілеріңіз Тарахтың үйінен шығып, өз үйлерімізге түнеуге кеткенде, біз аспанға көз тіккенде, шығыстан келе жатқан үлкен жұлдызды көрдік. Сол жұлдыз үлкен жылдамдықпен ұшып, аспанның төрт жағынан төрт үлкен жұлдызды жұтып қойды. 11 Қызметшілеріңіз біз көрген көрініске таң қалып, қатты қорқып кеттік. Біз бұл көрініске қатысты шешім қабылдап, даналығымыздың арқасында оның дұрыс түсіндірмесін білдік: бұл нәрсе Тарахтан туған балаға қатысты. Ол өсіп, көбейіп, күшейіп, жер бетіндегі барлық патшаларды өлтіріп, олардың барлық жерлерін өзі және оның ұрпақтары мәңгілікке иемденеді. Ыбырам алдындағы жұлдыздар мен айды көріп: «Бұл бүкіл жерді де, адамды да жаратқан Құдай, міне, оның қызметшілері оның айналасындағы құдайлар», – деді. Ыбырам түні бойы айға қызмет етіп, оған сиынды. Таңертең күн әдеттегідей жерге түскенде, Ыбырам Құдай Жаратқан Иенің жер бетінде жаратқан барлық нәрселерін көрді. Ыбырам өзіне: «Бұлар жерді және барлық адамзатты жаратқан құдайлар емес, бұлар Құдайдың қызметшілері», – деді. Ыбырам Нұхтың үйінде қалып, Жаратқан Иені және оның жолдарын білді, өмірінің соңына дейін Жаратқан Иеге қызмет етті, ал сол ұрпақтың бәрі Жаратқан Иені ұмытып, ағаш пен тастан жасалған басқа құдайларға қызмет етті, олардың соңына дейін бүлік шығарды», – деді. Яшер 9:17-19 Ыбырам келгенде, патшаның сиқыршылары мен данышпандары Ыбырамды көріп, патшаға айқайлап: «Егер біздің әміршіміз болса, бұл шынымен де біз білетіндей, туған кезде үлкен жұлдыз төрт жұлдызды жұтып қойған бала, біз патшаға елу жылдан бері жариялап келе жатқан адам», – деді. Яшер 12:9 Енді егер сен Менің дауысыма құлақ асып, Менің өсиеттерімді, жарлықтарымды және заңдарымды сақтасаң, онда Мен сенің жауларыңды сенің алдыңда құлатамын, ұрпағыңды аспан жұлдыздары сияқты көбейтемін, қолыңнан шыққан барлық істеріңді баталаймын, сен ештеңеден таршылық көрмейсің. Енді тұр, әйеліңді және барлық мүлкіңді алып, Қанахан жеріне барып, сол жерде тұр, Мен саған Құдай боламын, саған батасын беремін. Ыбырам орнынан тұрып, әйелін және барлық мүлкін алып, Жаратқан Иенің айтқанындай Қанахан жеріне барды. Ыбырам Хараннан шыққанда елу жаста еді. Ыбырам Қанахан жеріне келіп, қаланың ортасында тұрып, сол жердегі Қанахан ұлдарының, сол жердің тұрғындарының арасында шатырын тікті. Жаратқан Ие Ыбырам Қанахан жеріне келгенде оған аян беріп, былай деді: «Міне, Мен саған және сенің ұрпағыңа мәңгілікке берген жерім. Мен сенің ұрпағыңды аспандағы жұлдыздардай көбейтемін және сен көріп тұрған барлық жерлерді ұрпағыңа мұраға беремін». Яшер 13:4-7 10

