Issuu

Prajanjian Anyar

Daftar Isi Injil Matius Injil Markus

1 26

Injil Lukas Injil Yohanes Kisah Para Rasul Layang menyang Roma

43 70 91 117

Layang Kapisan menyang Korintus Layang Kapindho menyang Korintus Layang menyang Galatia

128 139 146

Layang menyang Efesus Layang menyang Filipi Layang menyang Kolose

150 154 157

Layang Kapisan menyang Tesalonika Layang Kapindho menyang Tesalonika Layang Kapisan menyang Timotius

160 163 165

Layang Kapindho menyang Timotius Layang menyang Titus Layang menyang Filemon

168 170 171

Layang menyang Ibrani Layang Yakobus Layang Kapisan Petrus

172 180 183

Layang Kapindho Petrus Layang Kapisan Yohanes Layang Kapindho saka Yohanes

186 188 191

Layang Katelu saka Yohanes Layang Yudas Wahyu

191 192 193

Matius

25 Lan ora wanuh karo dheweke nganti dheweke mbabar putra pambajeng, lan dheweke disebut Yesus.

BAB 1

1 Nalika Yésus miyos ana ing Bètléhèm ing tanah Yudéa, nalika jamané ratu Hérodès, lah, ana wong-wong pandhita saka Wétan teka menyang Yérusalèm. 2 Pangucapé, "Wong sing miyos ratuné wong Yahudi iku ana ing ngendi?" Amarga aku wis padha ndeleng lintange ing sisih wetan, mula aku padha teka arep nyembah marang Panjenengane. 3 Bareng Sang Prabu Hérodès midhanget bab iku mau, panjenengané dalah wong Yérusalèm kabèh padha trenyuh. 4 Sakwisé Dèkné nglumpukké kabèh para pengarepé imam lan para guru Kitab, terus takon marang wong-wong kuwi nang endi Kristus bakal miyos. 5 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Ing Bètléhèm ing tanah Yudéa; 6 Lan kowé Bètléhèm, ing tanah Yéhuda, dudu sing cilik dhéwé ing antarané para panggedhé ing Yéhuda; 7 Hérodès banjur nimbali para pandhita mau kanthi diamdiam, banjur ditakoni kanthi temen-temen, kapan lintang mau katon. 8 Wong-wong mau banjur dikongkon menyang Bètléhèm lan dipangandikani, "Padha nggolèki bocah cilik iku; Lan nèk kowé wis ketemu, kabarké marang Aku, supaya aku uga teka lan nyembah marang Dèkné. 9 Bareng krungu pangandikané Sang Prabu, banjur padha mangkat. Lah, lintang kang padha dideleng ana ing sisih wetan iku lumaku ana ing ngarepe, nganti tumeka ing sadhuwure panggonane bocah cilik mau. 10 Bareng padha weruh lintang mau, padha bungah banget. 11 Bareng wis padha lumebu ing omah, padha weruh bocah cilik mau karo Maryam ibuné, banjur padha sujud nyembah marang Panjenengané. emas, menyan, lan mur. 12 Lan nalika padha dielingake dening Gusti Allah ing impen, supaya aja bali menyang ngarsane Sang Prabu Herodhes, banjur padha bali menyang negarane dhewe ing dalan liya. 13 Bareng wis padha budhal, Malaékaté Pangéran ngatingal marang Yusuf ing sajroning impèn, pangandikané, "Tangia, bocah cilik lan biyungé gawanen menyang Mesir, lan manggona ana ing kana nganti Aku ngandhani kowé." Hérodès bakal nggolèki bocah cilik mau kanggo nyirnakaké dhèwèké. 14 Bareng Panjenengané tangi, ing wayah bengi Panjenengané nuli ngeteraké Bocahé lan kang ibuné menyang Mesir. 15 Lan manggon ing kono nganti sédané Hérodès, supaya kayektèn kang kapangandikakaké déning Pangéran lumantar nabi, mangkéné, "Saka ing Mesir Aku nimbali anakku." 16 Bareng Hérodès weruh yèn dipoyoki déning para wicaksana, nepsu banget, nuli ngutus matèni bocah-bocah kabèh ing Bètléhèm lan ing tlatah-tlatahé kabèh, sing umuré rong taun lan sak ngisoré. wektu kang wis sregep takon marang wong wicaksana. 17 Banjur kelakon apa sing diomongké karo nabi Yéremia, sing uniné ngéné: 18 Ing Rama keprungu swara tangis, tangis lan sesambat banget, Rakhel nangisi anak-anake, nanging ora gelem dilipur, amarga wis ora ana.

BAB 2

1 Kitab turune Gusti Yesus Kristus, tedhake Sang Prabu Dawud, tedhake Rama Abraham. 2 Abraham peputra Iskak; lan Iskak peputra Yakub; Yakub peputra Yudas lan para sadulure; 3 Yudas peputra Fares lan Zara saka Tamar; lan Phares peputra Esrom; lan Esrom peputra Aram; 4 Aram peputra Aminadab; lan Aminadab peputra Naason; lan Naason peputra Salmon; 5 Salmon peputra Boos saka Rakhab; lan Boos peputra Obed saka Rut; lan Obed peputra Isai; 6 Isai peputra Dawud, raja; Sang Prabu Dawud peputra Suleman saka garwane Urias; 7 Salomo peputra Reboam; lan Reboam peputra Abia; lan Abia peputra Asa; 8 Asa peputra Yosafat; lan Yosafat peputra Yoram; Yoram peputra Ozias; 9 Ozias peputra Yotam; Yotam peputra Akhas; lan Akhas peputra Ezekias; 10 Ezekia peputra Manasye; Manasye peputra Amon; lan Amon peputra Yosia; 11 Yosias peputra Yékonia lan para sadulure, nalika padha kabuwang menyang Babil. 12 Sawisé padha digawa menyang Babil, Yékonia peputra Salatièl; Salatiel peputra Zorobabel; 13 Zorobabel peputra Abiud; lan Abiud peputra Elyakim; lan Elyakim peputra Azor; 14 Asor peputra Sadok; Sadok peputra Akhim; Akhim peputra Eliud; 15 Eliud peputra Eleazar; lan Eleazar peputra Matan; lan Matan peputra Yakub; 16 Yakub peputra Yusuf, bojoné Maryam, kang miyos Yésus, kang kasebut Kristus. 17 Dadi kabeh turunan wiwit Abraham nganti Dawud ana patbelas turunan; lan wiwit saka Dawud nganti pambuwangan menyang Babil ana patbelas turunan; lan wiwit diboyong menyang Babil nganti tekan Kristus ana patbelas turunan. 18 Lairé Gusti Yésus Kristus kuwi mangkéné: Nalika Maryam, ibuné, tunangan karo Yusuf, sadurungé ngumpul, Maryam wis mbobot saka Roh Suci. 19 Yosèf, bojoné, wong sing bener lan ora gelem ngakoni wong-wong mau, mulané arep megat wong wadon mau kanthi ndhelik. 20 Nanging nalika lagi mikir bab iku mau, lah, Malaékaté Pangéran ngatingal marang dhèwèké ing sajroning impèn, pangandikané, "Yusuf, tedhaké Dawud, aja wedi njupuk Maria, bojomu; saka Sang Roh Suci. 21 Wong wadon mau bakal nglairaké anak lanang, lan kowé bakal nyebut asmané Yésus, amarga Panjenengané bakal ngluwari umaté saka dosané. 22 Iku mau kabèh kelakon, supaya kelakon apa sing dipangandikakaké déning Gusti lumantar nabi, mangkéné, 23 Lah, ana prawan bakal ngandheg, lan bakal nglairaké anak lanang, lan wong-wong mau bakal ngarani Emmanuel, sing tegesé: Gusti Allah nunggil karo kita. 24 Yusuf tangi saka turu, nindakaké apa sing didhawuhaké déning Malaékaté Pangéran, lan ngepek bojoné.

Matius

19 Nalika Hérodès séda, ana malaékaté Pangéran ngatingal marang Yusuf ing sajroning impèn ana ing tanah Mesir. 20 Pangandikané, "Tangia, bocah cilik lan biyungé gawanen menyang ing tanah Israèl, merga wong-wong sing padha nggolèki nyawané bocah iku wis padha mati." 21 Panjenengané banjur tangi, ngeteraké Sang Bayi lan kang ibu, menyang ing tanah Israèl. 22 Nanging bareng krungu yèn Arkhélaus wis jumeneng ratu ing Yudéa nggentosi Hérodès, ramané, panjenengané wedi tindak mrana. 23 Panjenengané banjur rawuh lan manggon ing sawijining kutha kang aran Nasarèt, supaya kayektèn kang kapangandikakaké déning para nabi: Panjenengané bakal kasebut wong Nasarèt.

17 Lah ana swara saka ing swarga, pangandikané, "Iki Putraningsun kang kinasih, kang dadi renaning panggalihingSun." BAB 4 1 Gusti Yesus banjur katuntun dening Roh menyang araara samun supaya digodha dening Iblis. 2 Bareng wis pasa patang puluh dina patang puluh bengi, banjur kaliren. 3 Bareng kang nggodha iku marani Panjenengané, banjur ngandika, "Nèk kowé Putraning Allah, dhawuha supaya watu-watu iki dadi roti." 4 Nanging wangsulane Gusti Yesus: "Ana tulisan mangkene: Manungsa urip ora mung saka roti, nanging saka saben pangandikane Gusti Allah." 5 Iblis nuli ngeteraké Panjenengané menyang ing kutha suci, banjur dilenggahaké ing pucuking Padaleman Suci. 6 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Nèk kowé Putraning Allah, sumungkem ing ngisor, amarga ana tulisan mangkéné, "Panjenengané bakal ndhawuhi para malaékaté bab kowé." marang watu. 7 Gusti Yésus semaur: “ Ana tulisan menèh: Kowé aja nyoba Gusti Allahmu. 8 Sétan manèh nuntun Yésus munggah ing gunung sing dhuwur banget, lan nduduhké sakèhé karajan ing donya lan kamulyané. 9 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Iku kabèh bakal Dakparingaké marang kowé, yèn kowé sujud nyembah marang Aku." 10 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong mau, " Sira lungaa, Iblis, amarga ana tulisan, 'Kowé kudu nyembah marang Pangéran, Allahmu, lan mung Panjenengané sing kudu koklayani." 11 Iblis banjur ninggal Panjenengané, lan ana malaékat teka lan ngladosi Panjenengané. 12 Bareng Gusti Yésus midhanget yèn Yohanes dilebokaké ing pakunjaran, banjur tindak menyang Galiléa. 13 Sawisé iku saka Nasarèt, tindak lan manggon ing Kapernaum, ing pinggir segara, ing tlatah Zabulon lan Naftalim. 14 Dadiné kelakon sing diomongké karo nabi Yésaya: 15 Tanah Zabulon lan tanah Naftalim, ing dalan ing sagara, ing sabrangé Yarden, Galiléa, tanahé bangsa-bangsa liya; 16 Wong-wong sing padha lungguh ing pepeteng padha weruh pepadhang kang gedhé; lan kanggo wong-wong sing padha lungguh ing wilayah lan wewayanganing pati padha sumedhot. 17 Wiwit nalika iku Gusti Yesus wiwit martakake, pangandikane: Padha mratobata, awit Kratoning Swarga wis cedhak. 18 Gusti Yésus mlaku liwat pinggiré tlaga Galiléa, weruh wong loro, sing jenengé Simon Pétrus, lan Andréas, seduluré, pada ngetokké jala ing tlaga, awit wong-wong kuwi padha nelayan. 19 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mèlua Aku, kowé bakal Dakdadèkaké nelayan manungsa." 20 Wong-wong mau langsung ninggal jalané lan mèlu Gusti Yésus. 21 Saka ing kono Panjenengané pirsa wong loro manèh, yaiku Yakobus anaké Zébédéus lan Yohanes saduluré, ing

BAB 3 1 Nalika samana Yohanes Pembaptis rawuh ana ing ara-ara samun Yudéa lan martakaké, 2 Lan ngandika, Padha mratobata, kanggo Kratoning Swarga wis cedhak. 3 Sabab iki Panjenengané kang kapangandikakaké lumantar Nabi Yésaya, mangkéné, "Swara ana wong kang nguwuh-uwuh ana ing ara-ara samun: Padha nyiapana dalan kanggo Pangéran, lan lurusana dalané." 4 Yohanes kuwi nganggo klambi wulu unta lan sabuk kulit ing bangkekané. lan daginge walang lan madu alas. 5 Yérusalèm lan kabèh Yudéa lan sak kiwa-tengené Yordan terus pada marani Dèkné. 6 Lan padha dibaptis déning Panjenengané ana ing Yarden, ngakoni dosané. 7 Bareng weruh wong Farisi lan Saduki akèh kang padha sowan ing baptisané, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Hé, turun-tumurun ula, sapa kang ngélingaké kowé supaya padha nyingkiri bebendu kang bakal teka? 8 Mulané metokna woh sing cocog kanggo pamratobat. 9 Lan aja padha mikir ing sajroning atimu: Aku duwe Abraham dadi leluhurmu! 10 Lan saiki uga kapak wis dipasang ing oyod wit-witan, mula saben wit sing ora ngetokne woh sing apik bakal ditegor lan dibuwang ing geni. 11 Aku iki mbaptis kowé nganggo banyu kanggo mratobat, nanging Panjenengané kang rawuh ing sapungkurku, iku luwih kuwasa tinimbang aku, kang sepatune aku ora pantes. 12 Kang kipase ana ing tangane, lan Panjenengane bakal ngresiki gandume, lan nglumpukake gandume ing lumbung; nanging mrambute bakal diobong nganggo geni sing ora bisa sirep. 13 Banjur Yésus saka Galiléa rawuh ing Kali Yardèn marang Yohanes, supaya dibaptis. 14 Nanging Yohanes ora ngalang-alangi, pangandikané, "Kula ingkang prelu dibaptis déning Panjenengan, lan panjenengan marani kula?" 15 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Wis, saiki waé, awit pretyayané awaké déwé nglakoni sakèhé kayektèn. Banjur nandhang sangsara. 16 Sawisé dibaptis, Yésus banjur mentas saka ing banyu, lan ing kono, langit kabukak marang Panjenengané, lan Panjenengané pirsa Rohé Allah tumedhak kaya manuk dara, mapan marang Panjenengané.

Matius

prau karo Zebédéus, bapakné, lagi ndandani jalané. banjur padha ditimbali. 22 Wong-wong mau langsung ninggal prauné lan bapakné terus mèlu Gusti Yésus. 23 Gusti Yésus terus ndlajahi Galiléa kabèh, memulang ana ing sinagogé-sinagogé lan martakké kabar kabungahané Kratoné Gusti Allah, lan nambani sakèhé lelara lan lelara kabèh. 24 Kasuwuré banjur nyebar ing saindhenging Siria, lan wong-wong padha nggawa marang Panjenengané sakehing wong lara, kang nandhang lara warna-warna lan nyiksa, lan wong-wong sing kesurupan sétan, wong lara, lan wong lumpuh; banjur padha waras. 25 Wong-wong sing pada ngetutké Yésus saka Galiléa, Dékapolis, Yérusalèm, Yudéa lan saka sabrangé Yordan.

20 Awit Aku pitutur marang kowé, manawa kabeneranmu ngluwihi kabenerané para ahli Torèt lan para Farisi, kowé ora bakal lumebu ing Kratoning Swarga. 21 Kowé wis padha krungu pangandikané wong-wong ing jaman kuna: Aja matèni! lan sing sapa matèni, bakal kena ing paukuman. 22 Nanging Aku pitutur marang kowé: Sing sapa nesu marang saduluré tanpa sabab, bakal kena ing paukuman, lan sing sapa kandha marang saduluré: Raca, bakal kaancam ing pengadilan. , bakal ing bebaya geni neraka. 23 Mulané, nèk kowé nggawa pisungsungmu menyang mesbèh, lan ing kana kowé kèlingan nèk sedulurmu nduwé masalah karo kowé. 24 Pisungsungmu tinggalen ana ing sangarepé misbyah, lan lungaa; rukuna dhisik karo sadulurmu, banjur mrana lan ngaturake pisungsungmu. 25 Enggal-enggal padha rukuna karo mungsuhmu, nalika kowe isih ana ing dalan; supaya aja nganti mungsuhmu masrahake kowe marang hakim, lan hakim masrahake kowe marang petugas, temah kowe dilebokake ing pakunjaran. 26 Satemené Aku pitutur marang kowé: Kowé ora bakal metu saka ing kono, nganti kowé wis mbayar dhuwit sing paling dhuwur. 27 Kowé wis padha krungu pangandikané wong-wong ing jaman biyèn: Sira aja laku jina. 28 Nanging Aku pitutur marang kowé, sing sapa mandeng wong wadon kanggo nepsu marang dheweke, iku wis laku jina karo wong wadon ing atine. 29 Lan manawa mripatmu tengen dadi sandhungan, copot lan buwangen, amarga luwih becik yen salah sijine anggotamu ilang, lan ora kabeh awakmu kacemplungake menyang neraka. 30 Lan manawa tanganmu tengen dadi sandhungan, kethoken lan buwangen, amarga luwih becik yen salah siji gegelitanmu ilang, lan ora kabeh badanmu kacemplungake menyang neraka. 31 Ana pangandikane mangkene: Sing sapa megat bojone, iku kudu menehi surat pegatan. 32 Nanging Aku pitutur marang kowé: Sing sapa megat rabiné, kajaba marga saka laku jina, iku njalari wong wadon iku laku jina, lan sing sapa rabi karo wong wadon kang pegatan, iku laku jina. 33 Lan maneh, kowe wis padha krungu pangandikane wong-wong ing jaman biyen: Sira aja supaos, nanging sira kudu netepi sumpahira marang Pangeran Yehuwah. 34 Nanging Aku pitutur marang kowé: Aja sumpah babar pisan; ora dening swarga; awit iku dhamparing Allah. 35 Utawa demi bumi; awit iku ancik-ancik sampéyané; awit iku kuthane Sang Prabu. 36 Aja sumpah demi sirahmu, merga kowé ora bisa njalari putih utawa ireng siji rambutmu. 37 Nanging omong-omonganmu, ya, ya; Ora, ora, amarga apa sing luwih saka iki asalé saka piala. 38 Kowé wis padha krungu pangandikané mangkéné, "Mripat bales mripat, untu bales untu." 39 Nanging Aku pitutur marang kowé: Aja nglawan piala, nanging sing sapa napuk pipimu tengen, cagak pipimu uga. 40 Nèk ènèng wong sing gelem nuntut kowé lan ngrampas klambimu, jubahmu wènèhna uga. 41 Lan sapa waé sing meksa kowé lunga sak kilomèter, mèluaa loro.

BAB 5 1 Nalika Panjenengané mirsa wong akèh iku, Panjenengané banjur minggah ing gunung. 2 Gusti Yésus terus mbukak cangkemé lan mulangi muridmuridé: 3 Rahayu wong kang mlarat ing roh, amarga padha duwe Kratoning Swarga. 4 Rahayu wong kang sedhih, amarga bakal padha kalipur. 5 Rahayu wong sing andhap-asor, awit bakal tampa warisan bumi. 6 Rahayu wong kang ngelih lan ngelak marang kabeneran, amarga bakal padha wareg. 7 Rahayu wong kang welas asih, awit bakal oleh kawelasan. 8 Beja wong sing resik atiné, awit bakal weruh Gusti Allah. 9 Beja wong sing rukun, awit wong-wong kuwi bakal disebut anaké Gusti Allah. 10 Rahayu wong kang dianiaya marga saka kayektèn, awit Kratoning Swarga iku kagungané. 11 Begja kowé, nèk wong-wong pada moyoki lan nganiaya kowé, lan didakwa ngapusi kowé kabèh marga saka Aku. 12 Padha bungah-bungaha lan bungah-bungaha, amarga ganjaranmu gedhe ana ing swarga, amarga padha nganiaya para nabi sadurunge kowe. 13 Kowé kuwi uyahé bumi, nanging nèk uyah wis ilang, apa sing bakal dadi uyahé? mulane ora ana gunane, nanging dibuwang metu lan diidak-idak. 14 Kowé kuwi pepadhangé jagat. Kutha sing mapan ing gunung ora bisa didhelikake. 15 Wong-wong uga ora nyumed dimar banjur dilebokaké ing sangisoring gantang, nanging ing sangisoré padamaran; lan madhangi kabeh sing ana ing omah. 16 Mangkono uga pepadhangmu padha sumunana ana ing ngarepe manungsa, supaya padha ndeleng panggawemu kang becik lan ngluhurake Ramamu kang ana ing swarga. 17 Aja padha mikir yèn Aku teka arep nyirnakaké anggeranggering Torèt utawa para nabi. 18 Satemené Aku pitutur marang kowé: Nganti langit lan bumi sirna, siji iota utawa siji titik ora bakal sirna saka angger-anggering Torèt, nganti kabèh mau kelakon. 19 Dadi, sing sapa nerak salah siji saka pepakon sing paling cilik iki lan mulang wong-wong kaya ngono, bakal kasebut sing paling cilik ing Kratoning Swarga, nanging sing sapa nglakoni lan mulang, bakal kasebut wong gedhe ing Kratoning Swarga.

Matius

42 Wong sing njaluk marang kowé wènèhna, lan wong sing arep nyilih kowé aja nyingkur. 43 Kowé wis padha krungu pangandikané: Sira trésnaa marang pepadhamu lan sengita marang mungsuhmu. 44 Nanging Aku pitutur marang kowé: Tresnaa marang mungsuhmu, mberkahi wong sing ngipat-ipati kowé, tumindaka becik marang wong sing sengit marang kowé, lan ndedongaa kanggo wong sing nganiaya kowé lan nganiaya kowé; 45 Supaya kowé padha dadi putrané Ramamu kang ana ing swarga, amarga Panjenengané ndadèkaké srengéngé marang wong ala lan wong becik, sarta paring udan marang wong mursid lan wong kang ora bener. 46 Nèk kowé nresnani wong sing nresnani kowé, apa tampa pituwasmu? Apa ora para juru-mupu-beya padha? 47 Lan nèk kowé mung salam marang sedulur-sedulurmu, apa sing koktindakké ngungkuli wong liya? Apa para mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupusuh-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupu-mupuara. 48 Mulané kowé kudu sampurna, kaya Bapakmu sing nang swarga kuwi sampurna.

12 Lan mugi karsaa ngapunten kalepatan kawula, kadosdene anggen kawula ngapunten dhateng tiyang ingkang kalepatan dhateng kawula. 13 Lan aja nganti kagodha, nanging ngluwari aku saka ing piala, amarga Panjenengane kagungan Kraton, lan panguwasa lan kamulyan ing salawas-lawase. Amin. 14 Awit nèk kowé ngapura kaluputané wong, Bapakmu sing nang swarga uga bakal ngapura kowé. 15 Nanging nèk kowé ora ngapura kaluputané wong, Ramamu uga ora bakal ngapura kaluputanmu. 16 Kajaba iku, manawa sampeyan pasa, aja kaya wongwong lamis, sing raine sedhih, amarga padha ngrusak raine, supaya wong bisa ndeleng yen lagi pasa. Satemené Aku pitutur marang kowé: Wong-wong mau padha tampa pituwasé. 17 Nanging kowé, nèk kowé pasa, sirahmu jebadana lan wisuha; 18 Supaya kowé ora weruh wong pasa, nanging Bapakmu sing ana ing rahasia, lan Bapakmu sing weruh ing rahasia, bakal paring piwales marang kowé. 19 Aja padha nglumpukaké bandha ana ing bumi, panggonané renget lan teyeng ngrusak, lan maling nyolong. 20 Nanging nglumpukna bandha ing swarga, sing ora ana renget utawa teyeng sing ngrusak, lan ora ana maling sing mblabuk utawa nyolong. 21 Awit ing ngendi dunungé bandhamu, ing kono uga atimu. 22 Pepadhanging badan iku mripat, mulané, manawa mripatmu wutuh, sakujuré badanmu bakal padhang. 23 Nanging nèk mripatmu ala, awakmu kabèh bakal dadi peteng ndhedhet. Mulané, nèk pepadhang sing ana ing kowé dadi peteng ndhedhet, petengé tenan kuwi! 24 Ora ana wong sing bisa ngawula marang majikan loro, amarga bakal sengit marang sing siji lan bakal tresna marang sing siji; Yen ora, dheweke bakal nyepeng sing siji lan ngremehake liyane. Kowé ora bisa ngabdi marang Gusti Allah lan Mamon. 25 Mulané Aku pitutur marang kowé: Aja padha sumelang ing bab uripmu, apa sing bakal kokpangan lan apa sing kok ombé; utawa kanggo badanmu, apa sing bakal kok sandhang. Apa urip ora ngluwihi daging, lan awak ora ngluwihi sandhang? 26 Delengen manuk-manuk ing awang-awang! nanging Ramamu kang ana ing swarga iku padha dipangan. Apa kowé ora luwih apik tinimbang wong-wong mau? 27 Sapa ing antaramu, kanthi sumelang, bisa nambahi dawane saasta? 28 Yagene kowé padha sumelang ing bab sandhangan? Coba delengen kembang bakung ing ara-ara, kapriye tuwuhe; padha ora nyambut gawe lan ora muter. 29 Nanging Aku pitutur marang kowé: Salomo, ing kamulyané kabèh, ora nganggo sandhangan kaya salah siji saka iki. 30 Mulané, nèk Gus Allah anggoné nganggo suket ing araara sing saiki ana, lan sesuk dibuwang ing pawon, apa kowé ora bakal dipangandikani manèh, hé, wong cilik sing pretyaya? 31 Mulané aja padha sumelang lan matur: Apa kang bakal padha dakpangan? utawa, Apa sing bakal kita ngombe? utawa: Apa kita kudu nganggo sandhangan?

BAB 6 1 Padha ngati-ati, aja nganti sedekahmu ana ing ngarsané manungsa, supaya bisa dideleng déning wong-wong mau; 2 Mulané nèk kowé sedekah, aja ngunèkké trompèt ing ngarepmu, kaya sing ditindakké wong lamis ana ing papan pangibadah lan ing lurung-lurung, supaya padha kaluhuran déning manungsa. Satemené Aku pitutur marang kowé: Wong-wong mau padha tampa pituwasé. 3 Nanging nèk kowé sedekah, tangan kiwamu aja nganti ngerti apa sing ditindakké tanganmu tengen. 4 Supaya sedhekahmu bisa didhelikake, lan Ramamu sing ndeleng ing rahasia, bakal paring piwales marang kowe. 5 Lan manawa sampeyan ndedonga, aja kaya wong lamis, amarga padha seneng ndedonga ngadeg ing papan-papan pangibadah lan ing pojok-pojok dalan, supaya katon wong. Satemené Aku pitutur marang kowé: Wong-wong mau padha tampa pituwasé. 6 Nanging kowé, nèk kowé ndedonga, mlebua nang lemarimu, lan sakwisé lawangmu ditutup, ndedongaa marang Bapakmu sing nang ndisik. lan Ramamu kang mirsani ing rahasia, bakal paring piwales marang kowe. 7 Nanging nèk kowé ndedonga, aja nganggo tembungtembung sing tanpa guna, kaya sing ditindakké wong-wong sing ora nduwé agama, merga wong-wong kuwi mikir nèk wong-wong kuwi bakal dirungoké merga omong-omongan sing akèh. 8 Mulané kowé aja padha kaya wong-wong kuwi, awit Bapakmu ngerti apa sing mbok butuhké, sakdurungé kowé takon marang Dèkné. 9 Mulane padha ndedonga mangkene: Rama kawula ingkang wonten ing swarga, Asma Paduka mugi kasucekaken. 10 Kraton Paduka mugi rawuh. Karsa Paduka katindakaken wonten ing bumi kados ing swarga. 11 Ing dina iki wènèhana pangan kanggo awaké dhéwé.

Matius

32 (Amarga wong-wong sing ora nduwé dudu Yahudi padha nggolèki kabèh mau:) awit Bapakmu ing swarga ngerti nèk kowé butuh kuwi kabèh. 33 Nanging kowé padha ngupaya dhisik Kratoné Allah lan kaadilané; lan kabeh iku bakal ditambahake marang kowe. 34 Mulané aja padha sumelang ing dina sésuk, awit sésuk bakal sumelang ing bab dhéwé. Cekap semanten piawonipun.

21 Ora saben wong kang matur marang Aku: Gusti, Gusti, bakal lumebu ing Kratoning Swarga; nanging wong sing nglakoni kersané Bapakku sing nang swarga. 22 Ing dina iku bakal akèh wong kang padha matur marang Aku: Gusti, Gusti, punapa kawula sampun sami medhar wangsit atas asma Paduka? lan ing jeneng sampeyan wis nundhung dhemit? lan ing asma Paduka nindakaké akèh kaelokan? 23 Banjur Aku bakal ngakoni marang wong-wong mau: Aku ora tau wanuh marang kowé. 24 Mulané, sapa waé sing ngrungokké pituturku iki lan nindakké kuwi, Aku bakal umpamaké wong sing wicaksana, sing ngedekké omahé ing ndhuwur watu. 25 Lan udan deres, lan banjir teka, lan angin nempuh lan nempuh omah iku; nanging ora ambruk, amarga didegaké ing watu. 26 Lan saben wong sing ngrungokaké pangandikanku iki, nanging ora nindakaké, iku bakal diumpamakaké kaya wong bodho, sing mbangun omahé ing wedhi. 27 Lan udan deres, lan banjir teka, lan angin nempuh lan nempuh omah iku; banjur ambruk: lan gedhe banget tibane. 28 Sakwisé Gusti Yésus mungkasi piwulangé, wong-wong pada nggumun karo piwulangé. 29 Amarga Panjenengané mulang wong-wong mau kaya kang duwé wewenang, ora kaya para ahli Torèt.

BAB 7 1 Aja padha ngadili, supaya kowé ora diadili. 2 Amarga kanthi paukuman sing padha koktindakaké, kowé bakal padha diadili, lan kanthi ukuran sing kokkirakaké, iku bakal diukur manèh marang kowé. 3 Yagene kowe ndeleng tatal sing ana ing mripate sadulurmu, nanging balok sing ana ing mripatmu dhewe ora digatekake? 4 Utawa kepriyé anggonmu bisa kandha marang sadulurmu: Tatal saka mripatmu dakcopot? lan, lah, ana balok ing mripatmu? 5 Hé wong lamis, balok sing ana ing mripatmu copot dhisik; Banjur sampeyan bakal weruh kanthi cetha kanggo mbuwang tatal saka mripate sadulurmu. 6 Aja mènèhi barang sing suci marang asu, lan mutyaramu aja dibuwang marang babi, supaya aja nganti diidak-idak, banjur mbalik lan nyuwèk kowé. 7 Nyuwuna, temah bakal kaparingan; goleka, lan sampeyan bakal nemokake; totok-totokna, kowé bakal dibukak. 8 Awit saben wong sing njaluk, bakal nampa; lan sing golek bakal nemu; lan sing thothok-thothok iku bakal dibukak. 9 Utawa sapa ing antaramu, menawa anake njaluk roti, apa bakal diwènèhi watu? 10 Utawa manawa njaluk iwak, apa bakal menehi ula? 11 Nèk kowé sing jahat ngerti carané mènèhi piwulang sing apik marang anak-anakmu, apa menèh Bapakmu nang swarga bakal ngekèki apa sing apik marang wong sing nyuwun marang Dèkné? 12 Mulané, apa waé sing mbok karepké supaya ditindakké wong marang kowé, tumindaka uga marang wong-wong kuwi, awit kuwi wèt-wèté nabi Moses lan para nabi. 13 Lumebua ing gapura kang sesek, awit amba lawange lan jembar dalane kang tumuju marang karusakan, lan akeh wong kang padha lumebu ing kono. 14 Amarga lawangé kang ciyut lan dalan kang ciyut kang tumuju marang kauripan, lan mung sathithik kang bisa nemu. 15 Waspadaa marang nabi-nabi palsu, kang padha nekani kowe nganggo sandhangan wedhus, nanging ing batine padha asu ajag. 16 Kowé bakal ngerti wong-wong kuwi saka wohé. Apa wong ngetokké woh anggur saka eri, utawa woh anjir saka eri? 17 Mangkono uga saben wit sing apik metokaké woh sing apik; nanging wit sing rusak metokaké woh sing ala. 18 Wit sing apik ora bisa ngetokké woh sing ala, lan wit sing rusak ora bisa ngetokké woh sing apik. 19 Saben wit sing ora ngetokké woh sing apik bakal ditegor lan dibuwang ing geni. 20 Mulané kowé bakal ngerti wong-wong kuwi saka wohé.

BAB 8 1 Nalika Panjenengané mudhun saka ing gunung, wong akèh padha ngetutaké Panjenengané. 2 Lah, ana wong lara kusta teka lan nyembah marang Panjenengané, matur: "Gusti, menawi Paduka kersa, Paduka saged najisaken kawula." 3 Gusti Yésus terus ngacungké tangané lan ndemèk wongé karo ngomong: “ Aku gelem; dadi resik. Lan sanalika lara kusta dadi resik. 4 Gusti Yésus terus ngomong: “ Kowé aja ngomong marang sapa waé; Nanging lungaa, tuduhna awakmu marang imam lan saosna pisungsung kang kadhawuhake Nabi Musa, minangka paseksi tumrap wong-wong mau. 5 Nalika Gusti Yesus lumebet ing Kapernaum, ana sawijining perwira kang sowan ing ngarsane, nyuwun marang Panjenengane: 6 Lan matur: "Gusti, abdi dalem ing griya sakit lumpuh lan sengsara banget." 7 Gusti Yésus terus ngomong: Aku bakal teka nambani wongé. 8 Perwira mau terus semaur: “Gusti, kawula mboten pantes rawuh ing payon kawula. 9 Awit aku iki wong sing dikuwasani, lan aku nduwèni prajurit. lan marang liyane, Ayo, lan dheweke teka; lan marang abdiningSun: Tumindaka iki, lan iya iya iku. 10 Bareng Yésus midhanget bab iku, Panjenengané gumun, sarta ngandika marang wong-wong kang padha ndhèrèkaké, " Satemen-temene pituturKu marang kowé, Aku ora tau nemu pangandel kang samono gedhéné ing Israèl. 11 Lan Aku pitutur marang kowé: Akèh wong bakal teka saka wétan lan kulon, lan bakal lenggah karo Abraham, Iskak lan Yakub, ing Kratoning Swarga. 12 Nanging para putraning Kratoning Allah bakal kabuwang menyang pepeteng ing njaba, ing kono bakal ana tangisan lan keroting untu.

Matius

13 Gusti Yésus terus ngomong marang komandhané, " Kowé lungaa! lan kaya anggonmu pracaya, iya kelakona marang kowe. Lan abdiné banjur waras ing wektu iku. 14 Kadung Gusti Yésus mlebu nang omahé Pétrus, Dèkné weruh ibuné bojoné lagi lara mriyang. 15 Gusti Yésus terus ndemèk tangané wong wadon mau, lan mriyangé terus mari. 16 Bareng wis soré wong-wong padha digawa menyang ngarsané Gusti Yésus akèh wong kang kesurupan sétan, lan Panjenengané nundhungi roh-roh iku sarana pangandikané, sarta nambani wong lara kabèh. 17 Dadiné kayektèn kang kapangandikakaké déning Nabi Yésaya, mangkéné, "Panjenengané piyambak kang nindakaké kaapesan kita lan nandhang lelara kita." 18 Bareng Gusti Yésus mirsa wong akèh kang ngrubung Panjenengané, banjur dhawuh supaya pindhah menyang sabrang. 19 Banjur ana ahli Torèt sing teka lan matur marang Panjenengané, "Guru, kula badhe ndhèrèk Panjenengan dhateng pundi kémawon tindak Panjenengan." 20 Gusti Yésus terus ngomong: “ Asu ajag nduwé rong, lan manuk ing awang-awang nduwé susuh; Nanging Putraning Manungsa ora nduwé panggonan kanggo nyèlèhaké sirahé. 21 Ana muridé liyané sing matur marang Gusti Yésus: "Gusti, mugi keparenga kula bidhal rumiyin ngubur bapak kula." 22 Nanging Gusti Yésus ngandika marang wong mau, " Mèlua Aku; lan supaya wong mati ngubur wong mati. 23 Nalika Panjenengané minggah ing prau, para sakabaté padha ngetutaké Panjenengané. 24 Lah, ana prahara gedhe ing sagara, nganti prau kebanjiran ombak, nanging dheweke turu. 25 Murid-muridé terus pada mara nang nggoné Dèkné lan nggugah Dèkné ngomong: “Gusti, tulungi awaké déwé! 26 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha wedi, hé, wong kang cupet pracaya? Panjenengané banjur wungu lan ndhawuhi angin lan sagara; lan ana ayem banget. 27 Nanging wong-wong padha gumun, pangucapé, "Wong iki sapa ta, dene angin lan sagara padha manut marang Panjenengané!" 28 Bareng wis tekan ing sabranging tanahe wong Gergesi, ana wong loro kang padha kasurupan sétan padha methukake Panjenengané saka ing pasaréan, kang galak banget, nganti ora ana wong siji-sijia kang bisa ngliwati dalan iku. 29 Lan, lah, padha bengok-bengok, matur: "Apa urusanku karo Panjenengan, dhuh Yesus, Putraning Allah? Punapa panjenengan rawuh mriki badhe nyiksa kawula sadèrèngipun wanci? 30 Lan adoh saka wong-wong mau ana babi akeh sing lagi mangan. 31 Sétan-sétan terus nyuwun marang Gusti Yésus: “Nèk kowé nundhungi awaké déwé, awaké déwé dikon mlebu nang babi-babi kuwi.” 32 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha lungaa!" Bareng wis padha metu, banjur mlebu ing babi-babi mau, lah babi-babi mau kabèh padha mlayu mudhun saka jurang menyang segara, nganti mati ing banyu.

33 Wong-wong sing padha mbudidaya padha mlayu menyang kutha lan nyritakaké samubarang kabèh lan apa kang kelakon marang wong kang kesurupan sétan. 34 Lan, lah, kabeh kutha padha metu kanggo methukaké Gusti Yésus: lan nalika padha ndeleng Panjenengané, padha nyuwun supaya Panjenengané kepéngin lunga saka wilayah. BAB 9 1 Panjenengané nuli minggah ing prau, nyabrang menyang ing kuthané dhéwé. 2 Lan, lah, padha nggawa wong lumpuh, gumregah ing paturon. Putra, padha sumelang; dosamu kaapura. 3 Lan, lah, sawetara ahli Torèt sing padha ngucap ing sajroning ati: "Wong iki nyenyamah Gusti Allah." 4 Gusti Yésus pirsa pikirané wong-wong mau, banjur ngandika, " Yagéné kowé padha mikir ala ing atimu? 5 Merga endi sing luwih gampang ngomong: Dosamu wis diapura; utawa kandha: Ngadega, lumakua? 6 Nanging supaya kowé ngerti nèk Anaké Manungsa nduwèni pangwasa ngapura dosa ing bumi, (Gusti Yésus terus ngomong marang wong lumpuh mau:) Ngadega, paturonmu angkaten lan muliha! 7 Panjenengané banjur jumeneng lan mulih menyang omahé. 8 Bareng wong akèh padha weruh, padha gumun lan ngluhuraké Gusti Allah, kang wus maringi pangwasa kang mangkono iku marang manungsa. jenenge Matius, lungguh ing kantor bea; Panjenengané banjur jumeneng sarta ndhèrèkaké Panjenengané. 10 Nalika Gusti Yesus lenggah dhahar ana ing omah iku, akeh juru-mupu-beya lan wong-wong dosa padha teka lan lungguh bareng karo Gusti Yesus lan para sakabate. 11 Bareng wong-wong Farisi weruh iku, banjur padha matur marang para sakabaté, "Yagéné Gurumu mangan bebarengan karo juru-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupu-mupu-mupu-mupu-mupu-beya lan wong-wong dosa?" 12 Bareng Yésus midhanget bab iku, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Wong sing waras ora butuh dhokter, nanging sing lara." 13 Nanging lungaa lan sinaua apa tegesé: sih-rahmat, dudu kurban, awit Aku teka nimbali wong-wong sing bener, nanging wong-wong dosa supaya mratobat. 14 Murid-muridé Yohanes terus pada mara nang nggoné Gusti Yésus lan ngomong: “Yagéné awaké déwé lan wong Farisi kerep pasa, nanging murid-muridmu ora pada pasa? 15 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa wong-wong sing ana ing kamar mantèn bisa sedhih, salawasé mantèn lanang ana ing kono?" Nanging bakal tumeka ing wektune, pangantèn lanang dijupuk saka wongwong mau, banjur padha pasa. 16 Ora ana wong sing nalèni klambi anyar ing klambi sing lawas, merga klambi mau bakal suwèké. 17 Wong-wong uga ora nglebokaké anggur anyar ing gendul lawas, yèn ora gendulé pecah, angguré entek lan gendulé ilang, nanging anggur anyar dilebokaké ing gendul anyar, temah loro-loroné tetep lestari. 18 Nalika Panjenengané ngandika mangkono marang wong-wong mau, lah, ana panguwasa teka lan nyembah marang Panjenengané, pangandikané, "Anakku wadon

Matius

saiki wis mati: nanging mrana lan numpangi tangan marang dheweke, lan dheweke bakal urip." 19 Gusti Yesus banjur jumeneng lan ndherekake Panjenengane sarta para sakabate. 20 Lah, ana wong wadon sing lara ngetokaké getih wis rolas taun, teka saka mburi lan ndemèk pinggir jubahé. 21 Awit wong wadon mau kandha ing batiné, "Manawa aku bisa ndemek jubahé, aku bakal waras." 22 Nanging Gusti Yésus nolèh lan weruh wong wadon mau, Panjenengané banjur ngandika, " Ih, anakku! imanmu wis mitulungi kowé. Lan wong wadon mau wiwit jam iku waras. 23 Nalika Gusti Yesus rawuh ing omahe panggedhe, mirsa para juru musik lan wong akeh padha rame. 24 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha mrana! Wong-wong mau banjur ngguyu. 25 Nanging bareng wong-wong padha metu, Gusti Yésus mlebu lan nyekel tangané wong wadon mau, nuli tangi. 26 Pawarta bab iku banjur sumebar ing satanah kono. 27 Nalika Gusti Yesus tindak saka ing kono, ana wong wuta loro ndherekake Panjenengane, padha nguwuh-uwuh: "Dhuh, Putraning Sang Prabu Dawud, mugi Paduka welasi dhateng kawula." 28 Bareng wis lumebu ing omah, wong wuta mau padha sowan marang ing ngarsane . Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Inggih, Gusti." 29 Panjenengané banjur ndemèk mripaté wong-wong mau lan ngandika, " Miturut pangandelmu, kelakona marang kowé." 30 Wong-wong mau banjur kabuka; Gusti Yésus terus ndhawuhi wong-wong mau, pangandikané, " Supaya aja ana wong sing ngerti." 31 Nanging bareng wis padha lunga, Panjenengané banjur sumebar ing satanah kono kabèh. 32 Nalika padha metu, padha nggawa wong bisu kang kesurupan dhemit. 33 Sakwisé Sétan diusir, wong bisu mau terus ngomong. 34 Nanging wong-wong Farisi padha kandha, "Panjenengané nundhung sétan lumantar panggedhéning sétan." 35 Gusti Yésus terus ndlajahi sakèhé kutha lan désa-désa, memulang ana ing sinagogé-sinagogé, martakké kabar kabungahané Kratoné Gusti Allah, lan nambani sakèhé lelara lan lelara. 36 Bareng mirsa wong akèh mau, Panjenengané nuli welas asih marang wong-wong mau, amarga padha semaput lan padha buyar kaya wedhus gèmbèl tanpa pangon. 37 Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, " Panen panèn iku akèh, nanging kang nyambut-gawé mung sethithik; 38 Mulané ndedongaa marang sing nduwèni panèn, supaya Panjenengané ngongkon wong-wong sing nggawé panènan.

3 Filipus lan Bartolomeus; Tomas lan Matius, wong pajeg; Yakobus anaké Alféus lan Lebéus, sing jenengé Tadéus; 4 Simon wong Kanaan lan Yudas Iskariot, sing uga ngulungaké Panjenengané. 5 Wong rolas kuwi dikongkon Gusti Yésus lan dipréntah, ” Aja lunga menyang dalané bangsa-bangsa liya, lan aja mlebu ing kuthané wong Samaria. 6 Nanging lungaa marang wedhus-wedhus Israèl sing ilang. 7 Nalika kowé padha lunga, wartakna: Kratoning Swarga wis cedhak. 8 Wong lara warasna, wong lara lara resikna, tangina wong mati, nundhung dhemit. 9 Aja padha nyedhiyakake emas, salaka utawa tembaga ing kanthongmu, 10 Aja nganggo kanthong kanggo lelungan, aja nganggo klambi loro, sepatu utawa tongkat, amarga sing nyambut gawe pantes mangan. 11 Lan ing ngendi wae kutha utawa kutha sing kokleboni, takonana sapa ing kono sing pantes; lan tetepa ana ing kono nganti kowe lunga saka kono. 12 Nèk kowé lumebu ing omah, kirim salam. 13 Lan manawa omah iku pantes, tentrem-rahayumu muga ana ing kono, nanging yen ora pantes, tentrem-rahayumu bakal bali marang kowe. 14 Lan sing sapa ora nampani kowé lan ora ngrungokaké pituturmu, samangsa kowé metu saka omah utawa kutha kuwi, ketakna lebu ing sikilmu. 15 Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing dina pangadilan bakal luwih ènthèng tumrap tanah Sodom lan Gomora katimbang karo kutha iku. 16 Lah kowé padha Dakutus kaya wedhus ing satengahé asu ajag; 17 Nanging sing waspada marang wong-wong, awit kowé bakal dipasrahké marang Mahkamah Agama, lan kowé bakal digebugi nang sinaguk-sinaguké. 18 Kowé bakal digawa nang ngarepé para bupati lan para ratu merga Aku, dadi paseksi tumrap wong-wong mau lan marang bangsa-bangsa liya. 19 Nanging manawa kowe padha masrahake, aja padha sumelang ing bab carane lan apa kang bakal kokucapake, amarga ing wektu iku uga bakal kaparingan apa kang bakal kokucapake. 20 Sabab dudu kowé kang ngandika, nanging Rohé Ramamu kang ngandika ana ing kowé. 21 Lan sadulur bakal masrahaké sadulur marang pati, lan bapak anak, lan anak bakal nglawan wong tuwane lan njalari padha dipatèni. 22 Kowé bakal disengiti kabèh wong merga jenengku, nanging sing sapa mantep tekan wekasané bakal slamet. 23 Nanging yèn kowé padha dianiaya ana ing kutha iki, padha ngungsia menyang kutha liyané, amarga satemené Aku pitutur marang kowé: Kowé bakal ora njelajah kuthakutha ing Israèl, nganti Putraning Manungsa rawuh. 24 Murid ora ngungkuli bendarané, lan batur ora ngungkuli bendarané. 25 Mung cukup kanggo murid, manawa kaya gurune, lan batur dadi kaya bendarane. Yèn wong-wong mau nyeluk sing nduwèni omah Bèlzebul, apa manèh wong-wong sing nduwé omah bakal disebut Bèlzebul. 26 Mulané, aja wedi marang wong-wong mau, awit ora ana barang sing ditutupi sing ora bakal dibukak. lan ndhelik, sing ora bakal dingerteni.

BAB 10 1 Nalika Panjenengané nimbali sakabaté rolas, Panjenengané banjur paring panguwasa nglawan roh-roh jahat, supaya bisa nundhungi roh-roh jahat, lan marasaké sakèhé lelara lan lelara. 2 Saiki jenengé rasul rolas kuwi; Kang kapisan yaiku Simon, kang karan Pétrus, lan Andréas saduluré; Yakobus anaké Zébédéus lan Yohanes seduluré;

Matius

27 Apa sing dakkandhakaké marang kowé ana ing pepeteng, iku padha kokucapaké ana ing padhang, lan apa kang kokrungu ing kuping, wartakna ana ing payon. 28 Lan aja wedi marang wong-wong sing matèni awak, nanging ora bisa matèni nyawa, nanging wedia marang Panjenengané sing bisa nyirnakaké jiwa lan awak ing naraka. 29 Apa manuk pipit loro apa ora diedol rega sadina? lan siji ora bakal tiba ing lemah tanpa Ramamu. 30 Nanging rambut sirahmu kabèh wis diétung. 31 Mulané aja padha wedi, kowé luwih aji tinimbang manuk pipit akèh. 32 Mulané, sapa waé sing ngakoni Aku nang ngarepé manungsa, Aku uga bakal ngakoni nang ngarepé Bapakku nang swarga. 33 Nanging sing sapa nyélaki Aku ana ing ngarsané manungsa, Aku iya bakal nyélaki ana ing ngarsané Ramaku kang ana ing swarga. 34 Aja padha mikir, yen tekaku nggawa katentreman ing bumi, tekaku ora nggawa katentreman, nanging pedhang. 35 Awit Aku teka arep nglawan bapakné, anak wadon karo biyungé, lan mantuné wadon karo maratuwané. 36 Lan mungsuhe manungsa yaiku wong saka brayate dhewe. 37 Sing sapa nresnani bapak utawa biyungé ngungkuli Aku, kuwi ora pantes kanggo Aku, lan sing sapa nresnani anak lanang utawa wadon ngungkuli Aku, kuwi ora pantes kanggo Aku. 38 Lan sing sapa ora manggul salibé lan ngetutaké Aku, iku ora pantes kanggo Aku. 39 Sing sapa kélangan nyawané, bakal kélangan nyawané, lan sing sapa kélangan nyawané marga saka Aku, bakal nemu nyawané. 40 Sing sapa nampani kowé, nampani Aku, lan sing sapa nampani Aku, nampani Panjenengané sing ngutus Aku. 41 Sing sapa nampani nabi atas asmané nabi, bakal tampa pituwasé nabi; lan sing sapa nampani wong mursid marga saka wong mursid, bakal tampa pituwase wong mursid. 42 Lan sing sapa mènèhi ngombe marang salah siji saka wong cilik iki mung sacangkir banyu adhem marga saka murid, satemene pituturKu marang kowé, ora bakal kelangan ganjarané.

menyang ara-ara samun kanggo ndeleng apa?" Reed sing gonjang-ganjing karo angin? 8 Nanging kowé padha metu arep ndeleng apa? Wong sing nganggo sandhangan alus? lah, wong kang nganggo sandhangan alus iku ana ing omahe para ratu. 9 Nanging kowé padha metu arep ndeleng apa? Nabi? ya, Aku pitutur marang kowé, lan luwih saka nabi. 10 Amarga iki Panjenengané kang katulisan mengkéné, "Lah, Ingsun ngutus utusaningSun ndhisiki Panjenengan, kang bakal nyawisaké dalan kanggo Paduka." 11 Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing antarané wong-wong kang lair saka wong wadon, durung ana kang jumeneng ngungkuli Yohanes Pembaptis, nanging kang cilik dhéwé ana ing Kratoning Swarga iku ngungkuli Yohanes Pembaptis. 12 Lan wiwit jamané Yohanes Pembaptis nganti saiki, Kratoné Swarga nandhang panganiaya, lan wong-wong sing nganiaya kuwi ngrebut kwasa. 13 Awit sakèhé nabi lan wèt-wèté nabi Moses medhar wangsit nganti Yohanes. 14 Lan manawa kowe padha gelem nampani, iku Nabi Elia, kang bakal rawuh. 15 Sing sapa nduwé kuping kanggo ngrungokké, ngrungokké. 16 Nanging generasi iki bakal Dakumpamakake karo apa? Iku kaya bocah-bocah sing lungguh ing pasar lan ngundang kanca-kancane, 17 Lan ngandika, Aku wis suling kanggo sampeyan, nanging sampeyan ora njoget; Kawula sami sesambat dhateng panjenengan, nanging panjenengan sami boten sesambat. 18 Awit Yohanes teka ora mangan lan ora ngombé, lan wong-wong padha kandha, "Dheweke kepanjingan sétan." 19 Anaké Manungsa teka, mangan lan ngombé, lan wongwong padha kandha, "Lah iku wong grapèn lan ngombe anggur, kancané juru-mupu-beya lan wong dosa." Nanging kawicaksanan iku kabenerake saka anak-anake. 20 Banjur wiwit nyenyamah kutha-kutha ing ngendi akeh mujijat-mujijat ditindakake, amarga padha ora mratobat. 21 Bilai kowé, Korazin! cilaka kowé, Bètsaida! Sabab saupama mukjijat-mukjijat kang katindakake ana ing kowe kabeh ana ing Tirus lan Sidon, mesthi wis suwe padha mratobat nganggo bagor lan awu. 22 Nanging Aku pitutur marang kowé: Ing dina pangadilan bakal luwih ènthèng tumrap Tirus lan Sidon katimbang karo kowé. 23 Lan kowé, Kapernaum, sing wis kaluhuraké nganti swarga, bakal kacemplungaké menyang naraka, amarga saupama mukjijat-mukjijat kang katindakaké ana ing kowé ana ing Sodom, mesthi bakal tetep nganti saiki. 24 Nanging Aku pitutur marang kowé: Ing dina pangadilan bakal luwih ènthènging tanah Sodom katimbang karo kowé. 25 Nalika samana Gusti Yesus mangsuli, pangandikane: “ Dhuh Rama, Gustining langit lan bumi, kawula ngaturaken panuwun dhumateng Paduka, awitdene Paduka ndhelikaken prakawis punika tumrap para wicaksana lan para ingkang wicaksana, sarta sampun ndhawuhaken dhateng para bayi. 26 Mangkono uga, dhuh Rama! 27 Kabèh wis dipasrahké marang Aku karo Bapakku. Lan ora ana wong sing wanuh marang Sang Rama, kajaba Sang Putra, lan sapa wae sing dikarepake dening Sang Putra.

BAB 11 1 Bareng Gusti Yésus wis rampung paring dhawuh marang muridé rolas, Panjenengané banjur tindak saka ing kono arep memulang lan martakaké Injil ana ing kutha-kuthané. 2 Nalika Yohanes krungu ing pakunjaran bab pakaryané Kristus, banjur ngutus sakabaté loro. 3 Lan ngandika marang wong, Apa Panjenengan sing bakal teka, utawa apa kita ngenteni liyane? 4 Gusti Yésus semaur marang wong-wong mau: “ Padha lungaa lan tuduhna manèh marang Yohanes bab sing kokrungu lan kokdeleng. 5 Wong wuta padha bisa ndeleng, wong lumpuh padha lumaku, wong lara lara kusta padha kabirat, wong budheg padha krungu, wong mati padha katangekake, lan Injil diwartakake marang wong miskin. 6 Begja wong sing ora nesu marang Aku. 7 Nalika padha mangkat, Gusti Yésus wiwit ngandika marang wong akèh bab Yohanes, " Kowé padha lunga

Matius

28 Mrenea marang Aku, kowé kabèh sing padha rekasa lan kabotan momotan, Aku bakal nglilani kowé kabèh. 29 Pasanganku padha tampanana lan sinaua marang Aku; awit Aku iki alus lan andhap asor, lan kowé bakal padha nemu katentreman ing nyawamu. 30 Awit pasangku iku gampang, lan momotanku iku entheng.

20 Telu sing remuk ora bakal dirusak, lan rami sing ngebul ora bakal dipateni, nganti dheweke nekakake paukuman marang kamenangan. 21 Lan ing asmane bangsa-bangsa liya bakal padha kumandel. 22 Banjur digawa menyang ngarsané wong sing kesurupan sétan, wuta lan bisu; 23 Wong kabèh padha nggumun lan padha matur: "Apa iki dudu anaké Dawud?" 24 Bareng wong Farisi padha krungu bab iku, banjur padha kandha, "Wong iki nundhung dhemit ora marga saka Bèlzebul, ratuning sétan." 25 Gusti Yésus ngerti pikirané wong-wong kuwi, mulané terus diomongi: “ Saben karajan sing dipecah-pecah bakal rusak. lan saben kutha utawa omah sing pecah, ora bakal tetep. 26 Lan nèk Sétan nundhung Sétan, dhèwèké pisah karo awaké déwé; kapriye anggone Kratone bisa ngadeg? 27 Lan manawa Aku nundhungi dhemit marga saka Beelzebul, anakmu nundhungi dhemit marga saka sapa? mulane padha dadi hakimmu. 28 Nanging manawa aku nundhung dhemit marga saka Rohe Gusti Allah, mula Kratoning Allah wis tekan ing kowe. 29 Utawa, kepriyé wong bisa lumebu ing omahé wong rosa lan ngrampas barang darbéné, manawa wong rosa mau ora ditaleni dhisik? banjur bakal ngrusak omahe. 30 Sing sapa ora nunggal karo Aku, iku nglawan Aku; lan sing sapa ora nglumpukake bebarengan karo Aku, iku buyar. 31 Mulané Aku pitutur marang kowé: Kabeh dosa lan panyenyamah bakal diapura marang manungsa, nanging panyenyamah marang Roh Suci ora bakal diapura. 32 Lan sing sapa ngucap marang Putraning Manungsa, iku bakal diapura, nanging sing sapa nglawan Roh Suci, iku ora bakal diapura, ing donya iki, utawa ing donya sing bakal teka. 33 Wit iku gawea becik lan wohe becik; utawa supaya wit iku rusak lan wohe: amarga wit iku dikenal saka wohé. 34 Hé, turuné ula, kepriyé kowé bisa ngomong sing apik, sing ala? awit saka kalubèraning ati, lambé ngandika. 35 Wong becik metokake barang kang becik saka ing bandha kang becik, lan wong ala metokake barang kang ala saka ing bandha kang ala. 36 Nanging Aku pitutur marang kowé: Saben tembung tanpa guna sing diucapaké déning wong, bakal padha diwènèhaké tanggung jawabé ing dina pangadilan. 37 Awit saka tembungmu kowé bakal kabeneraké, lan nganggo tembungmu kowé bakal disalahké. 38 Banjur sawetara ahli Torèt lan wong Farisi mangsuli, matur, "Guru, kula badhe ningali pratandha saking Panjenengan." 39 Nanging Panjenengané banjur ngandika marang wongwong mau, " Wong kang ala lan laku jina padha golek pratandha; lan ora bakal diwenehi tandha, kajaba mung pratandha Nabi Yunus. 40 Kayadene Yunus ana ing wetenge paus telung dina telung bengi; Mangkono uga Putraning Manungsa bakal ana ing salumahing bumi telung dina telung bengi. 41 Wong-wong ing Niniwe bakal tangi bebarengan karo generasi iki, lan bakal ngukum wong-wong mau, amarga

BAB 12 1 Ing nalika iku Gusti Yesus tindak ing dina Sabat ngliwati pategalan gandum; Para sakabate padha kaliren, banjur padha methik wohe gandum lan dipangan. 2 Nanging bareng wong-wong Farisi padha weruh, banjur padha matur marang Panjenengané, "Lah, para sakabat Panjenengan nindakaken kang ora kena ditindakaké ing dina Sabat." 3 Nanging Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé padha ora maca apa sing ditindakaké déning Dawud nalika dhèwèké keluwen lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké? 4 Piyé dhèwèké mlebu ing Pedalemané Allah lan mangan roti sing ora kena dipangan karo wong-wong sing padha mèlu, kejaba para imam? 5 Utawa apa kowé padha ora maca ing angger-anggering Torèt, yèn ing dina Sabat para imam ana ing Padaleman Suci padha nerak dina Sabat lan padha ora cacad? 6 Nanging Aku pitutur marang kowé: Ing panggonan iki ana siji sing luwih gedhe tinimbang Padaleman Suci. 7 Nèk kowé ngerti tegesé tembung iki: Aku bakal nduduhké sih-rahmat, dudu kurban, kowé mesthi ora bakal ngukum wong sing ora luput. 8 Awit Putraning Manungsa iku Gustiné dina Sabat. 9 Sakwisé lunga sangka kono, Dèkné terus mlebu sinagogé. 10 Lah, ana wong sing tangané garing. Wong-wong mau padha takon marang Panjenengané, "Apa kena nambani wong ing dina Sabat?" supaya padha nyalahake Panjenengane. 11 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sapa ana ing antaramu, sing duwé wedhus siji, lan manawa ana ing luwangan ing dina Sabat, apa ora bakal dicekel lan diunggahaké? 12 Mulané, pira waé manungsa ngungkuli wedhus gèmbèl? Mulané ing dina Sabat iku kena kanggo tumindak becik. 13 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, " Tanganmu athungna!" Panjenengané banjur nguluraké; lan dibalèkaké kabèh, kaya liyane. 14 Wong-wong Farisi banjur padha metu lan padha rembugan bab carane arep nyirnakake Panjenengane. 15 Nanging Gusti Yésus ngerti bab kuwi, Dèkné terus lunga sangka kono lan wong okèh pada ngetutké Dèkné. 16 Lan paring dhawuh marang wong-wong mau, supaya aja padha nyritakake Panjenengane. 17 Dadiné kelakon sing diomongké karo nabi Yésaya: 18 Lah abdiningSun, kang wus Sunpilih; kekasihku, sing dadi renaning atiku: Rohku bakal dakpasrahake marang dheweke, lan dheweke bakal ndhatengake paukuman marang bangsa-bangsa liya. 19 Panjenengané ora bakal padu lan ora sesambat; ora ana wong kang krungu swarane ana ing lurung-lurung.

Matius

padha mratobat nalika martakaké Nabi Yunus. lan ing kene ana sing ngungkuli Yunus. 42 Ing dina pangadilan Ratu Kidul bakal jumeneng bebarengan karo generasi iki, lan bakal ngukum wongwong iku, amarga dheweke teka saka ujung bumi kanggo ngrungokake kawicaksanan Sang Prabu Suleman; Ing kéné ana sing ngungkuli Suléman. 43 Samangsa roh najis metu saka wong, banjur mlakumlaku ing panggonan kang garing, nggolèki katentreman, nanging ora nemu. 44 Banjur ngandika, Aku bakal bali menyang omahku saka ngendi aku metu; lan nalika teka, ketemu kosong, kesapu lan dihias. 45 Banjur lunga, njupuk roh pitu liyane, sing luwih ala tinimbang awake dhewe, lan padha lumebu lan manggon ing kono; Mangkono uga bakal kelakon tumrap generasi kang ala iki. 46 Nalika Panjenengané isih ngandika marang wong akèh iku, ibuné lan sadulur-saduluré padha ngadeg ana ing njaba, arep guneman karo Panjenengané. 47 Banjur ana wong kang matur marang Panjenengané, "Lah, ibumu lan sadulur-sadulurmu padha ngadeg ana ing njaba, arep guneman karo kowé." 48 Nanging Panjenengané mangsuli lan ngandika marang kang ngandika marang Panjenengané, Sapa ibuku? lan sapa sedulurku? 49 Gusti Yésus terus ngacungké tangané marang muridmuridé, terus ngomong: “Iku lan sedulur-sedulurku! 50 Awit sapa sing nglakoni kersané Bapakku sing nang swarga, kuwi sedulurku lanang lan wadon lan ibuku.

13 Mulané Aku ngomong karo wong-wong kuwi nganggo pasemon, awit wong-wong weruh ora weruh. lan krungu ora krungu lan ora ngerti. 14 Lan ing wong-wong mau kayektenan pangandikané Yésaya, sing mangkéné, "Srana ngrungokaké kowé bakal krungu, nanging ora ngerti." lan ndeleng sampeyan bakal weruh, nanging ora weruh. 15 Amarga atiné bangsa iki saya greget, kupingé ora krungu, lan mripaté ditutup; supaya aja nganti bisa ndeleng kanthi mripat, lan ngrungokake kupinge, lan ngerti kanthi ati, lan banjur mratobat, lan bakal dakwarasake. 16 Nanging rahayu mripatmu, amarga bisa ndeleng, lan kupingmu, amarga krungu. 17 Satemené Aku pitutur marang kowé: Akèh nabi lan wong mursid sing kepéngin weruh apa sing kokdeleng, nanging ora weruh; lan ngrungokake apa sing kokrungu, nanging ora tau krungu. 18 Mulané pada rungokna pasemon bab wong nyebar. 19 Nèk ana wong sing ngrungokké piwulang bab Kratoné Gusti Allah, nanging ora dingertèni, si jahat kuwi teka lan ngrebut apa sing kasebar ing atiné. Iki wong sing nampa wiji ing pinggir dalan. 20 Nanging wong sing nyebar wiji ing panggonan sing watu-watu, yaiku wong sing ngrungokké pangandikané, terus nampani kanthi bungah. 21 Nanging Panjenengané ora oyod ing awaké dhéwé, nanging mung sadhela, amarga nalika ana kasangsaran utawa panganiaya marga saka piwulangé, wong mau banjur kesandhung. 22 Wong sing wiji nang tengahé eri kuwi uga wong sing ngrungokké tembungé. lan keprihatinan ing donya iki, lan cidraning kasugihan, nggegirisi pangandika, temahan ora metokake woh. 23 Nanging wong sing nyebar wiji ing lemah sing apik, yaiku wong sing ngrungokké tembungé lan ngerti. kang uga metokake woh, ana sing tikel satus, ana sing tikel sawidak, ana sing tikel telung puluh. 24 Panjenengané paring pasemon liyané marang wongwong mau, pangandikané, " Kratoning Swarga iku diumpamakké karo wong sing nyebar wiji sing apik ing pategalané. 25 Nanging nalika wong padha turu, mungsuhé teka lan nyebar alang-alang ing antarané gandum, banjur lunga. 26 Nanging bareng godhongé thukul lan metu wohé, suketsuket mau uga katon. 27 Para abdiné sing nduwé omah terus pada teka lan ngomong: “Gusti, apa kowé ora nyebar wiji sing apik nang kebonmu? Mula saka endi suket iku? 28 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Ana mungsuh kang nindakake iki." Para abdi mau padha matur marang Panjenengané, "Apa kowé kepéngin dakkumpulaké?" 29 Nanging wangsulane: Ora; Aja nganti nalika thukul alang-alang iku, gandumé uga dibothok. 30 Kaloroné padha thukul nganti tumeka ing panèn, lan ing mangsa panèn, Ingsun bakal kandha marang para panèn: Suket-suket mau klumpukna dhisik, lan buntelan kanggo diobong, nanging gandumé klumpukna ing lumbungku. 31 Panjenengané paring pasemon liyané marang wongwong mau, pangandikané, " Kratoning Swarga iku padha karo wiji sawi, kang dijupuk déning wong lan kasebar ing pategalané.

BAB 13 1 Ing dina iku uga Gusti Yesus miyos saka ing omah lan lenggah ing pinggir sagara. 2 Wong okèh pada nglumpuk nang nggoné Gusti Yésus, mulané Dèkné terus munggah nang prau. lan kabeh wong akeh padha ngadeg ing gisik. 3 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau nganggo pasemon akèh, pangandikané, " Lah, ana kang nyebar nyebar metu kanggo nyebar; 4 Nalika nyebar wiji, ana wiji sing tiba ing pinggir dalan, lan manuk-manuk padha teka lan dimangsa. 5 Ana sing tiba ing panggonan sing watu-watu, sing lemahé ora akèh, lan banjur thukul, amarga lemahé ora jero. 6 Bareng srengéngé wis wungu, wong-wong mau dadi gosong; lan amarga padha ora oyod, padha garing. 7 Ana sing tiba ing antarané eri; lan eri thukul, lan njedhul. 8 Nanging ana sing tiba ing lemah sing apik lan metokaké woh, ana sing tikel satus, ana sing tikel sawidak, ana sing tikel telung puluh. 9 Sapa sing nduwé kuping kanggo ngrungokké, ngrungokké. 10 Para sakabat banjur padha sowan lan matur marang Panjenengané, "Yagéné kowé ngandika marang wongwong mau nganggo pasemon?" 11 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Amarga kowé padha kaparingan nguningani wewadining Kratoning Swarga, nanging padha ora kaparingan." 12 Awit sapa sing nduwé, bakal dikèki, lan bakal nduwèni luwih akèh, nanging sing ora nduwé, apa sing diduwèni bakal dijupuk.

Matius

32 Satemene wiji iku kang paling cilik ing antarane kabeh wiji, nanging yen wis thukul, iku paling gedhe ing antarane tetuwuhan, lan dadi wit, nganti manuk-manuk ing awangawang padha teka lan manggon ing pang-pange. 33 Panjenengané paring pasemon liyané marang wongwong mau; Kratoning Swarga iku upamané ragi, kang dijupuk déning wong wadon lan dipendhem ing glepung telung sukat, nganti kabèh dadi ragi. 34 Kabèh mau dipangandikakaké déning Yésus marang wong akèh nganggo pasemon; Lan tanpa pasemon Panjenengané ora ngandika marang wong-wong mau. 35 Dadiné kelakon sing diomongké karo nabi sing uniné ngéné: ‘Aku bakal mbukak cangkemku nganggo pasemon; Ingsun bakal nyritakake samubarang kang didhelikake wiwit dumadine jagad. 36 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong kuwi lunga lan mlebu ing omahé, lan murid-muridé terus pada mara nang nggoné Gusti Yésus lan ngomong: “Kowé ngomongké pasemon bab alang-alang ing pategalan. 37 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sing nyebar wiji becik iku Putraning Manungsa; 38 Pategalan iku jagat; wiji kang becik iku para putraning Kraton; nanging alang-alang iku anaké wong duraka; 39 Mungsuh kang nyebar iku Iblis; panèn iku pungkasaning donya; lan sing panèn iku para malaékat. 40 Kayadene alang-alang diklumpukake lan diobong ing geni; mangkono uga ing wekasaning jagad iki. 41 Putraning Manungsa bakal ngutus para malaékaté supaya padha nglumpukaké saka ing Kratoné Allah sabarang kang gawe piala lan kang padha nglakoni piala; 42 Wong-wong mau bakal dicemplungké ing pawon murub, ing kono bakal ana sesambat lan keroting untu. 43 Banjur wong mursid bakal sumunar kaya srengéngé ana ing Kratoné Ramané. Sapa sing duwe kuping kanggo ngrungokake, ngrungokna. 44 Mangkono manèh, Kratoning Swarga iku padha karo bandha kang kapendhem ing pategalan; kang wis ketemu, banjur didhelikake, lan marga saka bungahe, banjur ngedol sabarang darbeke, nuli tuku palemahan mau. 45 Menapa malih, Kratoning Swarga punika kadosdene tiyang sudagar ingkang nggolèki mutiara ingkang sae. 46 Bareng wis nemu mutyara kang larang regane, banjur ngedol sabarang darbeke kabeh, nuli dituku. 47 Mangkono manèh, Kratoning Swarga iku upamané kaya jala kang kacemplungaké ing sagara, lan manéka warna ngumpul. 48 Bareng wis kebak, wong-wong mau padha katarik menyang dharat, banjur padha linggih, nuli nglumpukake kang becik ana ing prau, nanging kang ala dibuwang. 49 Mangkono uga ing wekasaning jaman: para malaékat bakal padha teka lan misahaké wong ala saka ing antarané wong mursid. 50 Wong-wong mau bakal dicemplungké ing pawon sing murub. 51 Gusti Yésus terus ngomong: “ Apa kowé pada ngerti iki kabèh? Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Inggih, Gusti." 52 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mulané saben ahli Torèt sing diwulang bab Kratoné Swarga iku padha karo wong sing duwe omah, sing ngetokaké barang-barang sing anyar lan sing lawas saka ing gedhongé."

53 Sakwisé Gusti Yésus ngekèki pasemon mau, Dèkné terus lunga sangka kono. 54 Bareng wis tekan ing negarané dhéwé, Panjenengané mulangi wong-wong mau ana ing papan pangibadah, satemah wong-wong padha gumun, sarta padha matur: "Wong iki duwé kawicaksanan lan mukjijat saka ngendi?" 55 Apa iki dudu anaké tukang kayu? ibuné dudu Maria? lan sedulur-seduluré, Yakobus, Yosès, Simon lan Yudas? 56 Lan sedulur-seduluré wadon, apa ora kabèh padha karo kita? Mula saka endi wong iki nduwèni samubarang kabèh? 57 Wong-wong mau padha semplah marang Panjenengané. Nanging Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau, " Nabi iku ora diajeni, kajaba ana ing negarane lan ing omahe dhewe." 58 Ing kono Panjenengané ora nindakaké mukjijat akèh, amarga padha ora pracaya. BAB 14 1 Nalika samana Hérodès, raja tetrak, krungu kabar bab Yésus, 2 Lan ngandika marang para abdiné, "Iki Yohanes Pembaptis; wus wungu saka ing antarane wong mati; Mulané ana mukjijat-mukjijat ana ing Panjenengané. 3 Awit Hérodès wis nyekel Yohanes lan diranti lan dilebokké ing pakunjaran merga Hérodias, garwané Filipus, seduluré. 4 Awit Yohanes ngandika marang Panjenengané, "Kowé ora pareng duwé bojo." 5 Bareng arep dipatèni, dhèwèké wedi karo wong akèh, awit wong-wong kuwi nganggep dhèwèké nabi. 6 Nanging nalika dina ulang tauné Hérodès, anaké Hérodias njogèd ing ngarepé wong-wong mau, lan gawé renaning Hérodès. 7 Mulané Gusti Yésus terus sumpah nèk bakal ngekèki apa waé sing dijaluk. 8 Wong wadon mau, nalika didhawuhi ibuné, banjur kandha, "Aku wènèhana sirahé Yohanes Pembaptis ana ing wadhah." 9 Sang Prabu banjur sedhih, nanging marga saka supaos lan wong-wong kang padha lenggah dhahar, banjur dhawuh supaya diparingake. 10 Panjenengané banjur ngutus Yohanes penggal sirahé ana ing pakunjaran. 11 Sirahé digawa ing wadhah lan diwènèhaké marang bocah wadon mau, banjur digawa menyang ibuné. 12 Para sakabaté padha teka, njupuk layoné, dikubur, lan banjur matur marang Gusti Yésus. 13 Bareng Gusti Yésus midhanget bab iku, Panjenengané banjur tindak saka ing kono nitih prau menyang panggonan kang sepi, lan wong-wong padha krungu bab iku, banjur ndhèrèkaké Panjenengané saka ing kutha-kutha. 14 Gusti Yésus terus metu lan mirsani wong okèh mau, mulané melas banget lan nambani wong lara. 15 Bareng wis soré, para sakabaté padha sowan ing ngarsané Yésus, kandha, "Panggonan iki sepi lan wayahe wis kliwat; Wong-wong iku padha kongkonan lunga menyang ing désa-désa tuku pangan. 16 Nanging Yésus ngandika marang wong-wong mau, " Ora usah padha lunga; wènèhana mangan. 17 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula namung gadhah roti gangsal lan iwak kalih."

Matius

18 Panjenengané banjur ngandika, gawanen mréné. 19 Banjur dhawuh marang wong akèh padha linggih ing suket, banjur mundhut roti lima lan iwak loro mau, nuli tumenga ing langit, mberkahi, banjur nyuwil-nyuwil roti, banjur diparingaké marang para sakabaté, lan para sakabat marang wong akèh. . 20 Wong-wong mau kabèh padha mangan nganti wareg, turahané turahané diklumpukake rolas kranjang. 21 Lan sing padha mangan ana kira-kira limang ewu wong, kejaba wong wadon lan bocah-bocah. 22 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngongkon muridmuridé numpak prau ndhisiki nang sebrang, sakwisé Dèkné ngongkon wong-wong pada lunga. 23 Sakwisé wong-wong dikongkon budal, Gusti Yésus terus munggah gunung kanggo ndedonga, lan bareng wis soré, Dèkné mung ana ing kono. 24 Nanging prauné wis ana ing tengahé segara, kaombangambing déning ombak, awit anginé sumilir. 25 Lan ing wayah wengi kang kaping papat, Gusti Yesus tindak marang wong-wong mau, mlaku-mlaku ing sagara. 26 Bareng para sakabat weruh Panjenengané lumaku ing sandhuwuré sagara, padha trenyuh, pangucapé, "Iku memedi; banjur padha jerit-jerit amarga wedi. 27 Nanging Yésus langsung ngandika marang wong-wong mau, pangandikané, " Sing pada tatag; iku aku; aja wedi. 28 Pétrus banjur matur marang Panjenengané, "Gusti, manawi Panjenengan punika Panjenengan, mugi karsaa marani Panjenengan ing nginggiling toya." 29 Panjenengané banjur ngandika, "Ayo!" Lan nalika Pétrus mudhun saka prau, mlaku ing banyu, arep sowan marang Gusti Yésus. 30 Nanging bareng weruh angin ribut, banjur wedi. lan wiwit klelep, dheweke nguwuh: "Gusti, mugi karsaa ngluwari kawula!" 31 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngacungké tangané lan nyekel wongé terus ngomong: “ Heh, wong sing tyilik pengandel! 32 Bareng padha munggah ing prau, anginé mandheg. 33 Wong-wong sing padha ana ing prau banjur padha sowan lan nyembah marang Panjenengané, pangandikané, "Sanyata Paduka punika Putraning Allah." 34 Bareng wis padha nyabrang, padha tekan ing tanah Genesaret. 35 Bareng wong-wong ing kono padha wanuh marang Panjenengané, banjur padha kongkonan menyang ing sakiwa-tengené nagara kono, lan padha digawa menyang ngarsané Yésus kabèh kang lara. 36 Lan nyuwun supaya wong-wong mau mung bisa ndemèk jubahé, lan sapa waé sing ndemèk dadi waras.

5 Nanging kowé padha kandha, "Sapa sing kandha marang bapakné utawa biyungé: Iki minangka pisungsung, saka apa waé sing bisa dadi paédahé marang kowé." 6 Lan ora ngajeni bapa utawa biyunge, wong iku bakal mardika. Mangkono anggonmu padha nyirnakake dhawuhing Allah marga saka tradhisimu. 7 Hé wong lamis, bener sing diramalaké déning Yésaya bab kowé, pangandikané: 8 Bangsa iki nyelaki Aku kanthi cangkeme, lan ngajeni Aku nganggo lambene; nanging atine adoh saka Aku. 9 Nanging tanpa guna wong-wong padha nyembah marang Aku, mulangake pepakoning manungsa. 10 Panjenengané banjur nimbali wong akèh lan ngandika marang wong-wong mau, " Rungokna lan ngertia! 11 Sing mlebu ing cangkem ora najiské manungsa; nanging kang metu saka ing cangkem, iku najisake manungsa. 12 Murid-muridé terus pada teka lan ngomong: “Apa Kowé ngerti nèk wong-wong Farisi pada semplah merga krungu tembung kuwi? 13 Nanging Panjenengané banjur ngandika, " Saben tetuwuhan kang ora ditandur déning RamaKu ing swarga, bakal padha bosok." 14 Padha diendhani, padha dadi tuntunan wong wuta. Lan manawa wong wuta nuntun wong wuta, wong loro mau bakal kecemplung ing jurang. 15 Pétrus banjur mangsuli, pangandikané, "Padha critakna pasemon iki." 16 Gusti Yésus terus ngomong: “ Apa kowé uga durung ngerti? 17 Apa kowé durung ngerti nèk apa waé sing mlebu ing cangkem iku mlebu ing weteng lan dibuwang ing wadhah? 18 Nanging apa kang metu saka ing cangkem iku metu saka ing ati; lan padha najisaké wong. 19 Awit saka ing ati metu pikiran-pikiran ala, matèni wong, laku jina, laku jina, nyolong, seksi goroh, lan nyenyamah. 20 Iki bab-bab sing najisake wong, nanging mangan tanpa wisuh tangan ora najisake wong. 21 Gusti Yesus banjur tindak saka ing kono lan tindak menyang wilayah Tirus lan Sidon. 22 Ing kono ana wong wadon Kanaan teka saka ing tlatah kono lan sesambat marang Gusti Yésus: “Dhuh Gusti, Putraning Dawud, mugi Paduka welasi dhateng kawula! anakku wadon grievously vexed karo setan. 23 Nanging Gusti Yésus ora semaur apa-apa. Para sakabaté padha sowan lan nyuwun marang Panjenengané, pangandikané, "Kowé dikon lunga!" amarga dheweke sesambat sawise kita. 24 Nanging Gusti Yésus semaur: Aku iki ora diutus, kajaba kanggo wedhus-wedhus kang ilang saka turune Israel. 25 Wong wadon mau banjur sowan lan nyembah marang Panjenengané, matur, "Gusti, tulungi kawula." 26 Nanging Gusti Yésus semaur: " Ora pantes njupuk rotiné anak-anak lan diuncalaké marang asu." 27 Wangsulané, "Satemené Gusti, nanging asu padha mangan remahan sing tiba saka mejané bendarané." 28 Yésus banjur ngandika marang wong wadon mau, " Hé, wong wadon, imanmu gedhé banget. Lan putriné wis waras wiwit jam iku. 29 Gusti Yésus terus lunga sangka kono lan tekan ing tlaga Galiléa. nuli munggah ing gunung, banjur lenggah ana ing kono.

BAB 15 1 Para ahli Torèt lan para Farisi saka Yérusalèm banjur padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus lan matur: 2 Yagene murid-muridmu nerak tradhisi para leluhur? amarga padha mangan roti ora wisuh tangan. 3 Nanging Panjenengané banjur ngandika marang wongwong mau, " Yagéné kowé uga padha nerak dhawuhé Allah marga saka tradhisimu?" 4 Awit Gusti Allah dhawuh, pangandikané, "Ngajènana bapa lan biyungmu."

Matius

30 Wong akèh padha sowan ing ngarsané, nggawa wong lumpuh, pincang, pincang, bisu, lan liya-liyané liyané, nuli dibuwang ana ing ngarsané Yésus; banjur padha waras. 31 Wong-wong mau padha gumun, bareng weruh wong bisu padha bisa guneman, wong lumpuh padha waras, wong lumpuh bisa mlaku, lan wong wuta bisa ndeleng, banjur padha ngluhurake Gusti Allahe Israel. 32 Gusti Yesus banjur nimbali para sakabate lan ngandika, " Aku welas asih marang wong akeh, amarga wis telung dina tetep karo Aku, lan ora duwe apa-apa, lan Aku ora bakal ngirim wong-wong mau padha pasa, supaya padha lemes ing dalan." 33 Murid-muridé terus takon: “Ing ara-ara samun, awaké déwé isa éntuk roti saka ngendi, nganti ngekèki wong okèh iki? 34 Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé padha duwé roti pira?" Wong-wong mau padha matur, "Pitu lan iwak cilik sawetara." 35 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong pada linggih ing lemah. 36 Banjur njupuk roti pitu lan iwak, lan matur nuwun, banjur nyuwil-nyuwil lan diwènèhaké marang para sakabaté, lan para sakabat marang wong akeh. 37 Wong-wong mau kabèh padha mangan nganti wareg, turahané turahané diklumpukake pitung kranjang. 38 Sing padha mangan ana wong lanang patang ewu, ora ana wong wadon lan bocah-bocah. 39 Wong-wong kuwi dikongkon lunga, nuli numpak prau menyang tlatah Magdalena.

11 Kowé kok ora ngerti nèk sing tak omongké marang kowé bab roti, kowé kudu waspada karo raginé wong Farisi lan wong Saduki? 12 Wong-wong mau banjur padha mangerti, yèn Panjenengané ora ngandika marang wong-wong mau supaya padha waspada marang ragi roti, nanging marang piwulangé wong Farisi lan wong Saduki. 13 Nalika Gusti Yesus rawuh ing wilayah Kaisarea Filipi, Panjenengane banjur ndangu marang para sakabate, pangandikane: " Menawa Aku, Putraning Manungsa iku, miturut wong-wong iku sapa?" 14 Wong-wong mau semaur: “Ana sing ngarani Yohanes Pembaptis, ana sing ngarani Élia. lan liyane: Yeremia, utawa salah siji saka nabi. 15 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nanging miturut kowé, Aku iki sapa?" 16 Simon Pétrus mangsuli, "Panjenengan punika Sang Kristus, Putraning Allah ingkang gesang." 17 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Beja kowé, Simon Barjona! 18 Lan Aku uga pitutur marang kowé: Kowé kuwi Pétrus, lan ing watu karang iki Aku bakal mbangun pasamuwanku; lan gapurane neraka ora bakal bisa ngalahake. 19 Lan kowé bakal Dakparingi kunciné Kratoné Swarga, lan apa waé sing mbok tangtèni ana ing bumi, bakal kaiket ing swarga, lan apa waé sing mbok culké nang bumi bakal kauculan ing swarga. 20 Panjenengané banjur paring dhawuh marang para sakabaté, supaya aja padha kandha marang sapa baé, yèn Panjenengané iku Yésus Kristus. 21 Wiwit nalika iku Yésus wiwit ndhawuhaké marang para sakabaté, yèn Panjenengané kudu tindak menyang Yérusalèm, lan nandhang sangsara akèh marang para pinituwa lan para pangareping imam lan para ahli Torèt, banjur dipatèni, lan ing telung dinané bakal ditangèkaké manèh. 22 Pétrus banjur nyepeng Panjenengané, banjur didukani, pangandikané, "Dhuh Gusti, mugi karsaa nebihi Panjenengan! 23 Nanging Panjenengané nolèh lan ngandika marang Pétrus, " Sira lungaa ing mburiku, Iblis! 24 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé, ” Sapa sing gelem ngetutké Aku, kudu nyélaki awaké déwé, manggul pentèngané lan mèlu Aku. 25 Sabab sing sapa kepéngin nylametaké nyawané, bakal kelangan nyawané, lan sing sapa kelangan nyawané marga saka Aku, iku bakal nemu nyawané. 26 Apa gunané wong, nèk éntuk donya kabèh, nanging kelangan nyawané? utawa apa sing bakal diwènèhaké manungsa kanggo ngijoli nyawané? 27 Amarga Putraning Manungsa bakal rawuh ing kamulyaning Ramané karo para malaékat; banjur bakal paring piwales marang saben wong miturut panggawene. 28 Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing kéné ana sawatara kang ora bakal mati, nganti padha weruh Putraning Manungsa rawuh ing Kratoné.

BAB 16 1 Wong-wong Farisi karo wong Saduki uga padha teka lan nggodha Gusti Yésus, padha nyuwun supaya Panjenengané ndhawuhi pratandha saka swarga. 2 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yèn wis soré, kowé padha kandha: Cuaca bakal cerah, amarga langité abang." 3 Lan ing wayah esuk: Dina iki bakal udan, amarga langite abang lan surem. Hé wong lamis, kowé bisa nyumurupi rupaning langit; nanging apa kowé ora bisa nyumurupi tandha-tandhaning jaman? 4 Generasi kang ala lan laku jina ngupaya pratandha; lan ora bakal diwenehi tandha, kajaba mung pratandha saka Nabi Yunus. Wong-wong mau banjur ditinggal. 5 Bareng murid-muridé padha tekan ing sabrang, padha lali ora nggawa roti. 6 Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha diwaspada lan waspada marang raginé wong Farisi lan wong Saduki." 7 Wong-wong mau padha rembugan, pangucapé, "Iku amarga kita padha ora njupuk roti." 8 Bareng Gusti Yesus pirsa, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Heh, wong kang cupet pracaya, yagene kowe padha rembugan, amarga kowe ora nggawa roti? 9 Apa kowé durung ngerti lan ora éling karo roti lima kanggo wong limang èwu, lan pira kranjang sing kokklumpukake? 10 Lan roti pitu kanggo patang èwu, lan pira kranjang sing kokklumpukaké?

BAB 17 1 Sawisé nem dina Gusti Yésus ngajak Pétrus, Yakobus lan Yokanan saduluré, padha diirid munggah ing gunung sing dhuwur dhéwé-dhéwé.

Matius

2 Panjenengané banjur malih rupa ana ing ngarepé wongwong mau, lan pasuryané sumunar kaya srengéngé, lan pangagemané putih kaya pepadhang. 3 Lan, lah, Musa lan Élia katon kanggo wong-wong mau padha ngandika karo Panjenengané. 4 Rasul Pétrus terus ngomong marang Gusti Yésus: “Gusti, apiké awaké déwé nang kéné. siji kanggo kowé, siji kanggo Musa, lan siji kanggo Élia. 5 Nalika Panjenengané isih ngandika, dumadakan ana méga kang padhang ngayomi wong-wong mau, banjur ana swara saka méga mau, kang ngandika, "Iki Putraningsun kang kinasih, kang dadi renaning penggalihé; krungu kowe. 6 Bareng para sakabat krungu bab iku, padha sumungkem lan wedi banget. 7 Gusti Yésus terus nyedhak lan ndemèk wong-wong kuwi lan ngomong: “ Ngadega, aja wedi! 8 Bareng padha tumenga, padha ora weruh sapa-sapa, kajaba mung Yésus. 9 Nalika padha mudhun saka ing gunung, Gusti Yesus paring dhawuh marang wong-wong mau, pangandikane, " Aja nyritakake wahyu marang sapa wae, nganti Putraning Manungsa wungu maneh saka ing antarane wong mati." 10 Murid-muridé terus takon marang Gusti Yésus: “Yagéné para ahli Torèt kok ngomong nèk Élia kudu teka dhisik? 11 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Élia satemene bakal rawuh dhisik lan mbalèkaké samubarang kabèh." 12 Nanging Aku pitutur marang kowé: Élia wis teka, lan wong-wong mau padha ora wanuh marang Panjenengané, nanging wis padha nindakake marang dheweke apa sing dikarepake. Mangkono uga Putraning Manungsa bakal nandhang sangsara marga saka wong-wong mau. 13 Mulané murid-muridé ngerti nèk sing diomongké kuwi bab Yohanes Pembaptis. 14 Bareng wis padha sowan ing ngarsané wong akèh mau, ana wong kang sowan ing ngarsané, sujud lan matur: 15 Dhuh Gusti, mugi karsaa welas asih dhateng anak kawula, awit lare lara lan nandhang sangsara, awit asring kecemplung ing geni lan asring kecemplung ing toya. 16 Aku banjur nggawa wong mau marang para sakabatmu, nanging padha ora bisa nambani. 17 Gusti Yésus terus ngomong: “ Heh, wong sing ora pretyaya lan wong sing keblinger, nganti pira lawasé anggonku tetunggalan karo kowé? nganti pira suwene anggonku nandhang sangsara marang kowe? gawanen mrene. 18 Gusti Yésus terus didukani Sétan. banjur lunga saka ing kono: lan bocah iku waras wiwit jam iku. 19 Para sakabat banjur padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus piyambak-piyambak, sarta padha matur: "Yagéné aku padha ora bisa nundhung Panjenengané?" 20 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Amarga saka ora pracayamu: kanggo satemené Aku pitutur marang kowé: Yen sampeyan duwe iman minangka biji sawi, sampeyan bakal kandha marang gunung iki: Pindhah saka kene menyang mrana; lan bakal mbusak; lan ora ana sing mokal tumrap kowé. 21 Nanging jinis iki ora metu, kajaba kanthi pandonga lan pasa. 22 Nalika padha manggon ing Galiléa, Yésus ngandika marang wong-wong mau, " Putraning Manungsa bakal kaulungaké marang tangané manungsa.

23 Lan bakal dipatèni, lan ing telung dina Panjenengané bakal ditangèkaké manèh. Wong-wong mau padha sedhih banget. 24 Bareng wis tekan ing Kapernaum, wong-wong kang padha nampani beya padha sowan ing ngarsané Pétrus lan matur, "Apa gurumu ora mbayar pajeg?" 25 Wangsulane, "Inggih." Bareng wis lumebet ing omah, Gusti Yesus ngalang-alangi, pangandikane: “ Apa panemumu, Simon? Para ratu ing bumi padha nampa beya utawa pajeg marang sapa? saka anak-anake dhewe utawa wong-wong liya? 26 Pétrus ngandika marang Panjenengané, "Saka wong manca." Gusti Yésus ngandika marang wong mau, "Yen mangkono bocah-bocah padha mardika." 27 Nanging, supaya kita aja nganti gawe piala marang wong-wong mau, lungaa menyang ing segara, pasang pancing lan iwak sing luwih dhisik thukul dijupuk. lan nalika sampeyan mbukak cangkeme, sampeyan bakal nemokake dhuwit: njupuk, lan menehi wong kanggo kula lan sampeyan. BAB 18 1 Nalika samana para sakabat padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus lan matur: "Sapa kang pinunjul ing Kratoning Swarga?" 2 Gusti Yésus terus nyeluk bocah cilik lan didelehké nang tengahé wong-wong kuwi. 3 Panjenengané banjur ngandika, " Satemené Aku pitutur marang kowé, manawa kowé ora padha mratobat lan dadi kaya bocah cilik, kowé ora bakal lumebu ing Kratoning Swarga." 4 Mulané, sapa waé sing ngasorké awaké dhéwé kaya bocah cilik iki, wong kuwi sing paling gedhé ing Kratoné Swarga. 5 Lan sing sapa nampani bocah cilik kang kaya mangkono atas asmaKu, iku nampani Aku. 6 Nanging sing sapa nyinggung salah siji saka bocah-bocah cilik iki sing pracaya marang Aku, luwih becik dheweke digantung watu panggilingan ing gulune, lan kacemplungake ing samodra. 7 Bilai jagad merga saka panyimpangan! amarga mesthine bakal teka; nanging bilai wong kang njalari kaluputan! 8 Mulané, nèk tangan utawa sikilmu dadi sandhungan kowé, kethoken lan buwang, luwih becik kowé lumebu ing urip kanthi cacad, ketimbang nganggo tangan utawa sikil loro nanging dicemplungaké ing geni langgeng. 9 Lan manawa mripatmu dadi sandhungan, copot lan buwangen, luwih becik kowe lumebu ing urip kanthi mripat siji, ketimbang nganggo mripat loro nanging kacemplungake ing geni naraka. 10 Padha ngati-ati, aja nganti ngrèmèhaké wong cilik iki; Awit Aku pitutur marang kowé: Para malaékat ing swarga tansah mandeng marang RamaKu kang ana ing swarga. 11 Awit Putraning Manungsa rawuh nylametaké kang ilang. 12 Piyé panemumu? Manawa ana wong kang duwe wedhus satus, banjur ana kang kesasar, apa ora bakal ninggal wedhus sangang puluh sanga lan lunga menyang gunung golek kang kesasar? 13 Lan manawa wis ketemu, satemene pituturKu marang kowe, dheweke luwih bungah marga saka wedhus iku

Matius

ketimbang karo wedhus sangang puluh sanga kang ora kesasar. 14 Mangkono uga Ramamu kang ana ing swarga ora karsane, manawa salah sijine wong cilik iki bakal sirna. 15 Kajaba iku, manawa sadulurmu nerak kowe, lungaa lan tuduhna kaluputane ana ing antarane kowe lan dheweke dhewe. 16 Nanging nèk wong kuwi ora gelem ngrungokké kowé, nggawaa wong siji utawa loro manèh, supaya saben tembungé seksi loro utawa telu kuwi bener. 17 Nèk wongé ora gelem ngrungokké wong-wong kuwi, ngomongké marang pasamuan. 18 Satemené Aku pitutur marang kowé: Apa waé sing mbok talèni ana ing bumi, bakal ditalèni ing swarga, lan apa waé sing mbok uculké nang bumi bakal kauculan ing swarga. 19 Aku pitutur manèh marang kowé: Manawa ana wong loro ing antaramu ana ing bumi padha sarujuk bab apa waé kang padha disuwun, iku bakal kaleksanan déning RamaKu kang ana ing swarga. 20 Amarga ing ngendi ana wong loro utawa telu padha nglumpuk nganggo jenengku, ing kono Aku ana ing tengah-tengahe. 21 Pétrus banjur marani Yésus lan matur: “Gusti, pira pira sadulurku kudu nglakoni dosa marang aku, lan aku ngapura? nganti kaping pitu? 22 Gusti Yésus semaur: Aku ora pitutur marang kowé: Nganti ping pitu, nanging nganti pitung puluh ping pitu. 23 Mulané, Kratoné Swarga kuwi diumpamakké karo ratu sing arep ngétokké utang marang para abdiné. 24 Bareng wis wiwit ngetung, ana wong kang utangé sepuluh ewu talenta. 25 Nanging sarèhné ora duwé bayaran, bendarané banjur dhawuh supaya dhèwèké didol, lan garwané lan anakanaké lan sakèhé barang darbéné, supaya dibayar. 26 Abdi mau banjur sumungkem lan nyembah marang Panjenengané, matur: "Gusti, mugi karsaa sabar dhateng kula, kula badhé mbayari panjenengan sedaya." 27 Sing nduwé abdi mau nuli welas asih, banjur nguculi wong mau lan ngapura utangé. 28 Nanging abdi mau banjur metu lan ketemu kancakancané siji, sing utangé satus dinar, banjur dicekel lan dicekel gulune, karo ngandika, Bayar utangmu. 29 Lan kanca-kancané padha sujud ing ngarsané lan nyuwun marang Panjenengané, ngandika, "Sabar, aku bakal mbayar sampeyan kabeh." 30 Nanging wong mau ora gelem, nanging banjur dilebokaké ing pakunjaran nganti utangé mbayar. 31 Bareng kanca-kancané padha weruh lelakon mau, padha sedhih banget, nuli padha marani lan nyritakaké marang bendarané apa sing wis kelakon. 32 Sakwisé ditimbali bendarané terus ngomong: “Heh, abdi sing ala, utangmu kabèh wis tak luputké, merga kowé njaluk marang Aku. 33 Apa kowé ora kudu melasi marang kancamu, kaya aku wis melas marang kowé? 34 Nanging bendarané duka banget lan masrahké dhèwèké marang sing nyiksa, nganti mbayar utangé kabèh. 35 Mangkono uga RamaKu sing ana ing swarga uga bakal nindakaké marang kowé, yèn kowé kabèh ora ngapura kaluputané sadulurmu saka atimu.

BAB 19 1 Sawisé rampung anggoné Gusti Yésus ngandika mangkono, Panjenengané banjur nilar Galiléa menyang tlatah Yudéa ing sabrangé Kali Yardèn. 2 Wong akèh padha ngetutaké Panjenengané; Wong-wong mau banjur waras. 3 Wong-wong Farisi uga padha marani Yésus, nggodha Yésus lan matur: “Apa wong lanang wenang megat bojoné merga apa waé? 4 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé padha ora maca, yèn Panjenengané kang nitahaké wong-wong mau ing wiwitan mula nitahaké lanang lan wadon? 5 Panjenengané banjur ngandika, "Mulané wong lanang bakal ninggal bapa lan biyungé lan rumaket karo bojoné, lan wong loro mau bakal dadi daging siji?" 6 Mulané, dhèwèké ora loro manèh, nanging dadi siji. Mulané, apa sing wis didadèkké siji karo Gusti Allah, aja nganti dipisahké manungsa. 7 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Yagéné Nabi Musa dhawuh mènèhi surat pegatan lan megat wong wadon mau?" 8 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Musa marga saka atose atimu nglilani kowé megat bojomu." 9 Lan Aku pitutur marang kowé, sing sapa megat bojoné, kajaba kanggo laku jina, lan omah-omah karo wong liya, iku laku jina; 10 Para sakabaté padha matur marang Panjenengané, "Yèn wong lanang kaya mengkono karo bojoné, ora becik omahomah." 11 Nanging Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, " Kabèh wong ora bisa nampa pangandika iki, kajaba wong kang kaparingan." 12 Ana wong kasim sing lair saka guwa-garbané biyungé, lan ana uga wong kasim sing didadèkké kasim karo manungsa, lan ana uga wong kasim sing nganggep awaké déwé dadi kasim kanggo Kratoné Swarga. Sing sapa bisa nampani, ayo nampani. 13 Banjur ana bocah-bocah cilik digawa menyang ngarsané, supaya numpangi asta lan ndedonga. 14 Nanging Gusti Yésus terus ngomong: “ Kula nggolèki bocah-bocah, aja kokpenging marani Aku. 15 Panjenengané banjur numpangi asta marang wongwong mau, banjur tindak saka ing kono. 16 Lan, lah, ana wong teka lan matur marang Panjenengané, "Guru, apik apa sing kudu daklakoni, supaya aku bisa nduwèni urip langgeng?" 17 Gusti Yésus terus ngomong: “ Yagéné kowé ngarani aku apik? ora ana kang becik kajaba mung siji, yaiku Gusti Allah. 18 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, Kang? Gusti Yesus ngandika, Aja mateni, sira aja laku jina, sira aja nyolong, sira aja nyekseni goroh. 19 Ngajènana bapa lan biyungmu, lan: Sira trésnaa marang pepadhamu kaya awakmu dhéwé. 20 Wong anom mau kandha marang dheweke, "Kabeh iku wis daklakoni wiwit aku isih enom. 21 Gusti Yésus ngandika marang wong mau, " Nèk kowé kepéngin sampurna, lungaa lan dodola barang darbému, lan

Matius

wènèhna marang wong miskin, temah kowé bakal nduwèni bandha ana ing swarga; 22 Nanging nalika wong enom krungu pangandikane, banjur lunga kanthi susah, amarga duwe bandha akeh. 23 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: “ Satemené Aku pitutur marang kowé: Wong sugih angèl mlebu Kratoné Swarga. 24 Lan maneh Aku pitutur marang kowe: Luwih gampang unta mlebu ing bolonganing dom tinimbang wong sugih lumebu ing Kratoning Allah. 25 Kadung murid-muridé krungu bab kuwi, pada kagèt banget, pada ngomong: “Lah sapa sing bisa slamet? 26 Nanging Gusti Yesus mirsani wong-wong mau, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kanggo manungsa iku mokal; nanging ing ngarsané Allah samubarang kabèh bisa. 27 Pétrus banjur ngandika marang Panjenengané, "Lah, aku wis nilar kabèh lan ndhèrèk Panjenengan; mulané apa sing bakal kita tampa? 28 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, Satemen-temene pituturKu marang kowe, kowe kang padha ndherekake Aku, ing jaman regenerasi nalika Putraning Manungsa lenggah ing dhampar kamulyane, kowe uga bakal padha lenggah ing dhampar rolas, ngadili taler rolas. Israel. 29 Lan saben wong kang ninggal omah, utawa sadulur lanang, utawa sadulur wadon, utawa bapak, utawa ibu, utawa bojo, utawa anak, utawa tanah, marga saka jenengku, bakal tampa tikel satus, lan bakal oleh urip langgeng. 30 Nanging akèh wong sing wiwitan bakal dadi pungkasan; lan kang pungkasan bakal dadi pisanan.

10 Nanging nalika kang kapisan teka, padha ngira bakal nampa luwih; Mangkono uga saben wong padha tampa sadina. 11 Bareng wis padha nampani, wong-wong mau padha nggresula marang kang duwe omah. 12 Pangandikané, "Wong-wong kang pungkasan wis padha nyambut-gawé mung sajam, nanging Panjenengané wis padha gawé bareng karo aku, kang padha nandhang beban lan panasé awan." 13 Nanging Panjenengané mangsuli marang salah siji saka wong-wong mau, lan ngandika, Kanca, aku ora salah marang kowé. 14 Tampanana darbèké, lan lungaa; 15 Apa aku ora pareng nindakaké apa sing dakkarepaké marang barang-barangku? Apa mripatmu ala, merga aku iki apik? 16 Dadi, sing pungkasan bakal dadi wiwitan, lan sing wiwitan bakal dadi pungkasan: amarga akeh sing disebut, nanging sawetara sing dipilih. 17 Gusti Yésus terus budal nang kuta Yérusalèm nimbali murid-muridé rolas nang dalan lan ngomong: 18 Lah awaké déwé lunga menyang Yérusalèm; Putraning Manungsa bakal kaulungaké marang para pangareping imam lan para ahli Torèt, sarta bakal kaukum pati. 19 Panjenengané bakal masrahaké marang bangsa-bangsa liya, supaya dipoyoki, digebugi lan disalib, lan ing telung dinané Panjenengané bakal tangi menèh. 20 Ibuné anak-anaké Zébédéus lan anak-anaké padha sowan ing ngarsané, padha nyembah marang Panjenengané sarta nyuwun marang Panjenengané. 21 Panjenengané banjur ngandika marang wong wadon mau, " Apa sing kokkarepaké?" Kandhané wong wadon mau, "Muga-muga anakku loro iki padha linggiha, kang siji ana ing tengen Panjenengan, sijiné ana ing sisih kiwa, ana ing Kratonira." 22 Nanging Gusti Yésus semaur: Kowé ora ngerti apa sing mbok jaluk. Apa kowé bisa ngombé saka tuwung sing bakal tak ombé, lan dibaptis nganggo baptisan sing dakbaptis? Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula saged." 23 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé bakal padha ngombé saka tuwungku lan bakal dibaptis nganggo baptisan sing bakal dakbaptis: nanging lungguh ing sisih tengen lan kiwaku, iku dudu hakku kanggo mènèhi. marang wong-wong sing wis dicawiské karo Bapakku. 24 Bareng wong sepuluh padha krungu, padha nepsu banget marang sadulur loro mau. 25 Nanging Gusti Yesus nimbali wong-wong mau lan ngandika, " Kowe padha sumurup, yen para panggedhe bangsa padha nguwasani wong-wong mau, lan para panggedhe nindakake panguwasa marang dheweke." 26 Nanging ora kaya ngono ing antaramu, nanging sapa waé sing kepéngin dadi gedé ing antaramu, dadia peladènmu. 27 Lan sing sapa arep dadi pangarep ing antaramu, dadia baturmu. 28 Kaya Anaké Manungsa teka ora kanggo diladèni, nanging kanggo ngladèni lan masrahaké nyawané dadi tebusan kanggo wong akèh. 29 Nalika padha mangkat saka kutha Yérikho, wong akèh padha ngetutaké Panjenengané.

BAB 20 1 Sabab Kratoning Swarga iku upamané kaya wong kang duwé omah, ésuk-ésuké metu kanggo nyéwa buruh kanggo kebon angguré. 2 Bareng wis padha sarujuk karo para buruh, padha dikongkon menyang kebon anggure. 3 Kira-kira jam telu Gusti Yésus metu lan weruh wongwong liyané pada nganggur nang pasar. 4 Lan ngandika marang wong-wong mau; Kowé uga lungaa menyang kebon anggur, lan apa sing bener bakal Dakparingaké marang kowé. Lan padha lunga. 5 Kira-kira jam telu lan jam sanga Panjenengané tindak manèh, lan iya uga. 6 Lan kira-kira jam sawelas Panjenengané metu, lan ketemu liyane padha nganggur, lan ngandika marang wong-wong mau, Yagene kowe ngadeg ing kene sadina muput? 7 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Amarga ora ana wong kang nyéwa aku." Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé uga menyang kebon anggur; lan apa kang bener, iku bakal padha tampa. 8 Bareng wis soré, kang duwé pakebonan anggur kandha marang punggawané, "Para buruh padha undangen lan wènèhana opahé, wiwit saka kang pungkasan nganti kang kapisan." 9 Bareng wong-wong sing padha nyambut-gawé wis teka kira-kira jam sawelas, saben wong padha nampani dhuwit sadina.

Matius

30 Lan, lah, ana wong wuta loro lungguh ing pinggir dalan, krungu yen Gusti Yesus liwat, padha nguwuh-uwuh: "Dhuh Gusti, Putraning Daud, mugi Paduka welasi!" 31 Wong-wong mau banjur padha didukani, amarga padha meneng. 32 Gusti Yésus terus mandheg lan nimbali murid-muridé lan ditakoni: “ Apa sing mbok karepké? 33 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Gusti, supados mripat kawula saged kabuka." 34 Mulané Yésus welas banget marang wong-wong kuwi, lan ndemèk mripaté wong-wong kuwi.

19 Bareng weruh wit anjir ana ing pinggir dalan, banjur marani wit iku, nanging ing kono ora nemu apa-apa, kajaba mung godhongé, banjur dipangandikani mangkene: Aja nganti thukul woh ing salawas-lawase. Lan saiki wit anjir dadi garing. 20 Bareng para sakabat weruh iku, padha gumun, pangucape, "Sampeyan kok enggal-enggal wit anjir iku alum! 21 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Satemené Aku pitutur marang kowé: Nèk kowé nduwé iman lan ora mangu-mangu, kowé ora mung bakal nindakké apa sing ditindakké marang wit anjir iki, nanging uga nèk kowé kandha marang gunung iki, , lan sira kacemplungake ing sagara; iku bakal rampung. 22 Lan kabeh, apa wae sing koksuwun ing pandonga, kanthi pracaya, sampeyan bakal nampa. 23 Nalika Panjenengané lumebet ing Padaleman Suci, para pangareping imam lan para pinituwaning bangsa Yahudi padha sowan ing ngarsané, nalika Panjenengané memulang, sarta padha matur, "Kados pundi pangwaos Paduka nindakaken prekawis punika?" lan sapa kang maringi wewenang iki marang kowe? 24 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau: Aku uga arep takon marang kowé siji-siji, sing nèk kowé ngomong marang Aku, Aku uga bakal ngandhani kowé nganggo pangwasa sing endi Aku nindakké kuwi mau. 25 Baptisané Yohanes, saka ngendi? saka swarga, apa saka manungsa? Wong-wong mau banjur padha rembugan, pangucape: “Menawa kita kandha: Saka ing swarga; Panjenengané bakal ngandika marang kita: Yagene kowé padha ora pracaya marang Panjenengané? 26 Nanging manawa kita kandha, Saka manungsa; kita wedi marang wong; amarga kabeh padha nganggep Yohanes minangka nabi. 27 Wong-wong mau padha mangsuli marang Yésus, "Kula mboten saged mangertosi." Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aku uga ora ngandhani kowé kanthi panguwasa endi Aku nindakaké prekara-prekara iki." 28 Nanging apa panemumu? Ana wong lanang loro; nuli marani kang kapisan lan ngandika: "Anakku, dina iki lungaa nyambut gawe ana ing pakebonan anggurku." 29 Wangsulane: "Aku ora gelem, nanging banjur mratobat lan lunga." 30 Panjenengané banjur marani kang kapindho, sarta ngandika mangkono. Wangsulané wong mau, "Kula badhe tindak, Pak." 31 Wong loro mau sapa sing nindakké kersané bapaké? Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané: Kang kapisan. Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau, Satemene pituturKu marang kowe: para juru-mupubeya lan para wanita tuna-susila iku ndhisiki kowe lumebu ing Kratoning Allah. 32 Awit Yohanes teka nang nggonmu nindakké sing bener, nanging kowé ora pada pretyaya marang Dèkné. 33 Rungokna pasemon liyane: Ana wong sing duwe omah sing nandur kebon anggur, dikubengi ing sakubenge, banjur ndhudhuk pemerasan anggur, lan mbangun menara, dituku marang wong-wong tani, banjur lunga menyang negara sing adoh.

BAB 21 1 Kadung wis cedhak karo Yérusalèm lan wis tekan ing Bètfage, ing gunung Zaitun, Yésus ngutus murid loro. 2 Pangandikané marang wong-wong mau, " Padha menyanga ing désa ing ngarepmu, lan sanalika kowé bakal nemu kuldi ditali lan kuldi ana ing kono. 3 Nèk ana wong sing ngomong apa-apa marang kowé, kowé kudu ngomong: Gusti mbutuhké wong-wong kuwi; lan dheweke bakal langsung ngutus wong-wong mau. 4 Kabèh mau kelakon, supaya kelakon sing diomongké karo nabi sing uniné ngéné: 5 Kandhaa marang putri Sion: Delengen, ratumu rawuh nekani kowe, alus lan nunggang kuldi, lan anak kuldi. 6 Para sakabat banjur padha mangkat lan nindakake apa kang didhawuhake dening Gusti Yesus. 7 Kuldi lan kuldié digawa metu, dilebokaké sandhangané, banjur ditunggangi. 8 Wong akèh banget padha nggelar jubahé ana ing dalan; ana uga sing negor pang-pangé wit-witan mau, banjur disebar ing dalan. 9 Wong-wong sing mlaku nang ndisik lan sing mèlu terus pada bengok-bengok, ”Hosana konjuk Anaké Dawud! Hosana ing ngaluhur. 10 Bareng wis tekan ing Yérusalèm, wong sakutha kabèh padha gumeter, pangucapé, "Sapa ta iki?" 11 Wong akèh mau padha matur, "Iki Yésus, nabi saka Nasarèt ing Galiléa." 12 Gusti Yesus banjur lumebet ing Padaleman Suci, nundhungi kabeh wong kang padha dodol lan tuku ana ing Padaleman Suci, lan mejane para juru tukar dhuwit lan kursine wong kang dodol manuk dara padha nggulingake. 13 Lan ngandika marang wong-wong mau, " Ana tulisan, 'Omahku bakal disebut omah pandonga; nanging kowé wis padha dadi guwané maling. 14 Wong wuta lan wong lumpuh padha sowan ing Padaleman Suci; banjur padha waras. 15 Nalika para pangareping imam lan para ahli Torèt padha weruh mukjijat-mukjijat sing ditindakaké déning Panjenengané, lan bocah-bocah padha nguwuh-uwuh ana ing Padaleman Suci, "Hosana konjuk ing Putrané Dawud!" padha nepsu banget, 16 Lan ngandika marang Panjenengané, Apa kowé krungu apa wong-wong mau? Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau: "Inggih; Apa kowé durung tau maca, "Saking cangkemé bayi lan bocah-bocah sing nyusoni, kowé wis nyempurnakaké pamuji? 17 Panjenengané banjur nilar wong-wong mau lan tindak menyang ing kutha Bétani. banjur nginep ana ing kono. 18 Esuke, nalika bali menyang kutha, dheweke ngelih.

Matius

34 Bareng wis tekan mangsané pametuné, banjur kongkonan abdiné nemoni para petani, supaya padha nampani pametuné. 35 Wong tani banjur nyekel batur-baturé, sing siji digebugi, sing siji dipatèni lan sing liyané dibenturi watu. 36 Panjenengané banjur ngutus batur-batur liyané sing luwih akèh katimbang sing kapisan, lan padha nglakoni mangkono uga. 37 Nanging wekasané, dhèwèké ngutus anaké marang wong-wong mau, matur: "Wong-wong bakal ngajèni anakku." 38 Nanging bareng wong-wong tani weruh anaké, padha rerasanan: Iki ahli waris; Ayo, payo padha dipateni, lan payo padha ngrebut pusakane. 39 Wong-wong mau nuli dicekel lan diuncalaké menyang njaba kebon anggur, banjur dipatèni. 40 Nèk sing nduwé kebon anggur teka, apa sing bakal ditindakké karo para petani kuwi? 41 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Panjenengané bakal nyirnakaké wong-wong duraka iku, lan kebon angguré bakal diwènèhaké marang wong tani liyané, sing bakal ngetokaké woh ing mangsané." 42 Yésus kandha marang wong-wong mau, Apa kowé ora tau maca ing Kitab Suci, ‘Watu sing ditampik déning tukang-tukang bangunan, kuwi wis dadi pucuking pojok. 43 Mulané Aku pitutur marang kowé: Kratoné Gusti Allah bakal kapundhut saka kowé lan diparingaké marang bangsa sing metokaké wohé. 44 Lan sing sapa tiba ing watu iki bakal remuk, nanging sing sapa tiba, iku bakal nggiling wêdakakêna. 45 Nalika para pangareping imam lan para wong Farisi padha krungu pasemon-pasemon mau, padha ngerti yèn Panjenengané ngandika bab wong-wong mau. 46 Nanging nalika padha arep nyekel Panjenengané, padha wedi marang wong akèh, amarga padha nganggep Panjenengané iku nabi.

11 Bareng Sang Prabu lumebu arep mirsani para tamu, ing kono weruh ana wong kang ora nganggo sandhangan manten. 12 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, Kanca, kepriyé kowé mlebu mrene ora nganggo sandhangan mantèn? Lan dheweke ora bisa ngomong. 13 Sang Prabu banjur ngandika marang para abdiné, "Tali tangané lan sikilé, lan gawanen lan buwangen menyang pepeteng njaba; ing kono bakal ana tangisan lan keroting untu. 14 Amarga akèh kang katimbalan, nanging mung sathithik kang pinilih. 15 Wong-wong Farisi banjur padha lunga lan padha rembugan, kepriyé anggoné padha njalari Panjenengané ing pangandikané. 16 Banjur padha kongkonan murid-muridé bebarengan karo wong-wong Hérodian, matur: "Guru, kawula sami mangertos, bilih Panjenengan punika leres, lan Panjenengané memulang bab dalaning Allah kanthi kayektèn, lan Panjenengané ora preduli marang sapa waé, amarga Panjenengan ora nganggep manungsa." 17 Mulané kandhaa marang aku: Apa panemumu? Apa wenang mbayar pajeg marang Kaisar, apa ora? 18 Nanging Gusti Yésus pirsa tumindak alané wong-wong mau, banjur ngandika, " Yagéné kowé padha nggodha Aku, hé wong lamis?" 19 Tuduhna dhuwit pajeg marang aku. Wong-wong mau padha nggawa dhuwit sadina. 20 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Gambar lan tulisan iki sapa?" 21 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Dhéwé Kaisar." Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mulané caosna marang Kaisar apa sing dadi kagungané Kaisar; lan marang Allah apa kang dadi kagungane Allah. 22 Bareng padha krungu pangandikané mau, padha gumun, banjur padha ninggal Panjenengané lan padha lunga. 23 Ing dina iku uga wong-wong Saduki, kang padha kandha nèk patangen ora ana, banjur padha takon marang Panjenengané, 24 Pangandikané, "Guru, Nabi Musa ngandika, "Nèk ana wong mati ora duwé anak, seduluré kudu omah-omah karo bojoné, lan nuntun seduluré." 25 Saiki karo aku ana pitung sadulur, lan sing kapisan, sawise omah-omah, seda, lan ora duwe anak, bojone ditinggalake marang sadulure. 26 Mangkono uga kang kapindho lan kang katelu, nganti kang kapitu. 27 Lan wekasané wong wadon mau uga mati. 28 Dadi, ing patangen, bakal dadi bojoné wong pitu? amarga kabeh padha duwe dheweke. 29 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Kowé padha klèru, ora ngerti Kitab Suci lan ora ngerti pangwasané Gusti Allah." 30 Sabab ing dina patangen, wong-wong mau ora bakal omah-omah utawa omah-omah, nanging padha kaya para malaékaté Allah ing swarga. 31 Nanging bab tanginé wong mati, apa kowé durung maca apa sing diomongké karo Gusti Allah marang kowé: 32 Ingsun iki Allahé Abraham, Allahé Iskak, lan Allahé Yakub? Gusti Allah kuwi dudu Gusti Allahé wong mati, nanging Gusti Allahé wong urip.

BAB 22 1 Gusti Yésus terus ngomong menèh nganggo pasemon, 2 Kratoning Swarga iku padha karo sawijining ratu, kang nganakake manten putrane. 3 Lan ngutus abdiné kanggo nimbali wong-wong sing diulemi menyang mantèn, nanging padha ora gelem teka. 4 Panjenengané banjur kongkonan batur-tukon liyané lan matur, "Kandhanana marang wong sing diulemi: Lah, aku wis nyawisaké dhaharanku. 5 Nanging wong-wong mau padha ora nggatekake, banjur padha lunga, kang siji menyang tegalane, sijine menyang dagangane. 6 Wong-wong sing kekarene padha nyekel para abdiné, dianiaya lan dipatèni. 7 Bareng Sang Prabu midhanget bab iku, banjur nesu, banjur ngutus wadya-balane, numpes wong-wong kang mateni wong iku lan ngobong kuthane. 8 Panjenengané banjur ngandika marang para abdiné, "Pantènan wis siyaga, nanging sing diulemi ora pantes." 9 Mulané pada lungaa menyang dalan-dalan, lan sapa waé sing padha ketemu, undanga menyang mantèn. 10 Para abdi mau banjur padha metu menyang dalan-dalan lan nglumpukaké sakèhé wong kang padha tinemu, kang ala utawa becik, lan ing mantènan mau padha kebak tamu.

Matius

33 Bareng wong akèh padha krungu bab iku, padha gumun banget marang piwulangé. 34 Nanging wong-wong Farisi krungu nèk Gusti Yésus wis nggawé wong Saduki meneng, terus pada nglumpuk. 35 Banjur salah siji saka wong-wong mau, yaiku ahli Torèt, takon marang Panjenengané, nggodha Yésus, pangandikané, 36 Guru, pepakon apa sing paling gedhé ing anggeranggering Torèt? 37 Pangandikané Yésus, " Kowé tresnaa marang Pangéran, Gusti Allahmu, klawan gumolonging atimu lan gumolonging nyawamu lan gumolonging budimu." 38 Iki pepakon kang kawitan lan gedhe. 39 Lan kang kapindho kang padha karo iku: Sira tresnaa marang pepadhamu kaya marang awakmu dhéwé. 40 Ana ing angger-angger loro mau kabèh wèt-wèté nabi Moses lan para nabi. 41 Nalika para Farisi padha ngumpul, Gusti Yésus ndangu: 42 Paring wangsulan, "Apa panemumu bab Kristus?" anake sapa? Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Putrané Dawud." 43 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yèn mangkono, kepriyé Dawud marga saka roh bisa nyebut Panjenengané Gusti? 44 Pangeran Yehuwah ngandika marang Gustiku: Lenggaha ing tengeningSun, nganti Ingsun ndadekake mungsuhira ancik-anciking sikilira? 45 Nèk Dawud nyebut Dèkné Gusti, kepriyé dèkné bisa dadi anaké? 46 Lan ora ana wong siji-sijia kang bisa mangsuli marang Panjenengane, lan wiwit dina iku ora ana wong kang wani takon maneh.

13 Nanging bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Awit kowé padha nutup Kratoné Swarga marang manungsa, awit kowé ora mlebu lan ora nglilani wong-wong sing arep lumebu. 14 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Awit kowé padha mangan omahé randha-randha, lan kowé padha ndedonga dawa-dawa, mula kowé bakal padha tampa paukuman kang luwih abot. 15 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Awit kowé padha ngubengi segara lan dharatan kanggo ngudi wong siji, lan nèk wis dadi wong, kowé ndadèkké wong mau tikel loro tinimbang kowé. 16 Bilai kowé, para penuntun wuta, sing kandha, 'Sapa sing sumpah demi Pedalemané Allah, kuwi ora ana apa-apa; Nanging sing sapa sumpah demi emas ing Padaleman Suci, iku dadi utang! 17 Hé wong bodho lan wuta! 18 Lan, "Sapa sing sumpah demi misbyah, iku ora ana apaapa; Nanging sing sapa sumpah demi pisungsung kang ana ing kono, iku kaluputan. 19 Hé wong bodho lan picak, endi sing luwih gedé, pisungsung apa misbyah sing nucèkké piwulangé? 20 Mulané, sing sapa sumpah demi misbyah, sumpah demi misbyah lan kabèh sing ana ing kono. 21 Lan sing sapa sumpah demi Padaleman Suci, iku sumpah demi Pedalemané Allah lan demi Panjenengané sing manggon ing kono. 22 Lan sing sapa sumpah demi swarga, iku sumpah demi dhamparé Gusti Allah lan demi Panjenengané sing lenggah ing kono. 23 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Amarga kowe padha mbayar prasepuluhan saka menti, anise lan jinten, lan kowe padha ninggal prakara-prakara kang luwih wigati, yaiku angger-anggering Toret, yaiku kaadilan, sih-rahmat lan pracaya. 24 Hé para penuntun wuta! 25 Bilai kowé, para ahli Torèt lan para Farisi, wong lamis! Awit kowé padha ngresiki njabané tuwung lan piring, nanging ing njeroné kebak rampasan lan keluwihan. 26 Hé wong Farisi sing wuta, sak jeroné mangkok lan piring diresiki dhisik, supaya njabané uga resik. 27 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Sabab kowe iku padha kaya kuburan kang diputih-putih, kang njaba katon endah, nanging ing jerone kebak balunge wong mati lan samubarang kang najis. 28 Mangkono uga kowé, ing njaba, katon mursid marang manungsa, nanging ing njeromu kebak kemunafikan lan piala. 29 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! amarga kowé padha mbangun pasaréané para nabi lan ngrenggani kuburané wong mursid. 30 Lan kandhaa: Saupama aku biyèn ana ing jamané para leluhurku, mesthi aku kabèh ora padha nuruti getihé para nabi. 31 Mulané kowé padha dadi seksi dhéwé, yèn kowé kuwi anaké wong-wong sing matèni para nabi. 32 Mulané padha kebak takarané leluhurmu. 33 Hé para ula, hé para ula, kepriyé anggonmu bisa oncat saka paukumaning neraka? 34 Mulané Aku ngutus nabi-nabi, wong-wong wicaksana lan ahli-ahli Torèt marang kowé. lan sawetara saka wong-

BAB 23 1 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong akeh lan marang para sakabate: 2 Pangandikané, " Para ahli Torèt lan para Farisi padha lungguh ing kursiné Musa. 3 Mulané, apa waé sing diomongké marang kowé, lakonana lan lakonana. nanging aja padha tumindak manut panggawéné, amarga padha kandha, nanging ora nglakoni. 4 Amarga padha nggandhol momotan kang abot lan kang abot kanggo ditanggung, sarta ditumpangake ing pundhake manungsa; nanging wong-wong mau ora bakal ngobahké nganggo driji siji waé. 5 Nanging sakehing panggawene padha ditindakake supaya katon ing manungsa, padha ngebarake blegere lan nggedhekake pinggiring sandhangane. 6 Lan seneng kamar sing paling dhuwur ing pésta, lan papan sing paling dhuwur ing papan pangibadah. 7 Lan salam-salam ana ing pasar-pasar lan diarani wong: Rabi, Rabi. 8 Nanging kowé aja padha diarani Rabi, awit mung siji Gurumu, yaiku Kristus; lan kowé kabèh padha sadulur. 9 Lan aja ngarani sapa baé bapakmu ing bumi, amarga mung siji Ramamu, yaiku Ramamu kang ana ing swarga. 10 Lan aja padha diarani guru, amarga mung siji Gurumu, yaiku Kristus. 11 Nanging sing paling gedhé ing antaramu, dadia baturmu. 12 Lan sing sapa ngluhurake awake dhewe, bakal diasorake; lan sing sapa ngasorake awake dhewe bakal kaluhurake.

Matius

wong mau bakal sira pecuti ana ing papan pangibadahmu lan sira aniaya saka kutha siji menyang kutha. 35 Supaya marang kowé kabèh getihé wong mursid sing diwutahake ana ing bumi, wiwit getihé Habél sing mursid nganti tekan getihé Zakharia bin Barakhias, sing kowé patèni ana ing antarané Padaleman Suci lan mesbèh. 36 Satemené Aku pitutur marang kowé: Kabèh iku bakal nekani golongan iki. 37 Hé Yérusalèm, Yérusalèm, kowé sing matèni para nabi lan mbenturi watu wong-wong sing dikongkon nemoni kowé, wis ping pira Aku kepéngin nglumpukké anakanakmu, kaya pitik jago nglumpukké pitiké ana ing sangisoré swiwiné, nanging kowé ora gelem! 38 Lah, omahmu ditinggal dadi sepi. 39 Awit Aku pitutur marang kowé: Saiki kowé ora bakal weruh Aku, nganti kowé padha muni: Rahayu Panjenengané kang rawuh atas asmané Pangéran.

17 Wong sing ana ing payon aja mudhun njupuk barang saka omahé. 18 Lan wong kang ana ing pategalan aja bali njupuk sandhangane. 19 Lan bilai wong kang ngandheg lan kang padha nyusoni ing wektu iku! 20 Nanging ndedongaa supaya anggonmu mlayu ora ing mangsa adhem utawa ing dina Sabat. 21 Awit ing wektu kuwi bakal ana kasusahan sing gedhé, sing durung tau kelakon wiwit wiwitané jagat nganti saiki, lan ora bakal kelakon. 22 Lan manawa dina-dina iku ora dicekak, ora ana wong siji-sijia kang bakal slamet. 23 Yèn ana wong kandha marang kowé: Lah, Kristus ana ing kéné, utawa ana ing kana; percaya ora. 24 Awit bakal ana Kristus palsu lan nabi-nabi palsu sing bakal njedhul lan bakal nduduhké tanda-tanda lan mukjijatmukjijat. satemah, manawa bisa, padha ngapusi wongwong pilihan. 25 Lah, Aku wis ngandhani kowé sadurungé. 26 Mulané, nèk wong-wong kandha marang kowé: Delengen, Panjenengané ana ing ara-ara samun! aja metu: lah, iku ana ing kamar rahasia; percaya ora. 27 Kayadene bledheg saka wetan lan sumunar nganti tekan kulon; Mangkono uga tekane Putraning Manungsa. 28 Amarga ing ngendi papan dununge mayit, ing kono manuk garudha padha nglumpuk. 29 Sanalika sawise kasusahan ing dina iku srengenge bakal dadi peteng, lan rembulan ora bakal padhang, lan lintanglintang bakal tiba saka ing langit, lan panguwasa ing langit bakal gonjang-ganjing. 30 Banjur bakal katon tandha Putraning Manungsa ing swarga, lan kabeh suku ing bumi bakal padha sedhih, lan bakal weruh Putraning Manungsa rawuh nitih méga ing swarga kanthi pangwasa lan kamulyan sing gedhé. 31 Lan Panjenengané bakal ngutus para malaékaté kanthi swarané kalasangka kang banter, lan bakal padha nglumpukaké para pepilihané saka kéblat papat, saka pojoking langit tekan pojok sisih liyané. 32 Saiki sinaua pasemon bab wit anjir; Nalika pangené isih alus lan metu godhongé, kowé ngerti yèn wis cedhak mangsa panas. 33 Mengkono uga kowé, nèk kowé weruh kuwi kabèh, ngertia nèk wis cedhak, wis ana ing ngarep lawang. 34 Satemené Aku pitutur marang kowé: Generasi iki ora bakal sirna, nganti kabèh mau kelakon. 35 Langit lan bumi bakal sirna, nanging tembung-Ku ora bakal sirna. 36 Nanging bab dina lan wektu iku ora ana wong siji-sijia sing ngerti, para mulékat ing swarga uga ora, kajaba mung Bapakku. 37 Nanging kaya jamané Nuh, semono uga tekané Putrané Manungsa. 38 Sabab padha kaya nalika sadurunge banjir, padha mangan lan ngombe, omah-omah lan omah-omah, nganti dina Nuh lumebet ing prau, 39 Lan ora ngerti nganti banjir teka lan nyirnakake wong kabeh; Mangkono uga tekane Putraning Manungsa. 40 Banjur bakal ana wong loro ana ing pategalan; sing siji bakal digawa, sijiné ditinggal. 41 Wong wadon loro bakal nggiling gilingan; sing siji bakal digawa, sijiné ditinggal.

BAB 24 1 Gusti Yésus terus lunga sangka Gréja Gedé. 2 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowe padha ora weruh iku kabeh? Satemen-temene pituturKu marang kowe: Ing kene ora bakal ana watu sijisijia kang tetep ana ing watu liyane, kang ora bakal dibubuhake. 3 Nalika Panjenengané lenggah ing gunung Zaitun, para sakabaté padha sowan ing ngarsané piyambakan lan matur, "Kandhanana, kapan iku bakal kelakon?" lan apa sing bakal dadi tandha rawuh Panjenengan, lan pungkasaning donya? 4 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: “Kowé digatèkké, aja nganti ana wong sing nasarké kowé. 5 Awit akèh wong sing bakal teka nganggo jenengku lan ngomong: Aku iki Kristus; lan bakal nasaraké wong akèh. 6 Kowé bakal krungu bab perang lan kabar-kabar bab perang. 7 Awit bangsa bakal nglawan bangsa, lan kraton nglawan karajan, lan bakal ana pailan, pageblug lan lindhu ing pirang-pirang panggonan. 8 Kabèh kuwi dadi wiwitané kasusahan. 9 Ing kono bakal padha masrahaké kowé supaya padha nandhang sangsara lan bakal matèni kowé, lan kowé bakal disengiti déning kabèh bangsa marga saka jenengku. 10 Ing wektu iku, akèh wong bakal padha sesrawungan, lan bakal padha ngulungaké siji lan sijiné, lan padha sengitsinengitan. 11 Lan akèh nabi palsu bakal muncul lan bakal nasaraké wong akèh. 12 Lan amarga duraka saya akeh, katresnane wong akeh bakal dadi adhem. 13 Nanging sing sapa mantep nganti tekan wekasan, iku bakal slamet. 14 Lan Injil Kratoné bakal kawartakaké ing salumahing bumi dadi paseksi marang kabèh bangsa; banjur wekasane bakal teka. 15 Mulané, nèk kowé weruh sing nistha sing ngrusak, sing diomongké karo nabi Dhanièl, ngadeg ing panggonan sing suci, (sapa sing maca kudu ngerti.) 16 Banjur wong-wong sing ana ing Yudéa padha ngungsia menyang pagunungan.

Matius

42 Mulané pada waspada, awit kowé ora ngerti wektuné Gustimu bakal teka. 43 Nanging ngertia iki, nèk sing nduwé omah ngerti wayahé jam pira maling bakal teka, mesthi dhèwèké bakal waspada lan ora nglilani omahé dibongkar. 44 Mulané kowé uga pada siyaga, awit Anaké Manungsa bakal teka ing wektu sing ora mbok sangka. 45 Sapa sing dadi abdi sing setya lan wicaksana, sing didadèkké pangwasané bendarané kanggo ngekèki mangan ing wektuné? 46 Begja abdiné sing nduwé omah ketemu karo sing nduwé penggawéné. 47 Satemené Aku pitutur marang kowé: Panjenengané bakal nguwasani kabèh barang darbéné. 48 Nanging nèk slaf sing jahat kuwi ngomong ing njero ati: Gustiku ora bakal teka. 49 Lan bakal miwiti matèni kanca-kancané, lan mangan lan ngombe karo wong mendem; 50 Sing nduwé abdi kuwi bakal teka ing dina sing ora dikarepké, lan ing wektu sing ora dingertèni. 51 Wong mau bakal dicekel lan diwènèhi panduman bebarengan karo wong-wong lamis.

16 Wong sing tampa limang talenta banjur lunga lan dedagangan karo dhuwit sing padha, lan entuk limang talenta liyane. 17 Mangkono uga wong kang tampa loro, iya tampa loro. 18 Nanging sing tampa siji lunga lan ndhudhuk ing bumi, lan ndhelikake dhuwite bendarane. 19 Ora let suwé, sing nduwèni slaf mau teka lan ngétung. 20 Wong sing tampa limang talenta banjur teka nggawa limang talenta liyané, lan matur: "Gusti, kula panjenengan pasrahaken gangsal talenta. 21 Gustiné ngandika marang wong mau, "Inggih, abdi ingkang sae lan setya. 22 Wong kang tampa rong talenta banjur marani lan matur: “Gusti, Paduka maringi kula kalih talenta. 23 Gustiné terus ngomong marang wongé: “Iya, abdi sing apik lan setya! sira wis setya marang sathithik, Ingsun bakal ndhatengake sira dadi panguwaos ing samubarang. 24 Wong kang tampa siji talenta banjur marani lan kandha, "Gusti, kawula sumerep, bilih panjenengan punika tiyang ingkang keras, panèn wonten ing pundi-pundi mboten panjenengan sebar, lan ngumpulaken ing pundi-pundi ingkang mboten panjenengan sebar. 25 Aku banjur wedi, banjur ndhelikake talentamu ing lemah. 26 Gustiné banjur ngandika marang wong mau, "Heh, abdi sing ala lan kesed, kowé wis ngerti nèk aku ngenèni sing dudu aku nyebar, lan aku ngetokké panggonan sing dudu aku nyebar. 27 Mulané kowé kuduné nglebokké dhuwitku marang wong-wong sing ngijol-ijoli, lan sakwisé aku teka, aku bakal nampa dhuwitku nganggo riba. 28 Mulané jupukna talenta kuwi saka wongé, wènèhna marang sing duwé sepuluh talenta. 29 Awit saben wong sing wis nduwé bakal dikèki, lan bakal nduwé lubèr, nanging sing ora nduwé bakal disingkirké. 30 Lan uncalna abdi kang ora ana gunane menyang ing pepeteng njaba: ing kono bakal nangis lan keroting untu. 31 Nalika Putraning Manungsa rawuh ing kamulyane, lan kabeh malaekat suci karo Panjenengane, banjur bakal lenggah ing dhampar kamulyane. 32 Lan sakèhé bangsa bakal diklumpukaké ing ngarsané, lan Panjenengané bakal misahaké siji karo sijiné, kaya pangon sing misahaké wedhus-wedhusé karo wedhus jawa. 33 Wedhus-wedhus mau ditata ing sisih tengené, nanging wedhus berok ing sisih kiwané. 34 Banjur Sang Raja bakal ngandika marang wong-wong sing ana ing sisih tengené: Ayo, para rahayu saka Ramaku, padha tampa warisan Kraton sing wis dicawisaké kanggo kowé wiwit jagad iki digawé. 35 Awit nalika Aku ngelih, kowé padha maringi mangan marang Aku; 36 Aku wuda, kowé padha nyandhangi Aku. 37 Banjur wong-wong mursid bakal mangsuli marang Panjenengané, matur, Gusti, nalika kita sumerep Panjenengan keluwen, lan maringi panganan? utawa ngelak, banjur menehi ngombe? 38 Kapan awaké déwé weruh kowé dadi wong manca, terus dienggoni? utawa wuda, lan sampeyan disandhangi? 39 Utawa kapan aku weruh kowé lara utawa dikunjara, banjur padha nekani kowé?

BAB 25 1 Ing kono Kratoné Swarga bakal diumpamakké karo prawan sepuluh, sing padha njupuk diyané lan metu methukaké mantèn lanang. 2 Lan lima padha wicaksana, lan lima bodho. 3 Wong-wong sing bodho padha nggawa diyané, nanging ora nggawa lenga. 4 Nanging wong-wong sing wicaksana padha nggawa lenga ing wadhahé karo diyané. 5 Nalika mantèn lanang leren, kabèh padha ngantuk lan turu. 6 Bareng tengah wengi ana wong nguwuh: “Lah, mantèn lanang teka! lungaa nemoni Panjenengane. 7 Prawan-prawan mau banjur padha tangi, lan padha nyepakaké lampuné. 8 Wong bodho banjur matur marang para wong wicaksana: “Aku wenehi lengamu; kanggo lampu kita padha mati. 9 Nanging para wong wicaksana mangsuli, pangandikané, "Ora mangkono; supaya ora nyukupi kanggo aku lan kowé, nanging lungaa menyang sing dodol, tuku kanggo awakmu dhéwé. 10 Nalika padha lunga tuku, mantèn lanang teka; lan wongwong sing wis siyap padha mlebu ing omah-omah karo dheweke. 11 Sawuse mangkono prawan-prawan liyane padha teka lan matur, "Gusti, Gusti, mugi karsaa kabukak!" 12 Nanging Panjenengané mangsuli, "Satemené Aku pitutur marang kowé, Aku ora wanuh marang kowé." 13 Mulané pada waspada, awit kowé ora ngerti dinané lan wektuné Putrané Manungsa bakal rawuh. 14 Awit Kratoné Swarga kuwi kaya wong sing lunga menyang negara sing adoh, sing nimbali para abdiné lan masrahké barang-barangé. 15 Lan sing siji diparingi limang talenta, sing siji loro, lan sijiné siji. kanggo saben wong miturut sawetara kabisan; lan enggal tindake.

Matius

40 Lan Sang Prabu bakal mangsuli lan ngandika marang wong-wong mau, Satemené Aku pitutur marang kowé, Satemené kowé wis padha nindakake kanggo salah siji saka sadulur-Ku sing paling asor iki, sampeyan wis nindakake iku kanggo Aku. 41 Banjur bakal ngandika marang wong-wong sing ana ing sisih kiwa, "Heh, para wong sing kena ing ipat-ipat, padha sumingkira saka ing Aku menyang ing geni langgeng, sing dicawisaké kanggo Iblis lan para malaékaté." 42 Awit nalika Aku ngelih, kowé ora padha mènèhi mangan marang Aku. 43 Aku iki dadi wong manca, nanging kowé ora nampani Aku; Aku wuda, kowé ora nyandhangi Aku. 44 Banjur bakal padha mangsuli marang Panjenengané, matur, Gusti, nalika kita weruh Panjenengan keluwen, utawa ngelak, utawa wong manca, utawa wuda, utawa lara, utawa ing pakunjaran, lan ora ngladosi Panjenengan? 45 Panjenengané banjur bakal paring wangsulan marang wong-wong mau, pangandikané, "Satemené Aku pitutur marang kowé: Saupama kowé ora nindakake iku marang salah siji sing asor dhéwé iki, kowé iya ora nindakake iku marang Aku." 46 Lan wong-wong iki bakal lumebu ing paukuman langgeng, nanging wong-wong mursid bakal mlebu ing urip langgeng.

15 Lan ngandika marang wong-wong mau, Apa sampeyan arep menehi kula, lan Aku bakal masrahaké marang kowé? Lan padha prajanjian karo telung puluh dhuwit slaka. 16 Wiwit wektu iku wong mau ngupaya wektu kanggo ngulungaké Panjenengané. 17 Ing dina kapisan riyaya Roti Tanpa Ragi, para sakabat padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus lan matur marang Panjenengané, "Ing ngendi kowé arep nyawisaké Paskah?" 18 Panjenengané banjur ngandika, " Lungaa menyang kutha menyang wong kang kaya mangkono iku, lan kandhaa marang wong iku: Guru ngandika: Wektuku wis cedhak; Aku bakal ngrayakake Paskah ing omahmu karo para sakabatku. 19 Para sakabat banjur padha nindakake kaya kang wus kadhawuhake dening Gusti Yesus. lan padha nyawisake Paskah. 20 Bareng wis soré, Panjenengané lenggah karo sakabat rolas. 21 Nalika padha mangan, Panjenengané ngandika, " Satemené Aku pitutur marang kowé, sing siji saka kowé bakal ngulungaké Aku." 22 Wong-wong mau padha sedhih banget, banjur padha matur marang Panjenengané, "Apa aku iki Gusti?" 23 Panjenengané banjur ngandika, " Sapa sing nyelupaké tangané karo Aku ing mangkok, iku bakal ngulungaké Aku." 24 Putraning Manungsa tindak, kaya kang katulisan bab Panjenengané, nanging bilai wong kang dadi margané Putraning Manungsa kaulungaké! luwih becik tumrap wong iku, manawa ora lair. 25 Yudas, kang ngulungaké Panjenengané, mangsuli: "Guru, aku iki?" Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, Panjenengan wis ngandika. 26 Nalika lagi padha mangan, Gusti Yesus mundhut roti, mberkahi roti iku, banjur nyuwil-nyuwil lan diparingake marang para sakabate, pangandikane, " Tampanana, mangana; iki awakku. 27 Panjenengané banjur mundhut tuwung, saos sokur, banjur diparingaké marang wong-wong mau, pangandikané, " Padha ngombéa; 28 Amarga iki getihku, yaiku getihing prajanjian anyar, sing kawutahake kanggo wong akeh kanggo pangapuraning dosa. 29 Nanging Aku pitutur marang kowé: Aku ora bakal ngombé saka woh anggur iki, nganti dina nalika Aku ngombe anyar karo sampeyan ing Kratoning RamaKu. 30 Sawisé padha ngidungaké kidung pamuji, banjur padha menyang ing gunung Zaitun. 31 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ing bengi iki kowe kabeh bakal padha kecuwan marga saka Aku, amarga ana tulisan mangkene: Ingsun bakal mateni pangon, lan wedhus-wedhuse pepanthan bakal padha buyar." 32 Nanging sawisé Aku tangi menèh, Aku bakal ndhisiki kowé menyang Galiléa. 33 Pétrus mangsuli lan ngandika marang Panjenengané, "Sanadyan wong kabeh padha kesandhung marga saka Panjenengan, nanging aku ora bakal gelo." 34 Gusti Yésus semaur: Satemené Aku pitutur marang kowé: Bengi iki, sakdurungé jago kluruk, kowé bakal nyélaki Aku ping telu.

BAB 26 1 Sakwisé Gusti Yésus rampung ngomongké kuwi mau kabèh, Dèkné terus ngomong marang murid-muridé: 2 Kowé padha ngerti nèk rong dina wis riyaya Paskah, lan Putraning Manungsa bakal kaulungaké kanggo kasalib. 3 Para pangareping imam lan para ahli Torèt lan para pinituwaning bangsa Yahudi banjur padha nglumpuk ana ing gedhongé Imam Agung, kang aran Kayafas. 4 Lan padha rembugan arep nyekel Gusti Yesus kanthi cidra lan mateni. 5 Nanging wong-wong padha kandha, "Aja ing dina riyaya, supaya ora ana gegeran ing antarane wong-wong." 6 Nalika Yésus ana ing Bétani, ing omahé Simon sing lara kusta, 7 Ana wong wadon sowan ing ngarsané, nggawa kothak alabaster isi lenga jebad sing larang banget, banjur diesokaké ing sirahé, nalika Panjenengané lenggah dhahar. 8 Bareng murid-muridé weruh kuwi, padha nepsu, pangucapé, "Apa gunané mbuang-buang kuwi?" 9 Amarga lenga jebad iki bisa didol larang lan diwènèhaké marang wong miskin. 10 Bareng Gusti Yésus pirsa bab iku, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha ngganggu wong wadon iku?" amarga dheweke wis nindakake pakaryan sing becik marang aku. 11 Amarga wong miskin tansah ana ing antaramu; nanging Aku ora tansah . 12 Amarga dheweke ngesokake lenga lenga iki ing awakku, mula dheweke nindakake kanggo nguburku. 13 Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing ngendi waé Injil iki kawartakaké ing salumahing bumi, uga bakal dikabaraké bab sing ditindakaké déning wong wadon iki kanggo pangéling-élingé. 14 Salah siji saka murid rolas, jenengé Yudas Iskariot, marani para pangareping imam.

