Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл Билер 13 1 Исраил халқы Жаратқан Иенің көз алдында тағы да зұлымдық жасады, сондықтан Жаратқан Ие оларды қырық жыл бойы філістірлердің қолына берді. 2 Сорада Дан руынан шыққан Манойах есімді бір адам бар еді, оның әйелі бедеу еді, бала көтермеген. 3 Сонда Жаратқан Иенің періштесі әйелге көрініп: «Міне, сен бедеусің, бала көтермейсің. Бірақ жүкті болып, ұл табасың», – деді. 4 Сондықтан сақ болыңдар, шарап та, күшті сусын да ішпеңдер, арам нәрсе жемеңдер. 5 Өйткені сен жүкті болып, ұл табасың, оның басына ұстара тимейді. Өйткені бала құрсақтан бастап Құдайға арналған назир болады. Ол Исраилді філістірлердің қолынан құтқара бастайды. 6 Сонда әйел келіп, күйеуіне былай деді: «Маған Құдайдың бір адамы келді. Оның жүзі Құдай періштесінің жүзіндей қорқынышты еді. Бірақ мен одан қайдан екенін сұраған жоқпын, ол да маған атын айтқан жоқ. 7 Бірақ ол маған: «Міне, сен жүкті болып, ұл табасың. Енді шарап та, күшті сусын да ішпе, ешқандай арам нәрсе жеме. Өйткені бала құрсақтан өлгенге дейін Құдайға назир болады», – деді. 8 Сонда Манойах Жаратқан Иеге жалбарынып: «Уа, Құдайым, жіберген Құдай адамың бізге қайта оралып, туылатын балаға не істеуіміз керектігін үйретсін», – деді. 9 Құдай Манойахтың даусына құлақ асты; Құдайдың періштесі әйел далада отырғанда оған қайта оралды, бірақ күйеуі Манойах онымен бірге жоқ еді. 10 Әйел асығыс жүгіріп барып, күйеуіне: «Міне, кеше маған келген адам көрінді», – деді. 11 Маноах орнынан тұрып, әйелінің соңынан ерді де, сол адамға келіп: «Әйелмен сөйлескен сенсің бе?» – деп сұрады. Ол: «Менмін», – деп жауап берді. 12 Маноах: «Енді айтқаныңыз орындалсын. Балаға қалай тәрбие береміз, оған не істейміз?» – деді. 13 Жаратқан Иенің періштесі Манойахқа: «Мен әйелге айтқанның бәрінен сақ болсын», – деді.
1
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
14 Ол жүзімнен жасалған ештеңені жемесін, шарап пен күшті сусын ішпесін, сондай-ақ ешқандай арам нәрсе жемесін. Мен оған бұйырғанның бәрін орындасын. 15 Маноах Жаратқан Иенің періштесіне: «Өтінемін, саған лақ пісіргенше күте тұр», – деді. 16 Жаратқан Иенің періштесі Манойахқа: «Мені тоқтатқаныңмен, мен сенің наныңды жемеймін. Егер өртелетін құрбандық шалғың келсе, оны Жаратқан Иеге арнап шал», – деді. Манойах оның Жаратқан Иенің періштесі екенін білмеді. 17 Маноах Жаратқан Иенің періштесіне: «Атың кім? Айтқандарың орындалғанда, саған құрмет көрсетейік», – деді. 18 Жаратқан Иенің періштесі оған: «Менің атымды неге сұрайсың, ол құпия ма?» – деді. 19 Маноах бір лақты алып, нан құрбандығын алып, оны жартастың үстінде Жаратқан Иеге арнап құрбандыққа шалды. Періште керемет жасады; Маноах пен оның әйелі мұның бәрін көрді. 20 Құрбандық үстелінен жалын аспанға көтерілгенде, Жаратқан Иенің періштесі құрбандық үстелінің жалыны ішінде жоғары көтерілді. Маноах пен оның әйелі мұны көріп, жерге етпетінен құлады. 21 Бірақ Жаратқан Иенің періштесі Манойах пен оның әйеліне енді көрінбеді. Сонда Манойах оның Жаратқан Иенің періштесі екенін білді. 22 Маноах әйеліне: «Біз Құдайды көргендіктен өлеміз», – деді. 23 Бірақ әйелі оған: «Егер Жаратқан Ие бізді өлтіргісі келсе, біздің қолымыздан түгелдей өртелетін құрбандық пен нан құрбандығын қабылдамас еді, бізге осының бәрін көрсетпес еді де, осы кезде бізге мұндай нәрселерді айтпас еді», – деді. 24 Әйел ұл туып, оның атын Самсон деп қойды. Бала өсіп, Жаратқан Ие оған батасын берді. 25 Сора мен Эштаолдың арасындағы Дан қосында Жаратқан Иенің Рухы оны кейде қозғап отырды.