Сол кезде Жаратқан Ие Хевронда Ыбырамға тағы да көрініп, оған былай деді: «Қорықпа, сенің сыйлығың Менің алдымда өте зор, өйткені Мен сені көбейтіп, саған батасын беріп, ұрпағыңды аспандағы жұлдыздардай етіп көбейткенше тастамаймын, оларды өлшеуге де, санауға да болмайды». Яшер 16:20 Сонда Ысқақ былай деді: «Уа, аспан мен жердің Құдайы, жер бетін мейірімділігі мен мейірімі толтырған Сенсің, әкемді әкесінің үйінен және туған жерінен алып, осы жерге әкелдің. Оған: «Мен сенің ұрпағыңа жерді беремін» деп уәде бердің. Сен оған: «Мен сенің ұрпағыңды аспандағы жұлдыздар мен теңіз құмындай көбейтемін», – деп уәде бердің. Енді әкеме айтқан сөздерің орындалсын». Яшер 26:6 Жақып Харанға қарай жолын жалғастырып, Мория тауына жетті де, түні бойы Луз қаласының маңында болды. Сол түні Жаратқан Ие Жақыпқа көрініп: «Мен – Ыбырайымның Құдайы, әкең Ысқақтың Құдайымын. Сен жатқан жерді саған және ұрпағыңа беремін», – деді. Міне, Мен сенімен біргемін, қайда барсаң да сені қорғаймын, ұрпағыңды аспан жұлдыздарындай көбейтемін, барлық жауларыңды сенің алдыңда құлатамын. Олар сенімен соғысқанда, сені жеңе алмайды, мен сені қуанышпен, балалармен және мол байлықпен осы жерге қайтарамын. Жақып ұйқысынан оянып, көрген аянына қатты қуанды да, сол жерді Бетел деп атады. Яшер 30:1-3 Кейбіреулер оларды алтын мен күмістен адам бейнесінде жасайды және оларға белгілі уақытта барады, ал бейнелер жұлдыздардың әсерін алады және оларға болашақтағы оқиғаларды айтады, және Рахила әкесінен ұрлап алған бейнелер осылай болды. Джашер 31:43 Мен әкең Ибраһим мен Ысқақтың Құдайымын, саған осы жерді және сенен кейінгі ұрпағыңды беремін, сенің ұрпағыңды аспан жұлдыздарындай көбейтемін, сен аспанның төрт жағына тараласың, сенде және сенің ұрпағыңда жер бетіндегі барлық ұлттар бата алады. Яшер 32:17 Ыбырайымның ұлы Ысқақ ұлдары үшін Жаратқан Иеге дұға етіп: «Уа, Құдай Ием, Сен әкеме: «Мен сенің ұрпағыңды аспан жұлдыздарындай көбейтемін» деп уәде берген едің. Сен маған да уәде беріп, Қанахан патшалары менің балаларыммен соғысу үшін жиналып жатқандықтан, олар зорлық-зомбылық жасамағандықтан, уәдеңді орында», – деді. Яшер 34:65 Осыдан кейін Жүсіп тағы бір түс көріп, түсін әкесіне ағаларының көзінше айтып берді. Жүсіп әкесі мен ағаларына: «Міне, мен тағы да түс көрдім, күн мен ай және он бір жұлдыз маған бас иіп тұр», – деді. Яшер 41:14 Ысқақ Жақыптың барлық ұлдарына қолын қойып, оларды құшақтап, бірінен соң бірін сүйді. Ысқақ сол күні оларға батасын беріп: «Ата-бабаларыңның Құдайы сендерді жарылқап, ұрпақтарыңды аспандағы жұлдыздардай көбейтсін», – деді. Яшер 47:5 Ол оларға Жүсіптің барлық уақытты білетін жұлдыздар картасын әкелуді бұйырды. Жүсіп Бенджаминге: «Мен еврейлердің барлық даналыққа ие екенін естідім, сен бұл туралы бірдеңе білесің бе?» – деді. Бенджамин: «Құлың да әкем маған үйреткен барлық даналыққа ие», – деді. Жүсіп Бенджаминге: «Мына аспандағы жұлдыздар картасы бар аспандағы Жүсіптің қайда екенін біліп ал», – деді. Бенджамин аспандағы жұлдыздар картасы бар аспанды көрді де, данышпан болып, ағасының қайда екенін білу үшін соған қарады. Бенджамин бүкіл Мысыр жерін төрт бөлікке бөлді де, оның алдындағы тақта отырған адам оның ағасы Жүсіп екенін