Matius

35 Pétrus ngandika marang Panjenengané, "Sanadyan aku kudu mati bebarengan karo kowé, nanging aku ora bakal nyélaki kowé." Mangkono uga pangandikane para sakabat kabeh. 36 Gusti Yésus nuli rawuh karo wong-wong mau menyang sawijining panggonan kang aran Getsemani, sarta ngandika marang para sakabaté, " Lungguha ana ing kéné, nalika Aku lunga ndedonga ing kana." 37 Panjenengané banjur ngajak Pétrus lan anaké Zébédéus loro, banjur sedhih lan sedhih banget. 38 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau: Nyawaku sedhih banget, nganti mati. 39 Panjenengané banjur tindak rada adoh, banjur sujud lan ndedonga, " Dhuh, Rama kawula, manawi saged, tuwung punika karsaa sumingkir saking kawula. 40 Panjenengané banjur marani para sakabaté, lan ketemu padha turu, lan ngandika marang Pétrus, " Apa, sampeyan ora bisa tangi karo Aku siji jam? 41 Padha ngati-ati lan ndedongaa, supaya kowé aja nganti kena ing panggodha. 42 Panjenengané tindak manèh kang kaping pindhoné, lan ndedonga, pangandikané, " Dhuh, Rama kawula, manawi tuwung punika boten saged sirna saking Kawula, kajawi Kawula ngunjuk, karsa Paduka ingkang katindakaken." 43 Banjur teka lan ketemu padha turu maneh, amarga mripate abot. 44 Panjenengané banjur nilar wong-wong mau, banjur tindak manèh lan ndedonga kaping teluné, kanthi tembung sing padha. 45 Panjenengané banjur marani para sakabaté lan ngandika marang wong-wong mau, " Padha turua lan ngaso. 46 Ngadega, ayo padha mangkat, lah, wong kang bakal ngulungake Aku wis cedhak. 47 Nalika Panjenengané isih ngandika, Yudas, salah siji saka sakabat rolas, teka, karo wong akèh kang nggawa pedhang lan penthung, saka para pangareping imam lan para pinituwaning bangsa Yahudi. 48 Saiki wong sing ngulungaké Panjenengané mènèhi tandha marang wong-wong mau, pangandikané, "Sapa sing dakambungi, ya iku wongé. 49 Sakwisé kuwi wongé terus mara nang nggoné Gusti Yésus lan ngomong: “Guru! lan diambungi. 50 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Sadulur, kowé kok teka? Banjur padha teka lan nyekel Gusti Yésus lan nyekel Panjenengané. 51 Lah, salah siji saka wong-wong sing mèlu Gusti Yésus njulungi astané, ngunus pedhangé, lan disabetké abdiné Imam Agung, lan nutup kupingé. 52 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé, " Pedhangmu pasangen menèh nang panggonané, awit sakèhé wong sing nyekel pedhang bakal mati nganggo pedhang." 53 Apa kowé mikir nèk Aku saiki ora bisa ndedonga marang Bapakku, lan saiki Panjenengané bakal maringi aku mulékat luwih saka rolas legion? 54 Nanging kapriyé anggoné kayektènan ing Kitab Suci, yèn kudu kelakon mangkono? 55 Ing wektu iku Gusti Yesus ngandika marang wong akeh: " Apa kowe padha teka kaya maling nggawa pedhang lan penthung arep nyekel Aku? Saben dina Aku lungguh karo kowé memulang ana ing Padaleman Suci, nanging kowé padha ora nyekel Aku.

56 Nanging iki kabèh kelakon, supaya kayektènan sing ditulis déning para nabi. Banjur kabeh sakabat nilar Panjenengane, lan mlayu. 57 Wong-wong sing nyekel Gusti Yésus banjur nggawa Yésus menyang Imam Agung Kayafas, ing kono para ahli Torèt lan para pinituwa padha nglumpuk. 58 Nanging Pétrus ngetutké Yésus saka kadohan nganti tekan gedhongé Imam Gedé, terus mlebu lan njagong karo para peladèn, arep weruh apa sing wis rampung. 59 Para pangareping imam, para pinituwa, lan kabèh Mahkamah Agama padha nggolèki paseksi palsu tumrap Gusti Yésus, supaya bisa matèni Yésus. 60 Nanging ora nemu siji-sijia. Ing pungkasan teka loro saksi palsu, 61 Lan ngandika, "Wong iki ngandika, Aku bisa ngrusak Pedalemané Allah lan mbangun ing telung dina." 62 Imam Agung banjur jumeneng sarta ngandika marang Panjenengané, "Apa kowé ora mangsuli apa-apa?" Apa kang dadi seksi tumrap kowe? 63 Nanging Gusti Yésus meneng waé. Imam Agung banjur ngandika marang Panjenengané, "Aku supaos kowé demi Allah sing urip, supaya kowé ngandhani aku, apa kowé iku Kristus, Putraning Allah." 64 Gusti Yésus semaur: “ Kowé wis ngomong: Nanging Aku pitutur marang kowé: Saiki kowé bakal weruh Anaké Manungsa lenggah ing sisih tengené Kang Mahakwasa lan rawuh nitih méga ing swarga. 65 Imam Agung banjur nyuwèk-nyuwèk pangagemané, kandha, "Panjenengané wis nyenyamah marang Gusti Allah." Apa perlu maneh saksi? Lah, saiki kowé padha krungu panyenyamahé. 66 Apa panemumu? Wong-wong mau padha mangsuli, "Dheweke kapatrapan pati." 67 Banjur padha ngidoni raine lan digebugi; dene wong liya-liyané napuk tangané, 68 Pangandikané, "Dhuh Kristus, wangsitaken dhateng kawula sadaya, ingkang nggebag Paduka punika sinten?" 69 Pétrus lenggah ing njaba, ana ing plataran, lan ana bocah wadon marani Pétrus lan matur, "Kowé uga mèlu Yésus, wong Galiléa." 70 Nanging Gusti Yésus selak ana ing ngarepé wong-wong kabèh, pangandikané, "Aku ora ngerti apa sing kok omongké." 71 Lan nalika dheweke metu menyang teras, wanita liyane weruh wong, lan ngandika marang wong-wong ing kono, "Wong iki uga mèlu Yésus saka Nasarèt." 72 Lan banjur selak maneh karo sumpah, Aku ora wanuh wong iku. 73 Ora let suwé wong-wong sing padha ngadeg ing kono padha marani Pétrus lan matur marang Pétrus, "Sampeyan uga salah siji saka wong-wong mau; awit omonganmu ndadèkké kowé. 74 Banjur wiwit ngipat-ipati lan supaos, ngandika, Aku ora wanuh wong iku. Lan sanalika jago kluruk. 75 Lan Pétrus kèlingan pangandikané Yésus, kang ngandika marang Panjenengané, "Sadurungé jago kluruk, kowé bakal nyélaki Aku ping telu." Banjur metu lan nangis kelara-lara.

Matius

BAB 27

22 Pilatus ngandika marang wong-wong mau, "Yèn mangkono, apa kang kudu daktindakaké marang Yésus, kang kasebut Kristus?" Kabèh padha matur marang Panjenengané, "Kasalib!" 23 Gubernur banjur ngandika, "Yagene, piala apa sing ditindakake?" Nanging wong-wong mau saya mbengokmbengok, pangucapé, "Kasalib!" 24 Bareng Pilatus weruh yèn dhèwèké ora bisa menang apa-apa, nanging malah dadi ribut, banjur njupuk banyu lan wisuh asta ana ing ngarepé wong akèh, sarta ngandika, "Aku ora kaluputan saka getihé wong mursid iki. 25 Wong kabèh banjur padha mangsuli: "Rahipun mugi katumpes dhateng kula lan anak-anak kula!" 26 Barabas banjur diluwari kanggo wong-wong mau, lan nalika Gusti Yésus dipecuti, banjur dipasrahké supaya disalib. 27 Para prajurit gubernur banjur ngeteraké Gusti Yésus menyang gedhong pangadilan lan nglumpukaké prajurit kabèh. 28 Wong-wong mau nuli nguculi Panjenengané, sarta ngagem jubah abang. 29 Sawisé padha njalin makutha eri, banjur disèlèhaké ing mustakané, sarta ing astane tengené nganggo buluh, banjur padha sujud ing ngarsané lan moyoki Panjenengané, "Salam, Ratuné wong Yahudi!" 30 Wong-wong mau banjur ngidoni Panjenengané, tumuli njupuk buluh lan digebugi ing sirahé. 31 Sawisé moyoki Panjenengané, wong-wong mau banjur nyopot jubahé saka Panjenengané, lan nganggo sandhangané dhéwé, banjur digawa lunga kanggo disalib. 32 Nalika padha metu, padha nemoni wong Kirene, jenenge Simon. 33 Sakwisé tekan panggonan sing jenengé Golgota, tegesé panggonan tengkorak, 34 Wong-wong mau diwènèhi cuka sing dicampur karo uyah supaya diombé. 35 Wong-wong mau banjur nyalib Panjenengané lan ngedum-edum pangagemané nganggo undhi, supaya kayektènan kang kapangandikakaké déning nabi, mangkéné, "Sandhangan-Ku padha diedum-edum, lan jubah-Ku padha undhi." 36 Wong-wong mau banjur lungguh ngawasi Panjenengané ana ing kono; 37 Ing sirahé Gusti Yésus ditudhuh nganggo tulisan mengkéné, "Iki Yésus, ratuné wong Yahudi." 38 Banjur ana maling loro disalib bareng karo Panjenengané, siji ing tengen lan siji ing kiwa. 39 Wong-wong sing liwat kono pada moyoki Gusti Yésus karo nggoyang-goyangké sirahé. 40 Lan ngandika, "Sing mbubrah Padaleman Suci lan mbangun ing telung dina, slamet awakmu dhéwé." Nèk kowé Putrané Gusti Allah, mudhuna sangka kayu salib. 41 Mangkono uga para pangareping imam, bebarengan karo para ahli Toret lan para pinituwa, padha moyoki Gusti Yesus: 42 Panjenengané nylametaké wong liya; awake dhewe ora bisa nylametake. Menawa Panjenengané iku ratuné Israèl, sumadya mudhun saka ing salib, lan kita bakal padha precaya marang Panjenengané. 43 Panjenengané precaya marang Gusti Allah; Ayo diluwari saiki, yen dheweke kepéngin.

1 Bareng wis ésuk, kabèh pangareping imam lan para pinituwané bangsa Yahudi padha rembugan nglawan Yésus, arep matèni Panjenengané. 2 Sasampune punika Ida Sang Hyang Widi Wasa, Ida raris ngirid Ida lunga, tur kaserahang ring ajeng Gubernur Pontius Pilatus. 3 Yudas, kang ngulungaké Panjenengané, bareng weruh yèn Panjenengané wis kaukum, banjur mratobat lan mbalèkaké dhuwit telung puluh selaka marang para pangareping imam lan para pinituwa. 4 Pangandikané: Aku wis gawé dosa, merga ngulungaké getih sing ora salah. Wong-wong mau terus takon: “Iki apa ta? ndeleng sampeyan. 5 Dhuwit salaka mau banjur diuncalaké ana ing Padaleman Suci, banjur mangkat lan nggantung awaké dhéwé. 6 Para pangareping imam tumuli padha njupuk dhuwit slaka lan kandha, "Iki ora kena dilebokake ing pethi pisungsung, amarga iku regane getih." 7 Wong-wong mau banjur padha rembugan, nuli padha tuku palemahane tukang kundhi, kanggo ngubur wong liya. 8 Mulané pategalan mau nganti tekan sepréné diarani Tanah Getih. 9 Banjur kelakon apa sing diomongké karo nabi Yéremia, sing uniné ngéné: “Wong-wong kuwi ngetokké dhuwit telung puluh sekel slaka, regané wong sing diregani karo wong Israèl. 10 Wong-wong mau padha diwènèhaké kanggo pategalané tukang kundhi, kaya sing wis ditemtokaké déning Pangéran marang aku. 11 Gusti Yésus terus ngadek nang ngarepé gubernur lan gubernur terus takon: “Apa Kowé ratuné wong Ju? Gusti Yésus terus ngomong: “ Kowé ngomong ngono. 12 Nalika Panjenengané ditudhuh déning para pangareping imam lan para pinituwa, Panjenengané ora mangsuli apaapa. 13 Pilatus banjur ngandika marang Panjenengané, "Apa Panjenengan ora krungu pira-pira prakara kang padha seksi marang Panjenengan?" 14 Panjenengané ora mangsuli sakecap; nganti gubernur gumun banget. 15 Nalika riyaya iku, gubernur biyasa ngluwari wong tawanan, sapa sing dikarepake. 16 Ing wektu kuwi, wong-wong kuwi nduwé tahanan sing terkenal, jenengé Barabas. 17 Nalika padha ngumpul, Pilatus ngandika marang wongwong mau, "Sapa sing arep dakluwari?" Barabas utawa Gusti Yésus sing disebut Kristus? 18 Merga Panjenengané ngerti nèk wong-wong kuwi ngluwari dhèwèké merga meri. 19 Bareng wis lenggah ing kursi pangadilan, garwané banjur kongkonan matur marang panjenengané, pangandikané, "Kowé aja mèlu-mèlu karo wong mursid iku, awit ing dina iki aku nandhang sangsara akèh marga saka dhèwèké." 20 Nanging para pangareping imam lan para pinituwa padha mbujuk wong akeh, supaya njaluk Barabas lan nyirnakake Gusti Yesus. 21 Gubernur banjur ngandika marang wong-wong mau, "Sapa ing antarane wong loro iku sing arep dakluwari?" Wangsulane: Barabas.

Matius

BAB 28

44 Maling-maling sing padha disalib bareng karo Panjenengané, padha ngolok-olok marang Panjenengané. 45 Wiwit jam nem salumahing bumi dadi peteng ndhedhet nganti jam sanga. 46 Kira-kira jam sanga, Gusti Yésus nguwuh sora, " Eli, Eli, lama sabakhtani?" tegesé: Dhuh Allah kawula, Dhuh Allah kawula, punapa Paduka nilar kawula? 47 Bareng krungu bab iku, ana wong sawatara kang padha ngadeg, banjur kandha, "Wong iki nimbali Élia." 48 Sanalika iku salah siji saka wong-wong mau banjur mlayu njupuk spons, diiseni cuka, dilebokaké ing wulu lan diombé. 49 Wong-wong liyané padha matur, "Wis, ayo padha weruh apa Élia bakal teka nylametaké Panjenengané." 50 Gusti Yésus mbengok menèh nganggo swara banter, terus seda. 51 Lah, geber ing Padaleman Suci suwèk dadi loro saka ndhuwur tekan ngisor; lan bumi gonjang-ganjing, lan watuwatu ambruk; 52 Lan kuburan-kuburan padha mbukak; lan akeh badan suci sing padha turu padha tangi, 53 Sawisé Panjenengané wungu, banjur metu saka kuburan, banjur lumebu ing kutha suci lan ngatonaké wong akèh. 54 Nalika komandhané lan wong-wong sing padha karo Panjenengané, kang padha njaga Gusti Yésus, weruh lindhu lan apa sing wis kelakon, padha wedi banget, matur, "Satemene iki Putraning Allah." 55 Ing kono akèh wong wadon kang padha nyawang kadohan, kang padha ndhèrèkaké Yésus saka Galiléa, ngladosi Panjenengané. 56 Ing antarané ana Maria Magdalena, Maria ibuné Yakobus lan Yosès, lan ibuné anak-anaké Zébédéus. 57 Bareng wis soré ana wong sugih teka saka Arimatea, jenengé Yusuf, sing uga muridé Yésus. 58 Panjenengané banjur marani Pilatus lan nyuwun layoné Gusti Yésus. Pilatus banjur dhawuh supaya layoné diulungaké. 59 Sawisé Yusuf njupuk layoné, banjur dibungkus nganggo mori resik. 60 Nuli diselehake ing kuburane dhewe kang anyar, kang wus katata ing watu, banjur nggulungake watu gedhe menyang lawanging pasarean, banjur lunga. 61 Lan ing kono Maryam Magdalena lan Maryam liyane padha lungguh ing ngarepe pasarean. 62 Ésuké, sakwisé dina pacawisan, para pengarepé imam lan para Farisi pada teka nang nggoné Pilatus. 63 Kandhané, "Gusti, kawula sami kepéngin bilih tiyang ingkang ngapusi punika nalika taksih gesang ngandika: Sawisé telung dina Aku bakal tangi manèh." 64 Mulané prentaha supaya kuburané diresiki nganti telung dina, supaya murid-muridé aja ing wayah wengi lan nyolong wong-wong mau, lan kandhaa marang wong-wong: Panjenengané wis wungu saka ing antarané wong mati. 65 Pilatus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé padha duwe jaga. 66 Wong-wong mau banjur padha mangkat lan njaga kuburané, watuné dicencang, lan banjur dipasang jaga.

1 Bareng dina Sabat wis rampung, ing dina kapisan minggu wis ésuk, Maryam Magdaléna lan Maryam sijiné padha teka niliki pasaréan. 2 Lah, ana lindhu gedhe, kanggo Malaékaté Pangéran mudhun saka swarga, lan teka lan nggulungake watu saka lawang, lan lungguh ing ndhuwur. 3 Pasuryané kaya kilat, lan pangagemané putih kaya salju. 4 Para penjaga padha gumeter, lan padha kaya wong mati amarga wedi marang Panjenengané. 5 Malaékat mau banjur ngandika marang wong-wong wadon mau, "Aja padha wedi, awit aku ngerti yèn kowé padha nggolèki Yésus, kang kasalib." 6 Panjenengané ora ana ing kéné, awit wis wungu, kaya sing dipangandikakaké. Ayo, delengen panggonane Gusti. 7 Lan enggal lungaa lan kandhaa marang para muridé, yèn Panjenengané wis wungu saka ing antarané wong mati; Lah, Panjenengané ndhisiki kowé menyang Galiléa; ana ing kono kowé bakal padha ndeleng Panjenengané. 8 Wong-wong kuwi enggal-enggal budal saka kuburan karo wedi lan bungah banget. lan mlayu nggawa kabar marang murid-muridé. 9 Lan nalika padha lunga ngandhani para sakabaté, lah, Gusti Yésus methukaké wong-wong mau, ngandika, " Salam!" Wong-wong mau banjur padha sowan lan nyepengi sikilé lan nyembah marang Panjenengané. 10 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aja padha wedi: lungaa marang para sadulur-Ku, supaya padha menyang Galiléa, lan ing kana bakal padha ndeleng Aku." 11 Nalika padha lunga, ana wong jaga kang padha teka ing kutha kono lan nyritakaké marang para pangareping imam sabarang kang kelakon. 12 Lan nalika padha ngumpul karo para pinituwa, lan padha rembugan, padha menehi dhuwit akeh kanggo prajurit. 13 Pangandikané, "Kandhaa, para sakabaté padha teka ing wayah bengi lan nyolong Panjenengané nalika aku padha turu." 14 Lan manawa iki krungu gubernur, aku bakal mbujuk dheweke lan njamin sampeyan. 15 Wong-wong mau banjur njupuk dhuwit lan nindakake apa sing diwulangaké marang wong-wong mau. 16 Para sakabat sawelas banjur padha mangkat menyang Galiléa, menyang gunung kang wus katetepakaké déning Yésus. 17 Bareng padha ndeleng Panjenengané, banjur padha sujud marang Panjenengané, nanging ana kang mangumangu. 18 Gusti Yesus banjur rawuh lan ngandika marang wongwong mau, pangandikane: Kabeh panguwasa ing swarga lan ing bumi kaparingan marang Aku. 19 Mulané, lungaa lan wulangané sakèhé bangsa, baptisa ing asmané Sang Rama lan Sang Putra lan Sang Roh Suci. 20 Mulakna wong-wong mau nindakké kabèh sing wis Dakdhawuhaké marang kowé, lan Aku bakal nunggal karo kowé salawas-lawasé, nganti tumeka ing wekasaning jaman. Amin.

Injil Markus

23 Ing papan pangibadah kono ana wong sing kesurupan roh jahat. lan dheweke sesambat, 24 Pangandikané, "Ayo padha waé! Apa urusanku karo kowé, hé, Yésus wong Nasarèt? Apa kowé teka arep numpes aku? Kawula mangertos bilih Paduka punika, Kang Mahasuci, Allah. 25 Gusti Yésus terus ngomong: “ Menenga lan metua!” 26 Lan nalika roh najis nyuwek-nyuwek lan nguwuh-uwuh kanthi swara sora, banjur metu saka wong. 27 Wong kabèh padha gumun, nganti padha takon-tinakon, "Apa iki?" doktrin anyar apa iki? Amarga kanthi panguwasa, dheweke malah ndhawuhi roh-roh jahat, lan padha manut marang Panjenengane. 28 Sakwisé kuwi, kabaré Dèkné terus nyebar nang sak bawah Galiléa. 29 Sawisé padha metu saka papan pangibadah, padha mlebu ing omahé Simon lan Andréas, bebarengan karo Yakobus lan Yohanes. 30 Nanging ibuné somahé Simon lagi lara mriyang, banjur padha nyritakaké marang Panjenengané. 31 Panjenengané banjur nyelaki lan nyekel tangané wong wadon mau, nuli ngangkat. Lan sanalika mriyang dheweke ilang, lan dheweke ngladeni wong-wong mau. 32 Ing wayah soré, nalika srengenge wis surup, wongwong sing lara lan wong sing kesurupan sétan digawa nang nggoné Gusti Yésus. 33 Kabèh kutha padha nglumpuk ana ing ngarep lawang. 34 Panjenengané banjur nyarasaké wong akèh kang lara warna-warna, sarta nundhungi sétan akèh; lan ora nglilani sétan-sétan ngomong, amarga padha wanuh marang Panjenengané. 35 Ésuké, ésuké Gusti Yésus terus tangi, lunga sangka panggonan sing sepi lan ndedonga. 36 Simon lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké padha ngetutaké Panjenengané. 37 Bareng wis ketemu, banjur padha matur marang Panjenengané, "Wong kabèh padha nggolèki Panjenengan." 38 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ayo padha menyang kutha-kutha ing sacedhake, supaya Aku uga martakaké ana ing kono, amarga iku Aku teka metu." 39 Gusti Yésus terus nggelarké kabar kabungahané nang sinaguk-sinaguk wong-wong nang bawah Galiléa lan nundhung sétan-sétan. 40 Lan ana wong lara lara sowan marang Panjenengané, nyuwun marang Panjenengané, sujud lan matur marang Panjenengané, "Nèk kowé kersa, kowé bisa nambani aku." 41 Gusti Yésus nduwé welas asih, nuli ngacungaké astané, ndemèk wongé, sarta ngandika, " Aku gelem; dadi resik. 42 Sawisé ngandika, lara kusta banjur ilang, lan dhèwèké najis. 43 Wongé terus dikongkon lunga. 44 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Kowé ora omong apa-apa marang sapa waé, nanging lungaa, tuduhna awakmu dhéwé marang imam, lan saosna apa sing didhawuhaké déning Musa kanggo najismu, minangka paseksi tumrap wong-wong mau." 45 Nanging wong mau banjur metu lan wiwit nyritakake babagan iki lan nyebarake prekara kasebut ing saindenging jagad, nganti Gusti Yesus ora bisa lumebu ing kutha kanthi terang-terangan maneh, nanging ana ing njaba ana ing papan-papan sepi.

BAB 1 1 Iki wiwitané Injilé Yésus Kristus, Putrané Gusti Allah; 2 Kaya kang katulisan ana ing kitab para nabi: Lah, Ingsun ngutus utusaningSun ndhisiki Panjenengane, kang bakal nyawisake dalanira ana ing ngarepira. 3 Swara wong sing nguwuh-uwuh ing ara-ara samun: Padha nyiapana dalan kanggo Gusti, dalane lurusana! 4 Yohanes mbaptis ana ing ara-ara samun lan martakaké baptisan pamratobat kanggo pangapuraning dosa. 5 Wong-wong ing tanah Yudéa kabèh lan wong-wong ing Yérusalèm padha sowan marang ing ngarsané Yésus, sarta padha dibaptis ana ing bengawan Yarden, ngakoni dosané. 6 Nabi Yokanan ngagem wulu unta lan sabuk kulit ing bangkekan; lan mangan walang lan madu alas; 7 Panjenengané banjur martakaké, pangandikané, "Wonten tiyang ingkang langkung kuwaos ngungkuli kula, lajeng wonten ingkang ngungkuli kula, tali sepatunipun kula mboten pantes tumungkul nguculi." 8 Aku wis mbaptis kowé nganggo banyu, nanging Panjenengané bakal mbaptis kowé nganggo Roh Suci. 9 Nalika samana Yésus rawuh saka Nasarèt ing tanah Galiléa lan dibaptis déning Yohanes ana ing Yarden. 10 Sanalika Panjenengané mentas saka ing banyu, weruh langit menga lan Roh kaya manuk dara tumedhak marang Panjenengané. 11 Nuli ana swara saka ing swarga, pangandikané, "Kowé iku Putraningsun kang daktresnani, kang dadi renaning penggalihé Panjenengan." 12 Sakwisé kuwi Roh Sutyi terus nuntun wongé nang araara samun. 13 Lan ing kono ana ing ara-ara samun patang puluh dina, digodha dening Iblis; lan karo kewan galak; lan para malaékat padha ngladosi Panjenengané. 14 Sawisé Yohanes dilebokaké ing pakunjaran, Yésus rawuh ing Galiléa, martakaké Injil Kratoné Allah. 15 Lan ngandika, " Wektune wis kelakon, lan Kratoning Allah wis cedhak. Padha mratobata lan pracaya marang Injil." 16 Nalika lagi mlaku ing pinggir tlaga Galiléa, Panjenengané pirsa Simon lan Andréas, saduluré, padha nglabuhaké jala ing sagara, amarga padha nelayan. 17 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mburi Aku, lan Aku bakal nggawe sampeyan dadi nelayan manungsa." 18 Sakwisé kuwi wong-wong terus ninggal jalané lan mèlu Gusti Yésus. 19 Bareng wis rada adoh saka kono, Panjenengané pirsa Yakobus anaké Zébédéus lan Yohanes saduluré, kang padha ana ing prau lagi ndandani jalané. 20 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus nimbali murid-muridé, terus pada ninggalké Zebédéus bapakné nang prau karo para buruhé, terus mèlu Gusti Yésus. 21 Lan padha menyang Kapernaum; Lan ing dina Sabat Panjenengané banjur lumebet ing papan pangibadah lan memulang. 22 Wong-wong padha nggumun banget marang piwulangé, amarga Panjenengané mulangi wong-wong mau kaya sing nduwé wewenang, ora kaya para ahli Torèt.

Injil Markus

BAB 2

19 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa wong-wong ing kamar mantèn bisa pasa nalika mantèn lanang ana karo wong-wong mau?" salawasé ana mantèn lanang, ora bisa pasa. 20 Nanging bakal tumeka ing dinané mantèn lanang bakal kapundhut saka ing antarané wong-wong mau, banjur padha pasa ing dina iku. 21 Ora ana wong siji-sijia sing njahit klambi anyar ing klambi sing lawas, nanging sing anyar sing isiné bakal ngrusak sing lawas, lan suwèké saya tambah parah. 22 Lan ora ana wong sing nglebokaké anggur anyar menyang gendul lawas, supaya anggur anyar bakal nyuwek gendul, lan anggur tumpah, lan gendul bakal rusak, nanging anggur anyar kudu dilebokake ing gendul anyar. 23 Ing dina Sabat Panjenengané tindak liwat pategalan gandum; lan para sakabaté wiwit, nalika padha lunga, mèlu gandum. 24 Wong-wong Farisi terus takon marang Gusti Yésus: “Lah, kenèng apa wong-wong kuwi pada nglakoni apa sing ora ditindakké ing dina Sabat? 25 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé durung tau maca apa sing ditindakaké déning Dawud, nalika butuh lan keluwen, lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké?" 26 Kepriyé dhèwèké lumebu ing Pedalemané Allah nalika jamané Imam Agung Abyatar, lan mangan roti sesaosan, sing ora kena dipangan, kajaba kanggo para imam, lan uga diparingaké marang wong-wong sing padha ndhèrèkaké? 27 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sabbat iku digawé kanggo manungsa, dudu manungsa kanggo dina Sabat. 28 Mulané Putraning Manungsa iku uga Gustiné dina Sabat.

1 Sawisé sawetara dina Gusti Yésus lumebu ing Kapernaum manèh; lan ana rame yen dheweke ana ing omah. 2 Sanalika akèh wong kang padha nglumpuk, nganti ora ana papan kanggo nampani wong-wong mau, ora ana ing ngarep lawang; 3 Wong-wong mau padha sowan ing ngarsané, nggawa wong lumpuh, sing digawa wong papat. 4 Lan amarga padha ora bisa nyedhaki Panjenengane amarga wong akeh, padha mbukak payon ing panggonane Gusti Yesus, lan sawise dibongkar, padha ngudhunake paturon kang lara lumpuh. 5 Bareng Gusti Yesus mirsa imane wong-wong mau, Panjenengane banjur ngandika marang wong lumpuh mau, " He, anakku, dosamu kaapura." 6 Nanging ana ahli Torèt sawetara sing lungguh ing kono lan mikir ing atiné, 7 Yagéné wong iki kok nyenyamah? Sapa sing bisa ngapura dosa kajaba mung Gusti Allah? 8 Sakwisé kuwi Gusti Yésus ngerti nèk wong-wong kuwi pada mikir kaya ngono, mulané Dèkné terus ngomong: “ Yagéné kowé padha mikir kaya ngono ing sajroning atimu? 9 Endi sing luwih gampang ngomong marang wong lumpuh: Dosamu wis diapura; utawa kandha: Ngadega, paturonmu angkaten lan lumakua? 10 Nanging supaya kowé ngerti nèk Anaké Manungsa nduwèni pangwasa ngapura dosa ing bumi, (Gusti Yésus kandha marang wong lumpuh mau:) 11 Aku pitutur marang kowé, tangia, paturonmu angkaten lan muliha menyang omahmu. 12 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus tangi, ngangkat paturoné lan lunga nang ngarepé wong-wong kuwi. Mulané wong-wong pada nggumun kabèh, terus pada ngluhurké Gusti Allah, karo ngomong: “Aku ora tau weruh sing kaya ngono. 13 Panjenengané banjur tindak manèh ing pinggir segara; Wong kabèh banjur padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus, sarta Panjenengané banjur memulang. 14 Nalika Panjenengané liwat, Panjenengané pirsa Lewi anaké Alfeus lungguh ing kantor bea, banjur ngandika marang wong, " Mèlua Aku." Panjenengané banjur jumeneng lan ndhèrèkaké Panjenengané. 15 Nalika Gusti Yesus lenggah dhahar ana ing omahe, akeh juru-mupu-beya lan wong-wong dosa padha njagong bebarengan karo Gusti Yesus lan para sakabate, amarga ana wong akeh lan padha ndherekake Panjenengane. 16 Para ahli Torèt lan para Farisi weruh Gusti Yésus mangan karo juru-mupu-mupu-mupu-mupu-mupu-mupumupu-mupu-mupu-mu-beya lan wong-wong dosa, banjur padha matur marang para sakabaté, "Kadospundi dene Panjenengané kok bisa mangan lan ngombé bebarengan karo juru-mupu-beya lan wong dosa?" 17 Bareng Gusti Yésus midhanget bab iku, Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, " Wong sing waras ora mbutuhaké dhokter, nanging sing lara. 18 Murid-muridé Yohanes lan murid-muridé wong Farisi padha pasa, terus pada teka lan takon marang Gusti Yésus: “Yagéné murid-muridé Yohanes lan para Farisi pada pasa, nanging murid-muridmu ora pasa?

BAB 3 1 Gusti Yésus terus mlebu nang sinaguk menèh. lan ing kono ana wong sing tangane garing. 2 Wong-wong padha ngati-ati, apa Panjenengané bakal nambani wong ing dina Sabat; supaya padha nyalahake Panjenengane. 3 Gusti Yésus terus ngomong marang wong sing tangané garing: “ Ngadega!” 4 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa diparengaké nindakaké kabecikan ing dina Sabat, utawa nindakaké piala?" kanggo nylametake urip, utawa mateni? Nanging padha meneng. 5 Bareng Panjenengané mirsani wong-wong mau kanthi nepsu, sedhih amarga atiné wong-wong mau, banjur ngandika marang wong mau: " Tanganmu athungna!" Tangané diuluraké, lan tangané waras kaya tangan sijiné. 6 Wong-wong Farisi banjur padha metu, lan sanalika iku padha rembugan karo wong-wong Hérodians nglawan Yésus, kepriyé anggoné arep nyirnakaké Panjenengané. 7 Nanging Ida Hyang Yesus miwah parasisian Idane lunga ka sagara. 8 Lan saka Yérusalèm, saka Iduméa lan saka sabrangé Yarden; Wong-wong ing sakubengé Tirus lan Sidon, wong akèh, padha krungu bab kang katindakaké déning Panjenengané, banjur padha sowan ing ngarsané. 9 Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, supaya ana prau cilik, marga saka akèhé wong akèh, supaya Panjenengané aja nganti ngempet.

Injil Markus

10 Amarga Panjenengané wis nyarasaké wong akèh; nganti padha dhesek-dhesek ndemek Panjenengane, sakehe wong kang nandhang wewelak. 11 Lan roh-roh najis, nalika padha ndeleng Panjenengané, padha sumungkem ana ing ngarsane lan nguwuh-uwuh, "Panjenengan punika Putraning Allah." 12 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong mau supaya aja pada ngerti. 13 Panjenengané banjur minggah ing gunung lan nimbali sapa sing dikarepaké, banjur padha sowan ing ngarsané. 14 Panjenengané nuli milih wong rolas, supaya padha bebarengan karo Panjenengané, lan supaya padha dikongkon martakaké. 15 Lan nduwèni pangwasa nambani lelara lan nundhung sétan. 16 Simon banjur dijenengi Pétrus; 17 Yakobus anaké Zébédéus lan Yohanes seduluré Yakobus; Wong-wong mau dijenengi Boanerges, tegesé: Anak-anak gludhug. 18 Andréas, Filipus, Bartoloméus, Matius, Tomas, Yakobus anaké Alféus, Tadéus lan Simon wong Kanaan. 19 Lan Yudas Iskariot, sing uga ngulungaké Panjenengané, lan padha mlebu ing omah. 20 Lan wong akeh padha ngumpul maneh, nganti padha ora bisa mangan roti. 21 Bareng kanca-kancané padha krungu bab iku, banjur padha metu arep nyekel Panjenengané, amarga padha kandha, "Dheweke ora sah." 22 Para ahli Torèt kang padha teka saka Yérusalèm padha kandha, "Panjenengané kepanjingan Bèlzebul, lan Panjenengané nundhungi sétan marga saka panggedhéning sétan." 23 Panjenengané banjur nimbali wong-wong mau lan ngandika nganggo pasemon, " Kadospundi Iblis saged nundhung Iblis?" 24 Nèk sakwijiné krajan kuwi pecah, Kratoné kuwi ora bakal lestari. 25 Lan nèk ana omah sing pecah, omah kuwi ora isa tetep. 26 Nèk Sétan nglawan awaké déwé lan mèlu-mèlu, wong kuwi ora bisa tahan, nanging wis entèk-entèké. 27 Ora ana wong kang bisa lumebu ing omahe wong rosa lan ngrampas barang darbeke, kajaba wong kang rosa mau banjur ditaleni dhisik; banjur bakal ngrusak omahe. 28 Satemené Aku pitutur marang kowé: Sakabehing dosa bakal diapura marang para putraning manungsa, lan panyenyamah kang bakal padha nyenyamah. 29 Nanging sing sapa nyenyamah marang Roh Suci, ora bakal diapura, nanging kena paukuman sing langgeng. 30 Amarga padha kandha, "Dheweke kepanjingan roh jahat." 31 Ing kono para sadulur lan ibuné padha teka, ngadeg ing njaba, kongkonan nimbali Yésus. 32 Wong akèh padha lungguh ing sakiwa-tengené Panjenengané, banjur padha matur marang Panjenengané, "Lah, ibumu lan sadulur-sadulurmu ana ing njaba padha nggoleki kowé." 33 Panjenengané banjur paring wangsulan, pangandikané, " Sapa ibuku lan sadulur-sadulurku?" 34 Panjenengané banjur mirsani wong-wong kang padha lungguh ing sakiwa-tengené, banjur ngandika, " Inggih ibu saha sadhèrèk-sadhèrèk-Ku!"

35 Awit sapa sing nglakoni kersané Gusti Allah, kuwi sedulurku lanang lan wadon lan ibuku. BAB 4 1 Panjenengané banjur wiwit memulang manèh ana ing sapinggiring sagara. lan kabeh wong akeh padha ana ing pinggir segara ing dharatan. 2 Panjenengané banjur paring piwulang bab akèh marang wong-wong mau nganggo pasemon. 3 Rungokna; Lah, ana sing nyebar nyebar nyebar. 4 Nalika lagi nyebar, ana sing tiba ing pinggir dalan, lan manuk-manuk ing awang-awang padha teka lan numpes. 5 Ana uga sing tiba ing lemah sing watu-watu, sing lemahé ora akèh. lan sanalika iku thukul, amarga ora ambane lemah. 6 Nanging bareng srengéngé wis wungu, dadi garing. Lan amarga ora ana oyod, banjur garing. 7 Ana sing tiba ing antarané eri, lan eri mau thukul nganti mati, nganti ora metu wohé. 8 Lan liyane tiba ing lemah apik, lan metokaké woh sing thukul lan saya akeh; lan nglairake, ana sing telung puluh, ana sing sawidak, lan ana sing satus. 9 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sapa sing duwé kuping kanggo ngrungokake, ngrungokna." 10 Nalika Panjenengané piyambakan, para sakabaté rolas padha takon marang Panjenengané bab pasemon mau. 11 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé padha kaparingan kawruh bab wewadining Kratoné Allah, nanging marang wong-wong kang ana ing njaba, iku kabèh katindakaké nganggo pasemon. 12 Supaya padha ndeleng, nanging ora weruh; lan krungu padha krungu, nanging ora ngerti; supaya aja padha mratobat, lan dosane bakal diapura. 13 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé padha ora ngerti pasemon iki?" Lah kapriyé kowé bisa ngerti sakèhé pasemon? 14 Sing nyebar nyebar pangandika. 15 Lan iki wong-wong ing pinggir dalan, ing ngendi pangandika nyebar; Nanging bareng padha krungu, Iblis enggal teka lan nyopot pangandika kang kasebar ing atiné. 16 Lan iki uga sing disebar ing lemah watu; kang, nalika padha krungu pangandika, enggal nampa karo bungah; 17 Lan ora nduwé oyod ing awaké dhéwé, mulané tetep mung sedhela. 18 Lan iki sing disebar ing eri; kayata krungu tembung, 19 Lan keprihatinan ing donya iki, lan cidrane kasugihan, lan pepénginaning barang-barang liya sing mlebu, nyenyet pangandikané, temahan ora metokaké woh. 20 Lan iki sing disebar ing lemah apik; kang padha ngrungokaké pangandikané, banjur nampani lan metokaké woh, ana sing tikel telung puluh, ana sing tikel sawidak, ana sing tikel satus. 21 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa digawa diyan kanggo dilebokake ing ngisor gantang utawa ing ngisor amben?" lan ora kanggo nyetel ing candlestick? 22 Awit ora ana barang sing ndhelik sing ora bakal kacethakaké; lan ora ana barang sing didhelikake, nanging bakal teka ing luar negeri. 23 Nèk nduwé kuping kanggo ngrungokké, ngrungokké.

Injil Markus

24 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha ngati-ati apa sing kokrungu: kanthi ukuran apa sing kok lakoni, iku bakal diukur kanggo kowé; 25 Awit sapa sing nduwé, bakal dikèki, lan sing ora nduwé, malah sing diduwèni bakal dijupuk. 26 Gusti Yésus terus ngomong: “ Kratoné Gusti Allah kuwi kaya wong sing nyebar wiji ing lemah. 27 Lan kudu turu lan tangi rina wengi, lan wiji bakal thukul lan thukul, ora ngerti carane. 28 Amarga bumi metokaké wohé dhéwé; kawitan lading, banjur kuping, sawise jagung lengkap ing kuping. 29 Nanging nèk wohé wis metu, dhèwèké langsung nglebokké arit, awit wis teka. 30 Panjenengané banjur ngandika, " Kratoné Allah padha arep padha karo apa?" utawa karo apa mbandhingake? 31 Iku kaya wiji sawi, sing, nalika disebar ing bumi, luwih sithik tinimbang kabeh wiji sing ana ing bumi. 32 Nanging bareng wis kasebar, banjur thukul lan dadi luwih gedhe tinimbang kabeh tetuwuhan, lan thukul pangpange kang gedhe. supaya manuk-manuk ing awang-awang padha manggon ana ing sangisoring ayang-ayangane. 33 Lan nganggo pasemon akeh sing kaya mengkono, Panjenengané paring pangandika marang wong-wong mau, kaya sing bisa dirungokaké. 34 Nanging tanpa pasemon Panjenengané ora ngandika marang wong-wong mau; 35 Ing dina iku, bareng wis soré, Yésus kandha marang wong-wong mau, " Ayo padha nyabrang." 36 Sakwisé wong okèh mau dikongkon lunga, Gusti Yésus terus digawa nang prau. Lan uga ana kapal cilik liyane karo dheweke. 37 Banjur ana prahara gedhe, lan ombake nempuh prau nganti kebak. 38 Gusti Yésus terus turu ing guling ing mburiné prau. 39 Panjenengané banjur wungu lan ndhawuhi angin, sarta ngandika marang sagara, " Tenang! Angine banjur leren, banjur dadi ayem banget. 40 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha wedi? Kowé kok ora pretyaya? 41 Wong-wong pada wedi banget lan pada takon marang sakpada-pada: “Wong iki sapa, déné angin lan segara padha manut marang Panjenengané?

Mahaluhur?" Aku supaos kowé demi Allah, supaya kowé aja nyiksa aku. 8 Amarga Panjenengané ngandika marang Panjenengané, " Heh roh najis, metu saka wong iku!" 9 Gusti Yésus terus takon: “ Sapa jenengmu? Atur wangsulane, pangandikane: “Nama kula Legion, awit kula kathah. 10 Panjenengané banjur nyuwun banget marang Panjenengané, supaya wong-wong mau aja didhawuhi lunga saka ing kono. 11 Ing sacedhake gunung ing kono ana babi-babi sing padha mangan. 12 Kabèh sétan-sétan padha nyuwun marang Panjenengané, pangandikané, "Kula mugi karsaa mlebet ing babi-babi wau, supados kula sami lumebet ing babi-babi punika." 13 Banjur Yésus nglilani wong-wong mau. Dhemit-dhemit mau banjur padha metu lan mlebu ing babi-babi mau, lan sapi-sapi mau padha mlayu banter-banter mudhun ing jurang menyang ing sagara, (kira-kira ana rong ewu); 14 Wong-wong sing padha mangan babi-babi mau banjur padha mlayu lan nyritakaké bab iku ana ing kutha lan ing désa-désa. Lan padha metu kanggo ndeleng apa sing wis rampung. 15 Wong-wong mau padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus lan weruh wong kang kapanjingan sétan, kang kepanjingan legiun, lagi lungguh, salin lan waras, banjur padha wedi. 16 Wong-wong sing weruh lelakon kuwi terus ngomongké bab kelakuané wong sing kesurupan sétan lan bab babibabi mau. 17 Wong-wong mau banjur padha ndedonga marang Panjenengané, supaya lunga saka ing tanah kono. 18 Bareng wis minggah ing prau, wong kang kapanjingan sétan nyuwun supaya Panjenengané nunggil karo Yésus. 19 Nanging Gusti Yésus ora nglilani wongé, nanging dipangandikani, " Kowé muliha menyang omahé kancakancamu, lan critakna marang wong-wong mau, apa sing wis ditindakaké déning Gusti marang kowé lan welas-asihé marang kowé." 20 Panjenengané banjur mangkat lan wiwit martakaké ana ing Dékapolis, bab apa sing wis ditindakaké déning Yésus marang dhèwèké, lan kabèh wong padha gumun. 21 Nalika Yésus nyabrang manèh kanthi prau menyang sabrang, akèh wong kang padha nglumpuk, lan Panjenengané ana ing sacedhake sagara. 22 Lan, lah, ana salah siji saka pangareping papan pangibadah, jeneng Yairus; Bareng weruh wong mau, banjur sumungkem ing sampéyané. 23 Lan nyuwun banget marang Panjenengané, pangandikané, "Anakku wadon sing isih cilik wis arep mati. lan dheweke bakal urip. 24 Gusti Yésus terus mèlu wongé. Wong akèh padha ngetutaké Panjenengané lan ngebaki Panjenengané. 25 Lan ana wong wadon sing lara metu getihé rolas taun. 26 Lan wis nandhang sangsara akeh saka akeh dokter, lan wis ngentekake kabeh duweke, nanging ora waras apa-apa, malah saya tambah parah. 27 Bareng krungu bab Gusti Yésus, wong wadon mau banjur nyedhaki wong akèh ing buri lan ndemèk jubahé Yésus. 28 Amarga dheweke kandha, "Yen aku mung ndemek sandhangane, aku bakal waras."

BAB 5 1 Banjur padha nyabrang ing sabranging sagara, ing tanahe wong Gadara. 2 Bareng Panjenengané minggah saka ing prau, banjur ana wong kang kasurupan roh jahat saka ing pasaréan. 3 Kang manggon ana ing kuburan; lan ora ana wong sijisijia kang bisa nangkep Panjenengane, sanadyan nganggo rante. 4 Amarga wis kerep diikat nganggo blenggu lan rante, rante dicopot lan blenggune dicegat, lan ora ana wong sijisijia kang bisa nikungi dheweke. 5 Lan rina wengi tansah ana ing pagunungan lan ing pasarean, nguwuh-uwuh lan nyuwil-nyuwil awake nganggo watu. 6 Nanging bareng weruh Gusti Yésus saka kadohan, banjur mlayu nyembah marang Panjenengané. 7 Lan padha nguwuh-uwuh kanthi swara sora, "Apa urusanku karo kowé, dhuh Yésus, Putraning Allah Kang

Injil Markus

29 Sanalika sumbering getihe dadi garing; lan dheweke rumangsa wis waras saka pageblug. 30 Gusti Yésus enggal-enggal pirsa ing sarirané dhéwé yèn ana kautaman kang metu saka Panjenengané, banjur minger ana ing satengahing wong akèh lan ngandika, " Sapa sing ndemèk sandhanganku?" 31 Para sakabaté padha matur marang Panjenengané, "Kowé mirsani wong akèh padha ngempet-empetaké Panjenengané, lan Panjenengan banjur takon: Sapa sing ndemèk Aku?" 32 Gusti Yésus terus mirsani mubeng-mubeng kanggo ndelok wong wadon sing nglakoni bab kuwi. 33 Nanging wong wadon mau kanthi wedi lan gumeter, amarga ngerti apa sing wis kelakon ana ing dheweke, banjur marani lan sujud ana ing ngarsane lan nyritakake kabeh sing bener. 34 Panjenengané banjur ngandika marang wong wadon mau: " Inggih, iman panjenengan sampun mitulungi panjenengan; lungaa kanthi tentrem lan waras saka pageblugmu. 35 Nalika Panjenengané isih ngandika, ana wong sawatara saka ing omahé panggedhéning papan pangibadah kang padha matur, "Anakmu wis mati. 36 Bareng Gusti Yésus midhanget pangandika kang kapangandikakaké, Panjenengané banjur ngandika marang panggedhéning papan pangibadah, " Aja wedi, mung pracayaa." 37 Panjenengané ora nglilani wong siji waé mèlu Yésus, kajaba Pétrus, Yakobus lan Yohanes, seduluré Yakobus. 38 Gusti Yésus terus tekan omahé penggedéné sinagogé, weruh wong-wong sing pada nangis lan sesambat banget. 39 Bareng wis mlebu, Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha ribut lan nangis?" bocah wadon iku ora mati, nanging turu. 40 Wong-wong mau padha nggeguyu Panjenengané. Nanging sakwisé wong-wong mau dikongkon metu, bapaké lan ibuné bocah wadon mau lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké, banjur lumebu ing panggonane bocah wadon mau. 41 Gusti Yésus terus nyekel tangané bocah wadon kuwi lan ngomong: “ Talita cumi; tegesé: Bocah, Aku pitutur marang kowé, tangia. 42 Sanalika iku bocah wadon mau banjur tangi lan lumaku; amarga umure wis rolas taun. Lan padha gumun banget. 43 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong kuwi aja pada ngerti. lan dhawuh supaya diwenehi panganan.

sadulure ana ing kene? Lan wong-wong mau padha gelo marang Panjenengané. 4 Nanging Yésus ngandika marang wong-wong mau, " Nabi iku ora diajèni, nanging ana ing negarané dhéwé lan ing antarané kulawargané lan ing omahé dhéwé." 5 Ing kono Panjenengané ora bisa nindakaké mujijat, kajaba mung numpangi asta marang wong lara sawatara lan nyarasaké wong-wong mau. 6 Gusti Yésus nggumun merga ora pretyaya. Panjenengané banjur ngubengi désa-désa, memulang. 7 Panjenengané banjur nimbali sakabaté rolas, lan wiwit ngutus wong loro-lorone; lan diparingi panguwasa nglawan roh-roh jahat; 8 Lan padha didhawuhi supaya ora nggawa apa-apa ing perjalanan, kajaba mung teken; ora ana tas, ora ana roti, ora ana dhuwit ing dompete. 9 Nanging nganggo sandal; lan ora nganggo klambi loro. 10 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ing ngendi waé kowé lumebu ing sawijining omah, manggona ing kono nganti kowé lunga saka kono." 11 Lan sapa waé sing ora nampani kowé lan ora ngrungokké kowé, samangsa kowé lunga saka kono, ketyepna lebu sing ana ing sangisore sikilmu kanggo paseksi tumrap wong-wong mau. Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing dina pangadilan bakal luwih ènthèng tumrap Sodom lan Gomora katimbang karo kutha iku. 12 Wong-wong mau nuli padha metu lan martakaké yèn wong-wong kudu mratobat. 13 Lan padha nundhung dhemit akeh, lan njebadi karo lenga akeh wong lara, lan nambani wong-wong mau. 14 Lan Sang Prabu Hérodès krungu bab Panjenengané; (amarga jenengé wis sumebar:) banjur ngandika, "Yohanes Pambaptis wis wungu saka ing antarane wong mati, mulané ana mukjijat-mukjijat ana ing Panjenengané." 15 Liyané padha kandha, "Iku Élia." Ana maneh kang kandha, "Iku nabi, utawa kaya salah sawijining nabi." 16 Nanging nalika Hérodès krungu bab iku, banjur ngandika, "Iku Yohanes, sing dakpenggal sirahé: wis wungu saka ing antarane wong mati." 17 Merga Hérodès dhéwé sing ngongkon Yohanes nyekel Yohanes lan dipenjara merga Hérodias, garwané Filipus, seduluré. 18 Awit Yohanes wis ngomong marang Hérodès, "Kowé ora pareng nduwé bojoné sedulurmu." 19 Mulané Hérodias mèlu nglawan Yésus, mulané arep dipatèni. nanging dheweke ora bisa: 20 Merga Hérodès wedi marang Yohanes, merga ngerti nèk Yohanes kuwi wong bener lan suci, mulané Dèkné terus njaga dèkné. Lan nalika krungu Panjenengané, Panjenengané nindakaké akèh prakara, lan krungu Panjenengané kanthi bungah. 21 Bareng wis tekan dina kang trep, nalika Hérodès ing dina wiyosané nganakaké bujana kanggo para panggedhé, para panggedhé lan para panggedhé ing tanah Galiléa. 22 Bareng putriné Hérodias mau lumebu lan njogèd, lan gawé renaning Hérodès lan wong-wong sing padha lungguh bebarengan karo Panjenengané, Sang Prabu banjur ngandika marang bocah wadon mau, "Nyuwuna marang Aku apa waé sing kokkarepaké, aku bakal maringi kowé." 23 Panjenengané banjur supaos marang wong wadon mau, "Apa wae sing kokjaluk marang Aku, iku bakal Dakparingaké marang kowé, nganti saparone karajanku."

BAB 6 1 Panjenengané banjur tindak saka ing kono lan menyang ing nagarané dhéwé; lan para sakabaté padha ndhèrèkaké Panjenengané. 2 Bareng dina Sabat wus tekan, Panjenengané wiwit memulang ana ing papan pangibadah, lan akèh wong kang padha ngrungokaké Panjenengané padha gumun, pangucapé, "Wong iki darbé saka ngendi?" Lan kawicaksanan apa sing diparingake marang Panjenengane, nganti mujijat-mujijat sing kaya mangkono iku ditindakake dening astane? 3 Apa iki dudu tukang kayu, anaké Maria, seduluré Yakobus, Yosès, Yudas lan Simon? lan apa ora sadulur-

Injil Markus

24 Wong wadon mau banjur metu lan matur marang ibuné, "Apa sing arep daksuwun?" Wong wadon mau banjur ngandika, "Sirané Yohanes Pembaptis." 25 Wong wadon mau banjur enggal-enggal lumebu ing ngarsané Sang Prabu sarta nyuwun, pangandikané, "Aku kepéngin, supaya kowé langsung mènèhi sirahé Yohanes Pembaptis nganggo wadhah." 26 Sang Prabu banjur sedhih banget; nanging marga saka supaos, lan marga saka wong-wong kang lenggah karo Panjenengané, Panjenengané ora bakal nolak dheweke. 27 Sang Prabu enggal-enggal utusan prajurit, lan dhawuh supaya sirahe digawa. 28 Sirahé digawa menyang wadhah lan diwènèhaké marang bocah wadon mau. 29 Bareng para sakabaté padha krungu bab iku, banjur padha teka njupuk layoné Gusti Yésus lan disarèkaké ing kuburan. 30 Para rasul banjur padha nglumpuk ana ing ngarsané Gusti Yésus lan nyritakaké samubarang kabèh, apa kang wus padha dilakoni lan apa kang wus padha diwulangaké. 31 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ayo padha mrana menyang panggonan kang sepi, lan ngaso sadhela: amarga ana akèh wong sing padha teka lan padha lunga, lan padha ora ana wektu luang nganti mangan." 32 Lan padha mangkat menyang panggonan sepi numpak prau piyambak. 33 Wong-wong weruh wong-wong kuwi lunga, lan okèh wong sing wanuh marang Dèkné, mulané terus mlaku mlaku saka sakèhé kutha, ndhisiki wong-wong mau lan pada nglumpuk. 34 Bareng Yésus metu saka ing kono, mirsa wong akèh, mulané melasi banget marang wong-wong mau, amarga padha kaya wedhus kang ora duwé pangon. 35 Bareng wis awan, para sakabaté padha sowan ing ngarsané lan matur: "Panggonan iki sepi, lan wektuné wis suwé. 36 Wong-wong mau dikongkon lunga menyang désa-désa ing sakiwa-tengené lan ing désa-désa, tuku roti kanggo awaké dhéwé, amarga padha ora duwé apa-apa. 37 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, Padha wènèhana mangan. Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Punapa kula badhé tumbas roti kalih atus dinar saha dipun paringi mangan?" 38 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé padha duwé roti pira?" lunga lan ndeleng. Lan nalika padha ngerti, padha matur: Lima, lan loro iwak. 39 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong pada njagong nang suket ijo rombongan. 40 Lan padha lungguh ing baris, atusan, lan seket. 41 Sawisé njupuk roti lima lan iwak loro mau, Panjenengané tumenga ing langit lan mberkahi, banjur nyuwil-nyuwil roti mau lan diparingaké marang para sakabaté supaya ditata ing ngarep. Iwak loro mau banjur diedum-edum marang wong-wong mau. 42 Kabeh padha mangan nganti wareg. 43 Wong-wong mau padha nglumpukaké turahané rolas wakul lan iwak-iwak mau kebak. 44 Lan sing padha mangan roti iku watara limang ewu wong. 45 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngongkon muridmuridé munggah prau, ndhisiki nang sebrang nang

Bètsaida, sakwisé Dèkné ngongkon wong-wong kuwi lunga. 46 Sakwisé murid-muridé dikongkon lunga, Gusti Yésus terus budal nang gunung arep ndonga. 47 Bareng wis soré, prauné wis ana ing tengahé sagara, lan Panjenengané piyambakan ana ing dharatan. 48 Panjenengané mirsa wong-wong padha rekasa ndayung; awit anginé marani wong-wong mau, lan kira-kira jam 4 bengi Panjenengané marani wong-wong mau, mlaku-mlaku ing sandhuwuré sagara, arep nyabrang wong-wong mau. 49 Nanging bareng weruh Panjenengané lumaku ing sandhuwuré sagara, padha ngira yèn iku memedi, banjur padha bengok-bengok: 50 Amarga wong kabèh padha weruh Panjenengané, banjur padha trenyuh. Lan langsung ngandika karo wong-wong mau, lan ngandika marang wong-wong mau, padha dikuwataké, iki Aku; aja wedi. 51 Gusti Yésus terus minggah ing prau. anginé mandhek, lan wong-wong padha gumun banget lan gumun. 52 Wong-wong kuwi ora nggatèkké mukjijaté roti kuwi, awit atiné wis mantep. 53 Bareng wis padha nyabrang, padha tekan ing tanah Genesarèt, banjur nyabrang ing pasisir. 54 Bareng padha mangkat saka ing prau, banjur padha wanuh marang Panjenengané. 55 Wong-wong sing lara kuwi terus pada mlaku-mlaku nang sak kiwa-tengené kono. 56 Nang endi waé sing dileboni, ing désa-désa, utawa ing kutha-kutha, utawa ing désa-désa, wong-wong padha nyèlèhaké wong lara ana ing dalan-dalan, lan nyuwun supaya bisa ndemèk mung pinggiring jubahé; BAB 7 1 Banjur wong-wong Farisi lan ahli Torèt sawatara saka Yérusalèm padha nglumpuk. 2 Bareng padha weruh murid-muridé sawetara mangan roti nganggo tangan najis, tegesé ora wisuh tangan, banjur padha nesu. 3 Amarga wong Farisi lan wong Yahudi kabeh, kajaba padha wisuh tangan asring, ora mangan, amarga padha netepi tradhisi para leluhur. 4 Lan yen padha teka saka pasar, kajaba wisuh, padha ora mangan. Lan isih akèh prekara-prekara liyané sing padha dicekel, kaya ngumbah mangkok, kuwali, wadhah tembaga lan meja. 5 Para Farisi lan ahli Torèt banjur padha takon marang Panjenengané, "Yagéné para sakabat Panjenengan ora padha nglakoni tradhisi para leluhur, nanging padha mangan roti tanpa wisuh tangan?" 6 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Satemené pamedhar wangsit Yésaya bab kowé, wong lamis, kaya kang katulisan, 'Bangsa iki ngajeni Aku nganggo lambé, nanging atiné adoh saka Aku.' 7 Nanging tanpa guna wong-wong padha nyembah marang Aku, mulangake pepakoning manungsa minangka piwulang. 8 Merga kowé padha nglirwakaké dhawuhé Gusti Allah, kowé padha netepi tradhisi manungsa, kaya ngumbah kuwali lan mangkok, lan liya-liyané sing kaya ngono kuwi kowé padha nglakoni.

Injil Markus

9 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Pancen kowé padha nolak dhawuhé Allah, supaya kowé padha netepi tradhisimu dhéwé." 10 Sabab Musa ngandika, "Ngajènana bapakmu lan biyungmu." lan, Sing sapa ngipat-ipati bapa utawa biyunge, kudu mati! 11 Nanging kowé padha kandha, yèn ana wong kandha marang bapakné utawa biyungé, 'Kurbanan, tegesé, pisungsung, saka apa waé sing bisa dadi paédahku marang kowé; dheweke bakal bebas. 12 Lan sampeyan ora ngidini wong maneh nindakake apaapa kanggo bapak utawa biyunge; 13 Mangkono pangandikane Gusti Allah ora ana gunane marga saka tradhisimu, kang padha koklakoni. 14 Sakwisé Dèkné nimbali wong-wong kabèh, Dèkné terus ngomong: “ Kowé kabèh pada rungokna lan ngertia! 15 Ora ana barang sing metu saka njaba manungsa, sing mlebu ing njero wong bisa najis, nanging barang sing metu saka wong kuwi sing najiské manungsa. 16 Nèk ènèng kuping kanggo ngrungokké, ngrungokké. 17 Nalika Panjenengané lumebet ing omah saka wong akèh, para sakabaté padha takon marang Panjenengané bab pasemon mau. 18 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé iya padha ora ngerti? Apa kowé padha ora sumurup, yèn samubarang kang metu saka njaba kang lumebu ing manungsa, iku ora bisa najisaké wong? 19 Amarga iku ora lumebu ing atine, nanging ing weteng, lan metu menyang wadhah, ngresiki kabeh panganan? 20 Panjenengané banjur ngandika, " Apa kang metu saka ing manungsa, iku kang gawé najis wong." 21 Awit saka ing njero, saka atiné manungsa, ana pikiran sing ala, laku jina, laku jina, matèni wong, 22 Maling, srakah, duraka, cidra, hawa nafsu, mripat kang ala, pitenah, gumunggung, bodho. 23 Kabèh piala kuwi asalé saka njero lan najiské manungsa. 24 Saka ing kono Panjenengané nuli jumeneng lan tindak menyang tlatahé kutha Tirus lan Sidon, banjur lumebu ing sawijining omah, lan karsané ora ana wong kang ngerti, nanging ora bisa ndhelik. 25 Merga ana wong wédok, sing anaké wadon kesurupan roh jahat, krungu bab Yésus, banjur marani lan sujud ing sampéyané. 26 Wong wédok kuwi wong Yunani, wong Sirofénisia. Lan dheweke nyuwun supaya Panjenengane nundhung dhemit saka anake wadon. 27 Nanging Gusti Yésus ngandika marang wong wadon mau, " Ayo supaya bocah-bocah wareg dhisik, amarga ora pantes njupuk roti kanggo anak-anake lan diuncalake marang asu." 28 Wangsulane wong wadon mau, "Inggih, Gusti, nanging asu-asu ing sangisore meja padha mangan remahane bocahbocah." 29 Panjenengané banjur ngandika marang wong wadon mau, " Mulané, lungaa! Sétan wis metu saka anakmu. 30 Bareng wis tekan ing omahé, tinemu sétan wis metu, lan anaké wadon glethakaken ing paturon. 31 Lan maneh, saka ing wilayah Tirus lan Sidon, menyang Segara Galilea, liwat tengah wilayah Decapolis. 32 Wong-wong mau terus nggawa wong budheg lan bisu. lan padha nyuwun supaya numpangi astane marang dheweke.

33 Panjenengané banjur nyimpang saka ing antarané wong akèh, nuli nglebokaké drijiné ing kupingé, banjur ngidoni lan ndemèk ilaté; 34 Panjenengané nuli tumenga ing swarga, banjur nggresah, sarta ngandika marang Panjenengané, "Efata, tegesé: Mbukak!" 35 Sanalika kupingé kabukak, lan ilaté kenthel, lan ngomong kanthi cetha. 36 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong kuwi aja ngomong marang sapa-sapa. 37 Wong-wong padha nggumun banget, pangucapé, "Panjenengané nindakaké samubarang kabèh kanthi becik. BAB 8 1 Nalika samana wong akeh banget lan padha ora duwe apa-apa, mulane Gusti Yesus nimbali para sakabate sarta ngandika: 2 Aku welas marang wong akeh, amarga saiki wis telung dina karo aku lan ora duwe apa-apa. 3 Manawa wong-wong mau padha Sunulungake menyang omahe dhewe-dhewe kanthi pasa, mesthi padha semaput ana ing dalan, amarga ana wong kang padha teka saka adoh. 4 Para sakabaté padha mangsuli marang Panjenengané, "Kadospundi tiyang ingkang saged maremaken roti wonten ing ara-ara samun punika?" 5 Gusti Yésus terus takon: “ Kowé pada nduwé roti pira? Wong-wong mau padha matur, "Pitu." 6 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong pada linggih ing lemah. nuli diparingake marang wong akeh. 7 Lan padha duwe sawetara iwak cilik: lan banjur mberkahi, lan dhawuh kanggo ngatur uga kanggo wongwong mau. 8 Wong-wong mau banjur padha mangan nganti wareg, turahane turahane diklumpukake pitung kranjang. 9 Wong-wong sing padha mangan kira-kira patang èwu, banjur dikongkon lunga. 10 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus numpak prau karo murid-muridé terus budal nang bawah Dalmanuta. 11 Wong-wong Farisi banjur padha marani Gusti Yésus lan padha takon-tinakon karo Panjenengané, nyuwun pratandha saka swarga, kanggo nyoba Panjenengané. 12 Panjenengané banjur nggresah jero lan ngandika, " Yagéné wong-wong iki padha golèk pratandha? Satemené Aku pitutur marang kowé: Ora ana pratandha marang wong-wong iki. 13 Panjenengané banjur nilar wong-wong mau, nuli minggah ing prau manèh, tindak menyang sabrang. 14 Saiki para sakabat padha lali ora nggawa roti, lan ing prau padha ora duwe luwih saka siji roti. 15 Panjenengané banjur paring piweling marang para sakabat, pangandikané, " Padha diwaspada, aja nganti raginé wong Farisi lan ragi Hérodès." 16 Wong-wong mau padha rembugan, pangucapé, "Iki amarga kita padha ora duwé roti." 17 Bareng Yésus pirsa, banjur ngandika marang wongwong mau, " Yagéné kowé padha rembugan, merga kowé ora duwé roti?" kowe durung ngerti lan durung ngerti? atimu apa durung atos? 18 Apa kowé padha duwé mripat, ora weruh? lan duwe kuping, apa ora krungu? lan apa kowé ora éling?

Injil Markus

BAB 9

19 Nalika aku nyuwil-nyuwil roti lima kanggo wong limang ewu, pinten wakul kebak isi turah-turahmu? Wongwong mau padha matur marang Panjenengané, "Rolas." 20 Lan nalika pitung kanggo patang ewu, pinten wakul kebak ing recehan sampeyan ngumpulake? Wong-wong mau padha matur, "Pitu." 21 Gusti Yésus terus ngomong: “ Kowé kok ora ngerti? 22 Gusti Yésus terus tekan Bètsaida. lan padha nggawa wong wuta marang wong, lan nyuwun supaya ndemek wong. 23 Gusti Yésus terus nyekel tangané wong wuta kuwi lan digawa metu sangka kuta. lan nalika Panjenengané ngidoni mripaté, lan numpangi asta marang Panjenengané, Panjenengané banjur ndangu apa dhèwèké weruh apa-apa. 24 Panjenengané banjur tumenga lan ngandika, "Aku weruh wong mlaku-mlaku kaya wit-witan." 25 Sawisé iku Panjenengané numpangi asta manèh ing mripaté, banjur njalari wong mau tumenga, temah waras, lan bisa ndeleng saben wong kanthi cetha. 26 Panjenengané nuli ngutus wong mau menyang omahé, pangandikané, " Aja menyang kutha lan aja nyritakaké marang sapa waé ing kutha." 27 Gusti Yésus lan para muridé lunga menyang kuthakutha Kaisaréa Filipi, lan ing dalan takon marang para sakabaté, "Kandhané wong-wong, Aku iki sapa?" 28 Wangsulané wong-wong: "Yohanes Pembaptis." lan liyane, Salah siji saka nabi. 29 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nanging miturut kowé, Aku iki sapa?" Pétrus banjur mangsuli, "Panjenengan punika Sang Kristus." 30 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong kuwi aja ngomong marang sapa-sapa bab Panjenengané. 31 Panjenengané banjur wiwit memulang marang wongwong mau, yèn Putraning Manungsa kudu nandhang sangsara akèh lan ditampik déning para pinituwa, para pangareping imam lan para ahli Torèt, banjur dipatèni, lan sawisé telung dina wungu manèh. 32 Wong mau terus ngomong terus terang. Lan Pétrus njupuk wong, lan wiwit nggegirisi. 33 Nanging nalika Panjenengané minger lan mirsani para sakabaté, Panjenengané banjur ndhawuhi Pétrus, pangandikané, " Sira lungaa ing mburiku, Iblis! 34 Sawisé nimbali wong akèh lan para sakabaté, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sapa waé sing arep mèlu Aku, nyingkur awaké dhéwé, manggul salibé lan mèlu Aku." 35 Sabab sing sapa arep nylametaké nyawané, bakal kelangan nyawané; Nanging sing sapa kelangan nyawane marga saka Aku lan marga saka Injil, iku bakal nylametake nyawane. 36 Apa gunané wong, nèk éntuk donya kabèh, nanging kelangan nyawané? 37 Utawa apa sing kudu diwènèhké wong kanggo ngijoli nyawané? 38 Mulané, sapa waé sing isin marang Aku lan pituturku ing antarané generasi sing laku jina lan dosa iki; Putraning Manungsa iya bakal isin marang Panjenengane, manawa Panjenengane rawuh ing kamulyane Ramane karo para malaekat suci.

1 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing antarané wongwong kang padha ngadeg ing kéné iki ana sawatara kang ora bakal mati, nganti padha weruh Kratoné Allah rawuh kanthi pangwasa." 2 Sawisé nem dina Gusti Yésus ngajak Pétrus, Yakobus lan Yohanes, nuntun murid-muridé munggah ing gunung sing dhuwur piyambakan. 3 Pangagemané mancorong, putih banget kaya salju; satemah ora ana juru wutuh ing bumi kang bisa putih. 4 Nabi Élia karo Nabi Musa padha ngatingal marang wong-wong mau lan padha rembugan karo Yésus. 5 Rasul Pétrus terus ngomong marang Gusti Yésus: “Guru, apiké awaké déwé nang kéné. siji kanggo kowé, siji kanggo Musa, lan siji kanggo Élia. 6 Amarga Panjenengané ora ngerti apa kang kudu diomongaké; amarga padha wedi banget. 7 Banjur ana méga sing ngayomi wong-wong mau, lan saka méga kuwi ana swara sing kandha, ”Iki Anakku sing tak trésnani. 8 Dumadakan, nalika padha ndeleng mubeng-mubeng, padha ora weruh wong menèh, kajaba Gusti Yésus karo piyambak. 9 Nalika padha mudhun saka ing gunung, Panjenengané paring dhawuh supaya aja nyritakaké marang sapa waé apa sing wis padha dideleng, nganti Putraning Manungsa wungu saka ing antarané wong mati. 10 Wong-wong mau padha netepi pangandika mau lan padha takon-tinakon apa tegesé tangi saka ing antarané wong mati. 11 Wong-wong mau padha takon marang Panjenengané, "Yagéné para ahli Torèt kandha yèn Élia kudu rawuh dhisik?" 12 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Élia pancèn rawuh dhisik lan mbalèkaké samubarang kabèh." lan kepriye katulisan bab Putraning Manungsa, manawa Panjenengane kudu nandhang sangsara akeh lan bakal diremehake. 13 Nanging Aku pitutur marang kowé: Élia pancèn wis teka, lan wong-wong mau wis nindakaké apa sing dikarepaké déning wong-wong mau, kaya sing wis ditulis bab dhèwèké. 14 Bareng wis tekan ing ngarsané para sakabaté, Panjenengané pirsa wong akèh kang padha ngrubung, lan para ahli Torèt padha rembugan karo wong-wong mau. 15 Sanalika wong kabèh padha weruh Panjenengané, padha gumun banget, lan padha mlayu marani Panjenengané lan ngaturaké salam marang Panjenengané. 16 Panjenengané banjur ndangu marang para ahli Torèt, "Apa kowé padha takon marang wong-wong mau?" 17 Lan salah siji saka wong akeh mangsuli lan matur, "Guru, aku wis nggawa anakku, sing kepanjingan roh bisu; 18 Lan ing ngendi wae sing dicekel dheweke, dheweke nyuwek-nyuwek, lan dheweke mbledhos, lan keroting untune, lan dadi lemes. lan padha ora bisa. 19 Paring wangsulane, pangandikane: “ He, wong kang ora pracaya, nganti pira suwene anggoningSun ana ing antaramu? nganti pira suwene anggonku nandhang sangsara marang kowe? gawanen marang aku.

Injil Markus

20 Wong-wong mau terus digawa nang nggoné Gusti Yésus. banjur ambruk ing lemah, lan ngubengi umpluk. 21 Panjenengané banjur ndangu marang bapakné, " Sampeyan wis pira lawasé anggoné teka? Wangsulane: Saka bocah cilik. 22 Lan asring diuncalake menyang geni lan ing banyu, kanggo nyirnakake dheweke, nanging yen sampeyan bisa nindakake apa-apa, welasana lan tulungi aku. 23 Gusti Yésus terus ngomong: “ Yèn kowé pretyaya, kabèh wong sing pretyaya kuwi isa waé. 24 Sakwisé kuwi bapaké bocahé terus mbengok lan ngomong karo nangis, ”Gusti, kawula pitados! tulungana kawula kafir. 25 Bareng Gusti Yesus mirsa yen wong akeh padha mlayumlayu, Panjenengane nuli ndhawuhi dhemit mau, pangandikane: He, roh bisu lan budheg, Aku dhawuh marang kowe, metua saka ing kono, lan aja lumebu ing dheweke maneh. 26 Roh mau banjur nguwuh-uwuh lan nyuwil-nyuwil wong mau nganti metu saka ing kono. satemah akèh kang padha ngucap: Panjenengané wis mati. 27 Nanging Gusti Yésus terus nyekel tangané wong kuwi lan nangèkké. banjur jumeneng. 28 Bareng wis lumebet ing omah, para sakabaté padha takon piyambakan, "Yagéné awaké dhéwé ora bisa nundhungi dhèwèké?" 29 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Jenis iki ora bisa metu tanpa apa-apa, kajaba kanthi pandonga lan pasa." 30 Banjur padha mangkat saka ing kono lan ngliwati Galiléa; lan dheweke ora pengin wong ngerti. 31 Awit Gusti Yésus mulangi murid-muridé, ngomong: Anaké Manungsa wis dipasrahké marang tangané manungsa lan bakal dipatèni. lan sawisé dipatèni, ing telung dinané bakal tangi. 32 Nanging wong-wong mau ora ngerti apa sing diomongké kuwi, mulané pada wedi takon marang Gusti Yésus. 33 Panjenengané banjur tekan ing Kapernaum, lan nalika ana ing omah, Yésus ndangu marang wong-wong mau, " Apa sing padha kokrembug ana ing dalan?" 34 Nanging wong-wong mau meneng waé, merga ing dalan padha rembugan bab sapa sing kudu unggul. 35 Panjenengané banjur lenggah nuli nimbali sakabat rolas, sarta ngandika marang wong-wong mau, " Sapa waé sing kepéngin dadi luwih dhisik, mesthi dadi sing pungkasan lan dadi abdiné kabèh." 36 Panjenengané banjur njupuk bocah cilik lan dilebokake ing tengah-tengahé wong-wong mau, lan nalika dirangkul, banjur ngandika marang wong-wong mau: 37 Sapa waé sing nampa anak sing kaya ngono kuwi atas jenengku, kuwi nampa Aku, lan sing sapa nampani Aku, kuwi dudu Aku, nanging sing ngutus Aku. 38 Nabi Yokanan banjur mangsuli, pangandikané, "Guru, kawula sami sumerep tiyang ingkang nundhung dhemit atas asma Paduka, nanging boten mèlu kita, lajeng kawula parengaken, awit boten mèlu kita." 39 Nanging Gusti Yésus terus ngomong: “ Aja kok larang, awit ora ènèng wong sing nindakké mukjijat atas jenengku, sing bisa ngomong ala marang Aku. 40 Sabab sapa kang ora nglawan kita, iku ana ing pihak kita.

41 Sapa waé sing ngekèki kowé ngombé banyu sak gelas nganggo jenengku, merga kowé dadi kagungané Kristus, Aku pitutur marang kowé: Satemené Aku pitutur marang kowé, ora bakal kelangan ganjarané. 42 Lan sing sapa nyinggung salah siji saka bocah-bocah cilik iki sing pracaya marang Aku, luwih becik dheweke digantung watu panggilingan ing gulune, banjur dicemplungake ing sagara. 43 Yèn tanganmu dadi sandhungan, kethoken, luwih becik kowé lumebu ing urip kanthi cacad, ketimbang karo tangan loro dibuwang menyang neraka, ing geni sing ora bakal sirep. 44 Ing panggonan sing cacingé ora mati, lan geniné ora sirep. 45 Lan manawa sikilmu dadi sandhungan, kethoken: luwih becik kowe lumebu ing urip pincang, ketimbang karo sikilmu kacemplungake menyang neraka, ing geni sing ora bakal sirep. 46 Ing panggonan sing cacingé ora mati, lan geniné ora sirep. 47 Lan manawa mripatmu gawe sandhungan, copota: luwih becik kowe lumebu ing Kratoning Allah kanthi mripat siji, ketimbang nganggo mripat loro nanging kacemplungake ing geni naraka. 48 Ing panggonan sing cacingé ora mati, lan geniné ora sirep. 49 Awit saben wong bakal diuyah nganggo geni, lan saben kurban bakal diuyah nganggo uyah. 50 Uyah kuwi apik, nanging nèk uyah wis dadi asin, apa kowé bakal nggawé uyah? Padha duwe uyah ing awakmu, lan padha rukuna. BAB 10 1 Panjenengané banjur jumeneng saka ing kono lan rawuh ing tlatah Yudéa ing sabrangé Kali Yardèn; lan kaya biyasané, Panjenengané mulang wong-wong mau. 2 Wong-wong Farisi terus pada mara nang nggoné Gusti Yésus lan takon marang Gusti Yésus: “Apa ènèng wong megat bojoné? nggodha dheweke. 3 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa dhawuhé Musa marang kowé?" 4 Wong-wong mau padha kandha, "Musa ngongkon nulis layang pegatan lan megat wong wadon mau." 5 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Amarga wangkot atimu, Panjenengané nulis dhawuh iki marang kowé." 6 Nanging wiwit wiwitaning tumitah, Gusti Allah nitahaké wong lanang lan wadon. 7 Mulané wong lanang bakal ninggal bapa lan biyungé lan rumaket karo bojoné; 8 Lan loro-lorone bakal dadi daging siji, mulane ora loro maneh, nanging dadi siji. 9 Mulané, apa sing wis didadèkké siji karo Gusti Allah, aja nganti dipisahké manungsa. 10 Ana ing omah murid-muridé takon manèh bab bab sing padha. 11 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sing sapa megat somahé lan omah-omah karo wong liya, iku laku jina marang wong wadon iku." 12 Lan nèk wong wadon megat bojoné lan rabi karo wong liya, wong wadon kuwi laku jina.

Injil Markus

13 Banjur padha nggawa bocah-bocah cilik marang Panjenengané, supaya padha didemèk, lan para sakabaté banjur didukani wong-wong sing nggawa. 14 Bareng Gusti Yesus mirsa bab iku, Panjenengané nepsu banget, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Karebèn bocah-bocah padha marani Aku, lan aja ngalangalangi; 15 Satemené Aku pitutur marang kowé: Sing sapa ora nampa Kratoné Allah kaya bocah cilik, iku ora bakal lumebu ing kono. 16 Banjur padha dirangkul, ditumpangi astane lan mberkahi. 17 Nalika Panjenengané minggah ing dalan, ana wong kang mlayu-mlayu lan sujud ing ngarsané sarta takon, "Guru ingkang sae, punapa ingkang kedah kula lampahi, supados angsal gesang langgeng?" 18 Gusti Yésus terus ngomong: “ Yagéné kowé ngarani Aku apik? ora ana kang becik kajaba mung siji, yaiku Gusti Allah. 19 Kowé ngerti pepakoné: Aja laku jina, Aja matèni, Aja nyolong, Aja nyeksèni goroh, Aja ngapusi, Ngajènana bapa-biyungira. 20 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Guru, iku kabèh wis daklakoni wiwit cilik." 21 Gusti Yesus mirsani wong mau tresna marang wong mau, banjur ngandika marang wong mau, " Saiki kekuranganmu: lungaa, apa darbemu dodola, lan wenehono marang wong miskin, lan sampeyan bakal duwe bandha ing swarga; tindakake kula. 22 Wongé sedhih banget krungu tembungé kuwi, mulané terus lunga karo sedhih, awit nduwé bandha akèh. 23 Gusti Yesus mirsani mubeng-mubeng lan ngandika marang para sakabate, " Pancen angel banget yen wong sugih lumebu ing Kratoning Allah! 24 Para sakabat padha gumun banget marang pangandikané. Nanging Yésus paring wangsulan manèh, pangandikané: “He, bocah-bocah, angèlé wong kang ngendelaké kasugihan lumebu ing Kratoné Allah! 25 Luwih gampang unta lumebu ing bolonganing dom tinimbang wong sugih lumebu ing Kratoning Allah. 26 Wong-wong mau padha gumun banget, lan padha rerasanan, "Yèn mangkono, sapa kang bisa kapitulungan rahayu?" 27 Gusti Yesus mirsani wong-wong mau banjur ngandika, " Kanggo manungsa iku mokal, nanging ora kanggo Gusti Allah, amarga ing Gusti Allah samubarang kabeh bisa." 28 Pétrus banjur ngandika marang Panjenengané, "Lah, aku padha ninggal kabèh lan ndhèrèkaké Panjenengan." 29 Gusti Yésus terus ngomong: “ Satemené Aku pitutur marang kowé: Ora ana wong sing ninggal omah, utawa sedulur lanang, utawa sedulur wédok, utawa bapaké, utawa ibuné, utawa bojo, utawa anak, utawa tanah, marga saka Aku lan Injil. , 30 Nanging ing wektu iki Panjenengané bakal tampa tikel satus, omah, sadulur lanang, sadulur wadon, ibu, anak lan lemah, kanthi panganiaya; lan ing donya sing bakal teka urip langgeng. 31 Nanging akèh wong sing wiwitan bakal dadi pungkasan; lan pungkasan pisanan. 32 Lan padha ana ing dalan munggah menyang Yerusalem; Gusti Yesus tindak ana ing ngarepe wong-wong mau. Lan nalika padha mèlu, padha wedi. Panjenengané banjur

nimbali sakabat rolas manèh, sarta wiwit nyritakaké apa kang bakal kelakon tumrap Panjenengané. 33 Pangandikané, " Lah, kita padha menyang Yérusalèm; lan Putraning Manungsa bakal masrahaké marang para pangareping imam lan marang para ahli Torèt; lan bakal diukum pati, lan bakal masrahaké marang bangsa-bangsa liya. 34 Wong-wong mau bakal dipoyoki, digebugi, diidoni lan dipatèni, lan ing telung dinané Panjenengané bakal tangi menèh. 35 Yakobus lan Yokanan, anaké Zébédéus, padha sowan ing ngarsané Yésus, matur: "Guru, kawula sami kepéngin supados Paduka nindakaken punapa ingkang kawula suwun." 36 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa sing padha arep daktindakaké kanggo kowé?" 37 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kawula mugi karsaa lenggah, ingkang satunggal wonten ing tengen Paduka, lan ingkang satunggal ing kiwa Paduka, wonten ing kamulyan Paduka." 38 Nanging Gusti Yésus terus ngomong marang wongwong: “ Kowé ora ngerti apa sing mbok jaluk. lan kabaptis karo baptis sing aku kabaptis? 39 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula saged." Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé bakal padha ngombé saka tuwung sing bakal Dakunjuk; lan karo baptis sing Aku dibaptis karo sampeyan bakal kabaptis. 40 Nanging lungguh ing sisih tengen lan kiwaku, iku dudu kagunganku; nanging bakal diwènèhaké marang wong sing wis dicawisaké. 41 Bareng wong sepuluh padha krungu bab iku, banjur padha nepsu marang Yakobus lan Yohanes. 42 Nanging Gusti Yesus nimbali wong-wong mau lan ngandika marang wong-wong mau, " Kowe padha sumurup, yen wong-wong kang kaanggep nguwasani bangsa-bangsa liya iku padha nguwasani wong-wong mau; lan para panggedhe padha nindakake panguwasa marang dheweke. 43 Nanging ora bakal kelakon ing antaramu, nanging sing sapa kepéngin dadi gedhé ing antaramu, dadia peladènmu. 44 Lan sapa sing arep dadi pangarep, kudu dadi abdiné kabèh. 45 Awit Putraning Manungsa rawuh ora supaya diladèni, nanging kanggo ngladèni lan masrahaké nyawané dadi tebusan kanggo wong akèh. 46 Banjur padha tekan ing kutha Yerikho, lan nalika Panjenengane tindak saka ing Yerikho karo para sakabate lan wong akeh, Bartimeus bin Timeus wuta lungguh ing pinggir dalan ngemis. 47 Bareng krungu yèn iku Yésus saka Nasarèt, banjur nguwuh-uwuh, "Yésus, Putrané Dawud, melasi aku!" 48 Akèh wong sing ngongkon nèk Dèkné meneng waé, nanging dèkné malah saya mbengok: “Dhuh, Putraning Raja Dawud, kawula mugi Paduka welasi!” 49 Gusti Yésus terus mandheg lan dhawuh supaya ditimbali. Wong wuta mau terus ditimbali lan diomongi: “Sira tangia! Panjenengané nimbali kowé. 50 Wongé terus mbucal jubahé, terus ngadeg lan marani Gusti Yésus. 51 Gusti Yésus terus ngomong: “ Apa sing mbok karepké? Wong wuta mau matur marang Panjenengané, "Gusti, supados kawula saged ningali."

Injil Markus

52 Gusti Yésus terus ngomong: “ Wis, lungaa! imanmu wis mitulungi kowé. Sanalika iku wong mau bisa ndeleng, banjur ndherekake Gusti Yesus ana ing dalan.

21 Lan Pétrus kèlingan, banjur ngandika marang Panjenengané, "Guru, delengen, wit anjir sing Panjenengan ipat-ipat wis garing." 22 Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kudu precaya marang Gusti Allah." 23 Satemené Aku pitutur marang kowé, sing sapa kandha marang gunung iki: Pindhaha lan kacemplungna ing sagara; lan ora mangu-mangu ing atine, nanging bakal pracaya yen apa sing diomongake bakal kelakon; Panjenengane bakal nampa apa wae sing dikandhakake. 24 Mulané Aku pitutur marang kowé: Apa waé sing kokkarepaké nalika ndedonga, precayaa nèk kowé wis nampa, lan kowé bakal nampa. 25 Lan nèk kowé ngadeg ndedonga, nèk kowé nduwé salah marang sapa waé, kowé kudu ngapura, supaya Bapakmu sing nang swarga uga ngapura kesalahanmu. 26 Nanging nèk kowé ora ngapura, Bapakmu nang swarga uga ora bakal ngapura kaluputanmu. 27 Lan padha bali menyang Yérusalèm: lan nalika Panjenengané tindak ing Padaleman Suci, ana pangareping imam, lan para ahli Torèt, lan para pinituwa. 28 Lan takon marang Panjenengané, "Kanggo panguwasa apa Panjenengan nindakake iki kabeh?" lan sapa kang maringi wewenang marang kowe supaya nindakake samubarang iku? 29 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau, " Aku uga bakal takon marang kowé siji pitakonan, lan wangsulana Aku, lan Aku bakal pitutur marang kowé kanthi panguwasa sapa Aku nindakake iki. 30 Baptisané Yohanes iku saka swarga apa saka manungsa? jawaben aku. 31 Wong-wong mau padha rembugan, pangucapé, "Nèk awaké déwé ngomong: Saka swarga! Panjenengané bakal mangsuli: Yagéné kowé padha ora ngandel marang Panjenengané? 32 Nanging nèk awaké déwé ngomong: Saka manungsa; padha wedi marang wong akèh, amarga kabèh wong padha nganggep yèn Yohanes iku pancèn nabi. 33 Wong-wong mau padha matur marang Gusti Yésus, "Kula mboten saged mangertosi." Gusti Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Aku uga ora nduwèni panguwasa saka ngendi Aku nindakaké iku mau."

BAB 11 1 Bareng wis cedhak karo Yérusalèm, ing Bètfagé lan Bètani, ing gunung Zaitun, Yésus ngutus sakabaté loro. 2 Lan ngandika marang wong-wong mau, menyang dalan sampeyan menyang desa ngarep: lan sanalika sampeyan mlebu menyang, sampeyan bakal nemokake kuldi diikat, sing durung tau ditunggangi wong; uculana, lan gawanen. 3 Lan nèk ènèng wong takon marang kowé: Yagéné kowé nindakké kuwi? ngomonga nèk Yéhuwah mbutuhké dhèwèké; lan enggal-enggal bakal dikirim mrene. 4 Banjur padha mangkat, lan ketemu kuldi ditali ing lawang njaba ing panggonan loro dalan ketemu; lan padha nguciwani. 5 Lan sawetara wong sing ngadeg ana ing kono padha matur marang wong-wong mau, "Apa sing sampeyan lakoni nalika nguculake belo?" 6 Wong-wong mau terus ngomong kaya sing dipréntahké karo Gusti Yésus. 7 Bocahé banjur digawa menyang ngarsané Gusti Yésus, banjur dilebokaké pangagemané. lan banjur lungguh ing wong. 8 Akeh wong kang padha njembarake pangagemane ana ing dalan, nanging ana uga kang padha negor pang-pange wit-witane, banjur dijejerake ana ing dalan. 9 Wong-wong sing mlaku ing ngarep lan sing ngetutké pada nguwuh-uwuh: Hosana! Pinujia kang rawuh atas asmane Gusti. 10 Pinujia Kratoné leluhur kita Dawud, sing rawuh atas asmané Gusti: Hosana ing Ingkang Mahaluhur. 11 Gusti Yésus terus mlebu nang kuta Yérusalèm lan mlebu nang Gréja Gedé. 12 Ésuké, nalika padha teka saka Bétani, Yésus ngelih. 13 Bareng weruh wit anjir saka kadohan kang godhongé godhongé, Panjenengané banjur marani, bokmanawa bisa nemu apa-apa ing wit iku. amarga durung wayahe woh ara. 14 Gusti Yésus semaur: " Ora ana wong sing mangan wohmu ing salawas-lawasé." Para sakabaté padha krungu. 15 Lan padha teka ing Yérusalèm: lan Gusti Yésus mlebu ing Padaleman Suci, lan wiwit nundhung metu wong-wong sing padha dodolan lan tuku ing Padaleman Suci, lan nggulingaké meja-pangijol dhuwit, lan kursi wong dodol manuk dara; 16 Lan ora nglilani wong nggawa prabot apa waé liwat ing Padaleman Suci. 17 Panjenengané banjur memulang, ngandika marang wong-wong mau, " Apa ora ana tulisan, 'Omah-Ku bakal kasebut omah-omah kanggo sembahyang kanggo kabeh bangsa? nanging kowé wis padha dadi guwané maling. 18 Para ahli Torèt lan para pangareping imam padha krungu bab iku, banjur padha nggolèki carane bisa nyirnakaké Panjenengané, amarga padha wedi marang Panjenengané, amarga kabèh wong padha gumun marang piwulangé. 19 Bareng wis soré, Yésus tindak menyang ing njaba kutha. 20 Ing wayah ésuk, nalika padha liwat, padha weruh wit anjir garing saka oyod.

BAB 12 1 Panjenengané banjur wiwit ngandika marang wong-wong mau nganggo pasemon. Ana wong kang nandur pakebonan anggur, banjur ditanduri pager ing sakubenge, ndhudhuk panggonan kanggo panyulingan anggur, banjur yasa menara, diedum-edumake marang wong tani, nuli tindak menyang ing nagara kang adoh. 2 Lan ing mangsané wong tani ngutus abdi marang wong tani, supaya padha nampani pametuning pakebonan anggur saka wong tani. 3 Wong-wong mau terus dicekel lan digebugi lan dikongkon lunga tanpa beban. 4 Gusti Yésus terus kongkonan budhak liyané menèh. lan wong-wong mau padha mbenturi watu lan tatu ing sirahe, lan dikon lunga kanthi isin. 5 Panjenengané banjur ngutus wong liyané manèh; lan wong-wong mau padha dipatèni lan akèh wong liya; ngantem sawetara, lan matèni sawetara.

Injil Markus

6 Mulané, nduwé anak lanang siji, sing ditresnani, sing pungkasané dikongkon marani wong-wong kuwi, karo ngomong: Anakku bakal ngajèni. 7 Nanging wong-wong tani mau padha rerasanan: Iki ahli waris; Ayo padha dipateni, lan warisane dadi duwekmu. 8 Wong-wong mau terus dicekel lan dipatèni lan dibuwang metu sangka kebon anggur. 9 Mulané, apa sing kudu ditindakké sing nduwé kebon anggur? Panjenengané bakal teka lan numpes wong tani, lan kebon anggur bakal diwènèhaké marang wong liya. 10 Lan apa kowé durung maca Kitab Suci iki; Watu kang ditampik dening para tukang gawe iku dadi watu pojok. 11 Kuwi tumindaké Yéhuwah, lan kuwi nggumunké ing mripat kita? 12 Wong-wong mau padha ngupaya nyepeng Panjenengané, nanging padha wedi marang wong akèh, amarga padha sumurup, yèn pasemon mau diomongaké marang wong-wong mau. 13 Wong-wong mau banjur kongkonan wong Farisi lan wong Hérodian sawatara sowan ing ngarsané, arep nyekel Panjenengané nganggo tembungé. 14 Bareng wis padha teka, wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Guru, kawula sami mangertos, bilih Panjenengan punika leres, lan boten preduli dhateng tiyang sanes, awit Panjenengan mboten mirsani pribadining manungsa, nanging mulangaken margining Allah kanthi leres. pajeg kanggo Kaisar, utawa ora? 15 Apa aku kudu menehi apa ora menehi? Nanging Panjenengané pirsa bab lamisé wong-wong mau, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha nyoba Aku?" nggawaa dhuwit recehan, supaya aku bisa ndeleng. 16 Lan padha nggawa. Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Gambar lan tulisan iki sapa?" Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Dhuh Kaisar." 17 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau: “ Bapakké marang Kaisar apa sing dadi duwèké Kaisar, lan marang Gusti Allah apa sing dadi duwèké Gusti Allah.” Lan padha gumun marang Panjenengané. 18 Banjur wong-wong Saduki padha sowan ing ngarsané Yésus, kang padha kandha yèn patangen ora ana; nuli padha takon marang Panjenengané: 19 Guru, Nabi Musa sampun nyerat dhateng kula sadaya, bilih sadhèrèkipun tiyang tilar donya, ninggal somahipun lan boten tilar anak, sadhèrèkipun kedah mboyong somahipun supados saged nuwuhaken turunipun sadhèrèkipun. 20 Saiki ana sadulur lanang pitu, lan kang kapisan rabi, nanging seda ora tilar anak. 21 Anaké sing nomer loro kuwi ngepek bojoné, terus tilar donya, lan sing nomer telu uga ora ninggal anak. 22 Wong pitu mau wis nduwé anak, nanging ora ana turunan. 23 Dadi, ing patangen, nalika wong-wong mau tangi, wong wadon mau bakal dadi bojo sapa? awit wong pitu mau wis rabi. 24 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong kuwi, ”Apa kowé ora kesasar, awit kowé ora ngerti Kitab Suci lan kuwasané Gusti Allah?

25 Amarga nalika padha tangi saka ing antarane wong mati, padha ora omah-omah lan ora omah-omah; nanging padha kaya para malaékat ing swarga. 26 Lan bab wong mati, sing padha tangi, apa kowé ora maca ing kitabé Musa, nalika Gusti Allah ngandika marang Panjenengané ing grumbul grumbul mangkene: Aku iki Allahé Abraham, lan Allahé Iskak, lan Allahé Yakub. ? 27 Panjenengané iku dudu Allahé wong mati, nanging Gusti Allahé wong urip. 28 Lan siji saka ahli Torèt teka, lan krungu wong-wong mau padha rembugan bebarengan, lan ngerti nèk Panjenengané wis mangsuli kanthi bener, banjur takon marang Panjenengané, Endi pepakon kang kawitan saka kabèh? 29 Gusti Yésus terus ngomong: “ Préntah sing sepisanan, yaiku: Rungokna, he Israèl! Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, iku mung siji: 30 Lan tresnaa marang Pangéran, Allahmu, klawan gumolonging atimu, klawan gumolonging nyawamu, lan klawan gumolonging budimu lan klawan gumolonging kekuwatanmu. 31 Lan sing nomer loro iku kaya mengkene: Sira tresnaa marang pepadhamu kaya marang awakmu dhéwé. Ora ana dhawuh liyane sing ngungkuli iki. 32 Lan ahli Torèt ngandika marang Panjenengané, "Inggih, Guru, Panjenengan ngandika sing bener: kanggo ana siji Gusti Allah; lan ora ana liyane kajaba Panjenengane: 33 Lan nresnani Panjenengané kalawan gumolonging manah, kalawan gumolonging budi, kalawan gumolonging nyawa, sarta kalawan gumolonging kakuwatan, sarta nresnani marang sapepadhané kaya déné marang awaké dhéwé, iku ngungkuli sakehing kurban obaran lan kurban. 34 Bareng Gusti Yésus mirsa yèn Panjenengané mangsuli kanthi wicaksana, Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Kowé ora adoh saka Kratoné Allah." Banjur ora ana wong siji-sijia kang wani takon marang Panjenengane. 35 Nalika Panjenengané memulang ana ing Padaleman Suci, Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Kadospundi para ahli Torèt kandha bilih Kristus punika Putranipun Sang Prabu Dawud?" 36 Awit Sang Prabu Dawud piyambak lumantar Roh Suci ngandika, "Pangeran Yehuwah ngandika marang Gustiku: Lenggaha ing tengeningSun, nganti Ingsun ndadekake mungsuhira ancik-anciking tlapakanira." 37 Mulané Dawud dhéwé nyebut Panjenengané Gusti; lan saka ngendi iku putrane? Lan wong-wong biasa krungu dheweke seneng. 38 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau ana ing piwulangé, " Sing waspada marang para ahli Torèt, kang padha seneng lumaku nganggo sandhangan dawa lan seneng salam ing pasar. 39 Lan ing papan-papan pangibadah ing papan pangibadah lan papan-papan kang paling dhuwur ing riyaya. 40 Wong-wong sing padha mangan omahé randha-randha, lan ndedonga dawa-dawa, kanggo ngapusi. 41 Gusti Yesus lenggah ing ngarepe pethi pisungsung, mirsani wong akeh padha nglebokake dhuwit menyang pethi pisungsung, lan akeh wong sugih padha nglebokake dhuwit akeh. 42 Banjur ana randha mlarat teka, lan nglebokaké dhuwit loro, sing dhuwité sarira.

Injil Markus

43 Panjenengané banjur nimbali para sakabaté lan ngandika marang wong-wong mau, " Satemen-temene pituturKu marang kowé, randha miskin iki nglebokaké luwih akèh katimbang karo wong-wong sing nglebokaké pethi pisungsung. 44 Wong-wong mau kabèh padha nglebokaké saka kasugihané; Nanging wong wadon kang mlarat iku nglebokaké sabarang kagungané, malah sakehing panguripane.

18 Lan ndedongaa, supaya anggonmu mlayu ora ana ing mangsa adhem. 19 Awit ing wektu kuwi bakal ana kasangsaran, sing durung tau kelakon wiwit wiwitaning tumitah, sing dititahaké déning Gusti Allah nganti saiki, lan ora bakal kelakon. 20 Lan manawa Gusti ora nyepetake dina iku, ora ana manungsa sing bakal slamet. 21 Lan manawa ana wong kandha marang kowe: Delengen, iki Kristus! utawa, lah, dheweke ana; aja pracaya marang: 22 Awit Kristus palsu lan nabi-nabi palsu bakal padha tangi, lan bakal nduduhké tanda-tanda lan mukjijatmukjijat, kanggo ngapusi wong-wong sing dipilih, nèk bisa. 23 Nanging sing dingati-ati: lah, Aku wis ngandhani kowé kabèh. 24 Nanging ing wektu iku, sawisé kasangsaran iku, srengéngé bakal dadi peteng ndhedhet, lan rembulan ora bakal madhangi. 25 Lan lintang-lintang ing langit bakal padha tiba, lan para panguwasa ing swarga bakal gonjang-ganjing. 26 Banjur bakal padha weruh Putraning Manungsa rawuh nitih méga kanthi pangwasa lan kamulyan gedhé. 27 Banjur Panjenengané bakal ngutus para malaékaté, lan bakal nglumpukaké wong-wong pilihané saka keblat papat, saka poncoting bumi nganti pungkasaning langit. 28 Saiki sinaua pasemon bab wit anjir; Nalika pang-pangé isih alus lan metu godhongé, kowé ngerti yèn mangsa panas wis cedhak. 29 Mangkono uga kowé, nèk kowé weruh prekara-prekara kuwi kelakon, ngertia nèk wis cedhak, wis ana ing ngarep lawang. 30 Satemené Aku pitutur marang kowé, generasi iki ora bakal sirna, nganti kabèh mau kabèh klakon. 31 Langit lan bumi bakal sirna, nanging tembung-Ku ora bakal sirna. 32 Nanging bab dina lan wektu iku ora ana wong siji-sijia kang sumurup, para mulékat ing swarga iya ora, iya Sang Putra, kajaba Sang Rama. 33 Padha ngati-ati, padha ngati-ati lan ndedongaa, amarga kowé ora ngerti kapan wektuné. 34 Sabab Putraning Manungsa iku kaya wong kang lagi tindak adoh, kang ninggal omahe lan paring wewenang marang para abdine, lan saben wong padha nindakake pagaweane, sarta dhawuh marang penjaga gapura supaya waspada. 35 Mulané pada ngati-ati, awit kowé ora ngerti kapan sing nduwé omah teka, ing wayah sore, utawa tengah wengi, utawa wayah jago kluruk, utawa ésuk. 36 Aja nganti dumadakan teka ketemu kowé turu. 37 Lan apa sing Dakdhawuhaké marang kowé kabèh, Dakdhawuhaké marang wong kabèh: Padha waspada!

BAB 13 1 Nalika Panjenengané metu saka Padaleman Suci, ana sakabaté kang matur marang Panjenengané, "Guru, delengen, rupané watu lan gedhong-gedhongé!" 2 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Apa kowé weruh bangunan sing gedhé iki? ora ana watu siji-sijia sing isih ana ing watu liyane, sing ora bakal dibubrah. 3 Nalika Panjenengané lenggah ing gunung Zaitun ing ngarepe Padaleman Suci, Pétrus, Yakobus, Yohanes lan Andréas takon piyambakan, 4 Kandhanana, kapan iki bakal kelakon? Lan apa sing bakal dadi tandha nalika kabeh iku bakal kelakon? 5 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: “ Pada ngati-ati, aja nganti ana wong sing nasarké kowé. 6 Akeh wong sing bakal teka nganggo jenengku lan ngomong: Aku iki Kristus; lan bakal nasaraké wong akèh. 7 Lan nèk kowé krungu bab perang lan kabar-kabar bab perang, kowé aja padha kagèt. nanging wekasane durung ana. 8 Awit bangsa bakal nglawan bangsa, lan kraton nglawan karajan, lan bakal ana lindhu ing pirang-pirang panggonan, lan bakal ana pailan lan kasusahan. 9 Nanging sing ati-ati, awit kowé bakal dipasrahké marang pengadilan. lan ing papan pangibadah kowé bakal digebugi lan kowé bakal digawa menyang ngarsané para panggedhe lan para raja marga saka Aku, minangka paseksi tumrap wong-wong mau. 10 Lan Injil kudu diwartakké dhisik marang sakèhé bangsa. 11 Nanging manawa kowe padha digawa lan dipasrahake, aja padha sumelang ing ngarepe apa kang bakal kokucapake, lan aja padha mikir sadurunge, nanging apa bae kang bakal diparingake marang kowe ing wektu iku, iku kang kokucapake, amarga dudu kowe kang ngandika, nanging Sang Roh Suci. 12 Saiki sadulur bakal ngulungaké sadulur marang pati, lan bapak anak; lan anak-anak bakal nglawan wong tuwane, lan bakal diukum pati. 13 Kowé bakal disengiti déning wong kabèh merga saka jenengku, nanging sing sapa mantep nganti tekan wekasan, iku bakal slamet. 14 Nanging nèk kowé weruh sing njijiki sing dadi karusakan, sing diomongké karo nabi Dhanièl, ngadeg ing panggonan sing ora pantes, (sapa sing maca kudu ngerti,) wong-wong sing manggon ing Yudéa padha ngungsi menyang gunung. 15 Lan sing ana ing payon aja mudhun menyang omah lan aja mlebu ing omah njupuk barang saka omahe. 16 Lan wong sing ana ing pategalan aja mulih njupuk jubahé. 17 Nanging bilai wong kang ngandheg lan kang padha nyusoni ing wektu iku!

BAB 14 1 Sawisé rong dina ana riyaya Paskah lan Riyaya Roti Tanpa Ragi, para pangareping imam lan para ahli Torèt padha nggolèki carané nyekel Panjenengané lan dipatèni. 2 Nanging wong-wong padha kandha, "Aja ing dina riyaya, supaya wong-wong padha gègèr." 3 Nalika lagi ana ing Bétani, ing omahé Simon sing lara lara kusta, nalika lagi lenggah dhahar, ana wong wadon

Injil Markus

teka nggawa kothak alabaster isi lenga nardo sing aji banget. Pethi mau banjur dicegat lan diwutahake ing sirahe. 4 Lan ana sawetara sing nesu ing awake dhewe, lan kandha, "Yagene lenga lenga iki dibuwang? 5 Amarga bisa didol luwih saka telung atus dinar, banjur diwènèhaké marang wong miskin. Wong-wong mau padha nggresula marang dheweke. 6 Gusti Yésus terus ngomong: “Ayo waé! kok ngganggu dheweke? dheweke wis nindakake pakaryan sing apik kanggo aku. 7 Amarga wong-wong miskin tansah ana ing antaramu, lan sawayah-wayah kowe padha karsaa, kowe bisa nindakake kabecikan marang wong-wong mau, nanging Aku ora salawase ana ing kowe. 8 Dheweke wis nindakake apa sing bisa ditindakake: dheweke wis teka sadurunge njebadi awakku kanggo dikubur. 9 Satemené Aku pitutur marang kowé: Ing ngendi waé Injil iki kawartakaké ing salumahing bumi, tumindaké wong wadon iki uga bakal dicritakaké kanggo pangéling-élingé. 10 Lan Yudas Iskariot, salah siji saka rolas, tindak menyang para pangareping imam, kanggo ngulungaké Panjenengané marang wong-wong mau. 11 Kadung krungu kuwi, wong-wong pada bungah lan janji arep mènèhi dhuwit. Lan dheweke nggolèki carane bisa trep kanggo ngulungaké Panjenengané. 12 Lan ing dina pisanan roti tanpa ragi, nalika padha nyembelèh Paskah, para sakabaté padha matur marang Panjenengané, "Karsa Panjenengan, bilih kula badhe nyawisaken supados Panjenengan saged nedha Paskah?" 13 Panjenengané banjur ngutus sakabaté loro, sarta ngandika marang wong-wong mau, " Padha menyanga ing kutha, kowé bakal ketemu karo wong nggawa kendhi isi banyu. 14 Lan nang endi waé sing arep dileboni, ngomonga marang sing nduwé omah: Guru ngandika: Ing ngendi kamaré tamu, panggonané Aku arep mangan Paskah karo murid-muridku? 15 Panjenengané bakal nduduhké marang kowé kamar gedhé ing ndhuwur sing wis ditata lan dicawiské. 16 Murid-muridé terus pada budal nang kuta lan pada ketemu kaya sing diomongké karo Gusti Yésus. 17 Lan ing wayah sore Panjenengané rawuh karo rolas. 18 Nalika padha lungguh lan mangan, Gusti Yesus ngandika, " Satemen-temene pituturKu marang kowe, panunggalanmu kang mangan bareng Aku bakal ngulungake Aku." 19 Wong-wong mau banjur padha sedhih, lan padha matur siji-siji marang Panjenengané, "Apa Aku?" lan liyane ngandika, Aku iki? 20 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Iku salah siji saka rolas, sing dipped karo Aku ing piring." 21 Anaké Manungsa pancèn bakal lunga, kaya sing wis ketulis ngenani Dèkné. becike wong iku, manawa ora tau lair. 22 Nalika padha mangan, Gusti Yesus mundhut roti, mberkahi, banjur nyuwil-nyuwil lan diparingake marang wong-wong mau, pangandikane, " Tampanana, mangana: iki awakku."

23 Panjenengané banjur mundhut tuwung, saos sokur, banjur diparingaké marang wong-wong mau, lan kabèh padha ngombé. 24 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Iki getih-Ku, yaiku getihing prajanjian anyar, kang kawutahake kanggo wong akèh." 25 Satemené Aku pitutur marang kowé: Aku ora bakal ngombé manèh wohé wit anggur, nganti tumeka ing dinané Aku ngombé kang anyar ana ing Kratoné Allah. 26 Sawisé padha ngidungaké kidung pamuji, banjur padha menyang ing gunung Zaitun. 27 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, Bengi iki kowe kabeh bakal padha kecuwan marga saka Aku. 28 Nanging sawisé Aku wungu, Aku bakal ndhisiki kowé menyang Galiléa. 29 Nanging Pétrus ngandika marang Panjenengané, "Sanadyan kabèh wong bakal padha kesasar, nanging aku ora bakal kesasar." 30 Pangandikané Yésus, " Satemené Aku pitutur marang kowé, dina iki, malah bengi iki, sadurungé jago kluruk ping pindho, kowé bakal nyélaki Aku ping telu." 31 Nanging Panjenengané ngandika luwih mantep, "Manawa aku arep mati bebarengan karo kowé, aku ora bakal nyélaki kowé." Mangkono uga pangandikane kabeh. 32 Banjur padha tekan ing panggonan kang aran Getsemani, banjur ngandika marang para sakabate, " Lungguha ana ing kene, anggonKu ndedonga." 33 Panjenengané banjur ngeteraké Pétrus, Yakobus lan Yokanan, lan wiwit gumun banget lan sedhih banget; 34 Lan ngandika marang wong-wong mau : Nyawaku sedhih banget, nganti mati. 35 Panjenengané banjur maju rada adoh lan sumungkem ing lemah lan ndedonga, manawa bisa, wektu iku bisa nyingkir saka Panjenengané. 36 Lan ngandika, Abba, Rama, kabeh iku bisa kanggo Panjenengan; tuwung iki njupuka saka Aku: nanging aja karepku, nanging apa sing kok karepaké. 37 Banjur teka, lan ketemu padha turu, lan ngandika marang Pétrus, Simon, kowé turu? Apa sampeyan ora bisa nonton siji jam? 38 Padha waspada lan ndedongaa, supaya aja nganti kena ing panggodha. Roh sejatine wis siyap, nanging daginge ringkih. 39 Panjenengané banjur tindak manèh lan ndedonga sarta ngandika mangkono uga. 40 Bareng wis kondur, wong-wong mau padha turu manèh, (amarga mripaté mriyang,) lan padha ora ngerti wangsulan apa marang Panjenengané. 41 Panjenengané rawuh kaping teluné lan ngandika marang wong-wong mau, " Padha turua lan ngaso. lah, Putraning Manungsa wis kaulungaké marang tangané wong dosa. 42 Ngadega, ayo padha lunga; Lah, sing ngulungaké Aku wis cedhak. 43 Nalika Panjenengané isih ngandika, Yudas, salah siji saka sakabat rolas, teka bebarengan karo wong akèh kang nggawa pedhang lan penthung, saka para pangareping imam lan para ahli Torèt lan para pinituwa. 44 Lan wong sing ngulungaké Panjenengané wis menehi tandha marang wong-wong mau, ngandika, "Sapa sing tak ambungi, iku wong iku; tampanana, lan tuntuna kanthi slamet.

Injil Markus

45 Bareng wis tekan, Yésus langsung marani Yésus lan kandha, ”Guru, Guru; lan diambungi. 46 Wong-wong terus nyekel Gusti Yésus lan nyekel Dèkné. 47 Lan salah siji saka wong-wong sing ngadeg ing cedhak ngunus pedhang, lan nggebug abdine Imam Agung, lan pedhot kupinge. 48 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowe padha metu kaya maling, karo pedhang lan penthung kanggo nyekel Aku?" 49 Saben dina Aku ana ing Padaleman Suci bareng karo kowé, nanging kowé padha ora nangkep Aku, nanging Kitab Suci kudu kelakon. 50 Wong-wong kabèh padha ninggal Panjenengané lan lumayu. 51 Banjur ana wong anom sing mèlu Gusti Yésus, sing nutupi awaké wuda nganggo mori; lan para nom-noman padha nyekel dheweke. 52 Sakwisé kuwi moroné terus ditinggal lan mlayu saka wong-wong kuwi wuda. 53 Gusti Yésus terus digawa nang nggoné Imam Gedé. 54 Pétrus nuli ngetutaké Panjenengané saka kadohan nganti tekan gedhongé Imam Agung. 55 Para pangareping imam lan para warganing Pradata Agama padha nggolèki paseksi tumrap Yésus, supaya bisa matèni Yésus. lan ora ketemu. 56 Amarga akèh wong kang padha nyeksèni palsu marang Panjenengané, nanging paseksiné padha ora cocog. 57 Banjur ana wong sawatara kang padha ngadeg lan mènèhi paseksi goroh marang Panjenengané, kalawan matur: 58 Awaké déwé krungu Dèkné ngomong nèk Aku bakal ngrubuhké Gréja Gedé sing digawé tangané manungsa iki, lan sakjroné telung dina Aku bakal ngedekké Gréja Gedé liyané sing ora digawé tangan. 59 Nanging paseksiné wong-wong mau uga ora cocog. 60 Imam Agung banjur jumeneng ana ing tengahé lan takon marang Yésus, "Apa kowé ora mangsuli apa-apa?" Apa kang dadi seksi tumrap kowe? 61 Nanging dhèwèké meneng waé, ora mangsuli apa-apa. Imam Agung ndangu manèh lan ngandika marang Panjenengané, "Punapa Panjenengan punika Sang Kristus, Putranipun Sang Rahayu?" 62 Gusti Yésus terus ngomong: “ Iya Aku, lan kowé bakal weruh Anaké Manungsa lenggah ing tengené Kang Mahakwasa lan rawuh nitih méga ing langit. 63 Imam Agung banjur nyuwèk-nyuwèk pangagemané sarta ngandika, "Apa perluné saksi manèh?" 64 Kowé wis padha krungu panyenyamahé Gusti Allah. Wong-wong mau kabèh padha nganggep yèn dhèwèké kaluputan pati. 65 Lan sawetara wiwit ngidoni Panjenengané, lan nutupi raine, lan nggebug Panjenengané, lan kandha marang Panjenengané, medhar wangsit! 66 Nalika Pétrus ana ing sangisoré kraton, ana abdiné Imam Agung teka. 67 Bareng weruh Pétrus lagi anget, banjur nyawang Pétrus lan ngandika, "Kowé iya mèlu Yésus saka Nasarèt." 68 Nanging Panjenengané selak, pangandikané, "Aku ora ngerti lan ora ngerti apa sing kokkandhakake." Banjur metu menyang teras; lan jago kluruk.

69 Lan ana prawan weruh Panjenengané maneh, lan wiwit ngandika marang wong-wong sing padha ngadeg ing sacedhake: Iki salah siji saka wong-wong mau. 70 Gusti Yésus terus selak menèh. Ora let suwé wongwong sing ngadeg nang kono pada ngomong menèh marang Pétrus, ”Kowé kuwi salah sijiné wong-wong kuwi, awit kowé kuwi wong Galiléa lan omonganmu cocog karo kuwi. 71 Nanging Panjenengané wiwit ngipat-ipati lan supaos, pangandikané, "Aku ora wanuh marang wong iki sing kokkandhakake." 72 Lan jago kluruk kaping pindhoné. Pétrus banjur kèlingan marang pangandikané Yésus, " Sadurungé jago kluruk ping pindho, kowé bakal nyélaki Aku ping telu." Lan nalika dheweke mikir, dheweke nangis. BAB 15 1 Ing wayah ésuk, para pangareping imam padha rembugan karo para pinituwa lan para ahli Torèt lan kabèh warganing Pradata Agama. 2 Pilatus terus takon: “Apa Kowé ratuné wong Ju? Panjenengané banjur mangsuli, pangandikané, " Panjenengan ngandika. 3 Para pangareping imam tumuli padha nudhuh marang Panjenengané bab akèh prakara, nanging Panjenengané ora mangsuli apa-apa. 4 Pilatus ndangu menèh marang Panjenengané, pangandikané, "Apa kowé ora mangsuli apa-apa?" Delengen pira-pira prakara kang padha seksi marang kowe. 5 Nanging Gusti Yésus ora mangsuli apa-apa; nganti Pilatus gumun. 6 Ing riyaya kuwi Gusti Yésus ngluwari wong siji sing dipenjara, sing dikarepké. 7 Ing kono ènèng wong jenengé Barabas, sing dikunjara karo wong-wong sing mèlu pambrontakan, sing wis matèni wong-wong ing pambrontakan. 8 Wong-wong terus pada bengok-bengok pada njaluk supaya Gusti Yésus nindakké kaya sing wis ditindakké marang wong-wong kuwi. 9 Nanging Pilatus paring wangsulan, pangandikané, "Kowé gelem dakluwari Rajané wong Yahudi?" 10 Merga dhèwèké ngerti nèk para pengarepé imam masrahké Yésus merga meri. 11 Nanging para pangareping imam padha ngojok-ojoki wong akeh, supaya Barabas diluwari. 12 Pilatus banjur ngandika maneh marang wong-wong mau, "Yen mangkono, apa sing kokkarepake supaya daktindakake marang wong kang padha koksebut ratune wong Yahudi?" 13 Wong-wong terus mbengok menèh: “Kasaliba!” 14 Pilatus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Yagene, apa sing ditindakaké? Wong-wong mau saya mbengok-mbengok: “Kasaliba!” 15 Mulané Pilatus kepéngin nyenengké wong-wong, mulané terus ngluwari Barabas kanggo wong-wong kuwi, lan Gusti Yésus wis digebugi supaya disalib. 16 Para prajurit banjur ngirid Yésus menyang gedhong sing disebut Gréja Gedé. lan padha nglumpuk kabeh band. 17 Wong-wong mau nuli manganggo Panjenengané nganggo kain wungu, lan makuthané eri, banjur dipasang ing sirahé.

Injil Markus

18 Lan wiwit ngucap salam marang Panjenengané, "Salam, ratuné wong Yahudi!" 19 Wong-wong mau banjur nggebugi sirahé Yésus nganggo buluh, banjur ngidoni Panjenengané, sarta tumungkul sujud nyembah marang Panjenengané. 20 Sawisé padha moyoki Panjenengané, padha nyopot jubahé wungu saka Panjenengané, lan nganggo sandhangané dhéwé, banjur digawa metu kanggo disalib. 21 Lan padha meksa Simon, wong Kirene, sing teka saka ing negara, bapakné Alexander lan Rufus, kanggo manggul salibé. 22 Gusti Yésus terus digawa nang panggonan Golgota, sing tegesé: Panggonan Tengkorak. 23 Wong-wong mau banjur ngombé anggur dicampur mur, nanging ora ditampa. 24 Sawisé padha nyalib Panjenengané, pangagemané diedum-edum-edum-edum-edum-edum-edum-edum-edumedum-edum-edum-edum-diudi. 25 Wektu kuwi jam telu, Gusti Yésus dipentèng. 26 Lan tulisan sing dituduhaké marang Panjenengané ditulis ing ndhuwur, "RAJAné wong Yahudi." 27 Lan padha nyalib loro maling karo Panjenengané; sing siji nang tengen, sijiné nang kiwa. 28 Lan kayektèn kang katulis ing Kitab Suci, kang kandha, "Dheweke kaetang bebarengan karo wong duraka." 29 Wong-wong sing liwat kono padha nyenyamah marang Panjenengané, karo nggeleng-geleng kepala, lan kandha, "Ah, kowé sing mbubrah Padaleman Suci lan mbangun ing telung dina! 30 Lungaa awakmu dhéwé lan mudhuna saka ing kayu salib. 31 Mangkono uga para pangareping imam bebarengan karo para ahli Torèt padha moyoki, "Panjenengané nylametaké wong liya." awake dhewe ora bisa nylametake. 32 Saiki, Kristus, Raja Israèl, mudhun saka kayu salib, supaya kita padha weruh lan precaya. Lan wong-wong sing padha kasalib bebarengan karo Panjenengané padha moyoki Panjenengané. 33 Bareng wis jam enem, salumahing bumi dadi peteng ndhedhet nganti jam sanga. 34 Lan ing jam sanga Gusti Yesus nguwuh kanthi swara sora, ngandika: Eloi, Eloi, lama sabakhtani? tegesipun: Dhuh Allah kawula, Allah kawula, punapa dene Paduka nilar kawula? 35 Lan sawetara wong sing ngadeg ing kono, krungu bab iku, padha matur, "Lah, Panjenengané nimbali Élia." 36 Lan siji mlayu lan ngisi spons kebak cuka, lan sijine iku ing reed, lan menehi wong ngombe, ngandika, Ayo wae! Ayo padha ndeleng apa Élia bakal teka kanggo njupuk wong mudhun. 37 Gusti Yésus terus mbengok klawan swara banter lan seda. 38 Geberé Padaleman Suci suwèk dadi loro, wiwit saka ndhuwur nganti ngisor. 39 Kadung perwira sing ngadeg nang ngarepé Gusti Yésus weruh nèk dèkné njerit kaya ngono lan seda, terus ngomong: “Wong iki tenan Anaké Gusti Allah. 40 Ana uga wong wédok-wédok sing nyawang saka kadohan: Maria Magdalena, Maria ibuné Yakobus lan Yoses, lan Salome. 41 (Nalika Panjenengané ana ing Galiléa, wong-wong iku padha ndhèrèkaké lan ngladèni Panjenengané;) lan uga

akèh wong wadon liyané kang padha mèlu Panjenengané menyang Yérusalèm. 42 Lan saiki wis soré, amarga iku dina pacawisan, yaiku dina sadurunge Sabat, 43 Yusuf saka Arimatea, sawijining penasihat agung, sing uga ngarep-arep Kratoné Allah, teka lan kanthi kendel marani Pilatus lan njaluk layoné Yésus. 44 Pilatus kagèt, yèn Panjenengané wis séda. 45 Bareng ngerti bab iku saka perwira, banjur masrahaké layoné marang Yusuf. 46 Panjenengané nuli tuku mori alus, nuli diudhunaké, banjur dibungkus mori mau, banjur disarèkaké ing kuburan sing ditatah ing watu, lan watu digulung menyang lawangé pasaréan. 47 Maryam Magdalena lan Maryam, ibuné Yosès, padha weruh panggonan disarèkaké. BAB 16 1 Bareng dina Sabat wis kliwat, Maryam Magdalena lan Maryam ibune Yakobus lan Salome padha tuku lengalewangi, supaya padha teka arep njebadi Panjenengane. 2 Esuk-esuk, dina kapisan ing minggu kuwi, wong-wong kuwi pada teka nang kuburan sakwisé srengéngé njedhul. 3 Wong-wong mau padha rerasanan, "Sapa sing bakal nggulungake watu kita saka lawanging pasarean?" 4 Bareng padha ndeleng, padha weruh watune wis kagulung, amarga watune gedhe banget. 5 Lan padha lumebu ing pasarean, padha weruh wong enom lungguh ing sisih tengen, nganggo jubah putih dawa; lan padha wedi. 6 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Aja padha wedi, kowé padha nggolèki Yésus saka Nasarèt, kang kasalib. Panjenengané ora ana ing kéné. 7 Nanging lungaa, kandhaa marang para sakabaté lan Pétrus, yèn Panjenengané bakal ndhisiki kowé menyang Galiléa. 8 Wong-wong mau banjur enggal-enggal metu saka ing pasarean. amarga padha gumeter lan gumun; amarga padha wedi. 9 Nalika Gusti Yesus wungu ing dina kapisan ing minggu iku, Panjenengane ngatingal dhisik marang Maria Magdalena, kang wus nundhungi dhemit pitu. 10 Wong wadon mau banjur marani wong-wong kang padha ndherekake Panjenengane, nalika padha sesambat lan nangis. 11 Wong-wong mau bareng krungu nèk Yésus urip lan wis didelok karo wong wadon mau, padha ora ngandel. 12 Sawisé iku Panjenengané ngatingal ing wujud liya marang wong loro, nalika padha mlaku menyang ing padesan. 13 Banjur padha lunga lan nyritakaké marang wong-wong liyané, nanging padha ora ngandel. 14 Sawisé iku Panjenengané ngatingal marang sakabat sawelas nalika lagi padha lungguh mangan, sarta didukani kanthi ora pracaya lan wangkot atine, amarga padha ora ngandel marang wong-wong kang padha ndeleng Panjenengané sawisé wungu. 15 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha menyanga ing salumahing bumi, wartakna Injil marang sakèhing titah."

Injil Markus

16 Sapa sing pretyaya lan dibaptis bakal slamet; nanging sing sapa ora precaya bakal kaukum. 17 Lan pratandha iki bakal mèlu wong sing pracaya; Ing jenengku bakal padha nundhung dhemit; bakal padha guneman nganggo basa anyar; 18 Bakal padha nyekel ula; lan yen padha ngombe apa-apa sing bisa mateni, iku ora bakal cilaka wong; wong lara bakal numpangi tangan, temah bakal mari. 19 Sawisé Gusti ngandika marang wong-wong mau, Panjenengané kaangkat menyang swarga, banjur lenggah ing tengené Gusti Allah. 20 Wong-wong mau nuli padha mangkat lan martakaké ing ngendi-endi, Gusti makarya bebarengan karo wong-wong mau, lan nguwatake pangandikané nganggo pratandhapratandha. Amin.

Lukas

22 Nalika Panjenengané metu, Panjenengané ora bisa ngandika marang wong-wong mau, lan padha ngerti yèn Panjenengané wis weruh wahyu ing Padaleman Suci; 23 Bareng wis rampung dina-dina ngladèni, dhèwèké banjur mulih menyang omahé. 24 Sawisé iku, Élisabèt, garwané, ngandheg lan ndhelik limang sasi, pangandikané: 25 Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku nalika Panjenengane mirsani aku, kanggo nyirnakake kawiranganku ana ing antarane manungsa. 26 Ing sasi nem, malaékat Gabriel dikirim saka Gusti Allah menyang kutha ing Galiléa, jenengé Nasarèt. 27 marang sawijining prawan kang pacangan karo wong lanang kang asma Yusuf, saka turune Dawud; lan prawan mau jenenge Maria. 28 Malaékat mau tumuli marani wong wadon mau sarta ngandika, "Salam, kowé kang kinasihan, Pangéran nunggil karo kowé. 29 Bareng weruh Panjenengané, wong wadon mau trenyuh banget marang pangandikané Gusti Yésus mau, lan mikir, apa tegesé salam iki. 30 Malaékat mau banjur ngandika marang Maryam, "Aja wedi, Maryam, awit kowé wis oleh sih-rahmat ana ing ngarsané Allah." 31 Lah, kowé bakal mbobot lan nglairké anak lanang, sing bakal dijenengi Yésus. 32 Panjenengané bakal dadi gedhé lan bakal kasebut Putrané Kang Mahaluhur, lan Gusti Allah bakal maringaké dhamparé Dawud, leluhuré. 33 Panjenengané bakal dadi raja ing turuné Yakub ing salawas-lawasé; lan kratoné ora bakal ana pungkasané. 34 Maryam banjur ngandika marang malaékat mau, "Kadospundi kedadosan punika, awit kula mboten wanuh kaliyan priya?" 35 Malaékat mau banjur ngandika marang wong wadon mau, "Roh Suci bakal tumedhak marang kowé, lan pangwasané Kang Mahaluhur bakal ngayomi kowé. 36 Lan, lah, sedulurmu Elisabet, dheweke uga ngandheg anak lanang nalika umure wis tuwa, lan iki wis nem sasi karo dheweke, sing diarani gabug. 37 Awit karo Gusti Allah ora ana sing mokal. 38 Maryam banjur ngandika, "Lah punika abdinipun Gusti! keparenga kawula manut pangandikan Paduka. Malaekat mau banjur lunga saka dheweke. 39 Nalika samana Maryam banjur enggal-enggal budal menyang ing pagunungan, menyang ing sawijining kutha ing Yuda. 40 Banjur mlebu ing omahé Zakharia lan ngucap salam marang Élisabèt. 41 Bareng Élisabèt krungu salamé Maryam, bayi sing ana ing guwa-garbané mlumpat. lan Elisabeth kapenuhan ing Roh Suci. 42 Wong wadon mau banjur nguwuh-uwuh kalawan swara sora, "Kowé diberkahi ana ing antarané wong wadon, lan rahayu wohing guwa-garbamu." 43 Lan saka apa aku iki, sing ibuné Gustiku teka marani aku? 44 Sabab, lah, bareng salammu keprungu ing kupingku, bayi ing guwa-garbaku mlumpat bungah. 45 Beja wong wadon sing pretyaya, awit prekara-prekara sing diomongké karo Gus Yésus bakal kelakon. 46 Maryam banjur ngandika: Nyawaku ngluhurake Gusti.

BAB 1 1 Amarga akèh wong kang padha mbudidaya ngaturaké prakara-prakara kang padha pracaya ana ing antara kita. 2 Kayadéné wong-wong mau padha masrahaké marang kita, sing wiwit wiwitan dadi saksi mata lan dadi abdiné Injil; 3 Aku uga seneng banget, amarga wis ngerti kabeh perkara wiwit wiwitan mula, aku nulis kanthi urut marang sampeyan, dhuh Teofilus sing paling agung. 4 Supaya kowé bisa nyumurupi satemene prekara-prekara sing wis diwulangaké marang kowé. 5 Ing jamané Hérodès, ratu ing Yudéa, ana imam sing jenengé Zakharia, saka golongané Abia. 6 Wong loro mau padha mursid ana ing ngarsané Allah, lan nglakoni sakehing pepakon lan pranatané Gusti tanpa cacad. 7 Lan padha ora duwe anak, amarga Elisabèt gabug, lan loro-lorone wis tuwa. 8 Nalika panjenengané nindakaké tugas dadi imam ana ing ngarsané Allah, miturut urutaning golongané, 9 Miturut adat-istiadat imam, wong-wong mau kudu ngobong menyan nalika mlebu ing Pedalemané Allah. 10 Wong-wong kabèh padha ndedonga ing njaba ing wayah dupa. 11 Banjur ana malaékaté Pangéran sing ngadeg ing sisih tengen mesbèh menyan. 12 Nalika Zakharia weruh Panjenengané, Panjenengané kagèt lan wedi. 13 Nanging malaékat mau ngandika marang Panjenengané, "Aja wedi, Zakharia! lan bojomu Elisabèt bakal nglairake anak lanang, lan jenengé Yohanes. 14 Kowé bakal bungah lan bungah; lan akeh sing bakal bungah ing lairé. 15 Merga dhèwèké bakal dadi gedhé ing ngarsané Yéhuwah, lan ora bakal ngombé anggur utawa ombenomben sing mendem. lan dheweke bakal kapenuhan ing Roh Suci, wiwit ing guwa-garbane biyunge. 16 Lan akeh wong Israel bakal mratobat marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe. 17 Panjenengané bakal lumaku ana ing ngarsané kanthi roh lan kuwasané Élia, kanggo ngowahi atine para bapa marang anak-anake, lan wong-wong sing ora manut marang kawicaksanané wong sing bener; kanggo nyiapake umat sing disiapake kanggo Gusti. 18 Zakharia banjur ngandika marang malaékat mau, "Kadospundi anggen kula saged mangertos bab punika?" amarga aku wis tuwa, lan bojoku wis tuwa. 19 Malaékat mau banjur mangsuli, "Aku iki Gabriel, sing ngadeg ing ngarsané Allah; lan aku dikongkon ngomong karo kowé lan martakké kabar kabungahan iki marang kowé. 20 Lah, kowé bakal bisu lan ora bisa ngomong, nganti tekan dinané prekara-prekara iki kelakon, merga kowé ora pretyaya marang pituturku, sing bakal kelakon ing mangsané. 21 Wong-wong padha ngentèni Zakharia, lan padha gumun déné Panjenengané nginep ing Padaleman Suci nganti suwé.

LUKAS

47 Lan rohku bungah marga saka Gusti Allah, Juru Slametku. 48 Awit Panjenengané ngrèmèhaké abdiné abdiné, awit wiwit saiki kabèh turun-tumurun bakal nyebut Aku rahayu. 49 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngawinang tiang ageng-ageng; lan suci asmane. 50 Lan welas asih marang wong kang wedi marang Panjenengané turun-tumurun. 51 Panjenengané nduduhké kekuwatan nganggo tangané; Panjenengane wus mbuyarake para wong kang gumunggung ana ing angen-angening atine. 52 Panjenengané wus nurunaké para pangwasa saka ing palenggahané, sarta ngluhuraké wong kang asor. 53 Dèkné ngekèki barang sing apik marang wong sing keluwen; lan wong sugih dikongkon lunga kanthi kosong. 54 Panjenengané mitulungi Israèl, abdiné, ngéling-éling marang sih-kadarmané; 55 Kaya kang wus kapangandikakake marang para leluhur kita, yaiku Rama Abraham lan turune ing salawas-lawase. 56 Kira-kira telung sasi Maryam nginep ana ing kono, banjur mulih menyang omahé. 57 Saiki wis tekan wektune Elisabèt arep nglairaké. banjur nglairake anak lanang. 58 Lan tangga-tanggané lan sedulur-seduluré pada krungu nèk Gusti nduwé welas asih marang dhèwèké. lan padha bungah-bungah karo dheweke. 59 Bareng ing wolung dina wong-wong padha teka arep nyunati bocahé. banjur dijenengake Zakharia, miturut asmane bapakne. 60 Ibuné terus ngomong: “Ora! nanging bakal kasebut Yohanes. 61 Wong-wong mau terus ngomong: “Ora ana sedulurmu sing disebut nganggo jeneng kuwi. 62 Wong-wong mau terus takon marang bapakné, apa sing dikarepké bapaké. 63 Panjenengané nuli nyuwun meja tulis, banjur nulis, pangandikané, "Jenengé Yohanes." Lan padha gumun kabeh. 64 Sawisé mengkono cangkemé banjur kabuka, lan ilaté diuculaké, banjur ngandika lan memuji marang Gusti Allah. 65 Wong-wong sing manggon ing sakiwa-tengené padha wedi, lan tembung-tembung mau kabèh padha sumebar ing pagunungan Yudéa kabèh. 66 Wong-wong sing krungu bab kuwi terus pada nggatèkké nèng atiné, terus ngomong: “Bocah iki bakalé sapa! Lan astane Gusti nunggil karo dheweke. 67 Lan Zakharia, bapakné, kapenuhan ing Roh Suci, banjur medhar wangsit, pangandikané: 68 Pinujia Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel; awit Panjenengané wis rawuh lan nebus umaté, 69 Lan Panjenengané wus wungu sungu karahayon tumrap kita ana ing turune Dawud, abdiné; 70 Kaya kang wus kapangandikakake lumantar para nabine kang suci, kang wus ana wiwit wiwitaning jagad: 71 Supaya kita bisa slamet saka mungsuh kita, lan saka tangane wong sing sengit marang kita; 72 Kanggo nindakake sih-rahmat sing dijanjèkaké marang para leluhur kita, lan ngéling-éling marang prajanjiané kang suci; 73 Sumpah kang diprasetyakake marang leluhur kita Abraham,

74 Muga-muga Panjenengané paring kanugrahan marang kita, supaya kita padha diluwari saka tangané mungsuh kita, supaya bisa ngabdi marang Panjenengané tanpa wedi, 75 Ing kasucen lan kabeneran ana ing ngarsané, salawasé urip kita. 76 Lan kowé, bocah, bakal kasebut nabiné Kang Mahaluhur, amarga kowé bakal lumaku ana ing ngarsané Pangéran kanggo nyiapaké dalané; 77 Kanggo paring kawruh bab karahayon marang umate kanthi pangapuraning dosa, 78 Marga saka sih-kadarmané Allah kita; kang ing wayah esuk saka ing ngaluhur wis nekani kita, 79 Kanggo madhangi wong-wong sing lungguh ing pepeteng lan ing ayang-ayanging pati, kanggo nuntun sikil kita menyang dalan tentrem. 80 Bocahé saya gedhé lan saya kuwat, lan ana ing ara-ara samun nganti tekan dinané nduduhké marang Israèl. BAB 2 1 Nalika samana ana dhawuh saka Kaisar Augustus, supaya salumahing bumi padha ditulisi. 2 (Lan pajeg iki pisanan digawe nalika Kirenius dadi gubernur ing Siria.) 3 Lan kabeh padha lunga kanggo cacad, saben wong menyang kutha dhewe. 4 Yusuf uga lunga saka Galiléa, saka kutha Nasarèt, menyang Yudéa, menyang kuthané Dawud, sing disebut Bètléhèm; (amarga dhèwèké iku tedhak turuné Dawud:) 5 Supaya kacathetan karo Maryam garwané kang lagi ngandheg. 6 Lan nalika padha ana ing kono, wis tekan dinane dheweke bakal nglairake. 7 Wong wadon mau nglairaké anak lanang pambarep, banjur dibungkus nganggo lampin lan diselehake ing pakanan. amarga ora ana papan kanggo wong-wong mau ing pasanggrahan. 8 Ing tanah kono uga ana pangon-pangon sing manggon ing ara-ara, njaga wedhus-wedhusé ing wayah bengi. 9 Lah, Malaékaté Pangéran nekani wong-wong mau, lan kamulyaning Pangéran sumorot ing sakubengé, lan padha wedi banget. 10 Malaékat mau nuli ngandika marang wong-wong mau, "Aja padha wedi, awit kowé padha dakwartani kabar kabungahan kang gedhé, kang bakal tumeka marang kabèh wong." 11 Awit ing dina iki wis lairé Juru Slametmu ing kuthané Dawud, yaiku Kristus, Gusti. 12 Lan iki bakal dadi tandha kanggo sampeyan; Kowé bakal weruh bayi sing diklubi nganggo lampin, digeletak ana ing pakan. 13 Dumadakan ana wadya-bala swarga bebarengan karo malaékaté padha ngluhuraké Gusti Allah sarta matur: 14 Kamulyan kagem Gusti Allah ing ngaluhur, lan tentrem-rahayu ana ing bumi, karsane kang becik tumrap manungsa. 15 Bareng para malaékat padha lunga menyang ing swarga, para pangon padha rerasanan, "Ayo padha menyang Bètléhèm lan ndeleng apa kang wus kalakon, kang wus kapangandikakaké déning Pangéran marang Panjenengané. kita.

LUKAS

16 Wong-wong kuwi enggal-enggal teka lan ketemu karo Maryam lan Yusuf lan Sang Bayi lagi glethakaken ing pamakanan. 17 Bareng padha weruh, banjur padha nyritakaké pangandikane bab Bocah iku. 18 Wong-wong sing krungu bab kuwi pada nggumun banget marang apa sing diomongké karo para pangon. 19 Nanging Maryam nyimpen lelakon iku mau kabèh lan ngrenungaké ing sajroning atiné. 20 Para pangon tumuli padha bali, ngluhurake lan memuji marang Gusti Allah marga saka samubarang kang wus padha dirungu lan dideleng, kaya kang kapangandikakake marang wong-wong mau. 21 Lan nalika wolung dina wis rampung kanggo tetak bayi, asmane disebut YESUS, kang disebut malaekat sadurunge kang ngandhut ing guwa-garba. 22 Bareng wis tekan dina-dina sesuci miturut anggeranggeré Nabi Musa, wong-wong mau banjur digawa menyang Yérusalèm, arep disaosaké marang Gusti. 23 (Kaya kang katulisan ing angger-anggeré Pangéran, mangkéné, "Saben wong lanang sing mbuka guwa-garbané bakal diarani suci kagem Pangéran;) 24 Lan kanggo nyaosaké kurban miturut angger-anggering Torèt Gusti: manuk dara sapasang utawa manuk dara loro. 25 Ing Yérusalèm ènèng wong jenengé Siméon. lan wong iku adil lan mursid, nunggu panglipur Israel, lan Roh Suci nunggil karo wong. 26 Lan liwat Roh Suci wis dicethakaké kanggo wong, sing ora bakal pati, sadurunge ndeleng Kristus Gusti. 27 Dèkné liwat Roh Sutyi mlebu nang Gréja Gedé. 28 Panjenengané banjur ngangkat tangané lan memuji marang Gusti Allah, pangandikané: 29 Dhuh Yehuwah, sapunika Paduka mugi karsaa ngluwari abdi Paduka punika kanthi tentrem rahayu, miturut pangandika Paduka. 30 Amargi mripat kawula sampun ningali kawilujengan Paduka, 31 Kang wus Paduka cawisaken wonten ing ngarsaning bangsa sadaya; 32 Pepadhang kanggo madhangi bangsa-bangsa liya, lan kamulyaning umat Paduka Israel. 33 Yusuf lan ibuné nggumun banget marang prekaraprekara sing diomongké bab Dèkné. 34 Siméon banjur mberkahi wong-wong mau lan kandha marang Maryam, ibuné, "Lah, Anak iki wis ditetepake kanggo tiba lan tangine wong akeh ing Israèl; lan kanggo pratandha kang bakal nglawan; 35 (Ya, pedhang uga bakal nusuk ing nyawamu dhéwé,) supaya pikirané akèh wong bisa kacethakaké. 36 Ing kono ana nabi wadon Hana, anaké Fanuèl, saka taler Aser. 37 Dhèwèké kuwi randha, umuré kira-kira wolung puluh patang taun, lan ora ninggal Gréja Gedé, nanging ngabdi marang Gusti Allah kanthi pasa lan pandonga rina wengi. 38 Lan nalika iku dheweke teka lan matur nuwun marang Gusti lan ngandika bab Panjenengané marang kabeh wong sing padha ngarep-arep tebusan ing Yerusalem. 39 Sawisé padha nindakake samubarang kabèh miturut angger-anggeré Gusti, banjur padha bali menyang tanah Galiléa, ing kuthané Nasarèt. 40 Anaké terus saya gedhé lan saya kuwat lan kapenuhan ing kawicaksanan.

41 Saben taun wong tuwané lunga menyang Yérusalèm nalika riyaya Paskah. 42 Nalika Panjenengané yuswa rolas taun, padha menyang Yérusalèm miturut adat riyaya. 43 Lan nalika padha rampung dina, nalika padha bali, Gusti Yesus bayi tetep ing Yérusalèm; Nanging Yusuf lan ibuné ora ngerti. 44 Nanging wong-wong padha ngira yen dheweke ana ing rombongan, banjur tindak sedina. banjur padha nggolèki Panjenengané ana ing antarané para sanak-seduluré lan kanca-kancané. 45 Bareng ora ketemu, banjur padha bali menyang Yérusalèm nggolèki Panjenengané. 46 Sakwisé telung dina wong-wong kuwi ketemu karo Gusti Yésus nang Gréja Gedé, lagi lungguh nang tengahé para dokter, ngrungokké lan takon. 47 Kabèh wong sing ngrungokké Dèkné pada nggumun karo pangertèn lan wangsulané. 48 Bareng padha weruh Panjenengané, padha gumun, lan ibuné ngandika marang Panjenengané, "Anakku, yagene kowé kok tumindak mangkono marang aku?" lah, aku lan bapakmu nggolèki kowé kanthi susah. 49 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kepriyé kowé padha nggolèki Aku?" Apa kowé ora ngerti nèk Aku kudu dadi urusané Bapakku? 50 Wong-wong kuwi ora ngerti apa sing diomongké karo Gusti Yésus. 51 Panjenengané banjur mandhap bebarengan karo wongwong mau menyang Nasarèt, lan manut marang wongwong mau, nanging ibuné nyimpen pangandika mau kabèh ana ing sajroning atiné. 52 Lan Gusti Yésus saya tambah kawicaksanan lan gedhe, lan dikasihi dening Gusti Allah lan manungsa. BAB 3 1 Ing taun kang kaping limalas paprentahane Kaisar Tiberius, Pontius Pilatus jumeneng gubernur ing Yudea, lan Hérodès jumeneng ratu ing Galiléa, Filipus sadhereke jumeneng ratu ing Iturea lan ing wewengkon Trakonitis, lan Lisanias jumeneng raja ing Abilene, 2 Anas lan Kayafas padha dadi imam agung, pangandikané Gusti Allah marang Yohanes anaké Sakarias ana ing araara samun. 3 Panjenengané banjur tindak menyang ing sakiwa-tengené Yordané, martakaké baptisan mratobat kanggo pangapuraning dosa; 4 Kaya kang katulisan ana ing kitab pangandikane Nabi Yesaya, mangkene: “Swara kang nguwuh-uwuh ana ing ara-ara samun: Padha nyawisna dalan kanggo Sang Yehuwah, lan dalane padha lurusana!” 5 Saben lebak bakal kapenuhan, lan saben gunung lan tengger bakal diedhunaké; lan sing bengkong bakal dilurusake, lan dalan sing kasar bakal dadi lancar; 6 Lan kabèh manungsa bakal weruh kaslametané Gusti Allah. 7 Panjenengané banjur ngandika marang wong akèh kang padha teka arep dibaptis déning Panjenengané, "Hé, turuntumurun ula, sapa kang ngélingaké kowé supaya padha nyingkiri bebendu kang bakal teka?