Билер 14 1 Самсон Тимнатқа барып, сол жерде філістір қыздарының бірін көрді. 2 Ол әкесі мен шешесіне барып: «Мен Тимнатта філістір қыздарының бірін көрдім. Енді соны маған әйелдікке алыңдар», – деді. 3 Әкесі мен анасы оған: «Бауырларыңның немесе халқымның арасында сүндеттелмеген філістірлерден әйел алатындай әйел жоқ па еді?» – деді. Самсон әкесіне: «Оны маған алып бер, өйткені ол маған ұнайды», – деді. 4 Бірақ әкесі мен шешесі бұл әрекеттің Жаратқан Иенің ісінен екенін, Оның філістірлерге қарсы сылтау іздеп жатқанын білмеді, өйткені сол кезде філістірлер Исраилге үстемдік етіп отырған еді. 5 Содан кейін Самсон әкесі мен шешесімен бірге Тимнатқа барып, Тимнаттың жүзімдіктеріне келгенде, жас арыстан оған қарай ақырып келе жатты. 6 Сонда Жаратқан Иенің Рухы оған қатты әсер етіп, ол оны лақты жарғандай жыртып тастады, қолында ештеңесі жоқ еді. Бірақ ол әкесі мен анасына не істегенін айтқан жоқ. 7 Ол төмен түсіп, әйелмен сөйлесті, ал әйел Самсонға ұнады. 8 Біраз уақыттан кейін ол арыстанды алуға қайтып келді де, арыстанның өлігін көру үшін бұрылды. Қараса, арыстанның өлігінде аралар мен бал үйірі тұр екен. 9 Ол балдан қолын алып, жей берді. Әкесі мен шешесіне барып, оларға берді, олар да жеді. Бірақ арыстанның өлігінен балды алғанын айтқан жоқ. 10 Әкесі әйелге барды, Самсон сол жерде той жасады, өйткені жас жігіттер солай істейтін. 11 Олар оны көргенде, қасына отыз серік ертіп келді. 12 Самсон оларға: «Енді сендерге бір жұмбақ жасырайын. Егер сендер оны тойдың жеті күнінде шешіп, таба алсаңдар, мен сендерге отыз көрпе мен отыз киім беремін», – деді.