анықтады. Бенджамин қатты таң қалды. Жүсіп ағасы Бенджаминнің соншалықты таң қалғанын көргенде, Бенджаминге: «Не көрдің, неге таң қалдың?» – деді. Джашер 53:18-20

Мерейтойлар Құдай осы төрт ұлы туындыны үшінші күні жаратты. Ал төртінші күні күнді, айды және жұлдыздарды жаратып, оларды аспан кеңістігіне орналастырды, бүкіл жер бетіне жарық түсіру үшін, күн мен түнді басқару үшін және жарықты қараңғылықтан бөлу үшін. Мерейтойлар 2:8 Ол бұрынғы ұрпақтар тасқа ойып жазған жазуды тауып алды да, ондағыны оқып, оны көшіріп жазып, күнә жасады, өйткені онда Бақылаушылардың ілімі болды, оған сәйкес олар аспанның барлық белгілерінде күн мен ай мен жұлдыздардың белгілерін бақылайтын. Мерейтойлар 8:3 Алтыншы аптада, бесінші жылы, Ыбырайым жетінші айдың жаңа айында түні бойы отырып, кештен таңға дейін жұлдыздарды бақылап, жаңбырдың жыл сипатына қатысты қандай болатынын көрді. Ол жалғыз отырып, бақылап отырды. Сонда жүрегіне бір сөз келді де: «Жұлдыздардың, ай мен күннің барлық белгілері Жаратқан Иенің қолында. Неге мен оларды іздеп табамын? Қаласа, таңертең де, кешке де жаңбыр жаудырады; Қаласа, тоқтатады, бәрі Оның қолында» деді. Мерейтойлар 12:16-18 Ол оны сыртқа алып шығып, былай деді: «Аспанға қарап, жұлдыздарды санай алсаң, санап шық». Ол аспанға қарап, жұлдыздарды көрді. Ол оған былай деді: «Сенің ұрпағың да солай болады». Ол Жаратқан Иеге сенді, және бұл оған әділдік ретінде саналды. (Мерекелер 14:4-6) Ол былай деді: «Өз атыммен ант етемін, – дейді Жаратқан Ие, – сен осыны істегенің үшін, сүйікті ұлыңды Менен аямағаның үшін, Мен саған батасын беремін, ұрпақтарыңды көбейтемін. Аспандағы жұлдыздардай, теңіз жағасындағы құмдай көбейтемін. Ұрпағың жауларының қалаларын иемденеді, ал сенің ұрпағыңда жер бетіндегі барлық халықтар жарылқалады. Өйткені сен Менің даусыма құлақ астың, Мен саған айтқанның бәрінде Маған адал екеніңді бәріне көрсеттім: Аман-есен жүр». Мерейтойлар 18:15-16 Өйткені Мен саған және сенің ұрпағыңа осы жердің бәрін беремін, әкең Ыбырайымға берген антымды орындаймын, сенің ұрпағыңды аспандағы жұлдыздардай көбейтемін және сенің ұрпағыңа осы жердің бәрін беремін. Мерейтойлар 24:10 Өміріңде ұлдарыңды көбейтсін, Жыл айларының санына қарай өссін. Ұлдары аспан жұлдыздарынан да асып түссін, Олардың саны теңіз құмынан да көп болсын. Мерейтойлар 25:16 Ұлдарым, әкелерің Ыбырайымның Құдайы Жаратқан Иені, мен де Оған қалай табынып, әділдік пен қуанышпен қызмет еткенімді естеріңде сақтаңдар. Ол сендерді көбейтіп, ұрпақтарыңды аспан жұлдыздары сияқты көбейтсін, сендерді жер бетінде мәңгілікке тамыры кесілмейтін әділдік өсімдігі ретінде отырғызсын. Мерейтойлар 36:6