LUKAS

8 Mulané metokna woh-wohan sing pantes kanggo mratobat, lan aja padha ngucap ing batinmu: Aku wis duwé Abraham dadi leluhurmu! 9 Lan saiki kampaké wis dipasang ing oyodé wit-witan. 10 Wong-wong padha takon marang Panjenengané, "Menawi punika punapa ingkang kedah kula lampahi?" 11 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Sapa sing nganggo klambi loro, diwènèhaké marang sing ora duwé; lan sing sapa nduwèni dhaharan, iya mangkono uga. 12 Banjur uga para juru-mupu-beya teka arep dibaptis, lan matur marang Panjenengané, "Guru, punapa ingkang kedah kula lampahi?" 13 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Aja ngungkuli apa sing wis ditemtokaké marang kowé." 14 Para prajurit uga padha takon marang Panjenengané, pangandikané, "Apa sing kudu daktindakaké?" Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Aja tumindak kasar marang sapa waé, lan aja nyalahaké sapa waé; lan marem karo upahmu. 15 Nalika wong-wong padha ngarep-arep, lan wong kabèh padha mikir-mikir bab Yohanes, apa Yohanes iku Kristus utawa dudu; 16 Nabi Yokanan mangsuli, pangandikane marang wongwong kabeh: Aku mbaptis kowe nganggo banyu; Nanging bakal teka ana wong sing luwih kuwasa tinimbang aku, lan aku ora pantes nguculi tali sepatune. 17 Kang kipase ana ing tangane, lan Panjenengane bakal ngresiki gandume, lan nglumpukake gandum ing lumbung; nanging mrambut iku bakal diobong ing geni kang ora bisa sirep. 18 Lan akèh prekara liya sing diwulangké marang wongwong. 19 Nanging Sang Prabu Hérodès, raja tetrak, didukani marga saka Hérodias, garwané Filipus, saduluré, lan marga saka sakehing piala kang katindakaké déning Hérodès. 20 Kajawi punika ugi dipun tambahi, inggih punika: Yohanes ngunci ing pakunjaran. 21 Bareng wong kabèh padha kabaptis, Yésus uga kabaptis lan ndedonga, swarga menganga. 22 Lan Roh Suci tumedhak ing wujud awak kaya manuk dara, lan ana swara saka swarga, sing ngandika, Panjenengan iku PutraningSun kinasih; ing Paduka kawula remen. 23 Lan Gusti Yésus piyambak wiwit umuré kira-kira telung puluh taun, (kaya sing dikira) anaké Yusuf, anaké Heli. 24 Iku anaké Matat, anaké Lewi, anaké Mèlki, anaké Janna, anaké Yusuf, 25 Anaké Matatias, anaké Amos, anaké Naum, anaké Ésli, anaké Nagge, 26 Iku anaké Maat, anaké Matatias, anaké Semei, anaké Yusuf, anaké Yéhuda, 27 Anaké Yohana, anaké Résa, anaké Zorobabel, anaké Salatièl, anaké Neri, 28 Iki anaké Melki, anaké Addi, anaké Kosam, anaké Elmodam, anaké Er, 29 Anaké Yosèf, anaké Élièzer, anaké Yorim, anaké Matat, anaké Lewi. 30 Anaké Simeon, anaké Yéhuda, anaké Yusuf, anaké Yonan, anaké Elyakim. 31 Anaké Melea, anaké Menan, anaké Matata, anaké Natan, anaké Dawud,

32 Anaké Isai, anaké Obéd, anaké Booz, anaké Salmon, anaké Naason, 33 Anaké Aminadab, anaké Aram, anaké Ésrom, anaké Fares, anaké Yéhuda, 34 Anaké Yakub, anaké Iskak, anaké Abraham, anaké Tara, anaké Nahor, 35 anaké Saruk, anaké Ragau, anaké Phalek, anaké Heber, anaké Sala, 36 Iku anaké Kenan, anaké Arpakhsad, anaké Sem, anaké Nuh, anaké Lamekh, 37 Anaké Mathusala, anaké Henokh, anaké Yaréd, anaké Maleleèl, anaké Kenan, 38 Anaké Enos, anaké Sét, anaké Adam, anaké Gusti Allah. BAB 4 1 Gusti Yesus kapenuhan ing Roh Suci, bali saka Yordania, lan dituntun dening Roh menyang ara-ara samun. 2 Wis patang puluh dina digodha Iblis. Lan ing dina iku Panjenengané ora mangan apa-apa, lan sawise padha rampung, banjur keluwen. 3 Iblis nuli ngandika marang Panjenengané, "Menawa Panjenengan Putraning Allah, dhawuha supaya watu iki dadi roti." 4 Gusti Yésus semaur: “ Ana tulisan mengkéné: Manungsa urip ora mung saka roti waé, nanging saka saben pangandikané Gusti Allah. 5 Iblis nuli nggawa Panjenengané munggah ing gunung kang dhuwur, nuli nedahaké marang Panjenengané sakehing karajan ing salumahing bumi ing sadhela. 6 Iblis nuli ngandika marang Panjenengané, "Sakèhé pangwasa iki bakal Dakparingaké marang kowé lan kamulyané wong-wong mau. lan marang sapa wae kang dakkarepake, iku dakparingake. 7 Mulané, menawa kowé nyembah marang Aku, kabèh bakal dadi kagunganmu. 8 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Kowé lungaa, Sétan, awit wis ketulis ngéné: ‘Kowé kudu nyembah marang Yéhuwah, Gusti Allahmu, lan mung Panjenengané sing kudu kokbektèni. 9 Wongé terus digawa nang kuta Yérusalèm, dilebokké nang nduwuré Gréja Gedé, terus diomongi: “Nèk Kowé Anaké Gusti Allah, medun sangka kéné. 10 Sabab ana tulisan mangkene: Panjenengane bakal ndhawuhake para malaekate supaya padha njaga kowe. 11 Wong-wong mau bakal nanggung kowé ing tangané, supaya sikilmu ora ketabrak watu. 12 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “Kowé ora bakal nyoba Gusti Allahmu. 13 Sakwisé Sétan wis rampung godaané, dhèwèké ninggalké Dèkné kanggo sawetara mangsa. 14 Yésus banjur bali menyang Galiléa kanthi daya pangwasané Roh, lan kabar bab Panjenengané banjur sumebar ing sakiwa-tengené. 15 Panjenengané banjur memulang ana ing papan-papan pangibadah lan diluhuraké déning kabèh wong. 16 Gusti Yésus terus tekan Nasarèt, panggonané Dèkné digedhekké, lan kaya padatané, Dèkné mlebu ing sinagogé ing dina Sabat lan ngadek arep maca. 17 Lan kitab Nabi Yésaya masrahaké marang panjenengané. Bareng Panjenengané mbukak kitab mau, banjur nemu papan kang katulisan,

LUKAS

18 Rohé Pangéran ana ing Aku, merga Panjenengané wis njebadi Aku kanggo martakaké Injil marang wong miskin; Panjenengané ngutus Aku kanggo nambani wong sing lara atine, kanggo martakké bab kaluwaran marang wong sing ditawan, lan wong wuta bisa weruh, ngluwari wong sing lara. 19 Kanggo martakaké taun sing diparengaké déning Pangéran. 20 Gus Yésus terus nutup bukuné lan dikèkké menèh marang peladèn, terus lenggah. Wong-wong sing padha ana ing papan pangibadah padha mandeng marang Panjenengané. 21 Panjenengané banjur wiwit ngandika marang wongwong mau, " Ing dina iki Kitab Suci iki kelakon ing kupingmu." 22 Wong kabèh padha nyeksèni Panjenengané, sarta padha gumun marang pangandikané Gusti Allah kang ngétokaké sih-rahmat kang metu saka ing cangkemé. Wong-wong mau padha matur: “Apa iki dudu anaké Yusuf? 23 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé mesthi bakal kandha karo paribasan iki, 'Dokter, warasna awakmu dhéwé. 24 Panjenengané banjur ngandika, " Satemené Aku pitutur marang kowé: Ora ana nabi sing ditampa ing negarané dhéwé." 25 Nanging Aku pitutur marang kowé satemené, akèh randha ing Israèl nalika jamané Élia, nalika langit ditutup telung taun nem sasi, nalika ana pailan gedhé ing satanah kabèh; 26 Nanging Élia ora diutus marang sapa waé, kajaba menyang Sarepta, ing kutha Sidon, marang wong wadon sing wis randha. 27 Ing jamané nabi Élisa, akèh wong lara lara kusta ing Israèl. lan ora ana siji-sijia sing najis, kajaba Naaman, wong Siria. 28 Wong-wong sing nang sinaguk krungu bab kuwi terus pada nesu banget. 29 Wong-wong mau nuli ngadeg lan nundhung wong mau menyang sanjabané kutha, banjur diirid menyang pucuking gunung, panggonané kuthané, supaya diuncalaké mudhun. 30 Nanging Panjenengané liwat ing tengahé wong-wong mau banjur tindak. 31 Banjur padha mudhun menyang Kapernaum, sawijining kutha ing Galiléa, lan memulang ing dina Sabat. 32 Wong-wong padha nggumun banget marang piwulangé, awit pangandikané kuwi nduwèni kekuwatan. 33 Ing papan pangibadah ana wong kang kapanjingan dhemit kang najis, banjur nguwuh-uwuh kalawan swara sora. 34 Pangandikané, "Ayo waé! Apa urusanku karo Kowé, hé, Yésus wong Nasarèt? Apa kowé teka arep numpes aku? Aku ngerti sampeyan sapa; kang Mahasuci Allah. 35 Gusti Yésus terus ngomong: “ Menenga lan metua!” Lan nalika Iblis mbuwang wong ing tengah, kang metu saka wong, lan ora gawe lara. 36 Wong kabèh padha gumun, banjur padha rembugan, pangucapé, "Apa iki tembung! Amarga kanthi panguwasa lan panguwasa dhawuh marang roh-roh najis, banjur padha metu. 37 Pawarta bab Panjenengané banjur sumebar tekan ngendi-endi ing sakiwa-tengené.

38 Panjenengané banjur metu saka papan pangibadah lan lumebu ing omahé Simon. Lan ibuné bojoné Simon lara mriyang; lan padha nyuwun marang dheweke. 39 Gusti Yésus terus ngadeg ing sandhingé wong wadon mau, lan mriyangé didukani. banjur ditinggal, banjur tangi lan ngladèni wong-wong mau. 40 Bareng srengéngé wis surup, kabèh wong sing nandhang lara warna-warna padha digawa menyang ngarsané Yésus. Panjenengané tumuli numpangi asta marang wong-wong mau kabèh, nuli waras. 41 Sétan-sétan uga metu saka wong akèh lan nguwuhuwuh: Kowé kuwi Putrané Gusti Allah. Wong-wong mau banjur didukani, awit padha ngerti yèn Panjenengané iku Kristus. 42 Bareng wis awan, Panjenengané tindak menyang panggonan kang sepi, lan wong-wong padha nggolèki Panjenengané, banjur padha sowan ing ngarsané Panjenengané, lan ngalang-alangi Panjenengané, supaya Panjenengané aja nganti ninggal wong-wong mau. 43 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aku kudu martakaké Kratoné Allah menyang kuthakutha liyané uga, amarga mulané Aku diutus." 44 Gusti Yésus terus nginjil nang sinaguk-sinaguk nang Galiléa. BAB 5 1 Nalika wong akèh padha dhesek-dhesek ngrungokaké pangandikané Allah, Panjenengané jumeneng ana ing pinggir tlaga Genesarèt. 2 Lan weruh prau loro ngadeg ing pinggir tlaga, nanging nelayan padha metu saka iku lan lagi ngumbah jala. 3 Panjenengané banjur minggah ing salah sawijining prauné, yaiku prauné Simon, lan ndedonga supaya diusir sathithik saka ing dharatan. Panjenengané banjur lenggah lan mulang wong-wong saka ing prau. 4 Bareng wis rampung anggoné ngandika, Panjenengané banjur ngandika marang Simon, " Mulaa menyang teleng, lan jalamu kèdalna supaya ucul." 5 Wangsulané Simon, "Guru, sawengi kula sami nyambut damel, mboten olèh punapa-punapa. 6 Sakwisé rampung kuwi, iwak okèh banget dicekel, lan jalané pecah. 7 Wong-wong mau nuli ngundang kanca-kancané sing ana ing prau liyané, supaya padha teka nulungi. Banjur padha teka lan ngebaki prau loro-lorone, nganti klelep. 8 Nalika Simon Pétrus nyumurupi iku, banjur sujud ing dhengkulé Gusti Yésus, ngandika, "Sira lunga saka aku! amarga aku iki wong dosa, dhuh Yehuwah. 9 Dèkné lan sakèhé wong sing ndhèrèkaké nggumun banget marang iwak-iwak sing dicekel. 10 Semono uga Yakobus lan Yohanes, anaké Zébédéus, sing dadi mitrané Simon. Gusti Yésus terus ngomong marang Simon: “ Aja wedi. wiwit saiki kowé bakal nyekel wong. 11 Sakwisé kapalé digawa nang darat, wong-wong kuwi ninggalké kabèh lan mèlu Gusti Yésus. 12 Nalika Panjenengané ana ing sawijining kutha, ana wong kang lara kusta. 13 Gusti Yésus terus ngacungké tangané lan ndemèk wongé karo ngomong: “ Aku gelem. Lan sanalika lara kusta lunga saka dheweke.

LUKAS

14 Panjenengané banjur dhawuh supaya ora ngandhani sapa-sapa, nanging lungaa, tuduhna awakmu dhéwé marang imam, lan saosna kurban kanggo najismu, kaya sing didhawuhaké déning Musa, minangka paseksi marang wong-wong mau. 15 Nanging malah dadi luwih misuwur bab Panjenengané, lan akèh wong padha ngumpul kanggo ngrungokake lan kawarasaké déning Panjenengané saka kaapesané. 16 Panjenengané banjur lunga menyang ara-ara samun lan ndedonga. 17 Ing sawijining dina, nalika Panjenengané memulang, ana wong Farisi lan ahli Torèt kang padha lungguh ing sacedhaké kutha Galiléa, Yudéa lan Yérusalèm. ana kanggo nambani wong-wong mau. 18 Lah, ana wong nggawa wong lumpuh ing paturon, lan padha nggolèki cara kanggo nggawa wong mau mlebu lan diselehake ing ngarsane. 19 Lan nalika padha ora nemokake cara kanggo nggawa dheweke mlebu amarga saka wong akeh, padha munggah ing payon, lan mudhun liwat kothak karo dipan menyang tengah sadurunge Gusti Yésus. 20 Bareng weruh pangandelé wong-wong mau, Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Man, dosamu wis diapura." 21 Para ahli Torèt lan wong Farisi banjur padha rembugan, pangucapé, "Sapa ta wong iki kang nyenyamah marang Allah?" Sapa sing bisa ngapura dosa, kajaba mung Gusti Allah? 22 Nanging bareng Yésus pirsa pikirané wong-wong mau, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa sebabé kowé padha mikir-mikir ing sajroning atimu?" 23 Endi sing luwih gampang, ngomong: Dosamu wis diapura; utawa muni: Ngadega lan lumakua? 24 Nanging supaya kowé ngerti nèk Anaké Manungsa nduwèni pangwasa ing bumi ngapura dosa, (Panjenengané ngandika marang wong lumpuh mau) Aku pitutur marang kowé: Ngadega, paturonmu angkaten lan muliha! 25 Sanalika iku Panjenengané banjur jumeneng ana ing ngarsané wong-wong mau, nuli ngangkat panggonané, banjur mulih menyang omahé lan ngluhuraké Gusti Allah. 26 Wong-wong mau kabèh pada nggumun, terus pada ngluhurké Gusti Allah lan pada wedi karo ngomong: “Dina iki awaké déwé weruh prekara sing nggumunké. weruh wong sing jenengé Lèwi lungguh nang kantor bea. 28 Panjenengané banjur ninggal kabèh, ngadeg lan ndhèrèkaké Panjenengané. 29 Lèwi banjur nganakaké pésta gedhé kanggo Yésus ing omahé dhéwé, lan akèh juru-mupu-beya lan wong-wong liyané sing padha lungguh bebarengan karo wong-wong mau. 30 Nanging para ahli Torèt lan para Farisi padha nggresula marang para sakabaté, pangucapé, "Yagéné kowé padha mangan lan ngombé bebarengan karo juru-mupu-beya lan wong dosa?" 31 Gusti Yésus terus ngomong: “ Wong sing waras ora butuh tabib. nanging sing lara. 32 Aku teka ora kanggo nimbali wong mursid, nanging wong dosa supaya mratobat. 33 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Yagéné para muridé Yohanes kerep pasa lan ndedonga, semono uga para muridé wong Farisi? nanging sira mangan lan ngombe?

34 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé bisa ndadékaké wong-wong ing kamar mantèn padha pasa, nalika mantèné ana ing kono?" 35 Nanging bakal tumeka ing dinané mantèn lanang bakal kapundhut saka ing antarané wong-wong mau, banjur padha pasa ing dina iku. 36 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong mau; Ora ana wong sing nalèni klambi anyar ing klambi lawas; Yèn mangkono, kang anyar iku bakal suwèk, lan potongan kang anyar iku ora cocog karo kang lawas. 37 Lan ora ana wong nglebokaké anggur anyar ing gendul lawas; Yen ora, anggur anyar bakal nyuwek gendule, banjur tumpah, lan gendule bakal ilang. 38 Nanging anggur anyar kudu dilebokake ing gendul anyar; lan loro-lorone dilestarekake. 39 Ora ana wong sing wis ngombé anggur lawas langsung kepéngin anyar, amarga dheweke kandha, "Wong lawas iku luwih apik." BAB 6 1 Ing dina Sabat kang kapindho sawisé dina Sabat kapisan, Panjenengané tindak ngliwati pategalan gandum; Muridmuridé terus methik wulen, terus dipangan karo digosokgosok nganggo tangané. 2 Ana wong Farisi sawatara kang padha matur marang wong-wong mau, "Yagéné kowé padha nindakake apa kang ora kena ditindakaké ing dina Sabat?" 3 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Apa kowé padha ora maca apa sing ditindakaké déning Dawud, nalika awaké dhéwé keluwen lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké? 4 Dhèwèké mlebu ing Pedalemané Allah lan njupuk roti sing dipangan lan diwènèhaké marang wong-wong sing padha ndhèrèkaké. kang ora kena dipangan, kajaba mung kanggo para imam? 5 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Putraning Manungsa iku uga Gustiné dina Sabat." 6 Ing dina Sabat liyané, Yésus lumebu ing papan pangibadah lan memulang. 7 Para ahli Torèt lan para Farisi padha ngati-ati marang Panjenengané, apa Panjenengané bakal marasaké ing dina Sabat; supaya padha nemu pandakwa marang Panjenengané. 8 Nanging Gusti Yésus ngerti pikirané wong-wong mau, mulané terus ngomong marang wong sing tangané garing: “ Ngadega lan ngadega ing tengahé!” Panjenengané banjur jumeneng lan jumeneng. 9 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, Aku arep takon sampeyan siji bab; Apa wenang ing dina Sabat nindakaké kabecikan utawa nindakaké piala? kanggo nylametake urip, utawa nyirnakake? 10 Lan mirsani wong kabeh ing mubeng-mubeng, banjur ngandika marang wong mau, " Tanganmu athungna!" Lan iya mangkono, lan tangane waras kaya tangan liyane. 11 Wong-wong mau padha nesu banget; lan padha rembugan bab apa kang bisa ditindakake marang Gusti Yesus. 12 Nalika samana Gusti Yesus tindak menyang ing gunung arep ndedonga, lan sawengi iku Gusti Yesus terus ndedonga marang Gusti Allah.

LUKAS

13 Bareng wis ésuk, Yésus nimbali murid-muridé lan milih wong rolas, sing uga dijenengi rasul. 14 Simon (kang uga dijenengi Pétrus) lan Andréas saduluré, Yakobus lan Yohanes, Filipus lan Bartoloméus, 15 Matius lan Tomas, Yakobus anaké Alféus, lan Simon sing disebut Zelot, 16 Lan Yudas seduluré Yakobus lan Yudas Iskariot, sing uga dadi pengkhianat. 17 Panjenengané banjur mandhap bebarengan karo wongwong mau, lan jumeneng ana ing lebak, lan kumpulané para sakabaté, lan akèh wong saka ing Yudéa lan Yérusalèm kabèh, lan saka sagara Tirus lan Sidon, sing padha teka kanggo ngrungokake Panjenengané. lan supaya waras saka penyakit; 18 Lan wong-wong sing kesurupan dhemit, banjur padha mari. 19 Wong kabèh padha ngupaya ndemèk Panjenengané, amarga ana daya kang metu saka Panjenengané, nuli nyarasaké wong kabèh. 20 Panjenengané nuli tumenga marang para sakabaté lan ngandika, " Rahayu kowé wong mlarat! 21 Rahayu kowé sing saiki ngelih, awit kowé bakal wareg. Rahayu kowé sing saiki nangis, awit kowé bakal ngguyu. 22 Begja kowé nèk kowé disengiti lan dipisahké karo wong-wong, lan dicacad, lan jenengmu dibuwang merga Putrané Manungsa. 23 Ing dina iku kowé padha bungah-bungaha lan padha bungah-bungaha, awit kowé bakal padha surak-surak ing swarga. 24 Nanging bilai kowé sing sugih! awit kowé wis tampa panglipur. 25 Bilai kowé sing padha wareg! awit kowé bakal keluwen. Bilai kowé sing saiki ngguyu! awit kowé bakal sedhih lan nangis. 26 Bilai kowé, nèk kabèh wong pada ngelem kowé! merga mengkono para leluhuré marang nabi-nabi palsu. 27 Nanging Aku pitutur marang kowé sing padha krungu: Trésnaa marang mungsuhmu, padha tumindak becik marang wong sing sengit marang kowé. 28 Padha berkahi wong sing ngipat-ipati kowé, lan ndedongaa kanggo wong sing nganiaya kowé. 29 Lan sapa sing napuk pipimu sing siji, tandukna pipimu sing siji; lan sing sapa njupuk jubahmu, aja ngalang-alangi jubahmu. 30 Saben wong sing njaluk marang kowé wènèhana; lan wong sing njupuk barang-barangmu, aja koksuwun. 31 Lan kaya sing kokkarepaké supaya ditindakké wong marang kowé, kowé uga kudu nglakoni kaya ngono marang wong-wong kuwi. 32 Nèk kowé nresnani wong sing nresnani kowé, apa tampa panuwunmu? kanggo wong dosa uga tresna marang wong sing tresna marang. 33 Lan manawa kowé padha gawé becik marang wong kang padha gawé becik marang kowé, apa tampa panuwunmu? kanggo wong dosa iya uga padha. 34 Lan nèk kowé ngutangi marang wong sing mbok ngarep-arep bakal ditampa, apa tampa pituwasmu? kanggo wong dosa uga utang marang wong dosa, kanggo nampa maneh. 35 Nanging kowé padha tresnaa marang mungsuhmu, lan padha gawéa kabecikan, sarta silihanana, tanpa ngarep-arep apa-apa menèh. lan ganjaranmu bakal gedhe, lan kowe

bakal dadi putrane Kang Mahaluhur, amarga Panjenengane iku welas asih marang wong kang ora duwe panuwun lan marang wong ala. 36 Mulané kowé padha welas asih, kayadéné Ramamu uga welas asih. 37 Aja padha ngadili, temah kowé ora bakal diadili; 38 Mènèhana, temah kowé bakal diwènèhi; takaran ingkang sae, kapencet, dipun gonjang-ganjing saha turahturah, badhe kaparingaken dhateng pangko panjenengan. Awit takaran kang padha kok lakoni, iku bakal diukur maneh marang kowe. 39 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong mau, " Apa wong wuta bisa nuntun wong wuta?" Apa ora loro-lorone padha tiba ing jurang? 40 Murid ora ngungkuli guruné, nanging saben wong sing sampurna bakal dadi guruné. 41 Yagene kowe ndeleng tatal sing ana ing mripate sadulurmu, nanging balok sing ana ing mripatmu dhewe ora weruh? 42 Kapriye anggonmu bisa kandha marang sadulurmu: Sadulur, tatal kang ana ing mripatmu dakcopot, mangka kowe dhewe ora weruh balok kang ana ing mripatmu? Hé wong lamis, balok sing ana ing mripatmu dibuwang dhisik, banjur kowé bakal weruh kanthi cetha kanggo ngetokké tatal sing ana ing mripaté sedulurmu. 43 Awit wit sing apik ora ngetokké woh sing rusak; wit sing rusak ora ngetokké woh sing apik. 44 Awit saben wit dikenal saka wohé dhéwé. Amarga saka eri wong ora ngetokaké woh anjir, utawa saka grumbul grumbul kang ngetokaké woh anggur. 45 Wong kang becik iku ngetokaké barang kang becik saka ing bandhané kang becik; lan wong ala metu saka bandha ala ing atine, kanggo metu saka kakehan atine cangkeme. 46 Yagene kowé padha nyebut Aku, Gusti, Gusti, lan ora nindakake apa sing Dakdhawuhaké? 47 Sapa waé sing marani Aku lan ngrungokké piwulangku lan nindakké kuwi, Aku bakal nduduhké marang kowé sapa sing didadèkké. 48 Panjenengané iku kaya wong kang yasa omah, banjur ndhudhuk jero lan masang pondhasi ing watu, lan nalika banjir bandhang, kali iku nggegirisi lan ora bisa gonjangganjing; . 49 Nanging sing sapa ngrungokaké, nanging ora nindakaké, iku kaya wong kang mbangun omah ing lemah tanpa dhasar; kali kang nggegirisi banget, lan sanalika iku ambruk; lan rusake omah iku gedhe banget. BAB 7 1 Sawisé rampung kabèh pangandikané ana ing ngarepe wong akèh, Panjenengané banjur lumebet ing Kapernaum. 2 Ana baturé perwira sing ditresnani, lara lan arep mati. 3 Bareng krungu bab Yésus, banjur kongkonan para pinituwané wong Yahudi sowan ing ngarsané, nyuwun supaya Panjenengané rawuh lan nambani abdiné. 4 Bareng wis padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus, wong-wong mau langsung nyuwun marang Panjenengané, pangucapé, "Panjenengané iku pantes kanggo sapa waé sing kudu ditindakaké. 5 Awit Panjenengané tresna marang bangsa kita, lan Panjenengané wis yasa sinagogé kita.

LUKAS

6 Gusti Yésus banjur tindak karo wong-wong mau. Bareng wis ora adoh saka omahé, perwira mau banjur kongkonan kanca-kancané sowan ing ngarsané, matur marang Panjenengané, "Gusti, sampun ngantos susah, awit kawula mboten pantes ndhèrèk panjenengan lumebet ing payon kawula." 7 Mulané, aku ora pantes nekani kowé, nanging ngomonga nganggo tembung, temah abdiku bakal mari. 8 Awit aku iki uga wong sing kawengku ing panguwasa lan nduwèni prajurit sing di bawahku. lan marang liyane, Ayo, lan dheweke teka; lan marang abdiningSun: Tumindaka iki, lan iya iya iku. 9 Bareng Gusti Yésus midhanget bab iku mau, Panjenengané gumun marang Panjenengané, banjur minger sarta ngandika marang wong-wong kang padha ngetutaké Panjenengané, " Aku pitutur marang kowé: Aku ora tau nemu pangandel kang samono gedhéné, ora ana ing Israèl." 10 Wong-wong sing dikongkon bali menyang omah, ketemu slaf sing lara wis waras. 11 Ésuké Yésus tindak menyang kutha sing jenengé Nain. lan akèh sakabaté padha ndhèrèkaké Panjenengané, lan akèh wong. 12 Bareng wis cedhak gapura kutha kono, ana wong mati digawa metu, ontang-anting saka ibuné, lan wong wadon iku randha, lan akèh wong ing kutha kang padha mèlu. 13 Bareng Gusti mirsa wong wadon mau, Panjenengané welas asih marang wong wadon mau, sarta ngandika marang wong wadon mau, " Aja nangis!" 14 Panjenengané banjur nyelaki lan ndemèk gubugé, lan wong-wong sing ngusung dhèwèké padha mandheg. Panjenengané banjur ngandika, " Heh, Aku pitutur marang kowé, tangia!" 15 Wong sing wis mati banjur njagong lan wiwit ngomong. Panjenengané banjur masrahaké marang ibuné. 16 Wong kabèh padha wedi lan padha ngluhuraké Gusti Allah, pangandikané, "Ana nabi gedhé kang jumeneng ana ing antara kita; lan, Gusti Allah wis ngunjungi umaté. 17 Pawarta bab Panjenengané iku sumebar ing satanah Yudéa lan ing sakiwa-tengené. 18 Para muridé Yohanes terus ngomongké bab kuwi kabèh. 19 Yohanes banjur nimbali sakabaté loro lan banjur kongkonan sowan ing ngarsané Yésus, matur: "Apa Kowé sing bakal teka?" utawa kita golek liyane? 20 Nalika wong-wong mau padha sowan ing ngarsané Yésus, banjur padha matur: "Yohanes Pambaptis ngutus aku nemoni Panjenengan, matur: Punapa Panjenengan punika ingkang badhe rawuh?" utawa kita golek liyane? 21 Ing wektu iku uga Panjenengané nuli marasaké wong akèh kang padha lara lan wewelak lan roh-roh jahat; lan akeh wong wuta Panjenengane maringi pandeleng. 22 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha lungaa, lan critakna marang Yohanes apa sing kokdeleng lan kokrungu; wong wuta bisa ndeleng, wong lumpuh padha lumaku, wong lara kusta padha najis, wong budheg krungu, wong mati padha katangèkaké, Injil kawartakaké marang wong miskin. 23 Begja wong sing ora nesu marang Aku. 24 Bareng para utusané Yohanes padha mangkat, Yésus banjur ngandika marang wong akèh bab Yohanes, " Kowé padha lunga menyang ara-ara samun kanggo ndeleng apa?" Reed sing gonjang-ganjing karo angin?

25 Nanging kowé padha metu arep ndeleng apa? Wong sing nganggo sandhangan alus? Lah, wong-wong sing nganggo busana sing apik lan urip sing apik, padha ana ing kraton. 26 Nanging kowé padha metu arep ndeleng apa? Nabi? Ya, Aku pitutur marang kowé, lan luwih saka nabi. 27 Iya Panjenengané kang wus katulisan mengkéné, "Lah, Ingsun ngutus utusaningSun ndhisiki Panjenengané, kang bakal nyawisaké dalan kanggo Paduka." 28 Aku pitutur marang kowé: Ing antarané wong-wong sing lair saka wong wadon, ora ana nabi sing ngungkuli Yohanes Pembaptis. 29 Wong-wong kabèh sing krungu piwulangé lan para juru-mupu-beya padha mbeneraké Gusti Allah, awit dibaptis karo Yohanes. 30 Nanging wong-wong Farisi lan ahli Torèt padha nampik karsané Gusti Allah marang awaké déwé, jalaran ora dibaptis karo Gusti Yésus. 31 Pangandikané Pangéran, "Lah wong-wong ing golongan iki bakal Dakpamakaké apa?" lan padha kaya apa? 32 Padha kaya bocah-bocah sing lungguh ing pasar lan nguwuh-uwuh marang sapadha-padha, kandha, "Aku wis suling marang kowé, nanging kowé ora njogèd." Kawula sami sesambat dhateng panjenengan, nanging panjenengan boten nangis. 33 Awit Yohanes Pembaptis teka ora mangan roti lan ora ngombé anggur; lan kowé padha kandha, "Wong iku kepanjingan sétan." 34 Putraning Manungsa rawuh, mangan lan ngombe; Lan kowé padha kandha: Delengen, wong rakus lan ngombe anggur, kancané pajeg lan wong dosa! 35 Nanging kawicaksanan iku bener kanggo kabeh anakanake. 36 Lan ana wong Farisi sing njaluk supaya Yésus mangan bareng karo Yésus. Panjenengané banjur lumebet ing omahé wong Farisi lan lenggah dhahar. 37 Ing kutha kono ènèng wong wédok sing dosa, ngerti nèk Gusti Yésus njagong mangan nang omahé wong Farisi, terus nggawa lenga lenga jebad alabaster. 38 Lan ngadeg ana ing wingkingé Gusti Yésus karo nangis, lan wiwit wisuh sikilé karo luh, lan ngusapi nganggo rambuté sirahé, lan ngambungi sikilé, lan njebadi karo lenga jebad. 39 Wong Farisi sing ngundang Yésus weruh kuwi, Dèkné terus ngomong: “Wong iki nèk nabi, mesthi ngerti sapa lan sapa wong wadon sing ndemèk Dèkné. 40 Gusti Yésus semaur: Simon, Aku arep ngomong apaapa marang kowé. Wongé terus ngomong: “Guru, terus ngomong. 41 Ana wong sing utangé loro, sing siji utangé limang atus dinar, sijiné seket. 42 Lan nalika padha ora duwe apa-apa kanggo mbayar, terus-terusan ngapura wong loro. Mulané kandhanana, sapa sing bakal tresna marang dhèwèké? 43 Wangsulané Simon, "Kula kinten-kinten tiyang ingkang dipun pangapunten kathah." Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, " Panjenengan sampun leres ngadili." 44 Panjenengané nuli mirsani wong wadon mau lan ngandika marang Simon, " Apa kowé weruh wong wadon iki?" Kawula lumebet ing griya Paduka, Paduka boten maringi toya kangge kaki kawula;

LUKAS

45 Kowé ora ngambung Aku, nanging wong wédok iki wiwit Aku mlebu ora kendhat ngambung sikilku. 46 Sirahku ora sira njebadi, nanging wong wadon iki wis njebadi sikilku nganggo lenga jebad. 47 Mulané Aku pitutur marang kowé: Dosa-dosané sing akèh banget wis diapura. amarga dheweke tresna banget: nanging sing diapura sethithik, dheweke tresna sethithik. 48 Panjenengané banjur ngandika marang wong wadon mau, " Dosamu wis kaapura." 49 Wong-wong sing pada mangan bareng karo Gusti Yésus terus pada ngomong: “Sapa ta wong iki sing bisa ngapura dosa? 50 Gusti Yésus terus ngomong marang wong wédok: “ Imanmu wis nylametké kowé. lunga kanthi tentrem.

dipasang ing padamaran, supaya wong sing mlebu bisa ndeleng pepadhang. 17 Amarga ora ana sing rahasia, sing ora bakal kacethakaké; lan ora ana barang sing ndhelik, sing ora bakal diweruhi lan bakal metu. 18 Mulané pada ngati-ati kepriyé anggonmu krungu: sing sapa nduwèni, bakal kaparingan; lan sing sapa ora nduwèni, malah sing dikira nduwèni bakal direbut. 19 Banjur ibu lan sadulur-sadulure padha sowan ing ngarsane, nanging ora bisa marani Panjenengane marga saka wong akeh. 20 Wong-wong sing ngomong marang Gusti Yésus: "Ibumu lan sedulur-sedulurmu padha ngadeg ana ing njaba, arep nemoni kowé." 21 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ibuku lan sadulur-sadulurku iku wong-wong sing padha ngrungokake pangandikané Allah lan nglakoni." 22 Ing sawijining dina, Panjenengané minggah ing prau karo para sakabaté, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ayo padha nyabrang ing tlaga." Lan padha diluncurake. 23 Nanging nalika padha lelayaran, Panjenengané keturon. lan padha kebak banyu, lan ing bebaya. 24 Wong-wong mau nuli padha marani Panjenengané, wungu lan matur, "Guru, Guru, kawula sami tiwas." Panjenengané banjur wungu lan ndhawuhi angin lan ombaké banyuné; 25 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Endi precayamu?" Wong-wong mau padha wedi lan padha nggumun, banjur padha rerasanan: “Wong iki sapa ta! awit angin lan banyu anggoné dhawuh, lan wong-wong mau padha manut marang Panjenengané. 26 Banjur padha tekan ing dhaérahé wong Gadara, ing sabrangé Galiléa. 27 Nalika Panjenengané minggah ing dharatan, ana wong saka ing kutha methukaké Panjenengané, kang wis suwé kepanjingan sétan, ora nganggo sandhangan, ora manggon ing omah, nanging ing kuburan. 28 Bareng weruh Gusti Yésus, wong mau mbengokmbengok lan sujud ing ngarsané, lan kanthi swara sora muni, "Apa urusanku karo kowé, dhuh Yésus, Putraning Allah Kang Mahaluhur?" Kawula nyuwun, mugi sampun ngantos dipun siksa. 29 (Amarga wis dhawuh marang dhemit supaya metu saka wong iku, amarga wis kerep dicekel, lan dheweke dirantai lan dirantai, lan banjur dipecat lan dibuwang dening Iblis menyang ara-ara samun. ) 30 Gusti Yésus terus takon, " Sapa jenengmu?" Panjenengané banjur ngandika, "Legiun!" 31 Wong-wong mau padha nyuwun marang Panjenengané, supaya aja padha didhawuhi metu menyang jurang. 32 Lan ing kono ana babi akeh sing lagi mangan ing gunung, lan padha nyuwun marang Gusti Yesus supaya diparengake lumebu ing kono. Lan padha nandhang sangsara. 33 Sétan-sétan mau banjur metu saka wongé lan mlebu ing babi-babi mau. 34 Bareng wong-wong kang padha mangan weruh lelakon mau, banjur padha mlayu lan nyritakake bab iku ana ing kutha lan ing padesan. 35 Banjur padha metu kanggo ndeleng lelakon iku; nuli sowan ing ngarsané Gusti Yésus, lan ketemu wong sing

BAB 8 1 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ndlajahi saben kutha lan désa, martakké kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah. 2 Lan ana wong wadon sawatara kang kawarasaké saka roh-roh jahat lan lelara, yaiku Maryam kang karan Magdalena, kang metu saka setan pitu. 3 Lan Yohana, garwané Khuza, abdiné Hérodès, lan Susana lan liya-liyané liyané, sing ngladèni Dèkné saka barang-barangé. 4 Sakwisé wong okèh pada pada nglumpuk lan sangka kuta, Gusti Yésus terus ngomong nganggo pasemon. 5 Ana sing nyebar wiji metu arep nyebar wiji. nuli diidakidak lan dipangan manuk-manuk ing awang-awang. 6 Lan sawetara tiba ing watu; lan bareng wis thukul, banjur dadi garing, amarga ora ana udan. 7 Ana sing tiba ing antarané eri; lan eri thukul karo iku, lan keselak iku. 8 Lan liyane tiba ing lemah apik, lan thukul, lan woh tikel satus. Sawuse ngandika mangkono, Panjenengane nguwuhuwuh: " Sapa kang duwe kuping kanggo ngrungokake, ngrungokna." 9 Para sakabaté padha takon marang Panjenengané, "Pasemon iku apa?" 10 Panjenengané banjur ngandika, " Kowé padha kaparingan weruh wewadining Kratoné Allah, nanging marang wong liya nganggo pasemon; supaya ndeleng ora bisa ndeleng, lan krungu ora ngerti. 11 Saiki pasemone mangkene: Wiji iku pangandikane Gusti Allah. 12 Sing ana ing pinggir dalan yaiku wong sing krungu; Banjur Iblis teka lan nyopot pangandikane saka ing atiné, supaya aja padha pracaya lan kapitulungan rahayu. 13 Sing ana ing gunung parang, yaiku wong-wong sing krungu pangandikané, banjur nampani pangandikané kanthi bungah; Nanging wong-wong mau ora oyod, mulané mung sadurungé padha precaya, lan ing mangsa kagodha padha murtad. 14 Lan sing tiba ing eri, yaiku wong-wong sing, nalika krungu, banjur metu, lan keselak ing rasa kuwatir lan kasugihan lan kasenengan ing urip iki, lan ora ngasilake woh sing sampurna. 15 Nanging sing ana ing lemah sing apik yaiku wong-wong sing kanthi ati sing jujur lan apik, nalika ngrungokake pangandika, banjur netepi, lan metokake woh kanthi sabar. 16 Ora ana wong kang nyumup dimar, banjur ditutupi wadhah utawa dilebokake ing sangisore paturon; nanging

LUKAS

BAB 9

wis metu saka sétan-sétan, lungguh ing sandhingé Gusti Yésus, lagi manganggo lan wis waras, lan padha wedi. 36 Wong-wong sing weruh lelakon kuwi terus ngomong nèk wong sing kesurupan dhemit bisa mari. 37 Wong-wong ing sakiwa-tengené tanah Gadara padha nyuwun supaya Yésus lunga saka ing kono. amarga padha wedi banget, banjur minggah ing prau lan bali maneh. 38 Wong sing diusir sétan-sétan kuwi nyuwun marang Dèkné, supaya Dèkné bisa nunggil karo Dèkné. 39 Balia menyang omahmu lan critakna kaluhurané Gusti Allah marang kowé. Panjenengané banjur tindak lan nyritakaké ing satanah kutha kabèh bab prakara-prakara kang katindakaké déning Yésus marang dhèwèké. 40 Nalika Gusti Yesus kondur, wong-wong padha nampani Panjenengane kanthi bungah, amarga kabeh padha ngenteni Panjenengane. 41 Lan, lah, ana wong teka jeneng Yairus, lan kang dadi pangareping papan pangibadah, lan banjur sujud ing sikilé Gusti Yésus, lan nyuwun marang Panjenengané supaya teka ing omahé. 42 Amarga dheweke duwe anak ontang-anting, umure kirakira rolas taun, lan dheweke bakal seda. Nanging nalika Panjenengané tindak, wong-wong padha ngrubung Panjenengané. 43 Lan ana wong wadon sing lara getihen rolas taun, sing wis ngentekake kabeh uripe kanggo dokter, lan ora ana sing bisa waras. 44 Panjenengané banjur nyelaki ing buri lan ndemek pinggir jubahé, lan sanalika getihé macet. 45 Gusti Yésus terus ngomong: “ Sapa sing ndemèk Aku? Bareng kabèh padha nyélaki, Pétrus lan wong-wong kang padha ndhèrèkaké Panjenengané padha matur: "Guru, tiyang kathah sami dhesek-dhesek dhateng Panjenengan, saha Panjenengan ndhawuhi: Sapa sing ndemèk Aku?" 46 Gusti Yésus terus ngomong: “ Wong sing ndemèk Aku, awit Aku ngerti nèk kabecikan wis metu saka Aku.” 47 Bareng wong wadon mau weruh nèk ora didhelikake, wong wadon mau banjur marani Yésus kanthi gumeter lan sujud ana ing ngarsané Yésus, banjur nyritakaké marang wong akèh, apa sababé ndemèk Panjenengané, lan kepriyé enggal waras. 48 Panjenengané banjur ngandika marang wong wadon mau, " Nèk, muga-muga padha bungaha! lunga kanthi tentrem. 49 Nalika Panjenengané isih ngandika, ana wong saka ing omahé panggedhéning papan pangibadah, lan matur marang Panjenengané, "Anakmu wis mati; ora repot Guru. 50 Nanging nalika Gusti Yesus midhanget, ngandika, " Aja wedi: pracaya mung, lan dheweke bakal waras." 51 Bareng wis lumebu ing omah, Panjenengané ora nglilani wong siji-sijia lumebu, kajaba Pétrus, Yakobus, lan Yohanes, lan bapak lan ibuné bocah wadon mau. 52 Lan kabeh padha nangis lan sesambat dheweke . ora mati, nanging turu. 53 Wong-wong pada ngguyu lan dipoyoki, awit ngerti nèk dhèwèké wis mati. 54 Wong-wong mau terus dityekel metu, terus dicekel tangané wong wadon mau, terus dityeluk, “ Mbah, tangia!” 55 Lan roh dheweke bali maneh, lan dheweke sanalika tangi, lan dheweke dhawuh supaya menehi panganan. 56 Wong tuwané pada nggumun, nanging Gusti Yésus ngongkon wong-wong kuwi aja ngandhani sapa-sapa.

1 Panjenengané banjur nimbali sakabaté rolas, padha diparingi pangwasa lan panguwasa nundhungi sétan-sétan sarta nambani lelara. 2 Wong-wong mau dikongkon martakké bab Kratoné Gusti Allah lan nambani wong lara. 3 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aja nggawa apa-apa kanggo lelungan, aja teken, utawa kanthong, utawa roti utawa dhuwit; ora duwe klambi loro. 4 Lan ing ngendi wae omah sing kokleboni, manggona ing kono, banjur lungaa. 5 Lan sapa waé sing ora gelem nampani kowé, nèk kowé lunga sangka kuta kuwi, ketyepna lebu sing ana ing sikilmu, dadi paseksi tumrap wong-wong kuwi. 6 Wong-wong mau banjur padha mangkat njelajah kuthakutha, martakaké Injil lan nyarasaké wong ing ngendi-endi. 7 Sang Prabu Hérodès, raja tetrak, krungu bab kabèh sing ditindakaké déning Panjenengané, banjur bingung, amarga ana wong sing kandha, yèn Yohanes wis wungu saka antarané wong mati; 8 Lan sawetara, sing Nabi Elia wis muncul; lan liyane, sing siji saka nabi lawas wis wungu maneh. 9 Hérodès banjur ngandika, "Yohanes wis dakpancung sirahé, nanging sapa ta iki, kang dakrungu bab kang mangkono iku?" Lan dheweke kepéngin ketemu. 10 Bareng para rasul padha bali, padha nyritakaké marang Panjenengané apa kang wus padha dilakoni. Wong-wong mau banjur digawa menyang panggonan kang sepi ing araara samun, ing kutha kang aran Bètsaida. 11 Bareng wong akèh padha ngerti, banjur padha ndhèrèkaké Panjenengané. 12 Bareng wis surup, sakabat rolas banjur padha sowan lan matur marang Panjenengané: “Wong-wong iku padha kongkon lunga menyang ing kutha-kutha lan ing sakiwatengené, lan padha nginep lan padha golek pangan, awit kita ana ing kéné. panggonan ara-ara samun. 13 Nanging Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, Padha wènèhana mangan. Wangsulané wong-wong mau, "Kula namung gadhah roti gangsal lan iwak kalih." kejaba kita kudu tuku daging kanggo bangsa iki kabèh. 14 Amarga wong-wong mau kira-kira limang ewu wong. Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, "Padha linggiha seket ing rombongan." 15 Wong-wong mau nuli padha didhawuhi linggih. 16 Banjur njupuk roti lima lan iwak loro, lan tumenga ing langit, mberkahi wong-wong mau, banjur nyuwil-nyuwil lan diwènèhaké marang para sakabat supaya ditata marang wong akèh. 17 Wong-wong mau banjur padha mangan nganti wareg; 18 Nalika Panjenengané lagi ndedonga piyambakan, para sakabaté padha bebarengan karo Panjenengané, banjur padha ditakoni, " Kandhané wong akèh, Aku iki sapa?" 19 Wangsulané wong-wong mau, "Yohanes Pambaptis; nanging ana kang kandha: Élia; Nanging ana uga sing kandha, nèk salah siji saka nabi-nabi lawas wis wungu. 20 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nanging miturut kowé, Aku iki sapa?" Jawa 1994: Pétrus mangsuli, "Kristusé Gusti Allah." 21 Gusti Yésus terus ngongkon murid-muridé, supaya aja ngomongké bab kuwi marang sapa waé.

LUKAS

22 Pangandikané, " Putraning Manungsa kudu nandhang sangsara akèh, sarta ditampik déning para pinituwa lan para pangareping imam lan para ahli Torèt, sarta dipatèni lan ing telung dinané bakal ditangèkaké." 23 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sapa waé sing arep ngetutké Aku, kudu nyélaki awaké déwé, saben dina manggul pentèngané lan mèlu Aku." 24 Sabab sing sapa kepéngin nylametaké nyawané, bakal kelangan nyawané, nanging sing sapa kelangan nyawané marga saka Aku, iku bakal nylametaké nyawané. 25 Awit apa gunané wong éntuk donya kabèh, nanging kelangan awaké déwé, utawa dibuwang? 26 Sabab sing sapa isin marang Aku lan pituturKu, Putraning Manungsa bakal isin marang wong iku, manawa Panjenengané rawuh ing kamulyané dhéwé, lan ing kamulyané Bapaké lan para malaékat suci. 27 Nanging Aku pitutur marang kowé satemené, ana wong kang padha ngadeg ing kéné, kang ora bakal mati, nganti padha weruh Kratoné Allah. 28 Kira-kira wolung dina sawisé piwulang mau, Yésus ngajak Pétrus lan Yohanes lan Yakobus munggah ing gunung arep ndedonga. 29 Nalika Panjenengané ndedonga, pasuryané malih, lan pangagemané putih mancorong. 30 Lah, ana wong loro sing padha omong-omongan, yaiku Musa lan Élia. 31 Kang ngatingal ing kamulyan, lan ngandika bab sédané kang bakal rampung ing Yerusalem. 32 Nanging Pétrus lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké padha turu banget; 33 Lan nalika padha lunga saka Panjenengané, Pétrus ngandika marang Gusti Yésus, "Guru, iku apik kanggo kita kene. siji kanggo kowé, siji kanggo Musa, lan siji kanggo Élia: ora ngerti apa kang ngandika. 34 Nalika Panjenengané ngandika mangkono, ana méga teka lan ngayomi wong-wong mau, lan padha wedi nalika mlebu ing méga mau. 35 Banjur ana swara saka méga sing kandha, ”Iki Anakku sing tak trésnani. 36 Bareng swara mau keprungu, Yésus tinemu piyambakan. Wong-wong mau terus meneng lan ora ngandhani sapasapa ing wektu kuwi apa sing wis dideleng. 37 Ésuké, nalika padha mudhun saka ing gunung, akèh wong kang padha nemoni Panjenengané. 38 Lan, lah, ana wong saka kumpulan nguwuh-uwuh, matur, Guru, kula nyuwun, mugi mugi karsaa mirsani anakku, awit iku anakku ontang-anting. 39 Lan, lah, ana roh sing nyekel wong, lan dumadakan nguwuh; lan nggegirisi, nganti umpluk maneh, lan meh ora ucul saka dheweke. 40 Aku nyuwun marang murid-muridmu, supaya wong kuwi ditundhung. lan padha ora bisa. 41 Gusti Yésus terus ngomong: “ Heh, wong-wong sing ora pretyaya lan keblinger, nganti pira lawasé anggonku tetunggalan karo kowé lan nandhang sangsara marang kowé? Anakmu gawa mrene. 42 Nalika Panjenengané lagi rawuh, sétan banjur nguncalaké Panjenengané sarta nyuwek-nyuwek. Ida Hyang Yesus tumuli dukuh dhemit punika, nuli marasaken anake punika, tumuli kaserahang malih ring ajin danene. 43 Wong-wong kabèh pada nggumun banget marang kuwasané Gusti Allah. Nanging nalika padha gumun

marang samubarang kang ditindakake dening Gusti Yesus, Panjenengane banjur ngandika marang para sakabate: 44 Omong-omongan iki kudu dirungokké, awit Anaké Manungsa bakal dipasrahké marang tangané manungsa. 45 Nanging wong-wong mau ora ngerti apa sing diomongké kuwi, nanging ora dingertèni, mulané ora dingertèni. 46 Banjur padha padudon, sapa ing antarané wong-wong mau sing paling gedhé. 47 Gusti Yésus ngerti pikirané wong-wong kuwi, mulané terus njupuk anak lanang didedekké nang ngarepé. 48 Lan ngandika marang wong-wong mau, " Sapa waé nampani bocah iki atas jenengku, iku nampani Aku, lan sing sapa nampani Aku, iku nampani Panjenengané sing ngutus Aku. 49 Yohanes terus ngomong: “Guru, awaké déwé weruh wong sing nundungi sétan nganggo jenengmu. lan kita padha ngalang-alangi, amarga ora mèlu kita. 50 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Aja ngélang, awit sapa sing ora nglawan awaké déwé, kuwi mèlu awaké déwé. 51 Bareng wis tekan wektuné Panjenengané bakal kacemplungaké, Panjenengané banjur mandeng menyang Yérusalèm. 52 Lan ngirim utusan ndhisiki pasuryan, lan padha lunga, lan mlebu menyang desa Samaria, kanggo nyiapake kanggo Panjenengané. 53 Wong-wong kuwi ora nampa Dèkné, awit Dèkné kayakaya arep lunga menyang Yérusalèm. 54 Kadung murid-muridé Yakobus lan Yohanes weruh kuwi, terus pada ngomong: “Gusti, apa kowé kepéngin awaké déwé ndhawuhi murub geni saka swarga, numpes wong-wong kuwi, kaya sing ditindakké Élia? 55 Nanging Gusti Yésus nolèh lan didukani, pangandikané, " Kowé padha ora ngerti rohmu apa." 56 Amarga Putraning Manungsa rawuh ora kanggo nyirnakake nyawane manungsa, nanging kanggo nylametake wong-wong mau. Lan padha menyang desa liyane. 57 Nalika padha mlaku ing dalan, ana wong kang matur marang Panjenengané, "Gusti, kawula badhé ndhèrèk Panjenengan dhateng pundi kemawon ingkang Paduka tindak." 58 Gusti Yésus terus ngomong: “ Asu ajag nduwé bolongan, lan manuk ing awang-awang nduwé susuh; Nanging Putraning Manungsa ora nduwé panggonan kanggo nyèlèhaké sirahé. 59 Panjenengané banjur ngandika marang liyané, " Mèlua Aku." Nanging wong mau kandha, ”Gusti, mugi keparenga kula tindak rumiyin ngubur bapak kula.” 60 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Ayo wong mati ngubur wong mati, nanging lungaa lan martakké bab Kratoné Gusti Allah. 61 Lan liyane uga matur, Gusti, aku bakal ndherek Panjenengan; nanging keparenga kula pamit rumiyin, ingkang wonten ing griya kula. 62 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Ora ènèng wong sing nduwèni waluku lan nolèh mburi, ora pantes kanggo Kratoné Gusti Allah.

LUKAS

BAB 10

23 Panjenengané banjur minger mirsani para sakabaté lan ngandika piyambak: Rahayu wong kang ndeleng apa kang kokdeleng. 24 Awit Aku pitutur marang kowé: Akèh nabi lan ratu sing kepéngin weruh apa sing kokdeleng, nanging ora weruh; lan ngrungokake apa sing kokrungu, nanging ora tau krungu. 25 Lah, ana ahli Torèt siji ngadeg lan nyoba Panjenengané, matur, "Guru, apa sing kudu daklakoni supaya bisa oleh urip langgeng?" 26 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Apa kang katulis ing angger-anggering Torèt?" carane sampeyan maca? 27 Wangsulané Yésus, "Kowé tresnaa marang Pangéran, Allahmu, klawan gumolonging atimu, klawan gumolonging nyawamu, klawan gumolonging kekuwatanmu lan gumolonging budimu; lan pepadhamu kaya awakmu dhewe. 28 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, " Kowé wis mangsuli bener. 29 Nanging wong mau kepéngin mbeneraké awaké dhéwé, banjur matur marang Yésus, "Lan sapa ta pepadhamu?" 30 Gusti Yésus semaur: “ Ana wong sing lunga sangka Yérusalèm menyang Yérikho, tiba ing satengahé maling, sing nglucuti pangagemané lan tatu-tatuné, nuli lunga, ninggal wongé setengah mati. 31 Kebetulan ana imam sing mandhap ing dalan kono, lan bareng weruh wong mau, banjur liwat ing sabrang. 32 Mangkono uga ana wong Lèwi, nalika wis tekan ing panggonan kono, marani wong mau, banjur liwat ing sabrang. 33 Nanging ènèng wong Samaria sing lagi mlaku teka nang panggonané. 34 Wong mau banjur marani wong mau, tatuné dibledhèni, diwutahake ing lenga lan anggur, banjur ditunggangi ing kewané dhéwé, banjur digawa menyang panginepan lan diopeni. 35 Ésuké, nalika budhal, dhèwèké njupuk rong dinar lan diwènèhaké marang sing nduwé omah, lan dipangandikani, "Jaga wongé!" lan apa maneh sing kok tuku, yen Aku teka maneh, aku bakal males marang kowe. 36 Sapa ing antarané wong telu mau, miturutmu, sing dadi pepadhamu karo wong sing tiba ing tengahé maling? 37 Panjenengané banjur ngandika, "Sing melasi Panjenengané." Gusti Yésus banjur ngandika marang wong mau, " Lungaa, lan tindakna uga." 38 Saiki nalika padha lunga, Gusti Yésus mlebu ing sawijining désa, lan ana wong wadon sing jenengé Marta nampani Yésus menyang omahé. 39 Dhèwèké nduwé sedulur wadon sing jenengé Maria, sing uga lungguh ing sikilé Gusti Yésus lan ngrungokké tembungé. 40 Nanging Marta repot ngladeni, banjur marani Gusti Yésus lan matur: "Gusti, punapa Panjenengan mboten preduli menawi sadhèrèk kula ninggal kula piyambak?" pramila nyuwun pitulungan dhateng kula. 41 Gusti Yésus semaur: Marta, Marta, kowé kuwatir lan kuwatir bab akèh prekara. 42 Nanging siji waé sing perlu: Maria wis milih bagéan sing apik, sing ora bakal dijupuk saka dheweke.

1 Sawisé iku, Gusti uga milih pitung puluh liyané, lan ngutus wong loro-lorone ndhisiki Panjenengané menyang saben kutha lan panggonan sing bakal ditekani. 2 Mulané Panjenengané banjur ngandika marang wongwong mau: Panèné akèh banget, nanging sing nyambutgawé mung sethithik. 3 Lungaa, lah kowé padha Dakutus kaya cempé ing antarané asu ajag. 4 Aja padha nggawa kanthong utawa kanthong utawa sepatu; 5 Lan ing ngendi wae omah sing kokleboni, kandhaa dhisik: Tentrem rahayu ana ing omah iki! 6 Manawa ana ing kono ana Putraning tentrem-rahayu, tentrem-rahayumu bakal ana ing kono; 7 Lan ing omah iku padha manggona, mangan lan ngombé apa sing diwènèhaké, kanggo buruh iku pantes opah. Aja saka omah menyang omah. 8 Lan ing ngendi wae kutha sing kokleboni, lan wongwong padha nampani kowe, mangana apa sing disedhiyakake marang kowe. 9 Lan wong lara sing ana ing kono warasna lan kandhaa: Kratoné Allah wis cedhak karo kowé. 10 Nanging menyang ing kutha kang kokleboni, nanging ora ditampani, lungaa menyang lurung-lurung ing kono lan kandhaa: 11 Malah bledug kuthamu, sing klelep ana ing awakku, padha dakbubaraké marang kowé. 12 Nanging Aku pitutur marang kowé, ing dina iku bakal luwih ènthèngé Sodom katimbang kutha iku. 13 Bilai kowé, Korazin! cilaka kowé, Bètsaida! Sabab saupama ana ing Tirus lan Sidon mujijat-mujijat kang katindakake ana ing kowe, mesthi wis suwe anggone padha mratobat, lungguh nganggo bagor lan awu. 14 Nanging ing dina pangadilan bakal luwih ènthèng tumrap Tirus lan Sidon katimbang karo kowé. 15 Lan kowé, Kapernaum, sing wis kaluhuraké nganti swarga, bakal kacemplungaké menyang naraka. 16 Sapa sing ngrungokake kowé, ngrungokké Aku; lan sing sapa ngrèmèhaké kowé, iku ngrèmèhaké Aku; lan sing sapa ngrèmèhaké Aku, iku ngrèmèhaké Panjenengané kang ngutus Aku. 17 Wong pitung puluh mau nuli padha bali menèh kanthi bungah, lan matur: "Gusti, sétan-sétan pun tundhuk dhateng kawula lantaran asma Paduka." 18 Lan ngandika marang wong-wong mau, Aku weruh Iblis tiba saka swarga kaya kilat. 19 Lah kowé padha Dakparingi pangwasa ngidak-idak ula lan kalajengking, sarta nguwasani sakèhing pangwasané mungsuh; 20 Nanging aja padha bungah-bungah merga roh-roh kuwi tundhuk marang kowé. Nanging padha bungaha, amarga jenengmu wis katulisan ana ing swarga. 21 Ing wektu iku Gusti Yesus bungah ing roh, lan ngandika, " Aku matur nuwun, dhuh Rama, Gustining langit lan bumi, sing wis ndhelikake iki saka wong wicaksana lan wicaksana, lan wis dicethakaké kanggo bayi-bayi. awit kados makaten punika karsa Paduka. 22 Kabèh wis dipasrahké marang Aku karo Bapakku. lan sapa ta Sang Rama, kajaba Sang Putra, lan sapa kang kaparengake Sang Putra.

LUKAS

BAB 11

22 Nanging manawa wong sing luwih kuwat tinimbang dheweke nempuh lan ngalahake dheweke, kabeh gegamane sing diandelake bakal direbut lan diedum-edum. 23 Sing sapa ora nunggal karo Aku, iku nglawan marang Aku, lan sing sapa ora nglumpuk karo Aku, iku mbuyarake. 24 Manawa roh najis metu saka wong, banjur mlaku-mlaku ing papan-papan kang garing, golek kalem; lan ora ketemu, banjur ngandika, Aku bakal bali menyang omahku saka ngendi aku metu. 25 Lan nalika teka, ketemu iku wis disapu lan direksa. 26 Banjur lunga lan njupuk roh pitu liyane sing luwih ala tinimbang dheweke; banjur padha lumebu lan manggon ana ing kono. 27 Nalika Panjenengané ngandika mangkono iku, ana wong wadon saka antarané wong akèh kang padha nguwuh-uwuh lan matur marang Panjenengané, "Rahayu guwa-garba sing nglairake kowé lan ASI sing koksusu." 28 Nanging Gusti Yésus terus ngomong: “Beja tenan wong sing pada ngrungokké pituturé Gusti Allah terus nglakoni. 29 Bareng wong akèh padha nglumpuk, Panjenengané banjur ngandika, " Iki golongan kang ala. lan ora bakal diwenehi tandha, kajaba pratandha saka nabi Yunus. 30 Sabab kayadéné Yunus dadi pratandha tumrap wong Niniwé, mangkono uga Putraning Manungsa bakal dadi pratandha tumrap golongan iki. 31 Ing dina pangadilan, ratu ing sisih kidul bakal jumeneng bebarengan karo wong-wong ing jaman iki, lan ngukum wong-wong mau, amarga dheweke teka saka ing pojokpojoking bumi arep ngrungokake kawicaksanane Sang Prabu Suleman; Ing kéné ana sing ngungkuli Suléman. 32 Wong-wong ing Niniwe bakal padha tangi bebarengan karo generasi iki, lan bakal ngukum wong-wong mau, amarga padha mratobat nalika martakaké Nabi Yunus; lan ing kene ana sing ngungkuli Yunus. 33 Ora ana wong kang nyumupaké dimar, banjur nyelehake ing panggonan kang ndhelik, ora ana ing sangisore gantang, nanging ana ing sangisore padamaran, supaya wong sing mlebu bisa ndeleng pepadhang. 34 Pepadhanging badan iku mripat; Nanging yen mripatmu ala, awakmu uga dadi peteng. 35 Mulané padha diwaspada, supaya pepadhang sing ana ing kowé aja dadi peteng. 36 Mulané, nèk badanmu kabèh padhang lan ora ana bagéané sing peteng, kabèh bakal padhang, kaya ènèng dimar sing madhangi kowé. 37 Nalika Panjenengané ngandika, ana wong Farisi kang ngongkon Yésus dhahar karo Panjenengané. 38 Kadung wong Farisi weruh kuwi, dhèwèké nggumun déwé ora adus sakdurungé nedha. 39 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Saiki kowé wong Farisi resik njabané mangkok lan piring; nanging batinmu kebak ing panganiaya lan piala. 40 Hé wong bodho, apa Panjenengané sing nitahaké njaba uga ora nitahaké njero? 41 Nanging sedekaha apa sing wis kokduwèni; lan, lah, kabeh iku resik kanggo sampeyan. 42 Nanging bilai kowé, wong Farisi! Kanggo sampeyan menehi prasepuluhan saka mint lan rue lan kabeh jinis tetuwuhan, lan nglirwakake pangadilan lan katresnan marang Gusti Allah.

1 Nalika Panjenengané lagi ndedonga ana ing sawijining panggonan, lan leren, ana sakabaté kang matur marang Panjenengané, "Gusti, kawula mugi Paduka wulang ndedonga, kados déné Yohanes ingkang memulang dhateng para sakabatipun." 2 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nalika kowé padha ndedonga, padha matur: Rama kawula ingkang wonten ing swarga, asma Paduka mugi kasucekaken." Kraton Paduka rawuh. Karsa Paduka katindakaken kados ing swarga, ugi wonten ing bumi. 3 Kawula mugi Paduka paringi pangan saben dinten. 4 Lan ngapura dosa kita; amarga aku uga ngapura marang saben wong sing duwe utang marang aku. Lan aja nganti kita kagodha; nanging ngluwari aku saka piala. 5 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sapa panunggalanmu kang duwe kanca, kang bakal marani wong ing tengah wengi, lan kandha marang wong, Kanca, nyilihake aku roti telung; 6 Amarga ana kancaku kang lagi budhal marani aku, nanging aku ora duwe apa-apa? 7 Wong saka njero bakal mangsuli, "Aja ngganggu aku! Aku ora bisa tangi lan menehi sampeyan. 8 Aku pitutur marang kowé: Sanadyan ora tangi lan mènèhi, merga kancané, nanging marga saka panyuwuné, dhèwèké bakal tangi lan mènèhi apa sing dibutuhaké. 9 Lan Aku pitutur marang kowé: Nyuwuna, lan sampeyan bakal diwenehi; goleka, lan sampeyan bakal nemokake; thothok-thothok, lan kowé bakal dibukak. 10 Awit saben wong sing njaluk, bakal nampa; lan sing golek bakal nemu; lan sing thothok-thothok iku bakal dibukak. 11 Nèk ana bapakmu sing njaluk roti, apa bakal diwènèhi watu? utawa yen njaluk iwak, apa bakal menehi iwak ula? 12 Utawa manawa njaluk endhog, apa dheweke bakal menehi kalajengking? 13 Mulané, nèk kowé, sing ala, ngerti carané mènèhi hadiah sing apik marang anak-anakmu, apa manèh Bapakmu sing nang swarga masrahké Roh Sutyi marang wong-wong sing nyuwun marang Dèkné? 14 Dhèwèké lagi nundhung sétan sing bisu. Bareng sétan wis metu, wong bisu mau banjur ngandika. lan wong-wong padha gumun. 15 Nanging ènèng wong sing ngomong: “Panjenengané nundhung dhemit lumantar Bèlzebul, panggedhéning sétan. 16 Wong-wong liyané padha nggodha Gusti Yésus lan nyuwun pratandha saka swarga marang Panjenengané. 17 Nanging Panjenengané pirsa pikirané wong-wong mau, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Saben karajan kang pecah-pecah bakal sirna; lan omah sing pecah dadi siji. 18 Nèk Sétan uga mèlu nglawan awaké déwé, kapriyé Kratoné bakal tetep? Sabab kowé padha ngarani yèn Aku nundhung sétan lumantar Bèlzebul. 19 Lan manawa Aku nundhungi dhemit marga saka Beelzebul, anakmu nundhungi dhemit marga saka sapa? mulane padha dadi hakimmu. 20 Nanging menawa Aku nundhungi sétan nganggo drijiné Gusti Allah, mesthi Kratoné Allah wis teka marang kowé. 21 Manawa wong gagah prakosa kang sikep gegaman njaga kraton, barang darbeke bakal tentrem.

LUKAS

43 Bilai kowé, wong Farisi! Awit kowé padha seneng lungguh ing papan-papan pangibadah lan ngucap salam ana ing pasar. 44 Bilai kowé, para ahli Torèt lan wong Farisi, wong lamis! Sabab kowe iku kaya kuburan kang ora katon, lan wong kang lumaku ing kono padha ora weruh. 45 Banjur salah siji saka ahli Torèt mangsuli, lan matur marang Panjenengané, Guru, Panjenengan ngandika mangkono uga nyenyamah aku. 46 Panjenengané banjur ngandika, " Cilaka kowé uga, para ahli Torèt! Awit kowé nekakaké momotan sing abot kanggo ditanggung wong, lan kowé dhéwé ora nggepok momotan mau nganggo salah siji drijimu. 47 Bilai kowé! Awit kowé padha mbangun pasaréané para nabi, lan leluhurmu padha matèni wong-wong mau. 48 Satemené kowé padha nekseni yèn kowé padha nglilani tumindaké para leluhurmu, amarga padha matèni wongwong mau lan kowé padha mbangun kuburané. 49 Mulané kawicaksanané Gusti Allah uga ngandika: Aku bakal ngutus para nabi lan rasul marang wong-wong mau, lan sawetara bakal dipatèni lan dianiaya. 50 Supaya getihé sakèhé para nabi, sing wis kawutahake wiwit wiwitané jagat, bakal dituntut saka generasi iki; 51 Wiwit getihé Habél nganti getihé Zakharia, sing tiwas ing antarané misbyah lan Padaleman Suci. 52 Bilai kowé, para ahli Torèt! awit kowé wis padha njupuk kuncining kawruh: kowé ora mlebu, lan wongwong sing lumebu padha ngalang-alangi. 53 Nalika Panjenengané ngandika mangkono marang wong-wong mau, para ahli Torèt lan para wong Farisi wiwit mbudidaya banget marang Panjenengané, lan njalari Panjenengané ngandika bab akèh prakara. 54 Padha ngentèni Panjenengané lan arep nyekel apa kang metu saka cangkemé, supaya padha nyalahaké Panjenengané.

8 Aku uga pitutur marang kowé: Sing sapa ngakoni Aku ana ing ngarsané manungsa, Putraning Manungsa iya bakal ngakoni ana ing ngarsané para malaékaté Allah. 9 Nanging sing sapa nyélaki Aku ana ing ngarepe manungsa, iku bakal diselaki ana ing ngarsané para malaékaté Allah. 10 Lan sing sapa ngucap marang Putraning Manungsa, iku bakal diapura, nanging sing nyenyamah marang Roh Suci iku ora bakal diapura. 11 Nèk kowé digawa nang sinaguk-sinagogé, para penggedhé lan para panguwasa, aja padha sumelang, kepriyé lan apa sing bakal kokwangsuli, utawa apa sing bakal mbok omong. 12 Awit ing wektu kuwi uga Roh Sutyi bakal mulang kowé apa sing kudu mbok omongké. 13 Lan salah siji saka rombongan ngandika marang Panjenengané, "Guru, kandhaa karo sadulurku, supaya mbagi warisan karo aku." 14 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, " Man, sapa sing ngangkat Aku dadi hakim utawa pambagi marang kowé?" 15 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sing waspada, lan sing waspada marang srakah, amarga uripé manungsa ora gumantung saka akèh barang sing diduweni." 16 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong mau, pangandikané, " Tanahé ana wong sugih sing ngetokaké akèh banget. 17 Wongé terus mikir: “Apa sing kudu tak lakoni, awit aku ora nduwé panggonan kanggo ngetokké woh-wohanku? 18 Wangsulane, "Iki bakal daklakoni: lumbung-lumbungku bakal dakbubrahake lan mbangun sing luwih gedhe; lan ing kana bakal Dakparingi sakehing woh-wohan lan barangbarangku. 19 Lan aku bakal ngomong marang nyawaku: Nyawa, sampeyan duwe bandha akeh sing disimpen nganti pirangpirang taun; santai, mangan, ngombe, lan seneng-seneng. 20 Nanging Gusti Allah ngandika marang wong iku, "Heh, wong bodho, bengi iki nyawamu bakal dijupuk saka kowé. 21 Mangkono uga wong kang nglumpukake bandha kanggo awake dhewe, nanging ora sugih ana ing ngarsaning Allah. 22 Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, " Mulané Aku pitutur marang kowé: Aja padha sumelang ing bab uripmu, apa sing bakal kokpangan; utawa kanggo awak, apa sing bakal kok sandhang. 23 Urip iku ngungkuli daging, lan badan ngungkuli sandhang. 24 Coba delengen manuk gagak, amarga padha ora nyebar lan ora panen; kang ora duwe gudhang utawa lumbung; lan Gusti Allah maringi panganan marang wong-wong mau: apa luwih becik kowe ketimbang manuk? 25 Lan sapa panunggalanmu kang bisa nambahi dhuwure saasta kanthi kuwatir? 26 Nèk kowé ora bisa nindakké sing sepele, yagene kowé padha sumelang ing bab liya-liyané? 27 Coba delengen kembang bakung, kapriye thukule; Nanging Aku pitutur marang kowe: Sang Prabu Suleman ing kamulyane ora nganggo busana kaya salah siji saka iku. 28 Yèn mangkono, yèn suket ing pategalan, kang saiki ana ing pategalan, lan sesuk dibuwang ing pawon, Gusti Allah anggoné nganggo kaya mangkono; Punapa malih

BAB 12 1 Ing wektu sing padha, nalika ana wong akeh sing padha nglumpuk, nganti padha ngidak-idak, Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté: " Sing waspada marang ragi wong Farisi, yaiku wong lamis." 2 Amarga ora ana barang sing ditutupi, sing ora bakal dicethakaké; ora ana sing ndhelik, sing ora bakal diweruhi. 3 Mulané, apa waé sing mbok omongké nang pepeteng bakal keprungu nang pepadang; lan apa sing kokkandhakake ing kuping ana ing lemari, bakal diwartakake ing payon. 4 Lan Aku pitutur marang kowé, kanca-kanca: Aja wedi marang wong-wong sing matèni awak, lan sawise iku ora duwe liyane sing bisa nindakake. 5 Nanging Aku bakal paring pitutur marang kowé, sapa sing kudu kok wedini: Padha wedia marang Panjenengané, kang sawuse matèni iku nduwèni panguwasa mbuwang ing naraka; ya, Aku pitutur marang kowé, wedi marang Panjenengané. 6 Apa manuk pipit lima apa ora didol rong dina, lan sijisijia ora dilalekake ing ngarsane Gusti Allah? 7 Nanging malah rambuté sirahmu kabèh wis diétung. Mulané aja wedi, kowé kuwi luwih penting ketimbang manuk pitik akèh.

LUKAS

panjenenganipun badhe angagemi panjenengan, heh, tiyang ingkang cupet pitados? 29 Lan aja padha nggolèki apa sing bakal kokpangan lan apa sing bakal kokombé, lan aja mangu-mangu. 30 Awit iku kabèh padha digolèki déning bangsa-bangsa ing donya, lan Ramamu pirsa yèn kowé padha mbutuhaké samubarang mau. 31 Nanging kowé padha ngupaya Kratoné Allah; lan kabeh iku bakal ditambahake marang kowe. 32 Aja wedi, he pepanthan cilik; awit Ramamu iku kepareng maringi Kraton marang kowe. 33 Dèkné dodolan lan sedekah; Padha nyediakna kanthong-kanthong kang ora tuwa, bandha ing swarga kang ora bakal ilang, kang ora ana maling kang nyedhaki, lan ora ana renget kang ngrusak. 34 Awit ing ngendi dunungé bandhamu, ing kono uga atimu. 35 Bangkekanmu padha sabukna, lan lampumu murub; 36 Lan kowé padha kaya wong-wong sing ngenteni marang bendarané nalika bali saka mantenan; supaya samangsa Panjenengané rawuh lan thothok-thothok, padha enggalenggal mbukak. 37 Rahayu para abdi, sing nalika bendarane rawuh ketemu padha melek. 38 Lan manawa wong iku teka ing jam tangan kapindho, utawa teka ing jam tangan katelu, lan ketemu wong-wong mau kaya mangkono, rahayu wong-wong mau. 39 Lan ngertia iki, nèk sing nduwé omah ngerti jam pira malingé bakal teka, mesthi bakal ngati-ati lan ora nglilani omahé dibongkar. 40 Mulané kowé uga pada siyaga, awit Anaké Manungsa bakal teka ing wektu sing ora mbok sangka. 41 Pétrus banjur matur marang Panjenengané, "Gusti, punapa Panjenengan paring pasemon punika dhateng kula piyambak, punapa dhateng sadaya tiyang?" 42 Pangandikané Pangéran, " Sapa ta juru pangurus sing setya lan wicaksana, sing bakal didadèkaké pangwasa marang brayaté déning bendarané, lan mènèhi panduman ing mangsané?" 43 Rahayu abdi sing, sing nduwèni teka ketemu mengkono mengkono. 44 Satemené Aku pitutur marang kowé: Panjenengané bakal ndadèkaké panjenengané nguwasani sabarang kagungané. 45 Nanging nèk slaf kuwi ngomong ing njero ati: Gustiku ora bakal teka. lan bakal miwiti nggebug abdi lanang lan wadon, lan mangan lan ngombe, lan mendem; 46 Sing nduwèni slaf kuwi bakal teka ing dina sing ora dikarepké, lan ing wektu sing ora dingertèni, lan bakal dipérang, lan bakal diwènèhké bagéané karo wong-wong sing ora pretyaya. 47 Lan batur sing ngerti kekarepané bendarané, nanging ora nyiapké awaké dhéwé lan ora nindakké apa sing dikarepké, bakal digebugi nganti pirang-pirang. 48 Nanging sapa sing ora ngerti lan nindakké sing pantes digebugi, bakal digebugi mung sethithik. Awit sapa sing diwènèhi okèh, bakal dijaluk okèh, lan wong sing wis setya akèh, bakal disuwuni luwih akèh. 49 Aku teka ngirim geni ing bumi; lan apa bakal aku, yen wis murub? 50 Nanging aku duwe baptis kanggo dibaptis; lan kepriye anggonku sesak nganti rampung!

51 Apa kowé mikir nèk Aku teka nggawa katentreman ing bumi? Aku pitutur marang kowe, Ora; nanging luwih divisi: 52 Awit wiwit saiki ing omah siji bakal ana wong lima, sing telu nglawan loro, lan sing loro nglawan telu. 53 Bapak bakal pisah karo anak lanang, lan anak lanang nglawan bapak; ibu marang anak wadon, lan anak wadon marang ibu; ibu maratuwa marang mantu wadon, lan mantu wadon marang maratuwane. 54 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong: “ Yèn kowé weruh méga munggah saka kulon, kowé langsung ngomong: Bakal udan! lan dadi. 55 Lan nèk kowé weruh angin kidul, kowé kandha: Bakal panas; lan kelakon. 56 Hé wong lamis, kowé bisa nyumurupi langit lan bumi; Nanging kepriyé kowé ora ngerti wektu iki? 57 Ya, lan apa kowé kok ora netepi apa sing bener? 58 Nèk kowé lunga karo mungsuhmu nang nggoné penggedhéné, pada nggolèki tenanan supaya kowé bisa slamet saka wongé. supaya kowe aja nganti digawa menyang hakim, lan hakim masrahake kowe marang petugas, lan petugase nglebokake kowe ing pakunjaran. 59 Aku pitutur marang kowé, kowé ora bakal lunga saka kono, nganti kowé wis mbayar dhuwit sing pungkasan. BAB 13 1 Ing mangsa iku ana sawatara kang padha nyritakaké marang Panjenengané bab wong Galiléa, kang getihé Pilatus dicampur karo kurban-kurbané. 2 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong kuwi, ” Apa kowé mikir nèk wong-wong Galiléa kuwi luwih dosa ngungkuli wong-wong Galiléa kabèh, merga nandhang sangsara kaya ngono? 3 Aku pitutur marang kowé: Ora, nanging manawa kowé ora mratobat, kowé kabèh bakal padha mati. 4 Utawa wong wolulas, sing dicebur menara ing Siloam lan matèni wong-wong mau, apa kowé padha mikir nèk wongwong kuwi luwih dosa ngungkuli sakèhé wong sing manggon ing Yérusalèm? 5 Aku pitutur marang kowé: Ora, nanging manawa kowé ora mratobat, kowé kabèh bakal padha mati. 6 Panjenengané banjur ngandikakaké pasemon iki; Ana wong nduwé wit anjir ing kebon angguré; Banjur teka lan nggolèki woh ing kono, nanging ora ketemu. 7 Panjenengané banjur ngandika marang wong kang ngolah kebon angguré, "Lah, telung taun iki aku teka nggolèki woh ing wit anjir iki, nanging ora nemu apa-apa. kok ngrusak lemah? 8 Wangsulané wong mau, "Gusti, mugi karsaa ing taun punika ugi, ngantos kawula ndhudhuk ing sakiwatengenipun, saha bledug. 9 Manawa wohé, ya ora, lan yèn ora, banjur tegori. 10 Lan ing dina Sabat Panjenengané memulang ana ing papan pangibadah. 11 Lah, ana wong wadon sing wis wolulas taun kasurupan roh lara, lan tumungkul, lan ora bisa ngadeg munggah. 12 Bareng Gusti Yesus mirsa wong wadon mau, banjur nimbali wong wadon mau, sarta ngandika marang wong wadon mau, " Ibu, kowe wus luwar saka kaapesanmu." 13 Panjenengané banjur numpangi asta marang wong wadon mau, lan sanalika wong wadon mau jejeg lan ngluhuraké Gusti Allah.

LUKAS

14 Panggedhéning papan pangibadah banjur mangsuli kanthi nesu, amarga Gusti Yésus nambani wong ing dina Sabat, banjur ngandika marang wong-wong mau, "Ana nem dina nalika wong kudu nyambut gawé; dina sabat. 15 Gusti nuli paring wangsulan, pangandikané, " Heh, wong lamis, apa ora saben wong panunggalanmu ing dina Sabat nguculaké sapi utawa kuldine saka ing kandhang, banjur diirid supaya diombé?" 16 Lan apa wong wadon iki, anaké Abraham, kang Iblis wis wolulas taun, apa ora kudu diuculaké saka tali iki ing dina Sabat? 17 Bareng Panjenengané ngandika mangkono, kabèh mungsuh padha isin, lan wong kabèh padha bungahbungah marga saka sakehing kamulyané kang katindakaké déning Panjenengané. 18 Panjenengané banjur ngandika, "Kratoné Allah iku kaya apa?" lan aku bakal padha karo apa? 19 Iku kaya wiji sawi, kang dijupuk lan dibuwang ing keboné; banjur thukul lan dadi wit gedhe; lan manukmanuk ing awang-awang padha manggon ing pang-pangé. 20 Gusti Yésus terus ngomong menèh: “ Kratoné Gusti Allah bakal Dakpamakaké karo apa? 21 Iku padha karo ragi, kang dijupuk dening wong wadon lan dilebokake ing telung suket gandum, nganti kabeh dadi ragi. 22 Panjenengané banjur tindak menyang kutha-kutha lan désa-désa, memulang lan tindak menyang Yérusalèm. 23 Banjur ana wong kang matur marang Panjenengané, "Gusti, apa mung sethithik kang bisa kapitulungan rahayu?" Panjenengané banjur ngandika marang wongwong mau, 24 Ngupayaa mlebu ing gapura kang sesek, awit Aku pitutur marang kowé, akèh wong kang bakal padha mbudidaya mlebu, nanging ora bisa. 25 Yèn sing nduwé omah wis tangi lan nutup lawangé, kowé banjur ngadeg ing njaba lan thothok-thothok lawang, kanthi matur: Gusti, Gusti, mugi karsaa mbuka kawula; Panjenengané bakal mangsuli marang kowé: Aku ora ngerti kowé asalé saka ngendi. 26 Ing kono kowé bakal padha muni: Kawula sampun nedha lan ngombé wonten ing ngarsa Paduka, saha Paduka sampun memulang wonten ing margi-margi kawula. 27 Nanging Panjenengané bakal ngandika, Aku pitutur marang kowé, Aku ora ngerti kowé saka ngendi; padha sumingkira saka Ingsun, hé sakehing wong kang gawé piala. 28 Ing kono bakal ana tangisan lan keroting untu, manawa kowé padha weruh Abraham, Iskak, Yakub lan sakèhé para nabi, ana ing Kratoné Allah, nanging kowé dhéwé wis ditundhung metu. 29 Wong-wong kuwi bakal teka saka wétan, kulon, lor lan kidul, lan bakal lenggah ing Kratoné Allah. 30 Lan, lah, ana sing pungkasan bakal dadi wiwitan, lan ana sing luwih dhisik bakal dadi pungkasan. 31 Ing dina iku uga ana wong Farisi sawatara kang padha sowan lan matur marang Panjenengane, "Sira lungaa, lungaa saka ing kono, awit Hérodès arep matèni kowé." 32 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha lungaa lan kandhaa marang asu ajag iku: Lah, Aku nundhung sétan, lan nambani dina iki lan sesuk, lan ing telung dinané Aku bakal sampurna."

33 Nanging dina iki, sesuk, lan sesuk, Aku kudu mlaku, amarga ora mungkin nabi sing mati ing njaba Yérusalèm. 34 Hé Yérusalèm, Yérusalèm, sing matèni para nabi lan mbenturi watu wong sing dikongkon nemoni kowé; Kaping pirang-pirang aku kepéngin nglumpukake anak-anakmu, kaya pitik nglumpukake anak-anake ing sangisore swiwine, nanging sampeyan ora gelem! 35 Lah, omahmu bakal ditinggal sepi, lan satemené Aku pitutur marang kowé: Kowé ora bakal weruh Aku, nganti tekan wektuné kowé bakal kandha: Pinujia Panjenengané kang rawuh atas asmané Pangéran. BAB 14 1 Nalika Panjenengané lumebet ing omahé salah sijiné pangareping wong Farisi ing dina Sabat arep mangan roti, wong-wong mau padha ngawasi Panjenengané. 2 Lah, ing ngarepe ana wong lara lara. 3 Gusti Yésus terus ngomong marang para ahli Torèt lan para Farisi: “ Apa kena nambani wong ing dina Sabat? 4 Lan padha meneng. Wong mau banjur dicekel lan diwarasaké, banjur diluwari. 5 Wangsulané wong-wong mau, " Sapa ing antaramu sing duwe kuldi utawa sapi sing kecemplung ing luwangan, lan ora langsung narik wong kasebut metu ing dina Sabat?" 6 Lan padha ora bisa mangsuli marang Panjenengané bab iku mau. 7 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong kang diulemi, nalika Panjenengané mirsani anggoné padha milih papan kang utama. ngandika marang wongwong mau, 8 Nèk kowé diundang wong lanang kanggo mantèn, aja lungguh ing kamar sing paling dhuwur; aja nganti ana wong kang luwih mulya katimbang kowe; 9 Wong sing ngundang kowé lan wong kuwi teka lan ngomong marang kowé: Wong iki wènèhana panggonan! lan sampeyan miwiti karo isin kanggo njupuk kamar paling. 10 Nanging nèk kowé ditimbali, lungaa lan lungguha ing kamar sing paling ngisor; supaya manawa kang ngajak kowe teka, banjur kandha marang kowe: Kanca, munggaha ing dhuwur! 11 Awit sapa sing ngluhurké awaké déwé bakal diremehake; lan sing sapa ngasorake awake dhewe bakal kaluhurake. 12 Panjenengané banjur ngandika marang kang ngundang dhèwèké, " Yèn kowé nganakaké nedha bengi utawa nedha bengi, aja ngundang kanca-kancamu, utawa sedulursedulurmu, utawa sedulur-sedulurmu, utawa pepadhamu sing sugih; supaya wong-wong mau uga ngundang kowé, lan kowé bakal diparingi piwales. 13 Nanging nèk kowé nganakaké pésta, wong mlarat, cacad, pincang, lan wuta padha ngundang. 14 Lan kowé bakal diberkahi; amarga padha ora bisa males marang kowé, amarga kowé bakal diparingi piwales ing tanginé wong bener. 15 Nalika salah siji saka wong-wong sing lungguh mangan bareng krungu bab iku, banjur ngandika marang Panjenengané, Rahayu wong sing bakal mangan roti ing Kratoning Allah. 16 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Ana wong kang nyawisaké pésta gedhé lan ngajak wong akèh.

LUKAS

17 Lan ing wayah bengi kongkonan abdiné kandha marang wong-wong sing diulemi: Ayo! kanggo kabeh iku saiki wis siyap. 18 Wong-wong mau banjur padha nyuwun pangapura. Kang kapisan kandha marang wong mau, Aku wis tuku sawiji lemah, lan aku kudu lunga ndeleng. 19 Lan liyane ngandika, Aku wis tuku limang rakit sapi, lan aku arep nyoba iku. 20 Lan liyane ngandika, Aku wis omah-omah, lan mulane aku ora bisa teka. 21 Abdi mau nuli teka lan nyritakaké bab iku marang bendarané. Sing nduwé omah duka lan ngomong marang baturé, "Enggal-enggal lungaa menyang lurung-lurung lan lurung-lurung ing kutha, wong mlarat, cacad, pincang lan picak padha gawanen mréné." 22 Abdi mau nuli matur: "Gusti, kados ingkang panjenengan dhawuhaken punika sampun kaleksanan, nanging wonten papan." 23 Lan sing nduwèni ngandika marang abdi, menyang metu menyang dalan gedhe lan pager, lan meksa wongwong mau mlebu, supaya omahku kebak. 24 Awit Aku pitutur marang kowé: Ora ana wong sing diulemi sing bakal ngrasakaké dhaharku. 25 Wong okèh mau terus mèlu Dèkné. 26 Nèk ana wong sing marani Aku lan ora sengit marang bapakné, biyungé, bojoné, anak-anake, sedulur-seduluré lanang lan wadon, malah nyawané dhéwé, wong kuwi ora bisa dadi muridku. 27 Lan sing sapa ora manggul salibé lan ngetutaké Aku, iku ora bisa dadi muridku. 28 Sapa ing antaramu, sing arep mbangun menara, ora lungguh dhisik lan ngitung biaya, apa wis cukup kanggo ngrampungake? 29 Sawisé pondasi wis dilebokake, nanging ora bisa rampung, wong-wong sing padha weruh padha moyoki. 30 Pangandikané, "Wong iki wiwit mbangun, nanging ora bisa ngrampungake." 31 Utawa ratu endi sing arep perang nglawan ratu liyané, ora lenggah dhisik lan mikir, apa bisa karo sepuluh ewu bisa nemoni wong sing nggawa wong rong puluh ewu? 32 Yen ora, nalika liyane isih adoh, dheweke ngirim utusan lan njaluk supaya tentrem. 33 Mangkono uga, sapa ing antaramu kang ora nilar samubarang kang diduweni, iku ora bisa dadi muridku. 34 Uyah iku apik, nanging yèn uyah wis ilang, apa sing kudu dibumboni? 35 Iku ora pantes kanggo tanah, utawa kanggo bledug; nanging wong-wong nundhung. Sing sapa duwe kuping kanggo ngrungokake, ngrungokna.

sanga ana ing ara-ara samun lan nggoleki wedhus kang ilang nganti ketemu? 5 Bareng wis ketemu, banjur ditumpangaké ing pundhaké kalawan bungah. 6 Bareng wis tekan omah, dhèwèké nglumpukaké kancakancané lan tangga-tanggané, lan kandha marang wongwong mau: Padha bungah-bungaha karo aku; amarga wedhus-wedhusKu sing ilang wis ketemu. 7 Aku pitutur marang kowé: Mangkono uga kabungahan ing swarga marga saka wong dosa siji kang mratobat, katimbang karo wong mursid sangang puluh sanga, kang ora prelu mratobat. 8 Apa wong wadon kang duwé dhuwit sapuluh, yèn kelangan dhuwit siji, apa ora nyumup dimar lan nyapu omah lan nggolèki kanthi temen-temen nganti ketemu? 9 Bareng wis ketemu, banjur nimbali kanca-kancane lan tangga-tanggane, kandha, "Sugenga kaliyan kula!" amarga aku wis nemokake potongan sing ilang. 10 Mangkono uga, Aku pitutur marang kowé, ana kabungahan ana ing ngarsané para malaékaté Allah amarga wong dosa siji sing mratobat. 11 Panjenengané banjur ngandika, " Ana wong duwé anak lanang loro. 12 Sing ragil kandha marang bapakné, ”Bapak, paringana panduman darbèk kula. Panjenengané banjur ngedumedum dhuwité. 13 Ora let suwé, anaké sing ragil nglumpukké kabèh lan lunga menyang negara sing adoh, lan ing kana ngetokké barang-barang nduwé omah sing ora apik. 14 Sakwisé entèk-entèké kabèh, negara kono ana pailan sing nggegirisi. lan dheweke wiwit kekurangan. 15 Panjenengané banjur tindak lan nunggal karo warga nagara kono; banjur dikongkon menyang pategalane arep angon babi. 16 Mulané dhèwèké kepéngin ngiseni wetengé karo kulit sing dipangan babi-babi mau, nanging ora ana wong siji waé sing maringi. 17 Bareng wis waras, wong mau banjur kandha, "Sapira akèhé wong opahé bapakku sing duwé roti nganti kecukupan, nanging aku mati kaliren!" 18 Aku bakal tangi lan marani bapakku lan ngomong marang bapakku: Bapak, aku wis gawe dosa marang swarga lan marang Bapak. 19 Aku wis ora pantes disebut anakmu manèh. 20 Wong mau banjur tangi lan sowan ing ngarsané kang rama. Nanging nalika isih adoh, ramane wis weruh, welas asih, banjur mlayu, dirangkul lan diambungi. 21 Anaké terus ngomong: Bapak, aku wis gawé dosa marang swarga lan marang kowé, mula aku wis ora pantes disebut anaké Bapak. 22 Nanging bapakné kandha marang para peladèné: “Sira gawanen jubah sing paling apik, lan nganggona; lan tangané dilebokaké cincin lan sepatu ing sikilé. 23 Pedhet lemu kuwi gawanen mréné, sembelèhna; lan ayo padha mangan lan seneng-seneng. 24 Amarga anakku iki wis mati lan urip maneh; wis ilang, ketemu. Lan padha wiwit bungah-bungah. 25 Anaké mbarep ana ing pategalan, lan nalika wis cedhak omah, krungu musik lan jogèd. 26 Gusti Yésus terus nyeluk salah siji peladèn lan takon apa tegesé kuwi mau.

BAB 15 1 Para juru-mupu-beya lan wong-wong dosa padha sowan ing ngarsané, arep ngrungokaké piwulangé. 2 Para Farisi lan para ahli Torèt padha nggrundel, pangucapé, "Wong iki nampani wong dosa lan mangan bebarengan karo wong-wong mau." 3 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong mau, pangandikané: 4 Sapa ta panunggalanmu kang duwe wedhus satus, manawa ilang siji, ora ninggal wedhus sangang puluh

LUKAS

27 Lan ngandika marang wong, Sadulurmu teka; lan bapakmu wis nyembelèh pedhèt sing lemu, amarga wis ditampa kanthi slamet. 28 Wong mau nepsu lan ora gelem mlebu. 29 Atur wangsulane marang bapakne: “Lah wis pirangpirang taun anggonku ngladeni kowe lan ora tau nerak dhawuhmu, nanging kowe ora tau menehi anak wedhus lanang, supaya aku bisa bungah-bungah karo kancakancaku. 30 Nanging bareng anakmu iki teka, sing wis ngentèkentèkké uripmu karo para wanita tuna-susila, kowé nyembelèh pedhèt lemu kanggo dhèwèké. 31 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Anakku, kowé tansah nunggal karo Aku, lan apa kang dakduwèni iku kagunganmu." 32 Prayogane kita padha bungah-bungah lan bungahbungah, amarga sadulurmu iki wus mati lan urip maneh; lan wis ilang, lan ketemu. BAB 16 1 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: “ Ana wong sugih sing nduwé pengurus. lan wong iku padha didakwa marang wong sing wis boroske bandhane. 2 Wong mau banjur ditimbali lan ditakoni, "Kadospundi dene anggen kula mireng bab panjenengan punika?" wènèhana pratelan bab pangurusira; awit kowé wis ora dadi pramugari manèh. 3 Pangurus mau banjur kandha, "Apa sing kudu daktindakaké?" amarga gustiku njupuk saka aku stewardship: Aku ora bisa ndudhuk; ngemis aku isin. 4 Aku wis mutusaké apa sing kudu daklakoni, supaya manawa aku dicopot saka kaprajuritan, wong-wong mau bisa nampa aku menyang omahé. 5 Mulané dhèwèké nimbali saben wong sing duwe utang marang bendarané, terus ditakoni marang sing kapisan: “Pira utangmu marang bendarané?” 6 Wangsulane, "Lenga satus takar." Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, Tampanana tagihan, lan lungguha, lan nulis seket. 7 Panjenengané banjur ngandika marang wong liyané, "Apa utangmu pira?" Wangsulane: Gandum satus takar. Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, Tampanana tagihan, lan nulis wolung puluh. 8 Sang Prabu banjur ngalem marang pangurus kang ora adil, amarga wis tumindak kawicaksanan, amarga anakanak ing jagad iki luwih wicaksana tinimbang para putrane pepadhang. 9 Lan Aku pitutur marang kowé: Mamon sing ora bener, ndadèkaké kancamu dhéwé; supaya manawa kowe padha gagal, padha nampani kowe menyang ing panggonan kang langgeng. 10 Sing sapa setya ing perkara sing paling cilik, uga setya ing perkara sing akeh, lan sing ora bener ing perkara sing paling cilik uga ora bener ing perkara sing akeh. 11 Dadi, yen sampeyan ora setya marang Mamon sing ora bener, sapa sing bakal ngandelake kasugihan sing sejati? 12 Lan nèk kowé ora setya marang apa sing dadi duwèké wong liya, sapa sing bakal ngekèki duwèkmu marang kowé? 13 Ora ana batur sing bisa ngladèni majikan loro, awit bakal sengit marang sing siji lan nresnani liyané; Yen ora,

dheweke bakal nyepeng sing siji lan ngremehake liyane. Kowé ora bisa ngabdi marang Gusti Allah lan Mamon. 14 Lan wong Farisi, sing srakah, krungu iku kabeh, lan padha moyoki Panjenengané. 15 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé iku padha mbeneraké awakmu dhéwé ana ing ngarsané manungsa; Nanging Gusti Allah mirsa atimu, amarga apa sing diajeni dening manungsa iku nistha ana ing ngarsane Gusti Allah. 16 Angger-anggering Torèt lan para nabi iku tetep nganti tekan Yohanes, lan wiwit jaman kuwi Kratoné Allah diwartakké, lan saben wong ngerèhké bab kuwi. 17 Lan luwih gampang langit lan bumi sirna, katimbang siji titik ing angger-anggering Toret. 18 Sing sapa megat bojoné, banjur rabi wong liya, kuwi laku jina, lan sing sapa kawin karo wong wadon sing wis dipegat, kuwi laku jina. 19 Ing kono ana wong sugih, sing nganggo klambi wungu lan mori alus, lan saben dina seneng-seneng. 20 Ana wong ngemis sing jenengé Lazarus, sing diselehake ing gapurané, kebak bisul. 21 Lan kepéngin dipangan karo remah-remah sing tiba saka ing mejané wong sugih, malah asu-asu padha teka lan didilat biluré. 22 Wong ngemis mau mati lan digawa para malaékat menyang pangkoné Abraham. 23 Nalika lagi nandhang sangsara ing naraka, Panjenengané nuli nyawang Abraham saka kadohan lan Lazarus ana ing pangkoné. 24 Panjenengané banjur nguwuh-uwuh: "Dhuh Rama Abraham, mugi karsaa melasi kawula, lan mugi karsaa ngutus Lazarus, supados panjenenganipun nyelupaken pucuking drijinipun wonten ing toya, saha nyepengaken ilat kawula." awit kawula kasangsaran ing latu punika. 25 Nanging Abraham ngandika, "Anak, elinga, nalika sampeyan isih urip, sampeyan wis nampa barang-barang sing apik, lan Lazarus uga sing ala. 26 Kajawi punika, ing antawisipun kula lan panjenengan punika wonten jurang ingkang ageng, satemah tiyang ingkang badhe nyabrang saking ngriki dhateng panjenengan boten saged; lan ora bisa liwat menyang kita, sing bakal teka saka ing kono. 27 Panjenengané nuli ngandika: “Dhuh, bapak, mugi panjenengan kersa kongkon dhateng ing griyanipun bapak kula. 28 Awit aku duwé sadulur lima; supaya Panjenengané paring paseksi marang wong-wong mau, supaya aja nganti padha lumebu ing papan panyiksa iki. 29 Abraham semaur: “Wong-wong pada nduwé nabi Moses lan para nabi. ayo padha krungu. 30 Wangsulane: "Ora, Rama Abraham, nanging yen ana wong saka ing antarane wong mati, dheweke bakal mratobat." 31 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Yèn padha ora ngrungokake Nabi Musa lan para nabi, padha ora bakal kayakinan, sanadyan ana wong wungu saka ing antarane wong mati."

LUKAS

BAB 17

23 Lan bakal padha kandha marang kowé: Delengen kene; utawa, deleng ing kono: aja ngetut-buri, lan aja nututi. 24 Sabab kaya kilat kang sumunar saka ing sangisoring langit, madhangi ing sisih liyane; Mangkono uga Putraning Manungsa ing dinane. 25 Nanging luwih dhisik Panjenengané kudu nandhang sangsara akèh lan ditampik déning generasi iki. 26 Kaya sing kelakon ing jamané Nuh, semono uga ing jamané Putrané Manungsa. 27 Padha mangan, ngombé, padha omah-omah, padha diomah-omahake, nganti dina Nuh lumebet ing prau, lan banjir teka lan nyirnakake kabeh. 28 Mangkono uga kaya ing jamané Lut; padha mangan, ngombe, tuku, adol, nandur, padha mbangun; 29 Nanging ing dina Lut metu saka Sodom, udan geni lan walirang saka ing langit, numpes wong-wong mau. 30 Mangkono uga bakal kelakon ing dina nalika Putraning Manungsa ngatingal. 31 Ing dina iku, sing ana ing payon, lan barang-barange ana ing omah, aja mudhun njupuk, lan sing ana ing pategalan, uga aja mulih. 32 Élinga marang bojoné Lut. 33 Sing sapa arep nylametaké nyawané, bakal kelangan nyawané; lan sing sapa kelangan nyawane, bakal slamet. 34 Aku pitutur marang kowé, ing bengi iku bakal ana wong loro ing paturon siji; sing siji bakal kapulung, sijiné bakal ditinggal. 35 Wong wadon loro bakal nggiling bebarengan; sing siji bakal digawa, sijiné ditinggal. 36 Wong loro ana ing pategalan; sing siji bakal digawa, sijiné ditinggal. 37 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Ing ngendi, Gusti?" Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ing ngendi papan dunungé mayit, ing kono manuk garudha padha nglumpuk."

1 Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, " Mokal yèn kasandhung bakal kelakon, nanging bilai wong kang dadi jalarané!" 2 Luwih becik wongé digantung ing guluné watu panggilingan lan dicemplungaké ing sagara, ketimbang nyinggung salah sijiné bocah cilik iki. 3 Sing ati-ati: Yèn sedulurmu nglanggar kowé, wènèhana. lan yen mratobat, ngapura. 4 Lan manawa dheweke nerak kowe ping pitu sedina, lan sedina ping pitu bali maneh marang kowe lan matur: Aku mratobat; Paduka mugi karsaa ngapunten. 5 Para rasul banjur matur marang Gusti, "Tambaha imanku!" 6 Gusti Yésus terus ngomong: “ Nèk kowé nduwé iman sing kaya wiji sesawi, kowé bisa ngomong marang wit ara iki: “Kowé dicotèkké oyodé, lan kowé ditandur nang segara. lan iku kudu manut marang kowé. 7 Nanging sapa panunggalanmu kang duwe batur kang mluku utawa angon sapi, kang bakal kandha marang wong iku samangsa mulih saka pategalan: Lungaa lan lungguha mangan? 8 Lan ora malah bakal ngandika marang wong: Nyiyapake kanggo aku nedha, lan sabuk awak lan ngawula Aku, nganti aku mangan lan ngombe; Banjur sampeyan bakal mangan lan ngombe? 9 Apa dheweke matur nuwun marang abdine, amarga dheweke nindakake apa sing didhawuhake? Aku ora. 10 Mengkono uga kowé, nèk kowé wis nglakoni kabèh sing dipréntahké marang kowé, pada ngomong: Aku iki peladèn sing ora nduwé manfaat. 11 Nalika Panjenengané tindak menyang Yérusalèm, Panjenengané banjur ngliwati Samaria lan Galiléa. 12 Nalika Panjenengané lumebet ing sawijining désa, ana wong lara lara kusta sepuluh kang padha ngadeg ing kadohan. 13 Wong-wong mau padha nguwuh-uwuh: "Gusti Yésus, Paduka mugi karsaa melasi kawula!" 14 Bareng weruh wong-wong mau, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha tuduhna awakmu dhéwé marang para imam." Lan kelakon, nalika padha lunga, padha najis. 15 Lan salah siji saka wong-wong mau, nalika weruh sing wis mari, banjur bali lan karo swara sora ngluhurake Gusti Allah. 16 Lan padha sumungkem ing ngarepe Panjenengane, matur nuwun marang Panjenengane, lan wong Samaria. 17 Gusti Yésus terus ngomong: “ Apa ora sepuluh sing najis? nanging ing endi sanga? 18 Ora ana wong sing bali kanggo ngluhurake Gusti Allah, kajaba wong liya iki. 19 Gusti Yésus terus ngomong: “ Ngadega, lungaa! 20 Wong-wong Farisi ditakoni, kapan Kratoné Gusti Allah bakal teka, Yésus njawab, ” Kratoné Gusti Allah bakal teka ora nganggo pengamatan. 21 Lan ora bakal padha muni: Lah! utawa, ana! kanggo, lah, Kratoning Allah ana ing sampeyan. 22 Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, " Bakal tumeka ing wektuné kowé padha kepéngin ndeleng salah sawijining dinané Putraning Manungsa, nanging kowé ora bakal weruh."

BAB 18 1 Gusti Yésus terus ngekèki pasemon marang wong-wong kuwi, nèk wong-wong kudu ndedonga lan ora kesel. 2 Pangandikané, " Ing sawijining kutha ana hakim sing ora wedi marang Gusti Allah lan ora pretyaya marang manungsa. 3 Ing kutha kono ana randha; nuli sowan ing ngarsané lan matur: “Padha males marang mungsuhku!” 4 Ora suwé manèh dhèwèké ora gelem, nanging sakwisé kuwi dhèwèké kandha, ”Sanadyan aku ora wedi marang Gusti Allah lan ora preduli marang manungsa; 5 Nanging merga randha iki ngrèmèhaké aku, mulané aku bakal males marang dhèwèké, supaya aja nganti tansah nggawé saya bosen. 6 Gusti Yésus terus ngomong: “ Padha rungokna apa sing diomongké hakim sing ora adil. 7 Lan apa Gusti Allah ora bakal males para pemilih, sing rina wengi sesambat marang Panjenengané, sanadyan Panjenengané sabar karo wong-wong mau? 8 Aku pitutur marang kowé: Panjenengané bakal enggalenggal males wong-wong mau. Nanging manawa Putraning Manungsa rawuh, apa Panjenengane bakal nemu pracaya ing bumi?

LUKAS

9 Gusti Yésus terus ngomongké pasemon iki marang wong-wong sing pada pretyaya nèk wong-wong kuwi bener lan ngrèmèhké wong liya. 10 Wong loro padha munggah ing Padaleman Suci arep ndedonga; sing siji wong Farisi, sing sijiné wong pajeg. 11 Wong Farisi mau ngadeg lan ndedonga mangkene: “Dhuh Allah, kawula ngaturaken panuwun dhumateng Paduka, dene kawula boten kados tiyang-tiyang sanes, tiyang ingkang ngrampas, boten adil, jina, utawi kados juru-mupu-beya punika. 12 Aku pasa kaping pindho saben minggu, aku menehi prasepuluhan saka kabeh kagunganku. 13 Nanging juru-mupu-beya iku ngadeg saka kadohan, ora karsa tumenga marang swarga, malah nggepuk dhadhane lan kandha, "Dhuh Allah, mugi karsaa melasi kawula tiyang dosa!" 14 Aku pitutur marang kowé, wong iki mulih menyang omahé kabeneran ngungkuli wong liya. lan sing sapa ngasorake awake dhewe bakal kaluhurake. 15 Wong-wong mau uga nggawa bayi-bayi marang Gusti Yésus, supaya didemèki. 16 Nanging Gusti Yésus nimbali wong-wong mau lan ngandika, " Saben bocah-bocah cilik padha sowan ing ngarsaku, lan aja ngalang-alangi; 17 Satemené Aku pitutur marang kowé, sing sapa ora nampa Kratoné Allah kaya bocah cilik, mesthi ora bakal lumebu ing kono. 18 Banjur ana panguwasa takon marang Panjenengané, pangandikané, "Guru ingkang sae, punapa ingkang kedah kula lampahi, supados angsal gesang langgeng?" 19 Gusti Yésus terus ngomong: “ Yagéné kowé ngarani Aku apik? ora ana kang becik, kajaba mung siji, yaiku Gusti Allah. 20 Kowé wis ngerti pepakoné, aja laku jina, aja matèni, aja nyolong, aja nyeksèni goroh, ngajènana bapakmu lan biyungmu. 21 Wangsulane, "Iki kabeh wis daklakoni wiwit aku isih enom." 22 Bareng Gusti Yésus midhanget bab iku mau, Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Sakèhing darbekmu dodola, banjur diedum-edumna marang wong miskin, temah kowé bakal duwé bandha ana ing swarga; 23 Bareng krungu mangkono, sedhih banget, amarga sugih banget. 24 Bareng Gusti Yésus mirsa yèn dhèwèké sedhih banget, Panjenengané banjur ngandika, " Angèlé wong sugih lumebu ing Kratoné Allah!" 25 Awit luwih gampang unta lumebu ing bolonganing dom tinimbang wong sugih lumebu ing Kratoning Allah. 26 Wong-wong sing krungu kuwi terus ngomong: “Lah sapa sing bisa slamet? 27 Panjenengané banjur ngandika, " Sing mokal kanggo manungsa iku bisa kanggo Gusti Allah." 28 Pétrus banjur ngandika, "Lah, aku wis padha ninggal kabèh lan ndhèrèkaké Panjenengan." 29 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Satemené Aku pitutur marang kowé: Ora ana wong kang ninggal omah, utawa tuwane, utawa sadulur, utawa bojo utawa anak, marga saka Kratoning Allah. 30 Sapa sing ora bakal tampa luwih akèh ing jaman saiki, lan ing donya sing bakal teka urip langgeng.

31 Banjur njupuk rolas lan ngandika marang wong-wong mau, Lah, kita padha menyang Yerusalem, lan kabeh sing ditulis dening para nabi bab Putraning Manungsa bakal rampung. 32 Awit Panjenengané bakal diulungaké marang bangsabangsa liya, lan bakal dipoyoki, didukani lan diidoni. 33 Wong-wong mau bakal digebugi lan dipatèni, lan ing telung dinané Panjenengané bakal tangi menèh. 34 Nanging wong-wong mau ora ngerti apa-apa, nanging tembung iki ndhelik lan ora ngerti apa sing diomongké. 35 Nalika Panjenengané wis cedhak karo Yérikho, ana wong wuta lungguh ing pinggir dalan ngemis. 36 Bareng krungu wong akèh padha liwat, banjur ndangu apa tegesé. 37 Wong-wong mau terus ngomong nèk Gusti Yésus sangka Nasarèt liwat. 38 Wong mau banjur nguwuh-uwuh: "Yésus, Putrané Dawud, melasi aku!" 39 Wong-wong sing ndhisiki terus pada ngelokké Dèkné supaya meneng. 40 Gusti Yésus terus ngadek lan ngongkon wongé digawa nang nggoné. 41 Pangandikané, "Apa sing kokkarepaké, supaya kowé tak lakoni?" Panjenengané banjur ngandika, "Gusti, supados kawula saged ningali." 42 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Delengen mripatmu! 43 Sakwisé kuwi Dèkné terus weruh, terus pada ngetutké Dèkné karo ngluhurké Gusti Allah. BAB 19 1 Gusti Yésus terus mlebu lan ngliwati Yérikho. 2 Ing kono ana wong sing jenengé Zakheus, sing dadi kepala pajeg lan sugih. 3 Dhèwèké nggolèki Yésus, sapa déné Panjenengané. lan ora bisa kanggo penet, amarga dheweke cilik. 4 Panjenengané banjur mlayu ndhisiki lan minggah ing wit ara kanggo ndeleng Panjenengané, amarga Panjenengané bakal ngliwati dalan kono. 5 Bareng Gusti Yesus wis tekan ing kono, Panjenengane tumenga lan ndeleng wong mau, banjur ngandika marang Zakheus, " Sakeus, enggala mudhuna! awit dina iki aku kudu nginep ing omahmu. 6 Panjenengané banjur énggal-énggal mudhun lan nampani Panjenengané kanthi bungah. 7 Bareng padha weruh iku, wong-wong padha grundelan, pangucapé, "Dheweke tindak menyang tamu karo wong dosa." 8 Zakheus banjur ngadeg lan matur marang Gusti; Delengen, Dhuh Yehuwah, separo bandha kawula badhe kawula aturaken dhateng tiyang miskin; Lan manawa aku njupuk barang saka wong kanthi tuduhan palsu, aku bakal mbalekake ping papat. 9 Gusti Yésus terus ngomong: “ Dina iki wis tekan omah iki karahayon, merga dhèwèké uga anaké Abraham.” 10 Awit Putraning Manungsa rawuh kanggo nggolèki lan nylametaké kang ilang. 11 Bareng padha krungu bab iku, Panjenengané banjur ngandikakaké pasemon, amarga Panjenengané wis cedhak karo Yérusalèm, lan padha ngira yèn Kratoné Allah bakal enggal ngatingal.

LUKAS

12 Mulané dhèwèké kandha, ” Ana priyayi wédok sing lunga menyang negara sing adoh prelu nampa kraton lan mulih. 13 Wongé banjur nimbali abdiné sapuluh, banjur diparingi dhuwit sapuluh mina, sarta dipangandikani, "Delengen nganti aku teka." 14 Nanging para wargané padha sengit marang dhèwèké, mulané banjur kongkonan mèlu ngetutake dhèwèké, mangkene: Aku ora gelem wong iki dadi ratuné aku. 15 Bareng wis kondur, sawuse nampa paprentahan, banjur dhawuh supaya para abdi-abdi mau padha ditimbali, kang wis diwènèhi dhuwit, supaya bisa ngerti pira cacahé saben wong saka dagang. 16 Banjur sing kapisan teka lan matur, Gusti, mina Panjenengan wis entuk sepuluh mina. 17 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, "Inggih, abdi ingkang sae. 18 Lan sing nomer loro teka lan matur, Gusti, mina Panjenengan wis gained limang mina. 19 Lan ngandika uga marang wong, Kowé uga ngwasani limang kutha. 20 Lan liyane teka lan matur, Gusti, lah, iki dhuwit Panjenengan, sing daksimpen ing serbet. 21 Awit aku wedi marang kowé, merga kowé kuwi wong sing kenceng, kowé njupuk sing dudu sing kok sebar, lan ngenèni sing dudu sing koksebar. 22 Wongé terus ngomong: “Heh, peladèn sing ala, kowé bakal Dakhukumi saka tembungmu dhéwé. Kowé wis ngerti nèk aku iki wong sing kendel, njupuk sing dudu sing tak tampèkké, lan ngenèni sing dudu sing tak tandur. 23 Yagéné dhuwitku ora kokwènèhaké menyang bank, supaya samangsa aku teka, aku bisa njaluk dhuwitku nganggo riba? 24 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong kang padha ngadeg ing sacedhake, "Entuk dhuwit saka wong iku, lan wenehake marang sing duwe sepuluh mina." 25 (Wong-wong mau padha matur marang Gusti Yésus: "Gusti, piyambakipun gadhah sadasa mina." 26 Awit Aku pitutur marang kowé: Saben wong kang duwé bakal kaparingan; lan sing ora nduwé, malah sing nduwèni bakal dijupuk saka wong. 27 Nanging mungsuh-mungsuhku sing ora gelem dadi raja, gawanen mréné lan patènana ana ing ngarepku. 28 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané tindak ndhisiki munggah menyang Yérusalèm. 29 Nalika Panjenengané wis cedhak karo Bètfagé lan Bètani, ing gunung kang aran Gunung Zaitun, Panjenengané ngutus sakabaté loro. 30 Pangandikané, " Padha menyanga ing désa ing ngarepmu; Ing kono, kowé bakal nemu kuldi ditali, sing durung tau ditumpaki wong. 31 Lan nèk ana wong takon marang kowé: Yagéné kowé nguculké dhèwèké? Mangkene pangandikanmu marang dheweke: Amarga Gusti mbutuhake dheweke. 32 Wong-wong sing dikongkon budal lan ketemu kaya sing diomongké karo Gusti Yésus. 33 Nalika padha nguculi kuldi mau, kang ndarbeni kandha marang wong-wong mau, "Yagéné kowé padha nguculi kuldi?" 34 Wong-wong mau terus ngomong: Gusti mbutuhké wong kuwi.

35 Banjur padha digawa menyang ngarsané Gusti Yésus, lan padha nglebokaké sandhangané ing ndhuwur, lan Gusti Yésus ditunggangi. 36 Nalika Panjenengané tindak, wong-wong iku padha nyebar sandhangané ana ing dalan. 37 Nalika Panjenengané wis cedhak, nganti saiki lagi mudhun ing Gunung Zaitun, para sakabat kabèh padha bungah-bungah lan memuji marang Gusti Allah kanthi swara sora merga sakehing mukjijat sing padha dideleng. 38 Pangandikané: Pinujia Sang Raja kang rawuh atas asmané Pangéran! 39 Lan sawetara wong Farisi saka ing antarane wong akeh padha matur marang Panjenengané, "Guru, murid-murid Panjenengan dukuh!" 40 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aku pitutur marang kowé, yèn wong-wong iki meneng, watu-watu bakal langsung mbengok." 41 Bareng wis cedhak, banjur mirsani kutha iku, banjur nangisi kutha iku. 42 Pangandikané, " Sanadyan kowé uga ngerti, saora-orané ing dinamu iki apa sing dadi katentremanmu!" nanging saiki padha ndhelik saka ing mripatmu. 43 Amarga bakal tumeka ing dinane mungsuhmu bakal ngepung kowe lan ngepung kowe lan ngepung kowe ing sakubenge. 44 Kowé bakal ditibakake ing lemah lan anak-anakmu ana ing njeromu; lan padha ora bakal ninggal watu siji ing watu liyane; amarga sira ora ngreti wektune rawuhira. 45 Panjenengané banjur lumebet ing Padaleman Suci, nundhungi wong-wong kang padha dodol ing kono lan kang padha tuku; 46 Pangandikané marang wong-wong mau, " Ana tulisan mengkéné, 'Omah-Ku kuwi omah pamujan, nanging kowé wis padha dadi guwané maling. 47 Saben dina Panjenengané memulang ana ing Padaleman Suci. Nanging para pangareping imam lan para ahli Torèt lan para pangareping bangsa Yahudi padha ngupaya nyirnakaké Panjenengané. 48 Lan ora bisa nemu apa sing kudu ditindakké, merga kabèh wong pada ngrungokké piwulangé. BAB 20 1 Ing sawijining dina, nalika Panjenengané memulang marang wong akèh ana ing Padaleman Suci lan martakaké Injil, para pangareping imam lan para ahli Torèt padha marani Yésus lan para pinituwa. 2 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Kandhakna marang aku, kanthi panguwasa sapa Panjenengan nindakaké iku mau?" utawa sapa kang maringi wewenang iki marang kowe? 3 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aku uga bakal takon sampeyan siji bab; lan wangsulana: 4 Baptisané Yohanes iku saka swarga apa saka manungsa? 5 Wong-wong mau banjur padha rembugan, pangucapé, "Menawa kita kandha: Saka swarga; Panjenengané bakal mangsuli: Yagéné kowé padha ora pracaya? 6 Nanging nèk awaké déwé ngomong: Saka manungsa; wong kabèh bakal mbenturi awaké karo watu, awit wongwong pada yakin nèk Yohanes kuwi nabi. 7 Wong-wong mau padha mangsuli, yèn ora ngerti asalé saka ngendi.

LUKAS

8 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong: “ Aku uga ora ngomong marang kowé nganggo wewenang endi Aku nindakké kuwi mau. 9 Panjenengané banjur wiwit paring pasemon iki marang wong akèh; Ana wong kang nandur pakebonan anggur, banjur diwènèhaké marang wong tani, banjur tindak menyang nagara kang adoh nganti suwé. 10 Lan nalika mangsané wong tani banjur kongkonan batur menyang wong tani, supaya padha mènèhi pametuning pakebonan anggur. 11 Wong mau banjur ngutus batur liyané manèh, nanging uga digebugi lan diisin-isini, sarta dikongkon mulih tanpa nggawa apa-apa. 12 Panjenengané nuli ngutus manèh kang katelu, lan wongwong mau iya padha tatu lan nundhung metu. 13 Kang duwe pakebonan banjur ngandika: Apa kang kudu daktindakake? Aku bakal ngutus anakku sing daktresnani, bokmanawa wong-wong mau bakal padha ngajeni marang dheweke. 14 Nanging bareng wong tani weruh wong mau, banjur padha rembugan, pangucape: Iki ahli waris, ayo dipateni, supaya warisane dadi duwekmu. 15 Mulané dibuwang sangka kebon anggur lan dipatèni. Mulane apa kang bakal ditindakake dening kang duwe pakebonan anggur marang wong-wong mau? 16 Wong tani iku bakal teka lan numpes wong-wong mau, lan kebon anggur mau bakal diwènèhaké marang wong liya. Bareng padha krungu, banjur padha muni, "Ampun! 17 Panjenengané nuli mirsani wong-wong mau sarta ngandika, " Yèn mangkono, apa ta kang katulisan mengkéné, 'Watu sing ditampik déning tukang-tukang gawe, iku dadi pucuking pojok?" 18 Sapa waé sing tiba ing watu kuwi bakal remuk. Nanging sing sapa ketiban, bakal nggiling nganti dadi bubuk. 19 Para pangareping imam lan para ahli Torèt ing wektu iku padha ngupaya nyekel Panjenengané; Wong-wong kuwi pada wedi karo wong-wong, awit pada ngerti nèk Gusti Yésus ngekèki pasemon iki marang wong-wong kuwi. 20 Wong-wong mau padha ngawasi Panjenengané lan ngutus telik-telik, kang padha nyamar dadi wong bener, supaya padha nyekel pangandikané, supaya bisa masrahaké Panjenengané marang panguwasa lan panguwasa gubernur. 21 Wong-wong mau terus takon marang Gusti Yésus: “Guru, awaké déwé ngerti nèk Kowé ngomong lan mulang sing bener, lan kowé ora mèlu wong liya, nanging mulangké bab dalané Gusti Allah sing bener. 22 Apa aku kudu mbayar pajeg marang Kaisar, apa ora? 23 Nanging Gusti Yésus ngerti kapinterané wong-wong kuwi, mulané terus ngomong: “ Yagéné kowé nggodha Aku? 24 Aku tuduhna dhuwit recehan. Gambar lan tulisane sapa? Wong-wong mau padha mangsuli, "Dhek Kaisar." 25 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mulané mènèhana marang Kaisar apa sing dadi kagungané Kaisar, lan marang Gusti Allah apa sing dadi kagungané Gusti Allah." 26 Wong-wong mau padha ora bisa nahan pangandikané Yésus ana ing ngarsané wong akèh, mulané padha gumun marang wangsulané, banjur meneng.

27 Banjur ana wong Saduki sawatara kang padha sowan ing ngarsané, kang padha ngaku yèn ana patangen. banjur padha takon marang Panjenengané, 28 Kandhané, ”Guru, Musa wis nulis marang aku kabèh, ”Nèk ana sedulur lanang sing mati lan nduwé bojo terus mati tanpa anak, seduluré kuwi kudu nduwé bojo lan nulungi seduluré. 29 Mulané ana sadulur lanang pitu, kang kapisan rabi, banjur mati tanpa anak. 30 Lan sing nomer loro rabi karo wong wadon mau, lan mati tanpa anak. 31 Lan sing katelu njupuk dheweke; Mangkono uga wong pitu mau, lan padha mati ora tilar anak. 32 Pungkasane wong wadon mau uga mati. 33 Dadi, ing patangen, bojoné sapa wong-wong mau? awit pitu wis rabi. 34 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong kuwi, ” Wong-wong ing donya iki omah-omah lan omah-omah. 35 Nanging wong-wong sing dianggep pantes nduwèni donya kuwi lan diuripké manèh saka antarané wong mati, ora bakal omah-omah utawa omah-omah. 36 Lan padha ora bisa mati manèh, amarga padha karo para malaékat; lan padha para putraning Allah, dadi para putraning patangen. 37 Saiki, nèk wong mati ditangèkké, nabi Moses uga ngomongké bab eri kayu kuwi, nèk Dèkné nyebut Gusti Allahé Abraham, Gusti Allahé Iskak, lan Gusti Allahé Yakub. 38 Awit Panjenengané iku dudu Allahé wong mati, nanging Gusti Allahé wong urip. 39 Banjur ana ahli Torèt sawatara kang mangsuli, pangandikané, "Guru, kandhamu iku bener." 40 Banjur padha ora wani takon apa-apa marang Panjenengané. 41 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kepriyé wong-wong padha ngarani yèn Kristus iku tedhaké Dawud?" 42 Dawud piyambak ing kitab Masmur kandha, ”Pangeran Yehuwah ngandika marang Gustiku: Lenggaha ing sisih tengenku! 43 Nganti Ingsun ndadekake mungsuhira ancik-anciking tlapakanira. 44 Dadiné Dawud nyebat Panjenengané Gusti, lah kepriyé déné Panjenengané iku putrané? 45 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: 46 Waspada marang para ahli Torèt, kang padha kepéngin lumaku nganggo jubah dawa, lan padha seneng ngucapaké salam ing pasar-pasar, lan padha seneng lungguh ing papan pangibadah lan papan pangibadah ing pésta; 47 Wong-wong sing padha mangan omahé randha-randha, lan ndedonga dawa-dawa, mula bakal tampa paukuman sing luwih abot. BAB 21 1 Panjenengané banjur tumenga lan weruh wong-wong sugih padha nglebokaké pisungsungé ing pethi pisungsung. 2 Panjenengané uga mirsa randha miskin nglebokaké dhuwit rong dhuwit. 3 Panjenengané banjur ngandika, " Satemen-temene pituturKu marang kowé, randha miskin iki sing nglebokaké luwih akèh ketimbang wong kabèh.

LUKAS

4 Wong-wong mau kabèh padha nglebokaké pisungsung marang Gusti Allah, nanging sakèhé uripé sing diduwèni wis diwènèhaké saka wong mlarat. 5 Lan nalika ana wong sing padha ngomong bab Gréja Gedé, sing dihias nganggo watu sing apik lan hadiah, Yésus kandha, 6 Bab-bab kang padha kokdeleng iku bakal tumeka ing wektune, kang ora bakal kari watu siji-sijia, kang ora bakal dibubuhake. 7 Wong-wong terus takon marang Gusti Yésus: “Guru, kapan kuwi bakal kelakon? Lan apa pratandha sing bakal ana nalika iku mau bakal kelakon? 8 Panjenengané banjur ngandika, " Padha ngati-ati, aja nganti kesasar! lan wektune wis cedhak. 9 Nanging nèk kowé krungu bab perang lan ribut, aja pada wedi, awit prekara-prekara kuwi kudu kelakon dhisik. nanging pungkasan ora dening lan dening. 10 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Bangsa bakal nglawan bangsa, lan kraton nglawan karajan. 11 Lan bakal ana lindhu gedhe ing macem-macem panggonan, lan pailan lan pageblug; lan bakal ana pemandangan sing nggegirisi lan pratandha-pratandha gedhe saka ing swarga. 12 Nanging sakdurungé kuwi kabèh, kowé bakal dicekel lan dianiaya, diulungké ing sinagogé-sinagogé lan dikunjara, digawa nang ngarepé ratu-ratu lan para penggedéné merga Aku. 13 Lan iku bakal dadi paseksi marang kowe. 14 Mulané padha tatag ing sajroning atimu, aja nganti mikir-mikir apa kang bakal kokwangsuli. 15 Awit kowé bakal Dakparingi cangkem lan kawicaksanan, sing ora bisa dibantah utawa dilawan déning mungsuhmu. 16 Kowé bakal diulungké karo wong tuwané, sedulursedulur, sedulur-sedulur lan kanca-kanca. lan sawenèh panunggalanmu bakal dipatèni. 17 Kowé bakal disengiti kabèh wong merga saka jenengku. 18 Nanging ora ana rambut siji waé sing ilang. 19 Srana sabar, kowé padha nduwèni nyawamu. 20 Lan nèk kowé weruh Yérusalèm dikepung karo wadyabala, kowé pada ngertia nèk kuthané wis cedhak. 21 Banjur wong-wong sing ana ing Yudéa padha ngungsia menyang pagunungan. lan wong-wong kang ana ing satengahe padha lungaa; lan wong-wong sing ana ing negara-negara aja nganti lumebu ing kono. 22 Awit iki dina-dinané piwales, supaya kabèh sing katulisan bisa kelakon. 23 Nanging bilai wong kang ngandheg lan kang nyusoni, ing wektu iku! amarga bakal ana kasusahan gedhe ing tanah, lan bebendune bangsa iki. 24 Wong-wong mau bakal padha ambruk ing landheping pedhang, lan bakal diboyong menyang sakehing bangsa, lan Yérusalèm bakal diinjak-injak déning bangsa-bangsa liya, nganti tumeka ing jamané bangsa-bangsa liya. 25 Lan bakal ana pratandha ing srengenge, ing rembulan lan ing lintang-lintang; lan ing bumi kasusahaning bangsa, kanthi bingung; segara lan ombak gumuruh; 26 Atine wong-wong padha semplah merga wedi lan ngatiati marang apa kang bakal kelakon ana ing bumi, amarga panguwasa ing swarga bakal gonjing.

27 Banjur bakal padha weruh Putraning Manungsa rawuh nitih méga kanthi pangwasa lan kamulyan gedhé. 28 Lan nèk prekara-prekara iki wiwit kelakon, tumenga lan ngacungna sirahmu; awit tebusanmu wis cedhak. 29 Panjenengané banjur paring pasemon marang wongwong mau; Delengen wit anjir lan kabeh wit-witan; 30 Nèk wis thukul, kowé weruh lan ngerti nèk wis cedhak mangsa panas. 31 Mengkono uga kowé, nèk kowé weruh lelakon kuwi kelakon, kowé ngerti nèk Kratoné Gusti Allah wis cedhak. 32 Satemené Aku pitutur marang kowé: Generasi iki ora bakal sirna, sadurungé kabèh kelakon. 33 Langit lan bumi bakal sirna, nanging tembung-Ku ora bakal sirna. 34 Lan padha ngati-ati, supaya atimu aja nganti kebacut kabotan karo kabecikan, mendem, lan sumelang ing bab kauripan iki, temah dina iku ora diweruhi. 35 Amarga kaya kala-jiret iku bakal nempuh sakehing wong kang manggon ing salumahing bumi. 36 Mulané pada ngati-ati lan ndedongaa tansah, supaya kowé padha kaanggep pantes uwal saka kabèh prakara kang bakal kelakon iki, lan bisa ngadeg ana ing ngarsané Putraning Manungsa. 37 Lan ing wayah awan Panjenengané memulang ana ing Padaleman Suci; lan ing wayah bengi Panjenengané tindak metu lan lereb ana ing gunung kang aran Gunung Zaitun. 38 Esuk-esuk wong-wong pada teka nang Gréja Gedé arep ngrungokké piwulangé. BAB 22 1 Saiki wis cedhak riyaya Roti Tanpa Ragi, yaiku Riyaya Paskah. 2 Para pangareping imam lan para ahli Torèt padha nggolèki carane bisa matèni Panjenengané; amarga padha wedi marang wong akeh. 3 Sétan banjur mlebu ing Yudas sing jenengé Iskariot, sing kalebu saka murid rolas. 4 Panjenengané banjur tindak lan rembugan karo para pangareping imam lan para komandhané, bab kepriyé anggoné ngulungaké Panjenengané marang wong-wong mau. 5 Wong-wong mau banjur padha bungah lan padha janji arep mènèhi dhuwit marang Panjenengané. 6 Panjenengané banjur janji lan nggolèki wektu kanggo ngulungaké Panjenengané marang wong-wong mau tanpa ana wong akèh. 7 Banjur teka dina roti tanpa ragi, nalika Paskah kudu disembelih. 8 Gusti Yésus terus kongkonan Pétrus lan Yohanes ngomong: “ Padha budal lan nyawiské Paskah kanggo awaké déwé. 9 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Panjenengan badhe nyawisaken pundi?" 10 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Lah, nalika kowé mlebu ing kutha, kowé bakal ketemu karo wong nggawa kendhi isi banyu; ngetutna wong mau menyang omah kang dileboni. 11 Lan kowé kudu ngomong marang sing nduwé omah: Guru ngandika marang kowé: Ing ngendi kamar tamu, panggonan kanggo Aku mangan Paskah karo para sakabatku?

LUKAS

12 Panjenengané bakal nduduhké marang kowé kamar sing gedhé ing ndhuwur sing wis pepak. 13 Banjur padha lunga, lan ketemu kaya sing wis ngandika marang wong-wong mau, lan padha nyawisake Paskah. 14 Bareng wis tekan wayahé, Yésus banjur lenggah bebarengan karo para rasul rolas. 15 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aku kepéngin mangan Paskah iki bebarengan karo kowé sadurungé Aku nandhang sangsara. 16 Awit Aku pitutur marang kowé: Aku ora bakal mangan manèh, nganti iku kelakon ana ing Kratoné Allah. 17 Panjenengané banjur mundhut tuwung lan saos sokur sarta ngandika, " Iki tampanana, bagéyan ing antaramu." 18 Awit Aku pitutur marang kowé, Aku ora bakal ngombé woh anggur, nganti Kratoning Allah rawuh. 19 Panjenengané banjur mundhut roti, saos sokur, banjur nyuwil-nyuwil lan diparingaké marang wong-wong mau, pangandikané, " Iki awakku sing diparingaké kanggo kowé. 20 Mangkono uga tuwung sawise mangan, pangandikane, Tuwung iki prajanjian anyar ing getihku, kang kawutahake kanggo kowe. 21 Nanging, lah, tangané wong sing ngulungaké Aku karo Aku ing meja. 22 Satemene Putraning Manungsa bakal tindak, kaya kang wus katamtokake, nanging bilai wong kang bakal kaulungake! 23 Wong-wong mau banjur padha takon-tinakon, sapa ing antarané wong-wong mau sing kudu nglakoni prekara iki. 24 Lan ing antarané wong-wong mau banjur padha padudon, sapa sing dianggep paling gedhé. 25 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Para ratu ing bangsa-bangsa liya padha nguwasani wongwong mau; lan wong-wong sing nguwasani wong-wong mau diarani wong sing dermawan. 26 Nanging kowé aja kaya ngono, nanging sing sapa gedhé ing antaramu, dadia kaya sing luwih enom; lan kang dadi pangarep, padha kaya kang ngladèni. 27 Awit endi sing luwih gedé, sing lungguh mangan apa sing ngladèni? Apa dudu wong sing lenggah mangan? nanging Aku ana ing antaramu kaya kang ngladèni. 28 Kowé kuwi wong-wong sing tetep mèlu Aku ing panggodaku. 29 Lan Aku netepake Kraton kanggo sampeyan, kaya sing Rama-Ku wis netepake marang Aku; 30 Supaya kowé padha mangan lan ngombé ing meja Aku ing KratoningSun, lan padha lenggah ing dhampar ngadili taler Israèl rolas. 31 Gusti Yésus terus ngomong: “ Simon, Simon, lah, Sétan kepéngin nduwèni kowé, supaya bisa ngayak kowé kaya gandum. 32 Nanging aku ndedonga kanggo kowé, supaya imanmu aja nganti ilang. 33 Wongé terus ngomong: “Gusti, aku siap mèlu Kowé, mlebu penjara lan mati. 34 Panjenengané banjur ngandika, " Aku pitutur marang kowé, Pétrus, dina iki jago ora kluruk, sadurungé kowé nyélaki Aku ping telu." 35 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nalika Aku ngutus kowé tanpa kanthong, kanthong lan sepatu, apa kowé padha kekurangan apa-apa?" Wong-wong mau padha matur: Ora ana apa-apa.

36 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nanging saiki, sing duwe dhompet, njupuka, lan uga dompete. 37 Awit Aku pitutur marang kowé, sing wis katulisan iki kudu kelakon ana ing Aku, lan Panjenengané wis kaétang ing antarane wong-wong murtad, kanggo bab Aku wis rampung. 38 Wong-wong mau terus ngomong: “Gusti, lah iki pedhang loro. Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Cukup." 39 Panjenengané banjur metu lan tindak menyang Gunung Zaitun kaya biyasané. lan para sakabaté uga padha ndhèrèkaké Panjenengané. 40 Bareng wis tekan ing kono, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Padha ndedongaa, supaya kowé aja nganti kena ing panggodha." 41 Panjenengané banjur nyingkur wong-wong mau kirakira watu, banjur tumungkul lan ndedonga. 42 Kandhané, " Dhuh Rama, manawi Paduka kersa, Paduka mugi karsaa nyingkiraken tuwung punika saking Kawula. 43 Banjur ana malaékat saka ing swarga ngatingal marang Panjenengané, ndayani Panjenengané. 44 Wongé terus sedhih banget ndedonga, lan kringeté kaya tetesan getih sing tiba ing lemah. 45 Nalika Panjenengané wungu saka ndedonga lan rawuh marang para sakabaté, Panjenengané ketemu padha turu amarga sedhih. 46 Lan ngandika marang wong-wong mau, Yagene kowe padha turu? tangia lan ndedongaa, supaya kowé aja nganti kena ing panggodha. 47 Nalika Panjenengané isih ngandika, ana wong akèh, kang karan Yudas, salah siji saka sakabat rolas, tindak ndhisiki wong-wong mau lan nyedhak marang Yésus arep ngambung Panjenengané. 48 Nanging Gusti Yésus semaur: Yudas, apa kowé ngulungaké Putraning Manungsa nganggo ngambung? 49 Bareng wong-wong ing sakiwa-tengené padha weruh apa kang bakal kelakon, banjur padha matur marang Panjenengané, "Gusti, punapa kawula sami mateni pedhang?" 50 Lan salah siji saka wong-wong mau nggebug abdiné Imam Agung lan pedhot kuping tengen. 51 Gusti Yésus terus semaur: “ Saiki waé! Panjenengané banjur ndemek kupingé, banjur waras. 52 Yésus banjur ngandika marang para pangareping imam lan para panggedhéning Padaleman Suci lan para pinituwa, kang padha sowan ing ngarsané: “ Apa kowé padha metu kaya maling, nganggo pedhang lan penthung? 53 Nalika Aku saben dina karo kowé ana ing Padaleman Suci, kowé padha ora ngangkat tangan marang Aku, nanging iki wektumu lan pangwasané pepeteng. 54 Wong-wong mau terus nyekel Gusti Yésus lan digawa nang omahé Imam Gedé. Lan Pétrus ngetutaké saka adoh. 55 Lan nalika padha ngobong geni ing tengah bale, lan padha lungguh bebarengan, Pétrus lenggah ing tengahtengah wong-wong mau. 56 Nanging ana prawan sing weruh wongé lagi lungguh ing sacedhaké geni. 57 Panjenengané nuli nyélaki Panjenengané, pangandikané, "Ibu, Aku ora wanuh marang Panjenengané."

LUKAS

58 Ora let suwé, ana liyané sing weruh Dèkné, terus ngomong: “Kowé uga klebu wong-wong kuwi.” Rasul Pétrus terus ngomong: “Dudu! 59 Kira-kira kira-kira sak jam sakwisé kuwi, wong liyané terus ngomong: “Wong iki tenanan mèlu Dèkné, awit wong Galiléa. 60 Rasul Pétrus terus ngomong: “Aku ora ngerti apa sing mbok omongké. Lan sanalika, nalika isih ngandika, jago kluruk. 61 Gusti Yésus terus minger mirsani Pétrus. Lan Pétrus kèlingan marang pangandikané Gusti, kang ngandika marang Panjenengané, " Sadurungé jago kluruk, kowé bakal nyélaki Aku ping telu." 62 Pétrus banjur metu lan nangis kelara-lara. 63 Wong-wong sing nyekel Gusti Yésus terus dipoyoki lan digebugi. 64 Sawisé ditutupi mripaté, wong-wong mau banjur napuk rainé lan ditakoni, "Coba, sapa sing napuk kowé?" 65 Lan akèh prekara liyané sing padha nyenyamah marang Panjenengané. 66 Bareng wis ésuk, para pinituwané bangsa Yahudi lan para pangareping imam lan para ahli Torèt padha nglumpuk, banjur ngirid Panjenengané menyang Pradata Agama, padha matur: 67 Apa kowé kuwi Kristus? marang kita. Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Nèk Aku pitutur marang kowé, kowé ora bakal pracaya. 68 Lan manawa Aku takon marang kowé, kowé ora bakal mangsuli Aku lan ora nglilani Aku lunga. 69 Sakwisé kuwi Anaké Manungsa bakal lenggah nang tengené Pangwasané Gusti Allah. 70 Wong-wong mau terus ngomong: “Apa Kowé kuwi Anaké Gusti Allah? Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé padha kandha yèn Aku iki." 71 Wong-wong mau terus ngomong: “Apa perluné awaké déwé seksi menèh? awit awaké déwé wis krungu sangka tembungé déwé.

amarga wis krungu akèh bab Panjenengané. lan dheweke ngarep-arep bakal weruh sawetara mukjijat sing ditindakake dening dheweke. 9 Panjenengané banjur takon marang Panjenengané nganggo tembung akèh; Nanging Panjenengané ora mangsuli apa-apa. 10 Para pangareping imam lan para ahli Torèt padha ngadeg lan nggugat Panjenengané kanthi banter. 11 Hérodès karo para prajurité padha ngrèmèhaké Panjenengané, dipoyoki, sarta ngagem jubah kang éndah, nuli dikirim menyang ngarsané Pilatus. 12 Ing dina iku uga Pilatus lan Hérodès kekancan, amarga sadurunge padha memungsuhan. 13 Pilatus banjur nglumpukaké para pangareping imam lan para penggedhé lan rakyat. 14 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé wis padha nggawa wong iki marang Aku, kaya wong sing nyasaraké wong-wong, lan, lah, aku wis mriksa wong iki ana ing ngarepmu, aku ora nemu kaluputan ing wong iki bab apa sing sampeyan nuduh dheweke. 15 Ora, nanging uga Hérodès, awit kowé wis tak kongkon marani dhèwèké; Lan, lah, ora ana apa-apa sing pantes dipatèni. 16 Mulané dhèwèké bakal Dakdukani, banjur Dakluwari. 17 (Amarga ing riyaya iku kudu ngluwari siji kanggo wong-wong mau.) 18 Wong-wong mau banjur padha bengok-bengok, pangandikané, "Wong iki sirna, Barabas uculna!" 19 (Sing dilebokake ing pakunjaran amarga ana komplotan ing kutha lan amarga mateni wong.) 20 Pilatus banjur karsa ngluwari Yésus, banjur ngandika manèh marang wong-wong mau. 21 Nanging wong-wong padha bengok-bengok, pangucapé, "Kasaliba, kasalib!" 22 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau kang kaping teluné, "Yagene, piala apa sing ditindakaké?" Aku ora nemu sabab saka pati ing wong, mulane aku bakal nggegirisi wong, lan supaya dheweke lunga. 23 Wong-wong mau terus nggumunké karo swara banter, njaluk supaya Yésus disalib. Lan swarané wong-wong mau lan para pangareping imam menang. 24 Pilatus banjur ndhawuhi supaya kelakon kaya sing dikarepake. 25 Panjenengané banjur ngluwari wong sing dilebokaké ing pakunjaran amarga murtad lan matèni wong-wong mau, sing dikarepake. Nanging Gusti Yésus dipasrahké marang karepé wong-wong kuwi. 26 Lan nalika padha nggawa wong adoh, padha nyekel Simon, Kirene, teka saka negara, lan padha numpangi salib ing wong, kanggo manggul iku ing mburi Gusti Yesus. 27 Wong-wong sing pada ngetutké Dèkné lan wong wédok sing pada sesambat lan nangisi Dèkné. 28 Nanging Gusti Yésus nolèh lan ngandika, " Para putri ing Yérusalèm, aja padha nangisi Aku, nanging tangisana awakmu dhéwé lan anak-anakmu." 29 Sabab, lah bakal tumeka ing wektune wong-wong padha muni: Rahayu wong gabug, guwa-garba kang ora tau nglairake, lan susu kang ora tau nyusoni. 30 Banjur bakal padha wiwit kandha marang gununggunung: Tibakna aku! lan marang bukit-bukit, Tutupen aku.

BAB 23 1 Wong okèh mau terus pada tangi lan digawa nang nggoné Pilatus. 2 Wong-wong mau banjur padha nudhuh marang Panjenengané, pangucapé, "Awaké déwé kepetuk wong iki mbingungaké bangsa iki lan nglarang mbayar pajeg marang Kaisar, lan ngomong nèk dhèwèké kuwi Kristus, ratuné." 3 Pilatus terus takon marang Gusti Yésus: “Apa Kowé ratuné wong Ju? Panjenengané banjur mangsuli, pangandikané, " Panjenengan ngandika. 4 Pilatus banjur ngandika marang para pangareping imam lan marang wong akèh, "Aku ora nemu kaluputané wong iki." 5 Wong-wong mau dadi saya galak banget, pangucapé, "Panjenengané ngojok-ojoki wong akèh, memulang ing satanah Yuda, wiwit saka Galiléa nganti tekan ing kana." 6 Nalika Pilatus krungu bab Galiléa, banjur takon apa wong iku wong Galiléa. 7 Sakwisé ngerti nèk Dèkné kuwi wilayahé Hérodès, Dèkné terus ngongkon Dèkné nang nggoné Hérodès, sing wektu kuwi uga nang Yérusalèm. 8 Nalika Hérodès weruh Gusti Yésus, bungah banget, amarga wis suwé kepéngin ketemu karo Panjenengané,

LUKAS

31 Nèk wong-wong kuwi nindakké kuwi nang wit-witan sing ijo, apa sing bakal ditindakké nang wit-witan sing garing? 32 Lan uga ana wong duraka loro liyané, sing digawa bareng karo Yésus kanggo dipatèni. 33 Bareng wis tekan ing panggonan kang aran Kalvari, Panjenengané disalib ana ing kono lan para durjana kang siji ana ing sisih tengen lan sijiné ana ing sisih kiwa. 34 Yésus banjur ngandika, " Dhuh Rama, mugi karsaa ngapunten; amarga padha ora ngerti apa sing ditindakake. Pangagemané diedum-edum lan diundhi. 35 Wong-wong padha ngadeg ndeleng. Para panggedhé uga padha moyoki Panjenengané, pangucapé, "Dheweke nylametaké wong liya." Dèkné kudu nylametké awaké déwé, nèk Dèkné Kristus, pilihané Gusti Allah. 36 Prajurit-prajurit uga padha moyoki Panjenengané, padha sowan lan ngaturaké cuka. 37 Lan ngandika, "Yèn kowé ratuné wong Yahudi, slamet awakmu dhéwé!" 38 Ana tulisan ing ndhuwuré nganggo aksara Yunani, Latin lan Ibrani, "Iki Rajané wong Yahudi." 39 Lan salah siji saka wong duraka sing digantung marang Panjenengané moyoki marang Panjenengané, ngandika, "Yèn Panjenengan iku Kristus, slamet awaké dhéwé lan aku." 40 Nanging sing sijiné mangsuli ndukani Panjenengané, pangucapé, "Apa kowé ora wedi marang Gusti Allah, merga kowé padha nandhang paukuman?" 41 Lan kita pancen adil; Amarga kita padha tampa pituwas saka tumindak kita. 42 Panjenengané banjur ngandika marang Yésus, "Gusti, mugi kersaa enget dhateng kawula nalika Paduka rawuh ing Kraton Paduka." 43 Gusti Yésus terus ngomong: “ Satemené Aku pitutur marang kowé, dina iki kowé bakal bebarengan karo Aku ing firdaus. 44 Wektu kuwi kira-kira jam rolas lan saklumahing bumi dadi peteng ndhedhet nganti jam sanga. 45 Srengéngé banjur peteng ndhedhet lan geberé Padaleman Suci suwèk ing tengahé. 46 Gusti Yésus terus mbengok klawan swara banter, Dèkné ngomong: “Duh Bapakku, Aku masrahké nyawaku nang tanganmu!” 47 Bareng komandhané weruh lelakon mau, banjur ngluhuraké Gusti Allah, pangandikané, "Satemené, iki wong mursid." 48 Lan kabeh wong sing padha teka ing ngarsane, ndeleng lelakon iku, padha nggebug dhadha lan bali. 49 Lan kabeh kenalan karo Gusti Yésus, lan wong wadon sing ndherek Gusti Yésus saka Galiléa, padha ngadeg adoh, ndeleng iku mau. 50 Lah, ana wong sing jenengé Yusuf, penaséhat; lan dheweke iku wong becik lan adil. 51 (Wong-wong kuwi ora setuju karo piwulang lan tumindaké wong-wong kuwi.) Dèkné asalé saka Arimatea, sawijining kuthané wong Yahudi, sing uga ngarep-arep Kratoné Allah. 52 Wong iki marani Pilatus lan nyuwun layoné Gusti Yésus. 53 Wong mau nuli diudhunaké, dibungkus mori, banjur disarèkaké ing kuburan sing ditatah ing watu, sing durung tau dikubur.