2
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
13 Ал егер оны маған шеше алмасаңдар, онда маған отыз көрпе мен отыз киім беріңдер», – деді олар. Олар оған: «Жұмбағыңды айт, біз тыңдайық», – деді. 14 Ол оларға: «Жейтін адамнан ет, күшті адамнан тәтті шықты», – деді. Олар үш күн ішінде жұмбақтың жауабын таба алмады. 15 Жетінші күні олар Самсонның әйеліне: «Күйеуіңді көндір, ол бізге жұмбақтың жауабын айтып берсін, әйтпесе сені де, әкеңнің үйін де өртеп жібереміз. Бізді өзіміздегіні алуға шақырдыңдар ма? Солай емес пе?» – деді. 16 Әйелі Самсонның алдында жылап: «Сен мені жек көресің, сүймейсің. Халқымның ұлдарына жұмбақ қойып, маған айтпадың», – деді. Сонда ол: «Міне, мен әкеме де, анама да айтқан жоқпын, саған айтайын ба?» – деді. 17 Тойлары жалғасып жатқанда, әйел жеті күн бойы оның алдында жылады. Жетінші күні әйел оған бұл туралы айтып берді, себебі әйел оған қатты ашуланды. Әйел жұмбақтың шешуін өз халқының ұлдарына айтты. 18 Жетінші күні күн батпас бұрын қала тұрғындары оған: «Балдан тәтті не бар? Арыстаннан күшті не бар?» – деп сұрады. Ол оларға: «Егер сендер менің құнажыныммен жер жыртпасаңдар, менің жұмбағымды таппас едіңдер», – деді. 19 Сонда оған Жаратқан Иенің Рухы қонып, ол Ашкелонға барып, отыз адамды өлтіріп, олжасын алып, жұмбақтың жауабын тапқандарға киімдерін берді. Сонда ол ашуланып, әкесінің үйіне кетті. 20 Бірақ Самсонның әйелі оның досы ретінде пайдаланған жолдасына берілді.
Билер 15 1 Бірақ біраз уақыттан кейін, бидай орағы кезінде, Самсон бір лақты ертіп әйеліне барды да: «Мен әйелімнің бөлмесіне кірейін», – деді. Бірақ әйелдің әкесі оның кіруіне рұқсат бермеді. 2 Әкесі: «Мен сен оны қатты жек көреді деп ойладым, сондықтан оны сенің жолдасыңа бердім. Оның кіші қарындасы одан сұлу емес пе? Оның орнына оны ал», – деді. 3 Самсон оларға: «Енді мен філістірлерге жамандық жасасам да, олардан кінәсіз боламын», – деді. 4 Самсон үш жүз түлкі ұстап алып, бір-біріне құйрықтарын бұрап, ортасына бір-біріне от шашатын түтік қойды. 5 Ол шамдарды жағып, оларды філістірлердің егін алқаптарына жіберді де, шамдарды да, егін алқаптарын да, жүзімдіктер мен зәйтүндерді де өртеп жіберді. 6 Сонда філістірлер: «Мұны кім істеді?» – деп сұрады. Олар: «Тимниттіктің күйеу баласы Самсон, өйткені ол оның әйелін алып, жолдасына берген екен», – деп жауап берді. Сонда філістірлер келіп, оны да, әкесін де өртеп жіберді. 7 Самсон оларға: «Сендер мұны істегендеріңмен, мен сендерден кек аламын, содан кейін тоқтаймын», – деді. 8 Ол олардың жамбасы мен сандарын қатты қырып, төмен түсіп, Етам жартасының басына қоныстанды. 9 Сонда філістірлер Яһудаға өрлеп барып, қостарын тікті де, Лехиге қарай бет алды. 10 Яһудалықтар: «Неге бізге қарсы шықтыңдар?» – деп сұрағанда, олар: «Біз Самсонды байлап, ол бізге не істесе, оған да солай істеуге келдік», – деп жауап берді. 11 Сонда Яһудадан үш мың адам Этам жартасының басына шығып, Самсонға: «Филистілердің бізге билік ететінін білмейсің бе? Бізге не істедің?» – деді. Самсон оларға: «Олар маған не істесе, мен де оларға солай істедім», – деді. 12 Олар оған: «Біз сені байлап, філістірлердің қолына тапсыру үшін келдік», – деді. Самсон оларға: «Маған шабуыл жасамаймыз деп ант беріңдер», – деді. 13 Олар оған: «Жоқ, біз сені мықтап байлап, олардың қолына береміз, бірақ өлтірмейміз», – деді. Содан кейін олар оны екі жаңа арқанмен байлап, жартастан алып шықты.