Киелі кітаптың жоғалған кітаптары «Яһудилердің патшасы қайда туылды?» деп кім айтты? Өйткені біз оның жұлдызын шығыстан көріп, оған табынуға келдік. (Protewangleion 15:2) 12

Олар оған былай деп жауап берді: «Біз аспандағы жұлдыздардың арасында жарқырап тұрған ерекше үлкен жұлдызды көрдік, бірақ басқа жұлдыздардан да жарқырап тұрды, сондықтан олар көрінбеді. Осы арқылы біз Исраилде ұлы патша дүниеге келгенін және біз оған табынуға келгенімізді білдік». Данышпандар шығып кетті, сонда шығыста көрген жұлдыз олардың алдында жүріп өтті, ол кішкентай баланың анасы Мәрияммен бірге жатқан үңгірдің үстіне келіп тоқтады. Протехан 15:7,9 Сол кезде оларға бұрын сапарларында жол көрсеткен жұлдыз бейнесінде періште пайда болды; олар өз елдеріне оралғанша сол жарықтың соңынан ерді. 1 Иса Мәсіхтің нәрестелік шағы туралы Інжіл 3:3 Бірақ ол оны көруге келгенде, оның көздерінің арасынан жұлдыз сияқты алапес белгілерін көрді де, некенің бұзылып, жарамсыз екенін жариялады. 1 Иса Мәсіхтің нәрестелік шағы туралы Інжіл 12:9 Қабірде өлі жатып, бізге тірі түсті кім? Сенің өліміңде барлық тіршілік иелері дірілдеп, барлық жұлдыздар қозғалды. Енді сен өлілер арасында бостандығыңды алып, легиондарымызға тыныштық беріп жатырсың ба? Никодимнің Інжілі 17:6 Ол тағы да былай дейді: Құдай Ыбырайымды дүниеге әкеліп, оған былай деді: «Енді аспанға қарап, жұлдыздарды санай алсаң, олардың санын айт: сенің ұрпағың да сондай болады». Қорынттықтарға 1-хат 5:10 Күн мен ай, сондай-ақ жұлдыздардың барлық топтары мен шоқжұлдыздары Құдай белгілеген бағыттар бойынша біркелкі жүреді, олардан мүлдем ауытқымайды. 1 Климент Қорынттықтарға 9:7 Оның қалған руларының даңқы аз болған жоқ: Құдай сенің ұрпағың аспан жұлдыздары сияқты болады деп уәде еткен (ол былай дейді). 1 Климент Қорынттықтарға 14:18 «Ол жетінші күні демалды» дегені несі? Ол былай деген: Оның Ұлы келіп, Зұлымның мерзімін жойып, құдайсыздарды соттаған кезде, күн мен айды және жұлдыздарды өзгерткенде, сол жетінші күні Ол керемет түрде демалады. Барнабаның жалпы хаты 13:6 Сонда біздің Құтқарушымыз әлемге қалай көрінді? Аспанда басқа жұлдыздардан да жарқыраған жұлдыз жарқырады, оның жарығы сөзбен жеткізу мүмкін емес еді, ал оның жаңалығы адамдардың санасына қорқыныш ұялатты. Күн мен аймен бірге қалған барлық жұлдыздар осы жұлдыздың хоры болды; бірақ ол өз жарығын олардың барлығынан да жоғары жіберді. Адамдар бұл жаңа жұлдыздың басқаларына соншалықты ұқсамайтын қайдан пайда болғанын ойлап, мазасыздана бастады. Игнатийдің Ефестіктерге жазған хаты 4:11-12 Ол айқышқа шегеленгенде, бүкіл әлем қараңғылыққа оранды, күн жарты күнге жасырынып, жұлдыздар көрінді, бірақ оларда ешқандай жылтырлық көрінбеді; ай қанға боялғандай жарқырауын жоғалтты; қайтыс болғандар әлемі жұтылып кетті; сондықтан ғибадатхананың киелі