54 Nalika iku dina pacawisan, lan dina Sabat wis nyedhak. 55 Wong wédok-wédok sing mèlu Gusti Yésus sangka Galiléa terus pada ngetutké kuburané lan carané layoné dikubur. 56 Banjur padha bali lan nyawisake rempah-rempah lan lenga jebad; lan ngaso ing dina Sabat miturut pepakon. BAB 24 1 Ing dina kapisan ing minggu iku, ing wayah ésuk banget, wong-wong mau padha teka ing pasaréan karo nggawa rempah-rempah kang wis dicawisaké, lan wong-wong liyané uga padha mèlu. 2 Wong-wong mau weruh watuné wis digulung saka kuburan. 3 Banjur padha mlebu, nanging ora nemu layoné Gusti Yésus. 4 Nalika padha bingung bab iku, banjur ana wong lanang loro ngadeg ing sandhinge, nganggo sandhangan mencorong. 5 Nalika padha wedi lan tumungkul sumungkem ing bumi, banjur padha kandha, "Yagéné kowé padha nggolèki sing urip ana ing antarané wong mati? 6 Panjenengané ora ana ing kéné, nanging wis wungu. 7 Pangandikané, "Putrané Manungsa kudu diulungaké marang tangané wong dosa lan disalib, lan ing telung dinané wungu manèh." 8 Lan padha kèlingan pangandikané, 9 Banjur padha bali saka pasarean lan nyritakaké iku mau kabèh marang sakabat sawelas lan marang wong-wong liyané. 10 Maryam Magdalena, Yohana, Maryam ibuné Yakobus lan wong wédok-wédok liyané sing bebarengan karo wong-wong mau, sing padha nyritakaké bab iku marang para rasul. 11 Omongané wong-wong kuwi kaya omong-omongan, nanging ora pada pretyaya. 12 Pétrus banjur jumeneng lan mlayu menyang pasaréan; Lan ndhingkluk, mirsani sandhangan mori sing wis dilebokake dhewe, banjur lunga, kanthi gumun marang lelakon mau. 13 Ing dina iku uga ana wong loro kang padha lunga menyang desa kang aran Emaus, kang adohe saka Yerusalem kira-kira wolung puluh kilometer. 14 Lan padha rembugan bab kabeh iku mau. 15 Nalika padha rembugan lan rembugan, Gusti Yésus piyambak nyedhak lan tindak mèlu wong-wong mau. 16 Nanging mripate padha kandel, supaya padha ora wanuh marang Panjenengane. 17 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kepriyé anggonmu padha guneman nalika lumaku lan sedhih?" 18 Salah siji saka wong-wong mau, sing jenengé Kléopas, matur marang Panjenengané, "Apa kowé mung wong manca ana ing Yérusalèm, lan ora ngerti apa sing kelakon ana ing kono ing jaman saiki?" 19 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa iku?" Wong-wong mau nuli padha matur marang Panjenengané, "Ing bab Yésus saka Nasarèt, iku nabi kang kuwasa ing panggawé lan pangandikané ana ing ngarsané Allah lan ing ngarsané wong akèh.

LUKAS

20 Lan carane para pangareping imam lan para pangareping kita padha masrahaké Panjenengané supaya diukum pati, lan padha nyalib Panjenengané. 21 Nanging aku padha ngandel, yèn Panjenengané kang bakal ngluwari Israèl, lan kejaba iku, dina iki wis telung dina wiwit iku mau kabèh kelakon. 22 Ya, lan uga sawetara wong wadon saka kumpulan aku padha nggumunake aku, sing padha esuk ing kuburan. 23 Lan nalika padha ora nemu layoné, padha teka lan matur, sing padha uga wis weruh wahyu saka malaékat, kang matur, bilih piyambakipun gesang. 24 Lan sawetara saka wong kang bebarengan karo kita padha menyang ing pasarean, lan ketemu iku kaya sing wong wadon ngandika, nanging padha ora weruh. 25 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Heh, wong bodho lan atine alon-alon, ora precaya marang samubarang sing wis kapangandikakaké déning para nabi. 26 Apa Kristus ora kudu nandhang kasangsaran iki lan lumebu ing kamulyane? 27 Lan wiwit saka Nabi Musa lan para nabi kabeh, Panjenengane nerangake marang wong-wong mau ing kabeh Kitab Suci bab piyambak. 28 Wong-wong mau wis cedhak karo désa sing dituju, lan Gusti Yésus terus ngomong kaya-kaya arep lunga. 29 Nanging wong-wong mau padha ngalang-alangi Panjenengané, pangandikané, "Kula aturi mèlu kula, awit sampun sonten, lan dinten sampun sonten." Panjenengané banjur mlebu nginep ing kono. 30 Nalika Panjenengané lenggah dhahar bebarengan karo wong-wong mau, Panjenengané mundhut roti, mberkahi, nyuwil-nyuwil lan diparingaké marang wong-wong mau. 31 Lan mripate padha kabuka, lan padha wanuh marang Panjenengané; Panjenengané banjur sirna saka ing ngarsané wong-wong mau. 32 Wong-wong mau terus takon marang sakpada-pada: “Apa ati awaké déwé ora kobong, dongé Dèkné omongomongan karo awaké déwé nang dalan, lan dongé Dèkné ngomongké Kitab Suci marang awaké déwé? 33 Sawisé iku, padha tangi lan bali menyang Yérusalèm. 34 Pangandikané, "Gusti wis nyata wis wungu lan wis ngatingal marang Simon." 35 Lan padha nyritakaké apa sing wis kelakon ing dalan, lan carane Panjenengané dikenal saka wong-wong mau nalika nyuwil-nyuwil roti. 36 Nalika padha ngandika mangkono, Gusti Yesus jumeneng ana ing tengah-tengahe lan ngandika marang wong-wong mau, " Tentrem-rahayu anaa ing kowe!" 37 Nanging wong-wong padha wedi lan wedi, lan padha ngira yen ndeleng memedi. 38 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yagéné kowé padha bingung?" lan apa sebabe ana pikiran-pikiran ing atimu? 39 Delengen tangan lan sikilku, iki Aku dhewe. Amarga roh ora duwé daging lan balung, kaya sing kokdeleng ing Aku. 40 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané nduduhké tangané lan sikilé. 41 Nalika padha ora ngandel marga saka bungahe lan gumun, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé padha ana ing kéné?" 42 Wong-wong mau banjur mènèhi iwak panggang sairis lan madu.

43 Panjenengané banjur njupuk lan dipangan ing ngarepe wong-wong mau. 44 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Iki pangandikan sing dakkandhakaké marang kowé, nalika Aku isih nunggal karo kowé, yèn samubarang kabèh kudu kelakon, kang katulisan ana ing angger-anggeré Nabi Musa lan ing kitab para nabi lan ing Masmur. bab kula. 45 Panjenengané banjur mbikak pangertèné wong-wong mau, supaya padha ngerti Kitab Suci. 46 Lan ngandika marang wong-wong mau, " Ing Kitab Suci wis ditulis, lan Kristus kudu nandhang sangsara lan wungu saka ing antarane wong mati telung dina. 47 Lan supaya mratobat lan pangapuraning dosa kudu diwartakaké ing asmane ing antarane kabeh bangsa, wiwit ing Yerusalem. 48 Lan kowé padha dadi seksine bab iku mau. 49 Lan lah, Aku ngirim janji saka Ramaku marang kowé, nanging tetepa ana ing kutha Yérusalèm, nganti kowé kaparingan pangwasa saka ing ngaluhur. 50 Gusti Yésus terus ngirid murid-muridé metu tekan Bétania, terus ngangkat tangané lan mberkahi wong-wong kuwi. 51 Nalika Panjenengané mberkahi wong-wong mau, Panjenengané banjur pisah saka wong-wong mau lan kagawa munggah menyang swarga. 52 Lan padha nyembah marang Panjenengané, lan bali menyang Yérusalèm karo bungah banget. 53 Lan padha tansah ana ing Padaleman Suci, memuji lan memuji Gusti Allah. Amin.

Yohanes

dalané Pangéran," kaya kang kapangandikakaké déning Nabi Yésaya. 24 Wong-wong sing dikongkon kuwi wong Farisi. 25 Wong-wong mau padha takon marang Panjenengané, "Yagéné kowé mbaptis, yèn kowé dudu Kristus, dudu Élia, lan dudu nabi?" 26 Yohanes mangsuli, pangandikané, "Aku mbaptis nganggo banyu; 27 Iya Panjenengane kang rawuh ing sapungkurku, iku luwih dhisik tinimbang aku, lan taline sepatune ora pantes aku uculi. 28 Kabèh mau kelakon ing Bétabara ing sabrangé Kali Yardèn, panggonané Yohanes mbaptis. 29 Ésuké Yohanes weruh Gusti Yésus teka nang nggoné Dèkné, terus ngomong: “Lah kuwi Tyempéné Gusti Allah, sing nyingkirké dosané jagat!” 30 Iki Dèkné sing tak omongké nèk Dèkné bakal teka sak mburiku, sing ngutamakké Aku. 31 Lan aku ora wanuh marang Panjenengané, nanging supaya Panjenengané bakal katon kanggo wong Israel, mulane Aku teka mbaptis nganggo banyu. 32 Lan Yohanes nekseni, ngandika, Aku weruh Roh mudhun saka swarga kaya manuk dara, lan ana ing wong. 33 Nanging aku ora wanuh marang Panjenengané, nanging Panjenengané kang ngutus aku mbaptis nganggo banyu, ngandika marang aku, 'Sapa kowé weruh Roh tumedhak lan tetep ana ing Panjenengané, iku Panjenengané sing mbaptis nganggo Roh Suci." 34 Lan aku weruh lan nekseni yèn Panjenengané iku Putraning Allah. 35 Ésuké Yohanes jumeneng menèh karo muridé loro. 36 Lan mirsani Gusti Yésus mlaku, ngandika, "Lah iku Cempéning Allah!" 37 Murid loro mau krungu omongané, terus pada mèlu Gusti Yésus. 38 Gusti Yésus terus nolèh lan weruh wong-wong pada ngetutké, terus ditakoni: “ Kowé padha golèk apa? Wongwong mau padha matur marang Panjenengané, "Rabi, (tegesipun: Guru,) wonten ing pundi panggenan Paduka?" 39 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Ayo padha ndeleng!" Wong-wong mau pada teka lan weruh panggonané Dèkné, terus pada nginep karo Dèkné, awit kira-kira jam sepuluh. 40 Salah siji saka loro sing krungu Yohanes ngandika, lan nderek Gusti, iku Andreas, seduluré Simon Pétrus. 41 Dhèwèké ndhisiki ketemu karo Simon, saduluré dhéwé, banjur kandha, ”Aku wis ketemu karo Mésias, tegesé Kristus. 42 Wongé terus digawa nang nggoné Gusti Yésus. Bareng Gusti Yesus mirsani wong mau, Panjenengane banjur ngandika, " Kowe iku Simon anaké Yunus . 43 Ésuké Gusti Yésus arep budal nang Galiléa, terus ketemu karo Filipus, terus ngomong: “ Mèlua Aku!” 44 Filipus kuwi asalé saka Bètsaida, kuthané Andréas lan Pétrus. 45 Filipus ketemu Natanaèl, terus ngomong: “Aku wis ketemu karo wong sing wis ditulis karo nabi Moses lan para nabi, yaiku Yésus anaké Yusuf, wong Nasarèt. 46 Natanaèl terus ngomong: “Apa ana barang sing apik sangka Nasarèt? Filipus ngandika marang Panjenengané, "Ayo, ndeleng!"

BAB 1 1 Nalika wiwitan ana Sang Sabda, lan Sang Sabda iku nunggil karo Gusti Allah, lan Sang Sabda iku Gusti Allah. 2 Sing padha karo Gusti Allah ing wiwitan. 3 Kabeh iku digawe dening Panjenengane; lan tanpa Panjenengané ora ana sawiji-wiji apa kang katitahaké. 4 Ing Panjenengané ana urip; lan urip iku pepadhanging manungsa. 5 Pepadang iku sumunar ana ing pepeteng; lan pepeteng ora ngerti. 6 Ana wong sing diutus Gusti Allah, jenengé Yohanes. 7 Dhèwèké teka dadi seksi, kanggo neksèni bab Pepadang, supaya wong kabèh bisa pretyaya. 8 Dèkné dudu Pepadang kuwi, nanging dikongkon ngekèki paseksi bab Pepadang kuwi. 9 Iya iku Pepadang kang sejati, kang madhangi saben wong kang rawuh ing jagad. 10 Panjenengané wis ana ing donya, lan jagad iki digawé déning Panjenengané, nanging jagad ora wanuh marang Panjenengané. 11 Panjenengané rawuh ing omahé dhéwé, nanging para kagungané ora nampani Panjenengané. 12 Nanging sakèhé wong sing nampa Dèkné, Dèkné dikèki kuwasa dadi para putrané Gusti Allah, yaiku wong sing pretyaya marang asmané. 13 Kang lair ora saka getih, utawa saka karsaning daging, utawa saka karsane manungsa, nanging saka Gusti Allah. 14 Sabda Sang Sabda wus dadi daging lan dedalem ana ing antara kita, (lan kita padha ndeleng kamulyane, yaiku kamulyan kang minangka Putra ontang-anting saka Sang Rama), kebak sih-rahmat lan kayekten. 15 Yohanes mènèhi paseksi bab Panjenengané lan nguwuh-uwuh, pangandikané, "Iki Panjenengané sing dakkarepaké, 'Sapa sing rawuh sak mburiku, luwih dhisik tinimbang aku, amarga wis ana sadurungé aku." 16 Lan saka kasampurnan Panjenengané, kita wis padha nampani sih-rahmat lan sih-rahmat. 17 Awit angger-anggeré Torèt wis diwènèhaké déning Musa, nanging sih-rahmat lan kayektèn iku teka saka Yésus Kristus. 18 Ora ana wong sing tau weruh Gusti Allah; Putra ontanganting, kang ana ing pangkoné Sang Rama, Panjenengané kang ngumumaké Panjenengané. 19 Iki paseksiné Yohanes, nalika wong-wong Yahudi ngutus para imam lan para wong Lèwi saka Yérusalèm kanggo takon marang Panjenengané, "Panjenengan menika sinten?" 20 Dhèwèké ngakoni lan ora selak. nanging ngakoni, Aku dudu Kristus. 21 Wong-wong terus takon: “Lah kepriyé? Apa sampeyan Elias? Lan ngandika, Aku ora. Punapa panjenengan punika nabi? Wangsulane: Ora. 22 Wong-wong mau terus takon: Kowé kuwi sapa? supaya aku bisa menehi wangsulan marang sing ngutus aku. Apa sing kokkandhakake bab awakmu dhewe? 23 Panjenengané banjur ngandika, "Aku iki swarané wong kang nguwuh-uwuh ana ing ara-ara samun: Dalemna

YOHANES

47 Gusti Yésus weruh Natanaèl teka nang nggoné Dèkné, terus ngomong ngéné: “ Lah kuwi wong Israèl tenan, sing ora nduwé cidra! 48 Natanaèl terus ngomong: “Kowé ngerti nèk Aku? Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Sadurungé Filipus nimbali kowé, nalika kowé ana ing sangisoré wit anjir, Aku wis weruh kowé." 49 Natanaèl matur marang Panjenengané, "Rabi, Panjenengan punika Putraning Allah; Paduka punika Raja Israèl. 50 Gusti Yésus semaur: "Apa kowé pretyaya merga Aku wis ngomong marang kowé: Aku weruh kowé ana ing sangisoré wit anjir?" Kowé bakal weruh prekara-prekara sing ngungkuli iki. 51 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Satemen-temene pituturKu marang kowé, kowé bakal padha weruh swarga menga lan mulékaté Allah padha munggah-mudhun marang Putraning Manungsa."

wedhusé lan sapi-sapi; Dhuwité wong-wong sing padha ngijoli padha diwutahake lan meja-meja padha dibubrahaké; 16 Wong-wong sing padha dodol manuk dara padha dipangandikani, " Iki padha jupuken saka kéné; omahé Bapakku aja didadèkké barang dagangan. 17 Para sakabaté padha kèlingan, yèn ana tulisan mengkéné, "Kawula sregep mbangun omah Paduka." 18 Wong-wong Yahudi banjur padha matur marang Panjenengané, "Punapa ingkang Paduka tuduhaken dhateng kawula sadaya, dene Paduka nindakaken prakawis punika?" 19 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Gembleng Padaleman Suci iki, lan ing telung dina Aku bakal ngedegaké." 20 Wong-wong Yahudi banjur padha kandha, "Patang puluh nem taun anggone mbangun Padaleman Suci iki, lan apa Panjenengan bakal mbangun maneh sajrone telung dina?" 21 Nanging Gusti Yésus ngomong bab Pedalemané awaké déwé. 22 Nalika Panjenengané wungu saka ing antarané wong mati, para sakabaté padha kèlingan yèn Panjenengané wis ngandika mangkono iku; lan padha pracaya marang Kitab Suci lan pangandikane Gusti Yesus. 23 Nalika Panjenengané ana ing Yérusalèm nalika riyaya Paskah, akèh wong kang padha pracaya marang asmané, nalika padha weruh mukjijat-mukjijat sing ditindakaké déning Panjenengané. 24 Nanging Gusti Yésus ora pretyaya marang wong-wong kuwi, awit Dèkné ngerti kabèh wong. 25 Lan ora prelu ana wong kang nyekseni bab manungsa, amarga Panjenengané pirsa apa kang ana ing manungsa.

BAB 2 1 Ing telung dinané ana mantèn ing Kana ing Galiléa. lan ibuné Yésus ana ing kono. 2 Gusti Yésus lan murid-muridé terus dityeluk. 3 Bareng padha kekurangan anggur, ibuné Yésus kandha marang Panjenengané, "Wong-wong padha ora duwé anggur." 4 Gusti Yésus terus ngomong: “ Ibu, apa urusanku karo kowé? Jamanku durung teka. 5 Ibuné terus ngomong marang para peladèn: “Apa sing diomongké marang kowé, lakonana!” 6 Ing kono ana kendhi watu nenem, miturut tata cara sesuci wong Yahudi, siji-sijine isine rong utawa telung eter. 7 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau: “Kondhi-kondhi kuwi isina banyu!” Lan padha diisi nganti kebak. 8 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Saiki, jupukna, lan wenehake marang bupati riyaya." Lan padha mbabarake. 9 Bareng pimpinan riyaya nyicipi banyu kang dadi anggur, nanging ora sumurup saka ngendi asale, (nanging para abdine kang nyusut banyune sumurup;) gubernur riyaya nimbali penganten lanang. 10 Lan ngandika marang Panjenengané, Saben wong ing wiwitan nyedakaké anggur apik; lan yen wong wis padha ngombe, banjur sing luwih ala: nanging sampeyan wis nyimpen anggur apik nganti saiki. 11 Iki mukjijat wiwitan sing ditindakake dening Gusti Yesus ing Kana, ing tanah Galilea, lan nuduhake kamulyane. Para sakabaté padha precaya marang Panjenengané. 12 Sawisé iku Panjenengané banjur tindak menyang Kapernaum, karo kang ibu, sadulur-saduluré lan para sakabaté; 13 Nalika Paskahé wong Yahudi wis cedhak, Yésus tindak menyang Yérusalèm. 14 Lan ing Padaleman Suci ketemu wong-wong sing padha dodolan sapi lan wedhus dara lan manuk dara, lan wongwong sing padha ngijoli dhuwit padha lungguh. 15 Sawisé gawé pecut nganggo tali alit-alit, kabèh padha ditundhung metu saka Padaleman Suci, uga wedhus-

BAB 3 1 Ing kono ana wong Farisi, jenengé Nikodémus, pemimpiné wong Yahudi. 2 Wong-wong mau padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus ing wayah bengi lan matur marang Panjenengané, "Rabbi, kawula sami mangertos, bilih Panjenengan punika guru ingkang asalipun saking Gusti Allah, awit boten wonten tiyang ingkang saged nindakaké mukjijat-mukjijat ingkang Paduka tindakaken punika, kajawi Gusti Allah nunggil kaliyan piyambakipun." 3 Gusti Yésus semaur: " Satemen-temene pituturKu marang kowé, manawa wong ora dilairaké manèh, ora bisa weruh Kratoné Allah." 4 Nikodémus ngandika marang Panjenengané, "Kadospundi tiyang saged kalairake menawi sampun sepuh?" Apa bisa lumebu ing guwa-garbane biyunge lan lair kaping pindhone? 5 Gusti Yésus semaur: Satemen-temené Aku pitutur marang kowé, manawa wong ora dilairaké saka banyu lan saka Roh, ora bisa lumebu ing Kratoning Allah. 6 Kang lair saka daging iku daging; lan sing lair saka Roh iku roh. 7 Aja gumun déné Aku pitutur marang kowé: Kowé kudu dilairaké manèh. 8 Angin niup ing ngendi waé sing dikarepaké, lan kowé krungu swarané, nanging ora ngerti saka ngendi asalé lan menyang ngendi, kaya mengkono uga saben wong sing lair saka Roh.

YOHANES

9 Nikodémus mangsuli, "Kadospundi kedadosan punika?" 10 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Apa kowé iku guruné Israèl lan ora ngerti bab iku?" 11 Satemené Aku pitutur marang kowé: Aku ngomong apa sing aku ngerti, lan neksèni apa sing aku weruh. lan kowé padha ora nampani paseksiku. 12 Nèk Aku wis ngandhani kowé bab kadonyan, nanging kowé ora pretyaya, kepriyé kowé bakal pretyaya nèk Aku ngandhani kowé bab kaswargan? 13 Lan ora ana wong siji-sijia kang munggah ing swarga, kajaba mung Panjenengane kang tumurun saka ing swarga, yaiku Putraning Manungsa kang ana ing swarga. 14 Kayadene Nabi Musa anggone ngunggahake ula ana ing ara-ara samun, mangkono uga Putraning Manungsa kudu kaluhurake. 15 Supaya saben wong kang pracaya marang Panjenengane aja nganti nemu karusakan, nanging oleh urip langgeng. 16 Awit Gusti Allah anggoné ngasihi marang jagat iku nganti masrahaké Kang Putra ontang-anting, supaya saben wong kang pracaya marang Panjenengané aja nganti nemu karusakan, nanging nduwèni urip langgeng. 17 Amarga Gusti Allah ngutus Kang Putra menyang jagad iki ora kanggo ngadili jagad; nanging supaya jagad bisa slamet marga saka Panjenengane. 18 Wong sing pretyaya marang Dèkné ora bakal disalahké, nanging sing sapa ora pretyaya wis disalahké, awit ora pretyaya marang jenengé Anaké Gusti Allah sing ontanganting. 19 Lan paukuman iki: Pepadang wis teka ing jagad, nanging manungsa luwih seneng marang pepeteng tinimbang pepadhang, amarga panggawene ala. 20 Awit saben wong sing tumindak ala, sengit marang pepadang lan ora marani pepadang, supaya panggawéné ora kenèng disalahké. 21 Nanging sing sapa nglakoni kayektèn, iku marani pepadhang, supaya panggawéné dadi nyata, yèn tumindaké ana ing Allah. 22 Sakwisé kuwi Gusti Yésus lan murid-muridé teka nang bawah Yudéa. lan ana ing kono lereb ana ing kono lan mbaptis. 23 Lan Yohanes uga mbaptis ing Aenon cedhak Salim, amarga ing kono akeh banyu: lan padha teka lan padha dibaptis. 24 Amarga Yohanes durung dilebokake ing pakunjaran. 25 Mulané murid-muridé Yohanes terus pada padu karo wong Ju bab sesuci. 26 Wong-wong mau padha sowan ing ngarsané Yohanes lan matur: "Guru, Panjenengané sing ndhèrèk kowé ing sabrangé Kali Yardèn, sing kok seksi marang Panjenengané, iku mbaptis, lan wong kabèh padha sowan ing ngarsané." 27 Yohanes mangsuli, "Wong ora bisa nampa apa-apa, kajaba iku kaparingan saka swarga." 28 Kowé déwé sing ngomong nèk Aku iki dudu Kristus, nanging aku dikongkon ndhisiki Dèkné. 29 Sing nduwé penganten lanang kuwi mantèn lanang, nanging kancané mantèn lanang sing ngadeg lan ngrungokké, bungah banget merga swarané mantèn lanang. 30 Dheweke kudu saya mundhak, nanging aku kudu nyuda. 31 Sapa kang asale saka ing ngaluhur iku ngungkuli samubarang kabeh, kang asale saka ing bumi iku kadonyan,

lan kang asale saka ing bumi iku ngungkuli samubarang kabeh. 32 Lan apa sing dideleng lan dirungokaké, kuwi paseksiné; lan ora ana wong siji-sijia kang nampani paseksene. 33 Sing sapa nampani paseksiné, kuwi nglambangké nèk Gusti Allah kuwi bener. 34 Awit wong sing diutus Gusti Allah kuwi ngomongké pituturé Gusti Allah, awit Gusti Allah ora maringi Roh marang Dèkné. 35 Sang Rama nresnani Sang Putra, sarta wus masrahake samubarang marang ing astane. 36 Wong sing pretyaya marang Anaké nduwèni urip saklawasé. nanging bebendune Gusti Allah tetep ana ing dheweke. BAB 4 1 Bareng Gusti mirsa, manawa wong-wong Farisi padha krungu, yen Gusti Yesus ndadekake muride lan mbaptis luwih akeh tinimbang Nabi Yokanan, 2 (Sanadyan Gusti Yésus piyambak dudu mbaptis, nanging para sakabaté,) 3 Panjenengané banjur nilar Yudéa lan tindak menyang Galiléa manèh. 4 Panjenengané kudu ngliwati Samaria. 5 Panjenengané banjur rawuh ing sawijining kutha ing Samaria, kang aran Sikhar, cedhak karo palemahan sing diparingaké déning Yakub marang Yusuf, anaké. 6 Ana ing kono sumure Yakub. Gusti Yesus sarehne kesel anggone lelampahan, banjur lenggah ana ing sandhinge sumur iku, kira-kira jam enem. 7 Ana wong wadon Samaria teka arep nimba banyu . 8 (Awit para sakabaté padha lunga menyang kutha tuku panganan.) 9 Wong wédok Samaria mau terus ngomong marang Gusti Yésus: “Kowé kuwi wong Ju, kok njaluk ngombé marang Aku, wong Samaria? amarga wong Yahudi ora srawung karo wong Samaria. 10 Gusti Yésus semaur: " Yèn kowé ngerti peparingé Gusti Allah lan sapa sing ngandika marang kowé: Aku wènèhana ngombé." Kowé mesthi njaluk marang dhèwèké, lan dhèwèké bakal maringi banyu urip marang kowé. 11 Wong wédok mau terus ngomong marang Gusti Yésus: “Gusti, Kowé ora nduwé apa-apa kanggo nimba, lan sumuré jero banget. 12 Apa kowé ngungkuli bapaké Yakub, sing maringi sumur iki marang aku, lan ngombé banyuné dhéwé dalah anak-anaké lan raja-kayané? 13 Gusti Yésus semaur: “ Sapa sing ngombé banyu iki bakal ngelak menèh. 14 Nanging sing sapa ngombé banyu sing bakal Dakparingaké, ora bakal ngelak manèh; nanging banyu kang bakal Dakparingake marang dheweke iku bakal dadi sumbering banyu ing jerone kang sumilak nganti tumeka ing urip langgeng. 15 Wong wédok mau terus ngomong marang Gusti Yésus: “Gusti, wènèhana banyu iki, supaya aku ora ngelak lan ora teka mrene nggodhok. 16 Gusti Yésus ngandika marang wong wadon mau, " Lungaa, telpon bojomu, lan mréné."

YOHANES

17 Wangsulané wong wadon mau, "Aku ora nduwé bojo." Gusti Yésus terus ngomong marang wong wadon mau: “ Bener omonganmu, Aku ora nduwé bojo. 18 Awit kowé wis nduwé bojo lima; lan sing saiki kok duweni dudu bojomu. 19 Wong wédok mau terus ngomong: “Gusti, aku ngerti nèk Kowé kuwi nabi. 20 Leluhur kita padha nyembah ing gunung iki; Kowé kandha nèk ing Yérusalèm kuwi panggonan kanggo nyembah. 21 Gusti Yésus terus ngomong: “ Ibu, pretyaya marang Aku, bakal tumeka ing wektuné kowé ora bakal nyembah marang Gusti Allah nang gunung iki lan nang kuta Yérusalèm. 22 Kowé padha nyembah apa ora ngerti apa sing kita sembah. 23 Nanging bakal tumeka ing wektune, lan saiki wis tumeka, nalika wong-wong kang nyembah sejati bakal nyembah marang Sang Rama kanthi roh lan kayekten, amarga Sang Rama nggoleki nyembah kang kaya mangkono iku. 24 Gusti Allah kuwi Roh, lan wong sing nyembah marang Dèkné kudu nyembah karo roh lan kayektèn. 25 Wong wédok mau terus ngomong: “Aku ngerti nèk Kristus teka, sing disebut Kristus. 26 Gusti Yésus semaur: Aku iki wong sing ngomong karo kowé. 27 Sakwisé kuwi murid-muridé pada teka lan pada nggumun déwé ngomong karo wong wédok kuwi. utawa: Yagene kowe rembugan karo dheweke? 28 Wong wédok mau banjur ninggal kendhiné lan lunga menyang kutha lan kandha marang wong-wong mau: 29 Ayo, delengen wong, sing ngandhani aku kabeh sing wis daklakoni. 30 Banjur padha metu saka kutha lan sowan ing ngarsané. 31 Sakwisé kuwi murid-muridé pada ndonga marang Dèkné: “Guru, mangana!” 32 Nanging Panjenengané ngandika marang wong-wong mau, Aku duwe pangan sing ora ngerti. 33 Mulané murid-muridé terus pada ngomong: “Apa ana wong sing nggawa mangan? 34 Yésus kandha marang wong-wong kuwi, ” Pangaku iki yaiku nglakoni kersané sing ngutus Aku lan ngrampungké penggawéané. 35 Apa kowé padha ora kandha, mung patang sasi, banjur panèn? Lah, Aku pitutur marang kowé: Padha tumenga lan delenga ing pategalan; amarga padha putih wis kanggo harvest. 36 Lan sing panèn tampa opah lan nglumpukké woh kanggo urip langgeng, supaya sing nyebar lan sing panèn padha bungah-bungah. 37 Lan ing kene iku bener pangandikane: Sing siji nyebar, liyane sing panen. 38 Kowé padha Dakutus ngenèni apa sing dudu anggonmu nyambut-gawé. 39 Lan akèh wong Samaria ing kutha kono padha precaya marang Panjenengané, awit saka pangandikané wong wadon mau, kang mratelakake paseksi mangkéné, "Panjenengané wus nyritakaké apa kang wus daktindakaké."

40 Bareng wong Samaria padha sowan ing ngarsané, padha nyuwun supaya Panjenengané kepareng nginep ana ing kono. 41 Lan luwih akèh manèh kang padha pracaya marga saka pangandikané dhéwé; 42 Lan ngandika marang wong wadon, "Saiki aku padha pracaya, ora amarga saka pangandikanmu, amarga aku dhewe wis krungu wong, lan ngerti yen iki pancen Kristus, Juru Slamet donya." 43 Sakwisé rong dina Yésus lunga sangka kono lan lunga menyang Galiléa. 44 Awit Gusti Yésus déwé wis ngomongké nèk nabi kuwi ora dihormati nang negarané. 45 Nalika Panjenengané rawuh ing Galiléa, wong-wong Galiléa padha nampani Panjenengané, amarga padha weruh samubarang kang ditindakaké déning Panjenengané ana ing Yérusalèm nalika riyaya. 46 Gusti Yésus terus budal nang kuta Kana nang bawah Galiléa, panggonané Dèkné nggawé banyu dadi anggur. Lan ing Kapernaum ana sawijining priyayi, putrane lara. 47 Kadung krungu nèk Gusti Yésus sangka Yudéa teka nang Galiléa, Dèkné terus marani Dèkné lan nyuwun marang Dèkné, supaya Dèkné teka nambani anaké, awit wis arep mati. 48 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: " Yèn kowé ora weruh tanda-tanda lan mukjijat-mukjijat, kowé ora bakal pretyaya." 49 Pangandikané priyayi mau, "Gusti, mugi karsaa mriki sadèrèngipun anak kawula seda." 50 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Lungaa! anakmu urip. Wong mau pretyaya marang piwulang sing diomongké Yésus marang dhèwèké, mula dhèwèké lunga. 51 Nalika lagi mandhap, para abdiné padha methukaké lan matur, "Anakmu urip." 52 Panjenengané banjur ndangu marang wong-wong mau, kapan Panjenengané wiwit mari. Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Wingi jam pitu, demamé wis ilang." 53 Dadi bapakné ngerti nèk ing wektu kuwi Yésus kandha, ” Anakmu wis urip. ” 54 Iki mukjijat manèh sing ditindakké Yésus, sakwisé Dèkné lunga sangka Yudéa menyang Galiléa. BAB 5 1 Sawisé iku ana riyaya wong Yahudi; Gusti Yésus terus budal nang kuta Yérusalèm. 2 Ing Yérusalèm ing pinggir pasar wedhus ana blumbang, sing ing basa Ibrani diarani Bètesda, nduwèni lima serambi. 3 Ing kono akèh wong lara, wong wuta, pincang, layu, padha ngenteni obahé banyu. 4 Awit ing wektu tartamtu ana malaékat mudhun menyang blumbang lan ngocok-ocokaké banyuné; 5 Ing kono ana wong sing lara telung puluh wolu taun. 6 Bareng Gusti Yesus mirsa wong mau goroh, sarta mirsa, yen wis suwe anggone lara mangkono, banjur ngandika: " Apa kowe arep waras?" 7 Wong lara mau banjur mangsuli, "Gusti, kula mboten gadhah tiyang ingkang nglebokaken kula wonten ing blumbang, manawi toya kocak. 8 Pangandikané Yésus, " Ngadega, paturonmu angkaten lan lumakua!"

YOHANES

9 Sanalika iku wong mau waras, nuli ngangkat paturoné lan lumaku. 10 Wong-wong Yahudi banjur padha matur marang kang lagi mari: "Iki dina Sabat. 11 Paring wangsulane wong-wong mau, "Panjenengan ingkang marasaken kula, punika ngandika dhateng kula: Peturonmu angkaten lan lumakua!" 12 Wong-wong mau banjur padha takon marang Panjenengané, "Sapa ta wong kang kandha marang kowé: Peturonmu angkaten lan lumakua?" 13 Wong sing wis waras kuwi ora ngerti sapa wongé, awit Gusti Yésus wis lunga sangka panggonan kono. 14 Sakwisé kuwi Gusti Yésus ketemu wongé nang Gréja Gedé, terus ngomong: “ Kowé wis mari, aja nglakoni dosa menèh. 15 Wong mau banjur mangkat lan nyritakaké marang wong Yahudi, yèn Yésus sing wis marasaké wong mau. 16 Mulané wong-wong Yahudi padha nganiaya Gusti Yésus lan ngupaya matèni Dèkné, merga Dèkné nindakké kuwi ing dina Sabat. 17 Nanging Gusti Yésus semaur: " Bapakku nyambutgawé nganti saiki, lan Aku nyambutgawé." 18 Mulané wong-wong Yahudi luwih mbudidaya nyédani Panjenengané, merga Panjenengané ora mung nerak dina Sabat, nanging uga kandha nèk Gusti Allah kuwi Bapaké, lan nganggep awaké déwé setara karo Gusti Allah. 19 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Satemen-temene, Aku pitutur marang kowe, Sang Putra ora bisa nindakake apa-apa saka awake dhewe, kajaba apa sing dideleng dening Sang Rama, amarga apa wae sing ditindakake, iku uga ditindakake dening Sang Putra." 20 Awit Sang Rama nresnani Sang Putra, sarta paring pirsa marang Panjenengané sabarang kang katindakaké déning Panjenengané, sarta Panjenengané bakal ndhawuhaké panggawé kang luwih gedhé tinimbang iku, supaya kowé padha gumun. 21 Sabab kayadene Sang Rama nangekake wong mati lan urip maneh; Mangkono uga Sang Putra iku nguripke sapa kang karsakake. 22 Amarga Sang Rama ora ngadili wong, nanging wis masrahake kabeh paukuman marang Sang Putra. 23 Dadiné kabèh wong kudu ngajèni marang Anaké, kayadéné padha ngurmati Bapaké. Sing sapa ora ngajeni marang Sang Putra, iku ora ngajeni marang Sang Rama kang ngutus Panjenengane. 24 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Sing sapa ngrungokake pituturKu lan pracaya marang Panjenengane kang ngutus Aku, iku nduweni urip langgeng, lan ora bakal diukum. nanging wis liwati saka ing pati menyang urip. 25 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Bakal tumeka ing wektune, lan saiki wis tumeka, wong mati bakal padha krungu swarane Putraning Allah, lan sapa kang krungu bakal urip. 26 Sabab padha kaya Sang Rama kang nduwèni urip ing sarirané dhéwé; Mangkono uga Panjenengane wis maringi marang Sang Putra supaya nduwèni urip ing sarirané; 27 Lan wis maringi pangwasa kanggo nindakaké paukuman, amarga Panjenengané iku Putraning Manungsa. 28 Aja gumun ing bab iki, amarga bakal tumeka ing wektune, kabeh wong ing kuburan bakal krungu swarane.

29 Lan bakal metu; wong-wong sing wis nglakoni kabecikan, bakal tangi ing urip; lan wong-wong sing nglakoni piala, bakal tangi ing paukuman. 30 Aku ora bisa nindakké apa-apa saka awakku dhéwé; Amarga Aku ora ngupaya karepku dhéwé, nanging karsané Sang Rama kang ngutus Aku. 31 Nèk Aku neksèni awakku déwé, seksiku kuwi ora bener. 32 Ana wong liya sing neksèni bab Aku; Lan aku ngerti nèk paseksiné sing diomongké bab Aku kuwi bener. 33 Kowé padha kongkonan marang Yohanes, lan dhèwèké neksèni bab kayektèn. 34 Nanging Aku ora nampa paseksi saka manungsa, nanging iki sing dakkandhakake, supaya kowe padha kapitulungan rahayu. 35 Dhèwèké kuwi pepadhang sing murub lan madhangi, lan kowé padha kepéngin bungah-bungah ing salawaslawasé ing pepadhangé. 36 Nanging Aku nduwèni paseksi sing ngungkuli Yohanes. 37 Lan Sang Rama piyambak sing ngutus Aku, wis neksèni bab Aku. Kowé ora tau krungu swarané lan ora tau weruh wujudé. 38 Nanging pangandikané ora tetep ana ing kowé. 39 Telusuri Kitab Suci; Awit saka iku kowé padha nganggep anggonmu nduwèni urip langgeng. 40 Nanging kowé ora gelem marani Aku, supaya kowé nduwé urip. 41 Aku ora nampa pakurmatan saka manungsa. 42 Nanging Aku ngerti kowé, nèk kowé ora nduwé katresnan marang Gusti Allah. 43 Aku teka nganggo asmané Bapakku, nanging kowé ora nampa Aku. 44 Kapriyé kowé bisa pretyaya, sing padha nampa pakurmatan saka siji lan sijiné, nanging ora ngupaya pakurmatan saka Gusti Allah piyambak? 45 Aja padha mikir nèk Aku bakal nyalahké kowé marang Gusti Allah Bapakku. 46 Awit nèk kowé pretyaya marang Musa, kowé mesthi bakal pretyaya marang Aku, awit Dèkné wis nulis bab Aku. 47 Nanging nèk kowé ora pretyaya marang tulisan-tulisané, kepriyé kowé bisa pretyaya marang piwulangku? BAB 6 1 Sawisé iku, Yésus nyabrang ing tlaga Galiléa, yaiku tlaga Tiberias. 2 Wong okèh terus pada mèlu Gusti Yésus, awit pada weruh mukjijat-mukjijat sing ditindakké karo wong lara. 3 Gusti Yesus banjur minggah ing gunung, banjur lenggah ing kono karo para sakabate. 4 Lan riyaya Paskah, riyayané wong Yahudi, wis cedhak. 5 Nalika Yésus tumenga lan mirsa wong akèh kang padha sowan ing ngarsané, Panjenengané banjur ngandika marang Filipus, " Ing ngendi anggonku padha tuku roti, supaya padha mangan?" 6 Iki diomongké kanggo mbuktèkké Dèkné, awit Dèkné déwé ngerti apa sing bakal ditindakké. 7 Filipus mangsuli, "Roti rong atus dinar ora nyukupi kanggo wong-wong mau, supaya saben wong bisa njupuk sethithik." 8 Salah siji muridé, yaiku Andréas, seduluré Simon Pétrus, kandha marang Yésus:

YOHANES

9 Ing kéné ana bocah lanang sing duwé roti sair lima lan iwak cilik loro, nanging apa ta pancèné ana ing antarané wong akèh mau? 10 Gusti Yésus terus ngomong: Wong-wong pada njagong. Saiki ing panggonan kono akeh suket. Wong-wong mau banjur padha linggih, cacahe kira-kira limang ewu. 11 Gusti Yésus terus njupuk rotiné. Sakwisé maturkesuwun marang murid-muridé, murid-muridé terus diedum-edumké marang murid-muridé. lan uga iwak-iwak kaya sing dikarepake. 12 Bareng padha wareg, Panjenengané banjur ngandika marang para sakabaté, " Turah-turahé klumpukna, supaya ora ana kang ilang." 13 Wong-wong mau banjur diklumpukake, lan rolas wakul kebak karo turahane roti sair lima, turahane wong kang padha mangan. 14 Bareng weruh mukjijat sing ditindakaké déning Yésus, wong-wong mau banjur padha ngucap, "Iki sanyata nabi kang bakal rawuh ing jagad." 15 Bareng Gusti Yesus pirsa, yen wong-wong mau bakal padha teka arep nyekel Panjenengane kanthi peksa, supaya Panjenengane diangkat dadi ratu, banjur minggah ing gunung maneh piyambakan. 16 Bareng wis soré, para sakabaté padha mudhun menyang tlaga. 17 Banjur munggah ing prau, nyabrang segara menyang Kapèrnaum. Saiki wis peteng ndhedhet, Gusti Yesus ora rawuh. 18 Lan segara mlumpat amarga ana angin gedhe. 19 Bareng wis ndayung kira-kira rong puluh lima utawa telung puluh mèter, padha weruh Gusti Yésus mlaku-mlaku ing sandhuwuré sagara lan nyedhak menyang prau, banjur padha wedi. 20 Nanging Panjenengané ngandika marang wong-wong mau: Iki Aku; aja wedi. 21 Wong-wong mau banjur padha kepéngin nampani Panjenengané menyang ing prau, lan sanalika prauné wis tekan ing dharatan sing dituju. 22 Ésuké, wong-wong sing padha ngadeg ing sabrangé tlaga weruh nèk ora ana prau liyané, kajaba prauné sing dileboni para muridé, lan Yésus ora nitih prau karo para muridé, nanging prauné. para sakabat padha lunga piyambakan; 23 (Nanging ana prau liyane saka Tiberias teka ing cedhak panggonan mangan roti, sawise Gusti saos sokur.) 24 Bareng wong akèh padha weruh yèn Yésus ora ana ing kono lan para sakabaté, banjur padha numpak prau menyang Kapernaum, nggolèki Yésus. 25 Bareng wis ketemu Panjenengané ana ing sabrangé sagara, banjur padha matur marang Panjenengané, "Rabi, kapan Panjenengan rawuh mriki?" 26 Gusti Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Satemen-temene, Aku pitutur marang kowé, kowé padha nggolèki Aku, ora amarga kowé padha ndeleng mukjijatmukjijat, nanging amarga kowé padha mangan roti nganti wareg." 27 Aja padha nyambut-gawé kanggo panganan sing bakal rusak, nanging kanggo panganan sing langgeng nganti tekan urip langgeng, sing bakal diparingaké déning Putraning Manungsa marang kowé.

28 Wong-wong mau banjur padha matur marang Panjenengané, "Punapa ingkang kedah kawula lampahi, supados kawula saged nindakaken pakaryaning Allah?" 29 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Iki pakaryané Gusti Allah, supaya kowé padha precaya marang Panjenengané kang kautus." 30 Wong-wong mau banjur padha matur marang Panjenengané, "Mulané pratandha apa kang koktindakaké, supaya aku padha bisa ndeleng lan pracaya marang Panjenengan?" sampeyan kerja apa? 31 Para leluhur kita padha mangan manna ana ing ara-ara samun; kaya kang katulisan, diparingi roti saka swarga kanggo dipangan. 32 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, Satemene, satemene, Aku pitutur marang kowe: Nabi Musa ora maringi roti saka swarga iku marang kowe; Nanging Bapakku maringi roti sing sejati saka swarga marang kowé. 33 Sabab rotining Allah iku kang tumurun saka ing swarga lan maringi urip marang jagad. 34 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Gusti, kawula mugi tansah paringi roti punika." 35 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong: Aku iki roti sing urip. lan wong sing pretyaya marang Aku ora bakal ngelak menèh. 36 Nanging Aku wis ngomong marang kowé: Kowé uga wis weruh Aku, nanging ora pretyaya. 37 Kabèh sing diparingké Bapak marang Aku bakal marani Aku; lan sapa sing marani Aku ora bakal Daktundhung. 38 Sabab Aku tumurun saka ing swarga, ora kanggo nindakake karsaningSun, nanging karsane kang ngutus Aku. 39 Lan iki kersane Sang Rama kang ngutus Aku, yaiku supaya samubarang kabeh sing wis diparingake marang Aku aja nganti ilang, nanging kudu daktangekake maneh ing dina wekasan. 40 Lan iki kersané Panjenengané sing ngutus Aku, supaya saben wong sing ndeleng Putrané lan pracaya marang Panjenengané, nduwèni urip langgeng, lan Aku bakal nangèkaké wong ing dina wekasan. 41 Wong-wong Yahudi banjur padha nggresula marang Panjenengané, amarga Panjenengané ngandika, "Aku iki roti kang tumurun saka swarga." 42 Wong-wong terus ngomong: “Apa iki dudu Yésus anaké Yusuf, sing bapak lan ibuné awaké déwé ngerti? kepriyé dèkné ngomong: Aku tumedhak sangka swarga? 43 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Aja padha gumujeng." 44 Ora ana wong siji-sijia kang bisa marani Aku, manawa ora ditarik dening Sang Rama kang ngutus Aku, lan Aku bakal nangekake ing dina wekasan. 45 Ana ing para nabi ana tulisan mangkéné, "Wong kabèh bakal padha diwulang déning Allah." Dadi saben wong sing krungu lan sinau saka Sang Rama, iku marani Aku. 46 Ora ana wong sing wis weruh Bapaké, kajaba sing asalé saka Gusti Allah, sing wis weruh Bapaké. 47 Satemené Aku pitutur marang kowé: Sapa sing pretyaya marang Aku nduwèni urip langgeng. 48 Aku iki rotining urip. 49 Leluhurmu padha mangan manna ana ing ara-ara samun, nanging padha mati. 50 Iki roti sing tumurun saka swarga, supaya wong bisa mangan lan ora mati.

YOHANES

51 Ingsun iki roti kang urip kang tumurun saka ing swarga; manawa ana wong kang mangan roti iki, iku bakal urip ing salawas-lawase, lan roti kang bakal Sunparingake iku dagingingSun, kang bakal Sunparingake kanggo uriping jagad. 52 Wong-wong Yahudi banjur padha rembugan, pangucapé, "Kadospundi tiyang punika saged maringi dagingipun dhateng kita?" 53 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, Satemen-temene pituturKu marang kowe: Yen kowe ora mangan daginge Putraning Manungsa lan ngombe getihe, kowe ora bakal duwe urip ing kowe. 54 Sapa waé sing mangan dagingku lan ngombé getihku, nduwèni urip langgeng; lan Ingsun bakal nangekake ing dina wekasan. 55 Awit dagingku kuwi sejatiné panganan, lan getihku kuwi ombèn. 56 Sing sapa mangan dagingku lan ngombe getihku, iku tetep ana ing Aku lan Aku ana ing wong. 57 Kayadéné Sang Rama kang urip ngutus Aku, lan Aku urip marga saka Sang Rama, mangkono uga sing sapa mangan Aku, iya bakal urip marga saka Aku. 58 Iki roti sing tumurun saka swarga: ora kaya leluhurmu sing mangan manna, nanging wis mati: sing sapa mangan roti iki bakal urip saklawasé. 59 Iki prekara-prekara sing dikandhakake Gusti Yesus ana ing papan pangibadah, nalika Panjenengane memulang ana ing Kapernaum. 60 Sakwisé krungu bab kuwi, okèh muridé terus ngomong: “Omong-omongan iki angel banget. sapa sing bisa krungu? 61 Kadung Gusti Yésus ngerti nèk murid-muridé pada nggrundel bab kuwi, Dèkné terus ngomong: “ Apa kowé pada nggawé nggumunké kuwi? 62 Lah nèk kowé weruh Anaké Manungsa munggah nang panggonan biyèn? 63 Roh iku kang urip; daging ora ana gunane: tembung sing dakkandhakake marang kowe, iku roh lan urip. 64 Nanging panunggalanmu ana sawatara kang padha ora pracaya. Awit Gusti Yésus wis ngerti wiwit wiwitan mula sapa sing ora pretyaya lan sapa sing bakal ngulungké Dèkné. 65 Panjenengané banjur ngandika, " Mulané Aku kandha marang kowé, yèn ora ana wong siji waé sing bisa marani Aku, yèn ora diparingaké déning Ramaku." 66 Wiwit nalika iku akèh sakabaté padha mundur lan ora mèlu Panjenengané manèh. 67 Gusti Yésus terus ngomong marang murid rolas: “ Kowé uga arep lunga? 68 Wangsulané Simon Pétrus, "Gusti, kawula badhé tindak dhateng sinten?" Sampeyan duwe tembung urip langgeng. 69 Lan aku kabèh pretyaya lan yakin nèk kowé kuwi Kristus, Anaké Gusti Allah sing urip. 70 Gusti Yésus semaur: " Apa Aku ora milih kowé rolas, lan siji saka sampeyan iku Iblis?" 71 Panjenengané ngandika bab Yudas Iskariot anaké Simon, amarga iku kang bakal ngulungaké Panjenengané, minangka salah siji saka rolas.

Yahudi, amarga wong-wong Yahudi padha arep mateni Panjenengane. 2 Saiki wis cedhak riyaya Kémah Suci. 3 Para saduluré banjur padha matur marang Panjenengané, "Wis lungaa saka ing kéné, menyang Yudéa, supaya para sakabat Panjenengan uga padha weruh penggawé sing koktindakaké." 4 Awit ora ana wong sing nglakoni apa-apa kanthi ndhelik, lan dhèwèké ngupaya supaya dikenal kanthi terangterangan. Nèk kowé nindakké kuwi, tuduhna awakmu marang donya. 5 Amarga para sadulure padha ora pracaya marang Panjenengane. 6 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " WektuKu durung tumeka, nanging wektumu tansah siap." 7 Jagad ora bisa sengit marang kowé; nanging aku disengiti, amarga aku nekseni yen panggawene iku ala. 8 Padha munggaha menyang riyaya iki. amarga wektuku durung rampung. 9 Sawisé ngandika mangkono marang wong-wong mau, Panjenengané lereb ana ing Galiléa. 10 Nanging bareng sedulur-seduluré padha munggah ing pésta, Yésus uga tindak menyang riyaya, ora kanthi terangterangan, nanging kanthi ndhelik. 11 Wong-wong Yahudi banjur padha nggolèki Panjenengané ing riyaya, lan padha takon, "Ana ing ngendi?" 12 Lan ing antarane wong akeh padha gremeng-gremengan bab Panjenengane, amarga ana kang kandha, "Wong iku wong becik." nanging dheweke ngapusi wong-wong. 13 Nanging ora ana wong siji-sijia sing ngomong terangterangan bab Panjenengané, merga wedi marang wong Yahudi. 14 Bareng tengahé riyaya, Yésus lumebet ing Padaleman Suci lan memulang. 15 Wong-wong Yahudi padha gumun, pangucapé, "Wong iki kok bisa ngerti aksarané, nanging ora tau sinau?" 16 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Piwulangku dudu piwulangku dhéwé, nanging piwulangku sing ngutus Aku." 17 Nèk ènèng wong sing gelem nindakké kersané, dhèwèké bakal ngerti piwulangku, apa piwulangku saka Gusti Allah, utawa piwulangku dhéwé. 18 Sing sapa ngucap saka awake dhewe, iku ngupaya kaluhurane dhewe, nanging sing sapa ngudi kaluhurane kang ngutus Panjenengane, iku bener, lan ora ana piala. 19 Apa dudu Musa marang kowé wèt-wèté nabi Moses, nanging ora ènèng siji waé sing netepi wèt-wèté Gusti Allah? Yagene kowe arep mateni aku? 20 Wong-wong padha mangsuli, "Kowé kesurupan sétan, sapa sing arep matèni kowé?" 21 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Aku wis nindakaké siji waé, lan kowé kabèh padha gumun." 22 Mulané Musa maringi kowé tetak; (dudu amarga saka Nabi Musa, nanging saka para leluhur;) lan ing dina Sabat kowé padha nyunati wong lanang. 23 Nèk ana wong sing disunat ing dina Sabat, supaya wèté nabi Moses ora dilanggar. Apa kowé padha nepsu marang Aku, amarga Aku wis marasaké wong kabèh ing dina Sabat? 24 Aja ngadili miturut sing katon, nanging ngadili kanthi adil.

BAB 7 1 Sawuse mangkono Gusti Yesus tindak ana ing tanah Galilea, awit Panjenengane ora karsa tindak ana ing tanah

YOHANES

25 Wong-wong ing Yérusalèm sawatara padha kandha, "Apa dudu Panjenengané iki kang padha arep dipatèni?" 26 Nanging, lah, Panjenengané ngandika kanthi kendel, lan wong-wong mau ora kandha. Apa para panggedhe padha sumurup, yen Panjenengane iku Sang Kristus? 27 Nanging kita ngerti wong iki asalé saka ngendi, nanging nalika Kristus rawuh, ora ana wong sing ngerti asalé saka ngendi. 28 Nalika Panjenengané memulang ana ing Padaleman Suci, Yésus nguwuh, pangandikané, " Kowé padha wanuh marang Aku lan saka ngendi asal-Ku. 29 Nanging Aku wanuh marang Panjenengané, awit Aku iki asalé saka Panjenengané, lan Panjenengané sing ngutus Aku. 30 Banjur padha arep nyekel Panjenengané, nanging ora ana wong siji-sijia sing nyekel Panjenengané, amarga wektuné durung tumeka. 31 Akèh wong sing pada pretyaya marang Dèkné lan pada ngomong: Nèk Kristus teka, apa Dèkné bakal nindakké mukjijat-mukjijat sing luwih akèh ketimbang sing ditindakké wong iki? 32 Wong-wong Farisi krungu nèk wong-wong pada nggrundel bab Dèkné. Para wong Farisi lan para pangareping imam padha kongkonan wong-wong sing arep nyekel Gusti Yésus. 33 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Mung sedhela Aku ana ing antaramu, banjur Aku sowan marang kang ngutus Aku." 34 Kowé bakal padha nggolèki Aku, nanging ora bakal ketemu, lan ing ngendi padununganKu, kowé ora bisa teka ing kana. 35 Wong-wong Yahudi banjur padha rerasanan, "Panjenenganipun badhe tindak dhateng pundi, dene kula mboten saged nemoni Panjenenganipun?" Apa Panjenengané bakal nekani wong-wong sing padha buyar ana ing antarané bangsa-bangsa liya lan mulang marang wong-wong sing dudu Yahudi? 36 Punapa tegesipun pangandikanipun: Kowé bakal padha nggolèki Aku, nanging ora bakal ketemu, lan ing ngendi papan padununganKu, kowé ora bisa mrana? 37 Ing dina wekasan, dina riyaya sing gedhé, Yésus jumeneng lan nguwuh-uwuh, pangandikané, " Sapa sing ngelak, mrenea Aku lan ngombé." 38 Sapa sing pretyaya marang Aku, kaya sing wis katulis ing Kitab Suci: Saka ing wetengé bakal mili banyu urip. 39 (Nanging sing diomongké kuwi bab Roh, sing bakal ditampa karo wong sing pretyaya marang Dèkné, merga Roh Sutyi durung dikèki, awit Gusti Yésus durung kaluhurké.) 40 Akèh wong sing padha krungu pangandikané, banjur padha matur, "Sanyata, iki Nabi." 41 Liyané kandha, ”Iki Kristus!” Nanging ana wong sing kandha, ”Apa Kristus bakal teka saka Galiléa? 42 Apa Kitab Suci dudu kandha, yèn Sang Kristus iku asalé saka turuné Dawud, lan saka kutha Bètléhèm, panggonané Dawud? 43 Mulané wong-wong pada mèlu-mèlu padu-padha merga Gusti Yésus. 44 Lan sawetara saka wong-wong mau arep nyekel Panjenengané; nanging ora ana wong siji-sijia kang numpangi tangan marang dheweke.

45 Para pengawal mau banjur padha marani para pangareping imam lan para Farisi; banjur padha matur marang wong-wong mau, "Yagéné kowé ora nggawa wong iku?" 46 Para perwira semaur: “Ora ana wong sing ngomong kaya wong iki. 47 Para Farisi banjur padha mangsuli, "Apa kowé uga padha nasaraké?" 48 Apa ana wong Farisi sing pretyaya marang Dèkné? 49 Nanging wong-wong iki sing ora ngerti Torèt kuwi kena ing ipat-ipat. 50 Nikodémus tumuli ngandika marang wong-wong mau, (kang sowan ing ngarsané Yésus ing wayah bengi, iku panunggalané,) 51 Apa angger-anggering Torèt kita ngadili sapa waé sadurunge krungu lan ngerti apa sing ditindakké? 52 Wangsulané wong-wong mau, "Apa kowé uga wong Galiléa?" Teliti lan delengen, awit ora ana nabi sing teka saka Galiléa. 53 Lan saben wong mulih menyang omahé dhéwé. BAB 8 1 Gusti Yésus tindak menyang gunung Zaitun. 2 Ésuké Gusti Yésus rawuh menèh ing Padaleman Suci, lan wong kabèh padha sowan ing ngarsané. Panjenengané banjur lenggah lan memulang. 3 Para ahli Torèt lan wong Farisi tumuli padha nggawa wong wadon kang kejiret laku jina marang Panjenengané. lan nalika padha sijine dheweke ing tengah, 4 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Guru, wong wadon iki kejiret nalika laku jina." 5 Ana ing angger-anggering Torèt Nabi Musa ndhawuhi kita supaya dibenturi watu, nanging apa kandhamu? 6 Wong-wong mau padha ngucap mangkono kanggo nyoba marang Panjenengané, supaya padha nyalahaké Panjenengané. Nanging Gusti Yésus mbungkuk lan nulis ing lemah nganggo drijiné, kaya-kaya ora krungu. 7 Mulané wong-wong mau terus takon marang Gusti Yésus, Gusti Yésus terus ngadek lan ngomong: “ Sapa nang tengahmu sing ora nduwé dosa, kudu mbenturi watu ndisik. 8 Panjenengané banjur mbungkuk manèh lan nulis ing lemah. 9 Wong-wong sing krungu bab kuwi, jalaran sangka ati nurani dhéwé-dhéwé, banjur metu siji-siji, diwiwiti saka sing tuwa nganti sing pungkasan. 10 Nalika Gusti Yesus wungu, ora weruh wong liya kajaba wong wadon iku, banjur ngandika marang wong wadon mau, " Ibu, ing ngendi wong-wong kang padha nudhuh marang kowe?" Apa ora ana wong sing ngukum kowé? 11 Atur wangsulane, "Boten, Gusti." Gusti Yésus terus ngomong: “ Aku uga ora ngukum kowé, lungaa lan aja dosa menèh. 12 Gusti Yésus terus ngomong menèh marang wong-wong: Aku iki pepadangé jagat. 13 Wong-wong Farisi banjur padha matur marang Panjenengané, "Kowé nekseni bab awakmu dhéwé; cathetanmu ora bener. 14 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Sanadyan Aku neksèni bab awakku dhéwé, nanging paseksi-Ku iku nyata, awit Aku ngerti saka ngendi Aku teka lan menyang

YOHANES

ngendi Aku lunga; Nanging kowé ora bisa ngerti saka ngendi Aku teka lan menyang ngendi aku lunga. 15 Kowé padha ngadili miturut daging; Aku ora ngadili wong. 16 Nanging manawa Aku ngadili, paukumanku iku bener, amarga Aku ora piyambak, nanging Aku lan Rama sing ngutus Aku. 17 Ana ing wèt-wètému uga wis ketulis nèk paseksiné wong loro kuwi bener. 18 Aku iki siji sing neksèni awakku dhéwé, lan Bapak sing ngutus Aku neksèni bab Aku. 19 Wong-wong mau banjur padha matur marang Panjenengané, "Bapakmu ana ing ngendi?" Paring wangsulane Gusti Yesus: “ Kowe padha ora wanuh marang Aku lan RamaKu. 20 Iki pangandikané Gusti Yésus ana ing pethi pisungsung, nalika Panjenengané memulang ana ing Padaleman Suci. awit wektuné durung tumeka. 21 Gusti Yesus banjur ngandika maneh marang wongwong mau, " Aku lunga, lan kowé bakal padha nggolèki Aku, lan bakal mati ing dosamu. 22 Wong-wong Yahudi banjur padha matur, "Apa Panjenengané bakal matèni awaké dhéwé?" amarga Panjenengané ngandika, menyang ngendi paranKu, kowé ora bisa teka. 23 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Kowé saka ing ngisor; Aku iki saka ing ngaluhur: kowé saka donya iki; Aku dudu saka donya iki. 24 Mulané Aku pitutur marang kowé: Kowé bakal mati ing dosamu, awit nèk kowé ora pretyaya yèn Aku iki Panjenengané, kowé bakal mati ing dosamu. 25 Wong-wong mau terus takon: Kowé kuwi sapa? Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Iya kaya sing dakkandhakake wiwit wiwitan mula." 26 Akèh prekara sing kudu tak omongké lan sing kudu tak lakoni bab kowé, nanging sing ngongkon Aku kuwi bener. Lan Aku ngomong marang donya apa sing wis dakrungu saka Panjenengané. 27 Wong-wong kuwi ora ngerti nèk Dèkné ngomongké bab Bapaké. 28 Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Yèn kowé wis ngluhuraké Putraning Manungsa, kowé bakal ngerti yèn Aku iki Panjenengané, lan Aku ora nindakaké apa-apa saka karepmu dhéwé; Nanging kaya sing wis diwulangké karo Bapakku, Aku ngomong ngono kuwi. 29 Lan Panjenengané sing ngutus Aku nunggal karo Aku. awit Ingsun tansah nindakake samubarang kang ndadekake keparenge Panjenengane. 30 Nalika Panjenengané ngandika mangkono iku, akèh wong kang padha pracaya marang Panjenengané. 31 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong Yahudi sing pada pretyaya marang Dèkné: “ Nèk kowé terus pada netepi piwulangku, kowé kuwi bener-bener muridku. 32 Kowé bakal ngerti sing bener, lan sing bener bakal mardika. 33 Wong-wong mau padha mangsuli, "Kula punika tedhakipun Abraham, lan mboten naté dados batur tukon tiyang. 34 Gusti Yésus semaur: " Satemen-temene pituturKu marang kowé: Sapa sing nglakoni dosa, iku baturé dosa." 35 Lan batur iku ora tetep ing omah ing salawas-lawase, nanging Sang Putra tetep ana ing salawas-lawase.

36 Mulané, nèk Anaké wis ngluwari kowé, kowé bakal mardika tenan. 37 Aku ngerti nèk kowé kuwi turunané Abraham. Nanging kowé padha mbudidaya matèni Aku, amarga pituturku ora ana ing kowé. 38 Aku ngomong apa sing Dakdeleng karo Bapakku, lan kowé nindakké apa sing kokdeleng karo Bapakmu. 39 Wangsulané wong-wong mau, "Abraham kuwi bapaké." Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau, " Nèk kowé padha dadi anaké Abraham, kowé mesthi padha nglakoni panggawéné Abraham." 40 Nanging saiki kowé padha mbudidaya matèni Aku, wong sing ngandhani kowé bab sing bener, sing wis tak rungokké saka Gusti Allah. 41 Kowé padha nglakoni panggawéné bapakmu. Wongwong mau nuli padha matur marang Panjenengané, "Kula punika boten kalairan saking laku cabul; kita duwe siji Rama, yaiku Gusti Allah. 42 Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau, " Yèn Gusti Allah iku Ramamu, kowé mesthi tresna marang Aku. Aku ora teka saka awakku dhéwé, nanging Panjenengané ngutus Aku. 43 Yagéné kowé padha ora ngerti pituturku? merga kowé ora bisa krungu tembungku. 44 Kowé kuwi asalé Sétan bapakmu, lan kowé kepéngin nuruti kekarepané bapakmu. Dhèwèké iku tukang matèni wong wiwit wiwitan, lan ora tetep ing kayektèn, amarga ora ana kayektèn. Nèk wongé ngomong goroh, wong kuwi ngomongké omongané déwé, awit wong kuwi goroh lan bapaké goroh. 45 Lan merga Aku ngandhani kowé sing bener, kowé ora pretyaya marang Aku. 46 Sapa panunggalanmu sing bisa mbuktèkaké Aku bab dosa? Lan nèk Aku ngomong sing bener, kowé kok ora pretyaya marang Aku? 47 Sapa sing asalé saka Gusti Allah ngrungokké pituturé Gusti Allah, mulané kowé ora ngrungokké, merga kowé dudu asalé Gusti Allah. 48 Wong-wong Yahudi banjur padha matur marang Panjenengané, "Apa ora bener kandhaku, yèn kowé iku wong Samaria lan kepanjingan sétan?" 49 Gusti Yésus semaur: Aku ora nduwé setan; Nanging Aku ngajèni Bapakku, lan kowé padha nistha Aku. 50 Aku ora ngupaya kamulyanku dhéwé, nanging ana siji sing ngupaya lan ngadili. 51 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Yen wong netepi pituturKu, mesthi bakal mati salawase. 52 Wong-wong Yahudi terus ngomong marang Gusti Yésus: “Saiki awaké déwé ngerti nèk Kowé kesurupan sétan. Abraham wis mati, lan para nabi; Lan kowé kandha, nèk ana wong sing netepi pituturku, mesthi ora bakal mati. 53 Apa kowé ngungkuli Bapa Abraham sing wis séda? lan para nabi wis padha mati. 54 Gusti Yésus semaur: " Yèn Aku ngajèni awakku dhéwé, kaluhuranku ora ana apa-apa. kang kokkandhakake, yaiku Gusti Allahmu. 55 Nanging kowé padha ora wanuh marang Panjenengané; Nanging Aku wanuh marang Panjenengane, lan manawa aku kandha: Aku ora wanuh marang Panjenengane, aku bakal dadi goroh kaya kowe. 56 Rama Abraham, bapakmu, bungah banget ndeleng dinaku, lan dheweke ndeleng lan bungah.

YOHANES

57 Wong-wong Yahudi padha matur marang Panjenengané, "Kowé durung seket taun, lan apa kowé wis weruh Abraham?" 58 Gusti Yésus terus ngomong: “ Satemen-temené Aku pitutur marang kowé, sakdurungé Abraham lair, Aku wis ana. 59 Banjur padha njupuk watu kanggo mbenturi Panjenengané, nanging Gusti Yésus ndhelik, lan metu saka Padaleman Suci, liwat ing tengah-tengah wong-wong mau, lan banjur liwat.

19 Wong-wong mau terus takon: “Apa iki anakmu sing mbok karepké lair wuta? kepriye saiki dheweke bisa ndeleng? 20 Wong tuwané padha semaur: “Kula sami mangertos, bilih punika putra kawula, lan lare wuta. 21 Nanging aku ora ngerti apa sebabé saiki bisa ndeleng. Kita ora ngerti sapa kang ngelekake mripate. takon marang dheweke: dheweke bakal ngomong dhewe. 22 Wong tuwané ngomong ngono kuwi, awit pada wedi karo wong Ju, awit wong Ju wis pada setuju nèk ènèng wong sing ngakoni nèk Dèkné kuwi Kristus, kudu dibuwang sangka sinaguk. 23 Mulané wong tuwané kandha, ”Wongé wis tuwa; takon marang. 24 Wong-wong mau banjur nimbali manèh wong wuta mau, lan matur marang Panjenengané, "Pinujia Allah! 25 Wangsulané wong mau, "Aku ora ngerti apa wong iku wong dosa utawa ora. Siji bab sing aku ngerti, nalika biyen aku wuta, saiki aku bisa ndeleng." 26 Wong-wong terus takon menèh: “Apa sing ditindakké karo kowé? Kepiye carane dheweke bisa mbukak mripatmu? 27 Wangsulané wong-wong mau, "Aku wis ngandhani kowé, nanging kowé padha ora krungu. Apa kowé uga bakal dadi muridé? 28 Wong-wong mau banjur padha moyoki marang Panjenengané, pangandikané, "Kowé iku muridé; nanging aku iki muridé Musa. 29 Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah wis ngomong marang Musa, nanging wong iki ora ngerti asalé saka ngendi. 30 Wong mau banjur mangsuli, pangandikané, "Yagéné iki nggumunaké, dene kowé padha ora ngerti asalé saka ngendi, nanging Panjenengané wus ngelekake mripatku." 31 Saiki awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah ora ngrungokké wong dosa, nanging nèk ènèng wong sing nyembah Gusti Allah lan nindakké kersané, wong kuwi dirungokké. 32 Wiwit wiwitané jagad durung krungu, yèn ana wong kang ngelekake mripaté wong wuta wiwit lairé. 33 Nèk wong iki ora asalé saka Gusti Allah, dhèwèké ora bisa nindakké apa-apa. 34 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kowé lair ing dosa, lan apa kowé kok mulangi aku?" Lan padha nundhung wong metu. 35 Gusti Yésus krungu nèk wong-wong kuwi wis nundhung dhèwèké. Bareng wis ketemu, Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Apa kowé pracaya marang Putraning Allah?" 36 Wangsulané, "Sapa ta, Gusti, supaya aku bisa precaya marang Panjenengané?" 37 Gusti Yésus terus ngomong: Kowé wis weruh Dèkné, lan Dèkné sing ngomong karo kowé. 38 Wongé terus ngomong: “Gusti, aku pretyaya!” Lan banjur nyembah marang. 39 Gusti Yésus terus ngomong: “ Aku teka nang jagat kéné kanggo ngadili, supaya wong sing ora weruh bisa weruh. lan supaya wong sing ndeleng dadi wuta. 40 Lan sawetara wong Farisi sing bebarengan karo Gusti Yésus krungu tembung iki, lan matur marang Panjenengané, Apa aku uga wuta?

BAB 9 1 Nalika Gusti Yesus liwat, mirsa wong wuta wiwit lair. 2 Murid-muridé terus takon marang Gusti Yésus: “Guru, sapa sing nglakoni dosa, wong iki apa wong tuwané, déné lamur lairé? 3 Gusti Yésus semaur: " Wong iki dudu dosa, utawa wong tuwané, nanging supaya panggawéné Gusti Allah dadi nyata ana ing wong." 4 Aku kudu nindakake pakaryané Panjenengané sing ngutus Aku, nalika isih awan, lan bakal teka ing wayah wengi, nalika ora ana wong sing bisa nyambut gawé. 5 Salawasé Aku ana ing donya, Aku iki pepadhangé jagad. 6 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané banjur ngidoni ing lemah, nggawé ludahé lempung, lan njebadi lempung ing mripaté wong wuta. 7 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, " Lungaa, adus ana ing blumbang Siloam, " tegesé "Diutus." Panjenengané banjur tindak lan adus, temah weruh. 8 Para tangga-tanggane lan wong-wong sing sadurunge weruh wong wuta mau, padha matur, "Apa dudu wong iki sing lungguh ngemis?" 9 Ana wong kang kandha, "Iki Panjenengané, nanging ana kang kandha, "Wong iku padha karo Panjenengané." 10 Mulané wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kapriye mripatmu bisa kabuka?" 11 Wangsulané, "Ana wong kang aran Yésus gawé lempung, banjur njebadi mripatku, sarta ngandika marang aku: Lunga menyang blumbang Siloam lan adus. 12 Banjur padha takon marang Panjenengané, "Ana ing ngendi?" Dheweke kandha, aku ora ngerti. 13 Wong-wong sing mauné lamur mau digawa marang wong Farisi. 14 Nalika iku dina Sabat nalika Gusti Yesus damel lempung lan ngelekake mripate. 15 Wong-wong Farisi banjur takon manèh marang Panjenengané, kepriyé anggoné bisa ndeleng. Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Panjenengané mbucali lempung ing mripatku, lan aku wisuh lan ndeleng." 16 Mulané sawetara wong Farisi padha kandha, "Wong iki dudu saka Gusti Allah, amarga ora netepi dina Sabat." Ana maneh kang muni, "Kadospundi tiyang dosa saged nindakaken mukjijat ingkang kados makaten?" Lan ing antarane wong-wong mau banjur ana pasulayan. 17 Wong-wong mau terus takon marang wong wuta mau: “Apa sing mbok karepké bab Dèkné, nèk Dèkné ngelekké mripatmu? Pangandikané: Panjenengané iku nabi. 18 Nanging wong-wong Yahudi padha ora ngandel yen Panjenengane maune wuta lan bisa ndeleng, nganti padha nimbali wong tuwane kang wus bisa ndeleng.

YOHANES

41 Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau, " Nèk kowé padha wuta, kowé mesthi ora duwe dosa. mulane dosamu tetep ana.

24 Wong-wong Yahudi banjur padha ngubengi Panjenengané lan padha matur marang Panjenengané, "Nganti nganti pira lawasé anggonmu ndadèkaké mangumangu?" Manawa Panjenengan iku Sang Kristus, kandhaa kanthi terang. 25 Gusti Yésus semaur: “ Aku wis ngomong marang kowé, nanging kowé ora pretyaya. 26 Nanging kowé ora pretyaya, awit kowé dudu wedusku, kaya sing wis Dakdhawuhaké marang kowé. 27 Wedhus-wedhusku padha ngrungokake swaraku, lan Aku wanuh marang dheweke, lan padha ngetut-buri Aku. 28 Lan Aku menehi wong urip langgeng; lan padha ora bakal tiwas ing salawas-lawase, lan ora ana wong kang ngrebut wong-wong mau saka ing tanganKu. 29 Bapakku, sing maringi wong-wong mau marang Aku, ngungkuli kabèh wong; lan ora ana wong siji-sijia kang bisa ngrebut wong-wong mau saka ing astane RamaKu. 30 Aku lan Bapakku kuwi siji. 31 Wong-wong Yahudi banjur padha njupuk watu maneh kanggo mbenturi Panjenengane. 32 Gusti Yésus semaur: " Akèh panggawé becik sing Daktuduhaké marang kowé saka Ramaku; Apa sing kok mbenturi Aku? 33 Wong-wong Yahudi padha mangsuli, pangandikané, "Kawula mboten badhé mbenturi watu Panjenengan, awit saking pakaryan ingkang sae. nanging kanggo pitenah; lan amarga sampeyan, minangka manungsa, ndadekake awakmu dadi Gusti Allah. 34 Gusti Yésus semaur: “ Ing Torètmu rak wis katulis, ‘Kowé kuwi allah? 35 Manawa wong-wong kang padha didhawuhi pangandikaning Allah iku diarani allah, lan Kitab Suci ora bisa dibatalaké; 36 Kowé ngomongké bab wong sing wis disucèkké lan dikongkon Bapak nang jagat iki: Kowé nyenyamah! amarga Aku ngandika, Aku iki Putraning Allah? 37 Nèk Aku ora nglakoni panggawéné Bapakku, kowé aja pada pretyaya marang Aku. 38 Nanging nèk Aku nindakké kuwi, senajan kowé ora pretyaya marang Aku, kowé pada pretyaya marang penggawé-penggawéku iki, supaya kowé ngerti lan pretyaya nèk Bapaké ana ing Aku lan Aku ana ing Dèkné. 39 Mulané wong-wong mau padha ngupaya nyekel Yésus manèh, nanging Panjenengané oncat saka tangané wongwong mau. 40 Banjur lunga manèh ing sabrangé Kali Yardèn, menyang panggonané Yohanes mbaptis. lan ana ing kono. 41 Akeh wong kang padha sowan ing ngarsane lan matur, "Yohanes ora nindakake mukjijat, nanging kabeh sing diomongake dening Yohanes bab wong iki pancen bener." 42 Ing kono akèh wong sing padha precaya marang Panjenengané.

BAB 10 1 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Sing sapa mlebu ing kandhang wedhus ora liwat lawang, nanging minggah ing dalan liya, iku maling lan rampog. 2 Nanging sing mlebu liwat lawang kuwi pangon wedusé. 3 Wong sing jaga lawang mbukak; lan wedhus-wedhus padha krungu swarane, lan dheweke nimbali wedhuswedhuse dhewe miturut jenenge, banjur dituntun metu. 4 Wedhus-wedhusé déwé sing dikongkon metu, terus ndhisiki wedusé, awit wedus-wedusé pada ngetutké Dèkné. 5 Lan wong liya ora bakal ngetutké, nanging bakal mlayu ninggal dhèwèké, merga ora ngerti swarané wong liya. 6 Pasemon iki dipangandikakaké déning Yésus marang wong-wong mau, nanging padha ora ngerti apa sing diomongaké déning Yésus marang wong-wong mau. 7 Yésus banjur ngandika manèh marang wong-wong mau, " Satemen-temene pituturKu marang kowé: Aku iki lawangé wedhus-wedhus." 8 Wong-wong sing wis teka sadurunge aku kuwi maling lan rampog, nanging wedhus-wedhus ora krungu. 9 Aku iki lawangé: nèk ana wong mlebu liwat Aku, dhèwèké bakal slamet, lan bakal mlebu lan metu lan nemu pangonan. 10 Maling teka mung arep nyolong, mateni lan nyirnakake. 11 Aku iki pangon kang becik, pangon kang becik masrahake nyawane kanggo wedhus-wedhus. 12 Nanging sapa sing dadi opah lan dudu pangon, sing dudu nduwèni wedhus-wedhus, weruh asu ajag teka, banjur ninggal wedhus-wedhusé lan mlayu, lan asu ajag padha nyekel lan buyar. 13 Wong opah kuwi mlayu, merga wong opah lan ora nggatèkké wedusé. 14 Aku iki pangon sing apik, lan aku ngerti wedhuswedhusku, lan aku kenal karo wedhus-wedhusku. 15 Kaya Sang Rama wanuh marang Aku, mangkono uga Aku wanuh marang Sang Rama, lan Aku masrahaké nyawaku kanggo wedhus-wedhus. 16 Lan Aku uga duwe wedhus liyane, sing ora saka ing kandhang iki. lan bakal dadi siji kandhang lan siji pangon. 17 Mulané Bapakku nresnani Aku, merga Aku masrahké nyawaku, supaya Aku bisa menèh. 18 Ora ana wong sing njupuk saka Aku, nanging Aku masrahké saka awakku dhéwé. Aku nduwèni pangwasa masrahké, lan aku nduwé kuwasa menèh. Préntah iki wis tak tampa saka Bapakku. 19 Mulané wong-wong Yahudi banjur padu manèh merga pangandika mau. 20 Akeh wong kang kandha, "Dheweke kepanjingan dhemit lan edan." kok padha krungu? 21 Liyané kandha, "Iki dudu tembungé wong sing kesurupan sétan." Apa Iblis bisa mbukak mripate wong wuta? 22 Lan ing Yérusalèm dina riyaya Paskah, lan ing mangsa adhem. 23 Gusti Yésus terus mlaku-mlaku nang Gréja Gedé ing terasé Suléman.

BAB 11 1 Nalika iku ana wong lara, jenenge Lazarus, saka ing Betania, kuthane Maryam lan Marta sadulure. 2 (Iku Maryam sing njebadi Gusti nganggo lenga jebad lan ngusapi sikilé nganggo rambuté, sing seduluré Lazarus lara.) 3 Mulané sedulur-seduluré Gusti Yésus terus pada kongkonan ngomong: “Gusti, sing mbok tresnani lagi lara.

YOHANES

4 Bareng Yésus midhanget bab iku, Panjenengané banjur ngandika, " Lara iku ora nganti mati, nanging kanggo kaluhuraning Allah, supaya Putraning Allah kaluhuraké marga saka iku." 5 Gusti Yésus nresnani Marta lan seduluré wadon lan Lazarus. 6 Kadung krungu nèk Dèkné lara, Dèkné terus nginep rong dina nang panggonan kono. 7 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngomong marang muridmuridé: “ Ayo budal nang Yudéa menèh!” 8 Para sakabaté padha matur marang Panjenengané, "Guru, wong-wong Yahudi akhir-akhir iki padha arep mbenturi kowé watu; lan kowe arep mrana maneh? 9 Gusti Yésus semaur: Apa ora rolas jam ing dina? Manawa ana wong kang lumaku ing wayah awan, iku ora kesandhung, amarga ndeleng pepadhanging jagad iki. 10 Nanging manawa ana wong lumaku ing wayah bengi, iku kesandhung, amarga ora ana pepadhang. 11 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “ Lazarus, kanca kita sare. nanging Aku lunga, supaya Aku tangi wong saka turu. 12 Murid-muridé terus ngomong: “Gusti, nèk dhèwèké turu, dhèwèké bakal mari. 13 Nanging Gusti Yésus ngomongké bab sédané, nanging wong-wong pada ngira nèk Dèkné ngomongké ngaso sakdurungé turu. 14 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau: Lazarus wis mati. 15 Lan aku bungah marga saka kowé, déné Aku ora ana ing kono, supaya kowé padha pracaya; Nanging ayo padha sowan marang Panjenengane. 16 Tomas, kang karan Didimus, kandha marang kancakancané, "Payo kita padha mati bebarengan karo Panjenengané." 17 Bareng Gusti Yesus rawuh, weruh yen wis patang dina ana ing kuburan. 18 Saiki Bétani cedhak karo Yérusalèm, adohé kira-kira limalas mèter. 19 Lan akèh wong Yahudi kang padha sowan ing ngarsané Marta lan Maryam, prelu nglipur marga saka saduluré. 20 Marta, bareng krungu yèn Yésus rawuh, banjur methukaké Panjenengané. 21 Marta banjur matur marang Gusti Yésus, "Gusti, manawi Panjenengan wonten ing ngriki, sadhèrèk kula mesthi mboten pejah." 22 Nanging aku ngerti nèk saiki, apa waé sing mbok jaluk marang Gusti Allah, Gusti Allah bakal maringi. 23 Pangandikané Yésus, " Adhimu bakal tangi menèh." 24 Marta ngandika marang Panjenengané, Aku ngerti yèn Panjenengané bakal tangi manèh ing patangen ing dina wekasan. 25 Gusti Yesus ngandika marang dheweke, " Aku iki patangen lan urip: sing sapa pracaya marang Aku, sanadyan wis mati, iku bakal urip. 26 Lan saben wong sing urip lan pretyaya marang Aku ora bakal mati. Apa sampeyan pracaya iki? 27 Wangsulane wong wadon mau, "Inggih, Gusti, kawula pitados bilih Panjenengan punika Sang Kristus, Putraning Allah, ingkang badhe rawuh wonten ing jagad." 28 Sawisé ngandika mangkono, wong wadon mau banjur lunga, nimbali Maria saduluré kanthi meneng-menengan, lan matur, "Guru rawuh lan nimbali kowé."

29 Bareng krungu bab iku, wong wadon mau enggalenggal ngadeg lan marani Gusti Yésus. 30 Gusti Yésus durung teka nang kuta, nanging wis ana ing panggonané Marta ketemu karo Dèkné. 31 Wong-wong Yahudi kang padha nglipur Maryam weruh Maryam ngadeg lan metu, nuli padha ngetut-buri Maryam lan matur, "Wong wadon mau menyang pasarean nangis ana ing kono." 32 Nalika Maryam wis tekan panggonané Gusti Yésus lan weruh Panjenengané, Maryam banjur sujud ing sampéyané Gusti Yésus lan matur marang Panjenengané, "Gusti, manawi Panjenengan wonten ing ngriki, sadhèrèk kawula mboten seda." 33 Bareng Gusti Yesus mirsa wong wadon mau nangis lan wong-wong Yahudi kang padha teka bareng karo dheweke padha nangis, Panjenengane sesambat lan sedhih. 34 Panjenengané banjur ngandika, " Kowé padha nglebokaké Panjenengané ana ing ngendi?" Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Gusti, mugi karsaa mirsani!" 35 Gusti Yésus terus nangis. 36 Wong-wong Yahudi banjur padha kandha, "Delengen, anggoné tresna marang Panjenengané!" 37 Lan sawetara saka wong-wong mau kandha, "Wong iki, sing bisa ngelekake mripate wong wuta, bisa njalari wong iki ora mati?" 38 Gusti Yésus terus nggresah ing kuburan. Iku guwa, lan ana watu. 39 Gusti Yésus terus ngomong: “ Watuné nyopot! Marta, saduluré wong mati, matur marang Panjenengané, "Gusti, sapunika sampun mambu, awit sampun patang dina." 40 Gusti Yésus semaur: “ Aku rak wis ngomong marang kowé, nèk kowé pretyaya, kowé bakal weruh kamulyané Gusti Allah? 41 Wong-wong mau banjur nyingkirake watu sing ana ing panggonane wong mati. Gusti Yesus tumuli tumenga lan ngandika, " Dhuh Rama, Kawula matur nuwun, dene Paduka sampun miyarsakaken." 42 Lan aku ngerti nèk Kowé tansah ngrungokké Aku, nanging merga wong-wong sing pada nang kono Aku ngomong ngono kuwi, supaya wong-wong pada pretyaya nèk Kowé sing ngongkon Aku. 43 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané nguwuh sora, " Lazarus, metua!" 44 Wong sing wis mati banjur metu, tangan lan sikilé kaiket nganggo kain kuburan. Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong mau: “ Uculen wongé, lan karebèn lunga.” 45 Banjur akèh wong Yahudi kang padha sowan ing ngarsané Maryam lan padha weruh apa kang ditindakaké déning Yésus, padha precaya marang Panjenengané. 46 Nanging sawetara saka wong-wong mau padha marani para Farisi lan nyritakaké apa sing wis ditindakaké déning Yésus. 47 Para pangareping imam lan para Farisi banjur padha nglumpukaké Pradata Agama, sarta padha matur, "Apa kang kita tindakaken?" amarga wong iki nindakake mukjijat akeh. 48 Nèk awaké déwé nglilani Dèkné kaya ngono, kabèh wong bakal pretyaya marang Dèkné.

YOHANES

49 Lan salah siji saka wong-wong mau, jenenge Kayafas, Imam Agung ing taun iku, ngandika marang wong-wong mau, "Kowé ora ngerti apa-apa. 50 Lan aja padha nganggep manawa luwih becik kanggo kita, yen siji wong mati kanggo bangsa, lan supaya kabeh bangsa ora bakal tiwas. 51 Lan iki ngandika ora saka awake dhewe, nanging minangka Imam Agung ing taun iku, dheweke medhar wangsit yen Gusti Yesus bakal seda kanggo bangsa iku; 52 Lan ora mung kanggo bangsa iku, nanging uga kanggo ngumpulake dadi siji para putrane Gusti Allah sing padha buyar. 53 Wiwit dina iku wong-wong padha rembugan arep matèni Panjenengané. 54 Mulané Gusti Yésus wis ora blaka menèh nang tengahé wong Ju. Nanging saka ing kono banjur tindak menyang ing sacedhake ara-ara samun, menyang ing kutha kang aran Efraim, lan ing kono padha lereb ana ing kono karo para sakabate. 55 Riyaya Paskahé wong Ju wis cedhak, mula akèh wong sing lunga menyang Yérusalèm sakdurungé riyaya Paskah, arep ngresiki awaké dhéwé. 56 Wong-wong mau padha nggolèki Gusti Yésus, lan padha rembugan, nalika padha ngadeg ana ing Padaleman Suci, "Apa panemumu, yèn Panjenengané ora bakal rawuh ing riyaya?" 57 Para pangareping imam lan para wong Farisi wis padha paring dhawuh, manawa ana wong kang sumurup ing ngendi panggonane, kudu diwartani, supaya bisa nyekel Panjenengane.

12 Ing ésuké wong akèh sing padha teka ing riyaya krungu nèk Gusti Yésus teka ing Yérusalèm. 13 Nuli njupuk pang-pangé wit kurma, banjur methukaké Panjenengané lan nguwuh-uwuh: Hosana! 14 Yésus, bareng ketemu kuldi nom, banjur lungguh ing kono; kaya kang katulisan, 15 Aja wedi, he putri Sion! 16 Mulané para muridé ora ngerti prekara-prekara iki, nanging sakwisé Gusti Yésus diluhurké, wong-wong terus pada kèlingan, nèk iki wis ditulis ngenani Dèkné. 17 Wong-wong sing padha ndhèrèkaké Panjenengané nalika Panjenengané nimbali Lazarus metu saka kuburané lan nangèkaké Panjenengané saka ing antarané wong mati, padha paseksi. 18 Mulané wong-wong uga padha methukaké Panjenengané, amarga padha krungu yèn Panjenengané wis nindakaké mukjijat iku. 19 Wong-wong Farisi banjur padha rerasanan, "Apa kowé padha ngerti, yèn kowé ora bisa menang apa-apa?" lah, jagat wis sirna. 20 Ing antarané wong-wong Yunani ènèng wong Yunani sing pada teka arep nyembah. 21 Wong-wong mau padha sowan ing ngarsané Filipus, kang saka ing Bètsaida, ing tanah Galiléa, sarta nyuwun pirsa, "Gusti, kawula kepéngin nemoni Gusti Yésus." 22 Filipus teka lan ngandhani Andréas, lan Andréas lan Filipus ngandhani Yésus manèh. 23 Yésus paring wangsulan, pangandikané, " Tekan wektuné Putraning Manungsa kaluhuraké." 24 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Yen wiji gandum ora tiba ing lemah lan mati, iku bakal tetep dadi siji. 25 Sing sapa tresna marang nyawané, bakal kelangan nyawané; lan sing sapa sengit marang uripé ana ing donya iki, bakal tetep urip langgeng. 26 Nèk ana wong sing ngladèni Aku, kudu ngetutké Aku; lan ing ngendi papan padununganKu, iya ana ing kono abdi-Ku. 27 Saiki nyawaku susah; lan apa sing bakal dakkandhakake? Rama, mugi karsaa ngluwari kawula saking jam punika. 28 Dhuh Rama, ngluhuraken asma Paduka. Banjur keprungu swara saka ing swarga, pangandikane: Aku wis ngluhurake lan bakal ngluhurake maneh. 29 Wong-wong sing padha ngadeg ana ing kono lan krungu, padha kandha, gludhug. 30 Gusti Yésus semaur: Swara kuwi ora merga Aku, nanging kanggo kowé. 31 Saiki, jagad iki bakal dihukum. 32 Lan Aku, manawa Aku kaluhurake saka ing bumi, Aku bakal narik wong kabeh marang Aku. 33 Pangandikané iku mau kanggo mratelakaké apa kang bakal séda. 34 Wong-wong padha semaur marang Panjenengané, "Kula sampun sami mireng saking angger-anggering Torèt, bilih Sang Kristus punika badhé gesang ing salawas-lawasé. sapa Putraning Manungsa iki? 35 Yésus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Papadhang iku ana ing antaramu mung sadhela." Padha lumaku salawase padha duwe pepadhang, supaya kowe aja nganti ana pepeteng; 36 Sajroné kowé padha nduwèni pepadhang, padha pracayaa marang pepadhang, supaya kowé padha dadi

BAB 12 1 Nem dina sadurunge Paskah Gusti Yesus rawuh ing Betania, panggonane Lazarus, kang wus kawungokake saka ing antarane wong mati. 2 Ana ing kono padha nyaosaké bujana marang Panjenengané; lan Marta ngladèni, nanging Lazarus iku salah siji saka wong-wong sing lungguh ing meja karo Panjenengané. 3 Maryam banjur njupuk lenga nardo sakilo, kang larang banget, banjur njebadi sikile Gusti Yesus lan ngusapi sikile nganggo rambute. 4 Banjur salah siji saka sakabaté, Yudas Iskariot, anaké Simon, kang bakal ngulungaké Panjenengané, 5 Yagene lenga lenga iki ora didol telung atus dinar lan diwènèhaké marang wong miskin? 6 Dèkné ngomong ngono, dudu jalaran Dèkné nggatèkké wong miskin. nanging merga dhèwèké kuwi maling, lan nduwèni kanthongé lan nduwèni apa sing dilebokké. 7 Gusti Yésus terus ngomong : “Wis, mbok ènèng wong sing dikubur. 8 Awit wong mlarat tansah ana ing antaramu; nanging Aku ora tansah . 9 Mulané, akèh wong Yahudi sing padha ngerti nèk Yésus ana ing kana, lan teka ora mung kanggo Gusti Yésus, nanging uga supaya bisa ndeleng Lazarus, sing wis ditangèkké sangka pati. 10 Nanging para pangareping imam padha rembugan arep mateni Lazarus uga; 11 Amarga marga saka Panjenengané iku akèh wong Yahudi kang padha nyingkur lan pracaya marang Yésus.

YOHANES

anaké pepadhang. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika makasami punika, tumuli mamargi, tur umpetan saking wong-wong iku. 37 Nanging senajan Panjenengané wis nindakaké mukjijat pirang-pirang ana ing ngarepé wong-wong mau, nanging wong-wong mau padha ora precaya marang Panjenengané. 38 Supaya kayektènana pangandikané Nabi Yésaya, kang kapangandikakaké, "Gusti, sinten ingkang pitados dhateng pawartos kawula?" lan marang sinten astanipun Pangéran sampun kacethakaken? 39 Mulané wong-wong kuwi ora pretyaya, awit Yésaya ngomong menèh: 40 Panjenengané wus wuta mripaté, lan wangkot atine; supaya padha ora ndeleng karo mripat, utawa ngerti karo atiné, lan mratobat, lan Aku bakal nambani wong. 41 Iki prekara-prekara sing diomongké Yésaya, bareng weruh kamulyané lan ngomongké bab Dèkné. 42 Nanging ing antarané para penggedhé uga akèh sing pretyaya marang Dèkné. Nanging marga saka wong-wong Farisi, wong-wong mau padha ora ngakoni Panjenengané, supaya aja padha ditundhung saka papan pangibadah. 43 Awit wong-wong kuwi luwih seneng ngluhurké manungsa ketimbang muji Gusti Allah. 44 Gusti Yésus terus ngomong: “ Sapa sing pretyaya marang Aku, kuwi ora pretyaya marang Aku, nanging pretyaya marang Panjenengané sing ngutus Aku. 45 Lan sing sapa weruh Aku, ndeleng Panjenengané sing ngutus Aku. 46 Aku iki teka dadi pepadang ing jagat, supaya saben wong sing pretyaya marang Aku ora manggon ing pepeteng. 47 Nèk ènèng wong sing ngrungokké pituturku, nanging ora pretyaya, Aku ora bakal ngadili wong kuwi, awit tekaku ora arep ngadili jagat, nanging kanggo nylametké jagat. 48 Sapa sing nampik Aku lan ora nampani pituturku, kuwi nduwé wong sing bakal ngadili dhèwèké. 49 Amarga Aku ora ngandika saka awakku dhéwé; Nanging Sang Rama kang ngutus Aku, Panjenengane paring dhawuh marang Aku, apa kang kudu dakkandhakake lan apa kang kudu dakkandhakake. 50 Lan Aku ngerti nèk pepakoné kuwi urip langgeng.

7 Gusti Yésus semaur: Apa sing tak lakoni, kowé saiki ora ngerti. nanging kowe bakal ngerti mengko. 8 Pétrus ngandika marang Panjenengané, "Kowé ora bakal misuh sikilku." Paring wangsulane Gusti Yesus: “ Yen Aku ora adus kowe, kowe ora duwe panduman karo Aku. 9 Simon Pétrus munjuk marang Panjenengané, "Gusti, mboten namung sikil kula, nanging uga tangan lan sirahku." 10 Pangandikané Yésus, " Sapa sing wis adus ora prelu wisuh sikilé, nanging resik sakèhé. 11 Amarga Panjenengané pirsa sapa kang bakal ngulungaké Panjenengané; Mulané Panjenengané ngandika, "Kowé ora kabèh resik." 12 Sawisé wisuh sikilé wong-wong mau, banjur njupuk sandhangané, banjur lenggah manèh, banjur ngandika marang wong-wong mau, " Apa kowé padha ngerti apa sing Daktindakaké marang kowé?" 13 Kowé padha ngarani Aku Guru lan Gusti. kanggo aku. 14 Dadi yen Aku, Gusti lan Gurumu, wis ngumbah sikilmu; kowé uga kudu wisuh sikilé siji lan sijiné. 15 Awit Aku wis maringi tuladha marang kowé, supaya kowé nindakaké kaya sing wis Daktindakaké marang kowé. 16 Satemené Aku pitutur marang kowé: Abdi iku ora ngungkuli bendarané; lan kang kautus ora ngungkuli kang ngutus. 17 Nèk kowé ngerti bab iki, begja kowé nèk kowé nindakké kuwi. 18 Aku dudu bab kowé kabèh, nanging Aku ngerti sapa sing wis Dakpilih, nanging supaya kayektènan Kitab Suci: Sing sapa mangan roti karo Aku, iku nglawan Aku. 19 Saiki Aku pitutur marang kowé sadurunge iku, supaya manawa iku kelakon, kowé padha pracaya, yèn Aku iki Panjenengané. 20 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Sing sapa nampani sapa kang dakutus, iku iya nampani Aku; lan sing sapa nampani Aku, nampani Panjenengané kang ngutus Aku. 21 Nalika Gusti Yesus ngandika mangkono, Panjenengane trenyuh ing roh, lan nekseni, ngandika, Satemen-temene, Aku pitutur marang kowe, sing siji ing antaramu bakal ngulungaké Aku. 22 Para sakabat banjur padha pandeng-pandengan, padha mangu-mangu bab sapa kang dipangandikakake. 23 Ing kono ana muridé sing ditresnani Yésus, nyender ing pangkoné Yésus. 24 Simon Pétrus banjur paring paseduluran marang Panjenengané, supaya takon marang sapa sing diomongaké. 25 Wong mau nuli lungguh ing dhadhané Gusti Yésus banjur matur: "Gusti, sapa ta?" 26 Paring wangsulane Gusti Yesus, "Ya iku kang bakal Dakparingi roti, samangsa Aku nyemplungake." Sawisé nyelupaké roti iku, banjur diparingaké marang Yudas Iskariot, anaké Simon. 27 Sakwisé roti kuwi dileboni Sétan. Gusti Yesus banjur ngandika marang dheweke, "Apa sing sampeyan lakoni, lakonana kanthi cepet." 28 Saiki ora ana wong siji-sijia sing ngerti apa maksudé Dèkné ngomong ngono kuwi marang Dèkné. 29 Ana sawetara sing ngira, merga Yudas sing nduwèni kanthong, mulané Yésus kandha marang Yésus, ”Tukuna barang-barang sing perlu kanggo riyaya; utawa, sing kudu menehi soko kanggo wong miskin.

BAB 13 1 Sadurungé riyaya Paskah, Gusti Yésus ngerti nèk wis tekan wektuné arep lunga sangka jagat iki marang Gusti Allah Bapaké. 2 Sakwisé perjamuan wis rampung, Sétan wis ngrasakké atiné Yudas Iskariot, anaké Simon, arep ngulungké Yésus. 3 Gusti Yésus ngerti nèk Sang Rama wis masrahké samubarang kabèh marang tangané, lan Dèkné asalé saka Gusti Allah lan sowan marang Gusti Allah. 4 Panjenengané wungu saka mangan, lan nyingkiraké sandhangané; lan njupuk andhuk, lan disabuk. 5 Sawisé iku Panjenengané ngesokaké banyu ing wadhah, lan wiwit misuh sikilé murid-muridé lan ngusapi nganggo andhuk kang disabetaké. 6 Panjenengané banjur sowan Simon Pétrus, lan Pétrus matur marang Panjenengané, Gusti, apa Panjenengan wisuh sikilku?

YOHANES

30 Sakwisé nampani roti kuwi, dhèwèké langsung metu. 31 Mulané, bareng wis metu, Yésus kandha, ” Saiki Putrané Manungsa kaluhuraké, lan Gusti Allah kaluhuraké ana ing Panjenengané. 32 Manawa Gusti Allah kaluhurake ana ing Panjenengane, Gusti Allah iya bakal ngluhurake Panjenengane ana ing sarirane piyambak, sarta enggal-enggal bakal ngluhurake Panjenengane. 33 Hé bocah-bocah, sedhéla anggonku nunggal karo kowé. Kowé bakal padha nggolèki Aku, lan kaya sing wis Dakdhawuhaké marang wong-wong Yahudi: Ing ngendi paranKu, kowé ora bisa teka; mulane saiki aku pitutur marang kowe. 34 Aku maringi pepakon anyar marang kowé, yaiku supaya kowé padha tresna-tinresnan; kaya aku wis nresnani kowé, kowé uga kudu nresnani siji lan sijiné. 35 Mulané kabèh wong bakal ngerti nèk kowé muridku, nèk kowé nresnani siji lan sijiné. 36 Simon Pétrus matur marang Panjenengané, "Gusti, tindak dhateng pundi?" Paring wangsulane Gusti Yesus: “ Ing ngendi paranKu, saiki kowe ora bisa nututi Aku; nanging mengko kowe bakal nututi aku. 37 Pétrus matur marang Panjenengané, "Gusti, menapa kula mboten saged ndhèrèk Panjenengan sapunika?" Kawula badhe masrahaken nyawa kawula kagem Paduka. 38 Gusti Yésus semaur: Apa kowé arep ngetokké nyawamu merga Aku? Satemene pituturKu marang kowe: Jago ora bakal kluruk, nganti kowe nyelaki Aku ping telu. BAB 14 1 Aja padha sumelang ing atimu. 2 Ing omahé Ramaku akèh panggonan; Aku lunga nyiyapake panggonan kanggo kowé. 3 Lan manawa Aku lunga lan nyawisake papan kanggo kowe, Aku bakal teka maneh lan nampani kowe menyang Aku; supaya ing ngendi papan padununganKu, kowe iya ana ing kono. 4 Lan menyang ngendi aku lunga, kowe padha ngerti lan dalane kowe padha sumurup. 5 Tomas nuli matur marang Panjenengané, "Gusti, kawula mboten sumerep dhateng pundi para rawuh Paduka; lan carane kita bisa ngerti dalan? 6 Gusti Yésus semaur: Aku iki dalané, kayektèn lan urip. 7 Saupama kowé padha wanuh marang Aku, mesthi kowé iya padha wanuh karo Ramaku, lan wiwit saiki kowé padha wanuh marang Panjenengané lan wis padha ndeleng Panjenengané. 8 Filipus matur marang Panjenengané, "Gusti, tuduhna Sang Rama dhateng kawula, punika sampun cekap kita." 9 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Filipus, apa wis suwé Aku karo kowé, nanging kowé durung wanuh karo Aku? Sapa sing wis ndeleng Aku wis ndeleng Sang Rama; lan kepriye anggonmu kandha: Tuduhna Sang Rama? 10 Apa kowé ora precaya yèn Aku ana ing Sang Rama lan Sang Rama ana ing Aku? Tembung-tembung sing tak omongké marang kowé kuwi dudu sangka awakku déwé. 11 Pracayaa marang Aku, yèn Aku ana ing Sang Rama lan Sang Rama ana ing Aku; 12 Satemené Aku pitutur marang kowé: Sapa sing pretyaya marang Aku, panggawé sing tak lakoni iya bakal

ditindakké. lan bakal nindakake pakaryan sing luwih gedhe tinimbang iki; amarga Aku sowan marang RamaKu. 13 Lan apa waé sing mbok jaluk nganggo jenengku, kuwi bakal tak lakoni, supaya Sang Rama kaluhuraké ana ing Sang Putra. 14 Nèk kowé njaluk apa-apa nganggo jenengku, Aku bakal nglakoni. 15 Nèk kowé nresnani Aku, nindakké pepakonku. 16 Aku bakal ndedonga marang Sang Rama, lan Panjenengané bakal maringi kowé Panglipur liyané, supaya Panjenengané nunggal karo kowé ing salawas-lawasé; 17 Rohing kayektèn; kang ora bisa ditampa dening jagad, amarga ora weruh lan ora wanuh marang Panjenengane. amarga Panjenengane dedalem ana ing antaramu lan bakal ana ing kowe. 18 Aku ora bakal ninggal kowé tanpa lipur, Aku bakal nekani kowé. 19 Mung sedhela, lan jagad ora weruh Aku manèh; nanging kowé padha ndeleng Aku: amarga Aku urip, kowé uga bakal urip. 20 Ing dina iku kowé bakal ngerti yèn Aku ana ing RamaKu, lan kowé ana ing Aku, lan Aku ana ing kowé. 21 Sing sapa nduwèni pepakon-pepakonku lan nindakké kuwi, wong kuwi sing nresnani Aku, lan sing sapa nresnani Aku, bakal ditresnani karo Bapakku, lan Aku bakal nresnani dhèwèké lan bakal ngétokké Aku marang dhèwèké. 22 Yudas munjuk marang Panjenengané, dudu Iskariot, "Gusti, kadospundi dene Panjenengan ngatingalaken sarira Paduka dhateng kawula, dudu dhateng jagad?" 23 Gusti Yésus semaur: " Yèn ana wong sing nresnani Aku, wong kuwi bakal netepi pituturku. 24 Sapa sing ora nresnani Aku, ora nindakké pituturku, lan tembung sing mbok rungokké kuwi dudu Aku, nanging Gusti Allah Bapakku sing ngutus Aku. 25 Bab-bab iki wis dakkandhakaké marang kowé, nalika Aku isih ana ing antaramu. 26 Nanging Panglipur, yaiku Roh Suci, sing bakal diutus dening Sang Rama atas jenengku, Panjenengane bakal mulangake samubarang kabeh marang kowe lan ngelingi samubarang kabeh sing wis Dakdhawuhake marang kowe. 27 Tentrem-rahayu iku Dakparingaké marang kowé, katentreman-Ku kang Dakparingaké marang kowé. Atimu aja kuwatir lan aja wedi. 28 Kowé wis padha krungu piwulangku marang kowé: Aku lunga lan bali menèh marang kowé. Nèk kowé nresnani Aku, kowé mesthi bakal bungah, awit Aku wis ngomong nèk Aku lunga marang Gusti Allah Bapakku, awit Bapakku ngungkuli Aku. 29 Lan saiki Aku wis ngandhani kowé sadurunge iku kelakon, supaya manawa iku kelakon, kowé padha pracaya. 30 Sakwisé kuwi Aku ora bakal ngomong babar blas karo kowé, awit ratuné jagat iki bakal teka lan ora nduwé apaapa ing Aku. 31 Nanging supaya jagat ngerti nèk Aku nresnani Bapak; lan kaya sing didhawuhaké déning Sang Rama marang Aku, mengkono uga sing Daktindakaké. Ngadega, ayo padha lunga saka kene.

YOHANES

BAB 15

21 Nanging kabèh iki bakal ditindakké marang kowé merga jenengku, merga wong-wong kuwi ora wanuh karo Panjenengané sing ngutus Aku. 22 Saupama Aku ora teka lan ngandika marang wongwong mau, mesthi padha ora duwe dosa, nanging saiki padha ora duwe tutup kanggo dosane. 23 Sing sapa sengit marang Aku, iya sengit marang Bapakku. 24 Nèk Aku ora nindakké penggawé sing ora ditindakké wong liya, mesthi wong-wong kuwi ora nduwé dosa. 25 Nanging iki kelakon, supaya kayektenan pangandikan kang katulisan ing angger-anggering Toret: Wong-wong padha sengit marang Aku tanpa sabab. 26 Nanging nèk Juru Panglipur wis teka, sing bakal tak kongkonké sangka Bapakmu, yaiku Roh kayektèn, sing miyos saka Sang Rama, Panjenengané bakal neksèni bab Aku. 27 Kowé uga bakal padha nyeksèni, merga kowé wis nunggal karo Aku wiwit wiwitan mula.

1 Aku iki wit anggur sing sejati, lan Bapakku sing dadi petani. 2 Saben pangé ing Aku sing ora metokaké wohé, lan saben pangé sing metokaké woh, diresiki, supaya bisa metokaké woh luwih akèh. 3 Saiki kowé wis resik merga saka pitutur sing Dakdhawuhaké marang kowé. 4 Tetepa ana ing Aku lan Aku ana ing kowé. Kayadene pang-pang ora bisa metokake wohe dhewe, kajaba tetep ana ing wit anggur; Sampeyan ora bisa maneh, kajaba sampeyan tetep ana ing Aku. 5 Aku iki wit anggur, kowé kuwi pang-pangé. 6 Nèk ana wong sing ora tetep dadi siji karo Aku, dhèwèké dibuwang kaya pang-pang lan garing. Wong-wong mau banjur diklumpukake lan dicemplungake ing geni, banjur diobong. 7 Manawa kowé padha tetep ana ing Aku, lan pituturku tetep ana ing kowé, kowé padha nyuwun apa sing kokkarepaké, mesthi bakal kelakon. 8 RamaKu kaluhuraké, yèn kowé padha metokaké woh akèh; Dadiné kowé bakal dadi muridku. 9 Kayadéné Sang Rama wis nresnani Aku, mengkono uga Aku nresnani kowé. 10 Nèk kowé netepi dhawuh-Ku, kowé bakal tetep nresnani Aku; kayadene Aku wis netepi dhawuhe RamaKu lan tetep ana ing katresnane. 11 Kabèh iki dakkandhakaké marang kowé, supaya kabungahanku tetep ana ing kowé, lan kabungahanmu dadi sampurna. 12 Iki pepakonku, yaiku supaya kowé padha tresnatinresnan, kaya Aku wis nresnani kowé. 13 Ora ana katresnan kang ngungkuli katresnan kang ngluwihi iki, yaiku wong kang masrahake nyawane kanggo kanca-kancane. 14 Kowé kuwi kanca-kancaku, nèk kowé nindakké apa sing tak préntahké marang kowé. 15 Mulané kowé padha daksebut batur; Awit batur kuwi ora ngerti apa sing ditindakké bendarané. Awit kabèh sing wis tak rungokké sangka Bapakku wis tak wulangké marang kowé. 16 Kowé ora milih Aku, nanging Aku sing milih kowé lan Aku wis netepké kowé, supaya kowé padha lunga lan metokaké woh, lan wohmu tetepa, supaya apa waé sing koksuwun marang Bapak nganggo jenengku, bakal diparingi marang kowé. . 17 Iki prentahku marang kowé, supaya kowé padha tresnatinresnan. 18 Nèk donya sengit marang kowé, kowé pada ngerti nèk donya sengit marang Aku sakdurungé sengit marang kowé. 19 Saupama kowe padha saka ing jagad, jagad mesthi tresna marang kagungane, nanging amarga kowe ora saka ing jagad, nanging Aku wis milih kowe saka ing jagad, mulane jagad sengit marang kowe. 20 Élinga pangandika kang Dakdhawuhaké marang kowé: Abdi iku ora ngungkuli bendarané. Manawa padha nganiaya Aku, kowe iya bakal padha nganiaya kowe; Manawa padha netepi pituturKu, iya padha netepi pituturmu.

BAB 16 1 Iki kabèh Dakdhawuhaké marang kowé, supaya kowé aja nganti semplah. 2 Kowé bakal ditundhung saka sinaguk-sinaguk. 3 Lan prekara-prekara iki bakal ditindakké marang kowé, merga wong-wong kuwi ora wanuh karo Bapak lan Aku. 4 Nanging prekara-prekara iki wis tak omongké marang kowé, supaya nèk wis tekan wektuné, kowé pada éling nèk Aku wis ngomongké bab kuwi marang kowé. Mulané Aku ora ngomongké bab-bab kuwi marang kowé, merga Aku nduwèni kowé. 5 Nanging saiki aku lunga marang sing ngutus Aku; lan ora ana sing takon marang Aku: Kowé tindak menyang endi? 6 Nanging merga Aku wis ngomong bab iki marang kowé, atimu sedhih. 7 Nanging Aku pitutur marang kowe satemene; Luwih becik aku lunga, amarga manawa Aku ora lunga, Panglipur ora bakal nekani kowe; Nanging manawa aku lunga, aku bakal ngutus dheweke menyang kowe. 8 Lan manawa Panjenengane rawuh, Panjenengane bakal ndhatengake jagad bab dosa, kayekten lan pangadilan. 9 Dosa, amarga padha ora pracaya marang Aku; 10 Bab kabeneran, amarga Aku sowan marang RamaKu, lan kowe ora bakal weruh Aku maneh; 11 Paukuman, amarga panggedhening jagad iki wis diadili. 12 Isih akèh prekara sing kudu tak omongaké marang kowé, nanging saiki kowé ora bisa nampani. 13 Nanging samangsa Panjenengané, yaiku Rohing kayektèn, rawuh, Panjenengané bakal nuntun kowé marang sakèhing kayektèn; nanging apa kang bakal dirungokake, iku bakal diomongake, lan Panjenengane bakal ndhawuhake marang kowe apa kang bakal kelakon. 14 Dèkné bakal ngluhurké Aku, awit Dèkné bakal nampa piwulang-Ku lan bakal nduduhké marang kowé. 15 Samubarang kang diduweni Sang Rama iku kagunganingSun, mulane Aku ngandika, manawa Panjenengane bakal njupuk saka Aku lan bakal nyritakake marang kowe. 16 Sadhela uga kowé ora bakal weruh Aku, lan sedhela manèh kowé bakal weruh Aku, awit Aku lunga menyang ngarsané Sang Rama.

YOHANES

17 Banjur sawetara sakabaté padha kandha ing siji-sijine, "Apa sing dipangandikakake marang kita: Sadhela maneh, sampeyan ora bakal bisa ndeleng Aku, lan sedhela maneh, sampeyan bakal weruh Aku." Bapak? 18 Mulané wong-wong mau terus takon: “Apa sing diomongké Dèkné kuwi namung sedhéla?” kita ora bisa ngomong apa kang ngandika. 19 Gusti Yésus ngerti nèk wong-wong pada kepéngin takon marang Dèkné, mulané terus ngomong: “ Apa kowé pada takon-takon apa sing tak omongké: Sakdhela waé kowé ora bakal weruh Aku. ? 20 Satemené Aku pitutur marang kowé: Kowé bakal padha nangis lan sesambat, nanging jagat bakal padha bungahbungah, lan kowé bakal padha sedhih, nanging kasusahanmu bakal malih dadi kabungahan. 21 Wong wadon kang lagi nglarani iku nandhang susah, amarga wis tekan wektune, nanging sawuse nglairake bayine, dheweke ora kèlingan manèh marang kasusahan, marga saka bungahé wong lanang lair ing donya. 22 Mulané kowé saiki padha nandhang susah, nanging Aku bakal nemoni kowé menèh, lan atimu bakal bungah lan ora ana wong siji waé sing bisa ngrebut kabungahanmu. 23 Lan ing dina iku kowé ora bakal takon apa-apa marang Aku. Satemen-temene pituturKu marang kowe: Apa wae sing koksuwun marang Sang Rama atas asmaKu, Panjenengane bakal maringi marang kowe. 24 Nganti saiki kowé durung njaluk apa-apa atas jenengku. 25 Bab-bab iki dakkandhakaké marang kowé nganggo paribasan, nanging bakal tumeka ing wektuné, Aku ora bakal ngandika manèh marang kowé nganggo paribasan, nanging Aku bakal ngandhani kowé kanthi terang bab Sang Rama. 26 Ing dina iku kowé bakal padha nyuwun nganggo jenengku, nanging Aku ora kandha marang kowé, yèn Aku bakal ndedonga marang Sang Rama kanggo kowé. 27 Awit Sang Rama piyambak nresnani kowé, merga kowé wis padha nresnani Aku lan kowé padha precaya yèn Aku iki asalé saka Gusti Allah. 28 Aku miyos saka Sang Rama lan wis teka ing donya. 29 Murid-muridé terus ngomong marang Gusti Yésus: “Saiki kowé ngomong terus terang lan ora ngomongké paribasan. 30 Saiki aku kabèh yakin nèk kowé ngerti kabèh, lan ora prelu ana wong sing takon marang kowé. 31 Gusti Yésus semaur: Apa kowé saiki pretyaya? 32 Lah, bakal tumeka ing wayahe, lan saiki wis tekan, sampeyan bakal padha buyar menyang panggonane dhewedhewe, lan bakal ninggal Aku piyambak, nanging Aku ora piyambak, amarga Sang Rama nunggil karo Aku. 33 Iki kabèh Dakdhawuhaké marang kowé, supaya kowé padha nduwèni katentreman ana ing Aku. Ing donya kowé bakal nandhang sangsara; Aku wis ngalahake donya.

3 Lan iki urip langgeng, sing padha bisa wanuh marang kowé, siji-sijine Gusti Allah sing bener, lan Yésus Kristus, sing wis dikirim. 4 Kawula sampun ngluhuraken Paduka wonten ing bumi, saha sampun ngrampungaken pakaryan ingkang Paduka paringaken dhateng Kawula. 5 Lan saiki, dhuh Rama, Paduka mugi karsaa ngluhuraken Kawula wonten ing ngarsa Paduka piyambak, kadosdene kamulyan ingkang kawula tampi wonten ing ngarsa Paduka saderengipun jagad ana. 6 Kawula sampun ngatingalaken asma Paduka dhateng tiyang-tiyang ingkang Paduka paringaken dhateng Kawula saking jagad. lan padha netepi pangandika Paduka. 7 Saiki wong-wong kuwi ngerti nèk apa waé sing mbok paringké marang Aku kuwi asalé saka kowé. 8 Awit Aku wis maringi marang wong-wong mau tembung sing wis Panjenengan paringake marang Aku; Lan padha nampani lan padha sumurup, manawa Kawula miyos saking Paduka, sarta sami pitados bilih Paduka ingkang ngutus Kawula. 9 Kawula ndedonga kanggo wong-wong mau: Aku ora ndedonga kanggo jagad, nanging kanggo wong-wong sing wis Paduka paringake marang Kawula; awit iku kagunganmu. 10 Lan samubarang kang kagunganku iku kagunganmu lan kagunganmu iku kagunganku; lan Ingsun kaluhurake ana ing wong-wong mau. 11 Saiki Aku wis ora ana ing donya manèh, nanging wongwong iki isih ana ing donya, lan Aku nekani kowé. Dhuh Rama Suci, tiyang ingkang Paduka paringaken dhateng Kawula mugi karsaa ngreksa lumantar asma Paduka piyambak, supados sami dados satunggal kados kita punika. 12 Nalika Aku nunggil karo wong-wong mau ana ing donya, Aku tetep wong-wong mau atas asma Paduka. supaya Kitab Suci bisa kawujud. 13 Lan saiki aku marani kowé; lan iki Aku pituturaké ing donya, supaya wong-wong mau padha bisa ngrambah kabungahanku ing awake dhewe. 14 Kawula sampun paring pangandika Paduka; lan jagad sengit marang wong-wong mau, amarga padha ora saka ing donya, padha kaya Aku dudu saka ing donya. 15 Aku ora ndedonga, supaya Panjenengané nyingkiraké wong-wong mau saka ing donya, nanging supaya padha disingkiraké saka piala. 16 Wong-wong kuwi dudu saka donya, padha kaya Aku iki dudu saka donya. 17 Padha sucina marga saka kayektèn Paduka; 18 Kayadéné Kowé wis ngutus Aku menyang donya, semono uga Aku uga ngutus wong-wong mau menyang donya. 19 Lan marga saka wong-wong iku Aku nucèkaké awakku dhéwé, supaya wong-wong mau uga padha kasucèkaké marga saka kayektèn. 20 Ora mung wong-wong iki sing daksuwun, nanging uga kanggo wong-wong sing pada pretyaya marang Aku merga tembungé. 21 Supaya kabeh padha dadi siji; kayadéné Panjenengan, Rama, ana ing Kawula, lan Kawula ana ing Panjenengan, supaya wong-wong mau uga dadi siji ana ing awaké déwé, supaya jagat precaya, yèn Panjenengan sing ngutus Aku.

BAB 17 1 Pangandikané iku mau Gusti Yésus tumuli tumenga ing swarga sarta ngandika, " Dhuh Rama, sampun dumugi wayahipun; ngluhuraké Putramu, supaya Putramu uga ngluhuraké kowé. 2 Kayadene Panjenengan wis maringi panguwasa marang sakèhing manungsa, supaya Panjenengané bakal maringi urip langgeng marang sapa waé sing wis Paduka paringaké.

YOHANES

22 Lan kamulyan sing Paduka paringaken dhateng Kawula sampun Dakparingaken. supaya padha dadi siji, kaya kita iku siji. 23 Aku ana ing wong-wong mau lan kowé ana ing Aku, supaya padha dadi siji; lan supaya jagad ngerti yen Panjenengan sing ngutus Aku, lan wis tresna marang wong-wong mau, kayadene anggonmu tresna marang Aku. 24 Dhuh Rama, kawula kersa, supados tiyang ingkang Paduka paringaken dhateng Kawula ugi wonten ing pundipundi kawula; supaya padha ndeleng kamulyanku, sing wis Paduka paringake marang Kawula. 25 Dhuh, Rama ingkang adil, jagad boten wanuh kaliyan Paduka, nanging Kawula wanuh kaliyan Paduka, lan tiyang-tiyang punika sami mangertos, bilih Paduka ingkang ngutus Kawula. 26 Kawula sampun nyariyosaken asma Paduka dhateng tiyang-tiyang wau, saha kawula badhé nyariyosaken, supados katresnan ingkang Paduka paringaken dhateng Kawula wonten ing tiyang-tiyang wau, lan Kawula wonten ing tiyang-tiyang punika.

14 Nanging Kayafas iku kang paring pitutur marang wongwong Yahudi, yen luwih becik yen siji wong mati kanggo bangsa iku. 15 Simon Pétrus mèlu Gusti Yésus lan muridé liyané. 16 Nanging Pétrus ngadeg ing njaba lawang. Sakabat liyané, kang dikenal karo Imam Agung, banjur metu lan ngandika marang wong sing jaga lawang, lan nggawa Pétrus mlebu. 17 Wong wédok sing jaga lawang terus ngomong marang Pétrus, ”Apa kowé dudu muridé wong iki? Dheweke kandha, Aku ora. 18 Para abdi lan para punggawa padha ngadeg ana ing kono, padha ngobong areng; Amarga hawane adhem, wong-wong padha anget, lan Pétrus jumeneng lan anget. 19 Imam Agung banjur takon marang Gusti Yésus bab murid-muridé lan bab piwulangé. 20 Gusti Yésus semaur: Aku ngomong blaka marang jagat. Aku tau memulang ana ing papan pangibadah lan ing Padaleman Suci, ing ngendi wong-wong Yahudi tansah nglumpuk; lan ing rahasia aku ora ngandika apa-apa. 21 Yagene kowe takon marang Aku? takona marang wongwong kang padha ngrungokaké Aku, apa kang Dakdhawuhaké marang wong-wong mau. 22 Sawisé ngandika mangkono, salah siji saka perwira sing ngadeg ing kono napuk tangané Gusti Yésus, ngandika, "Apa kowé mangsuli marang Imam Agung?" 23 Gusti Yésus semaur: " Yèn Aku ngomong ala, nekseni bab piala, nanging yen apik, kok sampeyan napuk Aku? 24 Anas wis ngongkon Yésus diikat nang nggoné Imam Agung Kayafas. 25 Simon Pétrus ngadeg lan anget. Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Apa kowé iya dudu panunggalané sakabaté?" Panjenengané nyélaki lan ngandika, "Dudu. 26 Salah siji abdiné Imam Agung, sanak seduluré sing dipenggal kupingé Pétrus, kandha, "Apa aku ora weruh kowé ana ing patamanan karo wong kuwi?" 27 Pétrus banjur selak manèh, lan sanalika jago kluruk. 28 Banjur padha nggawa Gusti Yésus saka Kayafas menyang gedhong pangadilan. lan padha ora lumebu ing gedhong pangadilan, supaya aja nganti najis; nanging supaya padha mangan Paskah. 29 Pilatus banjur metu marani wong-wong mau lan ngandika, "Tuduhanmu apa marang wong iki?" 30 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Saupama wong iku dudu duraka, mesthi aku ora bakal ngulungaké Panjenengané marang kowé." 31 Pilatus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé tampanana lan hakimi manut angger-anggermu." Wong-wong Yahudi banjur padha matur marang Panjenengané, "Kula boten pareng matèni tiyang. 32 Supaya kayektenan pangandikane Gusti Yesus, kang kapangandikakake, kang mratelakake apa kang bakal seda. 33 Pilatus banjur mlebu manèh menyang gedhong pangadilan lan nimbali Yésus lan ngandika marang Panjenengané, "Apa Kowé ratuné wong Yahudi?" 34 Gusti Yésus semaur: " Kowé ngomong ngono kuwi saka awaké déwé, apa wong liya ngomongké bab Aku marang kowé?" 35 Pilatus mangsuli, "Apa aku iki wong Yahudi?" Bangsamu dhewe lan para pangareping imam wis masrahake kowe marang aku.

BAB 18 1 Sawisé Yésus ngandika mangkono, Panjenengané banjur tindak menyang ing sabrangé Kali Kedron karo para sakabaté. 2 Yudas uga, sing ngulungaké Panjenengané, ngerti panggonané, amarga Yésus kerep tindak mrana karo para muridé. 3 Yudas, sawise nampani pasukan lan perwira-perwira saka para pangareping imam lan para Farisi, banjur teka mrana kanthi nggawa obor lan obor lan gegaman. 4 Gusti Yésus mirsa kabèh sing bakal kelakon, banjur miyos lan ngandika marang wong-wong mau, " Sapa sing kokgoleki?" 5 Wong-wong mau padha mangsuli: "Yésus saka Nasarèt." Gusti Yésus semaur: Aku iki wongé. Yudas uga, kang ngulungaké Panjenengané, ngadeg bebarengan karo wongwong mau. 6 Bareng Panjenengané ngandika marang wong-wong mau: Aku iki Panjenengané, banjur padha mundur lan tiba ing lemah. 7 Panjenengané banjur ndangu manèh, " Kowé padha golèk sapa?" Wong-wong mau padha matur: "Yésus saka Nasarèt." 8 Gusti Yésus semaur: “ Aku wis ngomong nèk Aku iki Dèkné. 9 Supaya kayektènana pangandikané, mangkéné, " Wongwong sing Panjenengan paringaké marang Kawula ora ana sing ilang." 10 Simon Pétrus nduwèni pedhang, ngunuské pedangé lan nggebugi abdiné Imam Gedé, kupingé sing tengen dipenggal. Abdi mau jenenge Malkhus. 11 Gusti Yésus terus ngomong marang Pétrus, " Pedhangmu pedhangenen! 12 Wong-wong mau banjur nyekel Gusti Yésus lan diranti karo kumendané lan komandhané wong Ju. 13 Dèkné terus digawa nang nggoné Hanas. amarga dheweke dadi maratuwa Kayafas, Imam Agung ing taun iku.

YOHANES

36 Gusti Yésus semaur, " KratoningSun dudu saka donya iki. Saupama KratoningSun saka ing donya iki, para abdiningSun mesthi padha perang, supaya Aku ora diulungaké marang wong Yahudi. 37 Pilatus banjur ngandika marang Panjenengané, "Apa kowé kuwi ratu?" Gusti Yésus semaur: Kowé ngomong nèk Aku iki ratu. Kanggo tujuan iki Aku lair, lan kanggo iki Aku teka ing donya, supaya Aku neksèni bab kayektèn. Saben wong sing nduwé bebener krungu swaraku. 38 Pilatus ndangu marang Panjenengané, "Kayektèn iku apa?" Bareng wis ngandika mangkono, Panjenengané banjur miyos manèh nemoni wong-wong Yahudi lan ngandika marang wong-wong mau, "Aku ora nemu kaluputan babar pisan." 39 Nanging kowé padha duwe adat, yèn Aku ngluwari siji kanggo kowé ing Paskah. 40 Wong-wong terus pada bengok-bengok menèh: “Dudu wong iki, nanging Barabas!” Barabas kuwi rampog.

14 Nalika iku riyaya Paskah, kira-kira jam rolas, banjur ngandika marang wong-wong Yahudi, "Lah Rajamu!" 15 Nanging wong-wong mau padha bengok-bengok, "Sana, sirna, salib!" Pilatus ngandika marang wong-wong mau, Apa aku arep nyalib Rajamu? Para pangareping imam mangsuli, "Kula mboten gadhah ratu kejawi Kaisar." 16 Banjur masrahaké Panjenengané marang wong-wong mau supaya disalib. Gusti Yésus terus digawa lunga. 17 Gusti Yésus terus manggul salibé lunga menyang panggonan sing jenengé Tengkorak, ing basa Ibrani Golgota. 18 Ana ing kono padha nyalib Panjenengané, lan wong loro bebarengan karo Panjenengané, siji ing sisih kiwa, lan Yésus ana ing tengahé. 19 Pilatus banjur nulis judhul lan dipasang ing salib. Lan tulisan iki: YESUS saka Nasaret, ratune wong Yahudi. 20 Gelar iki banjur diwaca akèh wong Yahudi, amarga panggonané Yésus disalib iku cedhak karo kutha, lan tulisané nganggo basa Ibrani, Yunani lan Latin. 21 Para pangareping imam Yahudi tumuli ngandika marang Pilatus, "Aja nulis: Rajané wong Yahudi; nanging Panjenengané ngandika: Aku iki Rajané wong Yahudi. 22 Pilatus mangsuli, "Apa sing wis daktulis, wis daktulis." 23 Para prajurit banjur nyalib Gusti Yésus, banjur njupuk jubahé lan dipérang dadi papat, saben prajurit dadi bagéan; lan uga klambine: jas iki ora ana jahitan, ditenun saka ndhuwur nganti tekan. 24 Mulané wong-wong mau padha rerasanan, "Aja padha nyuwek-nyuwek iku, nanging kudu diundhi, sapa sing bakal nampani." Prajurit-prajurit mau banjur padha tumindak mangkono. 25 Ana ing sacedhaké salibé Yésus, ibuné lan seduluré ibuné, yakuwi Maria bojoné Kléopas lan Maria Magdalena. 26 Bareng Gusti Yesus mirsa kang ibu lan sakabat kang ditresnani jumeneng ana ing kono, Panjenengane banjur ngandika marang kang ibu: " Ibu, iki anakmu!" 27 Panjenengané banjur ngandika marang sakabaté: Delengen ibumu! Wiwit nalika iku sakabat mau banjur ngajak dheweke menyang omahe. 28 Sawisé iku, Yésus pirsa yèn samubarang kabèh wis kelakon, supaya kayektènan ing Kitab Suci, banjur ngandika, " Aku ngelak." 29 Saiki ana wadhah sing kebak isi cuka, lan wong-wong mau banjur ngiseni spons ing cuka, dilebokaké ing hisop lan dilebokaké ing cangkemé Yésus. 30 Sawisé nampa cuka anggur, Yésus ngandika, " Wis rampung!" 31 Mulané, wong-wong Yahudi, amarga dina iku dina pacawisan, supaya mayit-mayit ora ditinggal ing kayu salib ing dina Sabat, (amarga dina Sabat iku dina pinunjul), padha nyuwun marang Pilatus, supaya sikilé wong-wong mau katugel-tugel. digawa lunga. 32 Prajurit-prajurit mau banjur padha teka lan ngremuk sikilé sing kapisan lan sikilé liyané sing disalib bareng karo Yésus. 33 Nanging nalika padha sowan ing ngarsané Gusti Yésus lan weruh yèn Panjenengané wis séda, wong-wong mau padha ora ngremuk sikilé. 34 Nanging salah siji saka prajurit njojoh lambungé karo tumbak, lan sanalika metu getih lan banyu.

BAB 19 1 Pilatus banjur njupuk Yésus lan mecuti Panjenengané. 2 Para prajurit banjur nganakaké makutha eri, disèlèhaké ing sirahé Yésus, sarta nganggo jubah wungu. 3 Lan ngandika, "Salam, Ratuné wong Yahudi! lan padha napuk tangané. 4 Pilatus banjur metu menèh lan ngandika marang wongwong mau, Lah, Aku nggawa wong metu menyang kowé, supaya kowé padha ngerti yèn aku ora nemu kaluputan ing wong. 5 Gusti Yésus banjur miyos, ngagem makutha eri lan jubah wungu. Pilatus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Lah wong iku! 6 Bareng para pangareping imam lan para pinituwa padha weruh Panjenengané, banjur padha bengok-bengok, pangucapé, "Kasaliba, kasaliba!" Pilatus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Tampanana lan salib, amarga aku ora nemokake kaluputane." 7 Wong-wong Yahudi padha mangsuli marang Panjenengané, "Kula sami gadhah angger-angger, lan miturut angger-anggering Toret, Panjenengané kedah séda, merga Panjenengané ngaku Putraning Allah." 8 Nalika Pilatus krungu pangandika iku, Panjenengané saya wedi. 9 Banjur mlebu manèh menyang gedhong pangadilan lan takon marang Yésus, "Kowé kuwi saka ngendi?" Nanging Gusti Yésus ora paring wangsulan. 10 Pilatus banjur ngandika marang Panjenengané, "Apa Panjenengan ora ngandika marang Aku?" Apa kowé ora ngerti nèk Aku nduwèni pangwasa nyalib kowé lan Aku nduwèni pangwasa ngluwari kowé? 11 Gusti Yésus semaur, " Kowé ora bisa nduwèni pangwasa babar blas marang Aku, nèk ora diwènèhké marang kowé saka ing ngaluhur. 12 Mulané Pilatus ngupaya ngluwari Yésus, nanging wong-wong Yahudi padha bengok-bengok, ”Nèk kowé nglilani wong iki lunga, kowé dudu kancané Kaisar. 13 Nalika Pilatus krungu pangandika iku, banjur ngirid Yésus metu lan lenggah ing kursi pangadilan ing panggonan kang aran Trotoar, nanging ing basa Ibrani Gabata.

YOHANES

35 Sapa sing weruh kuwi mènèhi paseksi, lan paseksiné kuwi bener, lan dhèwèké ngerti nèk omongané bener, supaya kowé pada pretyaya. 36 Awit iku mau wis kelakon, supaya kayektènan kang katulis ing Kitab Suci: Balungé ora bakal remuk. 37 Lan tulisan liyané manèh kandha, ”Wong-wong bakal weruh wong sing wis dijojoh.” 38 Sawisé iku Yusuf saka Arimatéa, kang dadi muridé Yésus, nanging kanthi ndhelik marga wedi marang wong Yahudi, nyuwun marang Pilatus supaya layoné Yésus dicopot, lan Pilatus nglilani Yésus. Wong mau banjur sowan njupuk layone Gusti Yesus. 39 Nikodémus uga teka, sing wiwitané sowan ing ngarsané Yésus ing wayah bengi, nggawa mur lan gaharu campuran, boboté kira-kira satus kilogram. 40 Banjur padha njupuk layone Gusti Yesus, lan dibungkus nganggo mori karo rempah-rempah, minangka adat wong Yahudi kanggo ngubur. 41 Ing panggonan sing disalib ana patamanan; lan ing patamanan ana pasarean anyar, kang durung tau disarèkaké. 42 Mulané Gusti Yésus diselehake ana ing kono, amarga dina pacawisan wong Yahudi. awit kuburané wis cedhak.

15 Gusti Yésus terus ngomong: “ Ibu, kenèng apa kowé nangis? Kowé ngupaya sapa? Wong wadon mau, kang ngira wong iku tukang kebon, banjur matur marang Panjenengané, "Gusti, manawi Panjenengan sampun miyos saking mriki, mugi karsaa ndhawuhaken dhateng kula wonten ing pundi anggèn panjenengan nyèlèhaken, kula badhe mundhut." 16 Gusti Yésus semaur: Maria! Wong wadon mau nolèh lan matur marang Gusti Yésus: “Rabboni; tegesipun, Guru. 17 Gusti Yésus ngandika marang wong wadon mau, " Aja ndemek Aku; awit Aku durung sowan sowan ing ngarsaning Rama, nanging padha menyanga marang para sadulur-sadulurku lan kandhaa: Aku sowan sowan ing ngarsane Ramaku lan Ramamu; lan marang Gusti Allahku lan Gusti Allahmu. 18 Maryam Magdalena sowan lan matur marang para sakabate, yen dheweke wus ndeleng Gusti, lan Panjenengane wus ngandika mangkono iku marang dheweke. 19 Ing dina sing padha, ing wayah sore, minangka dina kapisan ing minggu, nalika lawang-lawang ing panggonan para murid padha ngumpul amarga wedi marang wong Yahudi, Gusti Yesus rawuh lan jumeneng ing tengah, lan ngandika marang wong-wong mau, " Tentrem-rahayu anaa ing kowe." 20 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané banjur nedahaké astane lan lambungé marang wong-wong mau. Para sakabat banjur padha bungah nalika padha ndeleng Gusti. 21 Gusti Yesus banjur ngandika maneh marang wongwong mau, " Tentrem-rahayu anaa ing kowe: padha kaya RamaKu kang ngutus Aku, mangkono uga Aku ngutus kowe." 22 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané banjur ndandosi wong-wong mau lan ngandika marang wongwong mau, " Tampa Roh Suci." 23 Sapa waé sing kowé ngapura dosané, kuwi bakal diapura. lan sapa waé sing kok anggep dosa, iku bakal katahan. 24 Nanging Tomas, salah siji sakabat rolas, sing disebut Didimus, ora ana karo wong-wong mau nalika Gusti Yesus rawuh. 25 Murid-murid liyané terus ngomong: Awaké déwé wis weruh Gusti. Nanging Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Manawa aku ora weruh bekas paku ana ing tangané, lan drijiku dakcemplungaké ing lambungé, aku ora bakal ngandel." 26 Lan sawise wolung dina maneh sakabate ing, lan Tomas karo wong-wong mau: banjur Gusti Yesus rawuh, lawanglawang ditutup, lan ngadeg ing tengah lan ngandika, " Tentrem-rahayu anaa ing kowe!" 27 Panjenengané banjur ngandika marang Tomas, " Drijimu gathukna lan delengen tanganku." lan tanganmu cekelana ing lambungku, lan aja nganti ora pracaya, nanging pracaya. 28 Tomas tumuli mangsuli: "Gusti lan Allah kawula!" 29 Gusti Yésus semaur: Tomas, merga kowé wis weruh Aku, kowé pretyaya. 30 Lan akèh mukjijat liyané sing ditindakké Yésus ing ngarepé para muridé, sing ora katulis ing kitab iki.

BAB 20 1 Ing dina kapisan ing minggu iku Maryam Magdalena, nalika isih peteng, teka menyang pasarean, lan weruh watune wis dibusak saka pasarean. 2 Wong wadon mau banjur mlayu marani Simon Pétrus lan sakabat liyané kang ditresnani déning Yésus, sarta ngandika marang wong-wong mau, "Gusti wis dijupuk saka ing pasarean, lan kita ora ngerti ing ngendi wongwong iku dipanggonaké." 3 Pétrus lan sakabat liyané mau banjur lunga menyang pasaréan. 4 Banjur padha mlayu bebarengan, lan sakabat liyane mlayu saka Pétrus, lan teka luwih dhisik menyang pasarean. 5 Wongé terus ndhingkluk lan ndelok ing njeroné, terus weruh jubahé léna ambles. nanging dheweke ora mlebu. 6 Simon Pétrus teka ndhèrèk Panjenengané, banjur lumebet ing pasaréan, lan weruh jubah lena ana ing kono. 7 Lan serbet sing nutupi sirahé, ora dilebokaké nganggo mori, nanging kabungkus ing sawijining panggonan. 8 Sawisé iku, sakabat liyané kang luwih dhisik teka ing pasaréan, banjur weruh lan pracaya. 9 Awit wong-wong kuwi durung ngerti Kitab Suci nèk Dèkné kudu tangi menèh sangka pati. 10 Para sakabat banjur padha bali menyang omahe dhewedhewe. 11 Nanging Maryam jumeneng ana ing njaba ana ing ngarep pasarean karo nangis, lan nalika nangis, dheweke mbungkuk lan ndeleng menyang ing pasarean. 12 Lan weruh malaékat loro nganggo klambi putih lungguh, kang siji ana ing sirahe, lan sijine ana ing sikile, ing ngendi layone Gusti Yesus kaparingan. 13 Lan wong-wong mau padha matur marang dheweke, "Ibu, yagene kowe nangis?" Dheweke kandha marang wong-wong mau, Amarga Gustiku wis dijupuk, lan aku ora ngerti ana ing ngendi dheweke diselehake. 14 Sawisé ngandika mangkono, dhèwèké nolèh lan weruh Yésus jumeneng, nanging ora ngerti yèn iku Yésus.

YOHANES

31 Nanging iki katulisan, supaya kowé padha precaya yèn Yésus iku Kristus, Putraning Allah; lan supaya kowé padha pracaya, kowé padha nduwèni urip marga saka asmané.

marang Aku?" Wongé terus ngomong: “Gusti, Kowé pirsa samubarang kabèh; kowe ngerti yen aku tresna marang kowe. Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: “ Wedhus-wedhus-Ku diongkon!” 18 Satemen-temene pituturKu marang kowe: Nalika kowe isih anom, kowe sabuk lan lumaku menyang ngendi wae, nanging yen kowe wis tuwa, kowe bakal ngacungake tanganmu, lan wong liya bakal sabuk kowe lan nggawa kowe menyang ngendi wae. ora bakal. 19 Dhèwèké ngandika mangkono, kanggo mratelakake apa kang kudu diluhuraké déning pati marang Allah. Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, mèlua Aku. 20 Pétrus nolèh lan weruh murid sing ditresnani Yésus mèlu. kang uga nyandhak ing dhadhané nalika nedha bengi, lan matur: "Gusti, sinten ingkang ngulungaken Paduka?" 21 Pétrus weruh wongé, terus ngomong marang Gusti Yésus: “Gusti, wong iki bakal nglakoni apa? 22 Pangandikané Yésus, " Menawa Aku kepéngin supaya dhèwèké tetep nganti Aku teka, apa gunané kowé?" tindakake kula. 23 Pangandikané mau banjur sumebar ing antarané para sadulur, yèn sakabat iku ora bakal mati. Nanging, yen Aku pengin supaya dheweke tetep nganti aku teka, apa iku kanggo sampeyan? 24 Iki murid sing neksèni bab prekara-prekara iki lan sing nulis bab-bab iki, lan awaké déwé ngerti nèk paseksiné kuwi bener. 25 Lan isih akèh prekara-prekara liyané sing ditindakké Yésus, sing, nèk ditulis siji-sijiné, aku ngira nèk jagat iki ora bisa ngemot buku-buku sing kudu ditulis. Amin.