3
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
14 Ол Лехиге келгенде, філістірлер оған айқайлап қарсы шықты. Жаратқан Иенің Рухы оған қатты әсер етті. Қолындағы жіптері отқа оранған зығырдай болып, қолындағы байлаулары босап қалды. 15 Ол есектің жаңа жақ сүйегін тауып алып, қолын созып, онымен мың адамды өлтірді. 16 Самсон: «Есектің жақ сүйегімен үйінді-үйінді, есектің жақ сүйегімен мың адамды өлтірдім», – деді. 17 Ол сөзін аяқтағаннан кейін, қолындағы жақ сүйегін лақтырып тастап, сол жерді Раматлехи деп атады. 18 Ол қатты шөлдеп, Жаратқан Иеге жалбарынып: «Сен құлыңның қолына осы ұлы құтқарушылықты бердің. Енді мен шөлдеп өліп, сүндеттелмегендердің қолына түсемін бе?» – деді. 19 Бірақ Құдай жақ сүйегінде қуыс пайда етіп, су шығарды. Ол ішіп болғаннан кейін, жаны қалпына келіп, тірілді. Сондықтан ол сол жерді Енхаққор деп атады, ол осы күнге дейін Лехиде. 20 Ол філістірлердің кезінде жиырма жыл бойы Исраилге билік етті.
Билер 16 1 Самсон Газаға барып, сол жерде бір жезөкшені көріп, оған жақындады. 2 Газалықтарға: «Самсон келді», – деген хабар жетті. Олар оны қоршап алып, түні бойы қала қақпасында күтіп отырды. Түні бойы тынышталып: «Таңертең, таң атқанда оны өлтіреміз», – деп ойлады. 3 Самсон түн ортасына дейін жатты да, түн ортасында тұрып, қала қақпасының есіктерін және екі бағанасын алып, оларды ілмектерімен бірге алып шығып, иығына салып, Хебронның қарсысындағы төбенің басына көтеріп алып шықты. 4 Кейінірек ол Сорек аңғарында Далида есімді бір әйелге ғашық болды. 5 Філістірлердің әміршілері оған келіп: «Оны азғырып, оның зор күші қайда екенін және оны қалай жеңуге болатынын біліп бер, оны байлап, қысымға алу үшін. Сонда әрқайсымызға мың бір жүз күміс теңге береміз», – деді. 6 Далида Самсонға: «Айтшы, сенің зор күшің неде және сені қалай байлап, азаптауға болады?» – деді. 7 Самсон оған: «Егер мені кептірілмеген жеті жасыл жіппен байласа, мен әлсіз болып, басқа адам сияқты боламын», – деді. 8 Сонда філістірлердің әміршілері оған кептірілмеген жеті жасыл жіп әкелді, ал ол оны солармен байлап тастады. 9 Сол кезде бөлмеде оның қасында біреулер аңдып тұрды. Әйел оған: «Филистілер саған қарсы, Самсон», – деді. Сонда ол жіптерді үзіп тастады, отқа тигенде жіп үзілгендей. Сондықтан оның күші белгісіз болды. 10 Далида Самсонға: «Сен мені мазақтап, өтірік айттың. Енді сені қалай байлауға болатынын айтшы», – деді. 11 Ол әйелге: «Егер мені бұрын-соңды қолданылмаған жаңа арқандармен мықтап байласа, мен әлсіз болып, басқа адам сияқты боламын», – деді. 12 Далида жаңа арқандар алып, оны байлап: «Філістірлер саған қарсы шықты, Самсон!» – деді. Ал бөлмеде жасырынып тұрғандар болды. Ол оларды қолынан жіп сияқты үзіп тастады. 13 Далида Самсонға: «Сен мені осы уақытқа дейін алдап, өтірік айтып келдің. Айтшы, сені қалай байлауға болады?» – деді. Ол Самсонға: «Егер сен менің жеті өрімімді өріммен өріп алсаң», – деді. 14 Ол оны түйреуішпен бекітіп, оған: «Филистілер саған қарсы шықты, Самсон», – деді. Сонда ол ұйқысынан оянып, бөрененің түйреуіші мен өрімін алып кетіп қалды.