орны, олар айтқандай, құлаған кезде яһудилердің өздеріне көрінбеді, бірақ олар жердегі шұңқырды және күн күркірегенін көрді. Ол айқышқа шегеленгенде, бүкіл әлем қараңғылыққа оранды; күн толығымен жасырынып, аспан әлі күндіз қараңғы болып көрінді, сондықтан жұлдыздар әлі де жарқырап тұрса да, көрінді, сондықтан, менің ойымша, сіздің мәртебелім, олар бүкіл әлемде алтыншы сағаттан кешке дейін шамдарын жағып тұрғанын білмейді. Қан 13

сияқты ай толық болса да, түні бойы жарқырамады, ал жұлдыздар мен Орион яһудилердің жасаған қылмыстары үшін жоқтау айтты. Ирод пен Пилаттың хаттарынан

Ұмытылған Едем кітаптары Олар менің алдымда жұлдыздық ордендердің ақсақалдары мен билеушілерін әкелді де, маған екі жүз періштені көрсетті, олар жұлдыздарды басқарады және аспанға қызмет етеді, қанаттарымен ұшып, жүзушілердің барлығын қоршап алады. Енохтың құпиялары 4:1 Оның өтуі мен оралуы төрт үлкен жұлдызбен бірге жүреді, әр жұлдыздың астында күн дөңгелегінің оң жағында мың жұлдыз, ал сол жағында төрт жұлдыз бар, әрқайсысының астында мың жұлдыз бар, барлығы сегіз мың, олар күнмен үздіксіз ұшып келеді. Енохтың құпиялары 11:4 Сол жерден сол адамдар мені алып, алтыншы аспанға көтерді, сонда мен жеті топ періштені көрдім, олар өте жарқын және өте даңқты, жүздері күннің жарқырауынан да жарқырап тұрды, жүздерінде, мінез-құлқында немесе киім киюінде ешқандай айырмашылық жоқ; және олар бұйрықтар жасайды, жұлдыздардың қозғалысын, айдың өзгеруін немесе күннің айналуын және әлемнің жақсы басқарылуын үйренеді. Енохтың құпиялары 19:1 Ол маған аспанның, жердің және теңіздің барлық істерін, барлық элементтерді, олардың өтуі мен қозғалысын, күн күркіреуін, күн мен айдың, жұлдыздардың өтуі мен ауысуын, жыл мезгілдерін, жылдарды, күндерді және сағаттарды, желдің шығуын, періштелердің санын және олардың әндерінің қалыптасуын, барлық адами нәрселерді, әрбір адам әнінің және өмірінің тілін, өсиеттерді, нұсқауларды және тәтті дауысты әндерді және үйренуге тұрарлық барлық нәрсені айтып берді. Енохтың құпиялары 23:1 Мен жарық пен қараңғылықтан бір нәрсені алуды бұйырдым да: «Қалың бол», – дедім, ол осылай болды, мен оны жарықпен жайдым, ол суға айналды, мен оны қараңғылыққа, жарықтың астына жайдым, содан кейін суды, яғни түпсізді нығайттым, судың айналасына жарықтың негізін жасадым, ішінен жеті шеңбер жасадым, оны дымқыл және құрғақ кристалл сияқты, яғни шыны сияқты, сулар мен басқа да элементтердің айналасын бейнеледім, олардың әрқайсысына өз жолын және аспандағы жеті жұлдыздың әрқайсысын көрсеттім, олар осылай жүрді, мен оның жақсы екенін көрдім. Енохтың құпиялары 27:1 Төртінші күні мен аспан шеңберлерінде үлкен шамдар болуын бұйырдым. Бірінші ең жоғарғы шеңберге жұлдыздарды, Круноны, екіншісіне Афродитаны, үшіншісіне Аристі, бесіншісіне Зевсті, алтыншысына