BAB 21 1 Sawisé iku Yésus ngatingal manèh marang para sakabat ing sagara Tiberias; lan ing wicaksana iki nduduhké dhéwé. 2 Simon Pétrus, Tomas sing disebut Didimus, Natanaèl wong Kana ing Galiléa, anak-anaké Zébédéus lan muridé loro liyané. 3 Simon Pétrus kandha marang wong-wong mau, "Aku arep mancing." Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula ugi mèlu panjenengan." Wong-wong mau banjur padha minggah ing prau. lan wengi iku padha nyekel apa-apa. 4 Nanging bareng wis ésuk, Yésus jumeneng ana ing pasisir, nanging murid-muridé ora ngerti nèk kuwi Yésus. 5 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau, " Anak-anak, apa kowe padha duwe pangan?" Wangsulane wong-wong mau: Ora. 6 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Jala lencana ing sisih tengen prau, lan kowé bakal padha nemu." Mulané wong-wong mau padha nguncalaké, nanging saiki padha ora bisa narik, amarga akèhé iwak. 7 Mulané murid sing ditresnani Yésus kandha marang Pétrus, ”Iki Gusti!” Bareng Simon Pétrus midhanget yèn iku Gusti, tumuli nyandhangi jubahé, (amarga dhèwèké wuda), banjur nyemplung ing sagara. 8 Murid-murid liyané padha teka nitih prau; (amarga ora adoh saka dharatan, mung rong atus asta), padha nyeret jala kang ana iwak. 9 Bareng wis tekan ing dharatan, padha weruh geni areng ana ing kono, lan iwak tumeka ing kono lan roti. 10 Gusti Yésus ngandika marang wong-wong mau, " Nggawaa iwak-iwak sing saiki wis padha tangkep." 11 Simon Pétrus munggah lan narik jala menyang dharatan, kebak iwak gedhé, satus seket telu. 12 Gusti Yésus ngandika marang wong-wong mau, " Ayo padha mangan!" Para sakabat ora ana siji waé sing wani takon marang Panjenengané, "Kowé kuwi sapa?" ngerti nèk kuwi Gusti. 13 Gusti Yesus banjur rawuh, njupuk roti lan menehi wong, lan iwak uga. 14 Iki wis kaping teluné Gusti Yésus ngatingal marang para muridé, sakwisé Dèkné wungu sangka pati. 15 Sawisé padha mangan, Gusti Yésus ngandika marang Simon Pétrus, " Simon, anaké Yunus, apa kowé tresna marang Aku ngluwihi wong-wong iki?" Atur wangsulane: “Inggih, Gusti; kowe ngerti yen aku tresna marang kowe. Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, " Wedangan cempé-cempéku." 16 Panjenengané ngandika manèh marang Panjenengané kang kaping pindhoné, " Simon, anaké Yunus, apa kowé tresna marang Aku?" Wangsulane: “Inggih, Gusti; kowe ngerti yen aku tresna marang kowe. Panjenengané ngandika marang Panjenengané, " Wedhus-wedhusKu angon." 17 Panjenengané ngandika marang Panjenengané kang kaping teluné, " Simon, anaké Yunus, apa kowé tresna marang Aku?" Pétrus sedhih banget amarga wis kaping teluné matur marang Panjenengané, "Apa kowé tresna

Kisah Para Rasul

18 Saiki wong iki tuku pategalan karo opah saka piala; lan tiba sirahe, banjur pecah ing tengah, lan wetenge metu kabeh. 19 Kabèh wong sing manggon ing Yérusalèm ngerti bab kuwi. Dadiné pategalan mau ing basané diarani Aceldama, tegesé: Pategalan getih. 20 Awit ing kitab Masmur ana tulisan mangkéné, "Panggonané dadi sepi, aja nganti ana wong siji waé." 21 Mulané saka wong-wong iki sing wis mèlu kita ing salawas-lawasé Gusti Yésus mlebu lan metu ing tengah kita, 22 Wiwit saka baptisané Yohanes, nganti dina nalika Panjenengané kaangkat saka ing antara kita, kudu ana wong siji-sijia kang katetepake dadi seksi karo kita bab wunguné. 23 Banjur padha milih wong loro, yaiku Yusuf kang karan Barsabas, kang karan Yustus, lan Matias. 24 Wong-wong mau terus ndedonga, ”Gusti, Gusti, ingkang nguningani manahipun manungsa sadaya, Paduka mugi karsaa paring pitedah, punapa panunggalanipun tiyang kalih punika, punapa ingkang Paduka pilih. 25 Supaya dhèwèké bisa nampani leladi lan dadi rasul, sing njalari Yudas ora nduwèni dhawuh, supaya dhèwèké bisa mulih menyang panggonané dhéwé. 26 Lan padha mènèhi undhi; lan undhi tumiba marang Matias; Panjenengané kapérang dadi rasul sawelas.

BAB 1 1 Dhuh Teofilus, risalah ingkang rumiyin sampun kula damel, bab sadaya ingkang dipun wiwiti saha dipun wulang dening Gusti Yesus, 2 Nganti tumeka ing dina nalika Panjenengané kaangkat munggah, Panjenengané paring dhawuh marang para rasul kang wus dipilih déning Sang Roh Suci. 3 Wong-wong mau uga ngatingal marang wong-wong mau sawuse nandhang sangsara marga saka pirang-pirang bukti sing ora bisa disalahake, nalika katon patang puluh dina, lan ngandika bab Kratoning Allah. 4 Lan nalika padha ngumpul bebarengan karo wong-wong mau, padha didhawuhi supaya padha ora lunga saka Yerusalem, nanging ngenteni janji saka Sang Rama, kang, ngandika, kang wis padha krungu bab Aku. 5 Awit Yohanes mbaptis nganggo banyu; Nanging kowé bakal dibaptis karo Roh Suci ora sawetara dina. 6 Nalika padha ngumpul, padha takon marang Panjenengané, pangandikané, "Gusti, ing sapunika punapa Paduka badhe mbalèkaken karajan dhateng Israèl?" 7 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, " Sampeyan ora prelu ngerti wektu utawa mangsa, sing wis ditetepaké déning Sang Rama ing pangwasané dhéwé." 8 Nanging kowé bakal padha tampa pangwasa, sawisé Roh Suci tumedhak marang kowé, lan kowé bakal padha dadi seksi tumrap Aku ing Yérusalèm, ing Yudéa kabèh, ing Samaria, lan nganti tekan ing salumahing bumi. 9 Sawisé ngandika bab iku mau, nalika padha ndeleng, Panjenengané diangkat munggah; lan méga nampani Panjenengané saka ing pandelenge. 10 Nalika padha tumenga marang swarga nalika Panjenengané minggah, ana wong lanang loro ngadeg ing sandhingé nganggo sandhangan putih; 11 Wong-wong mau uga padha kandha, "Para wong Galiléa, yagene kowé padha ngadeg tumenga ing langit?" Gusti Yesus iki, kang kaangkat menyang ing swarga saka ing kowe, bakal rawuh kanthi cara kaya sing wis padha kokdeleng menyang swarga. 12 Banjur padha bali menyang Yérusalèm saka gunung sing disebut Zaitun, sing saka Yérusalèm kanggo dina Sabat lelampahan. 13 Bareng wis padha lumebu, banjur padha munggah menyang kamar ndhuwur, ing kono dipanggoni Pétrus, Yakobus, Yohanes, Andréas, Filipus, Tomas, Bartoloméus, Matius, Yakobus anaké Alféus lan Simon Zelot. lan Yudas, seduluré Yakobus. 14 Wong-wong mau kabèh terus bebarengan ing pandonga lan panyuwun, bebarengan karo wong wadon, lan Maria, ibuné Yésus, lan karo sadulur-saduluré. 15 Nalika samana Pétrus jumeneng ana ing tengahé para sakabat lan ngandika, "Cacahé jenengé kira-kira satus rong puluh. 16 Para Sadulur, Kitab Suci iki kudu kayektenan, kang kapangandikakaké déning Sang Roh Suci lumantar pangandikané Dawud, bab Yudas, kang dadi tuntunan tumrap wong-wong kang padha nyekel Yésus. 17 Amarga Panjenengané wis kacathet ana ing antara kita, lan wis olèh panduman saka leladi iki.

BAB 2 1 Bareng dina riyaya Pentakosta wis tumeka, wong-wong kabèh padha ngumpul ing sak panggonan. 2 Dumadakan ana swara saka swarga kaya angin gedhe kang ngebaki omah kang padha lungguhan. 3 Wong-wong mau banjur katon ilat-ilat kang kaya geni, kang njedhul ing saben wong. 4 Lan kabeh padha kapenuhan ing Roh Suci, lan wiwit ngomong nganggo basa-basa liya, kaya sing diparingake dening Roh mau supaya bisa diucapake. 5 Ing Yérusalèm ing Yérusalèm ana wong-wong Yahudi, wong-wong sing mursid, saka saben bangsa ing sangisoring langit. 6 Bareng krungu swara iku, wong-wong padha ngumpul lan padha bingung, amarga saben wong krungu wongwong mau padha guneman nganggo basane dhewe-dhewe. 7 Wong-wong kabèh padha nggumun lan gumun, banjur padha rerasanan, "Lah, iku rak wong Galiléa kabèh?" 8 Lan kepriyé kita saben wong krungu ing basa kita dhewe, kang kita lair? 9 Wong Partia, Media, Elam, lan wong-wong sing manggon ing Mesopotamia, Yudea, Kapadokia, Pontus lan Asia, 10 Frigia lan Pamfilia, ing tanah Mesir, lan ing tanah Libia ing sakiwa-tengené Kirene, lan wong-wong manca ing Roma, wong Yahudi lan wong-wong kang nganut agama Yahudi, 11 Wong Kreta lan wong Arab, kita krungu wong-wong kuwi ngomong nganggo basa kita bab mukjijat-mukjijat saka Gusti Allah. 12 Wong kabèh padha gumun lan padha mangu-mangu, banjur padha rerasanan, "Apa tegesé iki?" 13 Wong liya padha moyoki, "Wong-wong iki kebak anggur."

Kisah Para Rasul

14 Nanging Pétrus ngadek karo sakabat sawelas, lan nguwuh-uwuh lan ngandika marang wong-wong mau, "Hé wong Yudéa lan kowé kabèh sing manggon ing Yérusalèm, padha ngertia bab iki, lan rungokna pituturku. 15 Wong-wong kuwi ora mendem kaya sing mbok anggep, merga dina iki mung jam telu. 16 Nanging iki sing diomongké karo nabi Yoèl. 17 Ing dina wekasan, mangkono pangandikane Gusti Allah, Ingsun bakal ngesokake RohingSun marang sakabehing manungsa, lan anak-anakira lanang lan wadon bakal medhar wangsit, lan para nom-nomanira bakal padha ndeleng wahyu, lan para wong tuwamu bakal padha ngimpi. : 18 Ing dina iku para abdiningSun lan para abdiningSun bakal Sunesahake RohingSun; lan bakal padha medhar wangsit. 19 Lan Ingsun bakal ndhatengake mukjijat-mukjijat ing swarga ing dhuwur lan pratandha-pratandha ana ing bumi ing ngisor; getih, geni, lan kebul kumelun. 20 Srengenge bakal malih dadi peteng ndhedhet lan rembulan dadi getih, sadurunge dinane Pangeran Yehuwah kang agung lan pinunjul iku teka. 21 Lan bakal kelakon, sing sapa nyebut asmané Gusti bakal slamet. 22 Hé wong Israèl, rungokna tembung iki! Yésus saka Nasarèt, wong sing ditresnani karo Gusti Allah ana ing antaramu srana mukjijat-mukjijat lan mukjijat-mukjijat lan mujijat-mujijat, sing ditindakaké déning Gusti Allah lumantar Panjenengané ana ing tengah-tengahmu, kaya sing kowé padha sumurup. 23 Panjenengané wis diulungaké miturut karsané Allah lan saka karsané Allah sing wis diwènèhaké sadurungé, lan kowé wis padha nyalib lan matèni nganggo tangan-tangan duraka. 24 Panjenengané wis ditangèkaké déning Gusti Allah kanthi ngeculaké kasangsarané pati, amarga ora mungkin Panjenengané bisa nahan pati. 25 Awit Dawud ngandika bab Panjenengané, "Aku tansah ndeleng Gusti ana ing ngarsaku, amarga Panjenengané ana ing tengenku, supaya aku ora gonjang-ganjing." 26 Mulané atiku bungah lan ilatku bungah; Kajaba iku, dagingku bakal ngaso kanthi pangarep-arep. 27 Amargi Paduka boten badhe nilar nyawa kawula wonten ing naraka, saha Paduka boten badhe marengaken Kang Mahasuci ngalami karusakan. 28 Paduka sampun paring pitedah dhateng kawula bab dalaning gesang; Paduka mugi karsaa paring kabingahan dhateng kawula. 29 Para sadulur, keparenga kula matur dhateng panjenengan sadaya bab Sang Prabu Dawud, leluhuripun Sang Prabu Dawud, bilih piyambakipun sampun seda saha kasarekaken, saha kuburanipun wonten ing ngajeng kita. 30 Awit saka iku, marga saka nabi, lan sumurup, manawa Gusti Allah wus supaos kalawan supaos marang Panjenengane, manawa saka wohing bangkekane, miturut daging, Panjenengane bakal ngunggahake Sang Kristus lenggah ing dhampar; 31 Dhèwèké ngerti bab iki, lan ngomong bab wunguné Kristus, nèk nyawané ora ditinggal ing neraka lan dagingé ora bakal rusak. 32 Gusti Yésus iki wis kawungokaké déning Allah, lan aku kabèh padha dadi saksi.

33 Mulané, Panjenengané wis kaluhuraké déning tangan tengené Gusti Allah lan nampa Roh Sutyi saka Sang Rama, Panjenengané banjur ngesokaké apa sing saiki kokdeleng lan kokrungu. 34 Awit Dawud ora minggah menyang swarga, nanging dhèwèké kandha dhéwé: Pangéran ngandika marang Gustiku: Lenggaha ing sisih tengenku! 35 Nganti Ingsun ndadekake mungsuhira ancik-anciking tlapakanira. 36 Mulané wong Israèl kabèh kudu ngerti tenan, nèk Gusti Allah wis ndadèkké Gusti Yésus sing wis mbok salib kuwi dadi Gusti lan Kristus. 37 Bareng krungu kang mangkono iku, atiné padha remuk, banjur padha matur marang Pétrus lan para rasul liyané, "Para sadhèrèk, punapa ingkang kedah kula lampahi?" 38 Pétrus banjur ngandika marang wong-wong mau, "Padha mratobata lan padha dibaptisa ing asmané Yésus Kristus kanggo pangapuraning dosa, lan kowé bakal nampa peparingé Roh Suci." 39 Awit prasetya iku kanggo kowé lan anak-anakmu lan marang wong-wong sing adoh, kaya sing bakal ditimbali déning Pangéran Allah kita. 40 Lan nganggo tembung liyane akeh paseksi lan pitutur, pangandikane, Lungaa awakmu dhewe saka generasi kang ala iki. 41 Wong-wong sing nampani pangandikané Yésus terus dibaptis, lan ing dina kuwi uga ana kira-kira telung ewu jiwa. 42 Lan padha mantep ing piwulangé para rasul lan tetunggalan, lan nyuwil-nyuwil roti lan ndedonga. 43 Saben wong padha wedi lan akèh mukjijat lan mujijatmujijat sing ditindakaké déning para rasul. 44 Kabèh wong sing pretyaya pada ngumpul lan kabèh pretyaya dadi siji. 45 Dhèwèké ngedol barang darbéné lan diedum-edumké marang wong kabèh, miturut kabutuhané saben wong. 46 Saben dina wong-wong mau terus mlaku bebarengan ing Pedalemané Allah lan nyuwil-nyuwil roti saka omahomah lan mangan kanthi bungah lan tulusing ati. 47 Padha ngluhurake Gusti Allah, lan dikasihi dening kabeh wong. Lan Gusti nambahake kanggo pasamuwan saben dina sing kudu disimpen. BAB 3 1 Nalika samana Pétrus lan Yokanan padha munggah ing Padaleman Suci ing wayah jam sanga. 2 Lan ana wong lumpuh wiwit guwa-garbané biyungé digawa, sing saben dina dilebokaké ing gapurané Padaleman Suci, sing diarani Éndah, kanggo njaluk sedekah marang wong-wong sing mlebu ing Padaleman Suci. 3 Bareng weruh Pétrus lan Yohanes arep lumebu ing Padaleman Suci, banjur njaluk sedekah. 4 Rasul Pétrus lan Yohanes terus nyawang Dèkné karo ngomong: “Lah awaké déwé!” 5 Gusti Yésus terus nggatèkké wong-wong kuwi, awit ngarep-arep bakal nampa apa-apa. 6 Pétrus banjur ngandika, "Slaka lan emas aku ora duwe; Nanging apa sing dakkarepake, dakwenehake marang kowe: Atas asmane Yesus Kristus saka Nasaret, tangia lan lumakua.

Kisah Para Rasul

7 Panjenengané banjur nyekel tangané wong mau, nuli diunggahaké; 8 Panjenengané banjur mlumpat ngadeg lan lumaku, banjur lumebu ing Padaleman Suci bareng karo wong-wong mau, mlaku-mlaku lan mlumpat lan memuji marang Gusti Allah. 9 Wong-wong kabèh pada weruh dhèwèké mlaku-mlaku lan memuji marang Gusti Allah. 10 Wong-wong mau padha ngerti yèn Panjenengané iku kang lenggah kanggo sedekah ana ing gapura Éndah Padaleman Suci; 11 Bareng wong lumpuh kang kawarasaké mau nyekel Pétrus lan Yohanes, wong kabèh banjur padha mlayu marani wong-wong mau ana ing serambi kang aran Salomo, kanthi gumun banget. 12 Bareng Pétrus nyumurupi iku, banjur ngandika marang wong-wong mau, "Para wong Israèl, yagene kowé padha gumun bab iku?" Utawa yagene kowe padha nggatekake marang aku kabeh, kaya-kaya marga saka kakuwatan lan kasucenku dhewe, aku wus ndadekake wong iki lumaku? 13 Gusti Allahé Abraham, Iskak lan Yakub, Gusti Allahé leluhur kita, wis ngluhurké Yésus, Putrané. Wong-wong sing mbok pasrahké lan mbok selak nang ngarepé Pilatus, awit Dèkné arep nglilani Dèkné lunga. 14 Nanging kowé padha nyélaki Kang Mahasuci lan Kang adil, lan padha njaluk supaya wong kang matèni diparingaké marang kowé; 15 Lan matèni Pangéraning urip, sing ditangèkaké déning Allah saka ing antarané wong mati; kang dadi saksi. 16 Lan asmane marga saka pracaya marang asmane iku ndadekake wong iki kuwat, kang padha kokdeleng lan sira kenal, ya, iman kang marga saka Panjenengane iku wus paring kawarasan kang sampurna ana ing ngarepe kowe kabeh. 17 Lan saiki, para sedulur, aku ngerti nèk kowé nindakké kuwi merga ora ngerti, kaya sing ditindakké para pemimpinmu. 18 Nanging prekara-prekara sing wis diwulangké karo Gusti Allah mbiyèn liwat para nabiné, nèk Kristus bakal nandhang sangsara, kuwi wis kelakon. 19 Mulané kowé pada mratobata lan mratobata, supaya dosamu disirnakké, mbésuk bakal tekan wektu katentreman saka ing ngarsané Gusti. 20 Lan Panjenengané bakal ngutus Yésus Kristus, sing wis diwartakaké marang kowé. 21 Panjenengané kudu ditampa déning swarga nganti tumeka ing jamane mbalèkaké samubarang kabèh, kang wis kapangandikakaké déning Gusti Allah lumantar para nabiné kang suci wiwit wiwitan mula. 22 Sabab Nabi Musa pancèn wis ngandika marang para leluhur, mangkene: Pangéran, Allahmu, bakal nekakaké nabi saka sadulurmu, kaya aku; Panjenengane bakal padha kokrungu ing samubarang kabeh kang bakal dipangandikakake marang kowe. 23 Lan bakal kelakon, saben wong sing ora ngrungokake nabi iku, bakal ditumpes saka ing antarane wong-wong mau. 24 Malah sakehing nabi wiwit Samuèl lan wong-wong kang padha ngetutake, sakehe wong kang padha ngucap, iya padha medhar wangsit bab dina-dina iki. 25 Kowé kuwi anaké para nabi lan prejanjian sing ditindakké karo para leluhuré awaké déwé, sing

dipangandikani marang Bapa Abraham: Lan sakèhé bangsa ing bumi bakal diberkahi karo turunmu. 26 Gusti Allah wis mungokaké Putrané Yésus marang kowé dhisik, supaya mberkahi kowé kabèh, supaya kowé padha nyingkiri pialané. BAB 4 1 Nalika padha ngandika marang wong akeh, para imam, komandhaning Padaleman Suci, lan wong Saduki padha teka. 2 Padha sedhih banget amarga padha memulang marang wong-wong lan martakake bab tangi saka ing antarane wong mati lumantar Gusti Yesus. 3 Wong-wong mau terus dicekel lan dicekel nganti ésuké, awit saiki wis awan. 4 Nanging akèh wong sing padha krungu pangandika mau, padha precaya; Cacahé wong lanang kira-kira limang ewu. 5 Ésuké para panggedhéné, para pinituwa lan para ahli Torèt. 6 Imam Agung Hanas, Kayafas, Yohanes, Aleksander, lan sakèhé sedulur-seduluré Imam Agung, padha nglumpuk ing Yérusalèm. 7 Sawisé padha dilebokake ing tengahé, wong-wong mau padha takon: "Kowé nindakaké iki kanthi pangwasa apa utawa jenengé sapa?" 8 Rasul Pétrus, sing kapenuhan ing Roh Sutyi, terus ngomong marang wong-wong kuwi, ”Para panggedhéning bangsa lan para pinituwané Israèl! 9 Yèn ing dina iki kita dipriksa bab panggawé becik marang wong lara, apa carané wong lara bisa mari; 10 Kowé kabèh lan wong Israèl kabèh kudu ngerti nèk Gusti Yésus Kristus sangka Nasarèt, sing wis mbok salib, sing wis ditangèkké karo Gusti Allah saka ing antarané wong mati. 11 Iki watu sing diremehake dening para tukang bangunan, sing dadi pucuking pojok. 12 Lan ora ana karahayon ing wong liya, amarga ing sangisoring langit ora ana jeneng liya sing diwenehake marang manungsa, sing bisa dadi keslametan. 13 Bareng padha weruh kandelé Pétrus lan Yokanan, sarta ngerti yèn wong-wong iku padha bodho lan ora ngerti, banjur padha gumun. Wong-wong mau padha ngerti nèk wis mèlu Gusti Yésus. 14 Bareng padha weruh wong kang kawarasaké jumeneng bebarengan karo wong-wong mau, padha ora bisa mbantah apa-apa. 15 Nanging bareng padha didhawuhi nyingkiri Pradata Agama, banjur padha rembugan. 16 Pangandikané, "Apa sing kudu daktindakaké marang wong-wong iki?" Awitdene wong-wong iku padha nindakake mukjijat kang wigati tumrap kabeh wong kang manggon ing Yerusalem. lan kita ora bisa mbantah. 17 Nanging supaya aja nganti nyebar ing antarané wong akèh, ayo padha diancam kanthi tenanan, supaya aja nganti ngomong marang sapa waé nganggo jeneng iki. 18 Wong-wong mau banjur nimbali wong-wong mau, lan padha didhawuhi aja nganti padha guneman utawa memulang atas asmane Gusti Yesus. 19 Nanging Pétrus lan Yokanan mangsuli, pangandikané, "Apa bener ing ngarsané Gusti Allah kanggo ngrungokake sampeyan luwih saka Gusti Allah, sampeyan nemtokaken."

Kisah Para Rasul

20 Amarga aku ora bisa ngomong apa sing wis dakdeleng lan dakrungu. 21 Mulané, bareng wis ngancam wong-wong mau, wongwong mau banjur nglilani lunga, nanging ora olèh cara kanggo ngukum wong-wong mau marga saka wong akèh. 22 Awit wong sing umuré luwih saka patang puluh taun, sing diwènèhi mukjijat kanggo nambani wong. 23 Bareng wis diluwari, wong loro mau banjur marani kanca-kancané dhéwé-dhéwé lan nyritakaké sabarang pangandikané para pangareping imam lan para pinituwa mau. 24 Bareng krungu kang mangkono iku, wong-wong mau padha bebarengan ngucap marang Gusti Allah, "Gusti, Paduka punika Allah ingkang nitahaken langit lan bumi, saha saganten dalah saisinipun." 25 Sapa kang wus ngandika lumantar abdi Paduka Dawud, mangkene: Yagene para bangsa padha nesu, lan wongwong padha nggagas apa-apa? 26 Para raja ing bumi padha ngadeg, para panggedhe padha nglumpuk nglawan Gusti lan Kristus. 27 Awit nyatané Hérodès lan Pontius Pilatus, karo wongwong sing dudu Ju lan bangsa Israèl wis padha nglumpuk nglawan Yésus, Anakmu sing suci, sing wis mbok jebadi. 28 Kanggo nindakake apa wae sing wis diputusake dening tangan lan pakaryanmu sadurunge bakal ditindakake. 29 Sapunika, dhuh Gusti, mugi karsaa mirsani pangancamipun tiyang-tiyang punika, sarta mugi karsaa paring kawilujengan dhateng para abdi Paduka, supados sami nglairaken pangandika Paduka kanthi kendel. 30 Srana ngulurake tanganmu kanggo nambani; lan supaya pratandha lan mukjijat bisa ditindakake kanthi asmane Gusti Yesus, Putramu sing suci. 31 Sawisé padha ndedonga, panggonan kono padha gonjing. lan kabeh padha kapenuhan ing Roh Suci, lan padha ngucapake pangandikane Gusti Allah kanthi kendel. 32 Wong-wong sing pada pretyaya kuwi pada siji ati lan siji jiwa, lan ora ana wong siji-sijia sing kandha nèk barang-barang sing diduwèni kuwi duwèké dhéwé. nanging kabeh iku padha. 33 Para rasul paring paseksi bab wungunipun Gusti Yésus kanthi daya ingkang ageng, saha sih-rahmat ingkang ageng dhateng tiyang-tiyang wau. 34 Ing antarané wong-wong mau ora ana sing kekurangan, awit sapa waé sing nduwèni lemah utawa omah ngedol barang-barang mau lan nggawa rega barang sing didol. 35 Lan diselehake ing ngarepe para rasul, lan dibagi-bagi marang saben wong miturut kabutuhane. 36 Lan Yoses, sing dening para rasul dijenengi Barnabas, (sing ditegesi: Putraning panglipur), wong Lewi, saka negara Siprus. 37 Duwe tanah, banjur didol, dhuwité digawa lan diselehaké ing sikilé para rasul.

4 Nalika isih ana, iku dudu kagunganmu? lan sawise didol, apa iku ora ing panguwasa sampeyan dhewe? kenging punapa dene panjenengan dalem nggadhahi prakawis punika? Kowé ora ngapusi manungsa, nanging ngapusi Gusti Allah. 5 Ananias krungu tembung kuwi terus tiba lan mati, lan kabèh wong sing krungu bab kuwi padha wedi banget. 6 Para nom-noman tumuli padha ngadeg, mbekta lan digawa metu lan dikubur. 7 Kira-kira telung jam sakwisé kuwi, bojoné terus mlebu, ora ngerti lelakoné. 8 Pétrus banjur ngandika marang wong wadon mau, "Kandhakna marang aku, apa kowé padha ngedol tanah mau?" Lan dheweke ngandika, Ya, kanggo akeh. 9 Pétrus banjur ngandika marang wong wadon mau, "Kepriyé kowé padha sarujuk kanggo nyoba Rohé Gusti?" Lah, sikile wong-wong sing ngubur bojomu ana ing lawang, lan bakal nggawa sampeyan metu. 10 Wong wadon mau banjur ambruk ana ing sandhingé Gusti Yésus, lan mati mati. 11 Jemaat kabèh lan kabèh wong sing krungu prekara iki pada wedi banget. 12 Lan liwat tangane para rasul padha akeh pratandha lan mukjijat kalakon ing antarane wong akeh; (Lan kabeh padha bebarengan ana ing serambi Suleman. 13 Lan ing antarane liyane ora ana wong sing wani gabung karo wong-wong mau, nanging wong akeh padha ngluhurake wong-wong mau. 14 Lan wong-wong sing pretyaya saya tambah akèh marang Gusti, lanang lan wadon.) 15 Mulané wong-wong lara padha digawa metu menyang dalan-dalan, disèlèhaké ing paturon lan dipan, supaya saora-orané Pétrus sing liwat ing kono bisa ngayomi sawetara wong. 16 Wong-wong saka kutha-kutha ing sakiwa-tengené padha teka menyang Yérusalèm, nggawa wong lara lan wong-wong sing kesurupan roh jahat, lan kabèh padha waras. 17 Imam Agung lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké, yaiku golongané wong Saduki, padha tangi, lan padha nepsu banget. 18 Para rasul banjur dicekel tangan lan dilebokake ing pakunjaran umum. 19 Nanging Malaékaté Pangéran ing wayah bengi mbukak lawang-lawang pakunjaran lan digawa metu lan ngandika: 20 Lungaa, ngadega ana ing Padaleman Suci lan tuturna marang wong-wong sakehing pangandikaning urip iki. 21 Bareng padha krungu bab iku, ésuk-ésuk padha mlebu ing Padaleman Suci lan memulang. Nanging imam agung lan wong-wong sing padha ndhèrèkaké, banjur nimbali Pradata Agama lan para pinituwané wong Israèl kabèh, nuli utusan menyang pakunjaran supaya digawa. 22 Nanging nalika para petugas teka lan ora ketemu ing pakunjaran, banjur padha bali lan matur: 23 Pangandikané, "Pakunjaran bener-bener ketemu aku ditutup kanthi aman, lan para penjaga ngadeg ana ing njaba lawang, nanging nalika aku mbukak, ora ana wong sing ana ing njero." 24 Nalika Imam Agung lan komandan Gréja Gedé lan para pangareping imam krungu bab iku, padha mangu-mangu bab apa iku bakal tuwuh.

BAB 5 1 Nanging ènèng wong jenengé Ananias karo bojoné Safira, ngedol barang nduwèni. 2 Dhèwèké uga nyimpen sapérangan saka regané, lan bojoné uga ngerti bab kuwi. 3 Nanging Pétrus kandha, ”Ananias, yagene Sétan ngebaki atimu nganti goroh marang Roh Suci lan nyetop sapérangan regané bumi?

Kisah Para Rasul

25 Banjur ana wong sing teka lan ngomong: Lah, wongwong sing padha koklebokake ing pakunjaran padha ngadeg ing Padaleman Suci lan mulang wong akeh. 26 Komandhané lan perwira-perwira terus lunga lan nggawa wong-wong mau tanpa kekerasan, merga wedi karo wong akèh, aja nganti dibenturi watu. 27 Sawisé padha digawa menyang ngarsané Pradata Agama, Imam Agung banjur ndangu: 28 Kandhané, "Apa awaké déwé lak wis ngekèki pitutur marang kowé, aja pada mulang nganggo jeneng iki?" Lah, kowé wis ngebaki Yérusalèm karo piwulangmu, lan kowé arep nekakaké getihé wong iki marang aku kabèh. 29 Pétrus lan para rasul liyané padha mangsuli, pangandikané, "Kula kedah manut dhateng Gusti Allah katimbang dhateng manungsa." 30 Gusti Allahe leluhur kita wis mungokake Gusti Yesus, kang koksedani lan kokgantung ing wit. 31 Panjenengané wus kaluhuraké déning Allah kalawan astane tengen, dadi Pangéran lan Juru Slamet, supaya wong Israèl mratobat lan ngapura dosa. 32 Lan aku kabèh padha dadi seksiné bab iku mau; semono uga Roh Sutyi, sing diparingké Gusti Allah marang wong sing manut marang Dèkné. 33 Bareng padha krungu bab iku, wong-wong mau padha gething atine, banjur padha rembugan arep dipateni. 34 Ing kono ana wong Farisi, jenengé Gamaliel, ahli Torèt, sing misuwur ing antarané wong akèh kabèh, banjur dhawuh supaya para rasul didhawuhi metu sedhela. 35 Lan ngandika marang wong-wong mau, "Hé wong Israèl, padha ngati-ati, apa sing arep koklakoni tumrap wong-wong iki." 36 Awit sakdurungé dina iki Teudas wis njedhul lan ngegungké awaké déwé. Wong-wong mau cacahé kira-kira patang atus, padha digandhengake karo wong-wong mau. lan kabeh wong sing manut marang Panjenengané, padha buyar lan sirna. 37 Sawisé iku, Yudas saka Galiléa wungu ing dina-dina pancacahan, lan nggegirisi wong akeh kanggo mèlu Panjenengané; lan kabeh, malah kabeh sing manut marang, padha buyar. 38 Lan saiki Aku pitutur marang kowé: Aja padha nindakaké wong-wong mau, lan aja nganti wong-wong mau, amarga manawa rancangan utawa pakaryan iki saka manungsa, mesthi bakal muspra. 39 Nanging yen iku saka Gusti Allah, sampeyan ora bisa nyirnakake; aja nganti kowé ketemu malah nglawan Gusti Allah. 40 Wong-wong mau padha sarujuk marang Panjenengané; 41 Wong-wong mau banjur padha mangkat saka ing ngarsané Pradata Agama, kanthi bungah merga kaanggep pantes nandhang kawirangan marga saka asmané. 42 Lan saben dina ing Padaleman Suci lan ing saben omah, padha ora kendhat memulang lan martakaké Gusti Yésus Kristus.

2 Para sakabat rolas banjur nimbali murid-muridé akèh lan padha dipangandikani, "Mboten prayogi menawi kula ninggal pangandikanipun Allah lan ngladosi meja." 3 Mulané, para Sadulur, padha golekana ana ing antaramu wong pitu kang jujur, kang kapenuhan ing Roh Suci lan kawicaksanan, kang padha daktetepake kanggo urusan iki. 4 Nanging awaké déwé bakal terus ndonga lan ngladèni pitutur. 5 Wong-wong mau banjur padha milih Stéfanus, wong kang kapenuhan ing iman lan Roh Suci, lan Filipus, Prokhorus, Nikanor, Timon, Parmenas, lan Nikolaus, wong sing nganut agama Yahudi ing Antiokia. 6 Wong-wong mau banjur diajokaké marang para rasul, lan sawisé ndedonga, banjur numpangi tangan marang para rasul. 7 Pangandikané Gusti Allah saya tambah akeh; Cacahé para murid ing Yérusalèm saya akèh banget. lan akeh imam sing padha manut marang iman. 8 Stéfanus, sing kebak iman lan pangwasa, nindakké mujijat-mujijat lan mukjijat-mukjijat ing antarané wong akèh. 9 Ing papan pangibadah, kang karan sinagoga wong Libertine, wong Kirene, Aleksandria, lan saka ing Kilikia lan Asia padha padu karo Stéfanus. 10 Wong-wong mau ora bisa nolak kawicaksanan lan roh sing diomongké. 11 Wong-wong mau banjur mbujuk wong-wong, supaya padha ngucap: "Kula sampun mireng tiyang punika ngucap nyenyamah dhateng Nabi Musa lan Gusti Allah." 12 Wong-wong mau padha ngojok-ojoki wong akèh, para pinituwa lan para ahli Torèt. 13 Lan padha ngadegake seksi palsu, kang kandha, "Wong iki ora leren-leren ngucapake tembung-tembung nyenyamah marang papan suci iki lan Toret. 14 Awit aku wis krungu wongé ngomong nèk Gusti Yésus sangka Nasarèt kuwi bakal ngrusak panggonan iki lan bakal ngowahi adat-istiadat sing diwulangké karo Musa marang kita. 15 Lan kabeh sing lungguh ing Pradata Agama, padha mandeng marang Panjenengane, lan padha weruh pasuryane kaya pasuryane malaekat. BAB 7 1 Imam Agung banjur ngandika, "Apa iku bener? 2 Panjenengané banjur ngandika, "Para sadulur lan para bapak, padha rungokna! Ida Sang Hyang Widi Wasa, Ida Sang Hyang Widi Wasa nguningayang ring leluur iragane Abraham, rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Mesopotamia, sadurung dane ring Haran. 3 Panjenengané banjur ngandika marang Panjenengané, "Sira lungaa saka ing nagaramu lan saka sanak-sedulurmu, menyang ing tanah kang bakal Daktuduhaké marang kowé." 4 Sawuse mangkono panjenengane banjur metu saka ing tanah Kasdim lan manggon ing Haran; 5 Lan ora diparingi warisan apa-apa ana ing kono, ora, nganti bisa dilebokake sikile, nanging dheweke janji bakal menehi tanah kasebut dadi darbeni lan marang turune, nalika dheweke durung duwe anak. .

BAB 6 1 Nalika samana, bareng cacahe para murid saya akeh, wong-wong Yunani padha gumujeng marang wong-wong Ibrani, amarga randha-randhane padha ora digatekake ing leladi saben dinane.

Kisah Para Rasul

6 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Turune Idane patut mangda malantaran ring tanah asing. lan supaya padha ditawan lan dianiaya patang atus taun. 7 Lan bangsa sing bakal dadi budhak bakal Dakhukumi, pangandikane Gusti Allah, lan sawise iku bakal padha metu lan ngabekti marang Ingsun ana ing panggonan iki. 8 Dhèwèké paring prajanjian tetak marang Abraham, mulané Abraham peputra Iskak lan nyunati ing dina kawolu; lan Iskak peputra Yakub; Yakub peputra leluhur rolas. 9 Para leluhur mau, meri, banjur ngedol Yusuf menyang Mesir, nanging Gusti Allah nunggil karo Yusuf. 10 Panjenengané diluwari saka sakehing kasangsarané, sarta diparingi sih-rahmat lan kawicaksanan ana ing ngarsané Firaun, raja Mesir; Panjenengané banjur diangkat dadi gubernur ing tanah Mesir lan saisiné kabèh. 11 Ing satanah Mesir lan ing tanah Kanaan kabèh ana paceklik, lan kasangsaran gedhé, lan leluhur kita padha ora olèh pangan. 12 Nanging bareng Yakub krungu yèn ing Mesir ana gandum, banjur kongkonan para leluhur kita dhisik. 13 Lan ing kaping pindho Yusuf dikenal marang para sadulure; temah sanak-sedulure Yusuf diweruhi marang Sang Prabu Pringon. 14 Yusuf banjur kongkonan nimbali Yakub, bapakné, lan sanak-seduluré kabèh, cacahé pitulas lima. 15 Yakub banjur tindak menyang Mesir lan seda, dheweke lan para leluhur kita. 16 Lan padha digawa menyang Sikhem lan disarèkaké ing kuburan sing Abraham tuku dhuwit dhuwit saka anakanake Emor, bapak ing Sikhem. 17 Nanging bareng wis cedhak wektu prasetya, kang wus diprasetyakake dening Gusti Allah marang Rama Abraham, bangsa Mesir saya tambah akeh lan saya akeh. 18 Nganti jumeneng ratu liyane, kang ora wanuh marang Yusuf. 19 Wong-wong mau padha cidra marang sanak-sedulur kita, lan nganiaya para leluhur kita, nganti padha nundhung anak-anake, supaya padha ora bisa urip. 20 Ing nalika iku Nabi Musa miyos lan ayu banget, lan diopeni ing omahe bapakne telung sasi. 21 Bareng wis dibuwang, putrine Sang Prabu Pringon tumuli digendhong lan diopeni dadi putrane dhewe. 22 Lan Musa wis sinau babagan kabeh kawicaksanan wong Mesir, lan kuwasa ing tembung lan tumindak. 23 Bareng wis umuré patang puluh taun, dhèwèké kepéngin nemoni sedulur-seduluré wong Israèl. 24 Bareng weruh salah siji saka wong-wong mau nandhang sangsara, banjur mbélani wong Mesir lan males wong sing ditindhes. 25 Merga dhèwèké ngira para seduluré bakal ngerti nèk Gusti Allah bakal ngluwari wong-wong kuwi liwat astané, nanging ora ngerti. 26 Ésuké Gusti Yésus terus ngétokké dèkné marang muridmuridé sing lagi padu. kenging menapa panjenengan sami klentu dhateng sesami? 27 Nanging wong sing tumindak ala marang pepadhané, nulak wong mau, lan matur, "Sapa sing ngangkat kowé dadi panguwasa lan hakim kita?" 28 Punapa panjenengan kersa mateni kula kados dene panjenengan wingi mateni tiyang Mesir?

29 Mangkono pangandikane mangkono Nabi Musa banjur lumayu lan dadi wong neneka ana ing tanah Midian, ing kono peputra kakung loro. 30 Bareng wis kliwat patang puluh taun, ana malaékaté Pangéran ing ara-ara samun ing Gunung Sinai, ana ing geni murub ing grumbul grumbul. 31 Bareng Nabi Musa mirsa bab iku, banjur gumun banget marang paningal mau, lan nalika nyedhak arep nyumurupi iku, Gusti Allah tumuli ngandika marang panjenengane. 32 Pangandikané: Ingsun iki Allahé leluhurmu, Allahé Abraham, Allahé Iskak, lan Allahé Yakub. Nabi Musa banjur gumeter, lan ora wani ndeleng. 33 Gusti banjur ngandika marang wong, Copot sepatumu saka ing sikilmu, kanggo panggonan sing sampeyan ngadeg iku lemah suci. 34 Ingsun wus mirsani kasangsaraning umatingSun kang ana ing tanah Mesir, sarta Ingsun wus miyarsa pasamunane, banjur tumedhak kanggo ngluwari. Saiki ayo, Aku bakal ngutus kowé menyang Mesir. 35 Musa iki sing ditampik karo wong-wong mau, karo ngomong: Sapa sing ngangkat kowé dadi raja lan hakim? iya padha diutus dening Gusti Allah dadi panguwasa lan pangluwaran lumantar malaekate kang ngatingal marang Panjenengane ana ing grumbul grumbul. 36 Panjenengane nuntun wong-wong mau metu, sawise nindakake kaelokan lan pratandha ing tanah Mesir, ing Segara Teberau lan ing ara-ara samun patang puluh taun. 37 Iki Musa, kang ngandika marang wong Israel, "Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, bakal nekakake nabi kanggo sampeyan saka para sadulurmu, kaya aku; Panjenengané bakal kokrungu. 38 Iki Panjenengané kang ana ing pasamuwan ing ara-ara samun karo malaékat kang ngandika marang Panjenengané ana ing Gunung Sina, lan karo para leluhur kita; 39 Para leluhur kita padha ora gelem nuruti, malah dibuwang saka ing kono, lan ing sajroning atiné padha bali menyang Mesir. 40 Kandhané marang Harun: “Kula damelaken allah ingkang ndhisiki kula, awit Musa ingkang ngirid kita medal saking tanah Mesir, kula mboten sumerep kados pundi kedadosanipun. 41 Nalika samana wong-wong mau padha gawé pedhèt lan padha nyaosaké kurban marang brahala mau, sarta padha bungah-bungah marga saka gawéané tangané dhéwé. 42 Gusti Allah banjur nolèh lan ngluwari wong-wong mau padha nyembah marang sakehing langit; kaya kang katulisan ana ing kitab para nabi, mengkéné, "Hé turuné Israèl, apa kowé padha nyaosaké marang Aku kéwankéwan sembelehan lan kurban sembelehan lawasé patang puluh taun ana ing ara-ara samun?" 43 Ya, tarub Molokh lan lintange allahmu Refan, sing padha digawe reca-reca kanggo nyembah marang wongwong mau; 44 Leluhur kita padha duwe Tarub Suci ing ara-ara samun, kaya kang wus katetepake, kang wus ngandika marang Nabi Musa, supaya padha didadekake kaya kang wus dideleng. 45 Kang mangkono iku uga para leluhur kita kang tumuli padha nglebokake Gusti Yesus menyang tanahe bangsabangsa liya, kang ditundhung dening Gusti Allah saka ing ngarepe para leluhur kita nganti tumeka ing jamane Sang Prabu Dawud.

Kisah Para Rasul

46 Wong-wong mau nemu sih-rahmat ana ing ngarsané Allah, lan kepéngin nggolèki tarub kanggo Allahé Yakub. 47 Nanging Sang Prabu Suleman yasa padaleman. 48 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten dedalem ring genah-genah gegaman tangan. kaya pangandikane nabi, 49 Swarga iku dhamparku, lan bumi iku ancik-anciking sampéyanku. pangandikane Sang Yehuwah: utawa ing ngendi papan palereman-Ku? 50 Apa dudu tangan-Ku sing nitahake iki kabèh? 51 Hé wong kang wangkot gulu lan kang ora tetak ing ati lan kuping, kowé tansah nglawan Roh Suci; 52 Para nabi endi sing ora dianiaya déning para leluhurmu? lan padha matèni wong-wong sing sadurunge padha ngandhani bab rawuhé Kang adil; kang saiki kowe padha ngianati lan mateni wong. 53 Wong-wong sing wis nampa wèt-wèté nabi Moses, nanging ora netepi. 54 Bareng padha krungu pangandikane iku, atiné padha keroting untu. 55 Nanging wong mau kapenuhan ing Roh Suci, tumenga ing swarga, lan weruh kamulyaning Allah lan Gusti Yésus jumeneng ing tengené Gusti Allah. 56 Lan ngandika, "Lah, Aku weruh langit mbukak, lan Putraning Manungsa jumeneng ing sisih tengen Gusti Allah." 57 Wong-wong mau banjur padha bengok-bengok kalawan swara banter, nuli nutup kupinge, banjur padha nyabrang marang Panjenengane kanthi saomah. 58 Wongé terus diuncalké sangka kuta lan dibenturi watu. 59 Wong-wong mau terus mbenturi Stéfanus kanthi watu, ngucap marang Gusti Allah, "Gusti Yésus, tampanana rohku." 60 Panjenengané banjur tumungkul lan nguwuh kanthi swara sora, "Gusti, mugi sampun ngantos ndhawahaken dosa punika dhateng tiyang-tiyang wau." Bareng ngandika mangkono, banjur keturon.

wong-wong ing Samaria, ngakoni nèk dhèwèké kuwi wong gedhé. 10 Wong-wong kabèh, wiwit sing cilik nganti sing gedé, ngomong: Wong iki kuwasané Gusti Allah sing gedé déwé. 11 Wong-wong mau padha nggatèkaké marang Panjenengané, amarga wis suwé Panjenengané nggegirisi wong-wong mau nganggo ilmu sihir. 12 Nanging bareng padha precaya marang Filipus nalika martakake bab Kratoning Allah lan bab asmane Yesus Kristus, wong lanang lan wadon padha kabaptis. 13 Simon dhéwé uga pretyaya lan sakwisé dibaptis terus karo Filipus lan nggumun weruh mukjijat-mukjijat lan mujijat-mujijat sing kelakon. 14 Bareng para rasul ing Yérusalèm krungu yèn Samaria wis nampani pangandikané Allah, banjur padha kongkonan Pétrus lan Yohanes. 15 Bareng padha mudhun, wong-wong mau padha ndedonga, supaya padha kaparingan Roh Suci. 16 (Sabab nalika Panjenengané durung nempuh sapa-sapa, mung padha kabaptis ing asmané Gusti Yésus.) 17 Banjur padha numpangi tangan marang wong-wong mau, lan padha tampa Roh Suci. 18 Lan nalika Simon weruh sing liwat numpangi tangan saka para rasul padha kaparingan Roh Suci, banjur menehi dhuwit kanggo wong-wong mau. 19 Pangandikané, "Aku uga wènèhana pangwasa iki, supaya sapa waé sing daktumpakan tangan, bakal tampa Roh Suci." 20 Nanging Pétrus ngandika marang Panjenengané, "Dhuwitmu bakal sirna bebarengan karo kowé, amarga kowé ngira yèn peparingé Gusti Allah bisa dituku nganggo dhuwit." 21 Kowé ora duwé panduman lan ora duwé panduman ing bab iki, awit atimu ora adil ana ing ngarsané Allah. 22 Mulané mratobata saka pialamu iki, lan ndedongaa marang Gusti Allah, muga-muga pikiranmu bisa diapura. 23 Awit aku ngerti nèk kowé nduwèni rasa pait lan kendel karo piala. 24 Simon tumuli mangsuli, pangandikané, "Kowé padha ndedongaa marang Pangéran kanggo aku, supaya ora ana prekara-prekara sing kok omongaké mau kelakon marang aku." 25 Sakwisé nduwé paseksi lan martakaké pangandikané Gusti, wong-wong mau banjur padha bali menyang Yérusalèm lan martakaké Injil ana ing pirang-pirang désa ing Samaria. 26 Malaékaté Pangéran ngandika marang Filipus, "Ngadega, menyang kidul, menyang dalan sing mudhun saka Yérusalèm menyang Gaza, yaiku ara-ara samun." 27 Sawisé jumeneng lan tindak, lah ana wong Étiopia, priyayi kang gedhé dhéwé ing pandhidhikané Kandake, ratuné wong Étiopia, kang nguwasani sakehing bandhané, lan rawuh ing Yérusalèm arep nyembah. 28 Nalika lagi bali, lungguh ing krétané, maca Nabi Yésaya. 29 Sang Roh banjur ngandika marang Filipus, "Sira nyedeki kréta iki!" 30 Filipus banjur mlayu marani wong mau lan krungu wong mau maca Nabi Yésaya, banjur ngandika, "Apa kowé ngerti apa sing diwaca?" 31 Panjenengané banjur ngandika, "Kadospundi anggen kula saged, menawi wonten tiyang ingkang nuntun kula?"

BAB 8 1 Saulus banjur nyelaki Saulus. Nalika samana ana panganiaya kang gedhe tumrap pasamuwan ing Yerusalem; Wong-wong mau kabèh padha buyar ana ing tanah Yudéa lan Samaria, kajaba para rasul. 2 Lan wong-wong sing saleh nggawa Stéfanus menyang kuburan, lan padha nangisi wong-wong mau. 3 Nanging Saulus ngrusak pasamuwan, mlebu ing saben omah, digeret wong lanang lan wong wadon, dilebokaké ing pakunjaran. 4 Mulané wong-wong sing padha buyar ana ing ngendiendi lan martakaké Injil. 5 Filipus banjur lunga menyang kutha Samaria lan martakaké Kristus marang wong-wong mau. 6 Wong-wong terus pada nggatèkké apa sing diomongké karo Filipus, sakwisé krungu lan ndelok mukjijat-mukjijat sing ditindakké. 7 Amarga roh-roh najis padha metu saka wong-wong kang padha kasurupan kanthi swara seru, lan akeh kang lumpuh lan lumpuh kang padha waras. 8 Ing kutha kono ana kabungahan sing gedhé. 9 Nanging ana wong sing jenengé Simon, sing biyèn ana ing kutha kono padha nggunakké ilmu sihir lan nggumunké

Kisah Para Rasul

Lan dheweke njaluk Filipus supaya munggah lan lungguh karo wong. 32 Panggonan sing diwaca ing Kitab Suci yaiku mengkéné: Panjenengané katuntun kaya wedhus gèmbèl kanggo disembelèh; lan kaya cempe bisu ana ing ngarepe kang nyukur rambute, mangkono uga Panjenengane ora mbukak cangkeme. 33 Sajeroning asoré Panjenengané, paukumané wus sirna, lan sapa kang bakal nyritakaké turunané? awit nyawané dijupuk saka ing bumi. 34 Priyagung mau banjur mangsuli marang Filipus, lan matur: "Kula nyuwun pangapunten, punapa ingkang kapangandikakaken déning nabi punika?" saka awake dhewe, utawa saka wong liya? 35 Filipus banjur mbukak cangkeme, lan wiwit saka Kitab Suci padha, lan martakaké Gusti Yésus marang wong. 36 Nalika padha mlaku ing dalan, padha tekan ing sawijining banyu. Apa sing ngalangi aku dibaptis? 37 Filipus banjur ngandika, "Nèk kowé pretyaya klawan gumolonging atimu, kowé bisa uga." Wongé terus ngomong: “Aku pretyaya nèk Yésus Kristus kuwi Anaké Gusti Allah. 38 Kréta mau banjur didhawuhi mandeg. banjur dibaptis. 39 Bareng wis padha mentas saka ing banyu, Filipus diangkat déning Rohé Pangéran, nganti wong priyagung mau ora weruh manèh. 40 Nanging Filipus wis ketemu ana ing Asdod, lan liwat liwat, piyambakipun martakaké ing kabeh kutha, nganti tekan Kaisarea.

11 Gusti Yésus terus ngomong: “ Ngadega lan lungaa menyang dalan sing jenengé Lurus, lan ing omahé Yudas takonana wong sing jenengé Saulus saka Tarsus. 12 Lan ing wahyu weruh wong sing jenengé Ananias mlebu lan numpangi tangan marang wong mau, supaya bisa ndeleng. 13 Ananias banjur mangsuli, "Gusti, aku wis krungu saka akeh wong iki, sepira piala sing ditindakake marang para suci Paduka ing Yerusalem. 14 Lan ing kene Panjenengané nduwèni wewenang saka para pangareping imam kanggo nangkepi kabèh wong sing nyebut jenengmu. 15 Nanging Gusti ngandika marang wong mau, " Sira lungaa, amarga dheweke iku prabot sing dipilih kanggo Aku, kanggo martakake jenengku marang para bangsa, para ratu, lan wong Israel." 16 Awit Aku bakal nduduhké nèk dhèwèké kudu nandhang sangsara marga saka jenengku. 17 Ananias banjur tindak lan mlebu ing omah. lan numpangi asta marang wong mau ngandika: Sadulur Saulus, Gusti, yaiku Gusti Yesus, sing wis ngetingal marang kowe ana ing dalan nalika kowe teka, ngutus Aku, supaya kowe bisa ndeleng lan kapenuhan ing Roh Suci. 18 Lan sanalika mripate kaya sisik sing tiba saka ing mripate, lan dheweke bisa ndeleng, banjur tangi lan dibaptis. 19 Sakwisé mangan, dhèwèké dadi kuwat. Nalika iku Saulus manggon sawatara dina karo para sakabat ing Damsyik. 20 Sakwisé kuwi wongé terus martakké bab Kristus nang sinaguk-sinaguk, nèk Dèkné kuwi Anaké Gusti Allah. 21 Nanging wong-wong sing krungu tembungé pada nggumun, terus ngomong: Apa dudu iku kang nyirnakake wong-wong kang padha nyebut asmane ana ing Yerusalem, lan tekan mrene arep nggawa wong-wong mau kalawan benter marang para pangareping imam? 22 Nanging Saulus saya tambah kuwat lan nggegirisi wong-wong Yahudi sing manggon ing Damsyik, mbuktèkaké yèn Panjenengané iku Kristus. 23 Sakwisé lelakon pirang-pirang dina, wong-wong Yahudi padha rembugan arep matèni Yésus. 24 Nanging angger-anggeré Saulus wis ngerti. Lan rina wengi padha ngawasi gapura kanggo nyedani Panjenengane. 25 Ing wayah bengi murid-muridé nyekel Dèkné lan ngedunké Dèkné sangka kranjang. 26 Bareng Saulus wis tekan ing Yérusalèm, Saulus banjur nyoba kanggo gabung karo para muridé, nanging kabèh padha wedi marang Panjenengané, lan ora ngandel yèn dhèwèké iku murid. 27 Nanging Barnabas tumuli digawa menyang ing ngarsané para rasul, sarta nyritakaké marang wong-wong mau, yèn dhèwèké wis weruh Gusti ing dalan, lan anggoné ngandika marang Panjenengané, lan kanthi kendel martakaké ing Damsyik atas asmané Yésus. 28 Gusti Yésus terus mèlu mlebu-metu nang Yérusalèm. 29 Panjenengané banjur ngandika kanthi kendel atas asmané Gusti Yésus lan padudon marang wong-wong Yunani, nanging wong-wong mau padha arep matèni Yésus. 30 Bareng para sadulur padha ngerti, Panjenengané banjur digawa menyang Kaisaréa lan dikirim menyang Tarsus.

BAB 9 1 Nanging Saulus isih ngetokké ancaman lan matèni murid-muridé Gusti, terus lunga nang nggoné Imam Gedé. 2 Wong-wong mau njaluk layang marang sinaguk-sinaguk menyang Damsyik, supaya nèk wong-wong kuwi ketemu karo wong-wong kuwi, lanang utawa wadon, digawa nang kuta Yérusalèm. 3 Nalika lelungan, dheweke wis cedhak karo Damsyik, dumadakan ana pepadhang saka swarga sumunar ngubengi dheweke. 4 Panjenengané banjur ambruk ing bumi lan krungu swara kang ngandika marang Panjenengané, " Saulus, Saulus, yagene kowé nganiaya Aku?" 5 Panjenengané banjur ngandika, "Sapa ta, Gusti?" Pangandikané Pangéran, " Aku iki Yésus sing kokaniaya. 6 Wongé gumeter lan nggumun terus ngomong: “Gusti, apa sing mbok karepké? Pangandikané Pangéran, " Ngadega, menyang ing kutha, kowé bakal diwulang apa kang kudu koklakoni." 7 Wong-wong sing padha mèlu lelungan padha ngadeg tanpa bisa ngomong, krungu swara, nanging ora weruh sapa-sapa. 8 Saulus banjur tangi saka ing bumi. Bareng mripaté kabuka, ora ana wong siji-sijia, nanging padha nuntun tangané menyang ing Damsyik. 9 Telung dina dhèwèké ora weruh lan ora mangan lan ora ngombé. 10 Ing Damaskus ana murid siji, jenengé Ananias; Lan Gusti ngandika liwat wahyu, Ananias. Atur wangsulané, "Gusti, kawula mriki."

Kisah Para Rasul

31 Banjur pasamuwan-pasamuwan ing saindhenging Yudéa lan Galiléa lan Samaria padha tentrem, lan padha kabangun; lan lumaku ing wedi marang Gusti lan ing panglipur saka Roh Suci, padha tambah akeh. 32 Lan nalika Pétrus mlaku-mlaku ing ngendi-endi, dheweke uga marani para suci ing Lida. 33 Ana ing kono ketemu karo wong lanang sing jenengé Éneas, sing wis wolung taun ngombé ing paturon lan lara lumpuh. 34 Rasul Pétrus terus ngomong: “Eneas, Yésus Kristus nambani kowé. Lan dheweke langsung tangi. 35 Wong kabèh sing manggon ing Lida lan Saron weruh dhèwèké, banjur mratobat marang Gusti. 36 Ing Yopé ana murid siji sing jenengé Tabita, sing tegesé Dorkas. 37 Nalika samana wong wadon mau lara, banjur seda. 38 Lan merga Lida cedhak karo Yope, lan para murid krungu nèk Pétrus ana ing kono, banjur kongkonan wong loro sowan ing ngarsané, nyuwun supaya Panjenengané aja nganti kendhat sowan. 39 Pétrus banjur jumeneng lan mèlu wong-wong mau. Bareng wis tekan, banjur digawa menyang kamar ndhuwur, lan kabeh randha padha ngadeg ing sandhinge karo nangis, lan nuduhake klambi lan sandhangan sing digawe Dorkas nalika dheweke isih ana. 40 Nanging Pétrus nuli ngusir wong-wong mau, banjur sujud lan ndedonga. nuli nolèh marang layoné kandha, "Tabita, tangia!" Bareng weruh Pétrus banjur linggih. 41 Gusti Yésus terus ngelungké tangané, terus nangèkké wong wédok kuwi, terus dityeluk para suci lan para randha, terus dityelukké urip. 42 Lan bab iku wis dikenal ing saindhenging Yope; lan akèh wong sing pretyaya marang Gusti. 43 Gusti Yésus terus nginep pirang-pirang dina nang Yopé karo Simon, tukang samak kulit.

10 Panjenengané banjur ngelih banget, banjur kepéngin mangan, nanging nalika padha nyawisaké, Panjenengané kesurupan. 11 Lan weruh swarga menga lan prau tartamtu mudhun kanggo wong, kaya lembaran gedhe dirajut ing papat sudhut, lan mudhun menyang bumi. 12 Ing kono ana kewan sikil papat, kewan galak, kewan gumremet lan manuk ing awang-awang. 13 Banjur ana swara marang Panjenengané: Ngadega, Pétrus! matèni, lan mangan. 14 Nanging Pétrus kandha, "Dhuh Gusti, mboten leres! awit aku durung tau mangan barang sing najis utawa najis. 15 Swara mau nuli ngandika manèh marang Panjenengané kang kaping pindhoné, "Sapa kang wis diresiki déning Allah, aja kokanggep haram." 16 Iki kelakon ping telu, lan wadhah mau kaangkat manèh menyang swarga. 17 Nalika Pétrus mangu-mangu, apa tegesé wahyu kang dideleng mau, lah, wong-wong sing dikongkon Kornélius padha takon marang omahé Simon, lan padha ngadeg ana ing ngarep gapura. 18 Banjur padha nimbali lan takon, apa Simon, kang aran Petrus, nginep ana ing kono. 19 Nalika Pétrus mikir babagan wahyu mau, Rohé terus ngomong: Lah, ana wong telu nggolèki kowé. 20 Mulané, ngadega, mudhuna lan lungaa bareng karo wong-wong mau, aja mangu-mangu, awit Aku kang ngutus wong-wong mau. 21 Pétrus banjur marani wong-wong sing diutus Kornélius marani dhèwèké. lan ngandika, "Lah, Aku iki sing sampeyan goleki, apa sababe kowe teka? 22 Wong-wong mau terus ngomong: Kornélius, perwira, wong sing bener lan wedi marang Gusti Allah lan misuwur ing antarané bangsa Yahudi kabèh. tembung sampeyan. 23 Panjenengané banjur nimbali wong-wong mau lan nginep. Ésuké Pétrus lunga bareng karo wong-wong mau, lan sedulur-sedulur saka Yopé mèlu. 24 Esuke wong-wong mau padha mlebu ing Kaisarea. Kornélius ngenteni wong-wong mau lan nglumpukké sedulur-seduluré lan kanca-kancané. 25 Nalika Pétrus mlebu, Kornélius methukaké Panjenengané, banjur sujud nyembah marang Panjenengané. 26 Nanging Pétrus ngangkat Panjenengané lan ngandika, "Ngadega; Aku dhewe uga wong lanang. 27 Sakwisé omong-omongan karo wongé, Dèkné terus mlebu lan ketemu wong okèh sing pada ngumpul. 28 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé padha sumurup, yèn wong Yahudi iku larang ngumpul utawa marani bangsa liya; Nanging Gusti Allah wis nduduhké marang aku nèk aku ora bakal ngarani sapa waé sing najis utawa najis. 29 Mulané, sakwisé aku dikongkon niliki kowé, aku ora mbantah. 30 Kornélius kandha, ”Patang dina kepungkur aku pasa nganti jam iki. lan ing jam sanga aku ndedonga ing omahku, lan, lah, ana wong ngadeg ing ngarepku nganggo sandhangan cerah. 31 Lan ngandika, Kornélius, pandongamu wis kabul, lan sedekahmu bakal dieling-eling ana ing ngarsane Gusti Allah.

BAB 10 1 Ing Kaisaréa ènèng wong jenengé Kornélius, komandhané pasukan sing jenengé pasukan Italia. 2 Wong sing mursid lan ngabekti marang Gusti Allah karo sak omahé, sing ngekèki sedekah marang wong-wong lan tansah ndedonga marang Gusti Allah. 3 Kira-kira jam sanga, dhèwèké weruh malaékaté Gusti Allah marani dhèwèké lan ngomong: Kornélius! 4 Bareng nyawang wong mau, banjur wedi lan matur, "Ana apa, Gusti?" Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, "Pandongamu lan sedekahmu wis dadi pangelingeling ana ing ngarsané Allah." 5 Saiki kongkonana wong menyang Yopé, nimbali Simon sing jenengé Pétrus. 6 Dhèwèké nginep karo Simon, tukang samak, omahé ing pinggir segara. 7 Sakwisé mulékat sing ngomong karo Kornélius lunga, dhèwèké nimbali abdiné loro, lan salah siji prajurit sing mursid, sing tansah ngladèni dhèwèké. 8 Sakwisé Gusti Yésus ngomongké bab kuwi mau kabèh, terus dikongkon lunga menyang Yopé. 9 Ésuké, nalika padha budhal lan wis cedhak karo kutha, Pétrus minggah ing payon arep ndedonga kira-kira jam enem.

Kisah Para Rasul

32 Mulané kongkonan menyang Yopé, nimbali Simon sing jenengé Pétrus. Panjenengané nginep ing omahé Simon, tukang samak ing pinggir segara. 33 Mulané aku langsung utusan marani kowé; lan becike kowe teka. Mulané saiki aku kabèh padha ana ing ngarsané Gusti Allah, kanggo ngrungokké kabèh sing didhawuhaké déning Gusti Allah marang kowé. 34 Rasul Pétrus terus ngomong: “Satemené aku ngerti nèk Gusti Allah ora mbédakaké manungsa. 35 Nanging ing saben bangsa, wong sing ngabekti marang Panjenengané lan nglakoni kabeneran, bakal ditrima karo Panjenengané. 36 Pangandika kang kadhawuhake dening Gusti Allah marang wong Israel, yaiku martakake tentrem-rahayu marga saka Gusti Yesus Kristus: (Panjenengane iku Gustine kabeh). 37 Kowé ngerti apa sing diomongké iki, sing diwartakké nang bawah Yudéa kabèh, wiwit saka Galiléa, sakwisé baptisan sing diwartakké Yohanes. 38 Gusti Allah njebadi Yésus saka Nasarèt nganggo Roh Sutyi lan kwasané. awit Gusti Allah nunggil karo dhèwèké. 39 Awaké déwé iki dadi seksiné kabèh sing ditindakké Gusti Yésus nang negarané wong Ju lan nang kuta Yérusalèm. kang padha dipateni lan digantung ing wit. 40 Gusti Allah mungokaké Panjenengané ing telung dinané, lan nélakaké Panjenengané; 41 Ora kanggo kabeh wong, nanging marang para seksi sadurunge Gusti Allah, yaiku aku, sing padha mangan lan ngombe bareng karo Panjenengane sawise Panjenengane wungu saka ing antarane wong mati. 42 Dhèwèké ndhawuhi aku kabèh, supaya martakaké marang wong-wong lan mènèhi paseksi, yèn Panjenengané iku kang wus katetepakaké déning Allah dadi Hakim tumrap wong kang urip lan wong mati. 43 Para nabi sakèhé paseksi marang Panjenengané, nèk wong sing pretyaya marang Panjenengané bakal nampa pangapuraning dosa liwat asmané. 44 Nalika Pétrus isih ngandika mangkono, Roh Suci tumurun ing kabèh wong kang padha krungu pangandika mau. 45 Wong-wong sing pretyaya tetak, sing teka bareng karo Pétrus, pada nggumun, merga Roh Sutyi wis kaesokaké marang bangsa-bangsa liya. 46 Amarga padha krungu wong-wong mau padha guneman nganggo basa roh lan ngluhurake Gusti Allah. Banjur Pétrus mangsuli: 47 Apa ana wong sing bisa ngalang-alangi banyu supaya wong-wong iki ora dibaptis, sing wis nampa Roh Suci kaya kita? 48 Dèkné terus ngongkon wong-wong mau dibaptis nganggo jenengé Gusti. Banjur padha ndedonga marang Panjenengané supaya lereb sawetara dina. BAB 11 1 Para rasul lan sedulur-sedulur nang Yudéa krungu nèk wong-wong sing dudu Ju pada nampa pituturé Gusti Allah. 2 Bareng Pétrus tekan ing Yérusalèm, wong-wong saka golongan tetakan padha padu karo Pétrus. 3 Pangandikané, "Kowé wis marani wong-wong sing ora tetak lan mangan bareng karo wong-wong mau."

100

4 Nanging Pétrus nyritakaké prekara mau wiwit wiwitan, lan mènèhi dhawuh marang wong-wong mau. 5 Aku ana ing kutha Yope ndedonga, lan aku weruh wahyu: Ana sawijining prau mudhun, kaya kain gedhe, diturunake saka swarga ing sudhut papat; lan iku malah marang aku: 6 Bareng aku tumeka mripatku, aku banjur ngelingi, lan weruh kewan sikil papat ing bumi, kewan galak, kewan gumremet lan manuk ing awang-awang. 7 Aku terus krungu swara ngomong marang aku: Ngadega, Pétrus! mateni lan mangan. 8 Nanging aku mangsuli: Ora, Gusti, amarga ora ana barang sing najis utawa najis sing mlebu ing cangkemku. 9 Nanging swara saka swarga mangsuli manèh marang aku, "Apa sing wis diresiki déning Allah, aja kokanggep haram." 10 Kuwi kelakon ping telu, lan kabèh digawa munggah menyang swarga. 11 Lan, lah, sanalika ana wong telu wis teka ing omah, sing aku manggon, dikirim saka Kaisarea nemoni aku. 12 Lan Roh Suci ngandika marang aku supaya mèlu wongwong mau, ora mangu-mangu. Kajaba iku, sedulur enem iki mèlu aku, lan aku padha lumebu ing omahé wong mau. 13 Gusti Yésus terus ngomong marang awaké déwé, nèk Dèkné weruh mulékat ana ing omahé, terus ngomong: “Kulaa wong-wong nang Yopé, nggolèki Simon sing jenengé Pétrus. 14 Sapa sing bakal ngandhani kowé tembung-tembung sing bakal slamet kowé lan sak omahmu. 15 Lan nalika aku wiwit ngandika, Roh Suci tumurun marang wong-wong mau, kaya kita ing wiwitan. 16 Aku banjur kèlingan marang pangandikané Gusti, yèn Panjenengané ngandika, " Yohanes mbaptis nganggo banyu; nanging kowé bakal padha kabaptis nganggo Roh Suci. 17 Dadiné Gusti Allah maringi peparingé marang wongwong kuwi kaya sing diparingaké marang kita, sing padha precaya marang Gusti Yésus Kristus. Apa aku iki, nganti bisa nglawan Gusti Allah? 18 Nalika padha krungu bab iku, padha meneng lan ngluhurake Gusti Allah, ngandika, "Mulane Gusti Allah uga wis paring pamratobat kanggo urip." 19 Wong-wong sing padha buyar amarga panganiaya sing dialami Stefanus, padha tindak tekan Fenisia, Siprus, lan Antiokia, padha martakaké Injil ora mung marang wong Yahudi waé. 20 Lan sawetara wong saka Siprus lan Kirene, sing, nalika padha teka ing Antiokhia, ngandika marang wong Yunani, martakaké Gusti Yésus. 21 Lan astane Gusti nunggil karo wong-wong mau, lan akeh wong sing padha pracaya lan mratobat marang Gusti. 22 Mulané pasamuan ing Yérusalèm krungu kabar bab kuwi, lan Barnabas dikongkon lunga menyang Antiokia. 23 Bareng wis tekan lan weruh sih-rahmaté Gusti Allah, banjur bungah banget, lan padha paring pitutur marang wong-wong mau, supaya kanthi temen-temen padha rumaket marang Gusti. 24 Awit Dèkné kuwi wong sing apik lan kebek karo Roh Sutyi lan iman, mulané okèh wong sing ditambah karo Gusti. 25 Barnabas banjur tindak menyang Tarsus kanggo nggoleki Saulus.

Kisah Para Rasul

26 Bareng wis ketemu, banjur digawa menyang Antiokia. Lan kedaden iku kanggo setahun lawase padha nglumpuk ing pasamuwan lan mulang wong akeh. Ing Antiokhia, murid-muridé disebut Kristen. 27 Ing dina iku para nabi teka saka Yérusalèm menyang Antiokia. 28 Lan ana siji saka wong-wong mau jeneng Agabus jumeneng, lan dening Roh mratelakaken bilih bakal ana paceklik gedhe ing salumahing bumi. 29 Para sakabat, saben wong miturut kabisane, mutusaké kanggo ngirim bantuan kanggo para sadulur ing Yudéa. 30 Wong-wong mau uga padha nindakaké, lan dikirim menyang para pinituwa lumantar Barnabas lan Saulus.

15 Wong-wong mau terus ngomong: Kowé edan. Nanging dheweke terus-terusan ngakoni yen pancen bener. Wongwong mau banjur padha kandha, "Iki malaékaté." 16 Nanging Pétrus terus thothok-thothok: lan nalika padha mbukak lawang, lan ndeleng wong, padha gumun. 17 Nanging wong-wong mau banjur nggegem tangané supaya meneng, banjur nyritakaké marang wong-wong mau kepriyé Gusti wis ngentasaké dhèwèké saka pakunjaran. Panjenengané banjur ngandika, "Padha tuduhna bab iki marang Yakobus lan marang para sadulur." Panjenengané banjur tindak menyang panggonan liya. 18 Bareng wis ésuk, para prajurit padha ribut bab apa kang dialami Pétrus. 19 Nalika Hérodès nggolèki Yésus, nanging ora ketemu, banjur mriksa para penjaga lan dhawuh supaya padha dipatèni. Panjenengané banjur tindak saka Yudéa menyang Kaisaréa, lan lereb ana ing kono. 20 Hérodès nesu banget marang wong-wong Tirus lan Sidon, nanging padha teka bebarengan karo wong-wong mau, lan sawise Blastus, abdi dalem raja, padha njaluk tentrem. amarga negarane dirumat negarane raja. 21 Ing dina sing wis ditemtokké Hérodès, nganggo sandhangan kraton, lenggah ing dhampar lan paring piwulang marang wong-wong mau. 22 Wong-wong banjur padha surak-surak, pangucapé, "Iku swaraning allah, dudu swaraning manungsa." 23 Sawisé iku, malaékaté Pangéran banjur nggebag wong mau, amarga ora ngluhuraké Gusti Allah. 24 Nanging pangandikané Allah saya wuwuh lan saya akèh. 25 Barnabas lan Saulus kondur saka Yérusalèm, bareng wis rampung tugasé, banjur digawa karo Yohanes, sing jenengé Markus.

BAB 12 1 Nalika samana Sang Prabu Hérodès ngacungaké astané kanggo gawé susahé pasamuwan sawatara. 2 Panjenengané banjur matèni Yakobus saduluré Yohanes nganggo pedhang. 3 Lan amarga weruh iku senenge wong Yahudi, banjur nerusake kanggo nyekel Pétrus uga. (Nalika iku dina roti tanpa ragi.) 4 Bareng wis dicekel, dilebokaké ing pakunjaran lan dipasrahaké marang prejurit patang prejurité kanggo njaga. sawisé Paskah arep ngetokaké Panjenengané marang wong akèh. 5 Mulané Pétrus katahan ing pakunjaran, nanging pasamuwan tansah ndedonga marang Gusti Allah kanggo dhèwèké. 6 Nalika Hérodès arep ngeteraké Yésus, ing bengi kuwi Pétrus lagi turu ing antarané prajurit loro, dirantèni loro, lan para penjaga ing ngarep lawang njaga pakunjaran. 7 Lah, Malaékaté Pangéran teka ing pakunjaran, lan cahya sumunar ing pakunjaran, lan banjur napuk Pétrus ing lambung, lan nangèkaké, ngandika: "Ngadega, enggal tangi!" Lan ranténé tiba saka tangané. 8 Malaékat mau tumuli ngandika marang Panjenengané, "Sabukmu lan trapana trumpahmu." Lan iya iya. Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, "Salinana jubahmu lan mèlua Aku." 9 Panjenengané banjur metu lan ndhèrèkaké Panjenengané; lan ora sumurup, yen iku bener kang katindakake dening malaekat; nanging panginten dheweke weruh wahyu. 10 Sawisé ngliwati pakunjaran kapisan lan kaloro, banjur tekan gapura wesi kang anjog ing kutha; kang mbukak kanggo wong-wong mau saka karsane dhewe: lan padha metu, lan liwat siji dalan; enggal-enggal malaékat mau banjur ninggal dhèwèké. 11 Bareng Petrus wis waras, banjur kandha, "Saiki aku ngerti tenan, yen Gusti wis ngutus malaékaté lan ngluwari aku saka tangané Hérodès lan saka sakèhing pangarep-arep wong Yahudi." 12 Sakwisé mikirké bab kuwi, Dèkné terus mlebu nang omahé Maria, ibuné Yohanes, sing jenengé Markus. ing kono akèh wong padha nglumpuk padha ndedonga. 13 Nalika Pétrus thothok-thothok lawang, ana bocah wadon sing jenengé Roda teka arep ngrungokké. 14 Bareng ngerti swarané Pétrus, dhèwèké ora mbukak lawangé merga bungahé, nanging mlayu mlebu lan nyritakaké yèn Pétrus ngadeg ing ngarep lawang.

BAB 13 1 Ing pasamuwan ing Antiokia ana nabi lan guru sawatara; kaya Barnabas, Simeon, kang karan Niger, lan Lukius saka Kirene, lan Manaen, kang wis digedhekake karo Hérodès ratu, lan Saulus. 2 Nalika padha ngladèni marang Gusti lan pasa, Roh Suci ngandika, "Sing aturake Barnabas lan Saulus marang Ingsun, kanggo nindakake pakaryan kang wis Daktemtokake." 3 Sawisé padha pasa lan ndedonga, banjur numpangi tangan marang wong-wong mau, banjur dikon mulih. 4 Wong loro mau, diutus karo Roh Sutyi, budal menyang Sélukia. Saka ing kono banjur lelayaran menyang Siprus. 5 Bareng wis tekan ing Salamis, para rasul padha martakake pangandikane Gusti Allah ana ing papan-papan pangibadah wong Yahudi, lan Yohanes uga dadi abdine. 6 Bareng padha ngliwati tlatah pulo mau nganti tekan ing Pafos, padha ketemu karo tukang sihir, nabi palsu, wong Yahudi, jenenge Barjesus. 7 Kang dadi wakiling nagara, Sergius Paulus, wong kang pinter; kang nimbali Barnabas lan Saulus, lan kepéngin ngrungokake pangandikané Allah. 8 Nanging Élimas, tukang sihir, (amarga tegesé jenengé kuwi) ngalang-alangi wong-wong mau, lan ngupaya nyingkirké timbalan kuwi saka iman. 9 Saulus, sing uga disebut Paulus, sing kapenuhan ing Roh Suci, nuli mandeng marang Panjenengané.

101

Kisah Para Rasul

10 Lan ngandika, "Heh, kebak sakehing cidra lan sakehing piala, he anak Iblis, mungsuhmu kabeh kayekten, apa kowe ora bakal mandheg anggone nylewengake dalane Gusti? 11 Lah saiki, tangané Pangéran nunggil karo kowé, temah kowé bakal wuta, ora bakal weruh srengéngé nganti samangsa. Sanalika iku uga ana pedhut lan pepeteng. banjur mlaku-mlaku nggolèki wong sing bisa nuntun tangané. 12 Bareng timbalane mirsa lelakon mau, banjur pracaya lan nggumun banget marang piwulang bab Gusti. 13 Nalika Paulus lan kanca-kancané mangkat saka Pafos, padha tekan ing Perga ing Pamfilia, lan Yohanes ninggal wong-wong mau lan bali menyang Yérusalèm. 14 Nanging bareng padha mangkat saka Perga, padha tekan ing Antiokhia ing tanah Pisidia, lan ing dina Sabat lumebu ing papan pangibadah lan lenggah. 15 Sawisé maca Torèt lan para nabi, para panggedhéning papan pangibadah padha kongkonan marang wong-wong mau, matur: "Para Sadhèrèk, manawi panjenengan gadhah piwulang dhateng tiyang kathah, wangsulana!" 16 Rasul Paulus terus ngadek lan nggegem tangané terus ngomong: “Para wong Israèl lan kowé sing wedi marang Gusti Allah, pada rungokna! 17 Gusti Allahe bangsa Israèl iki wis milih para leluhur kita lan ngluhuraké bangsa iki nalika padha manggon dadi wong neneka ana ing tanah Mesir, sarta ngirid wong-wong mau metu saka ing kono kalawan asta kang dhuwur. 18 Lan kira-kira patang puluh taun lawasé nandhang tata kramané wong-wong mau ana ing ara-ara samun. 19 Sawisé numpes bangsa pitu ing tanah Kanaan, tanahé diedum-edum marang wong-wong mau nganggo undhi. 20 Sawuse mangkono banjur diparingi hakim marang wong-wong mau watara patang atus seket taun, nganti tekan Nabi Samuel. 21 Sawuse mangkono banjur padha njaluk ratu, lan Gusti Allah maringi Saul bin Kis, wong saka taler Benyamin, suwene patang puluh taun. 22 Sasampune punika Ida Sang Hyang Widi Wasa, Ida raris ngangkat Dane Daud dados ratune. Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun paseksen ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, sapuniki: “Ingsun wus manggih Sang Prabu Dawud, anake Isai, wong sane kakardi ring manah titiange, sane nglaksanayang kadi asapunika.” 23 Saka turuné wong iki, Gusti Allah wis ngekèki Juru Slamet marang Israèl, miturut janjiné. 24 Sakdurungé rawuhé Yohanes, Yohanes wis mulangké bab baptisan mratobat marang wong Israèl kabèh. 25 Sakwisé Yohanes wis rampung tugasé, dèkné terus ngomong: “Kowé mikir aku iki sapa? Aku dudu dheweke. Nanging, lah, ana wong sing teka ing mburiku, sing ora pantes nguculi sepatune. 26 Para sadulur, tedhak-turuné Abraham lan sapa waé ing antaramu sing ngabekti marang Gusti Allah, pitutur kawilujengan iki wis dikirim marang kowé. 27 Awit wong-wong sing manggon ing Yérusalèm lan para penggedéné wong-wong mau, awit ora wanuh marang Panjenengané, lan apa sing diwulangké para nabi sing diwaca saben dina Sabat, wong-wong kuwi pada ngetrapké tembung-tembung kuwi karo ngukum Dèkné. 28 Sanadyan wong-wong mau ora nemu kaluputané wong mati, nanging padha nyuwun marang Pilatus, supaya Panjenengané dipatèni.

29 Sawisé padha netepi kabèh kang katulisan bab Panjenengané, Panjenengané diturunaké saka ing wit lan disarèkaké ana ing pasaréan. 30 Nanging Gusti Allah mungokaké Panjenengané saka ing antarané wong mati. 31 Pirang-pirang dina Panjenengané ketingal marang wong-wong sing padha mèlu Panjenengané saka Galiléa menyang Yérusalèm, sing dadi seksiné marang wong akèh. 32 Mulané awaké déwé nduwé kabar apik marang kowé, nèk prejanjian sing wis dijanji karo para leluhuré. 33 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun kalaksanayang ring anak-anak kitane punika, inggih punika Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun mungguing Ida Hyang Yesus malih. kaya kang katulisan ing masmur kang kapindho, mangkene: “Sira iku Putraningsun, ing dina iki Ingsun nglairake sira.” 34 Lan bab anggone wus mungokake Panjenengane saka ing antarane wong mati, lan saiki ora bali maneh marang karusakan, Panjenengane ngandika mangkene: Ingsun bakal maringi sih-rahmating Sang Prabu Dawud marang kowe. 35 Mulané ing masmur liyané, Panjenengané uga kandha, ’Kowé ora bakal nglilani Kang Mahasuci ngalami karusakan. 36 Merga Dawud, sakwisé ngladèni turunané miturut kersané Gusti Allah, banjur keturon lan disarèkaké karo para leluhuré lan ngalami karusakan. 37 Nanging Panjenengané, sing ditangèkaké déning Gusti Allah, ora ngalami karusakan. 38 Mulané para sedulur, kowé kudu ngerti nèk wong iki wis diwartakké bab pangapurané dosa marang kowé. 39 Lan marga saka Panjenengané, wong kabèh kang pracaya padha kabeneraké saka samubarang kabèh, kang ora bisa kabeneraké marga saka angger-anggeré Musa. 40 Mulané sing ati-ati, supaya kowé aja nganti kedadéan kaya sing wis diomongké karo para nabi. 41 Lah, heh wong kang padha ngremehake, padha gumun lan padha sirna, awit Ingsun nindakake pakaryan ing jamanira, kang ora bakal sira precaya, sanadyan ana wong kang nyritakake marang sira. 42 Bareng wong-wong Yahudi padha metu saka papan pangibadah, wong-wong kang dudu Yahudi padha nyuwun supaya pangandika mau kawartakaké marang wong-wong mau ing dina Sabat sabanjuré. 43 Nalika pasamuwan padha bubar, akèh wong Yahudi lan wong-wong kang padha nganut agama Yahudi padha mèlu Rasul Paulus lan Barnabas. 44 Ing dina Sabat candhake meh wong sak kutha padha ngumpul arep ngrungokké pangandikané Gusti Allah. 45 Nanging bareng wong-wong Yahudi padha weruh wong akeh iku, padha meri, lan padha mbantah apa kang dipangandikakake dening Rasul Paulus, sarta nyenyamah. 46 Rasul Paulus lan Barnabas terus kendel lan kandha, ”Sampeyan kudu dikabarké dhisik pangandikané Gusti Allah marang kowé. . 47 Awit makaten dhawuhipun Pangéran dhateng kita, mangkéné, ‘Kowé wis Dakdadèkaké pepadhangé bangsabangsa liya, supaya kowé dadi karahayon nganti tumeka ing pungkasaning bumi. 48 Bareng wong-wong kang ora dudu Yahudi padha krungu bab iku, padha bungah lan ngluhurake pangandikane Gusti, lan kabeh wong kang wus katetepake kanggo urip langgeng padha pracaya.

102

Kisah Para Rasul

49 Pangandikané Pangéran banjur sumebar ing satanah kono. 50 Nanging wong-wong Yahudi padha ngojok-ojoki wongwong wadon kang saleh lan pinunjul, lan para panggedhe ing kutha iku, banjur padha nganiaya marang Paulus lan Barnabas, sarta nundhung wong-wong mau saka ing wewengkone. 51 Nanging wong-wong kuwi ngetokké lebu ing sikilé, terus tekan Ikonium. 52 Para sakabat padha kapenuhan ing kabungahan lan Roh Suci. BAB 14 1 Ana ing Ikonium, wong loro mau lumebu ing papan pangibadah wong Yahudi lan padha rembugan, nganti akèh wong Yahudi lan wong Yunani kang padha pracaya. 2 Nanging wong-wong Yahudi sing ora pretyaya kuwi ngojok-ojoki wong-wong sing dudu Ju, lan nggawé pikirané nglarani para sedulur. 3 Mulané wong-wong mau padha manggon kanthi kendel lan kanthi kendel anggone mratelakake pangandikaning sih-rahmaté, sarta maringi pratandha-pratandha lan mukjijat-mukjijat nganggo tangané wong-wong mau. 4 Nanging wong-wong ing kutha kono padha pecah, sapérangan mèlu wong Yahudi, lan sapérangan mèlu para rasul. 5 Bareng wong-wong dudu Yahudi lan uga wong-wong Yahudi karo para panggedhéné padha nyerang, arep nganiaya lan dibenturi watu. 6 Wong-wong mau padha ngerti bab iku, banjur padha mlayu menyang Listra lan Dèrbé, kutha-kutha ing Likaonia lan ing sakiwa-tengené. 7 Ana ing kono padha martakaké Injil. 8 Ing Listra ana wong linggih, lumpuh sikilé, lumpuh wiwit guwa-garbané ibuné, lan ora tau mlaku. 9 Wong-wong mau padha krungu pangandikané Rasul Paulus, lan banjur mandeng marang Panjenengané, sarta ngerti yèn dhèwèké nduwèni precaya yèn bakal mari. 10 Kandha karo swara sora, "Ngadega ing sikilmu!" Lan dheweke mlumpat lan mlaku. 11 Bareng wong akèh padha nyumurupi apa kang katindakaké déning Rasul Paulus, banjur padha surak-surak, ing basa Likaonia padha kandha, "Para allah padha tumedhak marani kita kaya manungsa." 12 Lan Barnabas disebut Jupiter; lan Paulus, Mercurius, amarga dheweke dadi pangareping pamicara. 13 Imam Yupiter, sing ana ing sangarepé kuthané, nggawa sapi lan kembang-kembang menyang gapurané, arep nyaosaké kurban bebarengan karo wong akèh. 14 Bareng para rasul, Barnabas lan Paulus krungu bab iku, banjur nyuwek-nyuwek pangagemane lan mlayu ana ing tengah-tengahe wong akeh lan nguwuh-uwuh: 15 Lan matur, "Para sadhèrèk, kenging punapa ingkang panjenengan tindakaken punika?" Awaké déwé iki uga wong-wong sing pada seneng karo kowé, lan awaké déwé martakaké marang kowé, supaya kowé padha mratobat saka ing bab sing ora-orané iki marang Gusti Allah sing urip, sing nitahaké langit, bumi, segara lan saisiné kabèh. 16 Kang ing jaman biyen nglilani kabeh bangsa lumaku miturut dalane dhewe-dhewe.

103

17 Nanging Panjenengané ora ninggalaké sarirané tanpa paseksi, amarga Panjenengané nindakaké kabecikan lan paring udan saka ing langit marang kita, lan mangsamangsa kang thukul, lan ngebaki ati kita kanthi pangan lan kabungahan. 18 Bareng padha diomongake mau, wong-wong mau ora nate ngalang-alangi wong-wong mau supaya ora nyaosake kurban marang wong-wong mau. 19 Banjur ana wong Yahudi sawatara saka Antiokia lan Ikonium teka mrana, kang mbujuk wong akeh, banjur mbenturi watu Paulus, banjur ditarik metu saka kutha, amarga padha ngira yen wis mati. 20 Nanging nalika para sakabat padha ngadeg ing saubengé Panjenengané, Panjenengané jumeneng lan rawuh ing kutha, lan ing dina candhaké Barnabas mangkat menyang Dèrbé. 21 Sawisé padha martakaké Injil ing kutha kono lan mulang wong akèh, banjur padha bali menyang Listra, Ikonium lan Antiokia. 22 Padha nguwatake nyawane para sakabate lan nguwuhuwuh supaya padha tetepa pracaya, lan manawa kita kudu lumebu ing Kratoning Allah liwat kasusahan akeh. 23 Sawisé padha netepake para pinituwa ing saben pasamuwan, banjur padha ndedonga kalawan pasa, banjur padha masrahake marang Gusti, kang padha pracaya. 24 Sawisé padha ngliwati Pisidia, banjur tekan ing Pamfilia. 25 Sakwisé nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus nang Pérga, para rasul terus budal nang kuta Atalia. 26 Saka ing kono banjur lelayaran menyang Antiokia, saka ing kono wong-wong mau padha kapasrahake marang sihrahmate Gusti Allah, marga saka pagawean kang wus padha rampung. 27 Bareng wis padha teka lan nglumpukaké pasamuwan, padha nyritakaké sabarang kang wus katindakaké déning Allah lumantar wong-wong mau, lan kapriye Panjenengané wis mbikak lawanging pracaya marang bangsa-bangsa liya. 28 Lan ing kono padha lereb suwé karo para sakabaté. BAB 15 1 Ana wong sawatara saka ing tanah Yudéa kang padha mulang marang para sadulur, pangandikané, "Nèk kowé ora tetak manut carané Musa, kowé ora bisa slamet." 2 Mulané, bareng Paulus lan Barnabas padha padudon lan padu karo wong-wong mau, banjur padha mutusaké, supaya Paulus lan Barnabas lan wong-wong liyané padha lunga menyang Yérusalèm nemoni para rasul lan para pinituwa bab prekara iki. 3 Sakwisé pasamuan terus digawa lunga, wong-wong kuwi ngliwati Fénisia lan Samaria, martakké bab bab bab wongwong sing ora nduwé Yahudi. 4 Bareng wis tekan ing Yérusalèm, pasamuwan lan para rasul lan para pinituwa padha ditampani déning pasamuwan, sarta padha nyritakaké sabarang kang wus katindakaké déning Allah lumantar wong-wong mau. 5 Nanging ènèng wong sing pretyaya sangka golongané wong Farisi sing pada teka lan ngomong: “Wong-wong kuwi kudu disunat lan dipréntahké nindakké anggeranggeré Musa.” 6 Para rasul lan para pinituwa terus pada ngumpul kanggo mikir bab iki.

Kisah Para Rasul

7 Bareng wis akèh padudon, Pétrus banjur jumeneng sarta ngandika marang wong-wong mau, "Para Sadhèrèk, kowé padha sumurup, yèn biyèn biyèn Gusti Allah wis milih ing antara kita, supaya wong-wong dudu Yahudi, liwat cangkemku, padha krungu pangandikané Injil. lan pracaya. 8 Lan Gusti Allah, sing nguningani isi ati, mènèhi paseksi marang wong-wong mau, kanthi maringi Roh Sutyi marang wong-wong mau, kaya sing wis ditindakké marang kita. 9 Lan ora mbédakaké antara kita lan wong-wong mau, lan ngresiki atiné srana iman. 10 Mulané, kenèng apa kowé kok nyoba marang Gusti Allah, supaya murid-muridmu nduwé kuk, sing ora bisa dipikul déning para leluhuré lan uga kita? 11 Nanging awaké déwé pretyaya nèk liwat sih-rahmaté Gusti Yésus Kristus, awaké déwé bakal dislametké, kaya wong-wong kuwi. 12 Wong-wong kabèh padha meneng, lan ngrungokaké Barnabas lan Paulus, padha nyritakaké mukjijat-mukjijat lan mukjijat-mukjijat sing ditindakaké déning Gusti Allah ana ing antarané bangsa-bangsa liya. 13 Sawisé padha meneng, Yakobus mangsuli, pangandikané, "Para sadulur, rungokna aku! 14 Siméon wis nyritakaké yèn ing wiwitané Gusti Allah ngrawuhi wong-wong dudu Yahudi, kanggo njupuk saka wong-wong mau kanggo asmané. 15 Lan iki cocog karo pangandikané para nabi; kaya kang katulisan, 16 Sawisé iku Ingsun bakal bali lan mbangun manèh tarub Dawud kang rubuh; lan Ingsun bakal mbangun maneh reruntuhane, lan Ingsun bakal mbangun maneh. 17 Supaya kekarene manungsa padha nggolèki Gusti lan sakèhé wong dudu Yahudi, kang disebut asmaningSun, mangkono pangandikané Pangéran, kang nindakake samubarang kabèh mau. 18 Kabèh panggawéné Gusti Allah wis diweruhi wiwit wiwitané jagat. 19 Mulané prekara-prekara sing dakkarepake yaiku supaya kita aja ngganggu wong-wong saka ing antarané bangsabangsa liya sing padha mratobat marang Gusti Allah. 20 Nanging aku kudu nulis marang wong-wong mau, supaya padha nyingkiri reregeding brahala, laku jina, daging kecekik lan getih. 21 Awit ing jaman biyèn, Musa ana ing saben kutha nduwèni wong sing martakaké Panjenengané, kang diwaca ing papan pangibadah saben dina Sabat. 22 Para rasul lan para pinituwa lan pasamuan kabèh padha seneng ngongkon wong-wong sing dipilih saka golongané dhéwé-dhéwé menyang Antiokia mèlu Paulus lan Barnabas. yaiku Yudas kang aran Barsabas, lan Silas, para pangareping para sadulur. 23 Lan padha nulis layang miturut cara iki; Para rasul lan para pinituwa lan para sedulur pada kirim slamet marang sedulur-sedulur sing dudu Ju ing Antiokhia, Siria lan Kilikia. 24 Merga aku wis krungu nèk ana wong-wong sing metu saka aku kabèh, wis nggawé susahé kowé nganggo tembung-tembung, lan mbubrah atimu, karo ngomong: Kowé kudu tetak lan netepi angger-anggeré Torèt. 25 Satemené aku kabèh padha ngumpul bebarengan, padha karsaa kongkonan wong-wong kang pinilih marang kowé, bebarengan karo Barnabas lan Paulus kang kinasih.

104

26 Wong-wong sing wis ngetokké nyawané demi asmané Gusti kita Yésus Kristus. 27 Mulané awaké déwé wis kongkonan Yudas lan Silas, sing bakal ngomongké bab sing padha karo kowé. 28 Awit Roh Suci lan aku kabèh wis kepéngin ora ènèng beban sing luwih abot ngungkuli prekara-prekara iki. 29 Kowé padha nyingkiri daging sing disaosaké marang brahala, getih, daging kecekik lan laku jina. Sugeng tindak. 30 Sakwisé dikongkon budal, wong-wong terus pada teka nang kuta Antiokia. 31 Bareng wis diwaca, padha bungah-bungah marga saka panglipur mau. 32 Lan Yudas lan Silas, sing uga nabi piyambak, paring pitutur marang para sadulur kanthi tembung akeh, lan ngiyatake. 33 Sawisé lereb ana ing kono sawatara mangsa, para sadulur mau banjur padha diluwari kanthi tentrem marang para rasul. 34 Nanging Silas seneng manggon ing kono. 35 Rasul Paulus lan Barnabas uga tetep ana ing Antiokia, bebarengan karo wong akèh liyané memulang lan martakaké pangandikané Gusti. 36 Lan sawetara dina sawise Paulus ngandika marang Barnabas, "Ayo padha bali lan nemoni para sadulur ing saben kutha, sing kita nggegirisi pangandikane Gusti, lan ndeleng kepiye carane." 37 Barnabas banjur mutusaké arep ngeteraké Yohanes, kang asma Markus. 38 Nanging Paulus mikir ora apik kanggo nggawa wong sing wis ninggal wong-wong mau saka Pamfilia lan ora melu ing karya. 39 Lan padudon banget antarane wong-wong mau, lan padha pisah saka siji liyane. 40 Rasul Paulus banjur milih Silas, banjur mangkat, disuwun déning para sadulur marang sih-rahmaté Gusti Allah. 41 Panjenengané banjur ngliwati Siria lan Kilikia, nguwataké pasamuwan-pasamuwan. BAB 16 1 Gusti Yésus terus tekan Dèrbé lan Listra. Ing kono ènèng murid sing jenengé Timotius, anaké wong wédok Yahudi, sing pretyaya. nanging bapakné wong Yunani. 2 Bab iku kacarita apik déning para sadulur ing Listra lan Ikonium. 3 Paulus kepéngin lunga bareng karo Paulus. Wong-wong mau banjur njupuk lan nyunati marga saka wong-wong Yahudi kang ana ing kono, amarga padha sumurup, yen bapakne iku wong Yunani. 4 Sakwisé ndlajahi kutha-kutha kono, para rasul lan para pinituwa ing Yérusalèm padha ngaturaké supaya ditindakké, supaya ditindakké. 5 Mangkono uga pasamuwan-pasamuwan padha saya mantep ing iman lan saya tambah akeh saben dina. 6 Bareng wis padha ndlajahi Frigia lan tanah Galatia, padha ora pareng ngabarake Injil ing tanah Asia dening Sang Roh Suci. 7 Sawisé tekan ing Misia, wong-wong mau padha nyoba arep menyang Bitinia, nanging Roh ora nglilani wongwong mau. 8 Lan padha liwat Misia mudhun menyang Troas.

Kisah Para Rasul

9 Lan ing wayah bengi Paulus ana wahyu. Ana wong Makedonia ngadeg lan ndedonga marang Panjenengané, pangandikané, "Sira nyabrang menyang Makédonia lan tulungi aku." 10 Sakwisé Dèkné weruh wahyu kuwi, awaké déwé terus pada budal nang kuta Makédonia, awit awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah wis nimbali awaké déwé pretyaya kanggo martakké kabar apik marang wong-wong kuwi. 11 Mulané, aku lunga saka Troas, terus menyang Samotracia, lan ésuké menyang Neapolis. 12 Saka ing kono banjur menyang Filipi, yaiku kutha utama ing tanah Makedonia lan jajahan kono. 13 Lan ing dina Sabat aku padha metu saka kutha ing pinggir kali, ing kono padha ndedonga. Aku banjur padha linggih lan matur marang wong wadon kang padha mrana. 14 Ana wong wédok sing jenengé Lidia, bakul kain wungu saka kutha Tiatira, sing nyembah marang Gusti Allah, krungu bab aku. 15 Bareng wis dibaptis lan sakulawargané, dheweke nyuwun marang aku kabèh, pangandikané, "Nèk kowé nganggep aku setya marang Gusti, mlebua ing omahku lan manggona ing kana." Lan dheweke mbatesi kita. 16 Nalika aku padha arep ndedonga, ana bocah wadon kang kasurupan roh tenung, kang methuki aku, kang ndhatengake para bendarane kanthi tenung. 17 Wong-wong kuwi mèlu Paulus lan awaké déwé lan nguwuh-uwuh: “Wong-wong iki padha dadi abdiné Gusti Allah sing Mahaluhur, sing nduduhké dalan kaslametan marang awaké déwé. 18 Lan dheweke nindakake nganti pirang-pirang dina. Nanging Paulus sedhih banget, banjur minger lan matur marang roh kasebut: "Demi asmane Yesus Kristus, aku mrentah sampeyan metu saka dheweke." Banjur metu ing jam sing padha. 19 Bareng majikané weruh, yèn pangarep-arep bakal ilang, banjur padha nyekel Paulus lan Silas, banjur digawa menyang pasar marang para penggedhé. 20 Wong-wong mau terus digawa nang nggoné para penggedéné lan diomongi: “Wong-wong kuwi wong Ju, sing nggawé ganggu kutha kita. 21 Lan memulang adat-istiadat, sing ora kena ditampa lan ora ditindakake, amarga kita wong Rum. 22 Wong-wong mau banjur padha nglawan wong-wong mau, lan para hakim padha nyuwek-nyuwek sandhangané lan didhawuhi nggebug. 23 Sawisé padha digebugi akèh, banjur dilebokaké ing pakunjaran, sarta didhawuhi njaga pakunjaran. 24 Sakwisé nampa prekara kaya ngono, wong-wong mau terus dilebokké ing pakunjaran sing paling njero, lan sikilé dilebokké ing batèt. 25 Lan ing tengah wengi Paulus lan Silas ndedonga lan ngidungaké masmur marang Gusti Allah, lan wong-wong sing dikunjara padha krungu. 26 Dumadakan ana lindhu gedhé, nganti dhasaré pakunjaran gonjang-ganjing; 27 Lan penjaga pakunjaran tangi saka turu, lan weruh lawang-lawang pakunjaran mbukak, banjur ngunus pedhang, lan arep matèni awake dhewe, ngira yen wong tahanan wis padha mlayu. 28 Nanging Paulus nguwuh sora, pangandikané, "Aja gawe piala marang awakmu dhéwé, awit aku kabèh padha ana ing kéné."

29 Banjur njaluk lampu, lan mlayu mlebu, lan gumeter lan sujud ana ing ngarepe Paulus lan Silas. 30 Wong loro mau digawa metu lan ditakoni: “Para sedulur, apa sing kudu tak lakoni supaya bisa slamet? 31 Wong-wong mau padha matur, "Padha precayaa marang Gusti Yésus Kristus, temah kowé lan brayatmu bakal slamet." 32 Wong-wong mau banjur padha martakaké pangandikané Pangéran lan marang kabèh wong ing omahé. 33 Lan ing wayah bengi padha dicekel lan dikumbah; Panjenengané lan kabèh wongé banjur dibaptis. 34 Sakwisé wong loro mau digawa mlebu nang omahé, dèkné terus ngekèki mangan marang wong-wong kuwi, lan sak omahé kabèh pada bungah lan pada pretyaya marang Gusti Allah. 35 Bareng wis ésuk, para penggedhé padha kongkonan para abdiné, kandha, "Wong-wong iku padha lungaa." 36 Kepala pakunjaran banjur nyritakaké marang Paulus, "Para penggedhé wis ngutus supaya kowé padha lunga. 37 Nanging Rasul Paulus kandha marang wong-wong mau: “Wong-wong Rum wis digebugi tanpa disalahké, nanging aku kabèh dilebokké ing pakunjaran. lan saiki apa padha nundhung kita metu saka wong-wong mau? ora satemene; nanging supaya padha teka dhewe lan njupuk kita metu. 38 Para prawira banjur nyritakaké pangandika mau marang para penggedhé, lan padha wedi, bareng krungu yèn wongwong iku wong Rum. 39 Banjur padha teka lan nyuwun marang wong-wong mau lan diirid metu, lan njaluk supaya padha lunga saka kutha. 40 Banjur padha metu saka pakunjaran lan mlebu ing omahé Lidia. BAB 17 1 Bareng padha ngliwati Amfipolis lan Apolonia, padha tekan ing Tesalonika, ing kono ana papan pangibadah wong Yahudi. 2 Rasul Paulus, kaya padatané, mlebu, lan telung dina Sabat rembugan karo wong-wong mau saka Kitab Suci. 3 Mratelakake lan mratelakake, yen Sang Kristus mesthi nandhang sangsara lan wungu maneh saka ing antarane wong mati; lan menawa Yésus iki, kang dakwartakaké marang kowé, iku Kristus. 4 Lan sawetara saka wong-wong mau padha precaya lan nunggal karo Paulus lan Silas; lan wong-wong Yunani sing mursid akèh banget, lan para pandhita ora sethithik. 5 Nanging wong-wong Yahudi sing ora pretyaya padha mèri, banjur njupuk wong-wong nistha sawetara, lan padha nglumpukaké pasukan, lan ndadékaké gegeré kutha kabèh, lan nyerang omahé Yason, lan ngudi supaya wong-wong mau metu. marang wong-wong. 6 Bareng ora ketemu, Yason lan sadulur-sadulur sawatara padha digawa menyang ing ngarsané panggedhéning kutha, karo nguwuh-uwuh: “Wong-wong kang ngojok-ojoki jagad iki uga padha teka mrene. 7 Wong-wong kuwi wis ditampa Yason, lan wong-wong mau padha nglawan prenatan-prenatané Kaisar, awit ana ratu liyané, yaiku Yésus. 8 Bareng krungu prekara-prekara kuwi, wong-wong lan para penggedhéné kutha pada nggumunké. 9 Sakwisé nampa jaminan Yason lan wong-wong liyané, wong-wong kuwi diluwari.

105

Kisah Para Rasul

10 Lan ing wayah bengi para sadulur langsung ngutus Paulus lan Silas menyang Berea. 11 Wong-wong mau luwih mulya tinimbang wong-wong ing Tesalonika, merga padha nampani pangandika kalawan sumedya, lan saben dina padha nliti Kitab Suci, apa iku bener. 12 Mulané akèh wong sing pada pretyaya. uga wong-wong wédok-wédok sing mulya, wong Yunani lan wong lanang, ora sethithik. 13 Nanging bareng wong-wong Yahudi ing Tesalonika padha ngerti, manawa Rasul Paulus martakake Injil ana ing Berea, banjur padha teka mrana lan ngojok-ojoki wong akeh. 14 Sakwisé kuwi sedulur-sedulur terus ngongkon rasul Paulus lunga nang laut, nanging Silas lan Timotius tetep manggon nang kono. 15 Wong-wong sing nuntun Paulus nggawa Paulus menyang Atena, lan nampa dhawuh marang Silas lan Timotius supaya cepet-cepet marani Paulus, banjur padha mangkat. 16 Nalika Paulus ngentosi wong-wong mau ana ing Atena, rohé greget banget, bareng weruh kuthané kabèh padha nyembah brahala. 17 Mulané, ana ing papan pangibadah Gusti Yésus rembugan karo wong Yahudi lan wong-wong sing saleh, lan saben dina ing pasar karo wong-wong sing padha ketemu karo Panjenengané. 18 Banjur sawetara filsuf saka Epikur lan Stoicks padha nemoni dheweke. Lan ana wong sing ngucap: "Apa sing bakal diomongake wong omong kosong iki?" lan sawetara liyane, Panjenengane iku kaya-kaya nyebataken dewadewa aneh, amarga Panjenengane martakake Gusti Yesus lan wungu. 19 Wong-wong mau banjur digawa menyang Areopagus lan dipangandikani, "Muga-muga aku bisa ngerti apa piwulang anyar sing kokucapake iki?" 20 Awit Paduka ndhawuhaken prekawis-prekawis ingkang anèh wonten ing kuping kawula. 21 (Amarga kabeh wong Atena lan wong-wong manca sing padha manggon ing kono ora ana liya-liyane, kajaba mung nyritakake utawa ngrungokake perkara anyar.) 22 Rasul Paulus banjur jumeneng ana ing satengahé gunung Mars lan kandha, ”Para wong Atena, aku ngerti nèk ing kabèh perkara kowé kuwi wong sing setya banget. 23 Amarga nalika aku liwat lan ndeleng pangibadahmu, aku nemu misbyah kang tulisane mangkene: MARANG ALLOH SING ORA KENENG. Mulané, sapa sing kok sembah tanpa ngerti, aku bakal ngandhani kowé. 24 Gusti Allah sing nitahake jagat lan sak isiné, merga Panjenengané kuwi Gustiné langit lan bumi, mulané ora manggon ing bait-bait sing digawé tangané manungsa; 25 Lan ora disembah nganggo tangan manungsa, kayakaya butuh apa-apa, amarga Panjenengane kang maringi urip, napas lan samubarang kabeh; 26 Lan saka getih siji Panjenengané wis digawe kabeh bangsa kanggo manggon ing salumahing bumi kabeh, lan wis nemtokake wektu sadurunge, lan wates-wates panggonane; 27 Supaya padha nggolèki Pangéran, muga-muga padha nggolèki Panjenengané lan ketemu, sanadyan Panjenengané ora adoh saka kita kabèh.

28 Amarga ana ing Panjenengane kita urip lan obah lan ana; Kaya sing wis diomongké para pujanggamu dhéwé: Awit awaké déwé iki uga turunané. 29 Dadiné awaké déwé iki turunané Gusti Allah, mulané awaké déwé ora mikir nèk Gusti Allah kuwi kaya emas, pérak utawa watu, sing diukir nganggo kapinterané manungsa. 30 Lan wektu kabodhoan iki Gusti Allah nglirik; nanging saiki dhawuh marang wong ing ngendi-endi supaya mratobat. 31 Amarga Panjenengané wis netepaké dinané, nalika Panjenengané bakal ngadili jagad iki kanthi adil lumantar wong kang wus katetepakaké; bab iku wis paring jaminan marang kabeh wong, yaiku Panjenengane wis mungokake saka ing antarane wong mati. 32 Bareng padha krungu bab tangine wong mati, ana kang padha moyoki, nanging ana kang kandha, "Aku bakal padha ngrungokake maneh bab iku." 33 Rasul Paulus banjur ninggal wong-wong mau. 34 Nanging ènèng wong sing pada manut marang Dèkné lan pada pretyaya, yakuwi Dionisius, wong Areopagi, lan wong wédok sing jenengé Damaris lan wong-wong liyané. BAB 18 1 Sawuse mangkono Rasul Paulus tindak saka ing kutha Atena lan tindak menyang Korintus. 2 Lan ketemu wong Yahudi jeneng Akwila, lair ing Pontus, anyar teka saka Italia, karo bojoné Priskila; (amarga Klaudius wis dhawuh marang sakèhing wong Yahudi, supaya padha lunga saka kutha Rum) banjur padha marani wong-wong mau. 3 Lan marga saka pakaryané padha, Panjenengané tetep manggon ana ing antarané wong-wong mau lan nyambut gawé, amarga padha gawé kémah. 4 Lan saben dina Sabat dheweke rembugan ana ing papan pangibadah lan ngyakinake wong Yahudi lan wong Yunani. 5 Bareng Silas lan Timotius padha teka saka Makédonia, Paulus meksa banget lan mbuktèkaké marang wong-wong Yahudi yèn Yésus iku Kristus. 6 Bareng wong-wong mau padha nglawan lan nyenyamah, Panjenengané banjur ngojok-ojoki pangagemané lan ngandika marang wong-wong mau, "Getihmu tumeka ing sirahmu." Aku wis resik, wiwit saiki aku bakal lunga menyang wong-wong sing ora nduwé Yahudi. 7 Panjenengané banjur tindak saka ing kono lan mlebu ing omahé wong jenengé Yustus, wong kang nyembah marang Gusti Allah, kang omahé cedhak karo papan pangibadah. 8 Lan Krispus, pangareping papan pangibadah, pracaya marang Gusti karo kabeh kulawarga; Jawa 1994: Lan akèh wong ing Korintus kang padha krungu, padha pracaya lan padha kabaptis. 9 Ing wayah bengi Gusti Allah ngandika marang Paulus kanthi wahyu: " Aja wedi, nanging ngomonga lan aja meneng. 10 Amarga Ingsun nunggil karo sira, lan ora ana wong sijisijia kang bakal nglawan marang sira, amarga ing kutha iki nduwèni akèh wong. 11 Gusti Yésus terus manggon nang kono setaun nem sasi, mulangi pangandikané Gusti Allah marang wong-wong mau.

106

Kisah Para Rasul

12 Nalika Galio dadi gubernur ing tanah Akhaya, wongwong Yahudi padha mbalela marang Rasul Paulus lan digawa menyang kursi pengadilan. 13 Pangandikané, "Wong iki mbujuk wong supaya padha nyembah marang Gusti Allah sing nerak angger-anggering Torèt." 14 Bareng Paulus lagi arep mbuka cangkeme, Galio kandha marang wong-wong Yahudi: “Heh, wong Yahudi, manawa iki bab tumindak kang ala utawa nistha, mulane aku kudu sabar karo kowe. 15 Nanging yen bab tembung lan jeneng, lan anggeranggering Toret, sampeyan kudu dipikir; awit Aku ora bakal dadi hakim bab kuwi. 16 Banjur padha ditundhung saka kursi pangadilan. 17 Wong-wong Yunani banjur nyekel Sostenes, pangareping papan pangibadah, lan digebugi ana ing ngarepe kursi pengadilan. Lan Galio ora peduli bab iku. 18 Sawuse mangkono Rasul Paulus lereb sawatara suwe ana ing kono, banjur pamitan marang para sadulur, banjur lelayaran menyang Siria, bebarengan karo Priskila lan Akwila. wis nyukur sirahé ana ing Cenkhrea, amarga wis janji. 19 Panjenengané banjur tekan ing Éfesus, banjur nilar wong-wong mau ana ing kono. 20 Nalika padha nyuwun supaya Panjenengané lereb ana ing kono luwih suwé, Panjenengané ora gelem. 21 Nanging pamitan, pangandikané, "Aku mesthi kudu ngrayakake riyaya sing teka ing Yérusalèm iki, nanging aku bakal bali maneh marang kowé, yèn Gusti Allah ngersakaké." Panjenengané banjur lelayaran saka Éfesus. 22 Bareng wis tekan ing Kaisarea, banjur minggah lan ngucap salam marang pasamuwan, banjur tindak menyang Antiokia. 23 Sawisé lereb sawatara mangsa ana ing kono, Panjenengané banjur mangkat lan njelajah satanah Galatia lan Frigia kabèh, nguwataké para sakabat kabèh. 24 Banjur ana wong Yahudi sing jenengé Apolos, lair ing Aleksandria, wong sing pinter ngomong lan kuwat ing Kitab Suci, teka ing Éfesus. 25 Wong iki diwulang bab dalané Gusti; Lan marga saka semangaté, Panjenengané banjur ngandika lan memulang bab bab Gusti, nanging mung ngerti bab baptis Yohanes. 26 Panjenengané banjur wiwit ngandika kanthi kendel ana ing papan pangibadah, lan nalika Akwila lan Priskila krungu wong-wong mau, banjur digawa menyang ngarsané, lan nerangake dalané Gusti Allah kanthi luwih cetha. 27 Nalika Panjenengané kepéngin lunga menyang Akhaya, para sadulur padha nulis layang marang para sakabaté, supaya padha nampani Panjenengané. 28 Awit Panjenengané kanthi kuwat banget ngyakinaké wong-wong Yahudi lan kanthi temenan, kanthi mbuktèkaké liwat Kitab Suci, yèn Yésus iku Kristus. BAB 19 1 Nalika Apolos isih ana ing Korintus, Rasul Paulus wis ngliwati dharatan ndhuwur lan tekan ing Éfesus. 2 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Apa kowé padha tampa Roh Suci wiwit pracaya?" Wongwong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula sami dereng midhanget manawi wonten Roh Suci."

107

3 Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Yèn mangkono, apa kowé padha kabaptis?" Wong-wong mau padha matur, "Kanggo baptisané Yohanes." 4 Rasul Paulus banjur kandha, ”Yohanes pancen mbaptis nganggo baptisan pamratobat, lan kandha marang wongwong, supaya padha precaya marang Panjenengané kang bakal rawuh sawisé Panjenengané, yaiku Kristus Yésus. 5 Nalika padha krungu bab iku, padha kabaptis ing asmane Gusti Yesus. 6 Sakwisé Paulus numpangi asta marang wong-wong kuwi, Roh Sutyi nurunké wong-wong kuwi. lan padha guneman nganggo basa roh lan medhar wangsit. 7 Lan kabeh wong lanang kira-kira rolas. 8 Panjenengané banjur lumebet ing papan pangibadah lan ngandika kanthi kendel suwene telung sasi, padudon lan mbujuk bab Kratoné Allah. 9 Nanging bareng wong-wong padha wangkot lan ora precaya, malah padha nyenyamah bab dalan kang mangkono iku ana ing ngarepe wong akeh, Panjenengane banjur ninggal murid-muride lan misahake para sakabate, saben dina padha rembugan ana ing sekolahane Tiranus. 10 Lan iki terus nganti rong taun; Dadiné wong-wong sing manggon ing Asia kabèh pada krungu pangandikané Gusti Yésus, wong Yahudi lan wong Yunani. 11 Lan Gusti Allah nindakaké mujijat-mujijat lumantar Rasul Paulus. 12 Mulané saputangan utawa celemek saka awaké digawa marang wong lara, lelaraé wis ilang, lan roh-roh jahat padha metu. 13 Banjur ana wong-wong Yahudi kang lumêbêt, kang padha ngusir setan, padha mangkat nyebut asmané Gusti Yésus marang wong-wong kang kapanjingan dhemit mau, kandha, "Kawula padha supaos kowé demi Yésus, kang kawartakaké déning Paulus." 14 Lan ana pitu anaké Skewa, wong Yahudi, lan pangareping imam, padha nglakoni mangkono. 15 Roh jahat mau terus ngomong: “Yésus aku ngerti, lan Paulus aku kenal. nanging sapa kowe? 16 Wong kang kapanjingan dhemit mau nuli padha nubruk lan ngalahaké wong-wong mau, temah padha lumayu metu saka omah iku kanthi wuda lan tatu. 17 Wong-wong Yahudi lan wong Yunani sing manggon ing Éfesus uga ngerti bab iki. Wong kabèh padha wedi lan asmané Gusti Yésus kaluhuraké. 18 Akèh wong sing pretyaya pada teka lan ngakoni lan ngakoni penggawéné. 19 Akèh wong-wong sing nggunakké ilmu-ilmu sing nggumunké, nggawa buku-bukuné lan diobong ing ngarepé wong kabèh. 20 Dadiné pangandikané Gusti Allah saya gedhé lan menang. 21 Sawisé lelakon iku mau kabèh, Paulus ngrancang ing sajroning roh, sawisé ngliwati Makédonia lan Akhaya, arep tindak menyang Yérusalèm, sarta kandha, "Sakwisé aku mrana, aku uga kudu nemoni Rum." 22 Panjenengané banjur ngutus wong loro menyang Makédonia, yaiku Timotius lan Erastus; nanging dhèwèké dhéwé tetep ana ing Asia suwéné. 23 Ing wektu sing padha, ora sethithik ana gegeran bab dalan iku.

Kisah Para Rasul

24 Awit ana wong sing jenengé Demetrius, tukang pérak, sing nggawé kuil-kuil slaka kanggo Diana, ngetokké bathi sing ora sithik kanggo para tukang. 25 Wong-wong mau ditimbali karo wong-wong sing pada nyambutgawé sing kaya ngono kuwi lan dipangandikani, "Para sedulur, kowé padha ngerti nèk awaké déwé nduwé kasugihan saka pakaryan iki." 26 Kowé weruh lan krungu nèk ora mung nang kuta Éfésus, nanging meh kabèh nang Asia, Paulus wis mbujuk wong okèh lan mbuktèkké nèk kuwi dudu allah sing digawé nganggo tangan. 27 Dadiné, ora mung penggawéanku iki sing bakal diilangi. nanging uga supaya padalemane Dèwi Diana sing agung, lan kaluhurane kudu dirusak, sing disembah ing Asia lan ing saindenging jagad. 28 Bareng padha krungu pangandikane iku, padha nepsu banget, lan padha bengok-bengok, pangandikane, "Agung Diana, wong Efesus." 29 Wong-wong ing kutha kabèh padha bingung, lan sawisé nyekel Gayus lan Aristarkhus, wong Makédonia, kancakancané Paulus, padha mlayu bebarengan menyang gedhong. 30 Lan nalika Paulus arep lumebu ing wong akeh, para murid ora nglilani dheweke. 31 Lan sawetara panggedhe ing Asia, kang padha kancakancané, kongkonan kanggo wong, njaluk supaya ora mlebu ing téater. 32 Mula, ana sing nguwuh-uwuh siji, lan ana sing nguwuhuwuh: amarga pasamuwan padha bingung; Lan akèh-akèhé ora ngerti apa sebabé wong-wong mau padha ngumpul. 33 Lan padha narik Alexander metu saka wong akeh, wong-wong Yahudi mimpin wong maju. Aleksandr banjur nggegem tangané, arep mbela marang wong akèh. 34 Nanging bareng padha sumurup, yen Panjenengane iku wong Yahudi, watara rong jam wong kabeh padha nguwuh-uwuh: "Agung Diana, wong Efesus!" 35 Bareng juru kuta wis nglilani wong-wong mau, banjur kandha, "He, para wong Éfésus, sapa sing ora ngerti yèn kutha Éfesus iku nyembah Déwi Diana lan reca sing tiba saka Jupiter. ? 36 Merga prekara-prekara iki ora bisa dilawan, mulané kowé kudu meneng lan aja kesusu. 37 Awit kowé wis nggawa wong-wong iki mrene, sing dudu rampog pasamuwan lan uga ora nyenyamah déwimu. 38 Mulané, nèk Demetrius lan para penggawé sing mèlu nduwé prakara marang sapa waé, undhang-undhang wis dibukak lan ana timbalané. 39 Nanging nèk kowé takon apa-apa bab prekara liya, kuwi kudu diputuské nang pasamuan sing bener. 40 Merga kita bakal disalahké merga keributan ing dina iki, awit ora ana alesan sing bisa diwulangké bab kumpulan iki. 41 Sawisé ngandika mangkono, wong pasamuwan padha budhal. BAB 20 1 Sakwisé ribut kuwi leren, Paulus nimbali murid-muridé lan dirangkuli, nuli mangkat menyang Makédonia. 2 Sakwisé njelajah wilayah-wilayah kono lan wis ngekèki pitutur sing akèh marang wong-wong kuwi, Dèkné terus tekan Yunani.

108

3 Lan ana telung sasi. Lan nalika wong Yahudi padha ngentèni dheweke, nalika arep lelayaran menyang Siria, dheweke arep bali liwat Makedonia. 4 Sopater saka Berea ndherekake Panjenengane menyang Asia. lan saka wong Tesalonika, Aristarkhus lan Sekundus; lan Gayus saka Dèrbé, lan Timoteus; lan saka Asia, Tikhikus lan Trofimus. 5 Wong-wong mau padha ndhisiki lan ngentosi aku ana ing Troas. 6 Sawisé riyaya Roti Tanpa Ragi, aku padha lelayaran saka Filipi, lan limang dina wis tekan ing Troas. ing ngendi kita manggon pitung dina. 7 Ing dina kapisan ing minggu, nalika para sakabat padha ngumpul kanggo nyuwil-nyuwil roti, Paulus martakaké marang wong-wong mau, siap kanggo budhal ing ésuk. lan nglajengake pidhato nganti tengah wengi. 8 Lan ing kamar ndhuwur ana akeh lampu sing padha ngumpul. 9 Ana ing cendhela ana cah enom sing jenengé Eutikhus, lagi keturon banget, lan nalika Paulus ngumumaké suwé, banjur ambruk saka ing loteng katelu, lan diangkat mati. 10 Rasul Paulus banjur mudhun lan nyabrang lan dirangkul lan kandha, "Aja padha repot; awit uripé ana ing Panjenengané. 11 Bareng Panjenengané minggah manèh, nyuwil-nyuwil roti, dhahar lan omong-omongan nganti surup, banjur tindak. 12 Wong anom mau banjur digawa metu urip-uripan, lan ora sathithik lipur. 13 Aku banjur ndhisiki numpak prau lan lelayaran menyang Asos. 14 Bareng ketemu karo aku kabèh ana ing Asos, aku banjur padha mlebu menyang Mitilene. 15 Aku banjur lelayaran saka ing kono, lan ésuké tekan ing ngarepé Kios. Esuke aku padha tekan ing Samos lan nginep ana ing Trogyllium; lan ésuké awaké déwé tekan Milétus. 16 Merga Paulus wis mutuské arep lelayaran liwat Efesus, merga dhèwèké ora bakal nginep ing Asia, merga dhèwèké enggal-enggal tekan Yérusalèm ing dina Péntakosta, yèn bisa. 17 Saka Milétus banjur kongkonan menyang Éfesus nimbali para pinituwané pasamuwan. 18 Bareng wis padha sowan ing ngarsané, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, "Kowé padha sumurup, wiwit dina pisanan aku teka ing Asia, kaya apa aku tansah ana ing antaramu ing salawas-lawase. 19 Ngawula marang Gusti kanthi andhap-asor, lan luh lan godaan, sing saya nempuh dening wong-wong Yahudi. 20 Lan aku wis ora ndhelikake apa-apa sing migunani kanggo sampeyan, nanging aku wis ngandhani sampeyan lan mulang sampeyan ing umum lan ing omah-omah. 21 Padha paseksi marang wong Yahudi lan marang wong Yunani, bab mratobat marang Gusti Allah lan pracaya marang Gusti kita Yesus Kristus. 22 Lan saiki, aku lunga menyang Yérusalèm kanthi kakuwatan roh, ora ngerti apa sing bakal kelakon marang aku ana ing kana. 23 Nanging Roh Sutyi sing neksèni ing saben kutha, nèk aku dikuwatké lan kasangsaran. 24 Nanging ora ana siji-sijia sing nggegirisi aku, lan aku uga ora nganggep nyawaku tresna marang awakku dhewe, supaya aku bisa ngrampungke dalanku kanthi bungah, lan

Kisah Para Rasul

leladi, sing wis ditampa saka Gusti Yesus, yaiku nekseni Injil sih-rahmaté Gusti Allah. . 25 Lan saiki aku ngerti nèk kowé kabèh, sing wis tak nggelarké kabar kabungahan bab Kratoné Allah, kowé ora bakal weruh Aku menèh. 26 Mulané, ing dina iki kowé daktulis, yèn Aku resik saka getihé manungsa kabèh. 27 Awit aku ora ngéling-éling marang kowé kabèh bab karsané Gusti Allah. 28 Mulané pada ngati-ati marang awaké déwé lan kabèh pepanthan, sing didadèkké kowé dadi pengawas déning Roh Sutyi, kanggo ngopeni pasamuané Gusti Allah, sing wis dituku nganggo rahé dhéwé. 29 Awit aku ngerti iki, nèk sakwisé aku lunga, asu ajag sing galak bakal teka nang tengahmu lan ora melas marang pepanthané. 30 Uga saka awakmu dhéwé bakal muncul wong-wong sing ngomongké bab-bab sing klèru, arep nyedot muridmuridé. 31 Mulané pada waspada lan élinga, yèn telung taun suwéné aku ora kendhat ngélingaké marang saben wong rina-wengi kanthi nangis. 32 Lan saiki, para sedulur, aku masrahké kowé marang Gusti Allah lan marang tembungé sih-rahmaté, sing bisa mbangun kowé lan maringi warisan marang kowé kabèh ing antarané wong-wong sing wis disucekaké. 33 Aku ora nduwèni slaka, emas, utawa sandhangané sapa waé. 34 Kowé dhéwé ngerti nèk tangan-tanganku iki wis ngladèni kebutuhanku lan kanggo wong-wong sing mèlu aku. 35 Aku wis nduduhké samubarang kabèh marang kowé, nèk kowé kudu nyambut-gawé kaya ngono kuwi kanggo nulungi wong-wong sing ringkih, lan ngéling-éling pangandikané Gusti Yésus: “ Luwih rahayu mènèhi katimbang nampa.” 36 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané banjur sujud lan ndedonga bebarengan karo wong-wong mau. 37 Wong-wong kabèh padha nangis kelara-lara, banjur ngrangkul Paulus lan ngambungi Paulus. 38 Padha sedhih banget marga saka pangandikané Gusti Yésus mau, yèn wong-wong mau ora bakal weruh pasuryané manèh. Lan padha ndhèrèkaké Panjenengané menyang prau.

6 Sawisé aku padha pamitan, aku banjur padha numpak prau. banjur padha mulih maneh. 7 Bareng wis rampung saka ing Tirus, aku padha tekan ing Ptolemais lan salam marang para sadulur, lan ing sawijining dina manggon ana ing kono. 8 Ésuké aku kabèh, sedulur-seduluré Paulus, budal menyang Kaisaréa. lan manggon karo dheweke. 9 Wong lanang iku uga duwé anak wadon papat, prawan, kang padha medhar wangsit. 10 Nalika aku padha lereb ana ing kono nganti pirangpirang dina, ana nabi siji teka saka Yudea, jenenge Agabus. 11 Bareng wis tekan ing ngarsané awaké déwé, dhèwèké njupuk sabuké Paulus, tangané lan sikilé terus diikat, terus kandha, ”Pangandikané Sang Roh Suci mangkene: Mangkono uga wong-wong Yahudi ing Yérusalèm bakal nalèni wong sing nduwèni sabuk iki, banjur dipasrahké marang wong-wong mau. tangane bangsa-bangsa liya. 12 Bareng krungu bab iku, aku lan wong-wong saka ing kono padha nyuwun marang Panjenengané, supaya aja lunga menyang Yérusalèm. 13 Rasul Paulus terus ngomong: “Apa tegesé kowé nangis lan nglarani atiku? Amarga aku ora mung siyaga diikat, nanging uga arep mati ing Yerusalem kanggo asmane Gusti Yesus. 14 Bareng wong mau ora karsa mbujuk, aku banjur mandhek, kandha, "Karsané Pangéran kelakon." 15 Sakwisé kuwi awaké déwé padha munggah karéta lan mangkat menyang Yérusalèm. 16 Ana uga murid-murid ing Kaisaréa sawetara sing ndhèrèk karo aku, lan nggawa Mnason saka Siprus, murid sing wis tuwa, sing kudu dakinep ing kono. 17 Bareng aku padha tekan ing Yérusalèm, para sadulur padha nampani aku kalawan bungah. 18 Ésuké Paulus tindak karo aku kabèh nemoni Yakobus. lan kabeh pinituwa padha ana. 19 Sakwisé nyalami wong-wong kuwi, Dèkné terus ngomongké bab apa sing wis ditindakké karo Gusti Allah nang tengahé bangsa-bangsa liya liwat pelayanané. 20 Bareng padha krungu bab iku, padha ngluhuraké Gusti, sarta ngandika marang Panjenengané, "Sampeyan weruh, sedulur, pira ewonan wong Yahudi sing padha pracaya; lan kabeh padha sregep nindakake angger-anggering Toret. 21 Wong-wong kuwi ngerti nèk kowé mulangi wong-wong Yahudi sing ora nduwé dudu Ju, supaya ninggalké Musa, lan aja nganti nyunati anak-anaké lan ora nglakoni adat. 22 Dadi apa ta? wong akeh kudu padha teka, amarga bakal padha krungu, yen Panjenengan rawuh. 23 Mulané lakonana apa sing tak omongké marang kowé: Aku nduwé wong papat sing janji. 24 Padha njupuka, nucèkaké awaké dhéwé karo wongwong mau, lan tanggung jawabe karo wong-wong mau, supaya padha nyukur sirahé, lan kabeh wong ngerti yen kabeh sing dikandhakake babagan sampeyan iku ora ana gunane; nanging kowé dhéwé uga nglakoni tata lakumu lan netepi angger-anggering Torèt. 25 Tumrap wong-wong dudu Yahudi sing padha precaya, aku wis nulis lan mutusake manawa wong-wong mau ora nindakake apa-apa, kajaba mung supaya padha nyingkiri barang-barang sing disaosake marang brahala, getih, wong kecekik lan laku jina. 26 Rasul Paulus nuli ngajak wong-wong mau, lan ing ésuké banjur padha sesuci bebarengan karo wong-wong

BAB 21 1 Sakwisé awaké déwé wis dibuwang sangka kono, awaké déwé terus mlaku terus nang kuta Koos, ésuké terus nang kuta Rodas, terus sangka Patara. 2 Bareng ketemu ana prau kang arep nyabrang menyang Fenisia, aku banjur padha numpak prau. 3 Bareng wis tekan ing Siprus, aku banjur ninggal ing sisih kiwa, banjur lelayaran menyang Siria, banjur tekan ing Tirus, amarga ana ing kono praune arep ngudhunake momotane. 4 Lan ketemu murid, aku manggon ana ing kono pitung dina. 5 Bareng wis rampung dina-dina iku, aku banjur padha mangkat. Wong-wong mau kabèh nggawa aku kabèh, karo bojo lan anak-anak, nganti aku metu saka kutha;

109

Kisah Para Rasul

mau banjur lumebu ing Padaleman Suci, mratelakaké yèn dina-dina sesuci wis rampung, nganti saben wong padha nyaosaké kurban. 27 Lan nalika pitung dina wis meh rampung, wong-wong Yahudi ing Asia, nalika padha ndeleng Panjenengané ing Padaleman Suci, padha ngojok-ojoki kabeh wong, lan nyekel Panjenengané. 28 Padha nguwuh-uwuh: “Para wong Israèl, tulungana: Iki wong sing mulang wong ing ngendi-endi nglawan wongwong lan angger-anggering Torèt lan panggonan iki. 29 (Awit biyen wong-wong mau wis tau weruh Trofimus wong Efesus bareng karo panjenengane ana ing kutha, lan padha ngira yen digawa dening Paulus menyang Padaleman Suci.) 30 Kabèh kutha padha gonjing, lan wong-wong padha mlayu bebarengan, banjur nyekel Paulus lan ditarik metu saka Padaleman Suci, lan lawangé banjur ditutup. 31 Nalika wong-wong mau padha arep matèni Yésus, panggedhéning prajurit padha kabar warta yèn kutha Yérusalèm padha geger. 32 Wong-wong mau langsung njupuk soldat lan perwiraperwira terus pada mlayu marani komandan kuwi. 33 Komandhané terus nyedhak, nyekel wongé lan mréntah supaya dirantèni nganggo rante loro. lan takon sapa Panjenengané, lan apa kang wis rampung. 34 Lan ana sing nguwuh-uwuh siji, lan ana sing nguwuhuwuh ing antarané wong akèh, lan nalika ora ngerti kepastian amarga rame, banjur dhawuh supaya digawa menyang bètèng. 35 Bareng wis tekan ing undhak-undhakan, banjur digendhong déning para prajurit merga panganiayané wong akèh. 36 Amarga wong akèh padha ngetut-buri, nguwuh-uwuh: “Patènana Panjenengané!” 37 Bareng Paulus arep digawa menyang bètèng, rasul Paulus kandha marang panggedhéning prajurit, "Punapa kula saged matur kaliyan panjenengan?" Sing kandha, Apa kowé bisa ngomong Yunani? 38 Apa kowé dudu wong Mesir, sing biyèn biyèn gawé gegeran lan ngirid wong patang ewu wong matèni wong papat menyang ara-ara samun? 39 Nanging Rasul Paulus kandha, ”Aku iki wong Ju saka Tarsus, kutha ing Kilikia, warga negara dudu kutha. 40 Sakwisé nduwé idin, Paulus ngadeg ing undhakundhakan lan nggegem tangané marang wong akèh. Bareng wis sepi banget, Panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau nganggo basa Ibrani:

5 Kayadene Imam Agung lan para pinituwa iku padha nekseni marang aku, lan saka wong-wong iku aku uga nampa layang marang para sadulur, banjur tindak menyang Damsyik, arep nggawa wong-wong kang ana ing kono menyang Yerusalem, supaya padha diukum. 6 Nalika aku lagi mlaku-mlaku lan wis cedhak karo Damsyik kira-kira awan, dumadakan ana pepadhang kang sumorot saka ing langit ngubengi aku. 7 Aku terus tiba ing lemah lan krungu swara sing ngomong marang aku: Saulus, Saulus, kenèng apa kowé kok nganiaya Aku? 8 Aku banjur mangsuli, "Sapa ta, Gusti?" Panjenengané banjur ngandika marang aku: Aku iki Yésus saka Nasarèt, kang kokaniaya. 9 Wong-wong sing mèlu aku weruh pepadhang mau, mulané pada wedi. nanging padha ora krungu swarané kang ngandika marang aku. 10 Aku banjur matur: Punapa ingkang kedah kula lampahi, dhuh Gusti? Gusti Allah ngandika marang aku: Ngadega, menyang Damsyik; lan ana ing kono bakal dikandhakake marang kowe kabeh apa sing wis ditemtokake kanggo kowe. 11 Lan nalika aku ora bisa ndeleng amarga cahya padhang iku, aku dituntun tangané wong-wong sing mèlu aku, aku teka menyang Damsyik. 12 Lan ana Ananias, wong sing saleh manut anggeranggering Torèt, kang kapratelakake déning kabèh wong Yahudi kang manggon ing kono. 13 Aku marani aku lan ngadeg lan matur marang aku: Sadulur Saulus, delengen! Lan ing jam sing padha aku tumenga marang dheweke. 14 Panjenengané banjur ngandika, "Gusti Allahé para leluhur kita wis milih kowé, supaya kowé ngerti kersané, lan nyumurupi Panjenengané sing adil, lan krungu pangandikané." 15 Awit kowé bakal dadi seksiné marang kabèh wong bab apa sing kokdeleng lan kokrungu. 16 Lan saiki, apa sebabé kowé telat? tangia, lan kabaptisa, lan dosa-dosamu diresiki kanthi nyebut asmane Gusti. 17 Nalika aku teka manèh ing Yérusalèm, nalika aku ndedonga ing Padaleman Suci, aku keprungu; 18 Lan weruh wong ngandika marang aku, Enggala, lan enggal lungaa saka Yérusalèm, kanggo padha ora bakal nampa paseksiné Panjenengan bab Aku. 19 Aku terus ngomong: Gusti, wong-wong kuwi pada ngerti nèk aku wis dikunjara lan digebugi ing saben papan pangibadah. 20 Lan nalika getihé Stéfanus, martirmu diwutahake, aku uga ngadeg ana ing kono lan nyetujoni patiné, lan nyimpen sandhangané wong-wong sing matèni dhèwèké. 21 Panjenengané banjur ngandika marang aku, " Wis lungaa, awit kowé bakal Dakutus adoh saka kéné menyang para bangsa." 22 Wong-wong mau padha ngrungokaké piwulangé marang Panjenengané, nuli padha nguwuh-uwuh, pangandikané, "Singkirna wong kang kaya mangkono iku saka ing bumi, amarga iku ora pantes urip." 23 Lan nalika padha bengok-bengok lan mbuwang sandhangané, lan mbuwang lebu ing awang-awang. 24 Panggedhening prajurit dhawuh supaya digawa menyang bètèng. supaya ngerti apa sebabé wong-wong padha sesambat marang Panjenengané.

BAB 22 1 Para sedulur lan bapak-bapak, rungokna panjalukku marang kowé saiki. 2 (Bareng krungu nèk Gusti Yésus ngomong nganggo basa Ibrani, wong-wong kuwi terus meneng. 3 Satemene aku iki wong Yahudi, lair ana ing Tarsus, kutha ing Kilikia, nanging digedhekake ana ing kutha kene ana ing sikile Gamaliel, lan mulang manut anggeranggering para leluhure, lan sregep nglakoni. Dhuh Allah, kados dene panjenengan sadaya ing dinten punika. 4 Lan aku nganiaya dalan iki nganti mati, lan wong lanang lan wong wadon dakbalekake lan dilebokake ing pakunjaran.

110

Kisah Para Rasul

25 Lan nalika padha nggandhol Panjenengané nganggo sandal, Paulus ngandika marang perwira sing ngadeg ing kono, "Apa sampeyan pareng nggegirisi wong Rum, nanging ora disalahké?" 26 Kadung perwira kuwi krungu bab kuwi, dèkné terus ngomong marang komandhané, ”Ngati-ati apa sing koktindakké, awit wong iki wong Rum.” 27 Komandhané terus sowan lan matur marang Gus Yésus: “Apa kowé wong Rum? Dheweke kandha, Ya. 28 Komandhané terus semaur: "Aku éntuk merdika iki nganggo dhuwit sing gedé." Lan Paulus ngandika, Nanging aku iki lair mardika. 29 Sakwisé kuwi wong-wong sing arep nitèni Dèkné terus pada ninggalké Dèkné. 30 Ésuké, merga dhèwèké péngin ngerti apa sebabé dhèwèké ditudhuh déning wong-wong Yahudi, mulané dhèwèké nguciwani dhèwèké, lan ndhawuhi para pangareping imam lan kabèh anggota Majelis Agama supaya teka, banjur nggawa Paulus mudhun lan dipasrahké marang wong-wong mau.

sumpah dhateng badan kula piyambak, bilih boten badhe mangan apa-apa, nganti kita matèni Paulus." 15 Mulané kowé karo para prejurit mèlu nguwasani komandhané, supaya sesuk digawa nang nggonmu, kayakaya kowé arep takon sing luwih cetha bab dhèwèké. 16 Bareng anaké mbakyu Paulus krungu yèn wong-wong mau padha ndhelik, banjur lumebu ing bètèng lan ngandhani Paulus. 17 Rasul Paulus banjur nimbali salah sijining perwira lan ngandika, "Wong nom iki gawanen menyang ngarsané komandhan, amarga ana prekara sing arep dikandhakake." 18 Wongé terus digawa nang nggoné komandhan lan diomongi: “Paulus sing dikunjara nimbali aku lan nyuwun supaya wong enom iki digawa nang nggonmu, sing ana prekara sing arep diomongké karo kowé. 19 Komandhané terus nyekel tangané wongé, terus mèlu nyingkur lan takon: "Apa sing mbok omongi marang aku?" 20 Panjenengané banjur ngandika, "Wong-wong Yahudi padha sarujuk nyuwun marang kowé, supaya sesuk kowé ngeteraké Paulus menyang Pradata Agama, kaya-kaya arep takon bab wong mau kanthi luwih cetha." 21 Nanging kowé aja padha manut marang wong-wong mau, amarga saka wong-wong mau luwih saka patang puluh wong padha ngentèni Panjenengané, kang padha sumpah, yèn ora bakal mangan utawa ngombé nganti dipatèni, lan saiki wis siyaga. golek janji saka kowe. 22 Komandhané terus nglilani wong enom mau lunga lan didhawuhi mangkéné, "Kowé aja kandha marang sapa-sapa, yèn kowé wis ngandhani aku kabèh mau." 23 Panjenengané banjur nimbali perwira loro lan matur, "Siapna prajurit rong atus menyang Kaisaréa, lan prajurit jaranan pitung puluh, lan tukang tumbak rong atus, ing jam katelu bengi." 24 Lan padha nyediakna kewan kanggo nunggang Paulus lan nggawa kanthi slamet menyang ngarsane gubernur Féliks. 25 Lan banjur nulis layang mangkene: 26 Saka Klaudius Lisias kirim salam marang Gubernur Féliks sing pinunjul. 27 Wong iki dicekel wong Yahudi lan kudu dipatèni. 28 Lan nalika aku kepengin ngerti sababe wong-wong mau padha nudhuh marang dheweke, aku banjur nggawa dheweke menyang pengadilane. 29 Wong-wong kuwi dakngertèni yèn kadakwa ana ing bab-bab angger-anggering Torèt, nanging ora ana kang kadakwa kang patut dihukum pati utawa dikunjara. 30 Lan nalika aku kandha karo wong-wong Yahudi, wongwong Yahudi padha ngentèni wong iku, aku langsung kongkonan marani kowé, lan mréntahaké marang wongwong sing padha nudhuh marang Panjenengané, supaya ngomong ing ngarsané kowé apa kang padha nglawan wong. pamit. 31 Prajurit-prajurit mau banjur padha nyepeng Paulus lan nggawa Paulus menyang Antipatris ing wayah bengi. 32 Ésuké wong-wong jaranan padha ditinggal lunga ndhèrèk, banjur bali menyang bètèng. 33 Satekané ing Kaisaréa, wong-wong mau banjur padha ngaturaké layangé marang gubernur, lan banjur ngaturaké Rasul Paulus ing ngarsané. 34 Bareng gubernur maca layang mau, banjur ndangu saka ngendi dheweke iku. Bareng ngerti yèn dhèwèké saka Kilikia;

BAB 23 1 Rasul Paulus terus mirsani Mahkamah Agama, terus ngomong: “Para sedulur, tekan sepréné aku urip kanthi ati nurani sing resik ana ing ngarsané Allah. 2 Imam Agung Ananias ndhawuhi wong-wong sing padha ngadeg ing sandhingé supaya napuk cangkemé Yésus. 3 Rasul Paulus nuli ngandika marang wong mau, "Gusti Allah bakal napuk kowé, hé tembok sing wis diputihaké! 4 Wong-wong sing ngadeg nang kono terus ngomong: “Apa kowé nyenyamah Imam Agungé Gusti Allah? 5 Rasul Paulus terus ngomong: “Para sedulur, aku ora ngerti nèk Dèkné kuwi Imam Gedé. 6 Nanging bareng Paulus ngerti nèk sapérangané wong Saduki lan sapérangané wong Farisi, banjur nguwuh-uwuh ana ing pradataning Pradata Agama, "Para sadulur, aku iki wong Farisi, anaké wong Farisi. ing pitakonan. 7 Sawisé ngandika mangkono, wong-wong Farisi lan Saduki padha padudon. 8 Wong-wong Saduki kandha nèk ora ana patangen, ora ana malaékat utawa roh, nanging wong-wong Farisi ngakoni loro-lorone. 9 Para ahli Torèt saka golongané wong Farisi banjur padha padudon, pangucapé, "Aku ora nemu piala ana ing wong iki. Gusti Allah. 10 Lan nalika ana padudon gedhe, panggedhening prajurit amarga wedi yen Paulus bakal dicekel wong-wong mau, banjur dhawuh marang para prajurit supaya mudhun lan njupuk dheweke kanthi peksa saka ing antarane wongwong mau lan nggawa dheweke menyang puri. 11 Ing bengi sakbanjuré Gusti jumeneng ana ing sandhingé lan ngandika, " Paulus, tatagaa, awit kaya anggonmu neksèni bab Aku ana ing Yérusalèm, kowé uga kudu neksèni ana ing Roma." 12 Bareng wis ésuk, wong-wong Yahudi sawatara padha nglumpuk lan ngipat-ipati, ora bakal mangan utawa ngombé nganti matèni Paulus. 13 Lan ana luwih saka patang puluh sing padha sekuthon iki. 14 Wong-wong mau padha marani para pangareping imam lan para pinituwa lan padha matur, "Kula sampun sami

111

Kisah Para Rasul

35 Aku bakal ngrungokké omonganmu, nèk wong-wong sing nggugatmu wis teka. Dèkné terus ngongkon Dèkné dijaga nang dalemé Hérodès. BAB 24 1 Sawisé limang dina, Imam Agung Ananias sowan karo para pinituwa, lan karo juru pidato sing jenengé Tertulus, sing ngandhani gubernur bab Paulus. 2 Bareng ditimbali, Tertulus wiwit nudhuh marang panjenengané, pangandikané, "Amarga marga saka kowé, aku padha ngrasakaké katentreman kang gedhé, lan panggawému kang prayoga tumrap bangsa iki marga saka pandumanmu. 3 Aku tansah nampani lan ing ngendi-endi, dhuh Féliks kang mulya, kanthi panuwun. 4 Nanging, supaya aku ora ngganggu sampeyan, aku njaluk sampeyan ngrungokake sawetara tembung sing dakkarepake. 5 Merga aku kabèh wis weruh wong iki wong sing nglarani lan ngojok-ojoki kabèh wong Yahudi ing sak jagat, lan dadi pemimpin sekte wong Nasarèt. 6 Panjenengané uga wis arep najisaké Padaleman Suci; 7 Nanging panggedhening prajurit Lisias nemoni aku lan ngrebut dheweke saka tanganku. 8 Marang wong-wong kang padha nudhuh marang Panjenengané, supaya padha sowan ing ngarsamu. 9 Wong-wong Yahudi uga padha sarujuk, lan padha kandha, yèn iku pancen bener. 10 Sawisé gubernur nuli paring paseksi marang panjenengané, banjur ngandika, "Satemené aku ngerti yèn kowé wis suwé dadi hakim tumrap bangsa iki, mulané aku luwih seneng njawab kanggo awakku dhéwé. 11 Amarga supaya kowé ngerti, mung rolas dina wiwit aku lunga menyang Yérusalèm arep ngabekti. 12 Lan padha ora ketemu aku ing Padaleman Suci lagi padu karo sapa, utawa nggegirisi wong, utawa ing sinagogé utawa ing kutha. 13 Wong-wong kuwi uga ora bisa mbuktekake prekaraprekara sing saiki didakwakake marang Aku. 14 Nanging aku ngakoni marang kowé, nèk miturut cara sing diarani sesat, aku nyembah marang Gusti Allahé para leluhurku, lan pretyaya marang kabèh sing wis ditulis ing Torèt lan para nabi. 15 Lan padha duwe pangarep-arep marang Gusti Allah, sing uga diparengake dening wong-wong mau, manawa bakal ana tangine wong mati, wong sing bener lan sing ora bener. 16 Lan ing bab iki aku kudu nglatih awakku, supaya aku tansah nduwé ati nurani sing ora nyinggung marang Gusti Allah lan marang manungsa. 17 Sawisé pirang-pirang taun, aku teka nggawa sedekah lan pisungsung marang bangsaku. 18 Ing kono wong-wong Yahudi sawatara saka Asia nemoni aku ana ing Pedalemané Allah sing wis disucekake, ora kanthi wong akeh lan ora ana gegeran. 19 Sapa sing kudune ana ing ngarsamu lan mbantah, manawa ana prakara marang aku. 20 Apamanèh wong-wong sing padha ing kéné iki padha kandha, yèn padha nemu piala ana ing aku, nalika aku ngadeg ing ngarsaning Pradata Agama,

112

21 Kajaba mung swara siji iki, aku nguwuh-uwuh ana ing satengahe wong-wong mau: Ing dina iki, bab tangine wong mati, aku bakal ditakoni. 22 Bareng Féliks krungu prekara-prekara kuwi, lan wis ngerti bab dalan sing luwih cetha, dhèwèké nundha wongwong mau lan kandha, ”Nalika komandan Lisias teka, aku bakal ngerti apa-apa bab kowé kabèh. 23 Panjenengané banjur dhawuh marang sawijining perwira supaya njaga Rasul Paulus lan nglilani dhèwèké kabébasan, lan aja nglarang kanca-kancané kanggo ngladèni utawa marani Paulus. 24 Sawisé sawetara dina, Féliks teka karo bojoné Drusila, wong Yahudi, nuli ngongkon Paulus nimbali Paulus lan mireng bab precaya marang Kristus. 25 Lan nalika piyambakipun rembugan bab kabeneran, waspada, lan pangadilan kang bakal teka, Féliks gumeter lan njawab, "Bungamu saiki! samangsa aku ana mangsa kang trep, aku bakal nimbali kowe. 26 Dhèwèké uga ngarep-arep supaya Paulus diwènèhi dhuwit, supaya Paulus bisa nguculké Paulus. 27 Nanging sakwisé rong taun, Pèrkius Fèstus nggentèni Féliks, lan Féliks kepéngin nggumunké wong-wong Yahudi, nuli ninggal Paulus dipenjara. BAB 25 1 Bareng Festus wis tekan ing provinsi kono, sawisé telung dina, panjenengané tindak saka Kaisaréa menyang Yérusalèm. 2 Para pengarepé imam lan para pengarepé wong Ju terus pada ngomongké marang rasul Paulus. 3 Lan nyuwun sih-piwelas marang Panjenengané, supaya didhawuhi nimbali dhèwèké menyang Yérusalèm, karo ngintip ing dalan arep dipatèni. 4 Nanging Festus mangsuli, "Paulus kudu ditahan ing Kaisarea, lan dheweke dhewe bakal enggal tindak mrana." 5 Mulané, wong-wong sing kuwasa ana ing antaramu, ayo padha mudhun bareng karo aku lan nyalahké wong iki, nèk wong kuwi nduwé piala. 6 Sawisé lereb ana ing antarané wong-wong mau luwih saka sepuluh dina, banjur tindak menyang Kaisaréa. Esuke, lenggah ing kursi pangadilan, dhawuh supaya Paulus digawa. 7 Bareng wis tekan, wong-wong Yahudi kang padha teka saka ing Yerusalem padha ngadeg ana ing sakubenge lan padha nggugat Paulus akeh lan abot, nanging ora bisa dibuktekake. 8 Nalika Panjenengané mangsuli, "Aku ora nglanggar angger-anggeré wong Yahudi, utawa marang Padaleman Suci, utawa marang Kaisar." 9 Nanging Festus kepéngin nyenengké wong-wong Yahudi, mulané terus ngomong marang Paulus, ”Apa kowé kepéngin budal menyang Yérusalèm lan ana ing ngarepé aku bab prekara-prekara iki? 10 Rasul Paulus banjur ngandika, "Aku ngadeg ing kursi pengadilan Kaisar, ing ngendi aku kudu diadili. 11 Nèk aku salah, utawa nglakoni apa-apa sing pantes dipatèni, aku ora gelem mati. Aku nyuwun marang Kaisar. 12 Sawisé rembugan karo para pradata, Fèstus banjur mangsuli, "Apa kowé wis gugat marang Kaisar?" sowan Kaisar.