4
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
15 Ол оған: «Жүрегің маған ұнамаса, қалайша «мен сені сүйемін» деп айта аласың? Сен мені үш рет мазақ еттің, күш-қуатыңның қайда екенін айтпадың», – деді. 16 Әйел оны күн сайын сөздерімен қысып, мазалағандықтан, оның жаны қатты қайғырып, өлім аузына тығылды. 17 Ол жүрегіндегінің бәрін айтып, оған: «Басыма ұстара тиген жоқ, өйткені мен анамның құрсағынан бастап Құдайға арналған назирмін. Егер шашымды қырып тастасам, күшім кетеді де, әлсіреп, басқа адамдар сияқты боламын», – деді. 18 Далида оның жүрегіндегінің бәрін айтқанын көргенде, філістір әміршілерін шақырып: «Бір рет келіңдер, ол маған жүрегіндегінің бәрін ашты», – деді. Сонда філістір әміршілері оған келіп, қолдарына ақша әкелді. 19 Ол оны тізерлеп ұйықтатты, бір ер адамды шақырып, басының жеті өрімін қырып тастады. Содан кейін ол оны азаптай бастады, ал оның күші кетіп қалды. 20 Әйел: «Філістірлер саған қарсы келе жатыр, Самсон», – деді. Ол ұйқысынан оянып: «Мен бұрынғыдай шығып, дірілдеймін», – деді. Бірақ ол Жаратқан Иенің одан бас тартқанын білмеді. 21 Бірақ філістірлер оны ұстап алып, көздерін ойып алды да, Газаға алып барып, мыс кісенмен байлап тастады; ол түрмеде ұнтақтады. 22 Бірақ қырынғаннан кейін басындағы шашы қайтадан өсе бастады. 23 Сонда філістірлік әміршілері оларды өздерінің құдайлары Дагонға үлкен құрбандық шалып, қуанышқа бөлеу үшін жинады. Олар: «Құдайымыз жауымыз Самсонды қолымызға берді», – деді. 24 Халық оны көргенде, құдайларын мадақтап: «Құдайымыз жауымызды, елімізді қиратушыны, көбімізді өлтіргенді қолымызға берді», – деді. 25 Көңілдері көтерілгенде, олар: «Самсонды шақырыңдар, ол бізді мазақ етсін», – деді. Олар түрмеден Самсонды шақырды, ол оларды мазақ етті. Сосын оны бағаналардың арасына қойды. 26 Самсон қолынан ұстап тұрған жігітке: «Үйдің тіреген бағаналарын ұстап көріп, сүйеніп тұруға рұқсат ет», – деді. 27 Үй ерлер мен әйелдерге толы болды; філістірлердің барлық билеушілері де сол жерде болды; шатырда Самсонның көңіл көтеріп жатқанын тамашалаған үш мыңға жуық ер мен әйел тұрды. 28 Самсон Жаратқан Иеге жалбарынып: «Уа, Құдайым, мені есіңе ал, Құдайым, маған осы жолы ғана күш бере гөр, екі көзім үшін філістірлерден бірден кек алуым үшін», – деді. 29 Самсон үйдің тұрған және оны көтеріп тұрған екі ортаңғы бағанадан ұстап алды, біреуін оң қолымен, екіншісін сол қолымен ұстап тұрды. 30 Самсон: «Філістірлермен бірге өлейін», – деді де, бар күшімен иіліп тағзым етті. Сол кезде үй құлап, ондағы билеушілер мен барлық адамдардың үстіне түсті. Сондықтан ол өлтіргендердің саны тірісінде өлтіргендерден көп болды. 31 Содан кейін оның ағайындары мен әкесінің бүкіл үй іші келіп, оны алып кетіп, Сора мен Эштаолдың арасындағы әкесі Манойахтың қабіріне қойды. Ол Исраилге жиырма жыл билік етті.