Эрмиданы, жетіншісіне кіші айды орналастырып, оны кіші жұлдыздармен безендірдім. Ал төменгісіне күндізгі жарық үшін, ал айды түнгі жарық үшін орналастырдым. Енохтың құпиялары 30:3-5 Мен оған шығыстан, батыстан, оңтүстіктен, солтүстіктен төрт бөліктен есім бердім, оған төрт ерекше жұлдыз бердім, оның атын Адам деп қойдым, оған екі жолды, жарық пен қараңғылықты көрсеттім, оған: «Бұл жақсы, ал мынау жаман», – дедім, оның маған деген сүйіспеншілігі бар ма, әлде жеккөрушілігі бар ма, соны білу үшін, оның нәсілінде кім мені жақсы көретіні анық болуы үшін. Өйткені мен оның болмысын көрдім, бірақ ол өз болмысын көрген жоқ, сондықтан көрмегендіктен одан да жаман күнә жасайды, мен: «Күнәдан кейін өлімнен басқа не бар?» – дедім. Мен оған ұйқы бердім, сонда ол ұйықтап қалды. Мен одан

қабырға алып, оған әйел жараттым, ол әйелі арқылы өлім келуі үшін, мен оның соңғы сөзін алып, оны ана, яғни Хауа деп атадым. Енохтың құпиялары 30:13-16 Мен жұлдыздарды өлшеп, сипаттап бердім, олардың сансыз көптігін. Енохтың құпиялары 40:3 Мен жұлдыздарды оттан кесіп алдым, аспанды безендіріп, олардың ортасына қойдым. Енохтың құпиялары 47:6 Ол аспанды өлшеп, жұлдыздарды орнатты: Ол жаратылысты орнатып, оны орнатты: Сүлейменнің өлеңдері 16:11 Құдайдың қолында екеніңе сенімді болып, пәк жанды ана, қуан. Аспандағы жұлдыздар арасындағы ай сен сияқты ұлы емес, жеті жұлдыз тәрізді ұлдарыңның әділдікке апаратын жолын жарықтандырып, Құдай алдында құрметке бөлендің; және сен олармен бірге көкте тұрсың. Өйткені сенің бала көтеруің Ыбырайымның ұлынан болды. 4 Маккавей 8:4-6 Әбиқам оған: «Уа, мырзам! Сен ай сияқтысың, ал сенің әмірлерің планеталар мен жұлдыздар сияқты», – деді. Перғауын оған: «Бар, ертең осында бол», – деді. Ахиқардың әңгімесі 5:41,46. Хайқар оған былай деді: Менің ием – аспан Құдайы, ал оның асылдары – найзағай мен күн күркіреуі, ал қалаған кезде жел соғып, жаңбыр жауады. Ол күн күркіреуін бұйырады, ол нұр жаудырып, жаңбыр жаудырады, күнді ұстап тұрады, ол жарығын бермейді, айды да, жұлдыздарды да ұстайды, олар айналмайды. Ол дауылға бұйырады, ол соғып, жаңбыр жауады, ол сәуірді басып, гүлдері мен үйлерін қиратты. Ахиқардың әңгімесі 5:50-52 Сонда Жаратқан Ие жаңа діни қызметкерді тағайындайды. Оған Жаратқан Иенің барлық сөздері ашылады; Ол жер бетінде көптеген күндер бойы әділ үкім шығарады. Оның жұлдызы аспанда патшаның жұлдызындай пайда болады. (Леуи өсиеті 5:13-15) Осыдан кейін сендерге Жақыптан тыныштықта жұлдыз пайда болады, ал менің ұрпағымнан әділдік күні сияқты адам пайда болады, ол адам ұлдарымен бірге момындық пен әділдікпен жүреді; және онда ешқандай күнә табылмайды. Яһуда өсиеті 4:20-23 Күн, ай және жұлдыздар, олардың тәртібін өзгертпеңдер; сендер де Құдай заңын істеріңіздің ретсіздігінде өзгертпеңдер. Нафтали өсиеті 1:24