Kisah Para Rasul

13 Sawisé sawetara dina, raja Agripa lan Bernike teka ing Kaisaréa kanggo ngaturake salam marang Féstus. 14 Bareng wis pirang-pirang dina ana ing kono, Fèstus nyritakaké prakara Paulus marang raja, pangandikané, "Ana wong sing ditinggal déning Féliks. 15 Nalika aku ana ing Yérusalèm bab Panjenengané, para pangareping imam lan para pinituwané wong Yahudi padha nyritakaké marang aku, supaya padha ngukum wong mau. 16 Aku mangsuli mangkene: Ora kaya wong Rum ngulungake wong nganti dipateni, sadurunge wong sing didakwa adhep-adhepan karo wong-wong sing padha nudhuh, lan duwe idin kanggo mangsuli dhewe bab kadurjanan sing ditindakake. 17 Mulané, bareng wis tekan mriki, ésuké aku langsung lungguh ing kursi pengadilan lan mréntah supaya wongé digawa metu. 18 Nalika wong-wong kang padha nudhuh padha ngadeg, wong-wong mau ora ana kang nyalahaké bab kang dakkirakira. 19 Nanging ana prekara-prekara sing nglawan Gusti Yésus bab setyané wong-wong mau, lan bab Gusti Yésus sing wis mati, sing diomongké Paulus urip. 20 Lan amarga aku mangu-mangu babagan pitakonan kaya ngono, aku takon apa dheweke bakal lunga menyang Yerusalem, lan ana ing kono diadili babagan perkara kasebut. 21 Nanging nalika Paulus mréntahaké supaya dilindhungi ing pangadilan Augustus, aku dhawuh supaya dheweke ditahan nganti aku ngirim dheweke menyang Kaisar. 22 Agripa banjur ngandika marang Fèstus, "Aku uga kepéngin ngrungokake wong iku." Sesuk, ngandika, sampeyan bakal krungu wong. 23 Ésuké, nalika Agripa lan Bernike teka, kanthi kamulyan gedhé, banjur padha mlebu ing papan pangrungon, bebarengan karo para panggedhéning kutha lan para panggedhéning kutha, miturut dhawuhé Fèstus, Paulus digawa metu. 24 Fèstus terus ngomong: “Ratu Agripa, lan kabèh wong sing nang kéné karo awaké déwé, kowé weruh wong iki, sing ditindakké karo aku karo wong akèh wong Ju, nang Yérusalèm lan nang kéné, karo bengok-bengok. urip maneh. 25 Nanging bareng aku ngerti nèk dhèwèké ora nindakké apa-apa sing pantes dihukum pati, lan dhèwèké dhéwé wis gugat marang Augustus, aku mutuské kanggo ngirim dhèwèké. 26 Wong-wong kuwi aku ora ngerti apa-apa sing kudu daktulis marang gustiku. Mulané aku wis nggawa dhèwèké menyang ngarsamu, lan luwih-luwih marang kowé, dhuh ratu Agripa, supaya sawuse dipriksa, aku bisa nulis apa-apa. 27 Merga aku rumangsa ora pantes nèk ngirim wong tawanan, nanging ora mènèhi katrangan bab dosané wong kuwi. BAB 26 1 Agripa banjur ngandika marang Paulus, "Kowé kepareng matur marang kowé dhéwé." Paulus banjur ngacungake tangan lan mangsuli: 2 Kawula rumaos bingah, dhuh Sang Prabu Agripa, awit ing dinten punika kawula badhe ngaturaken wangsulan dhumateng panjenengan dalem, bab samukawis ingkang dipun dakwakaken tiyang Yahudi dhateng kawula.

113

3 Luwih-luwih aku ngerti nèk kowé wis ngerti bab adatistiadat lan pitakonan-pitakonan sing ana ing antarané wong-wong Yahudi. 4 Tatanan uripku wiwit cilik, sing wiwitan ana ing antarane bangsaku ing Yerusalem, kabeh wong Yahudi ngerti. 5 Wong-wong kuwi wis ngerti aku wiwit wiwitan mula, nèk wong-wong kuwi gelem mènèhi paseksi, nèk aku dadi wong Farisi miturut sekte agamaku sing paling kenceng. 6 Lan saiki aku ngadeg lan diadili marga saka pangareparep marang prasetyaning Allah marang para leluhur kita. 7 Taler-taler kita rolas, kang padha enggal-enggal padha ngabekti marang Gusti Allah rina wengi, ngarep-arep bakal teka. Awit saka kuwi pangarep-arepku, dhuh ratu Agripa, aku ditudhuh wong Yahudi. 8 Yagéné kowé kok padha ngira yèn Gusti Allah bakal nangèkaké wong mati? 9 Satemené aku mikir, nèk aku kudu nglawan jenengé Yésus wong Nasarèt. 10 Bab iku uga daktindakaké ana ing Yérusalèm, lan akèh wong suci kang dakkurung ana ing pakunjaran, sawisé nampa wewenang saka para pangareping imam; lan nalika padha dipatèni, Aku muni marang wong-wong mau. 11 Lan aku kerep ngukum wong-wong ing saben papan pangibadah, lan meksa wong-wong mau nyenyamah. Lan aku nesu banget marang wong-wong mau, aku nganiaya wong-wong mau nganti tekan ing kutha-kutha asing. 12 Mulané, nalika aku lunga menyang Damsyik kanthi wewenang lan wewenang saka para pangareping imam, 13 Ing wayah awan, dhuh Sang Prabu, ing dalan aku weruh pepadhang saka ing langit, ngluwihi padhange srengenge, sumunar ngubengi aku lan wong-wong sing padha mèlu aku. 14 Bareng aku kabèh padha ambruk ing lemah, aku krungu swara kang ngandika marang aku nganggo basa Ibrani: Saulus, Saulus, yagene kowe nganiaya Aku? angèl anggonmu nendhang tusuk. 15 Aku banjur takon, "Sapa ta, Gusti?" Panjenengané banjur ngandika, " Aku iki Yésus sing kokaniaya." 16 Nanging ngadega lan ngadega ing sikilmu, amarga aku ngetingal marang kowe kanggo maksud iki, supaya kowe dadi abdi lan dadi seksine bab apa sing wis kokdeleng lan bab apa sing bakal dakkarepake marang kowe. 17 Aku ngluwari kowé saka bangsa-bangsa lan bangsabangsa liya, sing saiki Dakutus marang kowé. 18 Kanggo mbukak mripaté, lan nguripake wong-wong mau saka pepeteng dadi pepadhang, lan saka pangwasané Sétan marang Gusti Allah, supaya padha nampa pangapuraning dosa lan tampa warisan ana ing antarané wong-wong kang padha kasucèkaké marga saka pracaya marang Aku. 19 Mulané, dhuh, Raja Agripa, aku ora mbangkang marang wahyu swarga. 20 Nanging kawiwitan marang wong-wong ing Damsyik, ing Yérusalèm, lan ing satanah Yudéa kabèh, banjur marang wong-wong kang ora wanuh marang Gusti Allah, supaya padha mratobat lan mratobat marang Gusti Allah, sarta nindakaké panggawé kang patut kanggo mratobat. 21 Mulané wong-wong Yahudi padha nyepeng aku ana ing Padaleman Suci lan arep matèni aku. 22 Mulané, awit wis olèh pitulungan saka Gusti Allah, aku terus nganti saiki, nyeksèni marang wong cilik lan wong gedhé, lan ora ngomong apa-apa kajaba mung sing wis

Kisah Para Rasul

dingandikakaké déning para nabi lan Nabi Musa yèn bakal kelakon. 23 Dadiné Kristus bakal nandhang sangsara lan dadi sing wiwitan wungu saka ing antarané wong mati, lan nduduhké pepadang marang wong-wong lan bangsa-bangsa liya. 24 Lan nalika ngandika mangkono kanggo awake dhewe, Festus ngandika karo swara sora, Paulus, sampeyan wong goblok; piwulang akeh sing gawe kowe gela. 25 Nanging Yésus kandha, ”Aku ora édan, dhuh Fèstus sing mulya! nanging ngucapake tembung-tembung sing bener lan jujur. 26 Awit Sang Prabu mirsa bab iku mau, lan ing ngarsané Panjenengané uga dakkandhani kanthi bebas, awit aku yakin, ora ana barang kang ndhelik saka Panjenengané. kanggo bab iki ora rampung ing sudhut. 27 Raja Agripa, apa kowé pretyaya marang para nabi? Aku ngerti nèk kowé pretyaya. 28 Agripa banjur ngandika marang Paulus, "Mèh kowé mbujuk aku dadi wong Kristen." 29 Rasul Paulus kandha, ”Aku nyuwun marang Gusti Allah, supaya ora mung kowé, nanging kabèh wong sing ngrungokké aku ing dina iki uga meh padha kaya aku iki, kejaba kuwi kabèh.” 30 Sawisé ngandika mangkono, Sang Prabu banjur jumeneng, lan gubernur, lan Bernike, lan kang lenggah karo wong-wong mau. 31 Bareng wis padha nyingkur, padha rembugan, pangucapé, "Wong iki ora nglakoni apa-apa sing pantes dihukum pati utawa dikunjara." 32 Agripa banjur ngandika marang Fèstus, "Wong iki mesthi dibébasaké, yèn ora gugat marang Kaisar." BAB 27 1 Bareng wis ditemtokake manawa aku bakal lelayaran menyang Italia, Rasul Paulus lan wong-wong tawanan liyane padha masrahake marang sawijining perwira kang jenenge Yulius, sawijining perwira saka pasukan Augustus. 2 Aku banjur padha numpak prau saka Adramitium, arep lelayaran ing sagara Asia. Ana Aristarkhus, wong Makedonia saka Tesalonika, karo aku. 3 Esuke aku padha tekan ing Sidon. Lan Yulius kanthi sopan ngucap marang Paulus, lan menehi kebebasan menyang kanca-kancane kanggo nyegerake awake dhewe. 4 Sasampune tiang saking irika, tiang raris miwah ring Siprus, amargi angin semeton. 5 Sawisé aku padha nyabrang segara Kilikia lan Pamfilia, aku tekan Mira, sawijining kutha ing Likia. 6 Ana ing kono perwira mau nemu prau saka Aleksandria kang lelayaran menyang Italia. lan dheweke sijine kita ing kono. 7 Sawisé aku padha lelayaran alon-alon nganti pirangpirang dina, lan arang-arang tekan ing Knidus, awit anginé ora nglilani aku, aku banjur padha lelayaran ing sangisore Kreta, nyabrang ing Salmon. 8 Sakwisé kliwat ora liwati, terus tekan panggonan sing jenengé Pelabuhan Éndah; ing sacedhake kutha Lasea. 9 Bareng wis pirang-pirang wektu, lan nalika lelayaran saiki mbebayani, amarga pasa wis liwat, Paulus paring piweling marang wong-wong mau,

114

10 Lan ngandika marang wong-wong mau, Para, aku ngerti yen lelungan iki bakal ngalami cilaka lan akeh karusakan, ora mung muatan lan prau, nanging uga nyawa kita. 11 Nanging perwira kuwi pretyaya marang juragan lan sing nduwé prau, ngungkuli apa sing diomongké karo Paulus. 12 Lan amarga swarga iku ora apik kanggo mangsa, mula akeh wong padha rembugan kanggo lunga saka kono, manawa bisa tekan ing Fenisia, lan ana ing kono kanggo mangsa adhem. kang dadi swarga ing Kreta, dumunung ing sisih kidul kulon lan lor kulon. 13 Bareng angin saka kidul sumirep lirih, amarga padha ngira yen wis padha kasembadan, banjur ucul saka ing kono, banjur lelayaran ing cedhak Kreta. 14 Nanging ora let suwé ana angin prahara kang disebut Euroklidon. 15 Bareng praune kecekel lan ora bisa nahan angin, aku banjur nglilani kapalé. 16 Sakwisé kuwi aku terus mlaku nang ngisor pulo sing jenengé Klauda. 17 Sawisé diunggahaké, banjur nganggo tulung, kanggo ngigeli prauné; lan amarga wedi yen bakal tiba ing pasir apung, layar banjur diuncalake, mulane padha dibuwang. 18 Satemah awaké déwé diobrak-abrik karo prahara, ésuké kapalé dientèkké. 19 Ing telung dinané awaké déwé mbuwang barangbarangé kapalé. 20 Lan nalika srengenge utawa lintang ora katon ing pirang-pirang dina, lan ora ana prahara cilik, kabeh pangarep-arep yen aku bakal slamet banjur sirna. 21 Nanging sawise suwe ora mangan, Paulus ngadeg ing tengah-tengah wong-wong mau lan kandha, "Para sadulur, mesthine kowe padha ngrungokake aku lan ora lunga saka Kreta, lan bakal nandhang cilaka lan kapitunan iki." 22 Lan saiki aku pitutur marang kowé, supaya padha bungaha, amarga ora ana wong siji-sijia ing antaramu sing ilang, kajaba mung kapal. 23 Awit bengi iki Malaékaté Allah jumeneng ana ing sandhingku, kang kagungan Aku lan kang dakladèni. 24 "Aja wedi, Paulus; kowé kudu digawa nang ngarepé Kaisar. 25 Mulané, para sedulur, kowé pada bungaha, awit aku pretyaya marang Gusti Allah, apa sing wis diomongké marang aku bakal kelakon. 26 Nanging kita kudu dibuwang menyang pulo tartamtu. 27 Nanging bareng wis tekan wengi kang kaping patbelas, nalika aku padha diuber-uber ana ing Adria, kira-kira tengah wengi para prau padha ngira yen wis cedhak karo sawijining negara. 28 Nuli diunekake, tinemu ana rong puluh depa, lan nalika mlaku rada adoh, banjur diunekake maneh, lan ketemu limalas depa. 29 Mulané padha wedi, yèn aku bakal kecemplung ing watu, banjur padha nguncalaké jangkar papat saka buritan, lan padha ngarep-arep dina. 30 Lan nalika prau padha arep oncat saka prau, banjur padha ngudhunake prau menyang segara, ing werna kayakaya arep nguncalake jangkar saka ngarep. 31 Rasul Paulus kandha marang komandhané lan para soldat: "Yèn wong-wong iki ora tetep ing prau, kowé ora bakal bisa slamet." 32 Para prajurit banjur ngethok taliné prauné, banjur dieculaké.

Kisah Para Rasul

33 Bareng wis awan, Rasul Paulus nyuwun marang wongwong kabèh supaya padha mangan, pangandikané, "Dina iki wis patbelas dina anggonmu padha leren lan padha pasa, nanging ora mangan apa-apa." 34 Mulané aku nyuwun supaya kowé padha mangan, awit iki kanggo kaséhatanmu, awit ora ana rambut siji waé sing tiba ing sirahmu. 35 Sawisé ngandika mangkono, Panjenengané mundhut roti lan saos sokur marang Gusti Allah ana ing ngarsané wong kabèh. 36 Wong-wong mau banjur padha bungah lan padha mangan. 37 Aku kabèh padha ana ing prau ana rong atus sawidak enem jiwa. 38 Bareng wis wareg, padha ngentheng-enthengake prauné, lan gandumé dibuwang menyang sagara. 39 Bareng wis ésuk, wong-wong mau padha ora ngerti dharatané, nanging padha nemu sawijining kali kang ana pasisiré, lan ing kono padha karep, yèn bisa, prauné bisa dicemplungaké. 40 Sawisé jangkar-jangkaré padha diundhuh, banjur dicemplungaké ing segara, taliné kemudi diuculaké, lan layar utamané diunggahaké menyang angin, lan menyang ing pesisir. 41 Lan padha tiba ing panggonan kang loro segara ketemu, padha kandasaké prau; lan ing ngarep macet cepet, lan tetep ora bisa obah, nanging bagean alangan rusak dening panganiaya saka ombak. 42 Para prajurit padha rembugan arep matèni wong-wong sing ditawan, supaya ora ana sing nglangi lan oncat. 43 Nanging perwira sing arep nylametké rasul Paulus, mulané ora nglanggar tujuané. lan dhawuh supaya wongwong sing bisa nglangi kudu nyemplung dhisik menyang segara lan menyang dharatan. 44 Lan liyane, sawetara ing Papan, lan liyane ing pecahan prau. Mulané kabèh padha oncat menyang dharatan. BAB 28 1 Bareng wis padha oncat, banjur padha ngerti yèn pulo iku aran Melita. 2 Wong-wong barbar kuwi padha mèlu banget marang aku kabèh, amarga padha ngobongi geni lan nampani aku kabèh, merga udan deres lan hawa adhem. 3 Nalika Paulus ngumpulake teken, banjur dilebokake ing geni, banjur ana ula metu saka panase, lan nyekel tangane. 4 Bareng wong-wong barbar padha weruh kewan beracun nggandhol ing tangané, banjur padha rerasanan, "Wong iki mesthi tukang matèni, sing sanadyan wis oncat saka segara, nanging piwales ora bakal urip." 5 Kéwan mau diguncang-guncang menyang geni, lan ora krasa cilaka. 6 Nanging wong-wong mau padha weruh yèn Panjenengané bakal abuh utawa tiba tiba mati, nanging sawisé ngenteni nganti suwe, lan ora weruh apa-apa, banjur padha malih pikiran, lan padha ngucap yèn dhèwèké iku allah. 7 Ing papan kono uga ana jajahané panggedhé ing pulo iku, jenengé Publius; kang nampani aku lan nginep telung dina kanthi grapyak. 8 Nalika semana bapakné Publius lagi lara mriyang lan lara metu getih.

115

9 Sakwisé kuwi rampung, wong-wong liyané sing lara ing pulo kono uga pada teka lan diwaraské. 10 Panjenengané uga ngurmati awaké déwé. Lan nalika aku lunga, padha ngisi barang-barang sing perlu. 11 Sawisé telung sasi, aku padha mangkat nitih prau saka Aleksandria, kang wis mangsa ing pulo iku ing mangsa adhem, kang tandhané Castor lan Pollux. 12 Sakwisé tekan Sirakusa, awaké déwé nginep ing kono telung dina. 13 Saka ing kono aku padha ngubengi tekan Regium, lan sakwisé dina ana angin kidul, lan ésuké aku tekan Puteoli. 14 Ing kono aku ketemu sedulur-sedulur, lan dipengini nginep bareng karo wong-wong kuwi pitung dina, mula aku terus budal menyang Roma. 15 Saka ing kono, bareng para sadulur padha krungu bab aku kabèh, banjur padha nemoni aku nganti tekan ing Appius lan ing Gréja Telu. 16 Bareng aku padha tekan ing kutha Roma, komandhan mau banjur masrahake wong-wong tawanan marang komandan prajurit jaga, nanging Paulus diparengake manggon piyambakan karo prajurit kang njaga dheweke. 17 Sawisé telung dina Paulus nimbali para panggedhéning wong Yahudi, lan nalika padha ngumpul, Rasul Paulus kandha marang wong-wong mau, "Para sedulur, senajan aku ora nglakoni apa-apa marang wong-wong utawa adatistiaté leluhur kita. , nanging aku diulungké saka Yérusalèm marang tangané wong Rum. 18 Sawisé padha mriksa aku, banjur nglilani aku lunga, amarga aku ora ana sababé pati. 19 Nanging bareng wong-wong Yahudi padha nglawan, aku kepeksa banding marang Kaisar; dudu yen aku kudu nyalahake bangsaku. 20 Mulané aku nimbali kowé, supaya bisa nemoni kowé lan ngomong karo kowé, merga pengarep-arepku wong Israèl, aku diikat karo ranté iki. 21 Wong-wong mau padha matur marang Panjenengané, "Kula sami boten tampa layang saking Yudéa bab panjenengan, sarta para sadhèrèk ingkang rawuh ing ngarsa panjenengan sami boten paring piawon dhateng panjenengan." 22 Nanging aku kabèh kepéngin krungu bab kowé, apa sing mbok pikirké, awit bab sekte iki aku ngerti nèk ing ngendi-endi sekte kuwi diojok-ojoki. 23 Bareng wis ditetepake dina, wong akèh padha sowan ing omahé. Panjenengané paring paseksi bab Kratoné Allah marang wong-wong mau, lan mbujuk wong-wong mau bab Yésus, saka angger-anggeré Nabi Musa lan saka para nabi, wiwit ésuk nganti soré. 24 Ana sing pretyaya marang sing diomongké, nanging ana sing ora pretyaya. 25 Lan bareng padha ora mupakat, banjur padha mangkat, sawise Paulus ngandika siji tembung, "Inggih Roh Suci ngandika liwat Nabi Yésaya marang leluhur kita. 26 Pangandikané, "Lungaa marang wong-wong iki lan kandhaa: Krungu kowé bakal krungu, nanging ora ngerti; lan ndeleng sampeyan bakal weruh, nanging ora weruh. 27 Amarga atiné bangsa iki saya greget, kupingé ora krungu, lan mripaté ditutup; aja nganti padha ndeleng kalawan mripate, lan krungu kalawan kupinge, lan mangreti kalawan atine, lan banjur mratobat, lan Ingsun waras.

Kisah Para Rasul

28 Mulané kowé kudu ngerti nèk kaslametané Gusti Allah wis dikongkon marang bangsa-bangsa liya lan wong-wong kuwi bakal krungu. 29 Sawisé ngandika mangkono, wong-wong Yahudi padha lunga lan padha padudon. 30 Lan Paulus manggon rong taun suwene ing omah kontrakan, lan nampani kabeh wong sing teka menyang dheweke. 31 Martakaké bab Kratoné Allah lan mulang bab Gusti Yésus Kristus, kanthi yakin lan ora ana wong sing nglarang.

116

Wong Romawi BAB 1 1 Paulus, abdiné Yésus Kristus, sing katimbalan dadi rasul, kapisah kanggo Injilé Gusti Allah. 2 (Ingkang sampun kaprasetyakaken dening para nabinipun wonten ing Kitab Suci,) 3 Bab Putrané Yésus Kristus, Gusti kita, sing miyos saka turunané Dawud miturut daging; 4 Lan wis diuripké manèh saka ing antarané wong mati, dadi Putraning Allah kanthi pangwasa, miturut roh suci. 5 Kang marga saka Panjenengane aku wus padha nampa sih-rahmat lan kalungguhan rasul, supaya padha mbangunturut marang iman ing antarane kabeh bangsa, marga saka asmane. 6 Ing antarané kowé uga padha katimbalan déning Yésus Kristus. 7 Kanggo kabeh wong ing Roma, sing ditresnani dening Gusti Allah, sing wis katimbalan dadi wong suci: Sihrahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah, Rama kita lan saka Gusti Yesus Kristus, anaa ing kowe kabeh. 8 Kaping pisanan, aku maturkesuwun marang Gusti Allahku liwat Yésus Kristus kanggo kowé kabèh, merga imanmu wis dikabarké nang sak jagat. 9 Awit Gusti Allah kuwi seksiku, sing dakladèni klawan rohku ana ing Injilé Kang Putra, manawa aku tansah nyebut kowé ing pandongaku; 10 Panyuwunku, muga-muga aku bisa slamet, awit saka kersané Gusti Allah nekani kowé. 11 Awit aku kepéngin ketemu kowé, supaya kowé bisa ngekèki peparing kasukman marang kowé, supaya kowé bisa mantep. 12 Yaiku, supaya aku bebarengan karo kowé bisa dilipur marga saka pracayamu lan aku kabèh. 13 Para sedulur, aku ora péngin kowé ora ngerti nèk aku wis kerep kepéngin nekani kowé, (nanging nganti saiki ora kepéngin), supaya aku uga bisa nduwèni woh ing antaramu, kaya ing antarané bangsa-bangsa liya. 14 Aku utang marang wong Yunani lan marang wong Barbar; marang wong wicaksana, lan wong bodho. 15 Mulané, kaya sing dakkarepaké, aku uga siap martakaké Injil marang kowé kabèh ing Roma. 16 Awit aku ora isin martakké kabar kabungahané Kristus, awit kuwi kuwasané Gusti Allah sing bisa nylametké saben wong sing pretyaya. marang wong Yahudi dhisik, lan uga marang wong Yunani. 17 Awit ing kono kayektèné Gusti Allah kacethakaké saka iman marang iman, kaya kang katulisan, "Wong bener bakal urip marga saka pracaya." 18 Amarga bebendune Gusti Allah kacethakake saka ing swarga marang sakehing duraka lan duraka manungsa, kang ndhatengake kayekten ana ing piala; 19 Amarga apa kang bisa dingerteni saka Gusti Allah iku nyata ana ing wong-wong mau; awit Gusti Allah wis nduduhké marang wong-wong kuwi. 20 Sabab samubarang kang ora katon saka Panjenengane wiwit katitahake jagad iku katon kanthi cetha, kang bisa dimangerteni saka samubarang kang katitahake, yaiku pangwaos lan katuhanan kang langgeng; supaya padha tanpa alesan:

117

21 Amarga nalika padha wanuh marang Gusti Allah, wong-wong mau ora ngluhurake Panjenengane minangka Gusti Allah lan ora ngucap sokur. nanging dadi tanpa guna ing pangira-ira, lan atine bodho dadi peteng. 22 Wong-wong mau padha ngaku-aku wicaksana, dadi bodho, 23 Lan kamulyane Gusti Allah kang ora bisa rusak diganti dadi reca kaya manungsa sing bisa rusak, manuk, kewan sikil papat lan kewan rumangkang. 24 Mulané Gusti Allah uga ngulungaké wong-wong mau dadi najis srana pepénginaning atiné dhéwé-dhéwé, supaya padha ngrèmèhaké badané dhéwé-dhéwé. 25 Kang padha ngowahi kayektèné Allah dadi goroh, sarta ngabekti lan ngabekti marang titah ngluwihi Kang Nitahake, kang pinuji ing salawas-lawase. Amin. 26 Mulané Gusti Allah ngulungaké wong-wong mau marang hawa-nepsu kang nistha. 27 Mangkono uga wong lanang, padha ninggal laku lumrahé wong wadon, lan padha kobong ing hawa nepsu marang sapadha-padha. wong lanang karo wong lanang sing nglakoni sing ora pantes, lan nampa piwales saka kesalahane. 28 Sarehne wong-wong mau padha ora gelem ndhelikake kawruhe marang Gusti Allah, mulane Gusti Allah banjur masrahake wong-wong mau marang pikiran kang ora becik, supaya nindakake samubarang kang ora prayoga. 29 Satemah kapenuhan sakehing piala, laku cabul, piala, srakah, lan piala; kebak drengki, rajapati, debat, cidra, jahat; tukang bisik-bisik, 30 Wong-wong sing nyenyamah, sengit marang Gusti Allah, nyenyamah, gumunggung, gumunggung, nyiptanyipta piala, ora manut marang wong tuwa, 31 Tanpa pangerten, wong kang nglanggar prajanjian, tanpa rasa tresna, tanpa welas asih, tanpa welas asih. 32 Wong-wong kuwi ngerti nèk wong-wong sing nglakoni prekara-prekara kaya ngono kuwi pantes dihukum pati, nanging uga ora mung nglakoni sing kaya ngono, nanging uga seneng karo wong-wong sing nindakké kuwi. BAB 2 1 Mulané kowé ora kena disalahké, heh manungsa, sapa waé sing ngadili kowé, awit kowé ngadili wong liya, kowé ngukum awakmu dhéwé; awit kowé sing ngadili uga nglakoni sing padha. 2 Nanging aku yakin nèk paukumané Gusti Allah kuwi bener marang wong-wong sing tumindak kaya ngono. 3 Hé manungsa, apa kowé mikir nèk kowé bakal uwal saka paukumané Gusti Allah? 4 Apa kowé ora ngrèmèhaké kasugihané lan kasabaran lan kasabarané; ora ngerti yen kabecikan saka Gusti Allah nuntun sampeyan mratobat? 5 Nanging marga saka wangkot lan atimu kang ora mratobat, kowé ngimpèni bebendu tumrap ing dina bebendu lan kababaraké pangadilané Allah kang adil; 6 Kang bakal males marang saben wong miturut panggawene: 7 Wong-wong sing terus-terusan nglakoni kabecikan, ngupaya kamulyan lan kamulyan lan kalanggengan, yaiku urip langgeng. 8 Nanging marang wong-wong sing padha padu, lan ora manut marang kayektèn, nanging manut marang piala, nepsu lan bebendu,

ROMAWI

9 Kasangsaran lan kasusahan, kanggo saben wong sing tumindak ala, pisanan wong Yahudi, lan uga wong dudu Yahudi; 10 Nanging kamulyan, kamulyan lan katentreman kanggo saben wong sing tumindak becik, luwih dhisik kanggo wong Yahudi, lan uga kanggo wong-wong dudu Yahudi. 11 Awit Gusti Allah ora mèlu wong. 12 Awit saben wong sing nglakoni dosa tanpa anggeranggering Torèt, bakal mati tanpa angger-anggering Torèt. 13 (Awit dudu wong sing ngrungokké wèt-wèt kuwi sing bener ana ing ngarsané Gusti Allah, nanging sing nglakoni wèt-wèt kuwi bakal dibenerké. 14 Awit nèk wong-wong dudu Ju sing ora nduwé wèt-wèté nabi Moses, wong-wong sing ora nduwé angger-anggering Torèt kuwi nduwèni wèt-wèté, wong-wong kuwi ora nduwé wèt-wèté nabi Moses. 15 Kang nyritakaké bab angger-anggering Torèt kang katulis ana ing sajroning atiné, lan panggalihé padha dadi paseksi, lan pikirané padha nuduh-nuduh, utawa padha ngluputaké siji lan sijiné;) 16 Ing dina nalika Gusti Allah bakal ngadili rahasia-rahasia manungsa lumantar Gusti Yesus Kristus miturut Injilku. 17 Lah, kowé diarani wong Yahudi, lan netepi anggeranggering Torèt lan ngegung-egungaké Gusti Allah. 18 Lan ngerti kersané, lan nyetujoni apa sing luwih apik, amarga diwulang saka Torèt; 19 Lan yakin nèk kowé kuwi tuntunané wong wuta, dadi pepadhangé wong sing ana ing pepeteng. 20 Gurune wong bodho, gurune bocah-bocah, kang nduweni kawruh lan kayekten ana ing angger-anggering Toret. 21 Mulané kowé sing mulang wong liya, apa kowé ora mulang awaké dhéwé? Kowé sing martakaké wong aja nyolong, apa kowé nyolong? 22 Kowé sing kandha nèk wong lanang aja laku jina, apa kowé kok laku jina? Heh, kang sengit marang brahala, apa sira nglakoni dosa? 23 Kowé kang ngegung-egungaké angger-anggering Torèt, apa kowé ngrèmèhaké Gusti Allah kanthi nerak anggeranggering Torèt? 24 Merga kowé, jenengé Gusti Allah wis nyenyamah ing antarané bangsa-bangsa liya, kaya sing wis katulis. 25 Awit tetak kuwi paédahé nèk kowé netepi anggeranggeré Torèt, nanging nèk kowé nerak angger-anggeré Torèt, tetakmu dadi ora tetak. 26 Mulané, nèk wong-wong sing ora tetak netepi wèt-wèté Torèt, apa wong-wong sing ora tetak kuwi bakal dianggep tetak? 27 Lan wong-wong sing ora tetak, sing wis netepi wèt-wèté, apa ora bakal ngadili kowé, sing nerak wèt-wèté nabi Moses lan tetak? 28 Sabab wong Yahudi iku dudu wong Yahudi, kang ana ing jaba; iya dudu sunat kang ana ing jabaning daging. 29 Nanging wong iku wong Yahudi, kang ing batin; lan sunat iku saka ati, ing roh, lan ora ing aksara; kang pinuji ora saka manungsa, nanging saka Gusti Allah. BAB 3 1 Apa gunane wong Yahudi? utawa apa paédahé sunat?

118

2 Akeh banget ing saben cara, utamane, amarga pangandikane Gusti Allah wis dipasrahake marang wongwong mau. 3 Piyé nèk ana wong sing ora pretyaya? Apa ora pracaya marang Gusti Allah bakal ngrusak iman? 4 Satemene Gusti Allah iku bener, nanging saben wong goroh; kaya kang katulisan mengkéné, "Supaya kowé bisa kabeneraké ing pituturmu, lan bisa menang yèn kowé diadili." 5 Nanging manawa tumindak ala kita nuduhake kabenerane Gusti Allah, apa sing bakal kita ucapake? Apa Gusti Allah ora adil sing males piwales? (Aku ngomong kaya wong lanang) 6 Aja nganti Gusti Allah ngadili jagad iki? 7 Awit yèn kayektèné Gusti Allah saya mundhak-mundhak marga saka gorohku, dadi kaluhurané; Yagene aku isih diadili minangka wong dosa? 8 Nanging dudu, (kaya sing diarani pitenah, lan kaya sing diomongké déning sawetara wong, yaiku:) Ayo padha tumindak ala, supaya kabecikan? kang paukuman iku adil. 9 Banjur apa? apa kita luwih apik tinimbang dheweke? Ora, ora, amarga kita wis mbuktekake manawa wong Yahudi lan wong-wong dudu Yahudi, kabeh padha kawengku ing dosa; 10 Kaya kang katulisan, "Ora ana wong mursid, ora ana siji-sijia." 11 Ora ana sing ngerti, ora ana sing ngupaya Gusti Allah. 12 Kabeh padha nyimpang, padha ora ana gunane; ora ana siji-sijia kang nindakake kabecikan, ora ana siji-sijia. 13 Tenggorokané kaya kuburan sing mbukak; nganggo ilat padha ngapusi; wisaning asps ana ing sangisore lambene. 14 Kang cangkeme kebak ipat-ipat lan pait; 15 Sampéyané cepet-cepet ngwutahake getih. 16 Karusakan lan kasangsaran ana ing dalane. 17 Wong-wong padha ora ngerti dalaning tentrem-rahayu. 18 Ora ana rasa wedi marang Gusti Allah ana ing ngarepe mripate. 19 Saiki awaké déwé ngerti nèk apa sing diomongké wètwèté Gusti Allah marang wong-wong sing nduwèni wètwèté Gusti Allah. 20 Mulané, ora ana wong siji-sijia sing kabeneraké ana ing ngarsané, awit wèt-wèté Gusti Allah kuwi nduwèni kawruh dosa. 21 Nanging saiki, kabenerané Gusti Allah tanpa wèt-wèté nabi Moses wis dicethakaké ana ing angger-anggering Torèt lan para nabi. 22 Malah kabenerané Gusti Allah sing nduwèni iman marang Yésus Kristus kanggo kabèh wong sing pretyaya, awit ora ana bédané. 23 Awit kabèh wong wis gawé dosa lan ora bisa nampa kamulyané Gusti Allah. 24 Kang kabenerake kanthi cuma-cuma marga saka sihrahmate marga saka panebus kang ana ing Sang Kristus Yesus. 25 Kang wus katetepake dening Gusti Allah dadi pirukun marga saka pracaya marang rahe, kanggo mratelakake kaadilane, marga saka kasabarane Gusti Allah, awit saka pangapuraning dosa kang wus kepungkur. 26 Kandhaku iki, kanggo mratelakake kabenerané, supaya dhèwèké bener, lan mbeneraké wong sing pretyaya marang Yésus.

ROMAWI

27 Yen mangkono, ing ngendi gumunggung? Iku tilar. Miturut hukum apa? saka karya? Ora: nanging miturut hukum iman. 28 Mulané awaké déwé nganggep nèk manungsa kuwi bener merga pretyaya, nanging ora nglakoni wèt-wèté. 29 Apa Panjenengané iku mung Allahé wong Yahudi? Apa Panjenengané iku dudu saka bangsa-bangsa liya? Ya, saka bangsa-bangsa liya uga: 30 Awit Gusti Allah iku siji, sing bakal mbeneraké wongwong sing tetak merga iman, lan wong sing ora tetak merga iman. 31 Apa kita banjur mbatalake angger-anggering Toret marga saka pracaya? Gusti Allah aja nganti: ya, kita netepake angger-anggering Toret.

17 (Kaya kang katulisan, "Kowé wis Dakdadèkaké dadi bapaké bangsa pirang-pirang," ana ing ngarsané Panjenengané, kang padha pracaya, yaiku Gusti Allah, kang nguripaké wong mati, lan nimbali kang ora ana kayakaya ana. 18 Kang tanpa pangarep-arep padha precaya kalawan pangarep-arep, supaya bisa dadi leluhure bangsa akeh, kaya kang kapangandikakake mangkene: Mangkene turunira. 19 Lan amarga ora ringkih ing iman, dheweke ora nganggep awake dhewe wis mati, nalika umure kira-kira satus taun, lan guwa-garbane Sara wis mati. 20 Dhèwèké ora gugup ing janjiné Gusti Allah jalaran ora pretyaya. nanging kuwat ing iman, ngluhurake Gusti Allah; 21 Lan amarga yakin, apa sing dijanjèkaké, uga bisa ditindakake. 22 Mulané, dhèwèké dianggep bener. 23 Nanging ora mung kanggo Panjenengané, sing ditulis kanggo wong, sing iki dianggep kanggo wong; 24 Nanging kanggo kita uga, sing bakal dianggep, yen kita pracaya marang Panjenengane sing wis mungokake Gusti Yesus, Gusti kita saka ing antarane wong mati; 25 Panjenengané wis kaulungaké marga saka dosa kita, lan ditangèkaké manèh kanggo kabeneraké kita.

BAB 4 1 Dadi, apa sing kudu kita ucapake, sing wis ditemokake dening leluhur kita Abraham, ing babagan daging? 2 Sabab, manawa Abraham kabenerake marga saka panggawene, mesthi ana kang bisa gumunggung; nanging ora ana ing ngarsaning Allah. 3 Sabab apa kang kapangandikakaké ing Kitab Suci? Abraham pretyaya marang Gusti Allah, lan kuwi dianggep bener. 4 Nanging wong sing nyambut-gawé ora dianggep minangka sih-rahmat, nanging minangka utang. 5 Nanging kanggo wong sing ora nyambut-gawé, nanging pretyaya marang Panjenengané sing mbeneraké wong duraka, imané dianggep bener. 6 Kayadene Sang Prabu Dawud uga nyritakake kabegjane wong kang kaanggep bener dening Gusti Allah tanpa panggawe. 7 Pangandikané: Begja wong sing dosané diapura lan dosané ditutupi. 8 Begja wong sing ora dianggep dosa karo Gusti. 9 Dadi, kabegjan iki mung kanggo wong tetak, utawa kanggo wong sing ora tetak? Amarga kita padha kandha, manawa Abraham kaanggep kayektèn marang Abraham. 10 Kadospundi anggenipun ngetang? nalika isih tetak apa durung tetak? Ora ing tetak, nanging ora tetak. 11 Dhèwèké nampa tandha tetak, sing dadi segeling pretyaya sing bener, sing dinduwèni sakdurungé durung tetak, supaya dhèwèké dadi bapaké kabèh wong sing pretyaya, senajan ora tetak. supaya wong-wong mau uga kaanggep bener. 12 Lan dadi bapaké wong tetak, ora mung wong tetak, nanging uga wong-wong sing nglakoni precayané leluhur kita Abraham, sing durung tetak. 13 Awit janjiné Abraham utawa anak-turuné, nèk dhèwèké bakal dadi ahli warisé jagat kuwi ora merga anggeranggeré Torèt, nanging merga iman sing bener. 14 Nèk wong-wong sing manut wèt-wèté nabi Moses dadi ahli waris, imané dadi muspra, lan janji kuwi bakal musna. 15 Awit angger-anggering Torèt iku nuwuhaké bebendu, awit manawa ora ana angger-angger, ora ana nerak. 16 Mulané kuwi asalé saka iman, supaya nduwèni sihrahmat; nganti pungkasan janji bisa dadi manawa kanggo kabeh wiji; ora mung kanggo sing manut angger-anggering Toret, nanging uga kanggo imané Abraham; sapa bapak kita kabeh,

BAB 5 1 Mulané, merga saka iman, awaké déwé bisa rukun karo Gusti Allah lantaran Gusti kita Yésus Kristus. 2 Lan marga saka Panjenengané, kita uga bisa lumebu ing sih-rahmat kang ana ing sajroning iman iki, lan kita padha bungah-bungah marga saka pangarep-arep marang kamulyaning Allah. 3 Lan ora mung mangkono, nanging kita uga padha ngegung-egungake ing sajroning kasangsaran. 4 Lan sabar iku pengalaman; lan pengalaman, pangareparep: 5 Lan pangarep-arep ora nggawe isin; awit katresnané Gusti Allah wis kawutahaké ana ing ati kita déning Roh Suci, kang kaparingaké marang kita. 6 Awit nalika kita isih padha kakuwatan, ing wektu kang wus katemtokake Sang Kristus seda kanggo wong duraka. 7 Amarga meh ora ana wong sing bakal mati kanggo wong mursid, nanging mbok menawa kanggo wong sing bener ana wong sing wani mati. 8 Nanging Gusti Allah nduduhké katresnané marang awaké déwé, merga Kristus wis séda kanggo awaké déwé, nalika kita isih padha nglakoni dosa. 9 Luwih-luwih, saiki kita wis kabeneraké déning rahé, kita bakal dislametaké saka bebenduné liwat Panjenengané. 10 Sabab manawa nalika kita isih padha satru, kita karukunaké karo Gusti Allah marga saka sédané Kang Putra, luwih-luwih yèn wis karukunaké, kita bakal kapitulungan rahayu marga saka uripé. 11 Lan ora mung kuwi, nanging kita uga bungah-bungah ana ing Gusti Allah lantaran Gusti kita Yésus Kristus, sing saiki wis nampa pirukun. 12 Mulané, kayadéné dosa mlebu ing donya merga wong siji, lan pati merga dosa; Dadiné wong kabèh wis mati, awit kabèh wong wis nglakoni dosa.

119

ROMAWI

13 (Sajrone angger-anggering Toret, dosa ana ing jagad, nanging dosa ora dianggep yen ora ana angger-anggering Toret. 14 Nanging wiwit Adam nganti tekan Nabi Musa, pati wis jumeneng dadi raja, malah marang wong-wong sing padha ora nglakoni dosa kayadene panerake Adam, sing dadi gambarane Panjenengane kang bakal rawuh. 15 Nanging peparingé kang gratis iku ora kaya kaluputan. Sabab manawa wong akeh padha mati marga saka kaluputane wong siji, luwih-luwih sih-rahmaté Gusti Allah lan sih-rahmat kang marga saka wong siji, yaiku Yésus Kristus, wis lubèr marang wong akèh. 16 Lan peparingé ora kaya sing ditindakké karo wong sing nglakoni dosa. 17 Awit menawa patiné wong siji merga saka dosané wong siji; luwih-luwih wong-wong sing nampa sih-rahmat lan peparing kabeneran bakal mrentah ing urip marga saka siji, yaiku Yesus Kristus.) 18 Mulané, kaya dene paukuman siji, kabèh wong bakal dihukum; Mangkono uga marga saka kabeneran siji-sijine peparinge Gusti Allah iku katekan marang kabeh wong, supaya bisa kabenerake urip. 19 Sabab kayadéné wong akèh padha dadi wong dosa marga saka dosané wong siji, mangkono uga marga saka pambangun-turuté wong siji, akèh wong bakal padha dadi wong bener. 20 Kajaba iku, angger-anggering Toret mlebu, supaya pelanggaran kasebut saya akeh. Nanging ing ngendi dosa saya akeh, sih-rahmat luwih akeh. 21 Kayadéné dosa wis ngwasani pati, semono uga sihrahmat srana kayektèn lan urip langgeng marga saka Yésus Kristus, Gusti kita.

13 Aja masrahké badanmu marang dosa, nanging pasrahna awaké déwé marang Gusti Allah, kaya awaké déwé sing wis urip sangka antarané wong mati, lan awaké déwé masrahké awaké déwé marang Gusti Allah. 14 Amarga dosa ora bakal nguwasani kowé, amarga kowé ora kawengku ing angger-anggering Torèt, nanging kawengku ing sih-rahmat. 15 Banjur apa? Apa kita kudu nglakoni dosa, amarga kita ora kawengku ing angger-anggering Toret, nanging kawengku ing sih-rahmat? Gusti Allah mboten sare. 16 Apa kowé padha ora sumurup, yèn kowé padha masrahaké awakmu dadi abdiné, iku dadi abdiné wong sing kok turuti; apa saka dosa nganti mati, apa mituhu kanggo kabeneran? 17 Nanging matur nuwun marang Gusti Allah, merga kowé biyèn dadi peladèn dosa, nanging kowé padha manut saka atimu marang piwulang sing wis diwulangké marang kowé. 18 Dadiné kowé wis diluwari saka dosa, kowé wis dadi abdining kayektèn. 19 Aku ngomong kaya manungsa, merga awaké déwé ora kuwat. Mangkono uga saiki, padha masrahna anggotaanggotamu dadi abdining kabeneran lan kasucen. 20 Awit nalika kowé padha dadi abdining dosa, kowé padha uwal saka kabeneran. 21 Apa wohé sing kok nduwèni mbiyèn ing bab-bab sing saiki kok isin? awit iku wekasane iku pati. 22 Nanging saiki kowé wis diluwari saka dosa lan dadi abdiné Gusti Allah, kowé nduwèni woh sing nduwèni kasucian lan wekasané urip langgeng. 23 Amarga opahing dosa iku pati; nanging peparingé Gusti Allah iku urip langgeng marga saka Yésus Kristus, Gusti kita.

BAB 6

BAB 7

1 Dadi, apa sing bakal kita ucapake? Apa kita kudu tetep nglakoni dosa, supaya sih-rahmat lubèr? 2 Gusti Allah aja nganti. Kapriye anggon kita padha mati tumrap ing dosa, bisa urip maneh ana ing kono? 3 Apa kowé padha ora sumurup, yèn kita kabèh kang padha kabaptis ana ing Kristus Yésus, padha kabaptis ing sédané? 4 Mulané awaké déwé wis dikubur bareng karo Dèkné srana baptis dadi séda, supaya kaya Kristus wis ditangèkké sangka pati karo kamulyané Bapaké, semono uga awaké déwé kudu urip sing anyar. 5 Awit nèk awaké déwé wis dadi siji karo patiné, awaké déwé uga bakal dadi siji karo wunguné. 6 Awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wis lawas wis disalib bareng karo Dèkné, supaya awaké dosa disirnakké, mula awaké déwé ora ngladèni dosa. 7 Awit wong sing wis mati wis diluwari saka dosa. 8 Nèk awaké déwé wis mati karo Kristus, awaké déwé pretyaya nèk awaké déwé uga bakal urip bareng karo Dèkné. 9 Merga ngerti nèk Kristus wis wungu sangka pati, ora bakal mati menèh. pati wis ora nguwasani maneh. 10 Awit anggoné séda, seda tumrap dosa sapisan; 11 Mangkono uga kowé padha nganggep yèn kowé wis mati tumrap dosa, nanging urip kanggo Gusti Allah marga saka Yésus Kristus, Gusti kita. 12 Mulané, aja nganti dosa ngwasani badanmu sing wis mati, supaya kowé padha nuruti pepénginané.

1 Apa kowé padha ora ngerti, para Sadulur, (amarga aku kandha marang wong-wong kang padha ngerti anggeranggering Torèt), yèn angger-anggering Torèt iku nguwasani manungsa salawasé urip? 2 Awit wong wadon kang nduwé bojo iku kaiket déning angger-anggering Torèt marang bojoné salawasé wong lanang iku isih urip. Nanging manawa bojone wis mati, dheweke uwal saka angger-anggering bojone. 3 Mulané, nèk bojoné isih urip, bojoné rabi karo wong liya, wong wadon kuwi bakal diarani laku jina. supaya ora laku jina, senajan rabi karo wong lanang liya. 4 Mulané para sadulur, kowé uga wis padha mati tumrap angger-anggering Torèt marga saka sarirané Kristus; supaya kowé padha omah-omah karo wong liya, yaiku Panjenengané kang wus kawungokaké saka ing antarané wong mati, supaya kita padha metokaké woh kanggo Gusti Allah. 5 Awit nalika kita isih ana ing daging, hawa-nepsuning dosa, kang katindakaké déning angger-anggering Torèt, iku makarya ana ing gegelitaning badan kita, nganti metokaké woh sing ndadékaké pati. 6 Nanging saiki awaké déwé wis uwal saka wèt-wèté Gusti Allah, awit awaké déwé wis mati. supaya kita kudu ngladeni ing roh anyar, lan ora ing aksara lawas. 7 Banjur apa sing bakal kita ucapake? Apa hukum dosa? Gusti Allah mboten sare. Ora, aku ora ngerti dosa, nanging miturut angger-anggering Toret, amarga aku ora ngerti

120

ROMAWI

hawa-nepsu, kajaba angger-anggering Toret ngandika: Aja melik. 8 Nanging dosa, marga saka pepakon mau, banjur nuwuhake hawa nafsu ing aku. Amarga tanpa anggeranggering Toret, dosa wis mati. 9 Awit aku biyèn urip tanpa angger-anggering Torèt; 10 Lan pepakon kang wis katetepake kanggo urip, aku ketemu kanggo pati. 11 Amargi angger-anggering Toret punika, dosa sampun nyasaraken kula, lan mateni kula. 12 Mulané angger-anggeré Torèt kuwi suci, lan dhawuh kuwi suci, adil lan apik. 13 Apa kang becik iku dadi pati tumrap aku? Gusti Allah mboten sare. Nanging dosa, supaya bisa katon minangka dosa, nuwuhake pati ing aku kanthi apa sing becik; supaya dosa marga saka angger-angger iku bisa dadi dosa banget. 14 Awit kita padha sumurup, yèn angger-anggering Torèt iku kasukman, nanging aku iki kadagingan, didol ing dosa. 15 Awit apa sing tak lakoni kuwi ora tak lakoni. nanging sing tak getuni, kuwi sing tak lakoni. 16 Dadi manawa aku nindakake apa sing ora dakkarepake, aku setuju yen angger-anggering Toret iku becik. 17 Saiki dudu aku manèh sing nindakké kuwi, nanging dosa sing manggon ing aku. 18 Awit aku ngerti nèk ana ing aku (yaiku ing dagingku) ora ana barang sing apik, merga kekarepan kuwi ana ing aku. nanging carane nindakake sing apik aku ora nemokake. 19 Awit bab kabecikan sing dakkarepaké ora daktindakaké, nanging piala sing ora dakkarepaké, iku daktindakaké. 20 Nèk aku nindakké sing ora tak karepké, dudu aku manèh sing nglakoni, nanging dosa sing manggon ing aku. 21 Mulané aku mangertèni wèt-wèté, nèk aku kepéngin nindakké kabecikan, piala ana ing aku. 22 Awit aku seneng karo angger-anggeré Gusti Allah sing ana ing batinku. 23 Nanging aku weruh angger-angger liyane ing anggotaku, perang nglawan angger-anggering atiku, lan nggawa aku dadi tawanan hukum dosa sing ana ing badanku. 24 He, aku iki wong cilaka! Sapa sing bakal ngluwari aku saka badan pati iki? 25 Aku maturkesuwun marang Gusti Allah lantaran Yésus Kristus, Gusti kita. Mulané, aku dhéwé ngladèni anggeranggeré Gusti Allah kanthi ati; nanging karo daging angger-anggering dosa. BAB 8 1 Mulané saiki wis ora ana paukuman marang wong-wong sing ana ing Kristus Yésus, sing uripé ora manut daging, nanging manut Roh. 2 Awit angger-anggering Rohing kauripan ana ing Kristus Yésus wis ngluwari aku saka angger-anggering dosa lan pati. 3 Sabab apa kang ora bisa ditindakake dening anggeranggering Toret, marga saka daging iku ringkih; 4 Supaya kabeneran saka angger-anggering Torèt bisa kawujud ana ing kita, sing urip ora miturut daging, nanging miturut Roh. 5 Awit wong-wong sing nduwèni daging, pada nggatèkké bab daging. nanging wong-wong sing nuruti Roh kuwi bab-bab saka Roh.

121

6 Amarga pikiran daging iku pati; nanging pikiran kasukman iku urip lan tentrem-rahayu. 7 Amarga pikiran daging iku memungsuhan marang Gusti Allah, amarga ora tundhuk marang angger-anggering Allah, lan ora bisa. 8 Mulané wong-wong sing ana ing daging ora bisa nyenengké Gusti Allah. 9 Nanging kowé dudu kadonyan, nanging ana ing Roh, manawa Rohé Allah manggon ana ing kowé. Nanging manawa ana wong kang ora kadunungan Rohe Sang Kristus, iku dudu kagungane. 10 Nèk Kristus ana ing kowé, awaké déwé wis mati merga dosa. nanging Roh iku urip marga saka kabeneran. 11 Nanging menawa Rohé Panjenengané sing wis mungokaké Yésus saka ing antarané wong mati dumunung ana ing kowé, Panjenengané kang mungokaké Kristus saka ing antarané wong mati iya bakal nguripaké badanmu kang mati marga saka Rohé kang dumunung ana ing kowé. 12 Mulané para sedulur, awaké déwé iki utangé awaké déwé, dudu bab daging, supaya urip manut daging. 13 Awit nèk kowé urip miturut daging, kowé bakal mati, nanging nèk kowé matèni tumindaké badan liwat Roh, kowé bakal urip. 14 Awit sakèhé wong sing dituntun karo Rohé Gusti Allah, kuwi dadi anaké Gusti Allah. 15 Awit kowé wis ora nampa roh pangawulan manèh, supaya wedi. Nanging kowé wis padha tampa Rohing anak, kang kita padha sesambat: Abba, Rama! 16 Rohé déwé karo rohé déwé neksèni nèk awaké déwé iki anaké Gusti Allah. 17 Lan yen anak, banjur ahli waris; ahli waris Gusti Allah, lan dadi ahli waris karo Kristus; manawa kita padha nandhang sangsara bebarengan karo Panjenengane, supaya kita uga kaluhurake bebarengan. 18 Awit aku nganggep, kasangsaran ing jaman saiki ora pantes dibandhingake karo kamulyan sing bakal dicethakaké ana ing kita. 19 Awit para titah padha ngarep-arep temenan tekané para putrané Gusti Allah. 20 Awit titah iku katundukaké marang tanpa pamrih, ora saka karsané, nanging marga saka Panjenengané kang wus nguwasani iku kanthi pangarep-arep. 21 Amarga titah iku uga bakal diluwari saka pangawulan kang rusak, tumuju kamardikaning kamulyan para putraning Allah. 22 Awit awaké déwé ngerti nèk sakèhé titah padha sesambat lan nandhang lara bebarengan nganti saiki. 23 Lan ora mung wong-wong kuwi, nanging uga awaké déwé, sing nduwèni woh-wohan kawitan saka Roh, malah awaké déwé padha sesambat ing njero awakku dhéwé, nganti-anti nganti diangkat dadi anak, yaiku tebusan badan kita. 24 Awit kita padha kapitulungan rahayu marga saka pangarep-arep, nanging pangarep-arep kang katon iku dudu pangarep-arep. 25 Nanging manawa kita ngarep-arep apa sing ora kita deleng, mula kita ngarep-arep kanthi sabar. 26 Mangkono uga Sang Roh uga nulungi karingkihan kita, amarga kita ora ngerti apa sing kudu kita ndongakake, nanging Roh Suci dhewe ndedonga kanggo kita kanthi nggresah sing ora bisa diucapake.

ROMAWI

27 Lan sapa sing niti-priksa ati, ngerti apa sing dadi pikirane Roh, amarga dheweke ndedonga kanggo para suci miturut karsane Gusti Allah. 28 Awaké déwé ngerti nèk kabèh prekara-prekara kuwi isa dadi apik kanggo wong-wong sing nresnani Gusti Allah, yaiku wong-wong sing wis katimbalan miturut kersané. 29 Awit wong-wong sing wis diwènèhi Dèkné mbiyèn, Dèkné uga wis nduwèni prejanjian kanggo madhani gambaré Anaké, supaya Dèkné dadi sing mbarep ing antarané sedulur okèh. 30 Lan sapa waé sing wis ditemtokké saka sakdurungé, wong-wong kuwi uga ditimbali, lan sapa waé sing ditimbali, wong-wong kuwi uga dibenerké. 31 Banjur apa sing bakal kita omong bab iki? Yen Gusti Allah ana ing kita, sapa sing bisa nglawan kita? 32 Wong sing ora ngéman Anaké déwé, nanging masrahké Dèkné kanggo awaké déwé kabèh, kepriyé Dèkné ora bakal ngekèki sembarang marang kita? 33 Sapa sing bakal nyalahké para pepilihané Gusti Allah? Gusti Allah sing mbeneraké. 34 Sapa sing ngukum? Kristus iku kang wus séda, malah wis wungu manèh, kang ana ing tengening Allah, kang uga ndedonga kanggo kita. 35 Sapa sing bakal misahake kita saka katresnané Kristus? Apa kasangsaran, apa kasusahan, utawa buron, utawa pailan, utawa wuda, utawa bebaya, utawa pedhang? 36 Kaya kang katulisan mengkéné, "Kawula sami dipatèni sadina-dina marga saka Panjenengané; awaké déwé iki dianggep kaya wedus sing arep disembelèh. 37 Ora, ing kabeh iku kita ngluwihi wong menang liwat Panjenengané kang nresnani kita. 38 Amarga aku yakin, manawa pati, urip, malaekat, pamrentah, panguwasa, saiki, lan sing bakal teka. 39 Sanadyan kang dhuwur, kang amba, utawa sadhengah titah liyane, ora bakal bisa misahake kita saka katresnaning Allah, kang ana ing Sang Kristus Yesus, Gusti kita.

10 Lan ora mung iki; Nanging nalika Ribkah uga ngandheg saka siji, yaiku Rama Iskak; 11 (Amarga anak-anake isih durung lair lan durung nindakaké kabecikan utawa ala, supaya karsané Gusti Allah miturut pilihané, dudu saka panggawé, nanging saka Panjenengané kang nimbali;) 12 Wong wadon mau dikandhakake: Sing tuwa kudu ngladèni sing enom. 13 Kaya kang katulisan mengkéné: Yakub daktresnani, nanging Ésau daksengiti. 14 Banjur apa sing bakal kita omong? Apa ana duraka karo Gusti Allah? Gusti Allah mboten sare. 15 Santukan Ida ngandika ring Dane Musa, sapuniki: “Ingsun bakal melasi marang wong kang Sunkarsakake, lan Aku bakal melasi marang sapa kang Sunkarsakake.” 16 Dadi, iku dudu saka wong sing kepéngin utawa saka wong sing mlayu, nanging saka Gusti Allah sing melasi. 17 Awit Kitab Suci ngandika marang Sang Prabu Pringon, "Ing bab iku, Aku wis ngadegaké kowé, supaya Aku bisa nduduhké pangwasaningSun ana ing kowé, lan supaya jeneng-Ku kawentar ing salumahing bumi." 18 Mulané Panjenengané nduwèni welas asih marang sapa waé sing dikarsakaké, lan wong sing dikersakaké dikuwataké. 19 Kowé bakal kandha marang aku: Yagéné wong mau isih nemu kaluputan? Sapa sing nglawan kekarepané? 20 Nanging, hé manungsa, kowé ta sapa sing mbales marang Gusti Allah? Apa kang kawangun bakal kandha marang kang awujud: Yagene kowe nitahake aku mangkono? 21 Apa juru kundhi ora duwe kuwasa ngungkuli lempung, saka bongkahan siji kanggo nggawe wadhah siji kanggo mulya, lan sijine kanggo nistha? 22 Kepriyé nèk Gusti Allah kepéngin nduduhké bebenduné lan ngétokké kwasané, terus nduwèni kasabaran banget marang wadhah-wadhah bebendu sing didadèkké karusakan. 23 Lan supaya Panjenengané ngumumaké kasugihané kamulyané marang praboting sih-rahmat, sing wis dicawisaké sadurungé kanggo kamulyan. 24 Malah kita, kang padha katimbalan, ora mung saka wong Yahudi, nanging uga saka bangsa-bangsa liya? 25 Kaya kang kapangandikakaké ing Kitab Oséa: "Ingsun bakal ngarani umat-Ku, kang dudu umatingSun." lan sing ditresnani, sing ora ditresnani. 26 Lan kelakon, ing panggonan kang padha ngandika marang wong-wong mau, Kowé dudu umatingSun; ana ing kono bakal kasebut para putraning Allah kang gesang. 27 Nabi Yesaya uga nguwuh-uwuh marang wong Israel: “Sanadyan cacahe wong Israel kaya wedhi ing sagara, ana kekarene bakal padha kapitulungan rahayu. 28 Awit Panjenengané bakal ngrampungaké pegawéan, lan nyepetake penggawéan mau, awit Gusti Allah bakal nindakaké penggawéan sing cendhak ing bumi. 29 Kaya sing diomongké Yésaya sakdurungé, “Saupama Gustiné Pangéran Sabaot ora ninggalké turunan kanggo kita, kita wis kaya Sodoma lan kaya Gomora.” 30 Banjur apa sing bakal kita omongké? Wong-wong dudu Yahudi, sing ora ngetutake kabeneran, wis entuk kabeneran, yaiku kabeneran saka iman. 31 Nanging wong Israèl, sing ngetutake angger-anggering Torèt sing bener, ora bisa nampa angger-anggering Torèt.

BAB 9 1 Aku ngomong sing bener ana ing Kristus, aku ora goroh, lan atiku uga dadi kesaksian ing Roh Suci, 2 Aku duwe sedhih banget lan sedhih ing atiku. 3 Awit aku kepéngin nèk awakku dikutuk saka Kristus kanggo sedulur-sedulurku, sedulur-sedulurku miturut daging. 4 Sapa wong Israèl; kang nduwèni pangangkatan, kamulyan, prajanjian, angger-anggering Torèt, pangibadah lan prasetyané; 5 Para leluhuré lan sing asalé saka Kristus ing daging, sing ngungkuli samubarang kabèh, Gusti Allah sing pinuji ing salawas-lawasé. Amin. 6 Ora kaya pangandikané Gusti Allah sing ora ana pengaruhé. Amarga ora kabeh wong Israel, yaiku wong Israel. 7 Lan ora, amarga iku turune Abraham, kabeh padha dadi anak, nanging: "Ishak bakal disebut turunmu." 8 Tegese: Wong-wong kang dadi putraning daging, iku dudu para putraning Allah, nanging para putraning prasetya iku kang kaanggep minangka turunan. 9 Amarga iki pangandikane: Ing wektu iki Aku bakal teka, lan Sara bakal duwe anak lanang.

122

ROMAWI

32 Kenging punapa? Amarga padha ngupaya iku ora marga saka pracaya, nanging kaya-kaya marga saka anggeranggering Toret. Amarga padha kesandhung ing watu kesandhung iku; 33 Kaya kang katulisan mengkéné, "Lah, Aku masang watu kesandhung lan watu sandhungan ing Sion, lan saben wong sing precaya marang Panjenengané ora bakal kawirangan."

19 Nanging aku takon: Apa wong Israel ora ngerti? Kaping pisanan, Musa ngandika, "Ingsun bakal gawe meri marang sira marga saka wong kang dudu bangsa, lan marga saka bangsa kang bodho Ingsun bakal gawe nepsu marang sira." 20 Nanging Yésaya kendel banget lan kandha, ”Aku wis ketemu karo wong-wong sing ora nggolèki Aku; Aku wis dadi nyata marang wong-wong sing ora takon marang Aku. 21 Nanging marang wong Israèl, Panjenengané ngandika, "Sadina muput Ingsun ngegungaké tanganingSun marang bangsa kang ora manut lan mbangkang."

BAB 10

BAB 11

1 Para Sadulur, pepénginaning atiku lan pandongaku marang Gusti Allah kanggo bangsa Israèl, yaiku supaya wong-wong mau padha kapitulungan rahayu. 2 Aku nekseni wong-wong mau, yen padha sregep marang Gusti Allah, nanging ora miturut kawruh. 3 Awit wong-wong kuwi ora ngerti apa sing ditindakké karo Gusti Allah, lan pada nggolèki kabenerané dhéwé, mulané wong-wong kuwi ora nduwèni karepé Gusti Allah. 4 Awit Kristus kuwi wekasané wèt-wèté Gusti Allah, sing dadi kabeneran kanggo saben wong sing pretyaya. 5 Nabi Musa kandha nèk wong sing nglakoni wèt-wèté Gusti Allah kuwi bener, bakal urip merga kuwi. 6 Nanging kayektèn kang asalé saka pracaya ngandika mangkene: Aja kandha ing sajroning atimu: Sapa sing bakal munggah ing swarga? (yaiku, kanggo ngudhunake Kristus saka ndhuwur:) 7 Utawa, Sapa sing bakal mudhun menyang teleng? (yaiku, kanggo ngunggahake Kristus maneh saka ing antarane wong mati.) 8 Nanging apa sing diomongké? Pangandika iku cedhak karo kowé, ana ing cangkemmu lan ing atimu, yaiku pangandikaning pracaya, kang padha dakwartakaké; 9 Dadiné nèk kowé ngakoni nganggo tutukmu nèk Gusti Yésus kuwi Gusti, lan atimu pretyaya nèk Gusti Allah wis nangèké Dèkné sangka pati, kowé bakal slamet. 10 Awit saka atiné manungsa pretyaya marang kabeneran; lan kanthi tutuk ngakoni kanggo kawilujengan. 11 Awit Kitab Suci kandha, ”Sapa waé sing pretyaya marang Dèkné ora bakal isin. 12 Awit ora ana bédané antarané wong Yahudi lan wong Yunani, amarga mung Gusti Allah kang ngungkuli samubarang kabèh, iku sugih marang sapa waé sing nyebut Panjenengané. 13 Awit sapa sing nyebut asmané Gusti bakal slamet. 14 Lah kepriyé bisané wong-wong padha nyebut marang Panjenengané sing padha ora pracaya? Lan kepriyé wongwong bisa pretyaya marang Panjenengané sing durung dirungokaké? lan kapriye wong-wong iku bisa ngrungokake yen ora ana juru pitutur? 15 Lan kepriyé anggoné padha martakaké, yèn ora diutus? kaya kang katulisan, "Apik banget sikilé wong sing martakaké Injil katentreman lan nggawa kabar kabungahan bab kabecikan! 16 Nanging ora kabèh wong manut marang Injil. Jawa 2006: Awit Yésaya ngandika: "Gusti, sinten ingkang pitados dhateng pawartos kawula?" 17 Mulané, iman kuwi asalé saka pangrungon, lan pangrungu kuwi asalé saka pangandikané Allah. 18 Nanging Aku takon: Apa padha ora krungu? Ya satemene swarane wis ngrambah ing salumahing bumi, lan tembung-tembunge nganti tekan ing pojok-pojoking jagad.

1 Mulané aku takon: Apa Gusti Allah wis mbuwang umaté? Gusti Allah mboten sare. Awit aku iki uga wong Israèl, turuné Abraham, taler Benyamin. 2 Gusti Allah ora nyélaki umaté sing wis dingertèni. Apa kowé ora ngerti apa sing diomongké nang Kitab bab Élia? kepriye anggone nyenyuwun marang Gusti Allah nglawan Israel, pangandikane: 3 Dhuh Yehuwah, tiyang-tiyang punika sampun mateni nabi-nabi Paduka, saha mesbèh-mesbèh Paduka dipun bongkar. lan aku ditinggal piyambak, lan padha ngupaya nyawaku. 4 Nanging apa wangsulane Gusti Allah marang dheweke? Aku wis nyediakake pitung ewu wong, sing ora sujud nyembah marang reca Baal. 5 Mangkono uga ing wektu saiki isih ana kekarene miturut pilihan saka sih-rahmat. 6 Lan manawa iku marga saka sih-rahmat, iya iku dudu saka panggawe maneh. Nanging yen iku saka panggawe, banjur iku wis ora sih-rahmat maneh. 7 Banjur apa? Israel ora entuk apa sing digoleki; Nanging wong-wong sing milih wis padha olèh, lan liyane padha wuta 8 (Kaya kang katulisan mengkéné, "Gusti Allah maringi roh sing ora bisa turu, mripat sing ora bisa ndeleng, lan kuping sing ora bisa dirungokaké,) nganti saiki. 9 Sang Prabu Dawud ngandika: “Padha mejane padha didadekake kala-jiret, dadi trap-trap, sandhungan, lan piwales. 10 Mripatipun kajengipun dados peteng, supados boten saged ningali, saha tansah tumungkul. 11 Aku banjur takon: Apa padha kesandhung nganti tiba? Gusti Allah ora, nanging liwat kejatuhan wong-wong mau, wong-wong sing ora nduwé Yahudi tekané kawilujengan, kanggo ndadékaké meri. 12 Saiki yen tibane wong-wong mau dadi kasugihane jagad, lan suda iku dadi kasugihane bangsa-bangsa liya; pinten langkung kapenuhanipun? 13 Awit Aku pitutur marang kowé, wong-wong sing dudu Ju, merga aku iki rasulé bangsa-bangsa liya, aku ngluhurké jabatanku. 14 Manawa aku bisa njalari wong-wong sing dadi dagingku, lan bisa nylametake sawetara wong. 15 Awit nèk dibuwang wong-wong kuwi dadi rukuné jagat, apa ta nèk nampani wong-wong kuwi, nanging urip sangka pati? 16 Awit nèk woh kapisan suci, bongkahané uga suci, lan yèn oyod suci, pang-pangé uga suci. 17 Lan manawa pang-pang-pange sawetara padha pedhot, lan sampeyan, minangka wit jaitun alas, dicangkokake ing

123

ROMAWI

antarane, lan sampeyan bakal entuk oyod lan lemune wit zaitun; 18 Aja gumunggung marang pang-pang. Nanging yen sampeyan gumunggung, sampeyan dudu oyod, nanging oyod sampeyan. 19 Kowé bakal kandha: Pang-pangé padha pedhot, supaya aku bisa dicangkokaké. 20 Inggih; marga saka ora pracaya, wong-wong mau padha pedhot, lan kowé ngadeg marga saka pracaya. Aja gumedhe, nanging wedi. 21 Awit nèk Gusti Allah ora ngéman pang-pang asliné, ngati-ati, supaya kowé aja diéman. 22 Mulané delengen kabecikan lan kakuwatané Gusti Allah. nanging marang kowe, kabecikan, yen sampeyan tetep ing kabecikan, yen ora, sampeyan uga bakal ditumpes. 23 Lan wong-wong kuwi uga, nèk ora tetep ora pretyaya, bakal disambung, merga Gusti Allah bisa nancebké manèh. 24 Awit nèk kowé ditegor saka wit jaitun sing asalé saka alam bébas, lan dicangkokké dadi wit jaitun sing apik, apa manèh pang-pang sing asliné bakal dicangkokké ing wit zaituné dhéwé? 25 Para sedulur, aku ora péngin nèk kowé ora ngerti wewadi iki, supaya kowé ora mikirké wicaksana. manawa wong Israel iku saperangan wuta, nganti wong-wong kang dudu Yahudi padha lumebu. 26 Dadiné wong Israèl kabèh bakal dislametké, kaya sing katulisan, ”Wong sing ngluwari bakal teka saka Sion, lan bakal nyingkirké duraka saka Yakub. 27 Amarga iki prasetyaningSun marang wong-wong mau, nalika Ingsun ngluwari dosa-dosane. 28 Ing bab Injil, wong-wong kuwi dadi mungsuh merga kowé, nanging bab pilihan, wong-wong kuwi ditresnani merga para leluhur. 29 Awit peparingé lan nimbali Gusti Allah iku tanpa mratobat. 30 Kayadéné kowé biyèn ora pretyaya marang Gusti Allah, nanging saiki kowé wis nampa welas asih marga saka ora pracaya. 31 Mangkono uga wong-wong iku saiki padha ora pracaya, supaya marga saka sih-kadarmanmu wong-wong mau uga padha tampa sih-palimirma. 32 Awit Gusti Allah wis nggawé wong kabèh dadi ora pretyaya, supaya Dèkné nduwé welas asih marang kabèh wong. 33 Dhuh, ambane kasugihan lan kawicaksanan lan kawruhe Gusti Allah! satemene paukumane ora bisa digoleki, lan dalane ora bisa diweruhi! 34 Sapa sing ngerti pikirané Gusti? utawa sapa kang dadi penasehate? 35 Utawa sapa kang wis luwih dhisik maringi marang Panjenengané, lan bakal dibales manèh? 36 Amarga samubarang kabeh iku saka Panjenengane, lan lumantar Panjenengane, lan marang Panjenengane, lan Panjenengane iku kaluhuran ing salawas-lawase. Amin. BAB 12 1 Mulané, para Sadulur, marga saka sih-kadarmané Gusti Allah, aku nyuwun marang kowé, supaya kowé padha nyaosaké badanmu minangka kurban kang urip, suci lan kang nyenengaké déning Allah, yaiku pangibadahmu kang adil.

124

2 Aja padha madhani donya iki, nanging padha ngowahia srana pikiranmu kang anyar, supaya kowé bisa mbuktèkaké karsané Gusti Allah kang becik, kang kepareng lan sampurna. 3 Amarga saka sih-rahmat kang kaparingake marang aku, aku kandha marang saben wong ing antaramu, supaya aja nganggep awake dhewe luwih dhuwur tinimbang kang kudu dipikirake; nanging kudu mikir kanthi waras, kaya sing wis diparingake Gusti Allah marang saben wong. 4 Kayadéné awaké déwé iki nduwèni pirang-pirang anggota, nanging kabèh anggota kuwi ora siji. 5 Mangkono uga kita, sanadyan akeh, iku badan siji ana ing Sang Kristus, lan saben anggota siji-sijine. 6 Dadiné awaké déwé nduwé hadiah sing béda-béda miturut sih-rahmat sing diparingké marang awaké déwé. 7 Utawa ngladèni, ayo padha ngladèni ing ngladèni; 8 Utawa wong sing paring pitutur, kudu diwènèhi pitutur; kang mrentah, kanthi sregep; wong kang welas asih, kalawan bungah. 9 Katresnan iku aja ana ing paseduluran. Nistha marang kang ala; manut marang kang becik. 10 Padha tresna-tinresnan marang sakpada-pada karo katresnan sadulur; ing pakurmatan milih siji liyane; 11 Aja kesed ing bisnis; semangat ing roh; ngabdi marang Gusti; 12 Padha bungaha marga saka pangarep-arep; sabar ing kasangsaran; terus cepet ing pandonga; 13 Mènèhana marang kabutuhané para suci; diparingi silaturahmi. 14 Padha mberkahi wong sing nganiaya kowé: mberkahi, lan aja ngipat-ipati. 15 Padha bungah-bungaha karo wong sing bungah, lan nangisa karo wong sing nangis. 16 Padha rukuna marang sapadha-padha. Aja mikir sing dhuwur, nanging ngurmati wong-wong sing asor. Aja dadi wicaksana ing panganggepmu dhewe. 17 Aja males piala marang sapa waé. Nyedhiyakake samubarang sing jujur ing ngarepe kabeh wong. 18 Manawa bisa, sabisa-bisamu, uripa rukun karo wong kabèh. 19 Para sedulur sing tak trésnani, kowé aja pada males, nanging wènèhana panggonan kanggo bebendu. Aku bakal males, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 20 Mulané, nèk mungsuhmu ngelih, wenehi panganan; Yèn ngelak, wènèhana ngombé, awit mengkono kowé bakal numpuk bara ing sirahé. 21 Aja nganti ngalahake piala, nanging ngalahake piala nganggo kabecikan. BAB 13 1 Saben wong kudu tundhuk marang para pangwasa sing luwih dhuwur. Sabab ora ana panguwasa kajaba saka Gusti Allah: panguwasa kang ana iku katetepake dening Gusti Allah. 2 Mulané, sapa sing nglawan pangwasa, kuwi nglawan prenatané Gusti Allah, lan sing sapa nglawan bakal nampa paukuman. 3 Amarga panguwasa iku ora wedi marang tumindak becik, nanging tumindak ala. Apa sira ora wedi marang pangwasa? nindakna kang becik, temah sira bakal oleh pangalembana.

ROMAWI

4 Amarga Panjenengané iku abdiné Gusti Allah kanggo kabecikanmu. Nanging yen sampeyan nindakake sing ala, wedi; awit iku ora muspra anggone nyekel pedhang, awit iku abdine Gusti Allah, kang males nepsu marang wong kang tumindak ala. 5 Mulané kowé kudu manut, ora mung merga bebendu, nanging uga merga nurani. 6 Mulané kowé uga kudu mbayar pajeg, awit wong-wong kuwi dadi peladèné Gusti Allah, sing tansah nindakké bab iki. 7 Mulané mbayar pajeg marang kabèh wong sing kudu mbayar pajeg; adat marang sapa adat; wedi marang sapa sing wedi; pakurmatan marang kang diajeni. 8 Aja padha utang apa-apa marang sapa waé, kejaba nresnani siji lan sijiné. 9 Amarga iki, Sira aja laku jina, sira aja mateni, sira aja nyolong, sira aja nyekseni goroh, sira aja melik; Dene manawi wonten pepakon sanès-sanèsipun, punika dipun mangrêtosi kanthi ringkes ing pangandika punika, inggih punika: Sira trésnaa marang sapepadhanira kaya marang awakira dhéwé. 10 Katresnan iku ora gawé piala marang pepadhané, mulané katresnan iku netepi angger-anggering Torèt. 11 Lan iki, kita ngerti wektune, yen saiki wis wayahe kanggo tangi saka turu, amarga saiki kaslametan kita luwih cedhak tinimbang nalika kita pracaya. 12 Wengi wis surup, wayah awan wis cedhak, mula payo padha nyingkirake panggawe pepeteng, lan nganggo gegaman pepadhang. 13 Ayo padha lumaku kanthi jujur kaya ing wayah awan; ora ing rerusuh lan mendem, ora ing kamar lan wantonness, ora ing padudon lan meri. 14 Nanging kowé padha nganggoa marang Gusti Yésus Kristus, lan aja padha nyawisaké daging kanggo nuruti pepénginané. BAB 14 1 Wong kang ringkih imané, tampanana, nanging aja nganti padudon. 2 Awit sing siji pretyaya nèk bisa mangan samubarang kabèh, liyané sing ringkih mangan sayuran. 3 Sing sapa mangan aja ngrèmèhaké wong sing ora mangan; lan wong sing ora mangan aja nganti ngadili wong sing mangan, awit Gusti Allah wis nampa wong kuwi. 4 Kowé kuwi sapa sing ngadili baturé wong liya? marang bendarane dhewe ngadeg utawa tiba. Ya, dheweke bakal ditanggulangi, amarga Gusti Allah bisa ngadeg. 5 Wong siji nganggep sawijining dina ngungkuli dina liyane, nanging wong liya nganggep saben dina padha. Saben wong kudu yakin ing pikirane dhewe. 6 Sing sapa nggatèkaké dina, iku nggatèkaké marang Gusti; lan sing sapa ora nggatekake dina, iku ora nggatekake marang Pangeran Yehuwah. Sapa sing mangan, mangan kanggo Gusti, amarga dheweke ngucap sokur marang Gusti Allah; lan sing ora mangan, ora mangan marang Gusti, lan matur nuwun marang Gusti Allah. 7 Awit ora ana wong siji-sijia sing urip kanggo awake dhewe, lan ora ana wong siji-sijia kang mati kanggo awake dhewe.

125

8 Awit manawa kita urip, kita urip kanggo Gusti; lan manawa kita mati, kita mati kanggo Gusti. 9 Amarga iki, Kristus seda lan wungu lan urip maneh, supaya dadi Gustine wong mati lan wong urip. 10 Nanging yagene kowe ngadili sadulurmu? utawa yagene kowe ngremehake sadulurmu? Amarga kita kabeh bakal padha ngadeg ana ing ngarepe kursi pangadilane Sang Kristus. 11 Awit ana tulisan mengkéné, "Demi Aku sing urip, pangandikané Pangéran, saben dhengkul bakal sujud marang Aku, lan saben ilat bakal ngakoni marang Gusti Allah." 12 Mulané saben wong panunggalan kita bakal ngaturaké tanggung jawabé dhéwé marang Gusti Allah. 13 Mulané ayo padha aja padha ngadili siji lan sijiné manèh. 14 Aku ngerti lan yakin karo Gusti Yésus, nèk ora ana barang sing najis saka awaké déwé, nanging sing sapa nganggep barang kuwi najis, kuwi najis. 15 Nanging manawa sadulurmu sedhih amarga manganmu, saiki kowe ora tumindak kanthi katresnan. Aja nyirnakake dheweke nganggo pangananmu, amarga Kristus wis seda. 16 Mulané, aja nganti disalahké marang kabecikanmu. 17 Awit Kratoné Gusti Allah kuwi dudu mangan lan ngombé; nanging kabeneran lan tentrem-rahayu lan kabungahan ana ing Sang Roh Suci. 18 Awit sapa sing ngladèni Kristus nganggo cara iki, kuwi keparengé Gusti Allah lan ditresnani manungsa. 19 Mulané, ayo padha ngudi bab-bab sing marakké tentrem-rahayu lan bab-bab sing isa mbangun siji lan sijiné. 20 Amarga pangan, aja nyirnakaké pakaryané Gusti Allah. Kabèh iku resik; Nanging ala kanggo wong sing mangan kanthi nyinggung. 21 Luwih becik ora mangan daging utawa ngombe anggur, utawa apa-apa sing bisa dadi kesandhung sadulurmu, utawa dadi sedhih, utawa lemes. 22 Apa kowé nduwé iman? duwe kanggo awak dhewe ana ing ngarsane Gusti Allah. Begja wong sing ora ngukum awake dhewe ing bab apa sing diparengake. 23 Lan sing sapa mangu-mangu, bakal disalahké nèk mangan, merga mangan ora saka iman. BAB 15 1 Dadiné awaké déwé sing kuwat kudu nanggung karingkihané wong sing ringkih, lan aja nggawé senengé awaké déwé. 2 Saben-saben kita padha nyenengna pepadhane, kanggo kabecikan lan mbangun. 3 Malah Kristus ora nyenengké awaké déwé; nanging kaya kang katulisan, "Kawula dipun cacad dening tiyang-tiyang ingkang ngremehake Paduka." 4 Awit apa waé sing wis ditulis mbiyèn wis ditulis kanggo sinau, supaya kita nduwèni pangarep-arep srana sabar lan panglipur saka Kitab Suci. 5 Gusti Allah, sing maringi kesabaran lan panglipur marang kowé kabèh, supaya kowé padha manut marang Kristus Yésus. 6 Supaya kowé bisa bebarengan ngluhuraké Gusti Allah, Bapaké Gusti kita Yésus Kristus.

ROMAWI

7 Mulané kowé pada tampa siji lan sijiné, kayadéné Kristus uga wis nampani awaké déwé kanggo kaluhurané Gusti Allah. 8 Saiki aku kandha nèk Yésus Kristus dadi peladèné wongwong tetak kanggo kayektèné Gusti Allah, kanggo netepi janji-janji sing wis dijanji karo para leluhuré. 9 Lan supaya bangsa-bangsa liya padha ngluhurake Gusti Allah marga saka sih-kadarmane; kaya kang katulisan, "Mulane aku bakal ngakoni kowe ana ing antarane para bangsa lan ngidungake asmane." 10 Lan maneh ngandika, "He para bangsa, padha bungahbungaha karo umate!" 11 Lan manèh: Padha saosa puji marang Pangéran, hé sakèhé bangsa-bangsa liya; lan padha saosa puji marang Panjenengane, he para bangsa kabeh. 12 Lan manèh, Yésaya ngandika, "Bakal ana oyod saka Isai, lan kang bakal jumeneng raja ing bangsa-bangsa liya; marang Panjenengané kang bakal padha precaya marang Panjenengané. 13 Saiki, Gusti Allah, sing dadi sumber pangarep-arep, nekakaké kabungahan lan katentreman tumrap kowé kabèh merga pracaya, supaya kowé padha lubèr ing pangareparep marga saka pangwasané Roh Suci. 14 Aku uga yakin marang kowé, para sedulur, nèk kowé kabèh pada kebak kabecikan, kapenuhan ing sakèhé kawruh, lan uga bisa ngéling-éling siji lan sijiné. 15 Nanging, para Sadulur, aku wis nulis kanthi kendel marang kowé ing sawetara bab, minangka ngélingaké kowé, marga saka sih-rahmat kang kaparingaké déning Allah marang aku. 16 Supaya aku dadi abdiné Gusti Yésus Kristus kanggo wong-wong sing ora nduwé Yahudi, sing ngladèni Injilé Gusti Allah, supaya wong-wong sing ora nduwé Yahudi bisa nampa pisungsungé wong-wong sing ora nduwé Yahudi, sing kasucèkaké déning Roh Suci. 17 Mulané, aku bisa ngegung-egungké bab Gusti Yésus Kristus. 18 Awit aku ora wani ngomong apa-apa bab apa sing ora ditindakké Kristus liwat aku, kanggo ndadèkké wong-wong dudu Ju pada mbangun-turut, srana tembung lan tumindak. 19 Lumantar pratandha-pratandha lan mukjijat-mukjijat, marga saka pangwaosing Rohé Allah; Dadiné saka Yérusalèm lan ing sakiwa-tengené nganti tekan Ilirikum, aku wis martakaké Injilé Kristus kanthi tuntas. 20 Ya, aku wis ngudi kanggo martakké Injil, dudu ing ngendi Kristus wis disebut, supaya aku ora mbangun ing dhasaré wong liya. 21 Nanging kaya kang katulisan mengkéné, "Wong sing ora diomongké bab Panjenengané, bakal padha weruh, lan sing ora krungu bakal ngerti." 22 Mulané aku uga ngalang-alangi teka nang nggonmu. 23 Nanging saiki wis ora panggonan menèh ing wilayah iki, lan wis pirang-pirang taun kepinginan kanggo nekani kowé; 24 Saben aku lunga menyang Spanyol, aku bakal nemoni kowé, amarga aku ngarep-arep bisa ketemu karo kowé, lan aku bakal digawa menyang mrana, manawa aku rada kebak karo kowé. 25 Nanging saiki aku lunga menyang Yérusalèm prelu ngladèni para suci. 26 Awit wong-wong ing Makédonia lan Akhaya padha kepéngin nyumbang kanggo para suci ing Yérusalèm sing mlarat.

126

27 Satemené padha renaning panggalihé; lan padha utang. Sabab manawa bangsa-bangsa liya wus padha panduman bab kasukmane, iku uga wajib ngladosi marang wongwong iku ing bab kadonyan. 28 Mulané, nèk aku wis nindakké kuwi lan wis ngétokké woh iki kanggo wong-wong kuwi, aku bakal lunga liwat kowé nang Spanyol. 29 Lan aku yakin, nèk aku teka nang nggonmu, aku bakal teka kanthi kasampurnan saka berkahé Injilé Kristus. 30 Para sedulur, demi Gusti Yésus Kristus lan katresnané Roh Sutyi, aku nyuwun marang kowé kabèh, supaya kowé padha mbudidaya bebarengan karo aku ing pandongamu marang Gusti Allah kanggo aku. 31 Supaya aku diluwari saka wong-wong sing ora pretyaya ing Yudéa. lan supaya pangabdianku kanggo Yérusalèm bisa ditampa déning para suci; 32 Supaya aku bisa nekani kowé kanthi bungah marga saka kersané Gusti Allah, lan bisa ayem bebarengan karo kowé. 33 Gusti Allah etuking tentrem-rahayu nunggil karo kowé kabèh. Amin. BAB 16 1 Aku masrahké marang kowé kabèh, sedulur Fébé, seduluré awaké déwé, sing dadi abdiné pasamuan ing Kèngkréa. 2 Dadiné kowé kudu nampa wong-wong mau ana ing Gusti, kaya sing wis pantes kanggo para suci, lan mbok tulungi apa waé sing dibutuhké karo kowé, awit dhèwèké wis nulungi wong akèh lan aku uga. 3 Salam marang Priskila lan Akwila, kanca-kancaku ana ing Kristus Yesus. 4 Wong-wong sing wis masrahké nyawané kanggo nyawaku. 5 Mangkono uga salam marang pasamuwan sing ana ing omahé. Salam marang Épaenetus, kang daktresnani, kang minangka pambarep ing tanah Akhaya kanggo Kristus. 6 Salam marang Maryam, kang wis nyambut-gawé akèh kanggo kita. 7 Salam marang Andronikus lan Yunia, sanak-sedulurku lan kanca-kancaku dikunjara, kang padha misuwur ana ing antarane para rasul, lan sadurunge aku ana ing Sang Kristus. 8 Salam marang Amplias kang daktresnani ana ing Gusti. 9 Salam marang Urbane, pambiyantu kita ana ing Sang Kristus, lan marang Stakhis kekasihku. 10 Salam marang Apeles, kang katujokake ana ing Sang Kristus. Salam marang wong-wong saka brayat Aristobulus. 11 Salam marang Hérodion, sedulurku. Salam marang wong-wong saka brayat Narkisus, kang ana ing Gusti. 12 Salam marang Trifena lan Trifosa, sing padha nyambutgawé ana ing Gusti. Salam marang Persis sing ditresnani, sing wis nyambut-gawé kanggo Gusti. 13 Salam marang Rufus, wong sing wis dipilih ana ing Gusti, lan salam marang ibuné lan ibuku. 14 Salam marang Asinkritus, Flegon, Hermas, Patrobas, Hermes, lan para sadulur kang padha bebarengan karo wong-wong mau. 15 Salam marang Filologus lan Yulia, Néreus lan saduluré wadon, lan Olimpas lan marang sakèhé para suci sing ana ing kono.

ROMAWI

16 Padha salam-salama kalawan ngambung kang suci. Pasamuwan-pasamuwané Kristus kirim salam marang kowé. 17 Para sedulur, saiki aku pitutur marang kowé, supaya digatèkké marang wong-wong sing njalari pasulayan lan nyinggung, sing bertentangan karo piwulang sing wis koksinaoni. lan nyingkiri wong-wong mau. 18 Wong-wong sing kaya ngono kuwi ora ngabdi marang Gusti kita Yésus Kristus, nanging ngabdi marang wetengé dhéwé. lan srana tetembungan kang becik lan pitutur kang adil iku ngapusi atine wong kang prasaja. 19 Awit anggonmu mituhu wis nyebar marang wong kabèh. Awit saka iku aku bungah marga saka kowe, nanging aku kepéngin supaya kowé padha wicaksana tumrap kang becik, lan kang prasaja tumrap kang ala. 20 Lan Gusti Allah etuking tentrem-rahayu bakal enggal ngremuk Iblis ing sangisore sikilmu. Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé. Amin. 21 Timotius, kanca kerjaku, lan Lukius, Yason lan Sosipater, sedulurku, salam marang kowé. 22 Aku, Tertius, sing nulis layang iki, salam marang kowé ana ing Gusti. 23 Salam marang kowé kabèh saka Gayus, sing dadi tuan rumahku lan saka pasamuwan kabèh. Salam marang kowe saka Erastus, kepala kamar ing kutha, lan sadulure Kwartus. 24 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé kabèh. Amin. 25 Saiki marang Panjenengané sing kuwasa kanggo nyantosakaké kowé, miturut Injilku, lan martakaké bab Gusti Yésus Kristus, miturut wewadi, sing didhelikake wiwit wiwitaning jagad. 26 Nanging saiki wis dicethakaké, lan liwat Kitab-kitab para nabi, miturut dhawuhé Gusti Allah sing langgeng, wis diwartakaké marang sakèhing bangsa, supaya padha mbangun-turut marang iman. 27 Mung Gusti Allah sing wicaksana, kaluhurané Gusti Yésus Kristus ing salawas-lawasé. Amin. (Kaserat marang wong Rum saka Korintus, lan dikirim dening Phebe abdine pasamuwan ing Cenkrea.)

127

1 Korinta

mulané Gusti Allah nylametké wong-wong sing pada pretyaya. 22 Amarga wong Yahudi padha njaluk pratandha, lan wong Yunani padha golek kawicaksanan. 23 Nanging aku martakaké Kristus sing disalib, kanggo wong Yahudi dadi sandhungan, lan kanggo wong Yunani kabodhoan; 24 Nanging kanggo wong-wong sing katimbalan, wong Yahudi lan wong Yunani, Kristus kuwi kuwasané Gusti Allah lan kawicaksanané Gusti Allah. 25 Amarga bodhone Gusti Allah iku luwih wicaksana tinimbang manungsa; lan karingkihane Gusti Allah iku luwih kuwat tinimbang manungsa. 26 Para sedulur, kowé pada weruh nèk kowé wis ditimbali, ora okèh wong wicaksana, ora okèh wong sing gagah perkasa, ora okèh wong mulya. 27 Nanging Gusti Allah milih prekara-prekara sing bodho ing donya iki kanggo nglipur para wong wicaksana; Lan Gusti Allah wis milih sing ringkih ing donya kanggo ngremehake apa sing kuwat; 28 Lan barang-barang sing asor, lan barang-barang sing diremehake, Gusti Allah wis milih, lan apa sing ora ana, kanggo nyirnakake barang-barang sing ana. 29 Supaya ora ana manungsa kang gumunggung ana ing ngarsane. 30 Nanging saka Panjenengané kowé padha ana ing Sang Kristus Yésus, kang saka Gusti Allah wis dadi kawicaksanan, lan kabeneran, lan kasucèkaké lan panebusan. 31 Kaya kang katulisan, mangkene: Sing sapa ngegungegungake, iku gumunggung ana ing Gusti.

BAB 1 1 Saka Paulus, kang katimbalan dadi rasulé Yésus Kristus marga saka kersané Allah, lan Sostenes sadulur kita, 2 Marang pasamuwané Gusti Allah ing Korintus, kanggo wong-wong sing wis kasucèkaké ana ing Kristus Yésus, sing wis katimbalan dadi wong suci, karo wong-wong sing nyebut asmané Yésus Kristus, Gusti kita, lan wong-wong sing ana ing ngendi-endi. 3 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 4 Aku tansah ngucap sokur marang Gusti Allahku kanggo kowé, merga sih-rahmaté Gusti Allah sing diparingké marang kowé lantaran Yésus Kristus. 5 Awit saka Panjenengané, kowé padha kasugihan ing samubarang kabèh, ing sakehing pocapan lan kawruh; 6 Kaya déné paseksiné Kristus wis dikukuhaké ana ing kowé. 7 Dadiné kowé ora kelangan hadiah; ngenteni rawuhe Gusti kita Yesus Kristus: 8 Panjenengané uga bakal nyantosakaké kowé nganti tumeka ing wekasan, supaya kowé padha ora cacad ing dinané Gusti kita Yésus Kristus. 9 Gusti Allah iku setya, awit Panjenengané wis nimbali kowé kanggo tetunggalan karo Putrané Yésus Kristus, Gusti kita. 10 Para sedulur, aku nyuwun marang kowé, demi asmané Gusti kita Yésus Kristus, supaya kowé kabèh pada ngomongké bab sing padha, lan aja nganti ana pasulayan ing antaramu. Nanging supaya kowé padha dadi siji lan siji-sijine ing pikiran sing padha. 11 Sadulur-sadulurku, wong-wong saka turune Kloe wis kandha marang aku bab kowé, yèn ana padudon ing antaramu. 12 Saiki sing tak omongi iki, kowé kabèh pada ngomong: Aku iki golongané Paulus; lan aku Apolos; lan aku saka Kéfas; lan Aku Kristus. 13 Apa Kristus dibagi? Apa Paulus disalib kanggo kowé? Apa kowé padha kabaptis nganggo jenengé Paulus? 14 Aku maturkesuwun marang Gusti Allah déné aku ora mbaptis siji-sijia ing antaramu, nanging Krispus lan Gayus. 15 Aja nganti ana wong sing kandha nèk aku mbaptis nganggo jenengku dhéwé. 16 Lan aku uga mbaptis brayaté Stéfanas, lan aku ora ngerti apa aku mbaptis wong liya. 17 Awit Kristus ngutus aku ora mbaptis, nanging martakké kabar kabungahan, ora nganggo kawicaksanan tembungtembung, supaya salibé Kristus ora dibuwang. 18 Awit piwulang bab kayu salib iku kanggo wong-wong sing bakal mati, iku bodho; nanging tumrap kita kang padha kapitulungan rahayu, iku kuwasaning Allah. 19 Awit ana tulisan mangkéné, "Ingsun bakal nyirnakaké kawicaksanané wong wicaksana, lan pangertèné wong wicaksana bakal Sunsirnakaké." 20 Ana ing ngendi wong wicaksana? endi juru tulise? endi sing mbantah jagad iki? Apa ora Gusti Allah wis nggawe bodho kawicaksanan donya iki? 21 Amarga kawicaksanané Gusti Allah, jagat ora wanuh marang Gusti Allah, awit kawicaksanané Gusti Allah,

BAB 2 1 Para sedulur, wektu aku teka nang nggonmu, aku ora nganggo tembung sing apik lan nganggo kawicaksanan, yakuwi bab paseksiné Gusti Allah marang kowé. 2 Awit aku wis mutusaké ora ngerti apa-apa ing antaramu, kajaba Yésus Kristus lan Panjenengané sing disalib. 3 Lan aku nunggil karo kowé ing kaapesan, lan wedi, lan gumeter banget. 4 Lan pituturku lan piwulangku ora nganggo tembungtembung kawicaksanan manungsa, nanging kanthi mukjijat saka Roh lan kekuwatan. 5 Supaya pracayamu ora adhedhasar kawicaksanan manungsa, nanging ing kuwasane Gusti Allah. 6 Nanging kawicaksanan kita marang wong-wong sing sampurna, nanging dudu kawicaksanan donya iki, utawa kawicaksanan para panggedhening jagad iki, sing bakal sirna. 7 Nanging kawicaksanané Gusti Allah sing tak omongké kuwi rahasia, yaiku kawicaksanan sing ndhelik, sing wis ditemtokké karo Gusti Allah sakdurungé jagat, kanggo kamulyan kita. 8 Para panggedhening jagad iki ora ana sing ngerti, amarga manawa padha ngerti, mesthi ora bakal nyalib Gustine Kang Mahamulya. 9 Nanging kaya sing katulisan, "Mripat durung weruh, lan kuping ora krungu, lan ora tau mlebu ing atine manungsa, apa sing wis dicawisaké déning Gusti Allah kanggo wong sing tresna marang Panjenengané."

128

1 KORINTA

10 Nanging Gusti Allah wis nduduhké bab-bab kuwi marang awaké déwé liwat Rohé, awit Roh Sutyi nggolèki sakèhé perkara, malah bab sing jero bab Gusti Allah. 11 Sapa sing ngerti apa sing ana ing manungsa, kajaba roh sing ana ing wong? Mangkono uga bab-bab kang saka Gusti Allah ora ana wong kang sumurup, kajaba mung Rohing Allah. 12 Saiki awaké déwé ora nampa rohé donya, nanging rohé Gusti Allah. supaya kita bisa ngerti apa sing diparingake Gusti Allah marang kita kanthi gratis. 13 Bab-bab iki uga dakkandhakaké, ora nganggo tembungtembung sing diwulangké karo kawicaksanan manungsa, nanging sing diwulangké karo Roh Sutyi. mbandhingake bab spiritual karo spiritual. 14 Nanging manungsa kadonyan ora nampani Rohé Gusti Allah, awit wong-wong kuwi bodho kanggo wong-wong kuwi, lan ora bisa ngerti apa-apa, merga wong-wong kuwi bisa dimangertèni sacara rohani. 15 Nanging wong kang kasukman iku ngadili samubarang kabèh, nanging dhèwèké dhéwé ora bakal diadili déning sapa waé. 16 Sapa sing ngerti pikirané Gusti, supaya bisa mulang? Nanging kita duwe pikiran Kristus.

14 Nèk gawéané wong sing dibangun ing ndhuwuré terus tetep, wong kuwi bakal nampa upah. 15 Nèk gawéané wong kobong, dhèwèké bakal rugi, nanging dhèwèké dhéwé bakal slamet. nanging kaya geni. 16 Apa kowé ora ngerti nèk kowé kuwi padalemané Gusti Allah lan Rohé Gusti Allah manggon ing kowé? 17 Nèk ana wong sing ngrusak Pedalemané Allah, wong kuwi bakal dirusak déning Gusti Allah; awit padalemaning Allah iku suci, ya iku Padaleman Suci iku. 18 Aja ana wong ngapusi awake dhewe. Yèn ana ing antaramu ana wong kang nganggep wicaksana ing donya iki, dadia wong bodho, supaya dadi wicaksana. 19 Awit kawicaksanan donya iki bodho tumrap Gusti Allah. Amarga ana tulisan, "Panjenengané nyekel wong wicaksana kanthi kapinterané." 20 Lan manèh: Pangéran mirsa pikirané para wong wicaksana, yèn pikirané iku tanpa guna. 21 Mulané aja nganti ana wong kang ngegung-egungaké manungsa. Amarga samubarang kabeh iku kagunganmu; 22 Apa Paulus, Apolos, Kéfas, jagat, urip, pati, saiki, apa sing bakal teka; kabeh iku kagunganmu; 23 Lan kowé dadi kagungané Kristus; lan Kristus iku kagungané Gusti Allah.

BAB 3

BAB 4

1 Para sedulur, aku ora bisa ngomong karo kowé kaya marang wong sing kasukman, nanging kaya wong sing kedagingan, kaya sing isih bayi ana ing Kristus. 2 Kowé padha Dakparingi susu, dudu daging, awit nganti tekan sepréné kowé durung bisa nanggung, lan saiki kowé durung bisa. 3 Sabab kowé isih padha kadagingan, amarga ing antaramu isih ana rasa meri, padudon lan pasulayan, apa kowé dudu kadagingan lan lumaku kaya manungsa? 4 Sabab nalika ana wong kang kandha: Aku iki golongané Paulus; lan liyane, Aku iki Apolos; Apa kowé dudu daging? 5 Dadi sapa Paulus lan Apolos iku sapa, kajaba para abdi kang padha pracaya, kaya kang wus diparingake dening Gusti marang saben wong? 6 Aku sing nandur, Apolos sing nyirami; nanging Gusti Allah paring tambah. 7 Dadi, sing nandur lan sing nyirami dudu apa-apa; nanging Gusti Allah kang paring tambah. 8 Sing nandur lan sing nyirami kuwi siji, lan saben wong bakal tampa pituwasé dhéwé-dhéwé miturut pegawéné dhéwé. 9 Awit aku iki padha nyambut-gawé bebarengan karo Gusti Allah; 10 Miturut sih-rahmaté Gusti Allah kang kaparingaké marang aku, aku wis masang pondhasi lan wong liya mbangun ing ndhuwuré. Nanging saben wong kudu ngatiati kapriye anggone mbangun ing kono. 11 Awit ora ana wong liya sing bisa masang pondhasi kajaba sing wis dilebokaké, yaiku Yésus Kristus. 12 Saiki, yen ana wong sing mbangun ing pondasi iki emas, salaka, watu larang, kayu, suket lan tunggul; 13 Panggawéné saben wong bakal dicethakaké, amarga dina sing bakal ngandhani, amarga bakal dicethakaké nganggo geni; lan geni bakal nyoba pakaryane saben wong, apa jenise.

1 Mulané wong kabèh kudu nganggep awaké déwé iki dadi peladèné Kristus lan dadi pengurus rahasiané Gusti Allah. 2 Sakliyané kuwi, wong sing nduwèni pretyaya kuwi kudu nduwé iman. 3 Nanging tumraping kawula, punika prakawis ingkang alit sanget manawi kawula dipun adili déning panjenengan utawi kaadilanipun manungsa, inggih punika kawula boten ngadili awak kawula piyambak. 4 Awit aku ora ngerti apa-apa saka awakku dhéwé; Nanging aku ora kabenerake, nanging sing ngadili aku yaiku Gusti. 5 Mulané ora ngadili sakdurungé wektuné, nganti tekané Gusti, sing bakal nduduhké apa sing didhelikake ing pepeteng, lan bakal nduduhké karepé atiné, lan saben wong bakal olèh puji saka Gusti Allah. 6 Para sedulur, prekara-prekara iki wis tak layangké marang awakku déwé lan marang Apolos merga kowé kabèh. supaya kowé padha sinau ing aku, supaya aja ngungkuli wong sing wis katulis, supaya aja ana wong sijisijia sing gumunggung. 7 Sapa sing nggawé kowé béda karo wong liya? Lan apa sing kok nduwèni sing ora ditampa? Saiki, yen sampeyan wis nampa, yagene kowe gumunggung, kaya-kaya ora ditampa? 8 Saiki kowé wis wareg, saiki kowé wis sugih, kowé wis dadi raja tanpa aku, lan aku kepéngin supaya kowé dadi raja, supaya aku uga bisa mréntah bareng karo kowé. 9 Awit aku mikir nèk Gusti Allah wis netepké awaké déwé, para rasul, sing dadi wong sing mati, awit awaké déwé wis dadi tontonané jagat, mulékat lan manungsa. 10 Aku padha bodho marga saka Sang Kristus, nanging kowe padha wicaksana ana ing Sang Kristus; aku padha ringkih, nanging kowe padha kuwat; kowe padha mulya, nanging aku padha diremehake. 11 Nganti saiki, aku padha keluwen, ngelak, wuda, digebugi, lan ora duwe papan panggonan.

129

1 KORINTA

12 Lan padha nyambut-gawé nganggo tangané dhéwé; dianiaya, kita nandhang sangsara: 13 Sanadyan kita dicacad, kita padha nyuwun: kita padha dadi reregeding jagad lan dadi reregeding samubarang nganti saprene. 14 Anggonku nulis iki ora kanggo ngisin-isini kowé, nanging minangka anak-anakku kang daktresnani, aku ngélingaké kowé. 15 Sanadyan kowé padha duwé guru sepuluh ewu ana ing Kristus, nanging bapakmu ora akèh, amarga ana ing Sang Kristus Yésus aku wis nglairaké kowé marga saka Injil. 16 Mulané aku nyuwun marang kowé, pada niru Aku. 17 Mulané aku ngutus Timotius marang kowé, sing dadi anakku sing tak trésnani lan setya marang Gusti, sing bakal ngélingké kowé bab dalanku sing ana ing Kristus, kaya sing tak wulangké nang endi-endi ing saben pasamuan. 18 Saiki ana wong sing gumunggung, kaya-kaya aku ora arep nekani kowé. 19 Nanging aku bakal enggal nekani kowé, nèk Gusti kersané, lan aku bakal ngerti, dudu omongané wong sing gumunggung, nanging kekuwatané. 20 Awit Kratoné Gusti Allah ora nganggo tembung, nanging nganggo kekuwatan. 21 Kowé arep apa? Apa aku bakal nekani kowe nganggo gaman, utawa kanthi katresnan, lan kanthi semangat sing lembut?

mendem, utawa ngrampas. karo sing kaya ngono aja ora mangan. 12 Sabab apa kang kudu daktindakaké kanggo ngadili wong kang ana ing njaba? Apa kowé ora ngadili wong sing ana ing njero? 13 Nanging wong-wong sing ana ing njaba bakal ngadili Gusti Allah. Mulané wong duraka iku padha nyingkirna saka ing antaramu. BAB 6 1 Apa ana panunggalanmu, kang nandhang prakara karo wong liya, arep ngadili ing ngarsané wong-wong kang ora adil, dudu marang para suci? 2 Apa kowé ora ngerti nèk para suci bakal ngadili jagat? Lan manawa jagad bakal diadili dening sampeyan, apa sampeyan ora pantes ngadili perkara sing paling cilik? 3 Apa kowé ora ngerti nèk awaké déwé bakal ngadili para malaékat? apa maneh prekara-prekara sing ana gegayutane karo urip iki? 4 Nèk kowé nduwèni paukuman bab prekara-prekara sing nduwèni urip iki, wong-wong kuwi pada ngrutu wongwong sing ora dihormati ing pasamuan. 5 Kawula ngandika punika damel wirang panjenengan. Punapa boten wonten tiyang ingkang wicaksana ing satengahira? ora, ora ana wong kang bisa ngadili antarane para sadulure? 6 Nanging sedulur kuwi nggolèki hukum karo sedulur, lan sing ora pretyaya. 7 Mulané, saiki kowé kabèh pada nduwèni kaluputan, awit kowé pada nggolèki hukum. Yagene kowe ora manut tumindak ala? Yagene kowe ora nandhang sangsara dhewe? 8 Ora, kowé padha tumindak ala lan ngapusi, lan uga para sadulurmu. 9 Apa kowé ora ngerti nèk wong duraka ora bakal tampa warisan Kratoné Gusti Allah? Aja padha nasaraké: aja padha laku jina, wong nyembah brahala, aja padha laku jina, utawa wong wadon wadon, utawa wong kang nyiksa awaké dhéwé karo manungsa, 10 Wong maling, wong srakah, wong mendem, wong sing nyenyamah, lan wong sing nyenyamah, ora bakal tampa warisan Kratoné Allah. 11 Ana uga sawetara sing kaya ngono ing antaramu, nanging kowé wis dikumbah, nanging wis kasucèkaké, nanging kowé wis kabeneraké ing asmané Gusti Yésus lan Rohé Gusti Allah kita. 12 Kabeh iku pareng kanggo Aku, nanging ora kabeh migunani. 13 Pangan kanggo weteng, lan weteng kanggo panganan, nanging loro-lorone bakal dirusak dening Gusti Allah. Saiki badan iku ora kanggo laku jina, nanging kanggo Gusti; lan Gusti kanggo awak. 14 Lan Gusti Allah wis mungokake Gusti, lan uga bakal nangekake kita liwat kuwasane dhewe. 15 Apa kowé ora ngerti nèk badanmu kuwi anggotané Kristus? Apa aku kudu njupuk anggota-anggotané Kristus lan dadi anggotané wanita tuna-susila? Gusti Allah mboten sare. 16 Apa? Apa kowé padha ora sumurup, yèn kang rumaket karo wanita tunasusila iku dadi badan siji? amarga wong loro, pangandikane, bakal dadi daging siji. 17 Nanging wong sing dadi siji karo Gusti kuwi roh siji.

BAB 5 1 Umume kacarita ana ing antaramu ana laku jina, lan laku jina kang ora ana ing antarane wong-wong kang ora wanuh marang Gusti Allah, yaiku yen ana wong kang duwe somahe bapakne. 2 Lan kowé padha gumunggung lan ora malah sedhih, supaya wong sing nglakoni panggawé iki disingkiraké saka ing antaramu. 3 Satemené aku, kaya-kaya ora ana ing badan, nanging ana ing roh, aku wis ngadili wong sing nglakoni panggawé iki, kaya-kaya ana ing kono. 4 Ing asmané Gusti kita Yésus Kristus, nalika kowé padha nglumpuk lan rohku, kanthi pangwasané Gusti kita Yésus Kristus, 5 Kanggo masrahké wong sing kaya ngono kuwi marang Sétan kanggo nyirnakaké daging, supaya roh bisa slamet ing dinané Gusti Yésus. 6 Pamujimu iku ora becik. Apa kowe padha ora sumurup, yen ragi sathithik ndadekake ragi kabeh? 7 Mulané ragi sing lawas kuwi dibuwang, supaya kowé dadi bongkahan anyar, merga kowé ora ragi. Awit Kristus Paskah kita wis dikurbanké kanggo kita. 8 Mulané ayo padha nganakaké riyaya, ora nganggo ragi lawas, utawa nganggo ragi piala lan piala; nanging nganggo roti tanpa ragi, yaiku ketulusan lan kayekten. 9 Aku wis nulis layang marang kowé, supaya aja mèlu wong-wong sing laku jina. 10 Nanging ora kabeh karo wong-wong sing laku jina ing donya iki, utawa karo wong sing srakah, utawa wong-wong sing ngrampas, utawa karo wong-wong sing nyembah brahala; awit kowé kudu lunga sangka donya. 11 Nanging saiki aku wis nulis marang kowé, aja nganti mèlu mèlu, nèk ana wong sing diarani sedulur kuwi laku jina, srakah, nyembah brahala, tukang nyenyamah,

130

1 KORINTA

18 Ngungsi laku jina. Saben dosa sing ditindakake manungsa iku ana ing njaba badan; Nanging sing sapa laku jina, dosa marang awaké dhéwé. 19 Apa? Apa kowé ora ngerti nèk badanmu kuwi padalemané Roh Sutyi sing ana ing kowé, sing dikèki karo Gusti Allah, lan kowé dudu duwèkmu? 20 Awit kowé wis dituku nganggo rega, mulané pada ngluhurké Gusti Allah nganggo badanmu lan rohmu, sing dadi kagungané Gusti Allah.

19 Tetak ora ana apa-apa lan ora tetak, nanging netepi pepakoné Gusti Allah. 20 Saben wong kudu tetep manggon ing nimbali sing padha karo nimbali dheweke. 21 Apa kowé diarani abdi? aja padha sumelang, nanging yèn kowé bisa mardika, gunakna. 22 Sabab sapa kang katimbalan ana ing Gusti, dadi abdi, iku wong mardika saka Gusti. 23 Kowé wis dituku nganggo rega; aja dadi abdining manungsa. 24 Para Sadulur, saben wong, ing sajroning katimbalan, kudu tetep ana ing ngarsane Gusti Allah. 25 Saiki bab prawan aku ora nduwèni dhawuh saka Gusti, nanging aku mènèhi putusan, kaya wong sing wis nampa sih-rahmaté Gusti lan setya. 26 Mulané, aku mikir nèk iki apik kanggo kasangsaran saiki, aku kandha, nèk wong urip kuwi luwih apik. 27 Apa kowé wis diikat karo bojo? ngupaya supaya ora kenthel. Apa kowe uwal saka bojo? ora golek bojo. 28 Nanging manawa kowé omah-omah, kowé ora gawé dosa; lan yen prawan omah-omah, iku ora dosa. Nanging wong-wong kuwi bakal nandhang kasusahan ing daging, nanging aku ora ngéman kowé. 29 Nanging iki, para Sadulur, wektune mung cendhak. 30 Lan sing nangis, kaya-kaya ora nangis; lan sing padha bungah-bungah, kaya-kaya ora bungah; lan sing tuku, kaya-kaya ora nduw; 31 Lan wong-wong sing nggunakké donya iki, kaya-kaya ora nggunakké donya iki, awit donya iki bakal sirna. 32 Nanging Aku pengin kowé padha ora sumelang. Wong sing ora nduwé omah nggatèkké prekara-prekara sing dadi kagungané Gusti, supaya bisa nyenengké Yéhuwah. 33 Nanging wong sing wis bebojoan nggatèkké bab-bab sing ana ing donya, supaya bisa nyenengké bojoné. 34 Ana uga bédané wong wadon karo prawan. Wong wédok sing ora omah-omah kuwi nggatèkké prekaraprekara sing dikarepké karo Gusti, supaya dhèwèké dadi suci awaké lan rohé. 35 Lan aku ngomong iki kanggo keuntungan dhewe; Aku ora njalari kowé njiret, nanging kanggo apa sing pantes, lan supaya kowé padha ngabekti marang Gusti tanpa ngganggu. 36 Nanging manawa ana wong kang ngira yen lakune ora prayoga marang prawane, manawa prawane wis tumeka umure, mangka prelu mbutuhake, iku kareben nindakake apa kang dadi karsane, aja nganti gawe dosa. 37 Nanging sing sapa mantep ing sajroning atiné, ora prelu, nanging bisa nguwasani karsané dhéwé, lan ing sajroning atine wis mutusaké kanggo njaga prawané, iku tumindak becik. 38 Dadi, sing sapa ngluwari wong wadon iku, tumindak becik; Nanging sing sapa ora rabi, luwih becik. 39 Wong wadon kaiket ing angger-anggering Torèt salawasé bojoné isih urip; Nanging manawa bojone wis mati, dheweke bebas omah-omah karo sapa wae sing dikarepake; mung ing Gusti. 40 Nanging wong wadon kuwi luwih seneng nèk tetep manggon kaya ngono, miturut karepku, lan aku uga mikir nèk aku nduwé Rohé Gusti Allah.

BAB 7 1 Saiki bab bab-bab sing wis ditulis marang aku: Apike wong lanang ora nggepok wong wadon. 2 Nanging, supaya ora laku jina, saben wong lanang nduwé bojo dhéwé, lan saben wong wadon nduwé bojo dhéwé. 3 Wong lanang kudu maturnuwun marang sing wédok, lan semono uga wong wédok marang sing lanang. 4 Wong wadon ora nduwèni pangwasa marang awaké dhéwé, nanging sing lanang. 5 Aja padha apus-apus, kajaba mung ana ing idin kanggo sawetara wektu, supaya sampeyan bisa nindakake pasa lan pandonga. lan padha kumpul maneh, supaya Iblis ora nggodha kowe amarga ora bisa ngempet. 6 Nanging aku ngomong iki kanthi idin, ora saka dhawuh. 7 Awit aku kepéngin supaya wong kabèh padha kaya aku. Nanging saben wong nduwèni peparingé Gusti Allah sing cocog, sing siji nganggo cara iki, lan liya-liyane. 8 Mulané aku kandha marang wong-wong sing ora omahomah lan randha-randha: Becik kanggo wong-wong kuwi nèk tetep kaya aku. 9 Nanging yen ora bisa nahan, padha omah-omah, amarga luwih becik omah-omah tinimbang kobongan. 10 Lan marang wong sing wis omah-omah, dudu aku, nanging Gusti, supaya wong wadon aja ninggal bojoné. 11 Nanging manawa wong wadon mau lunga, aja nganti rabi, utawa rukuna karo bojone, lan wong lanang aja nganti megat bojone. 12 Nanging marang wong-wong liyané, aku dudu Gusti, sing ngomong: Nèk ènèng sedulur nduwé bojo sing ora pretyaya, lan bojoné kuwi kepéngin manggon karo wong kuwi, wong lanang kuwi aja dipisahké. 13 Lan wong wédok sing nduwé bojo sing ora pretyaya, lan nèk bojoné gelem manggon karo bojoné, aja nganti ditinggal. 14 Awit wong lanang sing ora pretyaya kuwi wis disucèkké merga wong wédok, lan wong wédok sing ora pretyaya kuwi wis disucèkké merga bojoné. nanging saiki padha suci. 15 Nanging nèk wong sing ora pretyaya ninggalké, ya kudu lunga. Sadulur lanang utawa wadon ora kawengku ing kasus kaya mengkono, nanging Gusti Allah nimbali kita supaya tentrem. 16 Apa kowé ngerti, he, bojomu, apa kowé bakal nylametké bojomu? utawa kepiye anggonmu ngerti, he, apa kowe bakal nylametake bojomu? 17 Nanging kaya sing wis diwènèhké Gusti Allah marang saben wong, lan kaya sing wis dityeluk déning Gusti marang saben wong. Mangkono uga kang daktetepake ana ing kabeh pasamuwan. 18 Apa ana wong sing diarani tetak? aja nganti ora tetak. Apa ana wong sing diarani ora tetak? aja nganti disunat.

131

1 KORINTA

BAB 8 1 Ing bab pisungsung sing disaosaké marang brahala, kita padha sumurup, yèn kita kabèh padha duwé kawruh. Kawruh iku gumunggung, nanging katresnan iku mbangun. 2 Nèk ana wong sing ngira nèk dhèwèké ngerti apa-apa, wong kuwi durung ngerti apa-apa kaya sing kuduné dingertèni. 3 Nanging nèk ènèng wong sing nresnani Gusti Allah, wong kuwi wis dikenal. 4 Mulané bab mangan sesajèné brahala, awaké déwé ngerti nèk brahala kuwi ora ana apa-apa ing jagat iki, lan ora ana Gusti Allah liyané kejaba mung siji. 5 Awit sanadyan ana kang sinebut allah, kang ana ing swarga utawa ing bumi, (kayadene allah iku akeh lan akeh panguwasa,) 6 Nanging kanggo kita mung ana Gusti Allah siji, yaiku Sang Rama, sing asale saka samubarang kabeh, lan kita ana ing Panjenengane; lan siji Gusti Yésus Kristus, sing liwat Panjenengané samubarang kabeh, lan kita dening Panjenengané. 7 Nanging ora saben wong duwe kawruh kuwi, amarga nganti saiki ana wong sing ora nurani brahala, mangan daging kasebut minangka kurban marang brahala; lan ati nurani kang ringkih iku najis. 8 Nanging daging ora ndadèkké awaké déwé marang Gusti Allah. uga, yen kita ora mangan, kita luwih elek. 9 Nanging sing ati-ati, aja nganti kamardikanmu iki dadi sandhungan kanggo wong sing ringkih. 10 Nèk ènèng wong weruh kowé sing nduwé kawruh njagong mangan ing padalemané brahala, apa ora bakal nduwé ati nurani wong sing ringkih kanggo mangan sesajèné brahala? 11 Lan marga saka kawruhmu, sadulur kang ringkih bakal sirna, kang marga saka Sang Kristus wus séda? 12 Nanging nèk kowé gawé dosa kaya ngono marang sedulur-sedulur lan nglarani ati nurani sing ringkih, kowé kuwi dosa marang Kristus. 13 Mulané, nèk daging kuwi njalari sedulurku nduwé dosa, aku ora bakal mangan daging sakdurungé jagat iki, supaya aku ora ndadèkké sedulurku dadi salah. BAB 9 1 Apa aku iki dudu rasul? apa aku ora bebas? Apa aku ora weruh Gusti Yésus Kristus, Gusti kita? Apa kowé dudu pakaryanku ana ing Gusti? 2 Nèk aku dudu rasul kanggo wong liya, nanging aku iki dadi rasul kanggo kowé, awit kowé dadi rasulanku dadi rasulé Gusti. 3 Wangsulanku marang wong-wong sing padha nitèni Aku iki, 4 Apa aku ora wenang mangan lan ngombe? 5 Apa aku ora nduwèni wewenang kanggo nimbali sadulur wadon, bojo, kaya rasul-rasul liyané, lan kaya sedulurseduluré Gusti, lan Kéfas? 6 Utawa mung aku lan Barnabas sing ora nduwèni kewenangan mandhek nyambut gawé? 7 Sapa sing arep perang kanthi tanggung jawab dhewe? Sapa sing nandur kebon anggur, nanging ora mangan wohe? utawa sapa kang angon wedhus, lan ora mangan susune wedhus?

132

8 Aku ngomong kaya wong lanang? Utawa dudu anggeranggering Torèt uga? 9 Awit ing angger-anggeré Musa ana tulisan mengkéné, "Kowé aja nutupi cangkemé sapi sing nggiling gandum." Apa Gusti Allah ngrumat sapi? 10 Utawa ngandika iku kabeh kanggo kita? Kanggo marga saka kita, ora mangu, iki tinulis: sing sapa mluku kudu mluku ing pangarep-arep; lan wong kang thukul ing pangarep-arep iku kudu oleh pangarep-arep. 11 Nèk awaké déwé wis nyebar barang-barang kasukman kanggo kowé, apa apiké nèk awaké déwé bakal ngenèni barang-barangmu? 12 Nèk wong liya padha nduwèni kuwasa iki marang kowé, apa aku ora luwih? Nanging kita ora nggunakake kekuwatan iki; Nanging nandhang sangsara kabeh, supaya kita ora ngalang-alangi Injilé Kristus. 13 Apa kowé padha ora ngerti, yèn wong-wong sing ngladèni bab-bab sing suci, uripé saka padaleman Suci? lan wong-wong sing ngabekti ing mesbèh padha panduman karo misbyah? 14 Mangkono uga Gusti wis netepake supaya wong-wong sing ngabarake Injil padha uripe marga saka Injil. 15 Nanging aku ora nganggo apa-apa, lan aku ora nulis iki, supaya aku kelakon kaya ngono, amarga luwih becik aku mati, ketimbang ana wong sing ngilangake kaluhuranku. 16 Awit sanadyan aku martakaké Injil, aku ora kudu ngegung-egungaké apa-apa. Ya, bilai aku, yen aku ora ngabarake Injil! 17 Awit nèk aku nindakké kuwi saka kersané, aku bakal olèh pituwas, nanging nèk ora karepku, aku wis dipasrahké bab Injil. 18 Dadi apa ganjaranku? Satemené, nalika aku martakaké Injil, aku bisa nglairake Injil Kristus tanpa mbayar, supaya aku ora nyalahake kekuwatanku ing Injil. 19 Sanadyan aku iki merdika saka wong kabèh, nanging aku tetep dadi abdi kanggo kabèh wong, supaya aku bisa éntuk luwih akèh. 20 Lan kanggo wong-wong Yahudi aku dadi kaya wong Yahudi, supaya aku bisa nggayuh wong Yahudi; marang wong kang kawengku ing angger-anggering Toret, kaya kang kawengku ing angger-anggering Toret, supaya aku bisa nggayuh wong kang kawengku ing angger-anggering Toret; 21 Tumrape wong kang ora duwe angger-anggering Toret, padha kaya wong kang ora duwe angger-anggering Toret, - amarga aku ora kawengku ing angger-anggering Allah, nanging kawengku ing angger-anggering Sang Kristus, supaya aku bisa nggayuh wong-wong kang tanpa anggeranggering Toret. 22 Tumraping wong kang ringkih, aku dadi padha ringkih, supaya bisa nggayuh wong kang ringkih. 23 Lan iki aku nindakake kanggo Injil, supaya aku bisa panduman karo sampeyan. 24 Apa kowé ora ngerti nèk wong-wong sing mlayu ing balapan mlayu kabèh, nanging siji waé sing éntuk hadiah? Mulané mlakua, supaya kowé bisa éntuk. 25 Lan saben wong sing mbudidaya supaya bisa nguwasani, kudu waspada ing samubarang. Saiki padha nindakake iku kanggo olèh makutha rusak; nanging kita ora bisa rusak. 26 Mulané aku mlaku-mlaku, ora kanthi gumun; Dadiné aku perang, ora kaya wong sing nggebug awang-awang.

1 KORINTA

27 Nanging awakku tetep dikuwasani lan dikuwasani, supaya manawa aku wis martakaké marang wong liya, aku dhéwé bakal kabuwang.

24 Aja ana wong nggolèki bandhané dhéwé, nanging saben wong nggolèki bandhané wong liya. 25 Apa waé sing diedol ana ing omah-omah, mangana, ora takon-takon merga ati nurani. 26 Amarga bumi lan saisine iku kagungane Sang Yehuwah. 27 Nèk ana wong sing ora pretyaya sing ngajak kowé bujana, lan kowé gelem budal; apa waé sing diwènèhké marang kowé, mangana, aja takon-takon merga ati nurani. 28 Nanging nèk ènèng wong kandha marang kowé: Iki dikurbanké kanggo brahala, aja kokpangan merga wong sing nduduhké kuwi, lan merga ati nurani, awit bumi iki nduwèni Yéhuwah lan sak isiné. 29 Aku kandha, dudu karepmu dhewe, nanging saka wong liya. 30 Nèk aku nduwèni sih-rahmat, kenèng apa aku disalahké karo apa sing tak omongké? 31 Mulané, apa kowé mangan, utawa ngombé, utawa apa waé sing mbok lakoni, lakonana kabèh kanggo kaluhurané Gusti Allah. 32 Aja ndadèkaké sandhungan, wong Yahudi, wong dudu Yahudi, utawa pasamuwané Gusti Allah. 33 Kaya déné Aku nyenengké kabèh wong ing samubarang kabèh, ora nggolèki keuntunganku dhéwé, nanging kanggo keuntungané wong akèh, supaya wong-wong kuwi slamet.

BAB 10 1 Para sedulur, aku ora gelem nèk kowé padha ora ngerti nèk para leluhurku kabèh padha kabawah méga lan kabèh wis padha liwat ing sagara. 2 Lan kabeh padha dibaptis kanggo Nabi Musa ing méga lan ing segara; 3 Lan kabeh padha mangan daging kasukman sing padha; 4 Lan kabeh padha ngombe omben-omben kasukman sing padha, amarga padha ngombe saka Rock kasukman kang ndherekake wong-wong mau, lan Rock iku Kristus. 5 Nanging Gusti Allah ora rena marang wong-wong mau, merga padha katumpes ana ing ara-ara samun. 6 Kang mangkono iku padha dadi tuladha kanggo kita, supaya kita aja nganti nepsu marang samubarang kang ala, kaya kang padha kapéngin. 7 Kowé aja padha nyembah brahala kaya wong-wong liyané. kaya kang katulisan mengkéné, "Wong-wong padha lungguh mangan lan ngombé, banjur padha tangi main. 8 Aja nganti kita laku jina, kaya wong-wong sing padha nglakoni laku jina, temahan mati telulikur ewu ing sedina. 9 Aja padha nggodha Sang Kristus, kayadene sawenehing wong kang padha digodha, temah padha kasirnakake dening ula. 10 Aja padha gumunggung, kayadene sawenehing wongwong mau padha nggrundel, nganti tumpes dening kang ngrusak. 11 Kabèh mau wis kedadéan kanggo wong-wong mau kanggo dadi tuladha, lan iki katulisan kanggo pitutur marang kita, sing wis tekan pungkasaning donya. 12 Mulané sing sapa ngira yèn dhèwèké wis mantep, kudu ngati-ati, supaya aja nganti tiba. 13 Ora ana panggodha sing ndadèkké kowé kejaba sing lumrah dialami manungsa. Nanging bareng karo panggodha uga bakal nekakaké dalan kanggo oncat, supaya kowé bisa nandhang. 14 Mulané para kekasihku, nyingkiri nyembah brahala. 15 Aku ngomong kaya marang wong wicaksana; ngadili apa sing dakkandhakake. 16 Tuwung berkah sing padha kita sokur, iku dudu panunggalané rahé Kristus? Roti sing dicuwil-cuwil iku dudu panunggalané sarirané Kristus? 17 Sabab kita, sanadyan akeh, iku roti siji lan badan siji, amarga kita kabeh padha panduman roti siji iku. 18 Delengen wong Israel miturut daging. 19 Banjur apa sing dakkandhakake? manawa brahala iku ana apa-apa, utawa apa kang disaosake marang brahala iku apa? 20 Nanging aku kandha, manawa barang-barang sing dikurbanaké déning bangsa-bangsa liya, padha disaosaké marang sétan, dudu marang Gusti Allah. 21 Kowé ora bisa ngombé saka tuwungé Gusti lan tuwungé sétan-sétan. 22 Apa kita njalari meri marang Gusti? apa kita luwih kuwat tinimbang dheweke? 23 Kabeh iku pareng kanggo Aku, nanging ora kabeh migunani.

BAB 11 1 Kowé kudu nulad aku, kaya aku uga niru Kristus. 2 Para sedulur, saiki aku muji kowé, merga kowé pada ngéling-éling Aku ing sembarang bab lan netepi prenatanprenatan sing wis tak pasrahké marang kowé. 3 Nanging aku kepéngin kowé ngerti nèk sesirahé saben wong lanang kuwi Kristus; lan sirahe wong wadon iku wong lanang; lan sesirahé Kristus iku Gusti Allah. 4 Saben wong lanang sing ndedonga utawa medhar wangsit nganggo ketutupan sirahé, iku ngrèmèhaké sirahé. 5 Nanging saben wong wadon sing ndedonga utawa medhar wangsit tanpa nutupi sirahé, iku ngrèmèhaké sirahé, amarga wong wadon iku kaya-kaya dicukur. 6 Nèk wong wédok ora nganggo kudhung, kudu dicukur, nanging nèk wong wédok isin dicukur utawa dicukur, kudu ditutupi. 7 Wong lanang ora kudu nutupi sirahé, merga dhèwèké kuwi gambar lan kaluhurané Gusti Allah, nanging wong wadon kuwi kaluhurané wong lanang. 8 Sabab wong lanang iku dudu saka wong wadon; nanging wong wadon saka wong. 9 Wong lanang uga ora digawé kanggo wong wadon; nanging wong wadon kanggo wong lanang. 10 Mulané wong wédok kudu nduwèni pangwasa ing sirahé merga para malaékat. 11 Nanging ana ing Gusti, wong lanang ora ana tanpa wong wadon, utawa wong wadon tanpa wong lanang. 12 Sabab kayadene wong wadon iku asale saka wong lanang, mangkono uga wong lanang iku asale saka wong wadon; nanging kabeh iku saka Gusti Allah. 13 Awaké dhéwé kudu mikir: Apa pantes wong wédok ndedonga marang Gusti Allah tanpa ketutupan? 14 Apa alam dhewe ora mulangi kowé, nèk wong lanang nduwèni rambut dawa, kuwi isiné wong lanang kuwi?

133

1 KORINTA

15 Nanging yen wong wadon rambute dawa, iku dadi kamulyan kanggo dheweke, amarga rambute diwenehi kanggo nutupi. 16 Nanging nèk ana wong sing mèlu padu, awaké déwé ora nduwé adat kaya ngono, uga pasamuan-pasamuané Gusti Allah. 17 Saiki, aku ora muji kowé, awit kowé ngumpul bebarengan ora dadi apik, nanging luwih ala. 18 Kaping pisanan, nalika kowé padha ngumpul ana ing pasamuwan, aku krungu yèn ana pasulayan ing antaramu. lan aku sebagéyan pracaya iku. 19 Awit ing antaramu mesthi ana wong-wong kang padha manut agama, supaya wong-wong kang padha ditresnani bisa ketaman ing antaramu. 20 Mulané, nèk kowé pada ngumpul nang sakwijiné panggonan, iki dudu mangan péstané Gusti. 21 Amarga nalika padha mangan, saben wong luwih dhisik mangan dhahar dhewe-dhewe, sing siji keluwen lan liyane mendem. 22 Apa? Apa kowe ora duwe omah kanggo mangan lan ngombe? Apa kowé padha ngrèmèhaké pasamuwané Allah lan ngisinaké wong kang ora duwé? Apa sing kudu dakkandhakake marang kowe? Apa aku kudu memuji sampeyan ing babagan iki? Aku ngalem kowe ora. 23 Awit aku wis tampa saka Gusti apa sing uga tak pasrahké marang kowé, yaiku Gusti Yésus, ing bengi kuwi, nalika Panjenengané kaulungaké, mundhut roti. 24 Sawusé saos sokur, banjur dicuwil-cuwil sarta ngandika, " Tampanana, mangana! 25 Mangkono uga, sakwisé dhahar, Panjenengané mundhut tuwung, pangandikané, " Tuwung iki prajanjian anyar ing getihku. 26 Awit saben kowé mangan roti iki lan ngombé tuwung iki, kowé marakké sédané Gusti nganti tekané. 27 Mulané, sapa waé sing mangan roti iki lan ngombé tuwungé Gusti kanthi ora pantes, bakal kaluputan marang awak lan getihé Gusti. 28 Nanging wong kudu mriksa awaké dhéwé, mula kudu mangan roti kuwi lan ngombé saka tuwungé. 29 Awit sapa sing mangan lan ngombé kanthi ora pantes, iku mangan lan ngombé paukuman kanggo awaké dhéwé, ora ngerti awaké Gusti. 30 Mulané ing antaramu okèh wong sing ringkih lan lara, lan akèh sing padha turu. 31 Awit nèk awaké déwé arep ngadili awaké déwé, awaké déwé ora bakal diadili. 32 Nanging nèk awaké déwé disalahké, awaké déwé dihukum karo Gusti, supaya awaké déwé ora disalahké karo jagat. 33 Mulané para sedulur, nèk kowé ngumpul arep mangan, pada ngentèni siji lan sijiné. 34 Yèn ana wong ngelih, mangana ana ing omahé; supaya kowé ora padha ngumpul kanggo paukuman. Lan liyane bakal daktata nalika aku teka. BAB 12 1 Para Sadulur, bab peparing kasukman, aku ora pengin supaya kowé padha ora ngerti. 2 Kowé ngerti nèk kowé kuwi wong dudu Ju, digawa menyang brahala-brahala sing bisu iki, kaya sing digawa.

134

3 Mulané aku mènèhi pangertèn marang kowé, nèk ora ana wong siji-sijia sing diomong karo Rohé Gusti Allah sing nyebut Gusti Yésus ipat-ipat, lan ora ana wong siji-sijia sing bisa ngomong nèk Yésus kuwi Gusti, kejaba nganggo Roh Sutyi. 4 Saiki peparingé werna-werna, nanging Rohé siji. 5 Ana beda-beda pangibadah, nanging Gusti iku siji. 6 Ana macem-macem tumindak, nanging Gusti Allah iku siji sing nindakaké samubarang kabèh ana ing saben wong. 7 Nanging saben wong diwènèhi mukjijat saka Roh, supaya bisa migunani. 8 Kanggo siji wong diwenehi dening Roh tembung kawicaksanan; kanggo liyane tembung kawruh dening Roh sing padha; 9 Tumrap wong liya, pracaya marang Roh sing padha; marang liyane peparinge marasake awakmu dening Roh sing padha; 10 Tumrap wong liya padha nindakake mukjijat; marang wangsit liyane; kanggo liyane discerning roh; marang liyane macem-macem basa; kanggo liyane interpretasi basa: 11 Nanging iki kabèh katindakaké déning Roh sing siji, sing nduwèni saben wong miturut karsané. 12 Sabab kayadene badan iku siji, lan perangane akeh, lan kabeh peranganing badan iku, sanadyan akeh, iku siji badan, iya mangkono uga Sang Kristus. 13 Sabab marga saka Roh siji, kita kabèh kabaptis dadi badan siji, dadia wong Yahudi utawa wong dudu Yahudi, dadi abdi utawa wong merdika; lan kabeh wis digawe ngombe dadi siji Roh. 14 Amarga badan iku ora mung siji, nanging akeh. 15 Nèk sikil ngomong: Aku dudu tangan, mula aku dudu bagéan saka badan; Apa iku dudu saka badan? 16 Lan manawa kuping kandha: Amarga aku dudu mripat, mula aku ora kalebu ing badan; Apa iku dudu saka badan? 17 Nèk awak kabèh kuwi mripat, endi pangrunguné? Yen kabeh padha krungu, ngendi sing mambu? 18 Nanging saiki Gusti Allah wis netepake saben anggota ing badan, kaya sing dadi keparenge. 19 Lan yen kabeh iku siji anggota, ing ngendi badan? 20 Nanging saiki anggotané akèh, nanging badan siji. 21 Lan mripat ora bisa kandha marang tangan: Aku ora butuh kowe, lan sirah maneh marang sikil: Aku ora butuh kowe. 22 Nanging, luwih-luwih anggota-anggota badan sing katon ringkih kuwi perlu. 23 Lan anggota-anggota badan sing kita anggep kurang mulya, kuwi uga awaké déwé dihormati. dene peranganing badan kita ingkang kirang prayogi langkung kathah. 24 Sabab peranganing badan kita kang becik iku ora prelu, nanging Gusti Allah wus nyempurnakake badan iku, sarta paring pakurmatan kang luwih akeh marang perangan kang kurang. 25 Supaya ora ana pasulayan ing badan; nanging supaya para anggota kudu padha ngopeni siji lan sijine. 26 Lan manawa siji anggota nandhang sangsara, kabeh anggota uga nandhang sangsara; utawa siji anggota diajeni, kabeh anggota padha bungah-bungah. 27 Saiki kowé kuwi sarirané Kristus, lan kabèh anggotané. 28 Lan Gusti Allah wis netepake sawetara ing pasamuwan, pisanan rasul, kapindho nabi, katelu guru, sawise mujijatmujijat, banjur peparing marasake awakmu, bantuan, pamrentahan, macem-macem basa.

1 KORINTA

29 Apa kabeh rasul? Apa kabeh nabi? kabeh guru? Apa kabeh padha nindakake mukjijat? 30 Apa kabeh peparinge marasake awakmu? apa kabeh ngomong nganggo basa roh? kabeh interpretasi? 31 Nanging padha mbudidaya peparing kang becik, nanging Aku paring dalan kang luwih becik marang kowe.