Түсініктеме 13-16 тарауларында кездесетін Самсонның оқиғасы Киелі кітаптағы ең драмалық әңгімелердің бірі болып табылады. Онда Құдай Рухы ерекше күшке ие болған, бірақ жеке әлсіздіктерімен, рухани келісімдерімен және түпкілікті құтқарылумен аяқталған қайғылы құлдыраумен азап шеккен адамның өмірі баяндалады.
5
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
1-бөлім: Әр шумақ бойынша әңгімелеу 13-тарау: Самсонның хабары және туылуы 1–5 тармақтар: Исраил тағы да Жаратқан Иенің көз алдында зұлымдық жасайды, нәтижесінде філістірлер қырық жыл бойы қысымға ұшырайды. Жаратқан Иенің періштесі Манойахтың (Дан руынан шыққан) бедеу әйеліне көрініп, оның жүкті болып, ұл туатынын хабарлайды. Ол құрсақтан бастап Құдайға назир болады және Исраилді філістірлердің қолынан құтқара бастайды. 6–14 тармақтар: Манойахтың әйелі күйеуіне келгенін баяндайды. Манойах періштенің баланы қалай тәрбиелеу керектігін үйрету үшін қайтып келуін сұрап дұға етеді. Періште қайтадан пайда болып, назареттіктердің шектеулерін қайталайды: анасы шараптан, күшті ішімдіктерден және лас тамақтан бас тартуы керек, ал ұстара баланың басына ешқашан тиюі керек емес. 15–23-аяттар: Манойах бір лақты өртелетін құрбандыққа шалды. Періште құрбандық үстелінің жалынында аспанға көтеріліп, Оның құдайлық болмысын ашады. Манойах олардың Құдайды көргендіктен өліп қаламыз деп қорқады, бірақ әйелі оған егер Құдай оларды өлтіргісі келсе, олардың құрбандықтарын қабылдамас еді немесе оларға бұл нәрселерді көрсетпес еді деп сендіреді. 24–25-аяттар: Әйел ұл туып, оған Самсон деп ат қояды . Бала өсіп, Жаратқан Ие оны жарылқайды. Жаратқан Иенің Рухы оны кейде Сора мен Ештаол арасындағы Махане-Данда қозғалта бастайды. 14-тарау: Неке және жұмбақ 1–4 тармақтар: Самсон Тимнатқа барып, бір філістір әйелді көреді және ата-анасынан оны әйелдікке алуын талап етеді. Оның ата-анасы сүндеттелмеген філістірліктерден әйел алуға наразылық білдіреді, бірақ мәтінде бұл Исраилді билеп тұрған філістірлерге қарсы себеп іздеген Құдайдан болғаны айтылады. 5–9 тармақтар: Тимнатқа бара жатқан жолда жас арыстан Самсонға ақырады. Оған Құдайдың Рухы құдіретті түрде түсіп, ол арыстанды лақ сияқты жалаңаш қолмен жыртып тастайды. Кейінірек ол қайтып оралғанда, арыстанның өлексесінен аралар мен балдың үйірін табады. Ол балды жеп, ата-анасына қайдан шыққанын айтпай береді. 10–20 тармақтар: Самсон отыз філістірлік серігімен үйлену тойын өткізеді. Ол бәс тігуге негізделген жұмбақ қояды: «Жейтіннен ет шықты, күштіден тәтті шықты». Үш күнде бұл мәселені шеше алмаған філістірлер Самсонның қалыңдығын қорқытып, оны одан жауап алуға мәжбүрлейді. Ол оған айтқанша жылайды, ал ер адамдарға айтады. Олардың опасыздығына ашуланған Самсон бәс тігу үшін Ашкелоннан отыз філістірлік ер адамды өлтіреді, ашумен әйелін тастап кетеді де, әкесінің үйіне оралады, ал әйелі оның құдасына беріледі. 15-тарау: Кек алу, жақ сүйегі және құтқарылу 1–8 тармақтар: Бидай жинау кезінде Самсон әйеліне лақпен барады, бірақ әкесі оны серігіне беріп, орнына кіші қарындасын ұсынғанын көреді. Ашуланған Самсон үш жүз түлкіні ұстап алып , араларына от шашатын шоқтармен құйрығына дейін байлап, філістірлердің егініне,