6 Para sedulur, nèk aku teka nang nggonmu nganggo basaroh, apa gunané aku ora bisa ngomong marang kowé, yakuwi wahyu, kawruh, medhar wangsit, utawa piwulang? 7 Anadene barang-barang kang tanpa nyawa kang muni, yaiku suling utawa clempung, manawa ora beda swarane, kapriye bisa diweruhi apa kang ditabuh utawa clempung? 8 Nèk trompèté muni ora mesthi, sapa sing bakal nyiapké perang? 9 Mangkono uga kowe, manawa kowe padha ngucapake tembung-tembung kang gampang dimangerteni nganggo lathi, kepiye carane bisa dingerteni apa kang diomongake? kanggo sampeyan bakal ngandika menyang awang-awang. 10 Bisa uga ana pirang-pirang swara ing jagad iki, lan ora ana siji-sijine swara sing tanpa makna. 11 Mulané, manawa aku ora ngerti tegesé swara mau, aku bakal dadi wong barbar marang aku, lan sing ngomong bakal dadi wong barbar tumrap aku. 12 Semono uga kowé, merga kowé sregep nglabuhi peparing kasukman, padha ngupayaa supaya bisa nguwasani pasamuwan. 13 Mulané sing sapa ngucap nganggo basa roh, ndedongaa supaya bisa njarwakaké. 14 Awit nèk aku ndedonga nganggo basa roh, rohku ndonga, nanging pikiranku ora metokké. 15 Banjur apa iku? Aku bakal ndedonga kanthi roh, lan aku bakal ndedonga kanthi pangerten: Aku bakal nyanyi kanthi roh, lan aku bakal nyanyi kanthi pangerten. 16 Yen ora, yen sampeyan mberkahi kanthi roh, kepiye wong sing manggon ing kamar wong sing ora ngerti bisa ngucap Amin nalika sampeyan ngaturake panuwun, amarga dheweke ora ngerti apa sing sampeyan ucapake? 17 Satemené anggonmu ngucap sokur iku becik, nanging wong liya iku ora kabangun. 18 Aku maturkesuwun marang Gusti Allahku, aku ngucap nganggo basa roh ngungkuli kowé kabèh. 19 Nanging ing pasamuwan, aku luwih seneng ngucapake limang tembung nganggo pangertenku, supaya aku bisa mulang wong liya kanthi swara, tinimbang sepuluh ewu tembung nganggo basa roh. 20 Para Sadulur, aja padha dadi bocah ing pangerten, nanging ing tumindak ala, dadia bocah, nanging ing pangerten dadia wong lanang. 21 Ing angger-anggering Torèt ana tulisan mengkéné, "Aku bakal ngomong karo wong-wong sing basa liya lan nganggo lambé liyané." Nanging kanggo kabeh iku padha ora bakal ngrungokake Aku, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 22 Mulané basa roh kuwi dadi tandha, dudu kanggo wong sing pretyaya, nanging kanggo wong sing ora pretyaya. 23 Mulané, nèk pasamuan kabèh pada ngumpul nang sakwijiné panggonan, lan kabèh wong ngomong nganggo basa-roh, lan wong-wong sing ora ngerti apa-apa lan ora pretyaya mlebu, apa wong-wong kuwi ora bakal ngomong nèk kowé edan? 24 Nanging nèk kabèh wong medhar wangsit, lan mlebu ana wong sing ora pretyaya utawa wong sing ora sinau, wong kuwi diyakini kabèh lan bakal diadili kabèh. 25 Lan kaya mangkono wewadining atiné kacethakaké; Mulané dhèwèké bakal sujud nyembah marang Gusti Allah, lan ngomong nèk Gusti Allah kuwi bener ana ing kowé. 26 Dadiné para sedulur? Nalika kowe padha ngumpul, saben wong padha duwe masmur, duwe piwulang, duwe

BAB 13 1 Sanadyan aku bisa ngucap nganggo basané manungsa lan para malaékat, nanging aku ora nduwé katresnan, aku dadi kaya tembaga sing muni utawa kecèr sing klèru. 2 Lan sanadyan aku duwe kanugrahan medhar wangsit, lan ngerti kabeh wewadi lan kabeh kawruh; Lan sanadyan aku duwe kabeh pracaya, supaya aku bisa mbusak gunung, lan ora duwe katresnan, aku ora apa-apa. 3 Lan sanadyan aku masrahaké kabeh bandhaku kanggo mangan wong miskin, lan sanadyan aku masrahaké awakku kanggo diobong, nanging ora duwe katresnan, iku ora ana gunane kanggo kula. 4 Katresnan iku sabar lan sabar; amal ora sirik; amal ora gumedhe, ora gumedhe, 5 Ora tumindak sing ora sopan, ora nggolèki dhéwé, ora gampang nesu, ora mikir sing ala; 6 Ora bungah marga saka piala, nanging bungah marga saka kayektèn; 7 Tega marang samubarang, precaya marang samubarang, ngarep-arep samubarang, sabar marang samubarang. 8 Katresnan iku ora bakal sirna; manawa ana basa, mesthi bakal mandheg; manawa ana kawruh, iku bakal sirna. 9 Amarga kita mung ngerti sebagean, lan medhar wangsit sebagean. 10 Nanging nèk sing sampurna wis teka, sing sebagéyan bakal sirna. 11 Nalika aku isih cilik, aku ngomong kaya bocah, pangertenku kaya bocah, pikirku kaya bocah, nanging nalika aku wis diwasa, aku nyingkirake barang-barang sing bocah-bocah. 12 Saiki awaké déwé weruh peteng ndhedhet liwat kaca; nanging banjur adhep-adhepan: saiki aku ngerti sebagean; nanging aku bakal ngerti kaya aku uga dikenal. 13 Lan saiki tetep iman, pangarep-arep, katresnan, telung iki; nanging sing paling gedhe yaiku sedekah. BAB 14 1 Padha ngudia katresnan lan ngudia peparing kasukman, nanging luwih becik supaya bisa medhar wangsit. 2 Awit sapa sing ngucap nganggo basa roh, ora ngomong marang manungsa, nanging marang Gusti Allah. Nanging ing roh Panjenengané ngandika wewadi. 3 Nanging sing sapa medhar wangsit, ngandika marang manungsa kanggo mbangun, kanggo pitutur lan panglipur. 4 Sing sapa ngucap nganggo basa roh, iku mbangun awaké dhéwé; nanging sing sapa medhar wangsit iku mbangun pasamuwan. 5 Aku kepéngin nèk kowé kabèh bisa ngomong nganggo basa-roh, nanging luwih-luwih kowé medhar wangsit, awit wong sing medhar wangsit kuwi luwih gedé ketimbang sing ngomong nganggo basa-roh, nèk ora nerjemahké, supaya pasamuan bisa nguwatké.

135

1 KORINTA

basa roh, duwe wahyu, duwe interpretasi. Ayo kabeh iku rampung kanggo mbangun. 27 Nèk ènèng wong sing ngomong nganggo basa-roh sing ora dingertèni, wong loro kudu ngomong nganggo basa liya, utawa paling-paling telu. lan supaya siji interpretasi. 28 Nanging nèk ora ana sing nerjemahké, aja pada meneng waé ana ing jemaat. lan supaya wong ngomong marang awake dhewe, lan marang Gusti Allah. 29 Para nabi kareben padha ngucapa loro utawa telu, lan sijine padha ngadili. 30 Nèk ana wong liya sing lungguh ana sing nduduhké apa-apa, sing kapisan meneng waé. 31 Awit kowé kabèh bisa medhar wangsit siji-siji, supaya kabèh wong bisa sinau, lan wong kabèh pada lipur. 32 Lan roh-roh para nabi padha tundhuk marang para nabi. 33 Awit Gusti Allah kuwi dudu sing nduwèni kabingungan, nanging katentreman, kaya sing ana ing sakèhé pasamuwané para suci. 34 Wong wédok-wédokmu pada meneng nang pasamuanpasamuan. nanging padha kadhawuhan padha manut, kaya kang kapangandikakaké ing angger-anggering Torèt. 35 Nèk wong wédok gelem sinau apa-apa, ayo takon bojoné nang omah, awit wong wédok ngomongké nang pasamuan kuwi isin. 36 Apa? pangandikane Gusti Allah metu saka sampeyan? utawa mung teka marang kowe? 37 Nèk ènèng wong nganggep nèk awaké déwé nabi utawa wong sing kasukman, kudu ngakoni nèk sing tak tulis marang kowé kuwi pepakoné Gusti. 38 Nanging nèk ènèng wong sing ora ngerti, mbok ya ora ngerti. 39 Mulané para sedulur, pada melik medhar wangsit lan aja ngalang-alangi ngomong nganggo basa roh. 40 Kabèh tumindaka kanthi trep lan trep. BAB 15 1 Para sedulur, aku uga ngandhani kowé bab Injil sing wis takwartakké marang kowé, sing uga kowé tampa lan tetep ditindakké. 2 Iya marga saka iku kowé uga padha kaslametaké, manawa kowé padha ngéling-éling apa kang wis dakwulangaké marang kowé, kajaba yèn kowé padha precaya tanpa guna. 3 Awit aku wis masrahké marang kowé sing luwih dhisik apa sing tak tampa, yaiku Kristus séda kanggo dosa-dosa kita, miturut Kitab Suci; 4 Lan sing wis dikubur lan wungu ing telung dina, miturut Kitab Suci. 5 Lan nèk Panjenengané wis ngatingal marang Kéfas, banjur marang sakabat rolas. 6 Sawisé iku, Panjenengané nuli katon ing sadulur kang luwih saka limang atus bebarengan; kang akèh-akèhé tetep nganti saiki, nanging ana uga sing padha turu. 7 Sawisé iku, Panjenengané ngatingal marang Yakobus; banjur saka kabeh rasul. 8 Lan pungkasane, dheweke uga katon ing aku, kaya wong sing lair ing wayahe. 9 Awit aku iki sing cilik banget ing antarané para rasul, sing ora pantes disebut rasul, merga aku nganiaya pasamuwané Gusti Allah.

136

10 Nanging merga sih-rahmaté Gusti Allah, aku iki kaya saiki, lan sih-rahmaté sing diparingaké marang aku ora muspra. Nanging aku wis nyambut-gawé luwih akèh katimbang karo wong kabèh, nanging dudu aku, nanging sih-rahmaté Gusti Allah sing nunggil karo aku. 11 Mulané, manawa aku utawa wong-wong iku, aku padha martakaké, lan kowé padha precaya. 12 Nèk Kristus diwartakké nèk Dèkné wis wungu saka antarané wong mati, kepriyé ana wong ing antaramu sing ngomong nèk ora ana tanginé wong mati? 13 Nanging nèk ora ana tanginé wong mati, Kristus uga ora wungu. 14 Lan manawa Kristus ora kawungokake, pituturku kabeh iku muspra, lan pracayamu iya muspra. 15 Ya, lan kita ketemu seksi palsu saka Gusti Allah; Awit aku wis neksèni bab Gusti Allah, yèn Panjenengané wis mungokaké Kristus. 16 Nèk wong mati ora ditangèkké, Kristus uga ora ditangèkké. 17 Lan nèk Kristus ora ditangèkké, pretyayamu bakal muspra. kowe isih ana ing dosamu. 18 Banjur wong-wong sing padha mati ana ing Kristus uga padha tiwas. 19 Nèk ing urip iki mung kita nduwèni pangarep-arep marang Kristus, awaké déwé iki sing paling sengsara. 20 Nanging saiki Kristus wis wungu saka ing antarane wong mati lan dadi kawitan saka wong-wong sing wis turu. 21 Awit saka manungsa teka pati, mulané wong mati uga teka tangi. 22 Kayadéné kabèh wong mati ana ing Adam, semono uga ana ing Kristus, kabèh wong bakal padha urip. 23 Nanging saben wong miturut urutané dhéwé-dhéwé: Kristus sing dadi kawitan; Banjur wong-wong sing dadi kagungané Kristus ing rawuhé. 24 Banjur bakal tekan wekasan, nalika Panjenengané masrahaké Kratoné marang Gusti Allah, Sang Rama; nalika Panjenengane bakal nyirnakake sakehing pamrentahan lan sakehing panguwasa lan panguwasa. 25 Merga Panjenengané kudu mréntah, nganti kabèh mungsuhé dikuwasani déning Panjenengané. 26 Mungsuh sing pungkasan sing bakal ditumpes yaiku pati. 27 Awit samubarang kabèh wis dipasrahké marang Panjenengané. Nanging nalika Panjenengane ngandika, samubarang kabeh wis kawengku ing Panjenengane, iku temenan sing ora kalebu, kang wis masrahaké samubarang kabèh ana ing Panjenengané. 28 Lan nèk kabèh wis ditelukké marang Dèkné, Anaké uga bakal tundhuk marang Dèkné sing ngwasani sembarang, supaya Gusti Allah dadi sak kabèhé. 29 Yen ora, apa sing bakal ditindakake wong sing dibaptis kanggo wong mati, yen wong mati ora bakal tangi? Yagene padha dibaptis kanggo wong mati? 30 Lan apa sebabé awaké déwé terus-terusan ngadhepi bebaya saben jam? 31 Aku nduduhké bab kabungahanmu sing aku nduwé ing Kristus Yésus, Gusti kita, aku mati saben dina. 32 Nèk Aku wis perang karo kewan ing Efesus miturut cara manungsa, apa gunané aku nèk wong mati ora ditangèkké? ayo padha mangan lan ngombe; kanggo sesuk kita mati. 33 Aja kesasar: sesambungan sing ala ngrusak tata krama.

1 KORINTA

34 Padha tangia marang kabeneran, lan aja nglakoni dosa; Amarga ana wong kang ora wanuh marang Gusti Allah. 35 Nanging ènèng wong sing takon: Kapriyé wong mati ditangèkké? lan karo badan apa padha teka? 36 Hé wong bodho, apa sing koksebar ora bakal urip, yèn ora mati. 37 Lan apa sing koksebar iku dudu badan sing bakal ana, nanging gandum sing ora ana, bisa uga ana gandum utawa gandum liyane. 38 Nanging Gusti Allah maringi awak kaya sing dikarepké, lan saben wiji awaké déwé. 39 Kabeh daging iku ora padha, nanging ana daging manungsa liyane, daging kewan liyane, daging iwak liyane, lan daging manuk liyane. 40 Ana uga badan swarga lan badan bumi, nanging kamulyan sing ana ing kaswargan iku siji, lan kamulyane sing ana ing bumi iku liyane. 41 Kamulyaning srengéngé béda, lan kamulyan rembulan liyané, lan kamulyan liyané béda karo lintang-lintang. 42 Mangkono uga tangine wong mati. Iku kasebar ing korupsi; iku wungu ing incorruption: 43 Kang kasebar kanthi nistha; iku katangèkaké ing kamulyan: iku kasebar ing kaapesan; iku wungu ing daya: 44 Kang kasebar iku badan alami; iku kawungokaké badan kasukman. Ana badan alami, lan ana badan rohani. 45 Mangkono uga ana tulisan mangkene: Manungsa kang kapisan, Adam, wis dadi nyawa; Adam kang pungkasan iku dadi roh kang nguripi. 46 Nanging sing pisanan dudu sing kasukman, nanging sing alami. lan sakwisé kuwi sing kasukman. 47 Manungsa kang kapisan iku asale saka ing bumi, lan manungsa kang kapindho iku Gusti Allah saka ing swarga. 48 Kaya kang kadonyan, iya kaya kang kadunungan kadonyan, lan kaya kang kaswargan, iya iya kang kaswargan. 49 Kadi asapunika taler kita sane marupa gambar kadonyan, punika ugi kita sane marupa gambar kaswargan. 50 Para sedulur, iki sing tak omongké: daging lan getih ora bisa nampa Kratoné Gusti Allah. lan korupsi uga ora oleh warisan. 51 Lah, Aku nduduhké wewadi marang kowé; Kita ora kabeh bakal turu, nanging kita kabeh bakal diganti, 52 Ing sakedheping mripat, ing kalasangka kang pungkasan, kalasangka bakal muni, lan wong mati bakal padha katangekake tanpa rusak, lan kita bakal padha malih. 53 Sabab kang bisa rusak iki kudu ngrasuk kang ora bisa rusak, lan kang kena ing pati iki kudu ngrasuk kang ora kena ing pati. 54 Mulané, nèk sing bisa rusak iki ngrasuk sing ora bisa rusak, lan sing kena pati iki ngrasuk sing ora bisa mati, banjur bakal kelakon pangandikan sing katulis: Pati wis diuntal ing kamenangan. 55 Dhuh pati, ing pundi raos Paduka? Dhuh kuburan, pundi kamenangan Paduka? 56 Pati iku dosa; lan kekuwatane dosa yaiku anggeranggering Toret. 57 Nanging puji sokur konjuk marang Gusti Allah, sing wis maringi kemenangan marang kita lantaran Gusti kita Yésus Kristus. 58 Mulané para sedulur sing tak trésnani, kowé kudu mantep, ora obah, lan tansah nguber-uber ing penggawéané

137

Gusti, merga kowé ngerti nèk penggawému ora muspra ana ing Gusti. BAB 16 1 Saiki bab ngumpulake kanggo para suci, kaya sing wis dakdhawuhake marang pasamuwan-pasamuwan ing Galatia, iya uga sampeyan. 2 Ing dina kapisan ing minggu iku, saben wong panunggalanmu padha nyimpen ing ngarepe, kaya kang wus kaparingake dening Gusti Allah marang dheweke, supaya samangsa aku teka, ora ana kumpul-kumpul. 3 Nèk aku teka, sapa waé sing mbok senengi nganggo surat-suratmu, wong-wong kuwi sing bakal tak kongkon nggawa sumbanganmu nang Yérusalèm. 4 Lan manawa aku uga kudu lunga, wong-wong iku bakal padha melu aku. 5 Saiki aku bakal nekani kowé nèk aku liwat Makédonia, awit aku liwat Makédonia. 6 Lan bisa uga aku bakal tetep ana ing antaramu lan ing mangsa adhem, supaya kowe bisa ngeterake aku menyang ngendi wae sing daktuju. 7 Awit saiki aku ora bakal nemoni kowé ing dalan; Nanging aku precaya aku bakal nginep sawetara wektu karo kowé, nèk Gusti nglilani. 8 Nanging aku bakal tetep ana ing Éfesus nganti tekan dina Péntakosta. 9 Amargi lawang ingkang ageng lan majeng dhateng kula, saha kathah ingkang nglawan. 10 Nèk Timotius teka, kowé kudu njaga supaya ora wedi karo kowé. 11 Mulané aja nganti ana wong sing ngrèmèhaké dhèwèké, nanging tindakna kanthi tentrem, supaya bisa sowan ing ngarsaku. 12 Tumrap sadulur kita Apolos, aku nyuwun banget marang dheweke supaya nekani kowe bebarengan karo para sadulur, nanging ing wektu iki ora kersa rawuh. nanging dheweke bakal teka yen wis ana wektune. 13 Padha ngati-ati, mantep ing iman, dadia wong lanang, padha kuwat. 14 Kabeh prekaramu lakonana kanthi katresnan. 15 Para Sadulur, aku pitutur marang kowe, (kowe padha sumurup, yen brayate Stéfanus iku pambarep ing tanah Akhaya, lan wong-wong iku padha manut marang para suci). 16 Kowé kudu pasrah marang wong-wong sing kaya ngono kuwi lan marang sapa waé sing mèlu lan nyambut-gawé. 17 Aku bungah merga tekané Stéfanus, Fortunatus lan Akhaikus; 18 Awit wong-wong kuwi wis nyegerké atiku lan kowé, mulané kowé pada ngakoni wong-wong kuwi. 19 Jemaat-jemaat ing Asia padha kirim salam marang kowé. Akwila lan Priskila marang kowé kabèh ana ing Gusti, lan pasamuwan sing ana ing omahé. 20 Sedulur-sedulur kabèh padha salam marang kowé. Padha salam-salama kalawan ngambung kang suci. 21 Salam saka aku, Paulus, nganggo tanganku dhéwé. 22 Nèk ènèng wong sing ora nresnani Gusti Yésus Kristus, wong kuwi disalahké. 23 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé. 24 Katresnanku ana ing kowé kabèh ana ing Kristus Yésus. Amin. (Layang pisanan kanggo wong Korintus ditulis saka

1 KORINTA

Filipi dening Stephanas lan Fortunatus lan Akhaicus lan Timotheus.)

138

2 Korinta

Timoteus, iku dudu iya lan ora, nanging ana ing Panjenengane iya iya. 20 Sabab sakehing prasetyaning Allah ana ing Panjenengane iku iya, lan Amin ana ing Panjenengane, kanggo kamulyaning Allah lumantar kita. 21 Saiki, Panjenengané kang nyantosakaké kita bebarengan karo kowé ana ing Kristus, lan wis njebadi kita, iku Gusti Allah; 22 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngeseng iraga, tur sampun ngawinang Roh Ida Sang Hyang Widi Wasa sajeroning ati kita. 23 Sakliyané kuwi, aku nyeluk Gusti Allah kanggo nyeksèni nyawaku, nèk aku ora teka nang Korintus kanggo ngéman kowé. 24 Ora amarga aku padha nguwasani imanmu, nanging padha nulungi kabungahanmu;

BAB 1 1 Saka Paulus, rasulé Gusti Yésus Kristus, awit saka kersané Gusti Allah, lan Timotius sadulur kita, marang pasamuané Gusti Allah ing Korintus, karo sakèhé para suci ing Akhaya kabèh. 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 3 Pinujia Gusti Allah, Bapaké Gusti kita Yésus Kristus, Bapaké sing welas asih lan Gusti Allah sing nglipur sakèhé panglipur; 4 Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nglipur kita sajeroning kasangsaran kita punika, mangda kita sami saget nglipur wong-wong kang nandhang sangsara, srana panglipur saking panglipur saking Ida Sang Hyang Widi Wasa. 5 Awit kayadéné kasangsarané Kristus saya akèh banget, semono uga panglipur awaké déwé liwat Kristus. 6 Lan manawa aku padha nandhang sangsara, iku kanggo panglipur lan kawilujenganmu, sing bisa ditindakake nalika nandhang sangsara sing padha karo sing padha daktandhangi, utawa manawa aku dilipur, iku kanggo panglipur lan kaslametanmu. 7 Lan pangarep-arepku marang kowé kuwi mantep, awit kowé ngerti nèk kaya kowé padha nandhang sangsara, kowé uga bakal nampa panglipur. 8 Para sedulur, awaké déwé ora kepéngin ngerti bab kasusahan sing dialami awaké déwé nang Asia. 9 Nanging awaké déwé wis nduwé paukuman pati, supaya awaké déwé ora pretyaya marang awaké déwé, nanging Gusti Allah sing nangèké wong mati. 10 Ingkang sampun ngluwari kita saking pati ingkang nggegirisi, saha ingkang ngluwari kita; 11 Kowé uga padha tulung-tinulung srana pandonga kanggo aku, supaya wong akèh padha ngaturaké panuwun marang aku kabèh, marga saka peparingé wong akèh. 12 Sabab kang dadi kabungahanku iki, yaiku paseksining ati nurani aku, yaiku yen aku urip ana ing jagad iki kanthi prasaja lan tulus saka Gusti Allah, ora nganggo kawicaksanan daging, nanging marga saka sih-rahmaté Gusti Allah, lan luwih akèh tumrap kowé. 13 Awit aku ora nulis apa-apa marang kowé, kejaba apa sing wis kokwaca utawa sing kokngertèni. lan aku pracaya sampeyan bakal ngakoni nganti pungkasan; 14 Kayadéné anggonmu padha ngakoni sapérangan, yèn aku kabèh padha dadi kabungahanmu, padha kaya kowé iya padha dadia kabungahanku ing dinané Gusti Yésus. 15 Lan ing kapercayan iki, aku wis kepéngin nekani kowé sadurungé, supaya kowé padha éntuk kauntungan sing kapindho. 16 Lan liwat kowé menyang Makédonia, lan saka Makédonia bali menyang kowé, lan saka kowé digawa menyang Yudéa. 17 Mulané, nalika aku mikir kaya ngono, apa aku ora gampang? utawa apa kang dakkarepake, apa dakkarepake miturut daging, supaya ana ing antaraku ya ya, lan ora? 18 Nanging kaya Gusti Allah sing bener, tembungku marang kowé dudu ya lan ora. 19 Sabab Putraning Allah, yaiku Yesus Kristus, kang wus kawartakake ana ing antaramu dening aku lan Silwanus lan

BAB 2 1 Nanging aku wis mutusaké ing atiku dhéwé, yèn aku ora bakal nekani kowé manèh kanthi susah. 2 Nèk aku gawé susahé kowé, sapa ta sing nglipur aku? 3 Lan aku nulis iki marang kowé, supaya manawa aku teka, aku bakal nandhang susah saka wong-wong sing kudu dakkarepaké. Aku yakin karo kowé kabèh, nèk kabungahanku kuwi dadi bungahé kowé kabèh. 4 Awit saka akèh kasusahan lan kasusahaning ati, aku nulis marang kowé karo nangis akèh; Ora supaya kowé padha sedhih, nanging supaya kowé bisa ngerti katresnan sing dakkandhakaké marang kowé. 5 Nanging manawa ana wong kang gawe sedhih, iku ora gawe susahing aku, nanging saperangan bae, supaya aku aja nganti nggegirisi kowe kabeh. 6 Cukup kanggo wong sing kaya ngono, paukuman sing ditindakake marang wong akeh. 7 Mulané, kowé kudu ngapura lan nglipur wongé, supaya wong kuwi ora kesel banget. 8 Mulané aku nyuwun marang kowé, supaya kowé padha mbuktèkaké katresnanmu marang Panjenengané. 9 Kanggo tujuan iki uga aku nulis, supaya aku ngerti buktine sampeyan, apa sampeyan manut ing samubarang kabeh. 10 Sapa sing mbok apurani, aku uga ngapura, merga nèk aku ngapura, aku ngapura marang wong sing tak ngapura, demi kowé aku ngapura ing Kristus. 11 Aja nganti Iblis entuk keuntungan saka kita, amarga kita ora ngerti apa-apa. 12 Kajaba iku, nalika aku teka ing Troas prelu martakaké Injilé Kristus, lan lawangé Gusti dibukak kanggo aku. 13 Aku ora tenang, amarga aku ora nemoni Titus sadulurku, nanging aku njaluk pamit karo wong-wong mau lan lunga menyang Makédonia. 14 Puji sokur konjuk marang Gusti Allah, kang tansah ndadèkaké kemenangan ana ing Sang Kristus, lan marakaké ambuné kawruhé ing saben panggonan. 15 Awit aku iki dadi gandané Kristus marang Gusti Allah, ana ing wong-wong sing dislametké lan wong-wong sing bakal mati. 16 Tumrap wong siji, kita padha dadi gandaning pati nganti mati; lan marang wong liya ambune urip kanggo urip. Lan sapa kang nyukupi kanggo iku mau? 17 Awit aku iki ora kaya wong-wong sing ngrusak pangandikané Gusti Allah, nanging kaya wong sing jujur,

139

2 KORINTA

nanging kaya sing dikarepké karo Gusti Allah, kita ngomongké bab Kristus ana ing ngarsané Gusti Allah. BAB 3 1 Apa awaké déwé mulai ngalem awaké déwé manèh? Apa aku, kaya sawetara wong liya, aku butuh layang pangalembana marang kowe, utawa layang pamuji saka kowe? 2 Kowé kuwi layang sing katulis ing atiku, sing diweruhi lan diwaca déning kabèh wong. 3 Merga kowé wis dityekel dadi layangé Kristus sing dilayani karo awaké déwé, ora ditulis nganggo mangsi, nanging nganggo Rohé Gusti Allah sing urip. dudu ing papan watu, nanging ing papan daging sing ana ing ati. 4 Lan kita padha pracaya marang Gusti Allah marga saka Kristus. 5 Ora mung awakku dhéwé ora bisa nganggep apa-apa kaya awakku dhéwé; nanging kacukupan kita iku saka Gusti Allah; 6 Panjenengané uga wis ndadèkaké aku bisa dadi abdiné prajanjian anyar; dudu saka tulisan, nanging saka roh: amarga huruf mateni, nanging roh menehi urip. 7 Nanging manawa ayahaning pati, kang katulis lan diukir ing watu, iku mulya, nganti wong Israel ora bisa mandeng marang pasuryane Nabi Musa marga saka kamulyane wadanane; kamulyan kang bakal sirna: 8 Kapriyé anggoné ngladèni roh iku ora mulya? 9 Awit menawa leladi kang njalari paukuman iku kamulyan, luwih-luwih anggone ayahan kang nglabuhi kayekten iku ngluwihi kamulyan. 10 Malah kang kaluhuraké iku ora duwé kamulyan ing bab iki, marga saka kamulyan kang ngungkuli. 11 Awit nèk sing wis sirna kuwi mulya, luwih-luwih sing tetep dadi mulya. 12 Merga aku padha nduwé pangarep-arep sing kaya ngono, mula aku kabèh nggunakké tembung sing gamblang. 13 Lan ora kaya Nabi Musa kang nutupi raine, supaya wong Israel ora bisa mandeng marang wekasane kang bakal sirna. 14 Nanging pikirané padha wuta, amarga nganti dina iki tutupé isih tetep ora dibuwang nalika maca prajanjian lawas; tutupan kang wis rampung ing Sang Kristus. 15 Nanging nganti saprene, manawa kawaca Nabi Musa, atine ana kudhung. 16 Nanging samangsa padha mratobat marang Pangéran, tutupé bakal diuculi. 17 Saiki Gusti iku Rohé, lan ing ngendi ana Rohé Gusti, ana kamardikan. 18 Nanging kita kabeh, kanthi rai mbukak, ndeleng kamulyane Gusti kaya ing kaca, padha malih dadi gambar sing padha, saka kamulyan menyang kamulyan, kayadene dening Rohe Gusti. BAB 4 1 Mulané, merga awaké déwé wis nampa pengabdian iki, awaké déwé ora kentekan niat. 2 Nanging aku wis nyingkiri bab-bab sing ndhelik, yaiku nistha, ora tumindak ngapusi lan ora ngapusi pangandikane Gusti Allah. Nanging srana ngétokké kayektèn, awaké

140

déwé iki nduduhké nèk awaké déwé nduwé ati nurani saben wong ana ing ngarsané Gusti Allah. 3 Nanging manawa Injil kita kasingidan, iku uga didhelikake kanggo wong-wong sing ilang. 4 Ida Sang Hyang Widi Wasa, sane sampun mateng antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa, sane sampun katurang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa. 5 Merga aku ora martakké awaké déwé, nanging Kristus Yésus, Gusti. lan awaké déwé dadi abdimu kanggo Gusti Yésus. 6 Awit Gusti Allah, sing dhawuh marang pepadhang supaya sumorot saka ing pepeteng, wis madhangi ati kita, kanggo madhangi pepadhanging kawruh bab kamulyaning Allah ana ing pasuryane Gusti Yesus Kristus. 7 Nanging bandha iki kita nduwèni ing wadhah lemah, supaya pangwasa sing luhur kuwi asalé saka Gusti Allah, dudu saka awaké déwé. 8 Awaké déwé dikwasani nang endi-endi, nanging ora pada susah. kita padha bingung, nanging ora kentekan niat; 9 Dianiaya, nanging ora ditinggal; dibuwang, nanging ora dirusak; 10 Ing salawas-lawasé awaké déwé nduwèni sédané Gusti Yésus, supaya uripé Gusti Yésus uga dadi nyata ana ing badan kita. 11 Awit aku kabèh sing urip iki tansah dipasrahké marang pati merga Gusti Yésus, supaya uripé Yésus uga dadi nyata ana ing daging kita sing wis mati. 12 Mulané, pati njalari aku kabèh, nanging urip ana ing kowé. 13 Awaké déwé nduwé roh iman sing padha, kaya sing wis katulis: Aku pretyaya, mulané aku ngomong. kita uga pracaya, lan mulane ngandika; 14 Awaké déwé ngerti nèk Dèkné sing nangèké Gusti Yésus Kristus, bakal nangèké awaké déwé liwat Gusti Yésus, lan bakal ngekèki aku karo kowé. 15 Sabab samubarang kabeh iku marga saka kowe, supaya sih-rahmat kang lubèr marga saka panuwune wong akèh, dadi kamulyaning Allah. 16 Mulané awaké déwé ora kentekan niat. Nanging sanadyan manungsa lahiriah kita padha sirna, nanging batine dianyar saben dina. 17 Awit kasangsaran kita kang entheng, kang mung sadhela, iku nuwuhake kamulyan kang luwih gedhe lan langgeng tumrap kita; 18 Nalika kita ora ndeleng apa sing katon, nanging sing ora katon. nanging barang kang ora katon iku langgeng. BAB 5 1 Sabab kita padha sumurup, manawa tarub kita kadonyan iki dibubarake, kita padha duwe wewangunaning Allah, yaiku padaleman kang ora digawe dening tangan, kang langgeng ana ing swarga. 2 Awit ing bab iki kita padha sesambat lan kepéngin banget supaya bisa disandhangi omah kita kang saka ing swarga. 3 Yèn mangkono, yèn kita padha nganggo sandhangan, kita ora bakal tinemu wuda. 4 Awit awaké déwé sing manggon ing Kémah Suci iki sesambat merga kabotan, dudu jalaran awaké déwé kepéngin dilucuti, nanging dikalungi, supaya pati diuntal déning urip.

2 KORINTA

5 Nanging Gusti Allah sing wis nggawé awaké déwé iki kanggo awaké déwé, sing uga wis maringi Roh Sutyi marang kita. 6 Mulané awaké déwé terus yakin, awit awaké déwé ngerti nèk awaké déwé manggon nang omah, awaké déwé ora mèlu Gusti. 7 (Awit kita lumaku marga saka pracaya, dudu marga saka pandeleng;) 8 Aku kandha, aku yakin, lan luwih seneng nyingkiri badan lan tetep ana ing ngarsane Gusti. 9 Mulané awaké déwé ngupaya tenanan, supaya awaké déwé bisa ketampa karo Gusti Yésus. 10 Awit kita kabèh kudu ngadhep ing kursi pangadilané Kristus; supaya saben wong bisa nampa apa sing ditindakake ing awak, miturut apa sing ditindakake, dadi apik utawa ala. 11 Mulané, merga kita ngerti wediné Gusti, mula awaké déwé bisa mbujuk manungsa. nanging kita wis dadi nyata marang Gusti Allah; lan aku pracaya uga wis katon ing ati nurani sampeyan. 12 Awit aku ora ngalem awaké déwé menèh marang kowé, nanging aku nduwé kesempatan kanggo ngegung-egungké awaké déwé, supaya kowé bisa ngekèki wangsulan marang wong-wong sing ngegung-egungké awaké déwé, dudu atimu. 13 Awit manawa aku padha goblok, iku marga saka Gusti Allah, lan manawa aku padha waras, iku marga saka kowe. 14 Awit katresnané Sang Kristus meksa aku; Amarga kita padha nganggep, manawa ana siji mati kanggo kabeh wong, mula kabeh padha mati. 15 Lan Panjenengané wis séda kanggo kabèh wong, supaya wong-wong sing urip ora bakal urip kanggo awaké dhéwé, nanging kanggo Panjenengané sing wis séda lan wungu kanggo wong-wong mau. 16 Mulané, wiwit saiki aku ora wanuh marang sapa waé miturut daging. 17 Mulané, nèk ana wong sing ana ing Kristus, dhèwèké dadi titah anyar. lah, kabeh dadi anyar. 18 Lan samubarang kabèh iku asalé saka Gusti Allah, sing wis ngrukunaké awaké déwé karo Panjenengané liwat Yésus Kristus, lan wis maringi awaké déwé tugas karukunan. 19 Yaiku, Gusti Allah ana ing Kristus, ngrukunaké jagat karo Panjenengané, ora ngétung dosané wong-wong mau. lan wis masrahaké marang kita tembung rekonsiliasi. 20 Saiki aku iki dadi utusané Kristus, kaya-kaya Gusti Allah wis nyuwun marang kowé lantaran aku. 21 Amarga Panjenengané wis ndadèkaké Panjenengané dadi dosa kanggo kita, sing ora ngerti dosa; supaya kita bisa dadi kabeneran Gusti Allah ana ing Panjenengane. BAB 6 1 Mulané awaké déwé, sing nyambutgawé bareng karo dhèwèké, nyuwun marang kowé, supaya kowé aja nganti tanpa guna nampa sih-rahmaté Gusti Allah. 2 (Amarga Panjenengané ngandika, "Aku wis krungu kowé ing wektu sing ditampa, lan ing dina kawilujengan, Aku wis mitulungi kowé. 3 Aja nganti gawé cacad apa waé, supaya pelayanané ora disalahké.

141

4 Nanging ing samubarang kabeh, aku padha ngakoni yen awake dhewe dadi abdine Gusti Allah, kanthi sabar, ing kasangsaran, ing kasusahan, ing kasusahan, 5 Ing pandhangan, ing pakunjaran, ing gegeran, ing karya, ing nonton, ing pasa; 6 Kanthi kesucian, kawruh, kasabaran, sih-rahmat, Roh Suci, kanthi katresnan kang tanpa pura, 7 Kanthi pangandikaning kayekten, kanthi pangwasaning Allah, kanthi gegamaning kabeneran ing sisih tengen lan kiwa, 8 Kanthi pakurmatan lan nistha, kanthi kabar ala lan kabar kang becik; 9 Kaya sing ora dingerteni, nanging uga dikenal; kaya mati, lan, lah, kita urip; kaya sing diukum, lan ora dipatèni; 10 Kaya wong sedhih, nanging tansah bungah; kaya wong mlarat, nanging wong akèh padha sugih; kaya ora duwe apa-apa, nanging duwe kabeh. 11 Hé wong-wong Korintus, cangkemku padha kabukak marang kowé, atiku padha amba. 12 Kowé ora kaku ing awaké déwé, nanging awaké déwé kaku. 13 Saiki, kanggo piwales, (Aku ngomong kaya marang anak-anakku), kowé uga padha nggedhekake. 14 Kowé aja padha nunggal gancaran karo wong-wong sing ora pretyaya. Lan apa pepadhang karo pepeteng? 15 Lan apa sing ana gandhengane karo Kristus karo Belial? utawa wong kafir nduwèni bagéan apa? 16 Lah, apa ta paduné Pedalemané Allah karo brahala? awit kowé kuwi padalemané Gusti Allah sing urip; kaya kang wus kapangandikakake dening Gusti Allah: Ingsun bakal dedalem ana ing kono lan lumaku ana ing kono; Lan Ingsun bakal dadi Allahe, lan padha dadi umatingSun. 17 Mulané padha metu saka ing antarané wong-wong mau lan padha pisaha, pangandikané Pangéran, lan aja nggepok barang kang najis; lan aku bakal nampa sampeyan, 18 Lan bakal dadi Ramamu, lan kowé bakal dadi anak lanang lan wadon, mangkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. BAB 7 1 Mulané, para sedulur sing tak trésnani, nèk awaké déwé wis nduwé janji-janji kuwi, payo awaké déwé wis resik saka sakèhé regeding daging lan roh, lan nyempurnakaké kasucené karo wedi marang Gusti Allah. 2 Tampa kita; aku ora tau gawe piala marang sapa-sapa, ora ngrusak wong liya, ora ngapusi wong liya. 3 Aku ngomong ngono kuwi dudu kanggo ngukum kowé, awit Aku wis ngomong sakdurungé, nèk kowé nduwèni atiku kanggo mati lan urip bebarengan karo kowé. 4 Gedhe banget kendeling pituturku marang kowe, gedhe banget anggonku ngegung-egungake kowe: Aku kebak panglipur, aku bungah banget sajrone kasangsaranku kabeh. 5 Awit nalika aku padha tekan ing Makédonia, dagingku padha ora tentrem, nanging aku padha remuk ing saben sisih. tanpa ana gelut, ing njero ana rasa wedi. 6 Nanging Gusti Allah, sing nglipur wong-wong sing padha semplah, wis nglipur aku karo tekané Titus. 7 Lan ora mung saka rawuhé, nanging uga saka panglipur sing wis dilipur ana ing kowé, nalika Panjenengané ngandika marang aku kabèh kepinginanmu, kasusahanmu, lan semangatmu marang aku. satemah aku tambah bungah.

2 KORINTA

8 Senajan aku wis gawé susahé kowé nganggo layang, aku ora mratobat, senajan aku wis mratobat. 9 Saiki aku bungah, dudu merga kowé padha sedhih, nanging merga kowé padha sedhih nganti mratobat. 10 Awit kasusahan kang saka Allah iku nuwuhake pamratobat marang karahayon kang ora kena diduwèni, nanging kasusahaning jagad iku nuwuhake pati. 11 Lah iki uga, sampeyan padha sedhih miturut mursid, apa sing ditindakake kanthi ati-ati ing sampeyan, ya, apa resik saka awakmu, apa nesu, apa wedi, apa kepinginan banget, apa sregep. ya, apa mbales! Ing sakehing prakara, kowé wis padha nyetujoni nèk kowé wis cetha ing bab iki. 12 Mulané, senajan aku nulis marang kowé, aku nulis kuwi ora kanggo jalarané wong sing nglakoni piala, utawa merga wong sing nandhang sangsara, nanging supaya kowé bisa ngétokké kwasané awaké déwé marang kowé ing ngarsané Gusti Allah. 13 Mulané awaké déwé wis dilipur karo panglipurmu, malah saya bungah banget merga bungahé Titus, merga kowé kabèh wis padha bungah. 14 Awit nèk aku ngegungké apa-apa marang kowé, aku ora isin. Nanging kayadene anggonku padha ngucapake samubarang marang kowe kalawan bener, mangkono uga pangegungku kang daklakoni ana ing ngarepe Titus, iku pancen bener. 15 Lan katresnané marang kowé luwih lubèr, salawasé kelingan marang pambangun-turutmu kabèh, lan anggonmu nampani Panjenengané kalawan wedi lan geter. 16 Mulané aku bungah nèk aku yakin karo kowé ing kabèh perkara.

10 Lan ing bab iki aku mènèhi pitutur: kanggo iki migunani kanggo sampeyan, sing wis wiwit sadurunge, ora mung kanggo nindakake, nanging uga kanggo maju. 11 Mulané saiki lakonana; supaya kaya ana kesiapan kanggo karsa, supaya ana uga kinerja saka apa sing sampeyan duwe. 12 Nèk ana wong sing gelem nampani, mesthi bakal ditampa miturut apa sing diduwèni, dudu apa sing ora diduwèni. 13 Merga maksudku iki ora nèk wong liya dientèkké, lan kowé padha kabotan. 14 Nanging kanthi padha, supaya ing wektu iki kabegjanmu bisa nyukupi kabutuhane, supaya kabegjane uga bisa nyukupi kabutuhanmu; 15 Kaya kang katulisan mengkéné, "Wong kang nglumpukaké akèh ora turah; lan kang nglumpukake sathithik ora kekurangan. 16 Nanging puji sokur konjuk marang Gusti Allah, sing wis mbudidaya Titus kanthi temen-temen kanggo kowé. 17 Satemene Panjenengane nampi pitutur iku; Nanging sarèhné luwih maju, Panjenengané banjur marani kowé saka kersané dhéwé. 18 Lan aku wis kongkonan seduluré, sing pinuji ing Injil ana ing kabeh pasamuwan. 19 Lan ora mung kuwi, nanging uga sing dipilih saka pasamuwan-pasamuwan kanggo lelungan karo aku kanthi sih-rahmat iki, sing wis daklakoni kanggo kamulyane Gusti sing siji lan mbuktèkaké kekarepanmu. 20 Supaya ora ana wong sing nyalahké awaké déwé merga akèh sing ditindakké karo awaké déwé iki. 21 Padha nyawisaké bab-bab sing jujur, ora mung ana ing ngarsané Yéhuwah, nanging uga ana ing ngarsané manungsa. 22 Lan aku wis kongkonan karo wong-wong mau sadulur kita, kang wis kerep kita mbuktèkaké sregep ing akèh prakara, nanging saiki luwih sregep, amarga saka gedhe saka kapercayan sing aku duwe kanggo sampeyan. 23 Manawa ana wong kang takon bab Titus, iku kancaku lan kancaku ing bab kowé, utawa para sadulurku padha dipriksa, iku utusane pasamuwan-pasamuwan lan kamulyaning Kristus. 24 Mulané kowé padha nduduhna marang wong-wong mau lan ing ngarepé pasamuwan-pasamuwan, buktiné katresnanmu lan anggonku padha gumunggung tumrap kowé.

BAB 8 1 Para sedulur, awaké déwé nduwé kabar bab sih-rahmaté Gusti Allah sing diparingké marang pasamuan-pasamuan ing Makédonia. 2 Ing sajroning kasangsaran kang abot, kabungahané kang gedhé lan kamlaratan kang banget saya gedhé, nganti saya gedhéning kasugihané. 3 Awit saka pangwasané wong-wong mau, Aku neksèni, malah ngluwihi kekuwatané wong-wong mau padha gelem nampani. 4 Aku padha ndedonga kanthi panyuwun banget, supaya aku padha nampani peparingé, lan padha nampani tetunggalan bab leladi marang para suci. 5 Wong-wong kuwi ora kaya sing kita ngarep-arep, nanging luwih dhisik masrahké awaké déwé marang Gusti lan marang awaké déwé atas kersané Gusti Allah. 6 Satemah aku padha nyuwun marang Titus, supaya kaya kang wis diwiwiti, iya uga bakal ngrampungake sih-rahmat kang padha ana ing kowe. 7 Mulané, kaya anggonmu kalubèran ing samubarang kabèh, ing pracayamu, ing pocapan, kawruh, lan ing sakèhing tekun, sarta ing katresnanmu marang aku kabèh, kowé uga kudu lubèr ing sih-rahmat iki. 8 Anggonku pitutur iku ora miturut dhawuh, nanging marga saka anggonmu padha sregep, lan kanggo mbuktekake tulusing katresnanmu. 9 Kowé padha ngerti sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus, yaiku, sanadyan Panjenengané sugih, nanging marga saka kowé, Panjenengané dadi mlarat, supaya kowé padha sugih marga saka kamlaratané.

BAB 9 1 Awit bab leladi marang para suci, aku ora prelu nulis marang kowé: 2 Awit aku ngerti tenanan pikiranmu, sing tak banggaké marang wong-wong Makédonia bab kowé, yaiku nèk Akhaya wis siap setaun kepungkur. lan sregepmu iku ndadekake wong akeh. 3 Nanging aku wis kongkonan para sedulur, supaya aku ora ngegungké kowé kabèh. supaya, kaya sing dakkandhakake, sampeyan bisa siyap: 4 Mbok menawa wong-wong saka Makédonia padha mèlu aku lan nemu kowé durung siyap, mula aku (supaya ora kandha, kowé) bakal padha isin marga saka gumunggung kang mantep iki.

142

2 KORINTA

5 Mulané aku rumangsa prelu ngélingké marang sedulursedulur, supaya padha ndhisiki ndhisiki kowé lan nyukupi kabegjanmu, sing wis kokweruhi sadurungé, supaya padha siyaga, kaya bab kanugrahan, lan ora kaya srakah. . 6 Nanging iki sing tak omongké: Sing sapa nyebar sithik, bakal manèn sithik. lan sapa kang nyebar lubèr, bakal manèn lubèr. 7 Saben wong mènèhi manut kekarepané dhéwé; aja grudgingly utawa meksa: amarga Gusti Allah tresna marang wong sing mènèhi kanthi bungah. 8 Lan Gusti Allah bisa ndadekke kabeh sih-rahmat marang kowé; supaya kowé padha tansah kacukupan ing samubarang kabèh, bisa ngluberaké sabarang panggawé becik. 9 (Kaya kang katulisan, "Panjenengané mbuyaraké, mènèhi marang wong miskin, kaadilané tetep ing salawas-lawasé." 10 Saiki Panjenengané sing ngladèni wiji marang sing nyebar wiji, ngladèni roti kanggo panganmu, lan nekakaké wiji sing disebar, lan nambah wohing kabeneranmu;) 11 Satemené kowé padha kasugihan ing samubarang kabèh, nganti tumeka ing sih-rahmat, kang njalari kita padha saos sokur marang Gusti Allah. 12 Awit pangibadah iki ora mung nyukupi kebutuhané para suci, nanging uga nduwèni akèh panuwun marang Gusti Allah. 13 Dene anggonmu padha ngakoni anggone padha manut marang Injile Sang Kristus iku marga saka pacobaning leladi mau, lan marga saka anggone padha ngedum-edum marang wong-wong mau lan marang wong kabeh. 14 Lan srana pandongané wong-wong mau kanggo kowé, sing padha kangen banget marang kowé, awit saka sihrahmaté Gusti Allah kang lubèr ana ing kowé. 15 Puji sokur konjuk marang Gusti Allah amarga peparingé kang ora bisa diucapaké. BAB 10

8 Senajan aku kudu ngegung-egungké pangwasa sing wis diparingké Gusti marang aku kanggo mbangun, dudu kanggo ngrusak kowé, aku ora bakal isin. 9 Supaya aku ora katon kaya-kaya arep medeni kowe nganggo layang. 10 Jalaran layang-layangé, kandhané, abot lan kuwat; nanging ragane iku ringkih, lan omongane nistha. 11 Wong kang kaya mangkono iku padha nganggep mangkene, manawa kaya kang daklakoni ing layanglayang nalika aku ora ana, iya kaya mangkono anggonku tumindak nalika ana ing kono. 12 Awit aku kabèh ora wani mbandhingaké awaké déwé karo wong-wong sing ngalem awaké déwé, nanging wongwong sing ngukur awaké déwé lan mbandhingké awaké déwé, kuwi ora wicaksana. 13 Nanging aku ora bakal ngegung-egungaké prekaraprekara tanpa ukuran, nanging miturut ukuran sing wis diwènèhké Gusti Allah marang aku kabèh, sing bisa nganti tekan kowé. 14 Awit aku kabèh ora ngungkuli ukuran awakku dhéwé, kaya-kaya ora tekan kowé, merga aku kabèh wis tekan ing kowé, yakuwi martakké Injilé Kristus. 15 Aja ngegung-egungake prekara-prekara tanpa ukuran, yaiku pegaweane wong liya; Nanging, manawa pracayamu saya tambah akeh, aku duwe pangarep-arep manawa aku bakal saya tambah akeh, miturut aturanku. 16 Kanggo martakaké Injil ing wilayah-wilayah ing sanjabane kowé, lan ora ngegung-egungaké bab apa sing wis dicawisaké déning wong liya. 17 Nanging sing sapa ngegung-egungake, kudu gumunggung ana ing Gusti. 18 Awit dudu wong sing ngalem marang awaké déwé, nanging wong sing dialem Gusti. BAB 11 1 Muga-muga kowé bisa nanggung sathithik anggonmu nandhang kabodhoanku, lan satemené kowe padha sabar karo aku. 2 Awit aku meri marang kowé, awit aku wis njodohké kowé karo wong lanang siji, supaya kowé bisa dakjupuk dadi prawan sing resik marang Kristus. 3 Nanging aku wedi, aja nganti kaya ula sing ngapusi Kawa srana kapinterané, mulané pikiranmu dibucal saka kasederhanaan ana ing Kristus. 4 Awit nèk wong sing teka martakaké Gusti Yésus liyané, sing dudu dakwartakaké, utawa kowé nampa roh liya, sing dudu kowé tampa, utawa Injil liyané, sing ora koktampani, kowé mesthi kudu sabar. 5 Merga aku rumangsa ora kalah karo para rasul sing paling penting. 6 Nanging sanadyan aku ora sopan ing wicara, nanging ora ing kawruh; nanging aku kabèh wis nyata ing antaramu ing samubarang kabèh. 7 Apa aku wis nglakoni kaluputan nalika ngasorake awakku dhewe, supaya kowe padha kaluhurake, amarga aku martakake Injile Gusti Allah marang kowe kanthi bebas? 8 Ing pasamuwan-pasamuwan liyané aku rampog, nampa opah saka pasamuwan-pasamuwan liyané, supaya bisa ngladèni kowé.

1 Saiki aku, Paulus, nyuwun marang kowé srana andhapasor lan alusé Kristus, sing ora ana ing antaramu, nanging aku kendel marang kowé. 2 Nanging aku nyuwun marang kowé, supaya aku ora kendel nèk aku ana ing kono karo kapercayan kaya ngono, sing dakkarepké bakal kendel marang wong-wong sing nganggep awaké déwé iki kaya-kaya uripé awaké déwé. 3 Awit sanadyan kita urip ing daging, kita ora perang miturut daging. 4 (Amarga gegaman perang kita dudu kadonyan, nanging kuwat marga saka Gusti Allah kanggo mbubrah betengbeteng;) 5 Ngasorake angen-angen lan saben prekara sing ngegungegungake awake dhewe nglawan kawruh bab Gusti Allah, lan nguwasani saben pikirane supaya manut marang Sang Kristus. 6 Lan padha siyap males sakehing duraka, manawa pambangun-turutmu wus rampung. 7 Apa kowé padha ndeleng samubarang sing katon ing njaba? Nèk ènèng wong sing pretyaya nèk Dèkné kuwi Dèkné Kristus, awaké déwé kudu mikir menèh, nèk Dèkné kuwi Dèkné Kristus, semono uga awaké déwé iki duwèké Kristus.

143

2 KORINTA

9 Lan nalika aku ana ing antaramu lan ora ana kekurangan, aku ora nanggung tanggung jawab marang sapa wae, amarga aku wis nyukupi kekurangane para sadulur saka ing Makedonia, lan ing samubarang kabeh aku wis ngedohi awakku dhewe supaya ora ngebotake kowe, lan mulane. bakal aku tetep dhewe. 10 Merga kayektèné Kristus ana ing aku, mula ora ana wong siji-sijia sing bisa ngalangi aku bab gumunggung iki ana ing tlatah Akhaya. 11 Kenging punapa? amarga aku ora tresna sampeyan? Gusti Allah mirsa. 12 Nanging apa sing tak lakoni, kuwi sing bakal tak lakoni, supaya aku nyingkirké kesempatan kanggo wong sing kepéngin. supaya ing kang padha ngegung-egungake, padha bisa ketemu kaya kita. 13 Awit wong-wong sing kaya ngono kuwi rasul-rasul palsu, buruh sing ngapusi, sing nyamar dadi rasulé Kristus. 14 Lan ora nggumunake; Amarga Iblis piyambak malih dadi malaékaté pepadhang. 15 Mulané, ora nggumunké nèk para abdiné uga malih dadi abdiné sing bener. kang pungkasane bakal miturut panggawene. 16 Aku pitutur manèh: Aja ana wong sing nganggep aku bodho; Manawa mangkono, tampanana aku kaya wong bodho, supaya aku bisa gumunggung sethithik. 17 Apa sing tak omongké kuwi ora miturut Gus Allah, nanging kaya sing tak omongké karo wong bodho. 18 Merga akèh wong sing ngegung-egungké daging, mula aku uga bakal ngegungké. 19 Awit kowé padha seneng nandhang sangsara marang wong bodho, merga kowé padha wicaksana. 20 Sabab kowé padha nandhang sangsara, manawa ana wong kang ndadèkaké kowé dadi batur tukon, manawa ana wong kang nguntal kowé, manawa ana wong kang njupuk saka kowé, manawa ana wong kang ngluhuraké awaké dhéwé, manawa ana wong kang napuk raimu. 21 Aku ngomong bab cacad, kaya-kaya awaké déwé wis ringkih. Nanging manawa ana wong sing wani, (aku ngomong bodho,) aku uga wani. 22 Apa padha wong Ibrani? semono uga aku. Apa wong Israèl? semono uga Aku. Apa wong-wong kuwi turunané Abraham? semono uga aku. 23 Apa padha dadi abdiné Kristus? (Aku ngomong kaya wong bodho) Aku luwih; ing pegawe luwih akeh, ing loreng ngluwihi ukuran, ing pakunjaran luwih kerep, ing pati asring. 24 Ing antarané wong-wong Yahudi, aku tampa ping papat, kajaba mung siji. 25 Aku digebugi ping telu, dibenturi watu, kaping telu aku karam, sewengi sedina aku ana ing jero banyu; 26 Ing lelampahan asring, ing bebaya ing banyu, ing bebaya begal, ing bebaya dening bangsaku dhewe, ing bebaya dening wong-wong kapir, ing bebaya ing kutha, ing bebaya ing ara-ara samun, ing bebaya ing segara, ing bebaya ing antarane wong-wong palsu. sedulur; 27 Sajeroning kesel lan krasa krasa lara, kerep-kesel melek, ngelih lan ngelak, kerep pasa, kadhemen lan wuda. 28 Kajawi prekawis-prekawis ingkang wonten ing njawi, ingkang saben dinten katindakaken dhateng kula, inggih punika kaprigelan tumrap sadaya pasamuwan. 29 Sapa sing ringkih lan aku ora ringkih? Sapa sing gelo, lan aku ora kobong?

30 Manawa aku kudu ngegung-egungake, aku bakal ngegung-egungake bab kaapesanku. 31 Gusti Allah, Ramané Gusti kita Yésus Kristus, sing pinuji ing salawas-lawasé, ngerti nèk aku ora goroh. 32 Ing Damsyik, gubernur ing bawahé raja Aretas njaga kutha Damsyik nganggo pasukan garnisun, arep nyekel aku. 33 Aku diudhunake ing kranjang liwat cendhela, lan aku bisa oncat saka tangane. BAB 12 1 Ora prelu aku gumunggung. Aku bakal teka ing wahyu lan wahyu saka Gusti. 2 Aku wis wanuh karo wong sing ana ing Kristus, patbelas taun kepungkur, (apa ana ing badan, aku ora ngerti, utawa metu saka badan, aku ora ngerti, Gusti Allah sing ngerti;) wong sing kaya ngono iku kajiret menyang langit katelu. 3 Lan aku wis wanuh karo wong kuwi, (ing badan utawa ing njaba awak, aku ora ngerti: Gusti Allah sing ngerti;) 4 Dèkné terus digawa nang swarga lan krungu tembungtembung sing ora bisa diomongké. 5 Wong kang kaya mangkono iku anggonku ngegungegungake, nanging aku ora bakal ngegung-egungake awake dhewe, nanging marga saka karingkihanku. 6 Awit sanadyan aku kepéngin gumunggung, aku ora bakal bodho; Aku bakal ngomong sing bener, nanging saiki aku ora ngandel, supaya aja ana wong sing nganggep aku ngluwihi apa sing dideleng aku, utawa sing dirungokake. 7 Lan supaya aku ora bisa ngluhurake amarga akehe wahyu, aku diparingi eri ing daging, yaiku utusan Iblis kanggo nggebug aku, supaya aku ora bisa ngluhurake. 8 Merga bab iki aku wis ping telu nyuwun marang Gusti, supaya kuwi lunga sangka aku. 9 Panjenengané banjur ngandika marang aku: Sihrahmatku wis nyukupi kanggo kowé, amarga kekuwatanku dadi sampurna ing sajroning kaapesan. Mulané, aku luwih seneng ngegung-egungké kaapesanku, supaya pangwasané Kristus manut marang aku. 10 Mulané aku seneng karo karingkihan, ing kacilakan, ing kasusahan, ing panganiaya, ing kasusahan marga saka Sang Kristus, amarga manawa aku ringkih, aku dadi kuwat. 11 Aku dadi bodho anggonku gumunggung; Kowé wis meksa aku, awit aku kudu diélem karo kowé. 12 Sanyata pratandha-pratandhaning rasul wis katindakaké ana ing antaramu kanthi sabar, kanthi mukjijat-mukjijat lan mukjijat-mukjijat. 13 Apa sebabé kowé luwih asor tinimbang pasamuanpasamuan liyané, kejaba aku dhéwé ora ngeboti kowé? ngapura aku iki salah. 14 Lah, kaping telune aku siyap nekani kowe; Aku ora bakal ngeboti kowé, awit Aku ora nggolèki duwèkmu, nanging kowé. 15 Lan aku bakal seneng banget nglampahi lan nglampahi kanggo sampeyan; senajan luwih lubèr anggonku nresnani kowé, malah saya kurang ditresnani. 16 Nanging sanadyan mangkono, aku ora ngeboti kowe, nanging aku nangkep kowe kalawan cidra, marga saka licikku. 17 Punapa anggen kula damel bathi dhateng panjenengan punika lumantar salah satunggaling tiyang ingkang takutus dhateng panjenengan?

144

2 KORINTA

18 Aku njaluk Titus, lan aku ngirim sedulur siji. Apa Titus entuk keuntungan saka sampeyan? Apa kita ora padha mlaku kanthi semangat sing padha? mlaku kita ora ing langkah padha? 19 Menapa malih, sampeyan mikir yen aku njaluk ngapura marang sampeyan? Aku padha matur marang Gusti Allah ana ing Sang Kristus: nanging kabeh iku, para kekasih, kanggo mbangun kowé. 20 Awit aku wedi, yen aku teka, aku ora bisa nemoni kowé kaya sing dakkarepaké, lan aku bakal ketemu karo kowé kaya sing ora kokkarepaké: bengkak, gegeran: 21 Lan supaya manawa aku teka maneh, Gusti Allahku bakal ngasorake aku ana ing tengahmu, lan aku bakal nangisi akeh wong sing wis nglakoni dosa, lan ora mratobat saka najis, laku jina lan hawa nafsu sing ditindakake.

14 Sih-rahmaté Gusti Yésus Kristus, sih-rahmaté Gusti Allah, lan panunggalané Sang Roh Suci, anaa ing kowé kabèh. Amin. (Layang kapindho kanggo wong Korintus ditulis saka Filipi, sawijining kutha ing Makedonia, dening Titus lan Lukas.)

BAB 13 1 Iki kaping telune anggonku sowan marang kowe. Ing tutuk saka saksi loro utawa telu saben tembung bakal ditetepake. 2 Sadurungé aku wis ngomong marang kowé, lan wis ngomongké kowé, kaya-kaya aku wis teka, sing kaping pindhoné; Lan saiki aku ora ana ing kono, aku nulis marang wong-wong sing sadurunge wis nglakoni dosa, lan marang wong-wong liyane, manawa aku teka maneh, aku ora bakal ngeman. 3 Awit kowé padha ngupaya bukti yèn Kristus ngandika ana ing aku, kang tumrap kowé iku ora ringkih, nanging kuwat ana ing kowé. 4 Awit sanadyan Panjenengané kasalib marga saka kaapesan, nanging urip marga saka pangwasané Gusti Allah. Awit aku iki uga padha ringkih ana ing Panjenengane, nanging aku bakal urip bareng karo Panjenengane marga saka pangwasane Gusti Allah marang kowe. 5 Priksana awakmu dhéwé, apa kowé padha pracaya; mbuktekake dhewe. Apa kowé ora ngerti awaké déwé, nèk Gusti Yésus Kristus ana ing kowé, kejaba kowé kuwi wong sing ora nduwé? 6 Nanging aku pretyaya nèk kowé bakal ngerti nèk awaké déwé iki dudu nistha. 7 Saiki aku ndedonga marang Gusti Allah, supaya kowé aja padha nglakoni piala; dudu supaya aku katon seneng, nanging supaya sampeyan nindakake apa sing jujur, sanajan aku kaya wong sing ora duwe. 8 Amarga kita ora bisa nindakake apa-apa kanggo nglawan kayekten, nanging kanggo kayekten. 9 Amarga aku padha bungah, manawa aku padha ringkih lan kowe padha kuwat. 10 Mulané aku nulis prekara-prekara iki nalika aku ora ana, supaya aku aja nganti ana ing kono aku kudu nganggo landhep, miturut kekuwatan sing diparingaké déning Pangéran marang aku kanggo mbangun, dudu kanggo ngrusak. 11 Pungkasané para sedulur, pamitan. Dadia sampurna, ayem tentrem, padha rukuna, urip tentrem; lan Gusti Allahé katresnan lan tentrem-rahayu bakal nunggil karo kowé. 12 Salam marang sapadha-padha kalawan pangambung kang suci. 13 Sakèhé para suci padha salam marang kowé.

145

Galatia

23 Nanging wong-wong kuwi mung krungu, nèk Dèkné sing mbiyèn nganiaya awaké déwé, saiki martakké iman sing biyèn dirusak. 24 Lan padha ngluhurake Gusti Allah marga saka aku.

BAB 1

BAB 2

1 Paulus, rasul, (ora saka manungsa, ora liwat manungsa, nanging marga saka Gusti Yesus Kristus lan Gusti Allah Sang Rama, kang wus mungokake Panjenengane saka ing antarane wong mati;) 2 Lan sakèhé sedulur sing mèlu aku, marang pasamuanpasamuan ing Galatia. 3 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Sang Rama lan saka Gusti kita Yésus Kristus anaa ing kowé. 4 Kang masrahake sarirane dhewe kanggo dosa-dosa kita, supaya bisa ngluwari kita saka jagad kang ala iki, miturut karsane Gusti Allah, Rama kita. 5 Panjenengané kaluhuraké ing salawas-lawasé. Amin. 6 Aku gumun, dene kowé enggal-enggal padha sumingkir saka Panjenengané kang nimbali kowé marang sih-rahmaté Sang Kristus, tumuju ing Injil liyané. 7 Kang ora liya; Nanging ènèng wong sing ngrèmèhké kowé lan arep nyimpangké Injilé Kristus. 8 Nanging sanadyan aku, utawa mulékat saka ing swarga, martakaké Injil liyane marang kowé tinimbang sing wis padha dakwartakaké marang kowé, iku kenaa ing laknat. 9 Kaya sing wis tak omongké biyèn, saiki tak omongi menèh: Nèk ènèng wong sing ngabarké injil liya sing dudu sing wis mbok tampa, wong kuwi kena ing laknat. 10 Apa aku saiki mbujuk manungsa utawa Gusti Allah? apa aku ngupaya nyenengna wong lanang? Sabab manawa aku isih gawe senenge manungsa, aku mesthi ora dadi abdine Sang Kristus. 11 Nanging aku pitutur marang kowé, para Sadulur, yèn Injil kang kawartakaké saka aku iku ora saka manungsa. 12 Amarga aku ora nampani saka manungsa, lan uga ora diwulang, nanging kanthi wahyu saka Gusti Yesus Kristus. 13 Kowé wis padha krungu bab uripku ing jaman biyèn ana ing agama Yahudi, yèn aku nganiaya pasamuwané Gusti Allah sing ngluwihi watesé lan ngrusak pasamuwané. 14 Lan ing agama Yahudi aku ngungkuli wong-wong sing padha karo aku ing bangsaku, lan luwih sregep ngetutake tradhisi leluhurku. 15 Nanging nalika Gusti Allah nyemangati aku saka guwagarbane ibuku, lan nimbali aku marga saka sih-rahmate, 16 Kanggo ngumumaké Kang Putra ana ing Aku, supaya Aku martakaké Panjenengané ing antarane para bangsa; Sanalika aku ora rembugan karo daging lan getih: 17 Aku uga ora lunga menyang Yérusalèm nemoni wongwong sing wis dadi rasul sadurungé aku. Nanging aku lunga menyang Arab lan bali menyang Damsyik. 18 Sawisé telung taun, aku lunga menyang Yérusalèm nemoni Pétrus, lan aku nginep karo Pétrus limalas dina. 19 Nanging aku ora weruh sapa-sapa, kajaba Yakobus, saduluré Gusti. 20 Saiki bab sing daktulis marang kowé, lah, ana ing ngarsané Allah, aku ora goroh. 21 Sakwisé kuwi aku lunga menyang wilayah Siria lan Kilikia; 22 Lan pasamuwan-pasamuwan ing Yudéa sing ana ing Kristus ora kenal karo pasuryané.

1 Sawisé patbelas taun, aku lunga manèh menyang Yérusalèm karo Barnabas, lan Titus uga ngajak aku. 2 Aku banjur munggah ing wahyu, lan ngandhani wongwong mau Injil sing dakwartakaké ana ing antarané bangsa-bangsa liya, nanging kanthi pribadi marang wongwong sing wis misuwur, supaya aja nganti tanpa guna. 3 Nanging Titus, sing bebarengan karo aku, wong Yunani, ora dipeksa tetak. 4 Lan merga saka sedulur-sedulur palsu sing ora diweruhi, sing teka kanthi ndhelik kanggo nggolèki kamardikan kita sing ana ing Kristus Yésus, supaya kita padha dadi budak. 5 Wong-wong sing padha dakwènèhaké kanthi tundhuk, ora mung sajam; supaya kayektèné Injil tetep ana ing kowé. 6 Nanging ing antarané wong-wong sing kaya ngono kuwi, (kaya apa waé, aku ora preduli: Gusti Allah ora mèlu wong siji-sijia), awit wong-wong sing kaya ngono kuwi ora nduwé apa-apa marang aku. 7 Nanging kosok baliné, nalika padha weruh yèn Injilé wong-wong sing ora tetak wis dipasrahké marang aku, kaya sing diwulangké marang Pétrus. 8 (Amarga Panjenengané kang makarya ing rasul Pétrus kanggo para rasul tetak, iku kang kuwasa ana ing aku tumrap wong-wong sing ora Yahudi.) 9 Lan nalika Yakobus, Kéfas lan Yohanes, sing dianggep minangka pilar, ngerti sih-rahmat sing diwenehake marang aku, aku lan Barnabas menehi tangan tengen kanggo tetunggalan. supaya kita padha menyang wong kapir, lan wong-wong mau menyang tetak. 10 Mung padha karsaa supaya kita padha eling marang wong miskin; kang padha dakkarepake. 11 Nanging nalika Pétrus teka ing Antiokia, aku mbantah kanthi ngadep, amarga dhèwèké kudu disalahké. 12 Sadurungé ana wong sing teka saka Yakobus, dhèwèké mangan bareng karo wong-wong sing dudu Ju, nanging bareng wong-wong kuwi teka, dhèwèké nyingkur lan misah, awit wedi karo wong-wong sing tetak. 13 Lan wong-wong Yahudi liyane padha nyamar karo wong; nganti Barnabas uga kejebak karo panyamarane. 14 Nanging bareng aku weruh nèk wong-wong kuwi ora tumindak bener miturut kayektèné Injil, aku kandha marang Pétrus ana ing ngarepé wong-wong kabèh, ”Nèk kowé kuwi wong Ju, uripmu kaya wong-wong sing ora nduwé Yahudi, lan ora kaya wong-wong Yahudi, kenèng apa kowé kok meksa. bangsa-bangsa liya supaya urip kaya wong-wong Yahudi? 15 Awaké déwé iki wong Ju, dudu dosané bangsa-bangsa liya. 16 Merga ngerti nèk manungsa kuwi bener ora merga nindakké angger-anggering Torèt, nanging merga pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, mulané awaké déwé wis pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, supaya awaké déwé bisa kabenerké merga iman marang Kristus, dudu merga angger-anggeré Torèt. : Awit ora ana manungsa kang kabeneraké déning angger-anggering Torèt. 17 Nanging manawa kita padha mbudidaya supaya kabenerake ana ing Sang Kristus, nanging kita dhewe uga

146

Galatia

padha kacetha wong dosa, mula apa Kristus dadi abdining dosa? Gusti Allah mboten sare. 18 Amarga manawa aku mbangun maneh barang-barang sing wis Dakrusak, aku dadi wong sing nerak. 19 Awit aku wis mati kanggo angger-anggering Torèt, supaya aku bisa urip kanggo Gusti Allah. 20 Aku disalib karo Kristus, nanging aku urip; Nanging dudu aku, nanging Kristus sing urip ana ing aku. 21 Aku ora mbatalaké sih-rahmaté Gusti Allah, merga nèk kabeneran merga angger-anggering Torèt, Kristus wis mati tanpa guna. BAB 3 1 Hé wong-wong Galatia sing bodho, sapa sing wis nggumunké kowé, déné kowé ora manut marang kayektèn, sing wis diterangké nèk Yésus Kristus wis dipentèng nang ngarepmu, sing disalib ana ing tengahmu? 2 Mung iki sing dakkarepake marang kowe: Apa kowe padha nampa Roh Suci marga saka nindakake anggeranggering Toret utawa marga saka pracaya? 3 Apa kowé padha bodho? Sawuse wiwit ing Roh, apa kowe saiki dadi sampurna marga saka daging? 4 Apa kowé padha nandhang sangsara akèh iku tanpa guna? yen durung muspra. 5 Mulané, Panjenengané sing maringi Roh marang kowé lan nindakké mujijat-mujijat ana ing antaramu, apa Panjenengané kuwi merga nglakoni angger-anggering Torèt utawa merga imané? 6 Kayadéné Abraham precaya marang Gusti Allah, mulané dhèwèké kaétung dadi kabeneran. 7 Mulané kowé pada ngerti nèk wong-wong sing pada pretyaya kuwi kuwi anaké Abraham. 8 Lan Kitab Suci, amarga sadurunge ngerti manawa Gusti Allah bakal mbenerake wong-wong sing ora kafir amarga iman, banjur martakake Injil marang Rama Abraham, mangkene: Ing kowe kabeh bangsa bakal diberkahi. 9 Dadiné wong-wong sing pretyaya kuwi diberkahi karo Abraham sing setya. 10 Awit saben wong sing nglakoni angger-anggering Torèt, padha kena ing ipat-ipat, awit ana tulisan mangkéné, "Iku ing laknat saben wong kang ora nglakoni samubarang kang katulisan ana ing kitab Torèt." 11 Nanging nyatané ora ana wong siji waé sing kabeneraké merga angger-anggering Torèt ana ing ngarsané Allah, awit wong bener bakal urip merga saka iman. 12 Angger-anggering Torèt kuwi ora asalé saka iman, nanging, "Sapa sing nindakké kuwi bakal urip." 13 Sang Kristus wis ngluwari kita saka ipat-ipat anggeranggering Torèt, awit wis dadi ipat-ipat tumrap kita, amarga ana tulisan mangkéné, "Ing laknat wong sing digantung ing wit." 14 Supaya berkahé Abraham nduwèni wong-wong sing ora nduwé Yahudi liwat Gusti Yésus Kristus; supaya kita bisa nampa janji Roh liwat iman. 15 Para sedulur, aku ngomong nganggo cara manungsa. Sanadyan prasetyané manungsa, nanging yèn wis dikukuhaké, ora ana wong kang mbatalaké utawa nambahi. 16 Saiki janji-janji marang Abraham lan turun-turuné. Dheweke ora ngandika, Lan kanggo wiji, minangka akeh; nanging kaya siji, Lan kanggo turunmu, yaiku Kristus.

147

17 Lan iki sing dakkandhakake, prejanjian sing sadurunge ditetepake dening Gusti Allah ana ing Kristus, anggeranggering Toret, sing wis ana patang atus telung puluh taun sawise iku, ora bisa dibatalake, supaya janji kasebut ora ana gunane. 18 Awit nèk warisan kuwi asalé saka wèt-wèté Gusti Allah, kuwi dudu prejanjian manèh, nanging Gusti Allah nduwèni janji marang Abraham. 19 Apa sebabé wèt-wèté nabi Moses? Iku ditambahake marga saka panerak, nganti tumeka turune kang wus kaprasetyakake; lan iku katetepake dening malaekat ing tangan saka mediator. 20 Saiki sing dadi penengah ora dadi penengah siji, nanging Gusti Allah iku siji. 21 Apa wèt-wèté nabi Moses kuwi nglawan janjiné Gusti Allah? Gusti Allah mboten sare, awit saupama ana anggerangger kang bisa nuwuhake urip, satemene kabeneran iku marga saka angger-anggering Toret. 22 Nanging Kitab Suci wis nutup kabeh ing dosa, supaya prasetya marga saka pracaya marang Gusti Yesus Kristus bisa kaparingake marang wong-wong sing pracaya. 23 Nanging sadurunge iman teka, kita kakurung ing angger-anggering Toret, kakurung nganti iman sing bakal kababar. 24 Mulané wèt-wèté Gusti Allah kuwi dadi guruné awaké déwé sing nggawa awaké déwé marang Kristus, supaya awaké déwé bisa kabenerké merga iman. 25 Nanging sakwisé iman kuwi teka, awaké déwé wis ora di bawah guru menèh. 26 Awit kowé kabèh wis dadi anaké Gusti Allah jalaran pretyaya marang Kristus Yésus. 27 Awit kowé kabèh sing wis dibaptis ing Kristus, wis padha nganggo Kristus. 28 Ora ana wong Yahudi utawa wong Yunani, ora ana batur utawa wong mardika, ora ana lanang utawa wadon, amarga kowe kabeh iku siji ana ing Sang Kristus Yesus. 29 Lan nèk kowé dadi kagungané Kristus, kowé kuwi tedhak-turuné Abraham lan dadi ahliwaris miturut janjiné. BAB 4 1 Saiki aku kandha, yèn ahli waris, salawasé isih bocah, ora ana bédané karo batur, sanadyan dhèwèké iku sing duwé kabèh; 2 Nanging kawengku ing tuntunan lan gubernur nganti tekan wektune bapak. 3 Mangkono uga kita, nalika kita isih bocah, padha dadi pangawulan ing jagad. 4 Nanging bareng wis tekan wektune, Gusti Allah ngutus Kang Putra, miyos saka wong wadon, kawengku ing angger-anggering Toret. 5 Kanggo nebus wong-wong sing padha kawengku ing angger-anggering Torèt, supaya kita padha kaangkat dadi putra. 6 Lan amarga kowé padha putra, Gusti Allah wis ngutus Rohé Kang Putra menyang atimu, nguwuh: Abba, Rama! 7 Mulané kowé wis ora dadi batur manèh, nanging anak lanang; lan yen anak, banjur dadi ahli waris Gusti Allah liwat Kristus. 8 Nanging nalika kowé padha ora wanuh marang Gusti Allah, kowé padha ngabdi marang wong-wong sing dudu allah.

Galatia

BAB 5

9 Nanging saiki, sawisé kowé wanuh karo Gusti Allah, utawa luwih dikenal déning Gusti Allah, kepriyé kowé nolèh manèh marang prakara-prakara kang ringkih lan miskin, kang kokkarepaké dadi batur-tukon manèh? 10 Kowé padha netepi dina, sasi, wektu lan taun. 11 Kawula ajrih dhateng panjenengan, bilih anggen kula nglampahi pedamelan punika tanpa guna. 12 Para Sadulur, aku nyuwun marang kowé, padha kaya aku; awit Aku iki kaya kowé: kowé ora padha gawe piala marang Aku. 13 Kowé ngerti nèk aku wis nggelarké kabar kabungahan karo awaké déwé liwat karingkihané awaké déwé. 14 Lan panggodaku sing ana ing dagingku kowé ora nyepelekake lan ora nampik. nanging aku nampani aku kaya mulékaté Gusti Allah, kaya Kristus Yésus. 15 Dadi, ing ngendi berkah sing kokkandhakake? Amarga aku nekseni marang kowe, yen bisa, kowe mesthi bakal nyopot mripatmu dhewe lan bakal masrahake marang Aku. 16 Mulané, apa aku dadi mungsuhmu, merga aku ngandhani kowé sing bener? 17 Wong-wong mau padha sregep nganiaya kowe, nanging ora becik; ya, wong-wong mau bakal nyingkiri kowé, supaya kowé bisa nggawé wong-wong mau. 18 Nanging luwih becik manawa aku tansah sregep nindakake kabecikan, lan ora mung nalika aku ana ing antaramu. 19 Hé anak-anakku, sing aku lara manèh, nganti Kristus kawangun ana ing kowé, 20 Kawula kepéngin rawuh wonten ing ngarsa panjenengan sapunika, saha badhé ngowahi swara kawula; awit aku mangu-mangu marang kowé. 21 Kandhaa marang aku, kowé sing kepéngin kawengku ing angger-anggering Torèt, apa kowé padha ora krungu angger-anggering Torèt? 22 Awit wis ketulis nèk Abraham duwé anak lanang loro, sing siji saka batur wadon, sijiné karo wong wadon merdika. 23 Nanging sing saka batur wadon iku lair miturut daging; nanging wong merdika kuwi janji. 24 Iki minangka pasemon, amarga iki rong prajanjian; kang saka ing gunung Sinai, kang dadi batur tukon, yaiku Agar. 25 Amarga Hagar iki gunung Sinai ing tanah Arab, lan minangka jawaban kanggo Yerusalem sing saiki ana, lan dadi budak karo anak-anake. 26 Nanging Yérusalèm sing ana ing ndhuwur merdéka, sing dadi ibuné awaké déwé kabèh. 27 Awit ana tulisan mengkéné, “Heh, kowé gabug sing ora nglairake anak; surak-surak lan sesambat, he, sing ora nglarani, amarga wong sing ora duwe anak luwih akeh tinimbang wong sing duwe bojo. 28 Saiki kita, para Sadulur, padha kaya Iskak, padha dadi putraning prasetya. 29 Nanging kaya biyèn, wong sing lair miturut daging, nganiaya wong sing lair miturut Roh, kaya ngono uga saiki. 30 Nanging apa pangandikane Kitab Suci? Budhak wadon lan anake wadon iku nundhung, awit anake batur wadon iku ora bakal dadi ahli waris bareng karo anake wong wadon bebas. 31 Mulané para sedulur, awaké déwé iki dudu anaké batur wadon, nanging wong merdika.

1 Mulané, padha ngadega mantep ana ing kamardikan kang wis diluwari déning Kristus, lan aja nganti kasangkut manèh ing momotan pangawulan. 2 Lah, aku, Paulus, kandha marang kowé, nèk kowé padha tetak, Kristus ora bakal gawé apa-apa marang kowé. 3 Awit aku mènèhi paseksi manèh marang saben wong sing tetak, nèk wong kuwi kudu nglakoni sakèhé anggeranggeré Torèt. 4 Sapa wae sing kabenerake ing angger-anggering Toret, Kristus wis ora ana gunane. kowe padha tiba saka sihrahmat. 5 Awit marga saka Roh kita padha ngarep-arep pangareparep kabeneran marga saka pracaya. 6 Amarga ana ing Kristus Yésus, tetak utawa ora tetak ora ana gunané; nanging pracaya kang makarya marga saka katresnan. 7 Kowé padha mlaku kanthi apik; Sapa sing ngalang-alangi kowé supaya kowé ora manut marang kayektèn? 8 Pambujuk iki ora asalé saka Panjenengané sing nimbali kowé. 9 Ragi sathithik ndadèkaké ragi kabèh. 10 Aku precaya marang kowé lantaran Gusti, nèk kowé ora mikir liya-liyané, nanging sing sapa ngganggu kowé bakal nanggung paukumané, sapa waé. 11 Lan aku, para Sadulur, manawa aku isih martakake tetak, yagene aku isih dianiaya? banjur kaluputan ing kayu salib wis mandheg. 12 Kawula manawi tiyang-tiyang ingkang sami damel susahipun panjenengan sami dipun tumpes. 13 Para sedulur, kowé wis katimbalan kanggo mardika. mung aja nganggo kamardikan kanggo tujuan daging, nanging padha ngladeni kanthi katresnan. 14 Awit sakèhé angger-anggering Torèt wis kawujud ing siji tembung, yaiku iki; Sira tresnaa marang pepadhamu kaya marang awakmu dhéwé. 15 Nanging manawa kowe padha cokot-cokotan lan padha mangan-mangan, padha ngati-ati, aja nganti padha tumpes. 16 Mulané aku kandha iki: Rungokna Roh, lan kowé ora bakal nuruti pepénginaning daging. 17 Amarga daging nglawan Roh, lan Roh nglawan daging, lan iki padha lawan siji liyane, supaya sampeyan ora bisa nindakake apa sing dikarepake. 18 Nanging menawa kowé dituntun déning Roh, kowé ora kawengku ing angger-anggering Torèt. 19 Saiki panggawéné daging wis nyata, yaiku: Jina, laku jina, najis, hawa nafsu, 20 Nyembah brahala, ilmu sihir, gething, beda-beda, emulasi, bebendu, padudon, pemberontakan, sesat, 21 Meri, matèni, mendem, seneng-seneng, lan liya-liyané: bab iku Aku pitutur marang kowé sadurungé, kaya Aku wis ngandika marang kowé ing biyèn, sing wong sing nglakoni iku ora bakal tampa warisan Kratoning Allah. 22 Nanging wohing Roh yaiku katresnan, kabungahan, tentrem-rahayu, sabar, alus, kabecikan, kasetyan, 23 Lemah lembut, waspada: ora ana angger-angger kang nglawan kuwi. 24 Lan wong-wong sing dadi kagungané Kristus wis nyalib dagingé karo pepénginané lan pepénginané. 25 Nèk awaké déwé urip nuruti Roh Sutyi, awaké déwé uga kudu urip nurut Roh Sutyi.

148

Galatia

26 Aja nganti kita seneng-seneng karo kamulyan sing ora ana gunane, padha nggusah-gusah lan meri marang sapadha-padha. BAB 6 1 Para Sadulur, manawa ana wong kang kacemplung ing kaluputane, kowe kang kasukman, padha mbalekake wong kang kaya mangkono iku kanthi semangat kang alus. elinga awakmu dhéwé, supaya kowé uga ora kena digodha. 2 Kowé padha tanggung bebané siji lan sijiné, supaya padha netepi angger-anggeré Kristus. 3 Nèk ana wong sing nganggep awaké dhéwé penting, nanging ora ana apa-apa, dhèwèké ngapusi awaké dhéwé. 4 Nanging supaya saben wong mbuktekake pakaryane dhewe-dhewe, temah bakal padha bungah-bungah ing awake dhewe, dudu wong liya. 5 Awit saben wong bakal nanggung bebané dhéwé-dhéwé. 6 Wong sing diwulang bab piwulang kuwi kudu ngekèki piwulang sing apik marang sing mulang. 7 Aja padha ngapusi; Gusti Allah ora dipoyoki, amarga apa sing ditandur manungsa, iya bakal dienèni. 8 Sing sapa nyebar miturut dagingé, bakal ngenèni karusakan saka dagingé; nanging sing sapa nyebar ing Roh bakal ngenani urip langgeng saka Roh. 9 Lan aja nganti bosen nindakaké kabecikan, merga ing mangsané kita bakal ngenèni, yèn ora kesel. 10 Mulané, sakwisé awaké déwé nduwé kesempatan, payo awaké déwé nindakaké kabecikan marang kabèh wong, luwih-luwih marang sedulur-sedulur seiman. 11 Kowé padha weruh, pira gedhéning layang kang daktulis marang kowé nganggo tanganku dhéwé. 12 Saben wong sing kepéngin ngatonké awaké déwé, wong-wong kuwi meksa kowé tetak. mung supaya padha dianiaya marga saka salibé Kristus. 13 Awit wong-wong sing wis tetak uga ora netepi wèt-wèté Gusti Allah. Nanging kepéngin kowé disunat, supaya wong-wong kuwi bisa ngegung-egungké badanmu. 14 Nanging Gusti Allah aja nganti aku ngegung-egungake, kajaba ana ing kayu salibé Gusti kita Yésus Kristus, kang marga saka Panjenengané jagad iki disalib kanggo aku, lan aku kanggo donya. 15 Merga ana ing Kristus Yésus, tetak utawa ora tetak ora ana gunané, nanging dadi titah anyar. 16 Lan saben wong sing nglakoni aturan iki, tentremrahayu lan sih-rahmat ana ing wong Israel. 17 Mulané, aja nganti ana wong sing ngganggu aku, merga ana tandha-tandhané Gusti Yésus ing awakku. 18 Para Sadulur, sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo rohmu. Amin. (Kanggo wong Galatia ditulis saka Roma.)

149

Efesus

21 Luwih ngungkuli sakèhing pamrentahan, panguwasa, panguwasa, panguwasa lan sakèhing jeneng sing dijenengi, ora mung ana ing donya iki, nanging uga ing sing bakal teka. 22 Lan samubarang kabèh wis dilebokaké ing sangisoring sampéyané, lan Panjenengané wis masrahaké Panjenengané dadi sesirahé ngungkuli samubarang kabèh marang pasamuwan. 23 Inggih punika badanipun, inggih punika kasampurnan saking Panjenengane, ingkang ngebaki samubarang kabeh.

BAB 1 1 Saka Paulus, rasulé Yésus Kristus, awit saka kersané Gusti Allah, marang para suci ing Efesus lan marang para wong sing pretyaya ing Kristus Yésus. 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 3 Pinujia Gusti Allah lan Ramané Gusti kita Yésus Kristus, sing wis mberkahi kita karo kabèh berkah rohani ing swarga ana ing Kristus. 4 Kayadéné Panjenengané wis milih kita ana ing Panjenengané, sadurungé jagad digawé, supaya kita padha suci lan tanpa cacad ana ing ngarsané, ing sajroning katresnan. 5 Satemené awaké déwé wis ditemtokké kanggo awaké déwé, supaya awaké déwé bisa diangkat dadi anak ing Kristus Yésus, miturut kersané. 6 Muga-muga kaluhurané sih-rahmaté, sing ndadèkké awaké déwé ketampa karo Gusti Allah sing ditresnani. 7 Ana ing Panjenengané kita padha nduwèni panebusan lumantar rahé, yaiku pangapuraning dosa, miturut kasugihané sih-rahmaté; 8 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun limpah ring kita sajeroning kawicaksanan miwah kawicaksanan. 9 Panjenengané wis ngumumaké marang kita bab wewadi saka karsané, miturut karsané kang wus karsakaké ana ing sarirané dhéwé. 10 Supaya ing dina kapenuhan jaman, Panjenengané bisa nglumpukaké samubarang kabèh dadi siji ana ing Kristus, kang ana ing swarga lan kang ana ing bumi; malah ing dheweke: 11 Ana ing Panjenengané, kita uga wis padha olèh warisan, awit wis katemtokaké saka sadurungé manut karsané Panjenengané, kang nindakaké samubarang kabèh miturut karsané dhéwé. 12 Supaya kita padha muji kamulyane, kang luwih dhisik padha pracaya marang Sang Kristus. 13 Ing Panjenengané uga kowé padha precaya, sawisé kowé padha krungu pangandikaning kayektèn, yaiku Injil kaslametanmu. 14 Kang dadi temen-temen saka warisan kita nganti tebusaning barang kang wis dituku, kanggo muji kamulyane. 15 Mulané aku uga krungu bab pretyayamu marang Gusti Yésus lan katresnanmu marang sakèhé para suci. 16 Aja kendhat-kendhat anggonku ngucap sokur marga saka kowe, lan ngelingi kowe ana ing pandongaku; 17 Supaya Gusti Allahé Gusti kita Yésus Kristus, Bapaké awaké déwé sing nggumunké, nduwèni roh kawicaksanan lan wahyu marang kowé. 18 Mripating pangertenmu dadi padhang; supaya kowé ngerti apa sing dadi pangarep-arep saka timbalané, lan apa kasugihan saka kamulyaning warisané ana ing para suci. 19 Lan punapa agunging pangwaosipun tumrap kita, ingkang sami pitados, manut pangwaosipun ingkang ageng, 20 Kang wus katindakake ana ing Sang Kristus, nalika Panjenengane wus mungokake saka ing antarane wong mati, lan kalenggahake ing sisih tengene ana ing swarga.

BAB 2 1 Lan kowé wis padha diuripaké déning Panjenengané, kang padha mati marga saka panerak lan dosa; 2 Ing jaman biyèn kowé padha lumaku manut lakuning jagad iki, manut panguwasa ing langit, yaiku roh kang saiki tumindak ana ing wong duraka. 3 Ing antarané wong-wong mau, kita kabèh padha mbiyèn mbiyèn nduwèni pepénginan-pepénginaning daging lan nuruti pepénginaning daging lan pikiran; lan alamiah padha dadi anaking bebendu, kaya wong liya. 4 Nanging Gusti Allah sing nduwèni kawelasan, awit gedéné sih katresnané marang awaké déwé. 5 Sanadyan kita padha mati marga saka dosa, Panjenengané wus nguripaké kita bebarengan karo Sang Kristus, ( marga saka sih-rahmat kowé padha kapitulungan rahayu;) 6 Lan wis nangèké awaké déwé bebarengan karo Gusti Yésus Kristus. 7 Supaya ing jaman sing bakal teka Panjenengané bisa nduduhké kasugihané sih-rahmaté sing nggumunké, yakuwi sih-rahmaté marang kita lantaran Kristus Yésus. 8 Sabab marga saka sih-rahmat kowe padha kapitulungan rahayu marga saka pracaya; lan iku dudu saka awakmu dhewe: iku peparinge Gusti Allah. 9 Ora saka panggawéné, supaya aja ana wong kang gumunggung. 10 Amarga kita iki pakaryané, sing katitahaké ana ing Sang Kristus Yésus kanggo tumindak becik, sing wis ditemtokaké déning Gusti Allah sadurungé kita lumaku. 11 Mulané élinga, nèk biyèn kowé kuwi wong-wong sing dudu Ju, sing diarani wong sing ora tetak, sing diarani wong sing ora tetak. 12 Nalika samana kowé padha ora ana ing Kristus, dadi wong asing saka bangsa Israèl, lan wong manca saka prajanjian-prajanjian sing diprasetyakaké, ora duwé pangarep-arep lan tanpa Gusti Allah ana ing donya. 13 Nanging saiki ana ing Kristus Yésus, kowé, sing biyèn adoh, wis dadi cedhak karo getihé Kristus. 14 Amarga Panjenengane iku karukunan kita, kang ndadekake loro-lorone dadi siji, lan mbubrah tembok pemisah ing tengah kita; 15 Sawisé ngilangi satru ing dagingé, yaiku anggeranggering pepakon sing ana ing pranatan; kanggo nggawe ing awake saka loro wong anyar, supaya nggawe tentrem; 16 Lan supaya wong loro mau bisa rukun karo Gusti Allah dadi badan siji nganggo kayu salib, lan matèni mungsuhé. 17 Lan teka lan martakaké tentrem-rahayu marang kowé kang adoh lan marang wong kang cedhak. 18 Awit marga saka Panjenengané, kita sakaroné padha bisa sowan ing ngarsané Sang Rama marga saka siji Roh.

150

Efesus

19 Mulané kowé wis dudu wong manca lan wong manca menèh, nanging wis dadi warga negara karo para suci lan brayaté Gusti Allah. 20 Lan padha dibangun ing dhasaré para rasul lan para nabi, lan Yésus Kristus piyambak minangka watu pojok; 21 Ing Panjenengané kabèh bangunan sing ditata kanthi apik, dadi padaleman suci ing Gusti. 22 Ana ing Panjenengané kowé uga padha dibangun bebarengan dadi padalemaning Allah lumantar Roh. BAB 3 1 Mulané aku, Paulus, sing dikunjara Gusti Yésus Kristus, merga kowé wong-wong sing dudu Ju, 2 Manawa kowé padha krungu bab wewenganing sihrahmaté Allah kang kaparingaké marang aku marang kowé. 3 Dèkné nduwèni wahyu marang aku, jalaran Dèkné ngétokké wewadi marang aku. (kaya aku nulis sadurunge ing sawetara tembung, 4 Dadi, nalika maca, sampeyan bisa ngerti kawruhku ing wewadi Kristus) 5 Kang ing jaman-jaman liyane ora diweruhi marang para putrane manungsa, kaya kang kacethakake saiki marang para rasul lan para nabine kang suci lumantar Roh. 6 Dadiné wong-wong sing ora nduwé Yahudi kudu dadi ahli waris lan dadi siji, lan pada nampa janjiné Kristus srana Injil. 7 Mulané aku wis dadi abdiné, miturut sih-rahmaté Gusti Allah sing diparingaké marang aku srana pangwasané. 8 Aku wis kaparingan sih-rahmat iki, kang asor banget tinimbang para suci kabeh, yaiku supaya aku martakake marang bangsa-bangsa liya bab kasugihane Sang Kristus kang ora kena digoleki. 9 Lan supaya wong kabèh bisa ngerti apa sing dadi persekutuan saka wewadi, sing wiwit wiwitaning jagad iki kapendhem ana ing Gusti Allah, sing nitahake samubarang kabèh lumantar Yésus Kristus. 10 Supaya saiki para pamrentah lan panguwasa ing swarga bisa ngerti kawicaksanan Gusti Allah kanthi maneka warna dening pasamuwan. 11 Miturut tujuan langgeng sing wis direncanakake ana ing Kristus Yesus, Gusti kita. 12 Ana ing Panjenengané kita nduwèni kandel lan pangertèn marang Panjenengané kanthi yakin. 13 Mulané aku kepéngin supaya kowé aja padha semplah ing kasangsaranku tumrap kowé, sing dadi kamulyanmu. 14 Mulané aku sujud ing ngarsané Bapaké Gusti kita Yésus Kristus. 15 Kang diarani kulawarga kabèh ing swarga lan ing bumi, 16 Dadiné Panjenengané bakal maringi kowé, miturut kasugihané kamulyané, supaya kowé dikuwatké karo Rohé ing batinmu. 17 Supaya Kristus dedalem ana ing atimu marga saka pracaya; supaya kowé, padha bosok lan lelandhesan ing katresnan, 18 Muga-muga karo sakèhé wong suci bisa ngerti apa jembaré, dawa, ambane lan dhuwuré; 19 Lan ngerti katresnané Kristus, sing ngluwihi kawruh, supaya kowé padha kapenuhan ing kasampurnan saka Gusti Allah.

151

20 Déné marang Panjenengané, kang bisa nindakaké luwih akèh ngungkuli apa kang kita sesanti utawa kita pikiraké, miturut panguwasa sing ana ing kita. 21 Panjenengané kagem Panjenengané ana ing pasamuwan marga saka Kristus Yésus, ing salawas-lawasé ing salawaslawasé. Amin. BAB 4 1 Mulané, aku, wong sing dikunjara saka Gusti, nyuwun marang kowé, supaya kowé padha lumaku manut panggilan sing wis katimbalan marang kowé. 2 Kanthi andhap-asor lan andhap-asor, kanthi sabar, sabarsabar ing katresnan; 3 Padha mbudidaya supaya manunggaling Roh Suci ana ing talining tentrem-rahayu. 4 Ana badan siji, lan siji Roh, kaya sing wis padha katimbalan ing siji pangarep-arep saka timbalanmu; 5 Gusti siji, siji iman, siji baptis, 6 Gusti Allah siji lan Bapaké kabèh, sing ngungkuli sakèhé kabèh lan ana ing kowé kabèh. 7 Nanging saben wong wis kaparingan sih-rahmat miturut ukuran peparingé Kristus. 8 Mulané Panjenengané ngandika: Nalika Panjenengané munggah ing ngaluhur, Panjenengané ndadèkaké tawanan, lan maringi pisungsung marang manungsa. 9 (Saiki, nalika Panjenengané minggah, apa iku kajaba Panjenengané uga tumurun luwih dhisik menyang pérangan ngisor bumi? 10 Kang wus tumedhak iku iya kang minggah ing sadhuwuring langit, supaya ngebaki samubarang kabeh.) 11 Panjenengané banjur maringi sawetara rasul; lan sawetara nabi; lan sawetara, evangelist; lan sawetara, pastur lan guru; 12 Kanggo nyempurnakake para suci, kanggo nindakake pelayanan, kanggo mbangun sarirane Sang Kristus. 13 Nganti kita kabèh padha manunggal ing iman lan kawruh bab Putraning Allah, dadi manungsa kang sampurna, nganti tekan ukuran ukuraning kasampurnan Kristus. 14 Mulané awaké déwé wis ora dadi bocah-bocah manèh, sing diombang-ambingi lan diober-ober nganggo sakèhé angin piwulang, srana kapinteran manungsa lan kapinteran, kang padha mbudidaya kanggo ngapusi. 15 Nanging muga-muga muga-muga bisa thukul marang Panjenengane ing samubarang kabeh, yaiku Sang Kristus, kang dadi sesirahe. 16 Saka Panjenengané iku badan sakujur kang kagabung dadi siji lan didadèkaké dadi siji lan didadèkaké siji-sijine, miturut panggawéné saben perangan, njalari awak saya tambah kanggo mbangun awaké dhéwé ing katresnan. 17 Mulané aku ngomong iki lan neksèni ana ing Gusti, supaya kowé aja nganti kaya wong-wong sing ora nduwé bangsa liya-liyané, kanthi pikiran sing tanpa guna. 18 Satemene pangerten dadi peteng, dadi adoh saka uripe Gusti Allah marga saka kabodhoane, marga saka wuta atine. 19 Wong-wong sing wis ora kentekan niat, wis nyerah marang hawa nafsu, nindakké sakèhé najis kanthi srakah. 20 Nanging kowé ora padha sinau bab Kristus;

Efesus

21 Menawa kowé wis padha ngrungokaké piwulangé lan diwulang déning Panjenengané, kaya kayektèn ana ing Gusti Yésus. 22 Supaya kowé padha nyingkiraké lakumu kang lawas, kang rusak miturut hawa-nepsu kang cidra; 23 Lan padha dianyaraké ing rohing pikiran; 24 Lan supaya kowé padha nganggoa manungsa anyar, kang katitahaké miturut karsané Gusti Allah kanthi bener lan suci. 25 Mulané, nyingkirké goroh, saben wong ngomong sing bener karo pepadhané, awit awaké déwé iki dadi anggota siji lan sijiné. 26 Padha nepsu, lan aja nglakoni dosa, aja nganti suruping srengéngé. 27 Aja wènèhana panggonan marang Sétan. 28 Sing sapa nyolong, aja nganti nyolong manèh, nanging luwih becik nyambut-gawé lan nyambut gawé nganggo tangané, supaya bisa mènèhi marang wong sing mbutuhaké. 29 Aja nganti ana tembung ala sing metu saka cangkemmu, nanging tembung-tembung sing apik kanggo mbangun, supaya wong sing ngrungokake. 30 Lan aja susahé Roh Sutyi Gusti Allah, sing wis dicap kanggo dina tebusan. 31 Sakèhé rasa pait, bebendu, nepsu, srakah, lan pitenah, disingkirké saka kowé lan sakèhé piala. 32 Lan padha becikan marang sapadha-padha, padha alus atine, padha ngapurani, kayadene Gusti Allah wus ngapura marang kowe marga saka Sang Kristus. BAB 5 1 Mulané kowé kudu nurut Gusti Allah kaya anak-anak sing ditresnani. 2 Lan lumakua ing katresnan, kaya Kristus uga wis nresnani kita, lan masrahake sarirane kanggo kita minangka kurban lan kurban marang Gusti Allah minangka gandane arum. 3 Nanging laku cabul, lan sakehing najis utawa srakah, aja nganti disebut-sebut ana ing antaramu, kaya kang dadi keparenge para suci; 4 Omong-omongan sing kotor, omongan sing bodho, utawa guyonan, sing ora trep, nanging luwih becik ngaturake panuwun. 5 Awit kowé ngerti iki, nèk ora ana wong laku jina, wong najis, utawa wong srakah, sing nyembah brahala, ora nduwèni warisan ing Kratoné Kristus lan Gusti Allah. 6 Aja nganti ana wong sing nasaraké kowé nganggo tembung-tembung sing ora ana gunané, merga saka prekara-prekara iki bakal nekani bebenduné Gusti Allah marang para wong sing duraka. 7 Mulané kowé aja padha panduman karo wong-wong mau. 8 Awit biyèn kowé padha dadi pepeteng, nanging saiki kowé padha dadi pepadhang ana ing Gusti. 9 (Sabab wohing Roh iku ana ing sakehing kabecikan lan kabeneran lan kayekten;) 10 Padha mbuktèkaké apa kang dadi keparengé Pangéran. 11 Lan aja padha mèlu-mèlu karo panggawé pepeteng kang ora metokake woh, nanging padha diwelèhaké. 12 Awit isin malah nyritakaké bab-bab sing ditindakaké déning wong-wong mau kanthi ndhelik. 13 Nanging kabèh sing diwulangké diwulangké karo pepadang, awit kabèh sing diwulangké kuwi pepadang.

152

14 Mulané Panjenengané kandha, ”Wong sing turu, tangia lan tangia saka ing antarané wong mati, lan Kristus bakal madhangi kowé.” 15 Mulané, kowé kudu digatèkké, aja kaya wong bodho, nanging kaya wong wicaksana. 16 Ngluwari wektu, amarga dina iku ala. 17 Mulané kowé aja padha bodho, nanging ngertia apa karsané Gusti. 18 Lan aja padha mendem anggur, sing njalari keluwihan; nanging kapenuhan ing Roh; 19 Padha guneman ing sajroning masmur lan kidung pamuji sarta kidung kasukman, padha ngidung lan ngidungna ing sajroning atimu marang Gusti; 20 Padha tansah saos sokur marang Gusti Allah lan Sang Rama marga saka samubarang kabeh ing asmane Gusti kita Yesus Kristus; 21 Padha pasrahna marang sakpada-pada lan wedi-asih marang Gusti Allah. 22 Para wong wadon, padha manuta marang bojomu kaya marang Gusti. 23 Amarga wong lanang iku sesirahé wong wadon, kaya déné Kristus iku sesirahé pasamuwan, lan Panjenengané iku Juru Slameté badan. 24 Mulané, kaya pasamuan sing manut marang Kristus, semono uga wong wédok kudu manut marang bojoné ing saben bab. 25 Para wong lanang, tresnaa marang bojomu, kayadéné Kristus uga nresnani pasamuwan lan masrahaké sarirané kanggo pasamuwan; 26 Supaya Panjenengané bisa nucèkaké lan ngresiki nganggo banyu wisuh nganggo tembung, 27 Supaya pasamuan mau didadèkaké pasamuan sing mulya, ora ana cacad, ora kisut, utawa samubarang kang kaya mangkono iku; nanging kudu suci lan tanpa cacad. 28 Dadiné wong lanang kudu nresnani bojoné kaya awaké déwé. Sing sapa nresnani bojoné nresnani awaké dhéwé. 29 Amarga durung ana wong sing sengit marang dagingé dhéwé; nanging ngopeni lan ngurmati, kayadene Gusti Allah pasamuwan. 30 Awit awaké déwé iki bagéané awaké déwé, dagingé lan balungé. 31 Mulané, wong lanang bakal ninggal bapa lan biyungé lan dadi siji karo bojoné, lan wong loro kuwi bakal dadi daging siji. 32 Iki wewadi sing gedhé, nanging aku ngomongké bab Kristus lan pasamuan. 33 Nanging kowé kabèh kudu nresnani bojoné kaya awaké déwé. lan wong wadon weruh yen dheweke ngajeni marang bojone. BAB 6 1 Anak-anak, manuta marang wong tuwamu ana ing Gusti, amarga iki pancen bener. 2 Ngajènana bapak lan ibumu; (yaiku pepakon sing kapisan karo janji;) 3 Muga-muga kowé slamet, lan umurmu dawa ing bumi. 4 Lan para bapak, aja nganti nesu marang anak-anakmu, nanging padha digedhekake kanthi nasehat lan pitutur saka Gusti.

Efesus

5 Para abdi, padha manut marang sing dadi bendaranmu miturut daging, kanthi wedi lan gumeter, kanthi tulusing atimu kaya marang Kristus. 6 Ora nganggo mripat, kanggo nyenengake wong; nanging minangka abdiné Kristus, nindakake karsané Allah saka ing ati; 7 Tumindaking pangibadah kanthi karsa, kaya marang Gusti, dudu manungsa. 8 Merga ngerti nèk apa waé sing ditindakké karo wong sing apik, kuwi uga bakal ditampa saka Gusti, dadi batur utawa wong mardika. 9 He, para bendara, tindakna uga marang wong-wong mau, aja nganti ngancam. iya ora ana kurmat marang wong. 10 Pungkasane, para sadulurku, padha dikuwat-kuwati ana ing Gusti lan ing pangwasane. 11 Padha nganggoa sakèhé gegamané Gusti Allah, supaya kowé bisa nglawan tipu daya Iblis. 12 Awit awaké déwé dudu perang nglawan getih lan daging, nanging nglawan para pamréntah, para panguwasa, nglawan para pangwasa ing pepeteng iki, nglawan piala rohani sing ana ing tengger. 13 Mulané kowé padha njupuka sakèhing gegamané Gusti Allah, supaya kowé padha bisa nantang ing dina kang ala, lan sawisé nindakaké samubarang kabèh, kowé padha bisa tahan. 14 Mulané, padha ngadega, lan padha ngubengi bangkekanmu kalawan kayektèn lan nganggo tutup dhadhaning kayektèn; 15 Lan sikilmu kudu nyiapake Injil katentreman; 16 Sing luwih penting, njupuka tamènging iman, sing nganggoé kowé bisa matèni sakèhé panah murub saka si jahat. 17 Lan padha njupuka ketopong karahayon lan pedhang Roh, yaiku pangandikane Gusti Allah. 18 Tansah ndedonga kanthi pandonga lan panyuwun ing Roh, lan padha ngati-ati kanthi tekun lan panyuwun kanggo kabeh wong suci; 19 Lan kanggo aku, supaya aku bisa ngucap, supaya aku bisa mbukak cangkeme kanthi kendel, nyritakake wewadi Injil. 20 Awit saka iku aku dadi utusan kang dikurung, supaya aku bisa ngomong kanthi kendel, kaya kang kudu dakkandhakake. 21 Nanging supaya kowé uga ngerti prekaraku lan kapriyé aku, Tikhikus, sedulur sing ditresnani lan leladi sing setya marang Gusti, bakal nduduhké marang kowé kabèh. 22 Wong-wong kuwi tak kongkon nang nggonmu, supaya kowé ngerti prekaraku lan nglipur atimu. 23 Tentrem-rahayu lan katresnan lan iman saka Gusti Allah Sang Rama lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing para sedulur. 24 Sih-rahmat anaa ing sakèhé wong kang padha tresna marang Gusti kita Yésus Kristus kanthi tulus. Amin. (Kanggo wong Efesus ditulis saka Roma, dening Tikhikus.)

153

Filipi

23 Awit aku kapitunan ing antarane loro, aku kepéngin lunga lan nunggil karo Kristus; sing luwih apik: 24 Nanging kanggo tetep ing daging iku luwih perlu kanggo sampeyan. 25 Lan nduwèni kapercayan iki, aku ngerti nèk aku bakal tetep manggon karo kowé kabèh, supaya kowé bisa maju lan bungah ing imanmu; 26 Supaya kabungahanmu ana ing Gusti Yésus Kristus saya mundhak-mundhak marga saka aku, nalika aku teka manèh karo kowé. 27 Mung uripmu kudu kaya Injil Kristus, supaya manawa aku teka lan nemoni kowe, utawa ora ana, aku krungu lelakonmu, yen kowe padha teguh ing roh siji, kanthi pikiran siji lan mbudidaya kanggo iman. saka Injil; 28 Lan ora ana apa-apa sing diwedeni dening mungsuhmu, sing kanggo wong-wong mau minangka tandha saka karusakan, nanging kanggo sampeyan karahayon lan Gusti Allah. 29 Awit kowé wis diwènèhké kanggo Kristus, ora mung pretyaya marang Panjenengané, nanging uga nandhang sangsara marga saka Panjenengané; 30 Kowé padha nduwèni pasulayan kang padha kokdeleng ana ing Aku, lan saiki kokrungu ana ing Aku.

BAB 1 1 Saka Paulus lan Timotius, para abdiné Gusti Yésus Kristus, marang sakèhé wong suci sing ana ing Kristus Yésus ing Filipi, karo para uskup lan diaken. 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 3 Aku ngucap sokur marang Gusti Allahku, merga saben éling marang kowé, 4 Ing saben pandongaku kanggo kowé kabèh tansah nyuwun kanthi bungah, 5 Merga kowé padha tetunggalan ing Injil wiwit dina pisanan nganti saiki; 6 Aku yakin karo prekara iki, nèk Panjenengané sing miwiti panggawé sing apik ana ing kowé bakal nindakké kuwi nganti tekan dinané Yésus Kristus. 7 Kayadene aku kudu mikir kaya mangkono tumrap kowe kabeh, amarga kowe ana ing atiku; Awit ing sajeroning kakurungku, uga ing mbélani lan nguwatake Injil, kowé kabèh padha panduman ing sih-rahmatku. 8 Awit Gusti Allah sing dadi saksiku, aku kepéngin banget marang kowé kabèh ana ing katresnané Yésus Kristus. 9 Lan iki aku ndedonga, supaya katresnanmu saya tambah akeh ing kawruh lan ing kabeh pangerten. 10 Supaya kowé bisa nyetujoni samubarang kang becik; supaya kowé padha tulus lan tanpa cacad nganti tumeka ing dinané Kristus; 11 Satemah padha kapenuhan wohing kabeneran, kang ana ing Sang Kristus Yesus, kanggo kaluhuran lan kaluhurane Gusti Allah. 12 Nanging aku kepéngin kowé ngerti, para sedulur, nèk prekara-prekara sing wis tak alami kuwi malah ndadèkké kemajuané Injil. 13 Dadiné kakuwatanku ana ing Sang Kristus katon ing sakèhing kraton lan ing sakèhing panggonan. 14 Lan akèh sedulur sing ana ing Gusti, sing dadi yakin merga aku dikurung, dadi luwih kendel nggelarké pitutur tanpa wedi. 15 Ana sing martakaké Kristus kanthi meri lan padu; lan sawetara uga apik: 16 Wong sing martakaké Kristus iku kanthi padu, ora kanthi ikhlas, kanthi ngira bakal nambahi kasangsaran ing kurunganku. 17 Nanging wong liya iku katresnan, amarga ngerti yen aku wis diatur kanggo mbelani Injil. 18 Banjur apa? Nanging, ing saben cara, apa ing pretents, utawa ing bener, Kristus martakaké; lan aku bakal bungahbungah, lan aku bakal bungah. 19 Awit aku ngerti nèk iki bakal dadi keslametanku srana pandongamu lan peparingé Rohé Yésus Kristus. 20 Miturut pangarep-arepku lan pangarep-arepku, supaya aku ora bakal isin apa-apa, nanging kanthi kendel, kaya biasane, saiki uga Kristus bakal kaluhurake ana ing badanku, dadia liwat urip utawa pati. 21 Amarga kanggoku urip iku Kristus, lan mati iku kauntungan. 22 Nanging manawa aku urip ing daging, iki minangka asil saka pegaweku, nanging aku ora ngerti apa sing bakal dakpilih.

BAB 2 1 Dadi manawa ana ing Kristus ana panglipur, ana panglipur saka katresnan, manawa ana tetunggalan karo Roh, manawa ana sih-rahmat lan sih-rahmat, 2 Padha nglakonana kabungahanku, supaya kowe padha rukuna, padha tresna-tinresnan, padha rukuna, padha rukuna. 3 Aja ana apa-apa sing ditindakake kanthi padu utawa kamulyan; nanging kanthi andhap asor, saben wong nganggep luwih becik tinimbang awake dhewe. 4 Aja saben wong mandeng marang barang-barangé dhéwé-dhéwé, nanging saben wong uga manut prekaraprekara liyané. 5 Padha dadia ing pikiranmu, kang uga ana ing Sang Kristus Yesus. 6 Wong-wong mau, sing manut wujudé Gusti Allah, ora nganggep yèn madhani Gusti Allah iku rampog. 7 Nanging ndadèkké awaké déwé ora kondang, lan didadèkké kaya batur, lan didadèkké kaya manungsa. 8 Lan nalika ketemu ing wujud manungsa, Panjenengané ngasoraké awaké dhéwé, lan manut marang pati, malah pati ing kayu salib. 9 Mulané Gusti Allah uga ngluhurké Dèkné lan maringi asma sing ngungkuli sakèhé jeneng. 10 Supaya marga saka asmane Gusti Yesus, saben dhengkul padha sujud, samubarang kang ana ing swarga lan kang ana ing bumi lan kang ana ing sangisore bumi; 11 Lan supaya saben ilat ngakoni nèk Yésus Kristus kuwi Gusti, kanggo kaluhurané Gusti Allah Bapaké. 12 Mulané para sedulur sing tak trésnani, kaya anggonmu tansah manut, ora mung nalika aku ana ing ngarsaku, nanging luwih manèh nalika aku ora ana, padha ngupayaa kawilujenganmu dhéwé kanthi rasa wedi lan gumeter. 13 Awit Gusti Allah sing makarya ana ing kowé, nindakaké karsané lan nindakaké kersané. 14 Kabeh iku lakonana tanpa gumujeng lan padudon. 15 Supaya kowé padha dadi putraning Allah tanpa cacad lan tanpa cacad, ana ing satengahé bangsa kang murtad lan

154

Filipi

keblinger, lan ing antarané kowé padha sumunar kaya pepadhang ana ing donya. 16 Marang pangandikaning urip; supaya aku bisa bungahbungah ing dinane Kristus, yen aku ora lumaku tanpa guna, utawa nyambut-gawe tanpa guna. 17 Lan manawa aku dikurbanake kanggo kurban lan pangibadah saka pracayamu, aku bungah lan bungah bebarengan karo kowe kabeh. 18 Mangkono uga kowé padha bungah-bungaha lan padha bungah-bungaha bebarengan karo Aku. 19 Nanging aku pretyaya marang Gusti Yésus supaya enggal-enggal ngutus Timotius nemoni kowé, supaya aku uga bisa nglipur merga ngerti kahananmu. 20 Awit aku ora nduwé wong sing kaya pikirané, sing mesthi bakal nggatèkké kahananmu. 21 Awit kabèh wong nggolèki dhéwé, dudu sing dadi kagungané Yésus Kristus. 22 Nanging kowé ngerti buktiné, nèk Dèkné wis ngabdi karo aku, kaya anak karo bapaké. 23 Mulané aku ngarep-arep supaya enggal-enggal kongkonan, samangsa aku weruh kelakone aku. 24 Nanging aku pretyaya marang Gusti, nèk aku uga bakal enggal teka. 25 Nanging aku rumangsa prelu ngutus Epafroditus, sedulurku, kancaku nyambut gawé, lan kanca-kancaku, nanging utusanmu lan sing ngladèni kebutuhanku. 26 Awit Panjenengané kepéngin banget marang kowé kabèh, lan sedhih banget, merga kowé padha krungu yèn dhèwèké lara. 27 Satemené, dhèwèké lara mèh mati, nanging Gusti Allah melasi dhèwèké; lan ora mung marang wong, nanging uga marang aku, supaya aku ora bakal nandhang susah lan sedhih. 28 Mulané aku ngongkon dhèwèké luwih tliti, supaya kowé padha bungah-bungah nèk kowé ketemu manèh, lan sedhihku suda. 29 Mulané, tampanana ana ing Gusti kanthi bungah; lan njaga reputasi kaya mangkene: 30 Amarga marga saka pakaryané Sang Kristus, Panjenengané wis mèh mati, ora ngrumangsani nyawané, kanggo nyukupi kekuranganmu marang aku.

7 Nanging barang-barang apa sing dadi keuntungan kanggoku, aku dianggep rugi merga Kristus. 8 Satemene, kabeh iku dakanggep kapitunan, awit saka kaluhuraning kawruh bab Sang Kristus Yesus, Gustiku; 9 Lan ana ing Panjenengané, ora nduwèni kabeneranku dhéwé, yaiku kabeneran saka angger-anggering Torèt, nanging kabeneran marga saka pracaya marang Kristus, yaiku kabeneran saka Gusti Allah marga saka pracaya. 10 Supaya aku bisa wanuh marang Panjenengané, lan pangwasané wunguné, lan nunggal karo kasangsarané, supaya aku bisa manut karo sédané; 11 Manawa aku bisa nggayuh patangen saka wong mati. 12 Ora kaya-kaya aku wis entuk, utawa wis sampurna, nanging aku ngetutake, yen aku bisa nyekel apa sing uga aku kecekel dening Kristus Yesus. 13 Para Sadulur, aku ora nganggep awakku wis nyekel, nanging mung siji iki sing daklakoni, nglalekake apa sing wis ana ing mburi lan ngupayakake apa sing ana ing ngarep. 14 Aku mbudidaya nganti tekan tandha-tandha kanggo nampa hadiah, yaiku nimbali Gusti Allah sing luhur ana ing Kristus Yésus. 15 Mulané, kabèh wong sing wis sampurna, pada mikir sing kaya ngono, lan nèk kowé mikir sing béda, Gusti Allah bakal nduduhké bab iki marang kowé. 16 Nanging, apa sing wis kita lakoni, ayo padha lumaku miturut aturan sing padha, lan padha mikir. 17 Para Sadulur, padha nuladana Aku, lan padha nggatekna marang wong-wong kang padha lumaku kaya kowe padha dadi tuladha aku. 18 (Amarga akèh wong kang padha lumaku, kang wis kerep dakkandhakaké marang kowé, lan saiki malah kandha karo nangis, yèn wong-wong iku mungsuhé salibé Kristus. 19 Kang pungkasane iku karusakan, kang Allah iku padharane, kang kamulyane ana ing kawirangane, kang padha mikir bab kadonyan.) 20 Amargi rembugan kita punika wonten ing swarga; Saka ing kono uga kita padha ngarep-arep marang Juru Slamet, yaiku Gusti Yesus Kristus. 21 Panjenengané kang bakal ngowahi badan kita kang ala iki, supaya madha rupa kaya sarirané kang mulya, miturut panggawéné kang bisa nelukake samubarang kabèh marang Panjenengané.

BAB 3

BAB 4

1 Pungkasane, para sadulurku, padha bungaha ana ing Gusti. Kanggo nulis bab sing padha kanggo sampeyan, aku pancene ora sedhih, nanging kanggo sampeyan iku aman. 2 Sing ati-ati karo asu, sing ati-ati karo wong-wong sing nglakoni ala, sing ati-ati marang wong-wong sing nyupatani. 3 Awit kita iki wong tetak, sing nyembah marang Gusti Allah nganggo roh lan bungah-bungah ana ing Kristus Yésus lan ora pretyaya marang daging. 4 Sanadyan aku uga bisa pracaya marang daging. Nèk ana wong liya sing ngira nèk dhèwèké nduwé prekara sing bisa dipercaya ing daging, aku luwih. 5 Tetak ing dina kang kaping wolu, saka trah Israel, saka taler Benyamin, wong Ibrani saka wong Ibrani; bab Torèt, wong Farisi; 6 Ing bab sregep, nganiaya pasamuwan; ndemek kabeneran kang ana ing angger-anggering Toret, tanpa cacad.

1 Mulané para sedulur sing tak trésnani lan sing tak trésnani, kabungahanku lan makuthaku, pada pada mantep ana ing Gusti, para kekasihku. 2 Aku nyuwun marang Éuodias lan Sintikhé, supaya padha rukuna ana ing Gusti. 3 Lan aku uga nyuwun marang kowé, kancaku sing sejati, tulungana wong-wong wédok sing wis nyambut gawé bareng karo aku ing bab Injil, uga karo Klémen, lan karo kanca-kancaku liyané, sing jenengé ana ing buku kauripan. 4 Padha bungah-bungaha tansah ana ing Gusti, lan aku kandha manèh: Padha bungah-bungaha! 5 Kawontênaning budimu kawontênakên dhatêng sadaya tiyang. Gusti wis cedhak. 6 Aja ngati-ati apa-apa; Nanging ing saben prakara, pandonga lan panyuwunan karo panuwun, panyuwunmu marang Gusti Allah.

155

Filipi

7 Lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah, sing ngluwihi kabeh pangertèn, bakal njaga atimu lan pikiranmu ana ing Kristus Yésus. 8 Pungkasané, para Sadulur, apa waé sing bener, apa waé sing jujur, apa waé sing adil, apa waé sing resik, apa waé sing nggumunké, lan apa waé sing apikané. Manawa ana kabecikan, lan manawa ana pangalembana, pikirenana iku mau. 9 Apa sing wis padha koksinaoni, koktampani lan kokrungu lan kokdeleng ana ing Aku, lakonana, temah Gusti Allah etuking tentrem-rahayu bakal nunggil karo kowe. 10 Nanging aku bungah banget ana ing Gusti, merga saiki kowé wis ngrumat aku kabèh. Ing kono kowé uga padha ngati-ati, nanging ora ana kesempatan. 11 Aku ora ngomong bab kekurangan, amarga aku wis sinau, ing kahanan apa wae, aku kudu marem. 12 Aku ngerti carane nyepelekake, lan aku ngerti carane akeh. 13 Aku isa nindakké samubarang kabèh liwat Kristus sing nguwatké aku. 14 Éwasemono kowé padha tumindak becik, déné kowé padha mèlu-mèlu kasangsaranku. 15 Para sedulur ing Filipi, kowé uga ngerti nèk ing wiwitané Injil, nalika aku lunga saka Makédonia, ora ana pasamuwan sing mèlu-mèlu karo aku bab pawèh lan nampani, kajaba mung kowé. 16 Awit ing tlatah Tesalonika, kowé padha ngongkon aku sapisan lan bola-bali ngladèni kabutuhanku. 17 Ora merga aku kepéngin hadiah, nanging aku kepéngin woh sing lubèr kanggo kowé. 18 Nanging aku duwe kabeh, lan akeh banget: Aku wis wareg, amarga wis nampa saka Epafroditus barang-barang sing dikirim saka sampeyan, sing gandane arum, kurban sing ditresnani, sing nyenengake Gusti Allah. 19 Nanging Gusti Allahku bakal nyukupi kabutuhanmu miturut kasugihan lan kamulyan ana ing Kristus Yésus. 20 Saiki, kaluhurané Gusti Allah Bapaké awaké déwé saklawas-lawasé. Amin. 21 Salam marang saben wong suci ana ing Kristus Yésus. Sedulur-sedulur sing mèlu aku ngucap salam marang kowé. 22 Para suci kabèh padha kirim salam marang kowé, luwih-luwih wong-wong sing ana ing kratoné Kaisar. 23 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé kabèh. Amin. (Kanggo wong Filipi ditulis saka Roma, dening Epafroditus.)

156

Kolose

marang Panjenengané, apa sing ana ing bumi, utawa sing ana ing swarga. 21 Lan kowé, sing biyèn mbiyèn lan pikirané dadi mungsuh, merga tumindak ala, nanging saiki Panjenengané wis ngrukunké. 22 Ana ing sarirané dagingé liwat séda, supaya kowé padha sutyi lan tanpa cacad lan tanpa cacad ana ing ngarsané. 23 Nèk kowé terus pada iman sing dilandheské lan mantep, lan ora nyimpang saka pangarep-arep saka Injil, sing wis kokrungu lan wis diwartakké marang sakèhé titah ing sangisoré langit; Aku, Paulus, dadi abdi; 24 Kang saiki padha bungah-bungah marga saka kasangsaranku marga saka kowe, lan ngebaki kasangsaranku ing sajroning dagingku marga saka sarirane Sang Kristus, yaiku pasamuwan. 25 Mulané aku didadèkké peladèn, miturut timbalané Gusti Allah sing diparingké marang aku kanggo kowé, kanggo netepi pangandikané Gusti Allah. 26 Malah wewadi kang kapendhem wiwit jaman kuna lan turun-tumurun, nanging saiki wis kacetha marang para sucine. 27 Wong-wong mau Gusti Allah kepéngin nyumurupi kasugihané kamulyaning wewadi iki ana ing antarané bangsa-bangsa liya. yaiku Kristus ana ing kowé, pangareparep kamulyan. 28 Panjenengané iku kang padha dakwartakaké, padha dieling-eling lan diwulangaké marang saben wong kanthi kawicaksanan; supaya saben wong padha daksaosaké sampurna ana ing Kristus Yésus. 29 Mulané aku uga nyambut-gawé, mbudidaya manut panggawéné sing nggawé aku kwasa.

BAB 1 1 Paulus, rasulé Yésus Kristus, awit saka kersané Gusti Allah, lan sedulur Timotius, 2 Kanggo para suci lan para sedulur sing setya ing Kristus ing Kolose: Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Bapak kita lan Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 3 Aku padha saos sokur marang Gusti Allah, Ramané Gusti kita Yésus Kristus, lan tansah ndedonga kanggo kowé. 4 Awit aku wis krungu bab pretyayamu marang Kristus Yésus lan bab katresnanmu marang sakèhé wong suci, 5 Awit pangarep-arep sing wis disimpen kanggo kowé ana ing swarga, sing wis kokrungu biyèné ana ing pangandika bab kayektèn Injil; 6 Kang wus tumeka marang kowe, kaya kang ana ing salumahing bumi; lan metokaké woh, kaya sing uga ana ing kowé, wiwit nalika kowé krungu bab iku lan ngerti sihrahmaté Gusti Allah kanthi temenan. 7 Kaya sing wis padha kokweruhi saka Épafras, kancakanca sing ditresnani, sing dadi abdiné Kristus sing setya kanggo kowé. 8 Panjenengané uga wis martakaké marang aku kabèh bab katresnanmu ana ing Roh. 9 Mulané aku kabèh, wiwit aku krungu bab kuwi, ora kendhat ndedonga kanggo kowé, lan kepéngin supaya kowé padha kapenuhan kawruh bab karsané ing sakèhing kawicaksanan lan pangertèn rohani. 10 Dadiné kowé bisa urip sing pantes kanggo Gusti, sing dadi keparengé Gusti Allah, supaya kowé bisa ngetokké sembarang penggawé sing apik lan nambah kawruh bab Gusti Allah. 11 Dikuwataké kanthi sak kuaté, miturut kekuwatané sing mulya, supaya bisa sabar lan sabar kanthi bungah; 12 Padha ngaturake panuwun marang Sang Rama, kang wus maringake kita supaya padha oleh panduman warisane para suci ana ing pepadhang. 13 Panjenengané wis ngluwari kita saka pangwasané pepeteng, lan wis mindhah kita menyang Kratoné Putrané sing ditresnani. 14 Ana ing Panjenengané kita padha nduwèni panebusan lumantar rahé, yaiku pangapuraning dosa. 15 Sapa sing gambaré Gusti Allah sing ora katon, sing mbarep sakèhing titah. 16 Awit marga saka Panjenengané iku nitahake samubarang kabèh, kang ana ing swarga lan kang ana ing bumi, kang katon lan kang ora katon, apa kang dadi dhampar, utawa pangwasané, utawa panguwasa, utawa panguwasa; 17 Lan Panjenengané iku sadurunge samubarang kabeh, lan samubarang kabeh dumadi saka Panjenengane. 18 Panjenengané iku sesirahé badan, yaiku pasamuwan. supaya ing samubarang prakara bisa dadi kautaman. 19 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun marep ring Ida. 20 Lan, sawise nggawe tentrem-rahayu liwat getih ing salibé, lan liwat Panjenengané kanggo ngrukunaké samubarang kabèh marang Panjenengané; Aku pitutur

BAB 2 1 Awit aku kepéngin supaya kowé ngerti sepira aboté perjuanganku kanggo kowé lan wong-wong ing Laodikia, lan kanggo wong-wong sing durung tau weruh raiku ing daging. 2 Supaya atiné padha dilipur, dirajut ing katresnan, lan kanggo kabeh kasugihan saka katentremaning pangerten, kanggo ngakoni wewadi Gusti Allah, lan Sang Rama lan Kristus; 3 Sakehing bandha kawicaksanan lan kawruh kang ndhelik ana ing Panjenengane. 4 Lan iki sing dakkandhakake, supaya aja ana wong sing nyasarké kowé nganggo tembung-tembung sing nggumunké. 5 Awit sanadyan aku ora ana ing sajroning daging, nanging ing roh aku ana ing antaramu, kalawan bungah lan ndeleng tata-tatamu lan teguhing pracayamu marang Sang Kristus. 6 Mulané, kaya kowé wis nampa Kristus Yésus, Gusti Yésus, kowé uga kudu urip ing Panjenengané. 7 Padha bosok lan dibangun ana ing Panjenengané, lan padha mantep ing iman, kaya sing wis diwulangaké marang kowé, lan padha lubèra kanthi panuwun. 8 Sing ati-ati, aja nganti ana wong sing ngrampas kowé nganggo filsafat lan cidra tanpa guna, miturut tradhisi manungsa, miturut dhasar-dhasar donya, lan ora miturut Kristus. 9 Awit ing Panjenengané iku dumunung ing sakèhing kasampurnan saka Gusti Allah. 10 Lan kowé padha sampurna ana ing Panjenengané, kang dadi sesirahé kabèh panguwasa lan panguwasa.

157

Kolose

11 Ana ing Panjenengané kowé uga padha disunat kanthi tetak tanpa tangan, yaiku nyirnakaké sarirané dosadosaning daging srana tetaké Kristus. 12 Kakubur bareng karo Panjenengané nalika dibaptis, lan ing kono kowé uga padha ditangèkaké karo Panjenengané marga saka pracaya marang panggawéné Gusti Allah, sing wis mungokaké Panjenengané saka ing antarané wong mati. 13 Lan kowé, sing wis mati marga saka dosamu lan ora tetak ing dagingmu, Panjenengané banjur nguripaké bebarengan karo Panjenengané, kanthi ngapura sakehing kaluputanmu; 14 Tulisaning pranatan-pranatan kang nglawan kita, padha dibuwang, banjur disingkirake, dipaku ing salibé; 15 Lan sawise ngrampas pamrentahan lan panguwasa, dheweke ngatonake wong-wong mau kanthi terangterangan, lan dheweke menangake dheweke. 16 Mulané aja nganti ana wong ngadili kowé bab mangan utawa ngombé, utawa bab dina riyaya, rembulan anyar, utawa dina Sabat. 17 Kang dadi wewayanganing samubarang kang bakal kelakon; nanging badané Kristus. 18 Aja nganti ana wong kang ngapusi kowé bab ganjaranmu, kanthi andhap-asor lan nyembah marang para malaékat, nglebokaké barang-barang sing ora dideleng, lan ngegung-egungaké awaké dhéwé. 19 Lan ora nyekel Sirah, kang saka iku kabeh awak, ing joints lan tali karo panganan lan dirajut dadi siji, iku mundhak kanthi tambah saka Gusti Allah. 20 Mulané, nèk kowé wis mati bareng karo Kristus, ora pretyaya marang piwulang-piwulangé jagat, yagene kowé kaya-kaya urip ana ing jagat iki, kaya-kaya kowé padha netepi pranatan-pranatan. 21 (Aja ndemek; aja ngrasakake; aja nyekel; 22 Kang kabeh bakal sirna dening nggunakake;) miturut pepakon lan piwulangé manungsa? 23 Bab-bab iku pancen nduwèni kawicaksanan ing bab nyembah karsa, andhap asor lan nglirwakaké badan; ora ana ing pakurmatan kanggo marem daging. BAB 3 1 Nèk kowé wis ditangèkké karo Kristus, nggolèki apa sing nang nduwur, panggonané Kristus lenggah nang tengené Gusti Allah. 2 Padha tresnaa marang samubarang kang ana ing ndhuwur, aja marang samubarang kang ana ing bumi. 3 Awit kowé wis padha mati, lan uripmu padha ndhelik bareng karo Kristus ana ing Allah. 4 Nalika Kristus, sing dadi urip kita, bakal ngatingal, kowé uga bakal ngatingal karo Panjenengané kanthi kamulyan. 5 Mulané awaké déwé sing ana ing bumi patènana. laku jina, najis, hawa nepsu, hawa nafsu ala, lan srakah, yaiku nyembah brahala. 6 Awit saka iku, bebenduné Gusti Allah bakal nekani para wong duraka. 7 Ana ing bab kang padha koklakoni sawetara wektu, nalika kowe padha manggon ana ing kono. 8 Nanging saiki kowé uga nyingkirké kabèh iki; nesu, bebendu, ala, pitenah, komunikasi kotor metu saka tutuk. 9 Aja padha goroh, merga kowé wis nyingkirké wong sing lawas karo panggawéné.

158

10 Lan wis padha nganggo manungsa anyar, kang anyar ing kawruh miturut gambar Panjenengané kang nitahake. 11 Ing kono ora ana wong Yunani utawa wong Yahudi, wong tetak utawa ora tetak, wong Barbar, wong Skit, abdi utawa wong mardika, nanging Sang Kristus iku sakabehe lan ana ing samubarang kabeh. 12 Mulané, kaya wong-wong sing wis dipilih karo Gusti Allah, sing suci lan sing ditresnani, padha nganggoa sihrahmat, sih-rahmat, andhap-asor, andhap-asor, lan sabar. 13 Padha sabar-sabar-sabar-sabar-sabar-sabar-sabar-apuraapura-apura-apura-apura-apura-apura-apura-apura-apuraapura-apura-apura-apura-apura-apura-apura-apura-apuraapura-apura-apura-apura-apuramu. 14 Lan ing sadhuwure iku kabeh padha nganggoa katresnan, yaiku talining kasampurnan. 15 Lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah nguwasani ing atimu, lan kanggo sing uga sampeyan disebut dadi badan siji; lan padha matur nuwun. 16 Pangandikané Sang Kristus padha manggon ana ing kowé kanthi lubèr ing kawicaksanan kabèh; padha mulang lan pitutur marang sapadha-padha nganggo masmur, kidung pamuji lan kidung kasukman, padha ngidungna kalawan sih-rahmat ana ing atimu marang Gusti. 17 Lan apa wae sing kok lakoni nganggo tembung utawa tumindak, lakonana kabeh atas asmane Gusti Yesus, kanthi saos sokur marang Gusti Allah lan Sang Rama lumantar Panjenengane. 18 Para wong wédok, manuta marang bojomu, kaya sing ditindakké karo Gusti. 19 Para wong lanang, padha trésnaa marang bojomu, lan aja sengit marang wong-wong mau. 20 He, anak-anak, manuta marang wong tuwamu ing samubarang kabèh, merga kuwi nyenengké Yéhuwah. 21 Para bapak, aja nganti nesu marang anak-anakmu, supaya aja nganti kenthel. 22 Para abdi, manuta marang bendaranmu miturut daging; ora karo eyeservice, minangka wong pleasers; nanging kanthi ati kang tulus lan wedi marang Gusti Allah. 23 Lan apa wae sing kok lakoni, lakonana kanthi ati, kaya kanggo Gusti, dudu kanggo manungsa; 24 Merga kowé ngerti nèk Gusti Allah kowé bakal nampa warisan, awit kowé ngabdi marang Kristus. 25 Nanging sing sapa tumindak ala bakal nampani kaluputané, lan ora mèlu wong. BAB 4 1 Para bendara, padha wènèhana marang para abdinira kang adil lan padha; merga kowé ngerti nèk kowé uga nduwé Guru ing swarga. 2 Padha tetepa ing pandonga, lan padha nontona kanthi panuwun; 3 Karodene aku uga padha ndongakake, supaya Gusti Allah mbikak lawanging pangucap, kanggo nyritakake wewadi Sang Kristus, kang marga saka iku aku uga dikunjara. 4 Supaya aku bisa nyritakake, kaya sing kudu dakkandhakake. 5 Tumraping wong kang ana ing sajaban kalawan kawicaksanan, padha lumaku kanthi kawicaksanan, lan ngentekake wektune.

Kolose

6 Omong-omonganmu kudu tansah nduwé sih-rahmat, dibumboni uyah, supaya kowé ngerti kepriyé carané kowé kudu mangsuli marang saben wong. 7 Tikhikus kabèh bakal kandha karo kowé kabèh, sing dadi sedulur sing ditresnani lan abdi sing setya lan kancakancané Gusti. 8 Wong-wong kuwi tak kongkon nang nggonmu, supaya ngerti kahananmu lan nglipur atimu. 9 Karo Onesimus, sedulur sing setya lan sing ditresnani, sing panunggalanmu. Wong-wong mau bakal ngandhani kowé kabèh sing kelakon ing kéné. 10 Aristarkhus, kancaku sing dikunjara, salam marang kowé, lan Markus, anaké Barnabas, (kang kowé wis nampa pepakon: nèk dhèwèké teka nang nggonmu, tampanana;) 11 Lan Gusti Yésus, sing disebut Yustus, wong tetak. Mung wong-wong iki sing dadi rekanku nyambutgawé kanggo Kratoné Gusti Allah, sing wis dadi panglipur kanggo aku. 12 Salam marang kowé saka Épafras, panunggalanmu, abdiné Kristus, lan tansah sregep ndedonga kanggo kowé, supaya kowé padha ngadeg kanthi sampurna lan sampurna ing sakèhing karsané Gusti Allah. 13 Awit aku mènèhi kesaksian, nèk dhèwèké nduwèni sregep banget kanggo kowé lan wong-wong ing Laodikia lan wong-wong ing Hierapolis. 14 Saka Lukas, tabib kang kinasih, lan Demas, salam marang kowé. 15 Salam marang para sadulur ing Laodikia, marang Nimfas lan pasamuwan ing omahé. 16 Lan manawa layang iki diwaca ana ing antaramu, supaya diwaca uga ana ing pasamuwan Laodikia. lan kowé uga padha maca layang saka Laodikia. 17 Lan kandhanana marang Arkhipus, "Sing waspada marang leladi kang wus koktampani ana ing Gusti, supaya iku bisa koklakoni." 18 Salam saka aku, Paulus. Elingi obligasiku. Sih-rahmat nunggil karo kowé. Amin. (Ditulis saka Roma menyang Kolose dening Tikhikus lan Onesimus.)

159

1 Tesalonika

7 Nanging aku padha alus ana ing antaramu, kayadene perawat ngopeni anak-anake. 8 Awit saka iku aku padha tresna banget marang kowe, mula aku padha kepéngin mènèhi ora mung Injilé Gusti Allah marang kowé, nanging uga nyawaku dhéwé, amarga kowé padha tresna-tinresnan karo aku. 9 Para Sadulur, kowé padha kelingan marang rekasa lan rekasaku kabèh, awit aku padha nyambut-gawé rina-wengi, marga aku ora arep ngewrat marang sapa waé ing antaramu, aku padha martakaké Injilé Allah marang kowé. 10 Kowé kabèh padha dadi seksi, lan uga Gusti Allah, kepriyé anggonku tumindak suci lan adil lan tanpa cacad ana ing antaramu sing padha pracaya. 11 Kowé ngerti nèk awaké déwé wis nglipur lan nglipur lan ngongkon kowé kabèh, kaya bapak karo anak-anaké. 12 Supaya kowé padha lumaku cocog karo Gusti Allah, sing wis nimbali kowé menyang Kratoné lan kamulyané. 13 Mulané awaké déwé terus ngucap sokur marang Gusti Allah, awit kowé pada nampa pituturé Gusti Allah sing wis kokrungu sangka awaké déwé, kowé ora pada nampani pituturé manungsa, nanging kaya sing bener, yaiku pituturé Gusti Allah. uga tumindak ana ing kowe kang padha pracaya. 14 Para sedulur, kowé kabèh wis dadi muridé pasamuanpasamuané Gusti Allah sing ana ing Yudéa sing ana ing Kristus Yésus, awit kowé uga wis nandhang sangsara kaya sing dialami karo sedulur-sedulurmu, kaya sing dialami wong-wong Yahudi. 15 Kang padha matèni Gusti Yésus lan para nabiné dhéwé, sarta nganiaya aku kabèh; lan padha ora ndadekake keparenge Gusti Allah, malah padha nglawan marang wong kabeh. 16 Awaké déwé ngalang-alangi ngomong karo wong-wong sing dudu Ju, supaya wong-wong kuwi dislametké, terus ngetokké dosané, awit wong-wong kuwi pada nduwé bebenduné. 17 Nanging aku kabèh, para Sadulur, samangsa wis ora suwé manèh saka ing antaramu, ing ngarsamu, dudu ing sajroning ati, aku padha ngudi luwih akèh kanggo ndeleng pasuryanmu kanthi kepéngin banget. 18 Mulané aku, Paulus, padha kepéngin nekani kowé sepisan lan manèh; nanging Iblis ngalang-alangi kita. 19 Awit apa pangarep-arepku, apa kabungahanku, utawa makutha kabungahanku? Apa kowé ora ana ing ngarsané Gusti kita Yésus Kristus ing rawuhé? 20 Awit kowé kuwi kamulyan lan kabungahanku.

BAB 1 1 Saka Paulus, Silwanus lan Timotius, marang pasamuwan ing Tesalonika, kang ana ing Gusti Allah Sang Rama lan ing Gusti Yesus Kristus: Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yesus Kristus anaa ing kowe kabeh. 2 Aku tansah saos sokur marang Gusti Allah marga saka kowe kabeh, lan aku tansah nyebut kowe ana ing pandongaku; 3 Ing ngarsané Allah, Rama kita, tansah enget marang panggawéning pracayamu, lan anggonmu nyambut-gawé ing katresnan, lan kasabaranmu marang Gusti kita Yésus Kristus. 4 Para sedulur sing tak trésnani, kowé pada ngerti nèk Gusti Allah wis milih kowé. 5 Awit Injil kang dakkarepake marang kowe ora mung kanthi tembung, nanging uga kanthi kekuwatan lan Roh Suci lan kanthi yakin. Kowé padha sumurup, kaya ngapa anggonku padha urip ana ing antaramu marga saka kowé. 6 Lan kowé wis padha nulad aku lan Gusti, awit kowé padha nampani pangandika ing sajroning kasangsaran kang akèh, kalawan kabungahan saka Sang Roh Suci. 7 Dadiné kowé kabèh wis dadi tuladha kanggo kabèh wong sing pretyaya ing Makédonia lan Akhaya. 8 Awit saka ing antaramu, pangandikané Gusti keprungu, ora mung ana ing Makédonia lan Akhaya, nanging uga ing ngendi-endi, precayamu marang Gusti Allah sumebar tekan ngendi-endi. supaya kita ora perlu ngomong apa-apa. 9 Awit wong-wong kuwi uga padha nyritakaké bab aku kabèh, kepriyé anggonku padha lumebu ing ngarsamu, lan kepriyé anggonmu padha mratobat marang Gusti Allah saka brahala-brahala lan ngabekti marang Gusti Allah sing urip lan sejati. 10 Lan nganti-anti marang Kang Putra saka ing swarga, kang wus mungokake saka ing antarane wong mati, yaiku Yesus, kang ngluwari kita saka ing bebendu kang bakal teka. BAB 2 1 Para sedulur, kowé kabèh ngerti nèk aku mlebu nang nggonmu kuwi ora muspra. 2 Nanging senajan aku wis padha nandhang sangsara lan kawirangan ing Filipi, kaya sing wis padha kokngertèni, aku padha kendel ana ing ngarsané Gusti Allah kanggo martakaké Injilé Gusti Allah marang kowé kanthi padu. 3 Awit pituturku iki dudu saka cidra, utawa saka najis, utawa saka cidra. 4 Nanging kaya sing wis diparengake Gusti Allah marang aku supaya bisa dipercaya karo Injil, aku uga ngandhani. ora kanggo nyenengke manungsa, nanging Gusti Allah, sing nyoba ati kita. 5 Awit kowé padha sumurup, aku padha ora tau ngucapaké tembung-tembung kang alus, lan ora nganggo tembungtembung srakah; Gusti Allah dadi saksi: 6 Aku uga ora nggolèki kamulyan saka manungsa, ora saka kowé, utawa wong liya-liyané, sanajan aku bisa dadi abot, minangka rasulé Kristus.