6
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
жүзімдіктеріне және зәйтүн бақтарына жіберіп, толығымен өртеп жібереді. Кек алу үшін філістірлер Самсонның әйелі мен қайын атасын өртеп жібереді. Кек алу антын берген Самсон көптеген філістірлерді қырып тастайды («жамбас пен санды қатты қырғынмен») және Этам жартасына шегінеді. 9–13 тармақтар: Філістірлер Самсонды іздеу үшін Яһудада лагерь құрады. Үш мың яһуди адамы філістірлердің өздеріне қарсы кек алуынан қорқып, Этам жартасына барады. Олар Самсонды екі жаңа арқанмен байлап , жауға береді. 14–20 тармақтар: Самсон Лехидегі філістірлерге жеңіспен айқайлап жақындағанда, оған Құдайдың Рухы құдіретті түрде түседі. Қолындағы арқандар отқа күйген зығырдай болып, байламдары еріп кетеді. Есектің жаңа жақ сүйегін тауып , ол мың філістірді шапалақпен ұрып өлтіреді. Содан кейін шөлдеп, Құдайға жалбарынады; Құдай Лехидегі қуысты жарады, су оны тірілту үшін ағып шығады (ол жерді Ен-Хаккор деп атайды ). Самсон філістірлер заманында жиырма жыл бойы Исраилді билік етеді . 16-тарау: Далида, тұтқындық және соңғы жеңіс 1–3 тармақтар: Самсон Газаға барып, бір жезөкше әйелге барады және таң ата оны өлтіруді жоспарлаған газдықтардың тұзағына түседі. Түн ортасында Самсон тұрып, қала қақпаларын екі бағанамен және рычагпен бірге жұлып алып, иығына көтеріп, Хебронның алдындағы төбенің басына көтереді. 4–14 тармақтар: Самсон Сорек аңғарында Далидаға ғашық болады . Філістір билеушілері оның ұлы күшінің құпиясын ашу үшін оған үлкен күміс пара береді. Далида оны бірнеше рет тергейді: Бірінші өтірік: Мені ешқашан кептірілмеген жеті жасыл жіппен (дымқыл садақ жіптерімен) байлаңдар , сонда мен әлсіз боламын. (Сәтсіз қалады; ол оларды жіп сияқты үзіп тастайды). Екінші өтірік: Мені бұрын-соңды бос болмаған жаңа арқандармен мықтап байлаңдар . (Сәтсіз аяқталады; ол оларды қолынан жіп сияқты үзіп алады). Үшінші өтірік: Басымның жеті бұрымын тоқыма станогының торымен тоқы . (Сәтсіз аяқталды; ол түйреуіш пен арқалықты жұлып алады). 15–22-тармақтар: Күнделікті жылап, ренжіген Самсон ақыры оған абсолютті шындықты айтады: ұстара оның басына ешқашан тимеген, өйткені ол туғаннан бастап Құдайға арналған назареттік; егер оның басын қырып тастаса, күші кетеді. Далида оны тізерлеп ұйықтатады, жеті шашты қыруға біреуді шақырып, бағындырады. Філістірлер оның көзін ойып, жез кісенмен байлап, Газадағы түрмеде астық тартуға мәжбүрлейді . Осы уақытта оның шашы қайтадан өсе бастайды. 23–31 тармақтар: Філістір билеушілері өздерінің құдайлары Дагонға үлкен құрбандық шалу үшін жиналып , құдайларының жауларын қолдарына бергенін тойлайды. Олар соқыр Самсонды мазақ ету үшін аренаға алып келеді. Самсон оны жетектеп келе жатқан баладан ғибадатхананы ұстап тұрған бағаналарды ұстауын сұрайды. Соқыр екі көзінің кегін алу үшін Құдайдан күш-қуат сұрап, жалбарынып дұға еткен Самсон екі орталық бағанаға сүйенеді. «Філістірлермен бірге өлейін!» деп қатты итеру арқылы үй құлап, оның өлімінде
7
Самсон: Күшті өмір сүр, күштірек өл
өміріндегіден де көп філістір өлтіріледі. Оның отбасы оның денесін алып, Сора мен Эштаолдың арасына жерлейді.
2-бөлім: Негізгі сабақтар және өмірлік қолданыстар 1. Моральдық және рухани келісімнің қаупі Сабақ: Самсон бірнеше рет отпен ойнады. Ол үнемі өзінің назареттік анттарын бұзды (өлілердің өліктеріне тию, арам бөтен әйелдермен араласу және тән құмарлықтарын қанағаттандыру). Ол өзінің құдайлық сыйы оған жеке күнәдан иммунитет береді деп ойлады. Өмірлік қолданылуы: Рухани дарындар, таланттар немесе көшбасшылық лауазымдар ешкімді моральдық жауапкершіліктен босатпайды. Бақыланбаған шағын ымыралар, жасырын күнәлар және ақылға қонымдылықтар біртіндеп жеке тұтастықты бұзады, бұл осалдық апат болғанға дейін байқалмайтын рухани соқыр нүктеге әкеледі. 2. Құдай өз мақсаттарын орындау үшін ақаулы ыдыстарды пайдаланады Сабақ: Самсонның үлкен кемшіліктеріне, импульсивтілігіне және өзімшілдігіне қарамастан, Құдай оны філістірліктердің қысымын тоқтату құралы ретінде пайдаланды. Басынан бастап Құдай Израильге арналған құтқару жоспарын орындау үшін Самсонның бүлікшіл таңдаулары арқылы жұмыс істеді. Өмірлік қолданылуы: Құдай құдіретті және адамның әлсіздігі мен сәтсіздіктерін жеңе алса да, бағынбау ауыр зардаптарға әкеледі. Мейірім кешіреді, бірақ ол дұрыс емес таңдаудың ауырсынуы мен тыртықтарын жоймайды. Біз Құдайға шын жүректен мойынсұнумен қызмет етуге тырысуымыз керек, бұл бізді абайсыз өмірден құтқарады. 3. Киелі рухтың күші және шынайы күштің көзі Сабақ: Самсонның күші ешқашан физикалық бұлшықет болған емес; ол оның Құдаймен келісімшарт қарым-қатынасына тікелей байланысты табиғаттан тыс күш болды, бұл оның назареттік арналуымен бейнеленген. Шашы қырқылған кезде - шаштың сиқырлы қасиеттері болғандықтан емес, келісімге берілгендігінің соңғы бас тартуын білдіргендіктен - Құдайдың Рухы одан кетті. Өмірлік қолданылуы: Шынайы рухани күш, төзімділік және әсер тек Құдаймен байланыста болудан келеді. Біз Оған деген міндеттемемізді бұзып, өз ресурстарымызға сүйенген кезде, рухани тұрғыдан дәрменсіз, осал және дүниелік күштердің құлдығында боламыз. 4. Тәубе ету, қалпына келтіру және Құдайдың соңғы мейірімі Сабақ: Тіпті ең төменгі деңгейге жеткеннен кейін де – соқыр болып, қорланып, түрме камерасында астық ұнтақтағаннан кейін де – Самсонның жағдайы өзгерді. Ең бастысы, оның шашы қайтадан өсе бастады . Соңғы сәттерінде Самсон Құдайға үмітсіз дұға етіп, жауап берді, ал Құдай оған өзінің соңғы шақыруын орындауға күш берді. Өмірлік қолданылуы: Құдайға бет бұру ешқашан кеш емес. Қаншалықты құласаңыз да, қаншалықты қатты опасыздық жасасаңыз да немесе өміріңіз қаншалықты сынған болса да, Құдай қалпына келтіруші Құдай. Тәубеге келген жүрек және соңғы мойынсұну дұғасы Оның қолында мейірім мен мақсат таба алады.
8