BAB 3 1 Mulané, bareng wis ora bisa nahan manèh, awaké déwé mikir nèk awaké déwé ditinggal déwé nang kuta Atena. 2 Lan ngutus Timotius, sadulur kita lan abdiné Gusti Allah, lan kanca-kanca kita ing Injil Kristus, kanggo mbangun lan nglipur kowé bab pracayamu. 3 Supaya ora ana wong sing nggegirisi amarga kasangsaran iki, amarga sampeyan dhewe wis ngerti yen kita wis ditemtokake. 4 Satemené, nalika aku ana ing antaramu, aku wis ngandhani kowé, yèn aku bakal nandhang sangsara; kaya sing wis kelakon, lan kowé ngerti. 5 Mulané, nalika aku wis ora bisa nahan manèh, aku ngutus supaya ngerti kapitadosanmu, supaya aja nganti kowé digodha déning panggoda, temah pegawéanku dadi muspra.

160

1 Tesalonika

6 Nanging saiki, nalika Timotius teka saka ing antaramu lan martakaké kabar kabungahan bab iman lan katresnanmu, lan manawa kowé tansah ngéling-éling aku kabèh, lan kepéngin banget ketemu karo kowé, kaya aku kabèh. 7 Mulané para sedulur, aku kabèh dilipur karo kowé ing sakèhé kasangsaran lan kasusahan merga imanmu. 8 Awit saiki aku kabèh urip, nèk kowé padha mantep ana ing Gusti. 9 Panuwun apa kang bisa dakaturake maneh marang Gusti Allah marga saka kowe, marga saka sakehing kabungahan kang dakkarepake marga saka kowe ana ing ngarsane Gusti Allah kita? 10 Rina wengi aku padha ndedonga, supaya aku bisa ndeleng pasuryanmu lan nyempurnakake apa kang kurang ing imanmu? 11 Gusti Allah piyambak lan Rama kita lan Gusti kita Yésus Kristus, mugi karsaa paring dalan dhateng panjenengan. 12 Lan Gusti ndadékaké kowé nambah lan nglubèraké katresnan marang siji lan sijiné, lan marang wong kabèh, kaya aku marang kowé. 13 Srana mengkono Panjenengané bisa nyantosakaké atimu tanpa cacad lan suci ana ing ngarsané Gusti Allah, Rama kita, nalika rawuhé Gusti kita Yésus Kristus karo sakèhé para suciné.

13 Nanging aku ora pengin, para Sadulur, kowé padha ora ngerti bab wong-wong sing padha turu, supaya kowé aja padha sedhih kaya wong-wong liyané sing ora duwé pangarep-arep. 14 Awit nèk awaké déwé pretyaya nèk Gusti Yésus wis séda lan wungu manèh, semono uga wong-wong sing turu ana ing Gusti Yésus bakal digawa karo Gusti Allah. 15 Awit saka kuwi, awaké déwé ngomongké bab pituturé Gusti, nèk awaké déwé sing isih urip lan tetep urip nganti tekané Gusti Yésus, ora bakal ndhisiki wong-wong sing lagi turu. 16 Awit Gusti piyambak bakal tumedhak saka ing swarga kanthi surak-surak, karo swarané malaékat lan trompèté Gusti Allah, lan wong-wong sing wis mati ana ing Kristus bakal tangi luwih dhisik. 17 Banjur kita kang isih urip, kang isih padha urip, bakal kapundhut bebarengan karo wong-wong mau ana ing mega, methukake Gusti ana ing awang-awang, lan kita bakal tansah nunggil karo Gusti. 18 Mulané pada nglipur siji lan sijiné nganggo tembung iki. BAB 5 1 Nanging bab wektu lan mangsa, para Sadulur, kowé ora prelu aku nulis marang kowé. 2 Awit kowé dhéwé wis ngerti tenan nèk dinané Gusti teka kaya maling ing wayah wengi. 3 Amarga nalika padha kandha, Tentrem lan tentrem; wong-wong mau dumadakan padha katumpes, kaya wong wadon kang ngandheg; lan padha ora bakal oncat. 4 Nanging kowé, para Sadulur, kowé padha ora ana ing pepeteng, nganti kowé padha dicekel ing dina iku kaya maling. 5 Kowé kabèh padha dadi anaking pepadhang lan anakanaké rina; 6 Mulané, aja padha turu kaya wong liya; nanging ayo padha nonton lan waspada. 7 Wong sing turu turu ing wayah bengi; dene wong kang mendem iku padha mendem ing wayah bengi. 8 Nanging ayo kita kang padha urip ing wayah awan, padha waspada, nganggo tutup dhadha, yaiku pracaya lan katresnan; lan kanggo helm, pangarep-arep karahayon. 9 Amarga Gusti Allah ora netepake kita supaya nepsu, nanging supaya entuk karahayon marga saka Gusti kita Yesus Kristus. 10 Kang wus séda kanggo kita, supaya kita tangi utawa turu, kita padha urip bebarengan karo Panjenengané. 11 Mulané kowé padha nglipur-lipur lan padha mbangunturut, kaya sing koktindakaké. 12 Para sedulur, awaké déwé njaluk tulung marang kowé kabèh, supaya ngertia marang wong-wong sing pada nyambut-gawé ana ing antaramu lan nguwasani kowé kabèh ana ing Gusti. 13 Lan supaya wong-wong mau kudu ngajèni banget ing katresnan marga saka panggawéné. Lan padha rukuna ing antaramu. 14 Para sedulur, saiki awaké déwé ngélingké marang kowé, supaya wong-wong sing ora nduwé aturan kudu ngélingké, nglipur wong sing ringkih, tulungi wong sing ringkih, sing sabar marang kabèh wong.

BAB 4 1 Mulané para sedulur, awaké déwé njaluk tulung lan pitutur marang kowé kabèh demi Gus Yésus, supaya kaya sing wis mbok tampa saka aku kabèh, kowé kudu nglakoni urip sing apik lan nyenengké Gusti Allah, mulané kowé bakal saya tambah akèh. 2 Kowé padha ngerti apa pepakon sing padha dakwènèhaké marang kowé lantaran Gusti Yésus. 3 Awit iki kersané Gusti Allah, yaiku kasucènmu, supaya kowé padha nyingkiri laku jina. 4 Supaya saben wong ngerti cara kanggo ndarbeni wadhahe kanthi kasucen lan kamulyan; 5 Ora ing hawa nafsu, kaya wong-wong dudu Yahudi sing ora wanuh marang Gusti Allah. 6 Supaya aja ana wong sing ngluwihi lan ngapusi sadulure ing prakara apa wae, amarga Gusti Allah sing males kabeh sing kaya ngono, kaya sing wis dakkandhani lan dakkandhani sadurunge. 7 Awit Gusti Allah ora nimbali kita kanggo najis, nanging supaya dadi suci. 8 Mulané, sing sapa nampik, ora ngrèmèhaké manungsa, nanging ngrèmèhaké marang Gusti Allah, kang wus maringi Rohé kang suci marang kita. 9 Nanging bab katresnan sadulur, kowé ora prelu aku nulis marang kowé, merga kowé dhéwé wis diwulang déning Gusti Allah nresnani siji lan sijiné. 10 Lan pancèn kowé padha tumindak mangkono marang sadulur-sadulur ing satanah Makédonia kabèh. 11 Lan supaya kowé padha sinau supaya meneng lan nglakoni urusanmu dhéwé, lan nyambut-gawé nganggo tanganmu dhéwé, kaya sing wis dakdhawuhaké marang kowé. 12 Supaya kowé bisa tumindak jujur marang wong sing ana ing njaba, lan ora kekurangan apa-apa.

161

1 Tesalonika

15 Aja nganti ana wong sing males piala marang sapa waé; nanging tansah padha nurutana apa kang becik, ing antaramu lan marang wong kabèh. 16 Padha bungah-bungaha ing salawas-lawase. 17 Tansah ndedongaa. 18 Padha saosa sokur ing samubarang kabèh, awit iku karsané Gusti Allah ana ing Kristus Yésus tumrap kowé. 19 Aja mateni Roh. 20 Aja nyepelekake medhar wangsit. 21 Cobanen samubarang kabèh; cekelana kang becik. 22 Nyingkiri sakehing piala. 23 Lan Gusti Allah etuking tentrem-rahayu bakal nucèkaké kowé kabèh; Aku ndedonga marang Gusti Allah supaya rohmu lan nyawamu lan badanmu dilestarèkaké tanpa cacad nganti rawuhé Gusti kita Yésus Kristus. 24 Panjenengané kang nimbali kowé iku setya, lan Panjenengané uga bakal nindakake iku. 25 Para sedulur, awaké déwé didongakké. 26 Salam marang para sadulur kabeh kanthi pangambung kang suci. 27 Demi Pangéran, kowé dakpréntah, supaya layang iki diwacakaké marang para sadulur kabèh. 28 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé. Amin. (Layang pisanan kanggo wong Tesalonika ditulis saka Atena.)

162

2 Tesalonika BAB 1 1 Saka Paulus, Silwanus lan Timotius, marang pasamuwan ing Tesalonika, kang ana ing Allah Rama kita lan Gusti Yesus Kristus. 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé. 3 Para sedulur, awaké déwé kudu tansah ngucap sokur marang Gusti Allah bab kowé kabèh, awit pretyayamu saya tambah banget, lan katresnané kowé kabèh dadi saya gedhé. 4 Mulané awaké déwé ngelem kowé ing pasamuanpasamuané Gusti Allah, awit kowé pada sabar lan pretyaya ing sakèhé panganiaya lan kasangsaran sing koktanggungi. 5 Iki minangka pratandha saka paukumané Gusti Allah sing adil, supaya kowé padha kaanggep pantes nampa Kratoné Allah, sing uga kowé nandhang sangsara. 6 Merga Gusti Allah kuwi adil nèk males kasangsaran marang wong-wong sing nganiaya kowé. 7 Lan kanggo kowé sing padha nandhang kasusahan, ayem tentrem bebarengan karo aku, nalika Gusti Yésus rawuh saka ing swarga karo para malaékaté kang rosa, 8 Ing geni murub, males wong-wong sing ora wanuh marang Gusti Allah lan sing ora manut marang Injilé Gusti kita Yésus Kristus. 9 Wong-wong sing bakal diukum karo karusakan sing langgeng saka ing ngarsané Pangéran lan saka kamulyané kuwasané; 10 Nalika Panjenengané rawuh ing dina iku supaya kaluhuraké ana ing antarané para suciné lan supaya dikagumi déning kabèh wong kang padha pracaya (amarga paseksi kang dakpracaya ana ing antaramu) ing dina iku. 11 Mulané aku kabèh tansah ndedonga kanggo kowé, muga-muga Gusti Allah nganggep kowé pantes nampani timbalan iki, lan nglakokaké sakehing karsané kasaénan lan pakaryan iman kanthi kekuwatan. 12 Supaya asmane Gusti kita Yesus Kristus kaluhurake ana ing kowe lan kowe ana ing Panjenengane, miturut sihrahmate Gusti Allah kita lan Gusti Yesus Kristus. BAB 2 1 Para sedulur, saiki awaké déwé njaluk tulung marang kowé, demi tekané Gusti kita Yésus Kristus, lan awit awaké déwé wis pada kumpul nang nggoné Dèkné. 2 Supaya kowé aja enggal-enggal gonjang-ganjing, lan aja kuwatir, ora marga saka roh, utawa kanthi tembung, utawa layang, kang kaya saka aku, amarga dinané Kristus wis cedhak. 3 Aja nganti ana wong nasaraké kowé ing sembarang cara: kanggo dina iku ora bakal teka, kajaba ana teka adoh adoh, lan wong dosa bakal dicethakaké, putraning karusakan; 4 Sapa sing nglawan lan ngluhurake awake dhewe ngungkuli samubarang kang sinebut Gusti Allah utawa kang disembah; Dadiné Gusti Allah lenggah nang padalemané Gusti Allah, ngakoni nèk Dèkné kuwi Gusti Allah. 5 Apa kowé padha ora éling, nalika Aku isih ana ing antaramu, Aku wis ngandhani kowé bab iki?

163

6 Lan saiki kowé ngerti apa sing nyegah supaya Panjenengané bakal dicethakaké ing wektuné. 7 Amargi wewadining piala punika sampun lumampah, namung tiyang ingkang sapunika nglirwakaken, ngantos kasingkiraken. 8 Banjur bakal kacethakaké wong duraka, sing bakal ditumpes déning Pangéran klawan roh saka cangkemé, lan bakal disirnakaké srana padhanging tekané. 9 Malah Panjenengané, kang rawuhé manut pakaryané Iblis, kanthi sakehing kakuwatan lan pratandha sarta mukjijatmukjijat kang goroh, 10 Lan karo kabeh cidra saka duraka ing wong sing bakal tiwas; amarga padha ora nampa katresnan saka bebener, supaya padha bisa disimpen. 11 Mulané Gusti Allah bakal nekakaké klèru marang wong-wong mau, supaya padha precaya marang goroh. 12 Dadiné wong kabèh sing ora pretyaya marang kayektèn, nanging seneng tumindak ala. 13 Nanging aku kabèh kudu tansah ngucap sokur marang Gusti Allah kanggo kowé kabèh, para Sadulur sing ditresnani karo Gusti, merga Gusti Allah wis milih kowé saka wiwitan kanggo kaslametan srana kasucèkaké saka Roh lan pracaya marang kayektèn. 14 Mulané Panjenengané wis nimbali kowé srana Injilé awaké déwé, supaya bisa nampa kamulyané Gusti kita Yésus Kristus. 15 Mulané para sedulur, pada pada mantep lan pada terus pada nggatèkké piwulang sing wis diwulangké marang kowé, yakuwi nganggo tembung utawa surat. 16 Saiki, Gusti kita Yésus Kristus dhéwé lan Gusti Allah Bapaké awaké déwé, sing wis nresnani awaké déwé lan srana sih-rahmaté wis paring panglipur sing langgeng lan pangarep-arep sing apik. 17 Padha nglipur atimu lan nyantosakaké kowé ing saben tembung lan tumindak sing apik. BAB 3 1 Pungkasane, para sadulur, padha ndedongaa kanggo aku, supaya pangandikane Gusti bisa lumaku kanthi bebas lan kaluhurake, kayadene ana ing kowe. 2 Lan supaya kita bisa diluwari saka wong-wong sing ora sopan lan ala, amarga ora kabeh wong duwe iman. 3 Nanging Pangéran iku setya, sing bakal nyantosakaké kowé lan nglindhungi kowé saka piala. 4 Lan aku yakin ana ing Gusti tumrap kowé, nèk kowé nindakké lan bakal nindakké apa sing dipréntahké marang kowé. 5 Lan Gusti nuntun atimu marang katresnané Gusti Allah lan marang Kristus sing sabar. 6 Para sedulur, demi asmané Gusti kita Yésus Kristus, awaké déwé pitutur marang kowé, supaya kowé pada ngedohi saben sedulur sing tumindak ora sopan lan ora manut adat-istiadat sing wis ditampa saka aku. 7 Awaké déwé ngerti nèk kowé kudu ngetutké awaké déwé. 8 Aku uga ora mangan rotiné wong liya kanthi gratis; Nanging aku padha nyambut-gawé kanthi rekasa lan rekasa rina wengi, supaya aku aja nganti ènèng beban marang kowé. 9 Ora jalaran awaké déwé ora nduwé kuwasa, nanging supaya awaké déwé dadi tuladha kanggo kowé, supaya kowé bisa nuruti aku.

2 Tesalonika

10 Awit nalika aku isih ana ing antaramu, aku padha paring dhawuh marang kowe: Manawa ana wong kang ora gelem nyambut gawe, aja nganti mangan. 11 Merga aku krungu nèk ana sawetara wong sing uripé ora sopan, ora nyambut-gawé, nanging sibuk. 12 Anadene wong-wong kang kaya mangkono iku padha dakprentahake lan dakpituturi marga saka Gusti kita Yesus Kristus, supaya padha nyambut-gawe kanthi tentrem lan mangan rotine dhewe. 13 Nanging kowé, para sedulur, aja pada bosen nindakké sing apik. 14 Nèk ènèng wong sing ora manut marang piwulangé awaké déwé liwat surat iki, elinga wong kuwi lan aja mèlu, supaya dadi isin. 15 Nanging aja kokanggep mungsuh, nanging diweling kaya sadulur. 16 Saiki, Gustiné sing ngekèki katentreman marang kowé, tansah mberkahi kowé kabèh. Gusti nunggil karo kowé kabèh. 17 Salam saka Paulus nganggo tanganku dhéwé, sing dadi tandha ing saben surat. 18 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé kabèh. Amin. (Layang kapindho kanggo wong Tesalonika ditulis saka Atena.)

164

1 Timotius

19 Tetep iman lan ati nurani sing resik; kang sawetara wong wis nilar iman lan nggawe kapal karam. 20 Kang kalebu Himeneus lan Aleksander; kang dakpasrahake marang Iblis, supaya padha sinau supaya ora nyenyamah.

BAB 1

BAB 2

1 Paulus, rasulé Yésus Kristus, miturut dhawuhé Gusti Allah, Juru Slamet kita, lan Gusti Yésus Kristus, sing dadi pangarep-arep kita. 2 Marang Timotius, anakku dhéwé ing iman: Sih-rahmat, sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah, Rama kita lan Yésus Kristus, Gusti kita. 3 Kaya déné anggonku matur marang kowé, nalika aku lunga menyang Makédonia, supaya tetep manggon ana ing Éfesus, supaya kowé ndhawuhi sawetara wong supaya aja mulangi piwulang liya. 4 Aja padha nggatekake dongeng-dongeng lan silsilahsilsilah kang ora ana enteke, kang njalari pitakonanpitakonan, tinimbang mbangun karsaning Allah kang ana ing pracaya. 5 Pungkasane angger-angger iku yaiku katresnan saka ati sing resik, ati nurani sing resik, lan saka iman sing jujur. 6 Ana wong kang padha nyimpang, banjur nyimpang menyang omongan tanpa guna. 7 Kepéngin dadi guruning Torèt; ora ngerti apa sing diomongké, utawa apa sing diomongké. 8 Nanging awaké déwé ngerti nèk wèt-wèté nabi Moses kuwi apik, nèk ènèng wong nggunakké wèt kuwi miturut hukum. 9 Padha sumurup, yen angger-anggering Toret ora digawe kanggo wong mursid, nanging kanggo wong duraka lan ora manut, kanggo wong duraka lan wong dosa, kanggo wong sing ora suci lan ora najis, kanggo wong sing mateni bapak lan wong sing mateni ibu, kanggo wong sing mateni wong. 10 Tumrape wong laku jina, wong kang najisake awake dhewe karo manungsa, wong lanang, wong kang goroh, wong kang sumpah, lan manawa ana prekara liya kang nentang piwulang kang bener; 11 Miturut Injil kamulyane Gusti Allah kang rahayu, kang wus kaparingake marang aku. 12 Lan aku maturkesuwun marang Kristus Yésus, Gusti kita, sing wis maringi kekuwatan marang aku, merga Panjenengané nganggep aku setya lan mangkat aku ing pelayanan; 13 Sadurungé aku nyenyamah, nganiaya lan nganiaya, nanging aku diwelasi, amarga aku ora ngerti sebabé aku ora pretyaya. 14 Sih-rahmaté Gusti kita lubèr banget karo iman lan katresnan sing ana ing Kristus Yésus. 15 Iki pitutur sing bener lan pantes ditampa kanthi tenanan, yaiku: Kristus Yesus rawuh ing jagad kanggo nylametake wong dosa; ingkang kula dados pangarsa. 16 Nanging marga saka iku aku karsaa welas asih, yaiku supaya ana ing aku kang luwih dhisik, Yésus Kristus ndudohake sakehing kasabaran, dadi teladan marang wongwong kang padha precaya marang Panjenengané, supaya bisa urip langgeng. 17 Saiki marang Raja kang langgeng, kang langgeng, kang ora katon, kang mung Allah kang wicaksana, kaluhuran lan kamulyan ing salawas-lawase. Amin. 18 Paréntah iki dakpasrahaké marang kowé, hé Timotius, miturut ramalan-ramalan sing wis diwulangaké sadurungé kowé, supaya kowé bisa nglawan perang sing apik.

1 Mulané aku pitutur, sing luwih dhisik, pandonga, pandonga, pandonga lan panuwun, kanggo kabèh wong. 2 Para ratu lan para pangwasa kabèh; supaya kita bisa urip ayem lan ayem ing sakèhing mursid lan jujur. 3 Amarga iki becik lan kepareng ing ngarsane Gusti Allah, Juru Slamet kita; 4 Panjenengané péngin kabèh wong dislametké lan ngerti bab kayektèn. 5 Sabab mung ana Gusti Allah siji, lan siji kang dadi penengara antarane Gusti Allah lan manungsa, yaiku manungsa Sang Kristus Yesus; 6 Ingkang sampun masrahaken sariranipun dados tebusan kangge sedaya tiyang, supados dipun pasekseni ing mangsanipun. 7 Ing bab iku aku katetepake dadi juru warta lan rasul, (aku ngomong kayektèn ana ing Kristus, ora goroh) dadi guruné bangsa-bangsa liya ing bab iman lan kayektèn. 8 Mulané aku kepéngin supaya wong-wong ndedonga nang endi-endi, ngangkat tangan suci, tanpa nesu lan mangumangu. 9 Mangkono uga wong wadon padha ngrasuk nganggo busana kang sopan, kalawan isin lan waspada; dudu nganggo rambut sing ditenun, utawa emas, utawa mutiara, utawa sandhangan sing larang; 10 Nanging (sing pantesé wong wadon sing ngakoni ibadahé) kanthi panggawé becik. 11 Wong wadon kudu sinau kanthi meneng lan pasrah. 12 Nanging Aku ora ngidini wong wadon mulang utawa nguwasani wong lanang, nanging mung meneng. 13 Awit Adam wis digawé dhisik, banjur Hawa. 14 Nanging Adam ora kena diapusi, nanging wong wadon sing kena diapusi kuwi dadi dosa. 15 Nanging wong wadon mau bakal dislametaké srana nglairake anak, manawa padha tetep ing iman lan katresnan lan kasucian lan katentreman. BAB 3 1 Satemene pangandika mangkene: Manawa ana wong kang kepéngin dadi uskup, iku kapengin gawé kang becik. 2 Dadi wong sing nduwèni kudu tanpa cacad, bojoné siji, sing waspada, sing waspada, sing nduwèni tingkah laku sing apik, sing gelem nampani tamu, sing pinter mulang. 3 Ora seneng anggur, ora nggegirisi, ora srakah marang rejeki sing reged; nanging sabar, ora brawler, ora srakah; 4 Wong kang nguwasani omahé dhéwé kanthi becik, lan anak-anaké padha tundhuk ing sakèhing pangwasa; 5 (Amarga manawa ana wong ora ngerti carane ngatur omahe dhewe, kepiye carane ngurus pasamuwane Gusti Allah?) 6 Aja dadi wong anyar, supaya aja nganti gumunggung, banjur tiba ing paukuman Iblis. 7 Sakliyané kuwi, dhèwèké kudu nduwé kabar apik bab wong-wong ing njaba; aja nganti kecela lan kena ing kalané Iblis.

165

1 Timotius

8 Mangkono uga para diakon kudu grapyak, ora nganggo basa loro, ora ngombé anggur, lan ora srakah marang bandha sing reged. 9 Padha njaga wewadining iman kanthi ati nurani kang resik. 10 Lan iki uga kudu dicoba dhisik; banjur supaya padha nggunakake kantor diakon, sing ditemokake tanpa cacad. 11 Mangkono uga para wong wadon padha kudu sregep, aja mitenah, waspada, tumemen ing samubarang. 12 Para diakoni kudu dadi bojo siji, lan ngwasani anakanak lan omah-omah kanthi becik. 13 Awit wong-wong sing wis nggunakké tugas dadi diakoni kanthi apik, bakal nduwèni gelar sing apik lan kendel banget kanggo iman marang Kristus Yésus. 14 Iki prekara-prekara iki daktulis marang kowé, kanthi pangarep-arep bakal enggal nekani kowé. 15 Nanging manawa aku nganti suwe, supaya kowe ngerti kepiye tumindakmu ana ing padalemaning Allah, yaiku pasamuwane Gusti Allah sing urip, tugu lan dhasaring kayekten. 16 Lan tanpa bantahan, wewadi bab kamulyan iku gedhe banget: Gusti Allah wis nyata ana ing daging, kabenerake ing Roh, katon saka para malaekat, martakake marang wong-wong dudu Yahudi, pracaya ana ing jagad, katampik ing kamulyan.

13 Nganti aku teka, tetepa maca, pitutur lan piwulang. 14 Aja nglirwakaké kanugrahan kang ana ing kowé, kang kaparingaké marang kowé lumantar pamedhar wangsit, kanthi numpangi asta para pandhita. 15 Renungna bab-bab iki; pasrahna awakmu kabèh marang wong-wong mau; supaya kabegjanmu katon ing wong kabeh. 16 Waspada marang awakmu dhéwé lan piwulangé. tetepa ing wong-wong mau: kanggo nindakake iki sampeyan bakal nylametake awak dhewe lan wong-wong sing ngrungokake sampeyan. BAB 5 1 Aja didukani wong tuwa, nanging tulunga kaya bapa; lan wong enom kaya sadulur; 2 Wong wadon sing wis tuwa kaya ibu; sing luwih enom kaya sadulur, kanthi kesucian. 3 Padha ngajènana marang para randha sing sejatiné wis dadi randha. 4 Nanging manawa ana randha kang duwe anak utawa ponakane, padha sinau dhisik bab bekti ana ing omahe lan males piwales marang wong tuwane, awit iku becik lan keparenge Gusti Allah. 5 Saiki wong wadon sing randha tenanan lan kesrakat, pretyaya marang Gusti Allah lan rina wengi terus ndedonga lan pandonga. 6 Nanging wong wadon kang urip seneng-seneng iku mati nalika isih urip. 7 Lan prekara-prekara iki wènèhana, supaya padha ora cacad. 8 Nanging manawa ana wong kang ora nyukupi kabutuhane dhewe, luwih-luwih marang kulawargane dhewe, iku wus nyelaki iman lan luwih ala tinimbang wong kafir. 9 Aja kacathet menawa randha kang umuré sangisoré sawidak taun, kang wis rabi karo wong lanang siji, 10 Kacarita marga saka tumindak becik; manawi sampun nggulawenthah anak, manawi sampun nginep tiyang-tiyang manca, manawi sampun misuh sukunipun para suci, manawi sampun ngentasaken tiyang ingkang nandhang sangsara, manawi sampun sregep nindakaken pakaryan ingkang sae. 11 Nanging randha-randha nom-noman ora gelem, merga nèk wong-wong mau wis mulai nistha marang Kristus, wong-wong kuwi bakal omah-omah. 12 Padha nandhang paukuman, amarga padha nyingkur pracayané kang wiwitan. 13 Lan uga padha sinau kanggo nganggur, ngumbara saka omah-omah; lan ora mung nganggur, nanging uga tukang ocehan lan srawung, padha ngucapake apa kang ora prayoga. 14 Mulané, aku kepéngin supaya wong-wong wadon sing luwih enom omah-omah, nglairake anak, nuntun omahomah, lan aja nganti wong-wong nduwé kesempatan kanggo ngrèmèhaké mungsuh. 15 Amarga ana sawetara sing wis padha nyimpang ngetutake Iblis. 16 Nèk ènèng wong lanang utawa wong wédok sing pretyaya sing nduwé randha, kudu ditulungi, lan pasamuan aja disalahké. supaya bisa nulungi para randha.

BAB 4 1 Nanging Roh Suci ngandika kanthi terang, yèn ing jaman pungkasan ana wong kang padha nyimpang saka pracaya, padha nggatèkaké roh-roh kang ngapusi lan piwulangé sétan. 2 Omong-omongan apus-apus; wis kalbu seared karo wesi panas; 3 Ngalang-alangi omah-omah, lan dhawuh supaya ora mangan panganan, sing dititahaké déning Gusti Allah supaya ditampi kanthi panuwun karo wong-wong sing pretyaya lan ngerti sing bener. 4 Awit saben titahé Gusti Allah iku apik, lan ora ana sing kudu ditolak, manawa ditampa kanthi panuwun. 5 Amarga iku kasucèkaké déning pangandikané Allah lan pandonga. 6 Nèk kowé ngélingké sedulur-sedulur bab prekara-prekara iki, kowé bakal dadi abdiné Gusti Yésus Kristus sing apik, sing dilatih nganggo tembung-tembung iman lan piwulang sing apik, sing wis mbok lakoni. 7 Nanging tolak dongané wong wadon sing ora suci lan wong tuwa, lan nglatih awaké dhéwé kanggo ibadah. 8 Awit lakuné awaké déwé ora éntuk paédahé, nanging tumindaké Gusti Allah kuwi nduwèni manfaat kanggo samubarang kabèh, nduwèni janji bab urip sing saiki lan urip sing bakal teka. 9 Iki pitutur sing setya lan pantes ditampa kanthi tenanan. 10 Awit saka iku aku padha rekasa lan nandhang cacad, amarga padha kumandel marang Gusti Allah kang gesang, kang dadi Juru Slamet kabeh manungsa, luwih-luwih tumrap wong kang pracaya. 11 Iki prekara-prekara sing diwulangké lan diwulangké. 12 Aja nganti ana wong sing ngrèmèhaké kowé nalika isih enom; nanging sira dadia tuladha tumrap para wong kang pracaya, ing tembung, ing laku, ing katresnan, ing roh, ing pracaya, ing kasucening.

166

1 Timotius

17 Para pinituwa sing ngatur kanthi becik, kudu diajeni tikel kaping pindho, luwih-luwih wong-wong sing nyambut gawe ing piwulang lan piwulang. 18 Awit ing Kitab Suci kandha, ”Sapi sing nggiling gandum, aja mbungkus cangkemé. Lan, sing buruh iku pantes nampa ganjaran. 19 Aja nampa pandakwa marang pinituwa, nanging ana ing ngarsane saksi loro utawa telu. 20 Wong-wong sing nglakoni dosa wènèhana ing ngarepé wong kabèh, supaya wong liya uga wedi. 21 Aku prentah marang kowé ing ngarsané Gusti Allah lan Gusti Yésus Kristus lan para malaékat sing dipilih, supaya kowé padha nindakaké prekara-prekara iki tanpa ngutamakaké siji lan sijiné, lan ora nindakaké apa-apa kanthi pilih kasih. 22 Aja ujug-ujug numpangi tangan marang sapa waé, lan aja mèlu dosané wong liya. 23 Aja ngombe banyu maneh, nanging ngombea anggur sathithik kanggo wetengmu lan laramu kang asring lara. 24 Dosa-dosané wong liya wis kebukak, lan sakdurungé diadili. lan sawetara wong padha ngetutake. 25 Mangkono uga panggawé beciké sapérangan wong wis katon sadurungé; lan sing liya ora bisa didhelikake.

13 Aku prentah marang kowé ana ing ngarsané Allah, sing nguripaké samubarang kabèh, lan ana ing ngarsané Sang Kristus Yésus, sing ana ing ngarsané Pontius Pilatus nyekseni pratelan kang becik. 14 Supaya kowé padha netepi pepakon iki tanpa cacad lan tanpa cacad, nganti rawuhé Gusti kita Yésus Kristus. 15 Kang bakal tinemu ing mangsané, Kang Mahakuwasa kang rahayu lan mung siji, Ratuning para ratu lan Gustiné para gusti; 16 Mung Panjenengané kang nduwèni kalanggengan, dedalem ana ing pepadhang, kang ora bisa dicedhaki déning sapa waé; kang ora ana wong kang weruh lan ora bisa ndeleng. Amin. 17 Wong-wong sing sugih ing donya iki prentahna, supaya aja ngegung-egungake, lan aja ngendel-endelake kasugihan sing ora mesthi, nanging mung marang Gusti Allah kang gesang, kang maringi lubèring samubarang kanggo kita nikmati. 18 supaya padha nindakake kabecikan, supaya padha dadi sugih ing panggawe becik, siyaga kanggo mbagi-bagi, lan gelem ngopeni; 19 Padha nglumpukake dhasar sing apik kanggo awake dhewe kanggo wektu sing bakal teka, supaya bisa nggayuh urip langgeng. 20 Dhuh Timotius, mugi karsaa netepi prekawis ingkang dipun pitados dhateng panjenengan, nyingkiri ocehanocehan ingkang boten sae lan ingkang boten sae, saha ingkang dipun wastani ngelmu ingkang goroh. 21 Wong-wong sing ngakoni kuwi wis klèru bab iman. Sih-rahmat nunggil karo kowé. Amin. (Kaping pisanan kanggo Timotius ditulis saka Laodikia, yaiku kutha paling gedhe ing Frigia Pacatiana.)

BAB 6 1 Sakèhé abdi sing padha kawengku ing kuk, kudu nganggep bendarané pantes diajèni sakèhé, supaya asmané Gusti Allah lan piwulangé aja nganti dihina. 2 Lan wong-wong sing nduwé majikan sing pretyaya, aja dirèmèhké, merga kuwi sedulur. nanging padha ngladèni, amarga padha setya lan kinasih, padha panduman panduman. Prakara-prakara iku padha wulang lan pitutur. 3 Nèk ana wong sing mulangké cara liya lan ora setuju karo piwulang sing apik, yaiku piwulangé Gusti Yésus Kristus, lan piwulang sing nduwèni piwulang sing nduwèni mursid. 4 Dhèwèké gumunggung, ora ngerti apa-apa, nanging seneng karo pitakonan-pitakonan lan padudon, sing asalé saka drengki, padudon, nyenyamah, ngira-ira sing ala, 5 Pasulayané wong-wong sing pikirané rusak lan ora nduwé kayektèn; 6 Nanging bab kabecikan sing digandrungi karo rasa marem kuwi gunané. 7 Amarga kita ora nggawa apa-apa menyang donya iki, lan kita ora bisa nggawa apa-apa metu. 8 Lan duwe pangan lan sandhang, ayo padha wareg. 9 Nanging wong-wong sing kepéngin dadi sugih bakal ketampa ing panggoda lan ing kala-jiret, tuwin ing pepénginan-pepénginan kang bodho lan nglarani, kang kleleb manungsa ing karusakan lan karusakan. 10 Amarga katresnan dhuwit iku oyod saka kabeh piala, sing nalika ana wong sing kepengin banget, nanging banjur nyimpang saka iman lan nyiksa awake dhewe kanthi kasusahan akeh. 11 Nanging kowé, dhuh abdining Allah, nyingkiri prekaraprekara iki; lan ngetutake kabeneran, ibadah, iman, katresnan, sabar, andhap asor. 12 Perangan iman kang becik, padha cekelana marang urip langgeng, kang mangkono iku iya sira katimbalan sarta sira ngakoni prasetya kang becik ana ing ngarepe saksi akeh.

167

2 Timotius BAB 1 1 Paulus, rasulé Gusti Yésus Kristus, awit saka kersané Gusti Allah, miturut janjiné urip sing ana ing Kristus Yésus, 2 Marang Timotius, anakku sing tak trésnani: Sih-rahmat, sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Bapaké lan Kristus Yésus, Gusti kita. 3 Kawula saos sokur dhumateng Gusti Allah, ingkang kawula layani saking para leluhur kawula kanthi ati nurani ingkang murni, dene kawula tansah ngenget-enget dhumateng Paduka ing pandonga kawula rina-wengi; 4 Aku kepéngin banget ketemu karo kowé, lan eling karo nangismu, supaya aku kebak kabungahan; 5 Nalika aku ngéling-éling imanmu sing ora pura-pura, sing wis ana ing mbahmu Lois lan ibumu Eunike. lan aku yakin manawa ana ing kowe uga. 6 Mulané aku ngéling-éling kowé, supaya kowé ngojokojoki peparingé Gusti Allah, sing ana ing kowé srana numpangi tanganku. 7 Amarga Gusti Allah ora maringi kita roh wedi; nanging saka daya, lan katresnan, lan pikiran sehat. 8 Mulané kowé aja isin bab paseksiné Gusti kita lan aku uga wong sing dikunjara, nanging kowé kudu padha nandhang sangsara marga saka Injil miturut pangwasané Gusti Allah. 9 Panjenengané kang wus nylametaké kita lan nimbali kita kanthi nimbali kang suci, ora miturut panggawé kita, nanging miturut karsané lan sih-rahmaté dhéwé, kang kaparingaké marang kita ana ing Sang Kristus Yésus, sadurungé jagad iki dumadi. 10 Nanging saiki wis dicethakaké déning Gusti Yésus Kristus, Juru Slamet kita, sing wis nyirnakaké pati, lan madhangi urip lan pati liwat Injil. 11 Ing kono aku katetepake dadi juru Injil lan rasul lan guru kanggo bangsa-bangsa liya. 12 Mulané aku uga nandhang sangsara iki, nanging aku ora isin, merga aku ngerti sapa sing aku precaya, lan aku yakin nèk Dèkné bisa njaga apa sing wis tak pasrahké marang Dèkné nganti dina kuwi. 13 Gawéa kanthi iman lan katresnan sing ana ing Kristus Yésus, sing wis kokrungu saka aku. 14 Prakara kang becik kang kaparingaké marang kowé iku tetepana marga saka Roh Suci kang dedalem ana ing kita. 15 Kowé ngerti nèk kabèh wong nang Asia wis pada ninggal Aku. yaiku Figellus lan Hermogenes. 16 Gusti paring sih-rahmat marang brayaté Onesiforus; amarga dheweke kerep nyemangati aku, lan ora isin karo rantéku. 17 Nanging, nalika ana ing Roma, dheweke nggolèki aku kanthi temen-temen, lan ketemu aku. 18 Gusti muga-muga bisa nduduhké sih-rahmaté Gusti ing dina kuwi, lan kowé ngerti tenan bab prekara-prekara sing ditindakké karo aku ing Efesus. BAB 2 1 Mulané kowé, anakku, dikuwatké ing sih-rahmat sing ana ing Kristus Yésus.

168

2 Lan prekara-prekara sing wis kokrungu saka Aku ana ing antarané seksi-seksi akèh, iku pasrahna marang wongwong sing setya, sing uga bisa mulang wong liya. 3 Mulané kowé kudu sabar kaya prajurité Yésus Kristus sing apik. 4 Ora ana wong sing mèlu perang, ora bakal mèlu urusan urip iki. supaya bisa nyenengake wong sing wis milih dheweke dadi prajurit. 5 Lan manawa ana wong sing mbudidaya supaya bisa menang, dheweke ora bakal dimahkotai, kajaba dheweke berjuang kanthi bener. 6 Wong tani kang nyambut-gawé kudu panduman wohé. 7 Coba delengen apa sing dakkandhakake; lan Gusti paring pangerten ing samubarang kabeh. 8 Élinga, yèn Yésus Kristus, turuné Dawud, wis kawungokaké saka ing antarané wong mati, miturut Injilku. 9 Ing kono aku nandhang sangsara, kaya wong duraka, nganti dikunjara; nanging pangandikane Gusti Allah ora kaiket. 10 Mulané aku nanggung samubarang kabèh kanggo wong-wong sing wis dipilih, supaya wong-wong kuwi uga olèh karahayon ana ing Kristus Yésus, karo kamulyan sing langgeng. 11 Pangandikané kang bener: Manawa kita padha mati bebarengan karo Panjenengané, kita iya bakal urip bebarengan karo Panjenengané. 12 Yen kita nandhang sangsara, kita uga bakal dadi raja bareng karo Panjenengane. 13 Manawa kita padha ora pracaya, Panjenengané tetep setya, Panjenengané ora bisa nyélaki awaké dhéwé. 14 Prakara-prakara iku padha eling-eling marang wongwong mau, lan wenehana piweling ana ing ngarsane Gusti, supaya aja padha padudon bab tembung-tembung kang ora ana gunane, nanging mung kanggo mbubrah wong kang ngrungokake. 15 Sinau kanggo nuduhake yen awakmu wis disetujoni dening Gusti Allah, minangka buruh sing ora perlu isin, kanthi bener nyebarake pitutur sing bener. 16 Nanging nyingkiri omong-omongan sing ora sopan lan tanpa guna, merga bakal saya tambah duraka. 17 Pangandikané wong-wong mau bakal mangan kaya lara, yaiku Himeneus lan Filetus; 18 Wong-wong sing padha klèru ing bab kayektèn, lan kandha nèk patangen wis kliwat; lan ngrusak kapercayan sawetara. 19 Nanging dhasaré Gusti Allah tetep teguh, lan nduwèni cap iki: Pangéran pirsa apa sing dadi kagungané. Lan, saben wong sing nyebut asmané Kristus, ninggal piala. 20 Nanging ing omah gedhé ora mung ana piranti emas lan slaka, nanging uga saka kayu lan lemah; lan ana sing dihormati, lan ana sing diremehake. 21 Dadi manawa ana wong ngresiki awake dhewe saka iku, iku kudu dadi prabot kanggo pakurmatan, kasucèkaké, lan migunani kanggo bendara, lan disiapake kanggo saben panggawé becik. 22 Padha ngedohi hawa-nepsu kang isih enom, nanging padha nurutana kabeneran, kasetyan, katresnan lan tentrem-rahayu, bebarengan karo wong-wong kang padha nyebut marang Gusti kanthi ati kang suci. 23 Nanging nyingkiri pitakonan-pitakonan sing bodho lan sing ora ana gunané, merga ngerti nèk kuwi padudon. 24 Lan abdiné Gusti ora kena padu; nanging kudu alus marang wong kabèh, pinter mulang, sabar,

2 Timotius

25 Kanthi alus paring piwulang marang wong kang padha nglawan; manawa Gusti Allah bakal paring pamratobat marang wong-wong mau supaya bisa ngakoni kayekten; 26 Lan supaya wong-wong mau bisa uwal saka kalané Iblis, sing ditawan déning Iblis saka karsané. BAB 3 1 Iki uga sumurup, yen ing dina-dina wekasan bakal teka mangsa-mangsa kang mbebayani. 2 Awit wong-wong kuwi bakal nresnani awaké déwé, srakah, sombong, sombong, nyenyamah, ora manut marang wong tuwa, ora matur nuwun, ora suci, 3 Tanpa asih alami, ora nglanggar gencatan senjata, nuduh palsu, ora bisa ngendhaleni, galak, ngremehake sing becik, 4 Wong-wong sing ngisin-isini, sing nduwé sirah, sing nduwèni kapinteran, sing luwih seneng seneng karo Gusti Allah; 5 Nduweni wujud mursid, nanging nolak kekuwatane. 6 Kaya mengkono uga wong-wong sing padha nyusup menyang omah-omah lan ndadèkaké tawanan wong wadon bodho sing kabotan dosa, dibuwang déning hawa-nepsu manéka warna. 7 Tansah sinau, nanging ora tau bisa ngerti bab kayektèn. 8 Kayadéné Yanes lan Yambres nglawan Musa, mangkono uga wong-wong mau padha nglawan marang kayektèn, yaiku wong-wong kang bejat budiné, kang ora duwé iman. 9 Nanging wong-wong mau ora bakal maju, merga kabodhoané bakal diweruhi marang kabèh wong, kaya déné kabodhoné wong-wong mau. 10 Nanging kowé wis ngerti tenan piwulangku, cara uripku, tujuanku, imanku, kasabaranku, katresnanku, kesabaranku, 11 Panganiaya, kasangsaran, kang dakwenehake ana ing Antiokia, ing Ikonium, lan ing Listra; buron-buron kang daklakoni, nanging Gusti ngluwari aku saka iku kabeh. 12 Ya, lan kabeh wong sing pengin urip mursid ana ing Kristus Yesus bakal nandhang panganiaya. 13 Nanging wong ala lan tukang ngapusi bakal saya tambah parah, ngapusi lan diapusi. 14 Nanging tetepa ing bab-bab sing wis disinaoni lan wis diyakini, kanthi ngerti sapa sing wis sinau. 15 Lan wiwit cilik kowé wis ngerti Kitab Suci, sing bisa ndadékaké kowé dadi wicaksana kanggo karahayon marga saka pracaya marang Kristus Yésus. 16 Kabèh tulisan sing diilhamaké déning Gusti Allah lan migunani kanggo piwulang, piwulang, piwulang, piwulang bab kayektèn. 17 Supaya abdiné Gusti Allah iku sampurna, dicawisaké kanggo kabèh panggawé becik. BAB 4 1 Mulané aku preipada marang kowé ana ing ngarsané Gusti Allah lan Gusti Yésus Kristus, sing bakal ngadili wong urip lan wong mati nalika ngatingal lan Kratoné; 2 Martakaké pangandika; dadi cepet ing mangsa, metu saka mangsa; nelakna, wènèhana, pituturé kanthi sabar lan piwulang. 3 Amarga bakal tumeka ing wektune wong-wong padha ora bakal nanggung piwulang kang bener; nanging manut pepénginané dhéwé, bakal padha numpuk guru kanggo awaké dhéwé, kanthi kuping gatel;

169

4 Wong-wong mau bakal nyingkirké kupingé saka kayektèn, lan bakal ngélingké dongèngé. 5 Nanging kowé padha waspada ing samubarang kabèh, sabara nandhang sangsara, nindakaké pakaryané juru warta, lan mbuktèkaké kanthi tumemening palayananmu. 6 Awit aku saiki wis siyap ditawani, lan wektu budhalku wis cedhak. 7 Kawula sampun nglawan perang ingkang sae, kawula sampun ngrampungaken lampah kawula, kawula sampun njagi iman. 8 Saiki aku wis disedhiyakake makutha kabeneran, sing bakal diparingake marang aku dening Gusti, hakim sing adil, lan ora mung kanggo aku, nanging uga kanggo kabeh wong sing tresna marang rawuhe. 9 Padha sregep sowan ing ngarsaningSun. 10 Amarga Demas wis nilar aku, amarga tresna marang jagad iki, banjur lunga menyang Tesalonika. Crescens menyang Galatia, Titus menyang Dalmatia. 11 Mung Lukas sing mèlu aku. Markus ajaka, gawanen bareng karo kowé, awit iku migunani tumrap aku kanggo leladi. 12 Lan Tikhikus tak kongkon menyang Éfesus. 13 Jubah kang daktinggalake ana ing Troas karo Karpus, manawa kowe teka, gawanen, lan buku-bukune, luwihluwih wekasane. 14 Aleksander, tukang tembaga, nindakaké piala akèh marang aku. 15 Sampeyan uga kudu waspada marang sapa waé; awit Panjenengané wis banget nglawan omongan kita. 16 Ing wangsulanku kang kapisan ora ana wong siji-sijia kang nunggil karo aku, nanging kabeh wong padha ninggal aku. 17 Nanging Gusti nunggil karo aku lan nguwatké aku; supaya marga saka Aku piwulang iku bisa dimangertèni kanthi sampurna, lan supaya kabèh wong dudu Yahudi padha krungu, lan aku diluwari saka cangkemé singa. 18 Lan Gusti bakal ngluwari aku saka sakèhing panggawé ala, lan ngreksa aku nganti tekan Kratoné ing swarga. Amin. 19 Salam marang Priska lan Akwila lan marang kulawargane Onesiforus. 20 Erastus tetep ana ing Korintus, nanging Trofimus daktinggal ana ing Miletum amarga lara. 21 Padha sregep teka sadurunge mangsa adhem. Salam marang kowe Eubulus, Pudens, Linus, Klaudia lan para sadulur kabeh. 22 Gusti Yésus Kristus nunggil karo rohmu. Sih-rahmat nunggil karo kowé. Amin. (Layang kapindho marang Timotius, diangkat dadi uskup pisanan ing pasamuwan Efesus, ditulis saka Roma, nalika Paulus digawa menyang ngarsane Nero kaping pindho.)

Titus

8 Omongan sing apik, sing ora bisa disalahké; supaya wong kang nentang kawirangan, supaya ora olèh pangandika kang ala bab kowé. 9 Para peladèn kudu manut marang bendarané lan nyenengké bendarané ing samubarang kabèh. ora mangsuli maneh; 10 Aja ngoyak-oyak, nanging mbuktèkaké kabèh kasetyan; supaya wong-wong mau padha ngrenggani piwulang bab Gusti Allah, Juru Slamet kita ing samubarang kabeh. 11 Awit sih-rahmaté Gusti Allah sing ndadèkaké kawilujengan wis ngatingal marang kabèh wong. 12 Mulané awaké déwé iki mulangké nèk awaké déwé ninggal piala lan pepénginan kadonyan, awaké déwé kudu urip sregep, bener lan mursid ing donya iki. 13 Padha ngarep-arep pangarep-arep kang rahayu, lan ngatingal mulya saka Gusti Allah kang Mahaluhur lan Juru Slamet kita Yesus Kristus; 14 Ingkang masrahaken sariranipun piyambak kangge kita, supados saged ngluwari kita saking sakèhing piala, sarta nyucekaken dados umat kagunganipun piyambak, ingkang sregep nindakaken panggawé becik. 15 Prakara-prakara iku kandhanana lan diwènèhaké lan diwènèhana kanthi sakèhing pangwasa. Aja nganti ana wong sing ngrèmèhaké kowé.

BAB 1 1 Paulus, abdiné Gusti Allah lan rasulé Gusti Yésus Kristus, miturut precayané para pepilihané Gusti Allah lan ngakoni marang kayektèn sing mèlu ibadah. 2 Ing pangarep-arep marang urip langgeng, sing dijanjèkaké déning Gusti Allah, kang ora bisa goroh, sadurungé donya digawé; 3 Nanging ing wektu kang wus katemtokake, Panjenengane wus nedahake pangandikane lumantar piwulang kang kaparingake marang aku, miturut dhawuhe Gusti Allah, Juru Slamet kita; 4 Marang Titus, anakku dhéwé miturut iman sing padha: Sihrahmat, sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Allah Sang Rama lan saka Gusti Yésus Kristus, Juru Slamet kita. 5 Mulané kowé daktinggal ana ing Kréta, supaya kowé ndadèkaké prekara-prekara sing kurang, lan netepaké para pinituwa ing saben kutha, kaya sing wis Dakdhawuhaké marang kowé. 6 Nèk ènèng wong sing tanpa cacad, bojoné siji, nduwé anak sing setya lan ora didakwa dadi rerusuh utawa nakal. 7 Awit kang dadi pandhita kudu tanpa cacad, minangka abdining Allah; ora karep dhewe, ora enggal nesu, ora ngombe anggur, ora nggegirisi, ora seneng golek bathi; 8 Nanging wong sing seneng nampa tamu, wong sing apikan, sing sregep, sing adil, sing suci, sing ora sopan; 9 Padha netepi pangandika kang setya kaya kang wus diwulangake marang Panjenengane, supaya marga saka piwulang kang bener iku bisa mituturi lan ngyakinake wong kang padha mbantah. 10 Merga akèh wong sing ora bisa ngatur lan ngomong tanpa guna lan ngapusi, luwih-luwih wong tetak. 11 Kang cangkemé kudu dicemplungaké, kang ngrusak omahomahé kabèh, mulangi bab-bab kang ora patut, marga saka bandha kang nistha. 12 Salah sijiné, malah nabiné dhéwé, kandha, ”Wong Kréta iku tansah goroh, kéwan galak, wetengé kenthel. 13 Seksi iki bener. Mulané wong-wong mau diwènèhna sing nggegirisi, supaya padha waras ing iman; 14 Ora nggatekake dongeng-dongeng Yahudi lan pepakoning manungsa, kang nyimpang saka kayekten. 15 Tumrape wong kang resik samubarang kabeh iku resik, nanging tumrape wong kang najis lan kang ora pracaya, ora ana kang resik; nanging malah pikiran lan ati nurani padha najis. 16 Wong-wong kuwi ngakoni nèk wanuh karo Gusti Allah; nanging padha nyelaki Panjenengane ing sajroning panggawene, padha nistha lan ora manut, sarta ora nindakake samubarang kang becik.

BAB 3 1 Padha elinga supaya padha manut marang para pamrentah lan panguwasa, manut marang para panggedhe, supaya padha siyaga nindakake samubarang kang becik. 2 Aja mitenah sapa-sapa, aja padha padudon, nanging padha alusing ati, lan nduduhna sakehing andhap-asor marang wong kabèh. 3 Awit kita uga kadang-kadang bodho, ora manut, diapusi, ngladeni hawa-nepsu lan kasenengan maneka warna, urip ing piala lan drengki, sengit lan sengit-sinengitan. 4 Nanging sakwisé kuwi kabecikan lan katresnané Gusti Allah, Juru Slamet kita marang manungsa, 5 Ora marga saka panggawé kang bener, nanging marga saka sihkadarmané Panjenengané wis nylametaké kita, srana panyucianing regenerasi lan kaanyaraké déning Roh Suci; 6 Kang diwutahake marang kita kanthi lubèr marga saka Yésus Kristus, Juru Slamet kita; 7 Dadiné awaké déwé wis dibenerké srana sih-rahmaté, awaké déwé bisa dadi ahliwaris miturut pangarep-arep bab urip langgeng. 8 Iki pitutur sing setya, lan prekara-prekara iki sing dakkarepake, supaya wong-wong sing pretyaya marang Gusti Allah padha ngati-ati nglakoni panggawé becik. Bab-bab iki apik lan migunani kanggo manungsa. 9 Nanging nyingkiri pitakonan-pitakonan kang bodho, sarasilah, padudon lan padudon bab angger-anggering Toret; amarga padha ora ana gunane lan tanpa guna. 10 Wong kang sesat sawise pepeling kang kapisan lan kaloro, nolak; 11 Merga kowé ngerti nèk wong sing kaya ngono kuwi klèru lan nglakoni dosa, lan disalahké saka awaké déwé. 12 Yèn Artemas utawa Tikhikus tak kongkon nemoni kowé, sregep marani aku ing Nikopolis, awit aku wis mutusaké kanggo nginep ing kono ing mangsa adhem. 13 Padha sregep ngeterake Zenas, ahli Toret lan Apolos, supaya ora ana sing kekurangan. 14 Lan supaya wong-wong kita uga sinau kanggo nindakake panggawé becik kanggo kabutuhan sing dibutuhake, supaya wong-wong mau aja nganti ora ngasilake. 15 Sakehing wong kang padha melu aku padha salam marang kowe. Salam marang wong kang padha tresna marang kita ing sajroning pracaya. Sih-rahmat nunggil karo kowé kabèh. Amin. (Iki ditulis kanggo Titus, diangkat dadi uskup pisanan ing pasamuwan Kreta, saka Nikopolis ing Makedonia.)

BAB 2 1 Nanging kowé kudu ngomong apa sing dadi piwulang sing bener. 2 Para wong kang wis tuwa padha waspada, kubur, waspada, waras ing iman, katresnan, lan sabar. 3 Mangkono uga para wong wadon kang wis tuwa, supaya padha tumindak kang suci, aja padha nyenyamah, ora kakehan anggur, sarta dadi guru bab-bab kang becik; 4 Supaya bisa mulang wong wadon enom supaya padha waspada, tresna marang bojone, tresna marang anak-anake, 5 Dadi wicaksana, resik, njaga omah, becik, manut marang bojone dhewe, supaya pangandikane Gusti Allah ora disalahake. 6 Mangkono uga para nom-noman padha diwulangake supaya padha waspada. 7 Ing samubarang kabeh, tuduhna tetela tumindak becik, yaiku ing piwulang sing ora rusak, gravitasi, jujur,

170

Filemon BAB 1 1 Saka Paulus, wong sing dikunjara marga saka Gusti Yésus Kristus, lan saka sedulur Timotius, marang Filemon sing tak trésnani lan kanca kerja. 2 Lan marang Apia sing tak tresnani, lan Arkhipus kancaku siji-sijiné lan marang pasamuan ing omahmu. 3 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Rama kita lan saka Gusti Yésus Kristus anaa ing kowé kabèh. 4 Kawula saos sokur dhumateng Gusti Allah kawula, saha tansah nyebut Paduka wonten ing pandonga kawula, 5 Mireng bab katresnan lan imanmu marang Gusti Yésus lan marang kabèh wong suci; 6 Supaya tetembungan imanmu bisa dadi nyata, srana ngakoni samubarang kang becik ana ing kowe ana ing Sang Kristus Yesus. 7 Awit saka katresnanmu, aku nduwèni kabungahan lan panglipur sing gedhé, merga kowé, sedulur, atiné para suci wis dadi seger. 8 Mulané, senajan ana ing Sang Kristus aku wani banget mréntah kowé bab sing trep, 9 Nanging marga saka katresnan, aku luwih seneng nyuwun marang kowé, kaya Paulus sing wis tuwa, lan saiki uga dikunjara marga saka Yésus Kristus. 10 Kawula nyuwun dhumateng Paduka kangge putraningsun Onesimus, ingkang sampun kula lairaken nalika kawula kakunjara. 11 Kang biyen ora ana gunane kanggo kowe, nanging saiki migunani kanggo kowe lan aku. 12 Kang dakkongkon manèh, mulané kowé tampanana, yaiku batinku dhéwé. 13 Wong-wong mau aku kepéngin tetep bareng karo aku, supaya nggentèni kowé ngladèni aku nganggo belenggu Injil. 14 Nanging tanpa karsamu, aku ora bakal nindakaké apa-apa; supaya kabegjanmu ora kaya prelu, nanging kanthi karsa. 15 Mbok menawa Panjenengané wis ninggal sawetara wektu, supaya kowé nampa Panjenengané ing salawas-lawasé; 16 Ora saiki dadi abdi, nanging ngluwihi abdi, yaiku sadulur sing ditresnani, utamane kanggo aku, nanging luwih-luwih sampeyan, ing daging lan ing Gusti? 17 Mulané, nèk kowé nganggep aku mitra, tampanana kaya aku. 18 Nèk wongé wis nggawé salah marang kowé, utawa utangé apa-apa marang kowé, aku kudu mbayar utangé. 19 Aku, Paulus, sing nulis iki nganggo tanganku dhewe, aku bakal mbayar utangmu, nanging aku ora ngandhani apa sing utangmu marang aku, malah awakmu dhewe. 20 Ya, sedulur, aku muga-muga seneng karo kowé ana ing Gusti; 21 Aku nulis marang kowé, awit aku yakin nèk kowé manut karo kowé, aku ngerti nèk kowé bakal nindakké luwih saka sing tak omongké. 22 Nanging uga nyawisna omah kanggo aku, amarga aku ngarep-arep manawa aku bakal diwenehi pandongamu. 23 Epafras, kancaku sing dikunjara ana ing Kristus Yésus, kirim salam marang kowé. 24 Markus, Aristarkhus, Demas, Lukas, kanca-kancaku. 25 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus anaa ing rohmu. Amin. 171

Ibrani BAB 1 1 Gusti Allah, sing ing jaman biyèn mbiyèn lan nganggo cara manéka warna, ngandika marang para leluhur lumantar para nabi, 2 Ing jaman wekasan iki, Panjenengané wis ngandika marang kita lumantar Kang Putra, kang wus katetepakaké minangka ahliwaris samubarang kabèh, lan lumantar Panjenengané Panjenengané nitahaké jagad; 3 Kang dadi padhanging kamulyan lan gambar kang nyata saka Panjenengane, lan nyengkuyung samubarang kabeh kanthi pangandikaning panguwasane, nalika Panjenengane nyirnakake dosa-dosa kita dhewe, banjur lenggah ana ing tengene Kang Mahaluhur ing dhuwur; 4 Panjenengané wis dadi luwih apik tinimbang para malaékat, merga Panjenengané wis olèh jeneng sing luwih mulya tinimbang wong-wong mau. 5 Awit para malaékat endi sing tau dipangandikani: Kowé kuwi Anakku, saiki Aku wis nglairké kowé? Lan manèh, Aku bakal dadi Bapaké, lan dhèwèké bakal dadi Anakku? 6 Lan manèh, nalika Panjenengané ngirid Putra pambarep menyang donya, Panjenengané ngandika, "Sakèhé malaékaté Allah kareben padha nyembah marang Panjenengané." 7 Lan bab para malaékat Panjenengané ngandika, "Sing ndadèkaké malaékaté dadi roh, lan para abdiné dadi murub geni." 8 Nanging marang Sang Putra, Panjenengané ngandika, "Dhuh Allah, dhampare Paduka punika langgeng ing salami-laminipun; 9 Paduka remen dhateng kaleresan lan sengit dhateng piawon; mulane Gusti Allah, Gusti Allahmu, wis njebadi kowe nganggo lenga kabungahan ngluwihi kanca-kancamu. 10 Lan, "Dhuh Yehuwah, ing wiwitanipun sampun masang dhasaring bumi; lan langit iku pakaryaning asta Paduka. 11 Bakal padha tiwas; nanging kowé tetep; lan kabeh bakal dadi tuwa kaya sandhangan; 12 Wong-wong mau bakal padha koklipati kaya jubah, temah bakal diowahi, nanging kowé tetep padha, lan tauntaunmu ora bakal sirna. 13 Nanging para malaékat endi sing tau dipangandikani: Lungguha ing sisih tengenku, nganti mungsuhmu Dakdadèkaké ancik-anciking tlapakanmu? 14 Apa dudu roh-roh sing ngladèni, sing dikongkon ngladèni wong-wong sing bakal dadi ahli waris karahayon? BAB 2 1 Mulané awaké déwé kudu nggatèkké bab-bab sing wis tak rungokké, supaya aja nganti kliwat. 2 Sabab manawa pangandika kang kapangandikakake lumantar malaekat iku teguh, lan saben panerak lan duraka padha tampa pituwas kang adil; 3 Kapriye anggonku bisa oncat, yen ora nglirwakake karahayon kang gedhene? kang wiwitane wiwit kapangandikakake dening Gusti, lan katetepake marang kita dening wong kang padha ngrungokake Panjenengane;

4 Gusti Allah uga nekseni karo wong-wong mau, kanthi pratandha lan mukjijat, lan mukjijat warna-warni, lan peparinge Sang Roh Suci, miturut karsane dhewe? 5 Awit Panjenengané ora nguwasani para malaékat ing donya sing bakal teka, sing kita omongké. 6 Nanging ana ing sawijining panggonan kang mènèhi paseksi, pangandikané, "Apa ta manungsa iku, nganti kowé ngéling-éling marang dhèwèké?" Utawa anaking manungsa, dene sira nuli nemoni dheweke? 7 Panjenengané wis gawé andhap sathithik tinimbang para malaékat; Panjenengané wis makuthani kamulyan lan kamulyan, lan Panjenengané ndadèkaké Panjenengané nguwasani pakaryaning asta Paduka. 8 Samubarang kabèh wis kokpasrahaké ana ing sangisoring sampéyané. Awit satemene Panjenengane wus masrahake samubarang kabeh ana ing sangisoring Panjenengane, mula ora ana barang kang ora kakuwasani. Nanging saiki awaké déwé durung weruh kabèh wis dikwasani. 9 Nanging awaké déwé weruh Gus Yésus, sing didadèkké luwih asor sithik tinimbang para malaékat, merga nandhang sangsara pati, dimahkotai kamulyan lan kamulyan. supaya marga saka sih-rahmate Gusti Allah ngrasakake pati kanggo saben wong. 10 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa, ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, miwah Ida Sang Hyang Widi Wasa, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngawinang putra-putra akeh ring kaluihan, sane kalaksanayang antuk karahayon. 11 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa miwah Ida Sang Hyang Widi Wasa sane kasucen punika saking satunggal, santukan Ida tan isin nyebat para sadulur. 12 Pangandikané, "Kawula badhé martakaké asma Paduka dhateng para sadhèrèk kawula; 13 Lan manèh, Aku bakal precaya marang Panjenengané. Lan maneh, Aku lan anak-anak sing diparingake Gusti Allah marang aku. 14 Mulané, merga anak-anak kuwi panduman daging lan getih, mulané Dèkné uga nampa panduman daging lan getih. supaya marga saka pati Panjenengane bisa nyirnakake wong kang nduweni pangwasaning pati, yaiku Iblis; 15 Lan ngluwari wong-wong sing ing salawas-lawase uripe, jalaran wedi marang pati. 16 Satemené Panjenengané ora nganggep wujudé malaékat; Nanging Panjenengané mundhut turuné Abraham. 17 Mulané, dhèwèké kudu didadèkké kaya sedulurseduluré, supaya dhèwèké dadi Imam Agung sing welas asih lan setya ing bab Gusti Allah, kanggo ngrukunké dosané manungsa. 18 Santukan Ida sampun nandang sangsara sajeroning kagodha, punika Ida Sang Hyang Widi Wasa sane bisa mitulungin anake sane kagodha. BAB 3 1 Mulané para sadulur suci, kang padha panduman ing timbalan kaswargan, padha elinga marang Rasul lan Imam Agung kang kita akui, yaiku Kristus Yésus. 2 Panjenengané kang setya marang Panjenengané kang wus netepaké Panjenengané, kayadene Nabi Musa kang setya ana ing brayaté kabèh.

172

Ibrani

3 Awit wong iki dianggep pantes diluhurké ngungkuli nabi Moses, merga wong sing yasa padaleman mau luwih kajèn ngungkuli padaleman. 4 Amarga saben omah yasa wong siji; nanging kang mbangun samubarang iku Gusti Allah. 5 Satemené, Nabi Musa wis setya dadi abdiné ana ing sak omahé, dadi paseksi bab apa sing bakal diomongké sakwisé kuwi. 6 Nanging Kristus minangka Putra sing ngwasani omahé dhéwé; Kang dadi omahé awaké dhéwé iku, manawa kita padha ngugemi kapercayan lan kabungahan saka pangareparep tekan ing wekasan. 7 Mulané (kaya sing dipangandikani déning Roh Suci, "Ing dina iki yèn kowé padha krungu swarané, 8 Aja padha atos-atos, kaya nalika nesu, ing dina pacoban ing ara-ara samun. 9 Nalika leluhurmu padha nyoba marang Aku, padha nyoba marang Aku, lan ndeleng panggaweku patang puluh taun. 10 Mulané aku sedhih banget karo wong-wong kuwi, mulané aku ngomong: “Wong-wong kuwi tansah kesasar; lan padha ora ngerti dalan-Ku. 11 Mulane Ingsun supaos sajroning bebenduningSun: Wong-wong iku ora bakal lumebu ing palereman-Ku.) 12 Para Sadulur, padha diwaspada, supaya ing antaramu aja nganti ana ing antaramu kang nduwé atiné kang ala lan ora pracaya, marga nyingkur marang Gusti Allah kang gesang. 13 Nanging padha pitutur-pitutur saben dina, samangsa dina iki diarani dina iki; aja nganti ana panunggalanmu kang kaku marga saka cidraning dosa. 14 Amarga kita wis dadi pandumané Kristus, manawa kita tetep percaya ing wiwitan nganti pungkasan; 15 Nalika ana pangandikane mangkene: Ing dina iki, manawa kowe padha ngrungokake swarane, aja padha mangkokake atimu, kayadene nalika padha nesu. 16 Ana wong kang padha krungu, banjur padha nesu, nanging ora kabeh wong kang padha metu saka ing tanah Mesir lumantar Nabi Musa. 17 Nanging sapa kang nandhang susahe patang puluh taun? Apa ora karo wong-wong sing wis nglakoni dosa, sing mayit tiba ing ara-ara samun? 18 Lan sapa kang wus supaos ora bakal lumebu ing paleremané, kajaba mung wong kang padha ora pracaya? 19 Mulané awaké déwé weruh nèk wong-wong kuwi ora bisa mlebu merga ora pretyaya.

4 Sabab ing sawijining panggonan, ing dina kapitu Panjenengané ngandika mengkéné, "Dina kapitu Allah ngaso saka sakehing pakaryané." 5 Lan ing panggonan iki manèh, Manawa padha lumebu ing palereman-Ku. 6 Mulané, ana wong sing kudu mlebu ing kono, nanging wong-wong sing diwartakké sepisanan kuwi ora mlebu merga ora pretyaya. 7 Panjenengané mènèhi wèt-wèt dina manèh, mènèhi pitutur marang Dawud: "Ing dina iki, sawisé suwé banget." kaya kang kapangandikakaké mangkene: Ing dina iki, manawa kowé padha krungu swarané, aja mangkotaké atimu. 8 Awit nèk Gusti Yésus wis ngekèki katentreman marang wong-wong kuwi, mesthi Dèkné ora bakal ngomongké bab dina liyané. 9 Mulané isih ana katentreman kanggo umaté Gusti Allah. 10 Awit sapa sing lumebu ing paleremané, dhèwèké uga wis leren saka panggawéné dhéwé, kaya déné Gusti Allah wis leren saka panggawéné. 11 Mulané ayo padha mbudidaya lumebu ing palereman kuwi, supaya aja ana wong siji-sijia kang tiba ing sajroning kayektèn. 12 Amarga pangandikane Gusti Allah iku urip lan kuat, lan landhepe ngluwihi pedhang kang loro landhepe, tumeka nganti misahake nyawa lan roh, sendi-sendi lan sumsum, lan bisa mirsani pikiran lan karsaning ati. 13 Lan ora ana titah kang ora katon ana ing ngarsane, nanging kabeh iku wuda lan kabuka ana ing paningale Gusti Allah, kang kudu kita tindakake. 14 Dadiné awaké déwé iki nduwé Imam Agung sing gedé déwé, sing wis munggah nang swarga, yakuwi Yésus, Anaké Gusti Allah, mulané awaké déwé kudu terus ngandel. 15 Awit kita dudu Imam Agung sing ora bisa ngrasakaké kaapesan kita; Nanging ing kabeh titik digodha kaya kita, nanging tanpa dosa. 16 Mulané ayo padha sowan ing dhamparing sih-rahmat kanthi kendel, supaya kita padha tampa sih-palimirma, lan padha nemu sih-rahmat kang bisa nulungi ing wektu kangèlan. BAB 5 1 Sabab saben imam agung kang kadhapuk saka ing antarané manungsa iku katetepake kanggo manungsa ing bab-bab kang ana ing Allah, supaya bisa nyaosaké pisungsung lan kurban kanggo dosa. 2 Sapa kang bisa welas asih marang wong kang bodho lan wong kang nyimpang; awit dèkné déwé uga dikupengi karo karingkihan. 3 Lan marga saka iku Panjenengané kudu nyaosaké kurban kanggo dosa, kaya kanggo wong akèh, iya kanggo awake dhéwé. 4 Lan ora ana wong sing nganggep kamulyan iki kanggo awake dhewe, kajaba wong sing katimbalan dening Gusti Allah kaya Harun. 5 Mangkono uga Kristus ora ngluhurake sarirane dadi Imam Agung; nanging Panjenengané kang ngandika marang Panjenengané, "Sira iku Putraningsun, ing dina iki Aku wis nglairaké kowé."

BAB 4 1 Mulané ayo padha wedi, aja nganti ana prasetya bab lumebu ing paleremané, aja nganti ana panunggalanmu kang ora kelakon. 2 Amarga Injil padha kawartakaké marang kita, kaya wong-wong mau, nanging pangandika kang kawartakaké iku ora ana paédahé marang wong-wong mau, awit ora kacampuran karo pracaya marang wong-wong sing padha krungu. 3 Awaké déwé sing wis pretyaya kuwi bakal lumebu ing katentreman, kaya sing dingandikaké: “Sajroné bebenduKu wis supaos, nèk wong-wong kuwi bakal mlebu ing palereman-Ku.

173

Ibrani

6 Kaya kang kapangandikakaké ing papan liya, "Kowé dadi imam ing salawas-lawasé miturut tatanané Mèlkisèdèk." 7 Ida Sang Hyang Widi Wasa sajeroning daging Idane, santukan Ida sampun ngaturang pandonga miwah panyuwunan, sajeroning sesambat miwah eluh, ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngluputang Ida saking pantaran seda, tur Ida mireng ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. 8 Sanadyan Panjenengané iku Putra, nanging Panjenengané wis sinau mituhu marga saka sangsara; 9 Lan sawise dadi sampurna, Panjenengané dadi sumbering karahayon langgeng kanggo kabeh wong sing manut marang Panjenengané; 10 Ida Sang Hyang Widi Wasa dados imam agung manut aturane Melkisedek. 11 Prakawis Panjenengané punika kathah ingkang kedah kula aturaken, nanging angèl dipun omongaken, awit panjenengan sami bodho ngrungokaké. 12 Santukan semeton patut dados guru, nanging semeton patut malih wenten anak sane ngawitin pidabdab-dabdab Ida Sang Hyang Widi Wasa. lan dadi wong sing butuh susu, dudu daging sing kuwat. 13 Sabab saben wong kang ngombé susu iku ora trampil ing piwulang bab kayektèn, awit isih bayi. 14 Nanging daging sing kuwat iku kanggo wong sing wis diwasa, yaiku wong-wong sing wis dilatih kanggo mbédakaké sing apik lan sing ala. BAB 6 1 Mulané, padha ninggal piwulangé Kristus, payo padha nglajengaké kasampurnan. ora masang pondhasi manèh, yaiku mratobat saka tumindak sing mati, lan iman marang Gusti Allah, 2 Piwulang bab baptis, numpangi tangan, tanginé wong mati, lan paukuman sing langgeng. 3 Lan iki bakal kita tindakake, yen Gusti Allah ngidini. 4 Awit mokal kanggo wong-wong sing biyèn wis padha kapadhangan, lan wis ngrasakaké peparingé swarga, lan padha panduman ing Roh Suci, 5 Lan wis ngrasakaké pangandikané Gusti Allah sing apik lan pangwasa ing donya sing bakal teka. 6 Yèn wong-wong mau padha murtad, kanggo gawé anyar manèh supaya mratobat; amarga padha nyalib Putraning Allah maneh kanggo awake dhewe, lan ngremehake Panjenengane. 7 Awit bumi sing ngombé udan sing kerep teka, lan metokaké tetuwuhan sing cocog kanggo wong-wong sing diolah, nampa berkah saka Gusti Allah. 8 Nanging kang thukul eri lan duri, iku katampik lan cedhak karo ipat-ipat; kang wekasane arep diobong. 9 Nanging, para kekasih, aku yakin bab sing luwih apik saka kowé, lan bab sing nduwèni karahayon, senajan aku ngomong ngono. 10 Awit Gusti Allah ora duraka nganti lali marang penggawému lan penggawému sing nggumunké, sing wis koktindakké kanggo asmané, yakuwi anggonmu ngladèni para suci lan ngladèni. 11 Awaké déwé kepéngin nèk kowé kabèh pada nduwèni temen-temen sing padha, nganti tekan wekasané.

174

12 Supaya kowé aja nganti kesed, nanging nulad marang wong-wong sing nduwèni iman lan sabar nampani janji. 13 Amarga nalika Gusti Allah janji marang Rama Abraham, amarga Panjenengane ora bisa supaos marang kang luwih gedhe, Panjenengane banjur sumpah demi awake dhewe, 14 Pangandikané, "Satemené berkah bakal Dakberkahi, lan tangkar-tumangkara bakal Dakparingaké marang kowé." 15 Mulané, sakwisé terus sabar, dhèwèké nampa janji. 16 Satemene wong-wong padha sumpah demi sing luwih gedhe, lan sumpah kanggo netepake iku bakal mungkasi kabeh padudon. 17 Awit saka iku Gusti Allah, kersa paring pitedah marang para ahli waris prasetya, bab kang ora owah saka pituturpituture, mulane kanthi supaos. 18 Supaya marga saka rong prakara kang ora owah gingsir, kang ora mokal anggoné Gusti Allah ngapusi, kita bisa nduwèni panglipur kang kuwat, kang padha lumayu ngungsi kanggo nyekel pangarep-arep kang katemtokaké ana ing ngarep kita. 19 Pangarep-arep iku kang dadi jangkaring jiwa, kang teguh lan mantep, lan kang lumebu ing sajroning geber; 20 Ana ing kono sing dadi cikal bakal kanggo kita, yaiku Yésus, sing wis jumeneng Imam Agung ing salawaslawasé miturut tatanané Mèlkisèdèk. BAB 7 1 Mèlkisèdèk iki, ratu ing Salem, imamé Gusti Allah sing Mahaluhur, sing marani Abraham bali saka nyembelèh para ratu lan mberkahi dhèwèké. 2 Abraham uga maringi saprasepuluhe kabeh; kapisan minangka Raja kabeneran, lan sawise iku uga Raja ing Salem, yaiku, Raja tentrem; 3 Tanpa bapa, tanpa ibu, tanpa keturunan, ora duwe wiwitan dina, utawa pungkasane urip; nanging digawe kaya Putraning Allah; tetep dadi imam. 4 Saiki delengen, sepira gedhéné wong iki, sing malah diparingaké déning Abraham, leluhuré, saprasepuluhé jarahan. 5 Lan satemene wong-wong saka turune Lewi, kang padha dadi imam, padha kadhawuhan njupuk prasepuluhan saka wong-wong miturut angger-anggering Toret, yaiku saka para sadulure, sanadyan padha tedhake Rama Abraham. : 6 Nanging wong sing ora kaétung turunané, nampa prasepuluhan saka Abraham, lan mberkahi wong sing wis janji. 7 Lan tanpa ana bantahan, sing luwih cilik diberkahi karo sing luwih apik. 8 Lan ing kene wong-wong sing mati nampa prasepuluhan; Nanging ana ing kono Panjenengané nampani wong-wong kang padha kaseksi yèn Panjenengané isih urip. 9 Lan aku bisa ngomong, Lewi uga, sing nampa prasepuluhan, mbayar prasepuluhan kanggo Abraham. 10 Amarga nalika Mèlkisèdèk ketemu karo panjenengané, dhèwèké isih ana ing bangkekané bapakné. 11 Mulané, nèk imam Lèwi sing kasampurnan nduwèni kasampurnan, (amarga wong-wong kuwi nduwèni wètwèté agama, apa preluné imam liyané sing nduwèni pretyaya Mèlkisèdèk, lan ora disebut miturut aturané Harun? 12 Merga imam wis diowahi, hukum Taurat uga kudu diowahi.

Ibrani

13 Awit wong sing diomongké bab iki, kuwi mèlu taler liya, sing ora ana wong siji waé sing ngladèni mesbèh. 14 Awit wis temenan, Gusti kita asalé saka Yéhuda; taler kang Musa ora ngandika apa-apa bab imam. 15 Lan luwih cethané, merga Mèlkisèdèk terus jumeneng imam liyané. 16 Kang digawe, ora miturut angger-anggering pepakon daging, nanging miturut panguwasa urip langgeng. 17 Awit Panjenengané mènèhi paseksi mengkéné, "Kowé kuwi imam ing salawas-lawasé miturut tatanané Mèlkisèdèk." 18 Satemené angger-anggering Torèt sing dirungokaké ing wiwitané dibubaraké, amarga karingkihané lan ora ana paédahé. 19 Awit angger-anggering Torèt ora gawé sampurna, nanging pangarep-arep sing luwih apik kuwi nggawa pangarep-arep sing luwih apik. dening kang kita nyedhaki Gusti Allah. 20 Lan amarga ora tanpa sumpah Panjenengané diangkat dadi imam. 21 (Awit imam-imam iku padha kajumenengake tanpa supaos, nanging iki kanthi supaos lumantar Panjenengane kang ngandika marang Panjenengane: Pangeran wus supaos lan ora bakal mratobat: Kowe iku imam ing salawas-lawase manut tatane Melkisedek.) 22 Dadiné Yésus wis dadi penjamin prejanjian sing luwih apik. 23 Satemene wong-wong iku padha dadi imam akeh, amarga padha ora diparengake urip marga saka pati. 24 Nanging wong iki nduwèni imam sing ora owah gingsir, merga urip saklawasé. 25 Mulané Panjenengané bisa nylametaké wong-wong sing padha sowan marang Gusti Allah lumantar Panjenengané, awit Panjenengané isih urip kanggo ndedonga kanggo wong-wong mau. 26 Sabab Imam Agung kang kaya mangkono iku pantes kanggo kita, kang suci, tanpa cacad, tanpa cacad, kapisah saka wong dosa, lan kaluhurake ngluwihi swarga; 27 Sapa sing ora prelu nyaosaké kurban saben dina, kaya para imam agung, kanggo ngurbanaké dosané dhéwé, banjur kanggo dosané rakyat. 28 Awit angger-anggering Torèt ngangkat wong-wong sing lara dadi imam agung; Nanging pangandikaning sumpah, kang wiwit ing angger-anggering Toret, iku ndadekake Sang Putra, kang kasucèkaké ing salawas-lawasé.

Nabi Musa kang wus kadhawuhake dening Gusti Allah nalika arep gawe Tarub Suci. 6 Nanging saiki Panjenengané wis olèh leladi kang luwih unggul, merga Panjenengané uga dadi penengara prajanjian kang luwih becik, kang katetepake miturut prasetyan kang luwih becik. 7 Awit nèk prejanjian sing kapisan kuwi tanpa cacad, mula prejanjian sing kapindho ora bakal digoleki. 8 Merga nggolèki kaluputan karo wong-wong kuwi, dhèwèké kandha, ”Lah, bakal tumeka ing wektuné, Aku bakal gawé prejanjian anyar karo turuné Israèl lan turuné Yéhuda. 9 Ora kaya prejanjian sing wis Daktindakaké karo para leluhuré nalika Ingsun nggegem tangané wong-wong mau supaya padha metu saka ing tanah Mesir; amarga padha ora tetep ing prajanjianingSun, lan Aku ora nggatekake, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 10 Awit iki prejanjian sing bakal Dakgawé karo turuné Israèl sawisé dina kuwi, pangandikané Pangéran; AnggeranggeringSun bakal Sunlestarekake ing pikirane, lan bakal Suntulis ing atine, lan Ingsun bakal dadi Allahe, lan bakal dadi umatingSun. 11 Lan saben wong ora bakal mulang marang pepadhane lan saben wong marang sadulure, kanthi ngucap: Ngenani Gusti! 12 Awitdene Ingsun bakal paring welas marang pialane, lan dosa lan pialane ora bakal dakeling-eling maneh. 13 Nalika Panjenengané ngandika, "Prajanjian anyar" Panjenengané ndadèkaké sing pisanan dadi lawas. Saiki sing bosok lan wis tuwa wis siyap sirna. BAB 9 1 Satemene prajanjian kang kapisan iku uga nduweni pranatan-pranatan tumrap pangibadah lan papan suci kadonyan. 2 Amarga ana Tarub Suci digawe; kang kapisan, ing kono ana padamaran, meja lan roti sajian; kang sinebut papan suci. 3 Lan ing sadhuwure geber kang kapindho, Tarub Suci kang sinebut Kang Mahasuci kabeh; 4 Kang isi padupan emas lan pethi prajanjian kang kalapis emas ing sakubenge; 5 Lan ing sadhuwure ana kerub-kerub kamulyan kang ngayomi tutup pangruwatan; kang saiki kita ora bisa ngomong utamané. 6 Bareng prekara-prekara mau wis katetepake kaya mangkono, para imam tansah padha mlebu ing Tarub Suci, nindakake pangibadah marang Gusti Allah. 7 Nanging ing lebet sing nomer loro, Imam Agung mlebu, mung sapisan saben taun, ora tanpa getih, sing disaosaké kanggo awake dhewe lan kanggo kesalahane wong-wong. 8 Roh Sutyi nduduhké nèk dalan mlebu nang panggonan sing paling suci durung dicethakaké, nalika Kémah Suci sing wiwitan isih ana. 9 Iki minangka gambaran kanggo wektu saiki, yaiku pisungsung lan kurban, sing ora bisa nyempurnakake wong sing nindakake pangibadah ing babagan ati nurani. 10 Kang mung ana ing dhaharan lan ombèn-ombèn, lan manéka warna umbah-umbah lan pranatan-pranatan kadagingan, kang diwajibaké nganti tumeka ing jaman reformasi.

BAB 8 1 Saiki bab sing wis tak omongké iki kabèh: Awaké déwé nduwé Imam Agung sing kaya ngono, sing lenggah ing sisih tengen dhamparé Gusti Allah sing Mahaluhur ing swarga. 2 Ida Sang Hyang Widi Wasa, sane ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa, sane makarya ring pasucen. 3 Awit saben imam agung wis katetepake kanggo nyaosaké pisungsung lan kurban, mulané wong iki prelu nduwèni pisungsung. 4 Saupama Panjenengané ana ing bumi, Panjenengané mesthi ora dadi imam, merga ana imam sing nyaosaké pisungsung miturut angger-anggering Torèt. 5 Wong-wong sing padha ngabekti marang teladan lan wewayanganing prakara-prakara ing swarga, kayadene

175

Ibrani

11 Nanging Kristus wis rawuh dadi Imam Agung bab prekara-prekara sing apik sing bakal teka, liwat tarub sing luwih gedhe lan luwih sampurna, sing ora digawe tangan, yaiku, dudu bangunan iki. 12 Ora nganggo getihé wedhus jawa lan getihé pedhèt, nanging liwat getihé dhéwé, dhèwèké lumebu ing panggonan sing suci sapisan, lan olèh tebusan sing langgeng kanggo kita. 13 Amarga manawa getihe sapi lanang lan wedhus berok, lan awu sapi lanang sing disiramake marang wong sing najis, iku nucekake kanggo ngresiki daging. 14 Punapa malih rahé Kristus, ingkang lumantar Roh ingkang langgeng masrahaken sariranipun piyambak tanpa cacad dhateng Gusti Allah, ngresiki nurani panjenengan saking tumindak ingkang pejah, supados ngabdi dhateng Gusti Allah ingkang gesang? 15 Mulané Panjenengané dadi penengah prajanjian anyar, supaya srana pati, kanggo nebus panerak kang ana ing prajanjian kapisan, wong-wong kang katimbalan bisa nampa warisan langgeng kang kaprasetyakaké. 16 Amarga ing ngendi ana prajanjian, mesthi ana patine wong sing menehi wasiat. 17 Amarga prajanjian iku kuwat sawise wong mati, yen ora, prajanjian iku ora bakal kuwat sajrone wong sing menehi wasiat isih urip. 18 Mulané prejanjian sing kapisan ora diresmèkaké tanpa getih. 19 Sawisé Musa paring dhawuh marang umat kabèh miturut angger-anggering Torèt, banjur njupuk getihé pedhèt lan getihé wedhus berok, nganggo banyu, wulu jingga lan hisop, banjur nyiramaké kitab mau dalah wong kabèh. 20 Pangandikané, "Iki getih prajanjian sing didhawuhaké déning Allah marang kowé." 21 Kémah Suci lan sakèhé piranti kanggo ngladèni padha disirami getih. 22 Lan meh kabeh barang diresiki nganggo getih miturut hukum; lan tanpa ngwutahake getih ora ana pangapura. 23 Mulané prekara-prekara sing ana ing swarga kudu disucekake nganggo iki. nanging barang-barang kaswargan dhewe karo kurban sing luwih apik tinimbang iki. 24 Awit Kristus ora lumebu ing papan-papan suci sing digawè tangan, sing dadi gambarané Gusti Allah sing sejati. nanging ing swarga dhewe, saiki bakal ngatingal ing ngarsane Gusti Allah kanggo kita. 25 Lan uga supaya kerep nyaosaké sarirané dhéwé, kaya imam agung saben taun lumebet ing pasucen kanthi nggawa getihé wong liya. 26 Mulané Panjenengané mesthi kerep nandhang sangsara wiwit wiwitané jagat, nanging saiki wis sepisan ing pungkasaning jagat wis ngatingal kanggo nyirnakaké dosa sarana ngurbanaké sarirané dhéwé. 27 Kayadene manungsa wis katetepake mati sapisan, nanging sawise iku bakal dihukum. 28 Dadiné Kristus wis tau dikurbanké kanggo nanggung dosané wong akèh; lan marang wong-wong sing padha ngarep-arep marang Panjenengané bakal ngatingal kaping pindhoné tanpa dosa kanggo karahayon.

176

BAB 10 1 Awit angger-anggering Torèt kang nduwèni wewayanganing prakara-prakara kang becik kang bakal teka, lan dudu gambarané barang-barang iku, iku ora bisa nyempurnakaké wong-wong kang padha teka karo kurbankurban kang padha disaosaké saben taun. 2 Dadi, apa ora bakal mandheg anggone nyaosake? amarga wong-wong sing nyembah wis diresiki, mesthine wis ora duwe karep dosa maneh. 3 Nanging ing kurban-kurban mau saben taun ana pangéling-éling marang dosa. 4 Amarga ora mungkin getihe sapi lanang lan getih wedhus berok bisa ngilangi dosa. 5 Mulané, nalika Panjenengané rawuh ing jagad, Panjenengané ngandika, "Kurban lan kurban ora kokkarepaké, nanging kowé wis nyawisaké badan kanggo Kawula. 6 Kurban obaran lan kurban pangruwating dosa Paduka boten remen. 7 Aku banjur ngandika: Lah, Aku teka (ing buku iki ditulis bab Aku,) kanggo nindakake karsa Paduka, dhuh Allah. 8 Nalika Panjenengané ngandika ing ndhuwur, "Kurban lan kurban, kurban obaran lan kurban pangruwating dosa kowé ora karsa lan ora renani; kang ditawakake anggeranggering Toret; 9 Panjenengané banjur ngandika, "Dhuh Allah, kawula rawuh nindakaken karsa Paduka." Panjenengane mundhut kang kapisan, supaya bisa netepake kang kapindho. 10 Merga saka kersané kuwi, awaké déwé wis disucèkké liwat masrahké badané Yésus Kristus sepisan kanggo selawasé. 11 Lan saben imam ngadeg ngladeni lan asring nyaosake kurban sing padha, sing ora bisa ngilangi dosa. 12 Nanging wong iki, sawise kurban siji kurban kanggo dosa kanggo ing salawas-lawase, lenggah ing sisih tengen Gusti Allah; 13 Wiwit saiki ngarep-arep nganti mungsuh-mungsuhé dadi ancik-anciké sikilé. 14 Awit saka kurban siji waé Panjenengané wis nyempurnakaké wong-wong sing wis kasucèkké kanggo selawasé. 15 Mulané Roh Sutyi uga dadi seksi marang awaké déwé, awit sakwisé kuwi Dèkné ngomong nèk 16 Iki prejanjian sing bakal Dakgawé karo wong-wong kuwi sakwisé dina kuwi, ”pangandikané Pangéran, ”Aku bakal nglebokké angger-angger-Ku ing atiné, lan bakal Daktulis ing pikirané; 17 Lan dosa lan pialane ora bakal dakeling-eling maneh. 18 Lan manawa ana pangapuraning dosa, ora ana maneh kurban kanggo dosa. 19 Mulané, para sedulur, nduwèni kendel mlebu nang panggonan sing paling suci srana rahé Gusti Yésus. 20 Kanthi cara anyar lan urip, sing wis disucekake kanggo kita, liwat geber, yaiku daginge; 21 Lan nduwèni imam agung sing ngurus Pedalemané Allah; 22 Sumangga kita sami nyedhak kanthi manah ingkang tuhu lan kapitadosan ingkang temen, kanthi manah kita sampun resik saking kalbu ingkang awon, saha badan kita sampun kakumbah kanthi toya ingkang resik.

Ibrani

23 Ayo padha nggegem prekara-prekara iman kita tanpa goyah; (amarga Panjenengané iku setya janji;) 24 Mulané ayo padha nggatèkaké siji lan sijiné, supaya bisa nuwuhaké katresnan lan tumindak becik. 25 Aja padha nglirwakaké pakumpulané dhéwé-dhéwé, kaya sing ditindakaké déning sawetara wong. nanging padha pitutur-pitutur marang sapadha-padha, lan luwih manèh, nalika kowé padha weruh dina wis nyedhak. 26 Awit nèk kita sengaja nglakoni dosa sakwisé nampa kawruh bab kayektèn, ora ana kurban manèh kanggo dosa. 27 Nanging anané pangarep-arep sing wedi marang pangadilan lan bebendu sing murub, sing bakal ngrusak para mungsuh. 28 Sing sapa ngrèmèhaké angger-anggeré Musa, mati tanpa welas marga saka seksi loro utawa telu. 29 Mungguh paukuman kang luwih abot, kira-kira bakal dianggep pantes, kang wus ngidak-idak Putraning Allah lan nganggep getihing prajanjian kang kasucèkaké iku minangka prakara kang ora suci, lan ngrèmèhaké marang Allah. Roh sih-rahmat? 30 Awaké déwé ngerti nèk Dèkné déwé sing ngomong: “Aku sing nduwèni piwales, Aku sing bakal males.” Lan maneh, Gusti bakal ngadili umate. 31 Iku nggegirisi yen tiba ing astane Gusti Allah kang gesang. 32 Nanging élinga marang jaman biyèn, nalika kowé wis padha dipadhangi, kowé padha nandhang sangsara kang abot; 33 Sebagéan, nalika kowé padha didadèkaké pandelenge marga saka cacad lan kasangsaran; lan sebagéyan, nalika sampeyan dadi kanca karo wong-wong sing wis digunakake. 34 Awit kowé wis padha welas marang Aku nalika aku dikurung, lan kowé padha seneng njarah-rayah barang darbému, awit kowé padha sumurup, yèn ana ing swarga kowé duwé bandha kang luwih becik lan langgeng. 35 Mulané, aja nyingkirké kapercayanmu, sing éntuk ganjaran sing gedhé. 36 Awit kowé kudu sabar, supaya sakwisé kowé nindakké kersané Gusti Allah, kowé bisa nampa apa sing diprasetyakaké. 37 Merga mung sedhela, sing bakal teka bakal teka lan ora bakal telat. 38 Saiki, wong bener bakal urip merga iman, nanging manawa ana wong mundur, nyawaku ora bakal rena. 39 Nanging kita dudu panunggalané wong-wong kang mundur tumuju ing karusakan; nanging wong-wong sing padha precaya bisa nylametake nyawane.

5 Marga saka pracaya Hénokh dipindhah supaya ora mati; lan ora ketemu, amarga Gusti Allah wis mindhah wong. 6 Nanging tanpa iman, ora mungkin nyenengké dhèwèké, merga sing sapa sowan ing ngarsané Gusti Allah, kudu precaya yèn ana Panjenengané, lan Panjenengané bakal maringi piwales marang wong sing nggolèki Panjenengané. 7 Marga saka pracaya, Nuh, nalika dielingake dening Gusti Allah bab samubarang kang durung katon, mula wedi banget, nyawisake prau kanggo nylametake brayate; kanthi cara iku Panjenengané ngukum jagad, lan dadi ahli warising kayektèn kang ana ing pracaya. 8 Marga saka pracaya Rama Abraham, nalika katimbalan menyang ing panggonan kang bakal ditampa minangka pusakane, banjur manut; banjur metu, ora ngerti menyang ngendi. 9 Marga saka pracaya, Panjenengane dedalem ana ing tanah prasetya, kaya ing tanah ngamanca, dene manggon ana ing tarub karo Iskak lan Yakub, kang padha dadi ahli waris prasetyan mau. 10 Amarga Panjenengané ngarep-arep kutha kang ana dhasaré, kang yasa lan nitahake iku Gusti Allah. 11 Merga saka precaya Sara uga nampa kekuwatan kanggo ngandheg, lan nglairake anak nalika umure wis liwat, amarga dheweke nganggep wong sing wis janji iku setya. 12 Mulané wiwit saka siji, lan wongé kaya wong mati, akèhé kaya lintang-lintang ing langit, lan kaya wedhi ing pinggir segara sing ora kena kaetung. 13 Wong-wong mau kabèh padha mati marga saka pracaya, ora padha nampani prasetyané, nanging wis padha nyumurupi prasetya iku saka kadohan, banjur diyakini lan dirangkul, sarta ngakoni yèn wong-wong mau padha wong manca lan wong ziarah ana ing bumi. 14 Awit wong-wong sing ngomong ngono kuwi terus terang nèk nggolèk negara. 15 Lan sayekti, nèk wong-wong kuwi nggatèkké marang negara asalé, mesthi bakal nduwé kesempatan kanggo bali. 16 Nanging saiki padha kepéngin negara sing luwih apik, yaiku swarga, mulané Gusti Allah ora isin disebut Gusti Allahé, amarga wis nyawisaké kutha kanggo wong-wong mau. 17 Marga saka pracaya Rama Abraham, nalika dicoba, ngurbanake Iskak; 18 Kang kapangandikakaké mangkene: "Ishak bakal diarani turunira." 19 Amarga padha nganggep manawa Gusti Allah bisa nangekake Panjenengane, malah saka ing antarane wong mati; saka ngendi uga ditampa wong ing tokoh. 20 Marga saka pracaya Iskak mberkahi Yakub lan Esap bab lelakon kang bakal kelakon. 21 Marga saka pracaya Yakub, nalika wis seda, mberkahi putra-putrane Yusuf loro-lorone; lan nyembah, nyembah ing pucuking tekene. 22 Marga saka pracaya, Yusuf, nalika seda, nyritakake bab budhale wong Israel; lan paring dhawuh bab balunge. 23 Marga saka pracaya Musa, nalika lair, didhelikake dening wong tuwane telung sasi, amarga padha sumurup yen dheweke iku anak kang becik. lan padha ora wedi marang dhawuhe Sang Prabu. 24 Marga saka pracaya Musa, nalika wus ageng, ora gelem diarani anaké putriné Firaun;

BAB 11 1 Saiki, iman kuwi tegesé prekara-prekara sing diarep-arep, lan bukti bab sing ora katon. 2 Merga saka kuwi para pinituwa nampa kabar apik. 3 Merga saka iman kita ngerti nèk jagat iki digawé nganggo tembungé Gusti Allah, mulané sing katon ora digawé saka barang sing katon. 4 Marga saka pracaya Habél ngurbanaké kurban marang Gusti Allah kang luwih unggul tinimbang Kain, kang marga saka iku dhèwèké paseksi yèn dhèwèké iku adil, lan Allah mènèhi paseksi bab pisungsung-pisungsungé.

177

Ibrani

25 Aku luwih milih nandhang sangsara karo umaté Gusti Allah, ketimbang ngrasakaké kasenengan saka dosa kanggo sawetara mangsa. 26 Panjenengané nganggep kasugihané Kristus ngungkuli bandha ing Mesir, merga Panjenengané nganggep ganjarané. 27 Marga saka pracaya Panjenengane nilar Mesir, ora wedi marang bebendune Sang Prabu, amarga tetep sabar kaya ndeleng Panjenengane kang ora katon. 28 Marga saka pracaya Panjenengané nganakaké Paskah lan nyiramaké getih, supaya wong-wong mau aja nganti nggepok wong sing nyirnakaké anak pembarep. 29 Marga saka pracaya, wong-wong mau padha nyabrang ing Segara Teberau kaya liwat ing lemah garing, kang padha dicoba dening wong Mesir, banjur padha klelep. 30 Marga saka pracaya, bètèngé Yérikho ambruk, sawisé diubengi watara pitung dina. 31 Marga saka pracaya, Rahab tuna-susila ora nemahi pati bebarengan karo wong-wong kang padha ora pracaya, nalika nampani telik-telik mau kanthi tentrem-rahayu. 32 Lan apa maneh sing kudu dakkandhakake? amarga ora ana wektune aku nyritakake bab Gedeon, Barak, Simson lan Yefta; bab Dawud, Samuel lan para nabi. 33 Kang marga saka pracaya bisa nelukake karajan, nindakake kabeneran, nampa prasetyane, mbengkongake cangkeme singa, 34 Mateni geni geni, oncat saka landheping pedhang, marga saka ringkih padha dadi kuwat, dadi gagah prakosa ing perang, ngusir wadya-balane bangsa manca. 35 Wong wédok nampa wong mati sing diuripké manèh, nanging liyané disiksa, nanging ora diluwari. supaya padha tampa patangen kang luwih becik. 36 Ana uga sing padha dipoyoki lan digebugi, malah dikunjara. 37 Padha dibenturi watu, digergaji, digodha, dipateni nganggo pedhang; kang mlarat, nandhang sangsara, nyiksa; 38 (Sing jagad iki ora pantes kanggo wong-wong mau), padha ngumbara ing ara-ara samun, ing gunung-gunung, ing guwa-guwa lan guwa-guwa ing bumi. 39 Wong-wong mau kabèh, jalaran imané nampa kabar apik, nanging ora nampa janji. 40 Gusti Allah wis nyawiské bab sing luwih apik kanggo kita, supaya wong-wong mau tanpa kita ora bakal dadi sampurna.

5 Kowé wis padha lali marang pituturé marang kowé kaya marang bocah-bocah: He, anakku, aja ngrèmèhaké patrapé Pangéran, lan aja semplah yèn kowé didukani. 6 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa ngudang anak sane kantun ring Ida. 7 Manawa kowe padha nandhang paukuman, Gusti Allah anggone nganggep kowe kaya anak; Anaké sapa sing ora didukani bapaké? 8 Nanging nèk kowé ora dikèki paukuman, sing ditindakké karo kabèh wong, kowé kuwi bajingan, dudu anak lanang. 9 Sakliyané kuwi, awaké déwé wis nduwé leluhuré awaké déwé sing nduwèni kekarepané awaké déwé lan awaké déwé pada ngajèni. 10 Satemene wong-wong mau mung sawetara dina anggone padha ngukum kita miturut karepe dhewe; nanging Panjenengané iku kanggo kauntungan kita, supaya kita padha bisa panduman ing kasucen. 11 Saiki, paukuman ora katon bungah, nanging nglarani. 12 Mulané tangané sing lungkrah lan dhengkul sing ringkih angkaten; 13 Lan gawea dalan sing lurus kanggo sikilmu, supaya sing pincang ora nyimpang; nanging luwih becik mari. 14 Ngupayaa tentrem-rahayu karo kabeh wong, lan kasucen, kang tanpa iku ora bakal ana wong kang ndeleng Gusti. 15 Padha ngati-ati supaya aja ana wong sing ora nampa sih-rahmaté Gusti Allah; supaya aja nganti ana oyod pait kang thukul ngganggu kowe, lan wong akeh padha najisake; 16 Aja nganti ana wong laku jina utawa najis, kaya Ésau, sing ngedol hak pambarepé mung kanggo daging siji. 17 Kowé ngerti nèk sakwisé kuwi, dongé Dèkné péngin éntuk berkah, dèkné ditolak, awit dèkné ora nemu panggonan kanggo mratobat, senajan dèkné ngupaya tenanan karo nangis. 18 Awit kowé ora teka ing gunung sing bisa digepok lan murub ing geni, utawa ing pepeteng, pepeteng lan prahara. 19 Lan swaraning kalasangka lan swaraning tembung; Swara mau, wong-wong sing padha krungu, nyuwun supaya pangandika iku ora dikandhakake manèh. 20 (Amarga padha ora tahan apa sing diprentahake, lan manawa kewan nggepok gunung kasebut, mesthi dibenturi watu utawa ditusuk panah. 21 Pangandikané Musa, "Aku wedi banget lan gumeter banget." 22 Nanging kowé wis padha tekan ing gunung Sion, lan ing kuthané Gusti Allah sing urip, yaiku Yérusalèm ing swarga, lan para mulékat sing ora kaetung cacahé. 23 Tumrap pasamuwan lan pasamuwane para putra pambarep, kang katulisan ana ing swarga, lan marang Gusti Allah, kang ngadili kabeh, lan marang roh-roh wong mursid kang wus kasampurnakake. 24 Lan marang Gusti Yésus, sing dadi penengah prejanjian anyar, lan getih sing disiramaké, sing ngomongké bab sing luwih apik ketimbang getihé Habél. 25 Aja padha nolak marang Panjenengané kang ngandika. Sabab manawa wong-wong kang padha nolak marang Panjenengane kang ngandika ana ing bumi iku ora bisa oncat, luwih-luwih yen kita padha nyingkur marang Panjenengane kang ngandika saka ing swarga. 26 Kang swarané nggegirisi bumi, nanging saiki Panjenengané wis janji, pangandikané, "Sapisan manèh Aku ora goyangake bumi, nanging langit uga."

BAB 12 1 Awit saka iku, sarèhné awaké déwé uga diubengi karo akèhé saksi, payo padha nyingkiraké sabarang beban lan dosa kang gampang ngganggu kita, lan payo padha lumayu kanthi sabar ing balapan kang katemtokake ing ngarep kita. 2 Padha ngati-ati marang Gusti Yésus, sing nduwèni lan ngrampungké iman kita; kang marga saka kabungahan kang kapasrahake marang Panjenengane, nandhang salib, ora ngremehake kawirangan, banjur lenggah ing tengen dhamparing Allah. 3 Padha digatèkaké marang Panjenengané, kang nandhang pasulayané wong-wong dosa marang Panjenengané, supaya kowé aja padha kesel lan kesel. 4 Kowé durung tau nglawan nganti getihé, nglawan dosa.

178

Ibrani

27 Lan tembung iki: Sepisan manèh, tegesé nyingkirké barang-barang sing gonjang-ganjing, kaya barang-barang sing digawé, supaya barang-barang sing ora bisa gonjangganjing bisa tetep. 28 Mulané awaké déwé nampa Kraton sing ora bisa gonjang-ganjing, ayo padha nduwèni sih-rahmat, sing bisa ngabdi marang Gusti Allah kanthi cara sing ditresnani, kanthi rasa wedi lan wedi marang Gusti Allah. 29 Awit Gusti Allah kita kuwi geni sing ngobong. BAB 13 1 Katresnan para sadulur tetepa. 2 Aja lali kanggo nyenengake wong liya, amarga kanthi mangkono ana wong sing ora ngerti. 3 Élinga marang wong-wong sing dikunjara kaya wongwong mau. lan wong-wong sing nandhang sangsara, kayakaya kowé uga ana ing badan. 4 Wong bebojoan iku mulya ing saben wong, lan paturone aja nganti najis, nanging wong-wong sing laku jina lan wong sing laku jina bakal diadili Gusti Allah. 5 Omonganmu aja nganti srakah; lan padha marem karo apa sing wis ana, amarga Panjenengané wis ngandika, "Aku ora bakal ninggal kowé lan ora bakal ninggal kowé." 6 Mulané awaké déwé bisa ngomong kanthi kendel: Pangéran sing nulungi aku, lan aku ora wedi apa sing bakal ditindakké manungsa marang aku. 7 Élinga marang wong-wong sing padha nguwasani kowé, sing wis martakaké pangandikané Gusti Allah marang kowé. 8 Gusti Yesus Kristus iku padha wingi lan dina iki lan ing salawas-lawase. 9 Aja nganti kesusu karo piwulang-piwulang sing manéka warna lan aneh. Amarga iku apik yen ati ditetepake kanthi sih-rahmat; ora karo daging, sing ora duwe bathi kanggo wong-wong sing padha manggon ing kono. 10 Awaké déwé nduwé misbyah sing ora nduwé hak mangan wong sing ngladèni Kémah Suci. 11 Amarga badane kewan-kewan kang getihe digawa menyang ing pasucen dening Imam Agung marga saka dosa, padha diobong ing sajabane palereban. 12 Mulané, Yésus uga, supaya nucèkké wong-wong nganggo rahé dhéwé, nandhang sangsara ing njaba gapura. 13 Mulané, payo padha marani dhèwèké ing sajabaning kémah, kanthi nandhang cacad. 14 Awit ing kéné kita ora duwé kutha kang tetep, nanging kita padha ngupaya kutha kang bakal teka. 15 Mulané, payo padha tansah nyaosaké kurban pamuji sokur marang Gusti Allah lantaran Panjenengané, yaiku wohing lambé kang ngucap sokur marang asmané. 16 Nanging aja lali nindakaké kabecikan lan tulungtinulung; 17 Padha manut marang para kang nguwasani kowé, lan padha sumungkem, amarga padha ngati-ati tumrap nyawamu, kaya kang kudu padha ngutangi tanggung jawab, supaya padha nindakake kanthi bungah, ora kanthi susah, amarga iku ora ana gunané kanggo kowé. 18 Padha ndedongaa kanggo aku, amarga aku yakin yen aku duwe ati nurani sing apik, lan kepéngin urip kanthi jujur ing samubarang kabèh. 19 Nanging aku luwih seneng nyuwun marang kowé, supaya aku luwih cepet bali menyang kowé.

179

20 Gusti Allah etuking tentrem-rahayu, kang wus wungu saka ing antarane wong mati, Gusti kita Yesus, pangon wedhus kang agung, marga saka getihe prajanjian kang langgeng, 21 Panjenengane ndadekake kowe sampurna ana ing sakehing panggawe becik, supaya bisa nindakake karsane, lan nindakake apa kang ndadekake keparenge Panjenengane ana ing kowe, marga saka Gusti Yesus Kristus. kaluhuran ing salawas-lawase. Amin. 22 Lan aku nyuwun marang kowé, para Sadulur, supaya nampa pitutur marang kowé, amarga aku wis nulis layang marang kowé mung sawetara tembung. 23 Padha sumurup, manawa sadulur kita Timotius wis mardika; karo sapa, yen enggal teka, aku bakal ketemu sampeyan. 24 Salam marang sakèhing panguwasa kowé lan marang para suci kabèh. Wong-wong saka Italia padha salam marang kowe. 25 Sih-rahmat anaa ing kowé kabèh. Amin.

James

24 Amarga dheweke ndeleng awake dhewe, banjur lunga, lan langsung lali, kepiye carane dheweke. 25 Nanging sing sapa niti-priksa angger-anggering Torèt kamardikan kang sampurna lan tetep nglakoni, iku dudu mirengaké kang lali, nanging nindakaké pegawéan, wong iku bakal rahayu marga saka panggawéné. 26 Nèk ana ing antaramu ènèng wong sing nganggep agamané nanging ora ngendhaleni ilaté, nanging ngapusi atine dhéwé, ibadahé wong kuwi tanpa guna. 27 Ibadah kang resik lan tanpa cacad ana ing ngarsaning Allah, Sang Rama, yaiku nekani para lola lan para randha sajrone nandhang sangsara, lan njaga awake dhewe supaya aja nganti kena jejibahan saka jagad.

BAB 1 1Salam Yakobus, abdiné Gusti Allah lan Gusti Yésus Kristus, marang taler rolas sing padha sumebar ing tanahtanah liya. 2 Para Sadulurku, padha anggepa minangka kabungahan manawa kowe padha ketampa ing panggodha warna-warna. 3 Padha sumurup, yen pacobaning pracayamu nuwuhake kasabaran. 4 Nanging supaya sabar dadi sampurna, supaya kowé padha sampurna lan sampurna, ora kekurangan apa-apa. 5 Yèn ana panunggalanmu kang kekurangan kawicaksanan, nyuwuna marang Gusti Allah, kang maringi marang wong kabèh kanthi loma lan ora mokal; lan iku bakal kaparingan. 6 Nanging nyuwun kanthi iman, aja nganti goyah. Sabab sapa kang mangu-mangu iku kaya ombaking segara kang kaobah-obah ing angin. 7 Awit wong kuwi aja mikir nèk bakal nampa apa-apa saka Gusti. 8 Wong loro pikirane ora mantep kabeh lakune. 9 Sadulur kang andhap asor padha bungah-bungaha marga kaluhurake. 10 Nanging wong sugih, merga diremehake, amarga kaya kembang suket bakal sirna. 11 Awit srengéngé wis njedhul karo panasé panasé, nanging suketé dadi garing, kembangé tiba, lan rupané bakal ilang, kaya mengkono uga wong sugih bakal sirna ing lakuné. 12 Begja wong sing tabah ing panggoda, awit nèk wis dicoba, dhèwèké bakal nampa makuthaning urip, sing wis dijanjèkké karo Gusti marang wong sing nresnani Dèkné. 13 Nèk digodha, aja ana wong sing kandha: Aku digodha saka Gusti Allah, awit Gusti Allah ora kena digodha karo piala, lan ora nggodha sapa waé. 14 Nanging saben wong digodha, yèn katarik saka pepénginané dhéwé lan kagoda. 15 Nalika hawa nepsu wis ngandheg, iku nuwuhake dosa, lan yen dosa wis rampung, nuwuhake pati. 16 Para sedulur sing tak trésnani, aja pada klèru. 17 Saben peparing kang becik lan peparing kang sampurna iku asale saka ing ngaluhur, iku tumurun saka Sang Ramaning pepadhang, kang ora ana owah-owahan lan ora ana wewayangane. 18 Panjenengané nitahaké kita saka karsané dhéwé srana pangandikaning kayektèn, supaya kita padha dadi pambarep saka para titahé. 19 Mulané para sedulur sing tak trésnani, saben wong enggal-enggal ngrungokké, alon-alon ngomong, lan alonalon nesu. 20 Amarga bebendune manungsa ora nuwuhake kabeneraning Allah. 21 Mulané, sakèhé sing najis lan nistha sing turah-turah kudu disingkirké, lan tampanana kanthi alus pangandikané Gusti Allah, sing bisa nylametké nyawamu. 22 Nanging kowé padha nglakoni piwulang, aja mung ngrungokake, lan ngapusi awakmu dhéwé. 23 Nèk ana wong sing ngrungokké pitutur, nanging ora nindakké, wong kuwi kaya wong sing ndelok pasuryané awaké dhéwé ing kaca.

BAB 2 1 Para sedulur, kowé aja pada pretyaya marang Gusti kita Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. 2 Yèn ana wong lumebu ing pasamuwanmu nganggo anting-anting emas, panganggoné apik, lan uga ana wong mlarat nganggo pangageman kang ala; 3 Lan kowé padha ngajèni marang wong kang nganggo sandhangan gay, lan kandha marang wong mau: Lungguha ing panggonan kang becik; lan kandhaa marang wongwong miskin: Ngadega ana ing kono, utawa lungguha ana ing sangisore ancik-anciking sikilku. 4 Apa kowé padha ora mèlu mèlu dhéwé, lan dadi hakim pikiran kang ala? 5 Rungokna, para sedulur sing tak trésnani, apa Gusti Allah ora milih wong mlarat ing donya iki, dadi sugih ing iman lan dadi ahli waris Kraton sing wis dijanjèkké marang wong sing nresnani Dèkné? 6 Nanging kowé padha ngrèmèhaké wong miskin. Apa ora wong-wong sugih padha nindhes kowé lan digawa menyang pengadilan? 7 Apa ora padha nyenyamah marang asmane kang pantes kanggo kowe iku? 8 Nèk kowé netepi wèt-wèté kraton sing katulis ing Kitab Suci, uniné ngéné: “Sira trésnaa marang sapepadhanira kaya marang awaké dhéwé, kowé nindakké sing bener. 9 Nanging nèk kowé mèlu-mèlu wong, kowé nindakké dosa lan diyakinké nèk kowé nerak hukum. 10 Sabab sing sapa netepi angger-anggering Torèt kabèh, nanging nglanggar siji bab, iku kaluputan kabèh. 11 Awit Panjenengané kang ngandika: Aja laku jina, iku uga ngandika: Aja matèni. Saiki yen sampeyan ora laku jina, nanging yen sampeyan mateni, sampeyan dadi nerak angger-anggering Toret. 12 Mangkono pangandikana lan tumindaka kaya kang bakal diadili miturut angger-anggering kamardikan. 13 Awit wong sing ora nduwé welas asih bakal nampa paukuman tanpa welas asih; lan sih-rahmat bungah marang pangadilan. 14 Para sedulur, apa gunané nèk ana wong sing ngaku nduwé iman, nanging ora nduwé panggawé? apa iman bisa nylametake dheweke? 15 Manawa ana sadulur lanang utawa wadon kang wuda lan ora duwe pangan saben dinane, 16 Lan siji ing antaramu kandha marang wong-wong mau: Padha lungaa kanthi tentrem, padha anget lan wareg; Nanging kowé ora mènèhi apa sing perlu kanggo awak; apa untunge?

180

James

17 Mangkono uga iman, manawa ora kadunungan panggawe, iku mati nalika piyambakan. 18 Malah ana wong kandha, "Kowé nduwé iman lan aku nduwé panggawé." 19 Kowé pretyaya yèn Gusti Allah iku siji; Panjenengan tumindak becik: sétan-sétan uga padha pracaya lan gumeter. 20 Nanging apa kowé kepéngin ngerti, heh, wong tanpa guna, yèn pracaya tanpa panggawé iku mati? 21 Rama Abraham, leluhur kita, apa ora kabenerake kanthi panggawe, nalika nyawisake Iskak, putrane, ana ing misbyah? 22 Kowé weruh nèk iman kuwi nduwèni panggawéné, lan iman kuwi dadi sampurna? 23 Lan kayektèn ing Kitab Suci kang ngandika, "Abraham precaya marang Gusti Allah, lan iku dianggep minangka kabeneran marang wong, lan dheweke disebut kanca Gusti Allah." 24 Dadiné kowé weruh nèk wong kabenerké merga panggawéné, ora mung merga iman. 25 Mangkono uga Rahab, wanita tuna-susila, apa ora kabenerake marga saka panggawene, nalika nampani para utusane lan dikirim menyang dalan liya? 26 Sabab kayadene badan tanpa roh iku mati, mangkono uga iman tanpa panggawe iku iya mati. BAB 3 1 Para sadulurku, aja padha dadi guru akeh, merga kita bakal padha tampa paukuman kang luwih abot. 2 Amarga ing pirang-pirang prakara kita padha gawe sandhungan kabeh. Manawa ana wong kang ora kaluputan ing pangandikane, iku wong kang sampurna lan bisa ngendhaleni badan sakojur. 3 Lah, jaran-jaran padha dakpasangi cangkeme, supaya padha manut marang kita; lan awaké dhéwé padha ngubengi kabèh. 4 Delengen uga prau-prau iku, sanadyan gedhene banget lan katempuh ing angin banter, nanging diobahake nganggo kemudi sing cilik banget, menyang ngendi wae sing dikarepake dening gubernur. 5 Mangkono uga ilat iku perangan kang cilik lan ngegungegungake samubarang kang gedhe. Lah, apa gedhe prakara geni cilik murub! 6 Lan ilat iku geni, jagading piala, lan ilat iku ana ing antarane anggota kita, sing gawe najis badan kabeh lan ngobongi alam. lan diobong ing naraka. 7 Sabab sadhengah jinis kewan, manuk, ula, lan samubarang kang ana ing sagara, iku dijinakake lan dijinakake dening manungsa. 8 Nanging ilat ora ana wong sing bisa jinak; iku piala kang ora bisa ditambani, kebak wisa kang mateni. 9 Kanthi mangkono kita padha memuji marang Gusti Allah, Sang Rama; lan kanthi mangkono kita ngipat-ipati manungsa, kang katitahake manut rupane Gusti Allah. 10 Saka cangkem siji metu berkah lan ipat-ipat. Para sedulur, prekara-prekara iki ora kudu kelakon. 11 Apa ana sumber banyu sing metu saka ing panggonan sing padha karo banyu manis lan pait? 12 Para sedulur, apa wit anjir bisa metokaké woh zaitun? utawa wit anggur, ara? Dadi ora ana sumber banyu sing bisa ngasilake banyu asin lan seger.

181

13 Sapa ta wong wicaksana lan nduwèni kawruh ing antaramu? mugi-mugi panjenenganipun paring pitedah saking wicantenan ingkang sae. 14 Nanging nèk kowé nduwèni drengki lan padudon ing atimu, aja padha gumunggung lan aja goroh nglawan kayektèn. 15 Kawicaksanan iki ora asalé saka ing ngaluhur, nanging kadonyan, hawa-nepsu lan setan. 16 Amarga ing ngendi ana drengki lan padudon, ana kerusuhan lan sadhengah panggawe ala. 17 Nanging kawicaksanan sing asalé saka ing ngaluhur iku kawitané murni, banjur rukun, alus lan gampang digugu, kebak welas asih lan woh-wohan sing apik, ora pilih kasih lan ora lamis. 18 Lan wohing kabeneran kasebar ing tentrem-rahayu kanggo wong sing nggawe tentrem. BAB 4 1 Saka ngendi asale perang lan pasulayan ing antaramu? Apa ora teka saka ing kene, malah saka hawa-nepsu sing perang ing anggotamu? 2 Kowé padha nepsu, nanging ora duwé; kowé padha matèni, lan kepéngin ndarbeni, nanging ora bisa oleh; 3 Kowé padha nyuwun, nanging ora tampa, merga panyuwunmu salah, supaya kowé bisa nuruti pepénginanmu. 4 Hé wong-wong sing laku jina lan wong-wong sing laku jina, apa kowé ora ngerti nèk kekancan karo donya kuwi memungsuhan karo Gusti Allah? Mulané sapa waé sing kepéngin dadi kanca karo donya, kuwi mungsuhé Gusti Allah. 5 Apa kowé padha ngira yèn Kitab Suci kandha tanpa guna: Roh sing manggon ana ing awaké déwé kuwi seneng meri? 6 Nanging Panjenengané paring sih-rahmat kang luwih akèh. Mulané Panjenengané kandha, ”Gusti Allah nglawan wong sing kumalungkung, nanging paring sih-rahmat marang wong sing andhap asor. 7 Mulané kowé padha pasrah marang Gusti Allah. Lawana Iblis, lan dheweke bakal mlayu saka sampeyan. 8 Padha nyedhak marang Gusti Allah, lan Panjenengané bakal nyedhak marang kowé. Padha resikana tanganmu, he, para wong dosa; lan ngresiki atimu, heh wong loro pikiran. 9 Padha nandhang sangsara, sesambat lan nangisa; 10 Padha andhap-asor ana ing ngarsané Pangéran, lan Panjenengané bakal ngluhuraké kowé. 11 Para Sadulur, aja padha nyenyamah marang sapadhapadha. Sing sapa nyenyamah marang sadulure lan ngadili sadulure, iku nyepelekake angger-anggering Toret lan ngadili angger-anggering Toret, nanging yen sampeyan ngadili angger-anggering Toret, sampeyan ora nindakake angger-anggering Toret, nanging hakim. 12 Mung siji sing mènèhi hukum, sing bisa nylametaké lan nyirnakaké. 13 Mulané saiki, kowé sing ngomong: Dina iki utawa sesuk aku bakal lunga menyang kutha sing kaya ngono, lan manggon ing kana setaun, tuku lan adol, lan entuk bathi. 14 Kowé ora ngerti apa sing bakal kelakon mbésuk. Kanggo apa uripmu? Iku malah uap, sing katon mung sawetara wektu, lan banjur sirna. 15 Mulané kowé kudu ngomong: Nèk Gusti kersané, awaké déwé bakal urip lan nglakoni iki utawa kuwi.

James

16 Nanging saiki kowé padha bungah-bungah marga saka gumunggungmu. 17 Mulané sapa sing ngerti nindakké sing apik, nanging ora nindakké kuwi, kuwi dosa. BAB 5 1 He, para wong sugih, padha tangia lan sesambat marga saka kasangsaranmu kang bakal nekani kowe. 2 Kasugihanmu rusak, lan sandhanganmu dirusak. 3 Mas lan selakamu wis burem; teyeng bakal dadi seksi tumrap kowe, lan bakal mangan dagingmu kaya geni. Sampeyan wis numpuk bandha bebarengan kanggo dina pungkasan. 4 Lah, opahing buruh sing wis panen pategalan sampeyan, sing didhelikake dening penipuan, padha nguwuh-uwuh; 5 Kowé wis padha urip seneng-seneng ana ing bumi, lan srakah; kowé wis padha nyukupi atimu, kaya ing dina nyembelèh. 6 Kowé wis padha ngukum lan matèni wong bener; lan Panjenengané ora nglawan kowé. 7 Mulané para Sadulur, padha sabara nganti tekané Gusti. Lah, wong tani ngarep-arep pametuning bumi kang aji-aji, lan sabar-sabar anggone ngenteni, nganti tekan udan awal lan pungkasan. 8 Kowé uga padha sabar; mantep atimu: amarga rawuhe Gusti wis cedhak. 9 Para Sadulur, aja padha dendam marang sapadha-padha, supaya kowe aja nganti kaukum. 10 Para sadulurku, para nabi, kang wus padha ngandika atas asmane Gusti, padha dadi tuladha bab nandhang sangsara lan sabar. 11 Lah, kita padha nganggep begja kang sabar. Kowé wis padha krungu bab kasabarané Ayub, lan wis weruh wekasané Pangéran; bilih Pangéran punika welas asih lan welas asih. 12 Nanging sing luwih penting, para Sadulurku, aja supata demi swarga, aja demi bumi, utawa sumpah liya-liyane. lan ora sampeyan, ora; supaya kowé aja nganti kena ing paukuman. 13 Apa ana ing antaramu kang nandhang sangsara? mugi panjenenganipun ndedonga. Apa ana sing seneng? kajengipun ngidungaken masmur. 14 Apa ana ing antaramu sing lara? kareben padha nimbali para pinituwaning pasamuwan; lan padha ndedonga kanggo wong, njebadi karo lenga ing asmane Gusti. 15 Lan pandonga saka pracaya bakal nylametaké wong lara, lan Gusti bakal nangèkaké wong; lan yen wis nglakoni dosa, iku bakal diapura. 16 Padha ngakoni kaluputanmu, lan padha ndedongaa, supaya kowé padha waras. Pandongane wong mursid sing sregep, iku akeh manfaate. 17 Nabi Élia kuwi wong sing kepéngin kaya awaké déwé, lan ndedonga tenanan, supaya aja nganti udan, lan sakjroné telung taun nem sasi ora udan. 18 Panjenengané banjur ndedonga manèh, lan langit paring udan, lan bumi metokaké wohé. 19 Para Sadulur, manawa ana panunggalanmu kang kesasar saka ing kayekten, lan ana wong kang ngowahi wong mau; 20 Padha ngertia, sing sapa nguwalaké wong dosa saka lakuné kang salah, iku bakal nylametaké nyawané saka ing pati, lan ndhelikaké akèh dosa.

182

1 Pétrus

18 Merga kowé ngerti nèk kowé wis ditebus karo barangbarang sing rusak, kaya salaka lan emas, saka tumindakmu sing tanpa guna sing ditampa saka leluhurmu. 19 Nanging nganggo getihé Kristus sing aji, kaya getihé cempé sing tanpa cacad lan tanpa cacad. 20 Satemene kang wis katetepake sadurunge jagad digawe, nanging wis kacetha ing jaman wekasan tumrap kowe, 21 Kang marga saka Panjenengane pracaya marang Gusti Allah, kang wus mungokake Panjenengane saka ing antarane wong mati lan maringi kamulyan marang Panjenengane; supaya iman lan pangarep-arepmu ana ing Gusti Allah. 22 Merga kowé wis nucèkké nyawamu srana netepi kayektèn liwat Roh, kanggo nresnani para sedulur, mulané kowé kudu nresnani siji lan sijiné kanthi ati sing resik. 23 Lair manèh, ora saka wiji sing bisa rusak, nanging saka wiji sing ora bisa rusak, yaiku pangandikané Gusti Allah, sing urip lan langgeng. 24 Awit kabèh manungsa kuwi kaya suket, lan kaluhurané manungsa kaya kembangé suket. Suket dadi alum, kembange ambruk. 25 Nanging pangandikané Pangéran tetep ing salawaslawasé. Lan iki pangandika kang marga saka Injil kawartakaké marang kowé.

BAB 1 1 Rasul Pétrus, rasulé Gusti Yésus Kristus, marang wongwong manca sing sumebar ing Pontus, Galatia, Kapadokia, Asia lan Bitinia, 2 Para pinituwa miturut karsané Gusti Allah Bapaké, srana kasucèkaké Rohé, kanggo mituhu lan nyiramaké rahé Gusti Yésus Kristus: Sih-rahmat lan tentrem-rahayu muga lubèra marang kowé. 3 Pinujia Allah, Ramané Gusti kita Yésus Kristus, sing marga saka sih-kadarmané kang lubèr wis nglairaké kita manèh marang pangarep-arep kang urip marga saka wunguné Yésus Kristus saka ing antarané wong mati. 4 marang pusaka kang ora kena rusak lan ora najis lan ora sirna, kang kasimpen ana ing swarga kanggo kowe. 5 Wong-wong sing ditangèkké karo kuwasané Gusti Allah srana iman marang karahayon sing wis siap dicethakaké ing jaman wekasan. 6 Ing bab iku kowé padha bungah banget, sanadyan saiki mung sawetara mangsa, yen perlu, kowé padha nandhang sangsara marga saka godaan warna-warna. 7 Supaya pacobaning pracayamu, kang luwih aji tinimbang emas kang sirna, senajan dicoba nganggo geni, bisa tinemu ing pamuji lan pakurmatan lan kamulyan nalika rawuhe Gusti Yesus Kristus. 8 Wong sing kok tresnani, dene ora weruh; Panjenengané, sanadyan saiki kowé padha ora weruh, nanging pracaya, kowé padha bungah-bungah karo kabungahan sing ora bisa diucapaké lan kamulyan. 9 Padha tampa wekasaning pracayamu, yaiku karahayoning nyawamu. 10 Karahayon mau wis ditliti lan ditliti kanthi tliti dening para nabi, kang padha medhar wangsit bab sih-rahmat kang bakal teka marang kowe. 11 Panjenengané padha nliti bab apa, utawa wektu apa sing dikarepaké déning Rohé Kristus sing ana ing wong-wong mau, nalika Panjenengané paring paseksi sadurungé kasangsarané Sang Kristus lan kamulyan kang bakal mèlu. 12 Wong-wong mau wis diwulangké nèk wong-wong kuwi ora ngladèni awaké déwé, nanging kanggo awaké déwé, sing saiki wis diwartakké marang kowé karo wong-wong sing nggelarké kabar kabungahan marang kowé nganggo Roh Sutyi sing diturunké sangka swarga. bab-bab sing dikarepake para malaikat. 13 Mulané padha sabukana lan padha waspada, lan ngareparepa nganti tumeka ing wekasan tumrap sih-rahmat kang bakal kaparingaké marang kowé mbésuk nalika Gusti Yésus Kristus rawuh. 14 Kaya bocah-bocah sing manut, aja manut pepénginanmu sing biyèn nalika kowé ora ngerti. 15 Nanging padha kaya Panjenengané kang nimbali kowé iku suci, mangkono uga kowé kudu suci ing samubarang tumindak; 16 Awit ana tulisan mengkéné, "Kowé padha suci; awit Aku iki suci. 17 Lan manawa kowe padha nyebut marang Sang Rama, kang ngadili manut pakaryane saben wong, aja nganti kowe manggon ana ing kene kalawan wedi.

BAB 2 1 Mulané simpena sakèhé piala, piala, lamis, drengki, lan pitutur ala. 2 Kaya bayi-bayi sing lagi mentas lair, padha kepéngin susu sing tulus saka pangandikané, supaya kowé bisa thukul. 3 Manawa kowé wis padha ngrasakaké, yèn Pangéran iku welas asih. 4 Wong-wong sing teka kaya watu sing urip, sing ora ditresnani manungsa, nanging dipilih karo Gusti Allah lan larang regane. 5 Kowé uga kaya watu sing nggegirisi, yasa padaleman kasukman, dadi imam suci, kanggo nyaosaké kurban kasukman, kang dadi keparengé Gusti Allah lantaran Yésus Kristus. 6 Mulané ana tulisan mengkéné, "Lah, Aku masang watu pojok ing Sion, sing dipilih lan larang regane." 7 Mulané, kanggo kowé sing pretyaya, Panjenengané kuwi larang banget, nanging kanggo wong sing ora manut, watu sing dibuwang déning tukang bangunan, kuwi dadi pucuk pojok. 8 Lan watu kesandhung, lan watu sandhungan, kanggo wong sing kesandhung marga saka piwulang, lan ora mbangun-turut. 9 Nanging kowé iku turunan sing dipilih, dadi imamat raja, bangsa sing suci, bangsa sing nduwèni. supaya kowé padha martakaké pangalembanané Panjenengané sing nimbali kowé metu saka pepeteng marang pepadhangé kang nggumunaké. 10 Kang biyen dudu umat, nanging saiki dadi umate Gusti Allah; 11 Para sedulur sing tak trésnani, aku pitutur marang kowé, kaya wong sing ora kenal lan wong sing padha ziarah, padha nyingkiri pepénginan daging, sing nglawan nyawa. 12 Tumindakmu sing bener ana ing antarané wong-wong dudu Yahudi, supaya manawa wong-wong mau padha nyenyamah kowé kaya wong-wong kang nglakoni piala,

183

1 Pétrus

nanging padha bisa ngluhuraké Gusti Allah ing dina rawuhé, marga saka panggawému kang becik. 13 Padha manut marang sakehing pranataning manungsa marga saka Pangeran Yehuwah; 14 Utawa marang para gubernur, kaya wong-wong sing diutus kanggo ngukum wong sing nglakoni ala, lan kanggo muji wong sing tumindak becik. 15 Amarga kaya mangkono iku karsane Gusti Allah, supaya kanthi nindakake kabecikan sampeyan bisa nyirep kabodhoane wong bodho. 16 Dadi wong mardika, lan ora nganggo kamardikanmu kanggo nutupi piala, nanging dadi abdiné Gusti Allah. 17 Ajèni kabèh wong. Tresna seduluran. Wedi marang Gusti Allah. ngurmati sang prabu. 18 Para abdi, padha sumuyud marang bendaranmu kanthi rasa wedi; ora mung marang wong kang becik lan alus, nanging uga marang wong kang murka. 19 Satemene iku patut disyukuri, manawa ana wong kang nandhang susah lan nandhang sangsara marga saka karep marang Gusti Allah. 20 Awit apa ta kaluhurané, nèk kowé digebugi merga kaluputanmu, kowé kudu sabar? Nanging yen sampeyan nindakake kabecikan lan nandhang sangsara marga saka iku, sampeyan kudu sabar, iku keparenge Gusti Allah. 21 Awit saka iku kowé padha katimbalan, amarga Sang Kristus iya wis nandhang sangsara marga saka kita, sarta maringi tuladha marang kita, supaya kowé padha nuruti lakuné. 22 Kang ora nglakoni dosa, lan ora ana cidra ing cangkeme. 23 Nalika dipoyoki, Panjenengané ora nyenyamah manèh; nalika nandhang sangsara, ora ngancam; nanging pasrah marang Panjenengané kang ngadili kanthi adil. 24 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun manggul dosadosan kita ring sariranipune ring kayu, mangda kita sane sampun padem ring kayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, malantaran iraga sane sampun kawaras saking dosa. 25 Awit kowé padha kaya wedhus kang kesasar; nanging saiki wis bali marang Pangon lan Uskup nyawamu. BAB 3 1 Mangkono uga para wong wadon, padha manuta marang bojomu; supaya manawa ana wong kang ora netepi pangandikane, wong wadon mau tanpa pangandikane bisa dimenangake dening omongane wong wadon; 2 Nalika padha ndeleng omonganmu sing resik lan wedi. 3 Sapa sing rias, aja nganggo rok, nganggo rok emas, utawa nganggo sandhangan. 4 Nanging dadia wong kang ndhelik ing sajroning atine, kang ora kena rusak, malah dadi hiasaning roh kang alus lan tentrem, kang larang banget ana ing ngarsane Gusti Allah. 5 Kaya mangkono uga para wong wadon suci ing jaman biyen, kang padha precaya marang Gusti Allah, padha rias lan manut marang bojone. 6 Kayadene Sara manut marang Rama Abraham, sarta nyebut Panjenengane gusti; 7 Mangkono uga, para wong lanang, padha manggona ana ing antarané wong-wong mau miturut kawruh, padha ngajèni marang wong wadon, kayadene piranti kang ringkih, lan padha dadi ahli waris saka sih-rahmating urip. supaya pandongamu ora keganggu.

8 Pungkasané, kowé kabèh padha rukuna, padha welas asih marang sapadha-padha, padha tresna-tinresnan kaya sadulur, padha welas asih, padha santun. 9 Aja males piala marang piala, utawa pitenah marang piala; satemah kowé padha katimbalan, supaya kowé padha tampa berkah. 10 Awit sapa sing kepéngin seneng urip lan seneng dina sing apik, ngedohi ilate saka piala, lan lambené supaya ora ngucapaké goroh. 11 Padha nyingkiri piala lan tumindak becik; mugi karsaa ngudi katentreman, lajeng katindakaken. 12 Awit paningalingé Pangéran mirsani wong mursid, lan kupingé miyarsakaké pandongané, nanging wadanané Pangéran nglawan wong sing nglakoni piala. 13 Lan sapa ta kang bakal gawe piala marang kowe, manawa kowe padha nuruti kabecikan? 14 Nanging menawa kowé padha nandhang sangsara marga saka kabeneran, kowé padha rahayu. 15 Nanging Gusti Allah sing suci ing atimu, lan tansah siyaga kanggo menehi wangsulan kanggo saben wong sing takon alesan saka pangarep-arep sing ana ing sampeyan, kanthi alus lan wedi. 16 Nduweni ati nurani sing apik; supaya, sanadyan padha nyenyamah marang kowé, kaya wong kang nglakoni piala, padha isin wong kang padha nyalahake prilaku becikmu ana ing Kristus. 17 Sabab luwih becik, manawa kersane Gusti Allah mangkono, kowe nandhang sangsara marga nindakake kabecikan, katimbang marga saka tumindak ala. 18 Awit Kristus uga wis tau nandhang sangsara marga saka dosa, Panjenengané kang adil kanggo wong-wong kang ora bener, supaya kita padha sowan ing ngarsané Gusti Allah, nalika Panjenengané wis séda ana ing daging, nanging diuripaké déning Roh. 19 Kang mangkono iku uga Panjenengané tindak lan martakaké marang roh-roh kang ana ing pakunjaran; 20 Kang biyèn padha ora manut, nalika ing jamané Nuh kasabarané Gusti Allah, nalika prauné lagi dicawisaké, ing kono mung sathithik, yaiku wolung jiwa kang padha kaslametaké déning banyu. 21 Samono uga, baptisan uga nylametaké kita saiki -- dudu mbucal reregeding daging, nanging minangka jawaban saka ati nurani sing resik marang Gusti Allah, kanthi wunguné Yésus Kristus. 22 Kang wus minggah ing swarga, ana ing tengening Allah; para malaékat lan panguwasa lan panguwasa padha tundhuk marang Panjenengané. BAB 4 1 Dadiné Kristus wis nandhang sangsara ing daging kanggo awaké déwé, kowé uga kudu nggegem awaké déwé karo pikiran sing padha. 2 Dadiné wong-wong kuwi ora bakal nguripké uripé manungsa manèh, nanging manut kekarepané Gusti Allah. 3 Awit jaman biyèn wis cukup kanggo nglakoni kekarepané bangsa-bangsa liya, yaiku nalika kita lumaku ing hawa-nepsu, hawa-nepsu, ngombé anggur, podo-podo, pésta lan nyembah brahala kang nistha. 4 Wong-wong kuwi nganggep aneh, nèk kowé ora mèlumèlu mèlu wong-wong kuwi, lan nglairké kowé kabèh.

184

1 Pétrus

5 Sapa sing bakal ngekèki tanggung jawab marang wong sing wis siap ngadili wong urip lan wong mati. 6 Amarga iku uga Injil kawartakaké marang wong-wong sing wis mati, supaya padha diadili miturut manungsa ing daging, nanging urip miturut Gusti Allah ing roh. 7 Nanging wekasane samubarang kabeh wis cedhak. 8 Lan ing ndhuwur kabeh, padha tresna-tinresnan ing antaramu, amarga katresnan bakal nutupi akeh dosa. 9 Padha ngopeni marang sapadha-padha, aja nganti grusagrusu. 10 Kaya sing wis ditampa saben wong, padha ngladèni siji lan sijiné, kaya pangurus sing apik kanggo sih-rahmaté Gusti Allah. 11 Nèk ana wong sing ngomong, kudu ngomong kaya pangandikané Gusti Allah; Manawa ana wong kang ngladosi, iku kudu nindakake kaya kang kaparingake dening Gusti Allah, supaya Gusti Allah kaluhurake marga saka Gusti Yesus Kristus ana ing samubarang kabeh. Amin. 12 Para sedulur sing tak trésnani, kowé aja pada nganggep aneh bab pacoban geni sing bakal nyoba kowé, kaya-kaya ana prekara sing nggumunké. 13 Nanging padha bungaha, merga kowé padha panduman ing sangsarané Kristus; supaya manawa kamulyane ngatingal, kowe uga padha bungah-bungaha banget. 14 Nèk kowé dicacad merga jenengé Kristus, kowé bakal bungah. awit Rohing kamulyan lan Rohé Gusti Allah ana ing kowé. 15 Nanging aja nganti ana panunggalanmu kang nandhang sangsara marga matèni wong, utawa maling, utawa nglakoni piala, utawa sibuk urusané wong liya. 16 Nanging manawa ana wong kang nandhang sangsara marga saka wong Kristen, aja isin; nanging supaya padha ngluhurake Gusti Allah marga saka iku. 17 Amarga wis tumeka ing wektune pangadilan kudu diwiwiti ing padalemane Gusti Allah, lan manawa paukuman kasebut diwiwiti saka kita, apa wekasane wongwong sing ora manut marang Injile Gusti Allah? 18 Lan yen wong mursid meh ora bisa slamet, ing ngendi wong duraka lan wong dosa bakal katon? 19 Mulané, wong-wong sing nandhang sangsara miturut karsané Gusti Allah, pasrahna njaga nyawané marang Panjenengané kanthi tumindak becik, kaya kang nitahake kang setya. BAB 5 1 Para pinituwa sing ana ing antaramu dakpituturi, sing uga dadi pinituwa lan seksine sangsarané Kristus, lan uga panduman ing kamulyan sing bakal dicethakaké. 2 Anggonana wedhus-wedhuse Gusti Allah sing ana ing antaramu, padha ngawasi iku, ora kanthi kepeksa, nanging kanthi karsa; ora kanggo reget reged, nanging ing pikiran siap; 3 Aja kaya nguwasani warisané Gusti Allah, nanging dadi tuladha kanggo pepanthan. 4 Lan manawa Pangon Agung rawuh, sampeyan bakal nampa makutha kamulyan sing ora bakal ilang. 5 Mangkono uga, kowé kang luwih enom, padha tunduk marang wong tuwa. Ya, kowé kabèh padha manut marang sapadha-padha lan padha nganggoa andhap-asor, awit Gusti Allah nglawan marang wong kang gumunggung, lan paring sih-rahmat marang wong kang andhap-asor.

185

6 Mulané padha andhap-asor ana ing tangané Gusti Allah kang kuwasa, supaya kowé padha diluhuraké ing wektu kang wus katemtokaké. 7 Sakabehing keprigelanmu pasrahna marang Panjenengane; awit Panjenengané kang nggatèkaké kowé. 8 Padha waspada, waspada; Amarga mungsuhmu, Iblis, mlaku-mlaku kaya singa nggero, nggoleki wong sing bisa dimangsa. 9 Wong-wong kuwi padha nglawan marang wong-wong sing mantep ing iman, merga ngerti nèk kasangsaran sing padha uga kelakon ana ing sadulur-sadulurmu ing donya. 10 Nanging Gusti Allah, sumbering sih-rahmat, sing wis nimbali kita marang kamulyané sing langgeng ana ing Kristus Yésus, sawisé kowé padha nandhang sangsara sawatara mangsa, Panjenengané ndadèkaké kowé sampurna, nyantosakaké, nyantosakaké lan nyantosakaké kowé. 11 Dèkné kaluhuran lan pangwasa ing salawas-lawasé. Amin. 12 Miturut Silwanus, sadulur sing setya marang kowé, kaya sing dakkira, aku nulis kanthi ringkes, menehi pitutur lan paseksi, yen iki sejatine sih-rahmaté Gusti Allah sing ana ing kowé. 13 Pasamuwan ing Babil, sing wis dipilih bebarengan karo kowé, salam marang kowé. semono uga Marcus anakku. 14 Padha salam marang sakpada-pada karo ngambung katresnan. Tentrem-rahayu anaa ing kowe kabeh kang ana ing Sang Kristus Yesus. Amin.

Surat Petrus kaping pindho BAB 1 1 Simon Pétrus, abdiné lan rasulé Yésus Kristus, marang wong-wong sing wis padha nampani iman sing aji banget karo kita, awit saka kayektèné Gusti Allah lan Juru Slamet kita Yésus Kristus. 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu muga-muga lubèra marang kowé srana kawruh bab Gusti Allah lan Yésus, Gusti kita. 3 Kaya dene pangwaos Allah kang wus maringake marang kita samubarang kabeh kang ana gegayutane karo urip lan kabecikan, marga saka pangerten marang Panjenengane, kang nimbali kita marang kamulyan lan kaluhuran. 4 Prajanjian-prajanjian kang aji banget lan aji banget iku kaparingake marang kita, supaya marga saka iku kowe padha panduman kodrating Allah, sawuse padha oncat saka karusakan kang ana ing donya marga saka hawa-nepsu. 5 Kajaba iku, kanthi temenan, nambahake kabecikan ing imanmu; lan kanggo kawruh kabecikan; 6 Lan kanggo kawruh sabar; lan kanggo temperance sabar; lan sabar marang kamulyan; 7 Lan kanggo mursid, sih-rahmat marang sadulur; lan kanggo amal kabecikan sedulur. 8 Nèk ana prekara-prekara sing kaya ngono kuwi lan lubèrlubèr, kowé ora bakal dadi mandul lan ora ngetokké woh ing kawruh bab Gusti kita Yésus Kristus. 9 Nanging sing sapa ora duwe prekara-prekara iki, iku wuta lan ora bisa ndeleng saka kadohan, lan lali yen wis diresiki saka dosa lawas. 10 Mulané, para sedulur, pada nggolèki tenanan supaya kowé bisa nimbali lan milih kowé. 11 Dadiné kowé bakal mlebu ing Kratoné Gusti lan Juru Slamet kita sing langgeng, Yésus Kristus. 12 Mulané, aku ora bakal lali ngéling-éling kowé bab prekara-prekara iki, senajan kowé wis ngerti lan wis mantep ing kayektèn sing saiki. 13 Ya, aku rumangsa pantes, sajrone aku ana ing Kémah Suci iki, kanggo ngojok-ojoki kowé lan ngéling-éling kowé; 14 Merga ngerti nèk ora suwé manèh aku kudu nyingkirké kémahku iki, kaya sing wis diwulangké karo Gusti Yésus Kristus marang aku. 15 Kajaba iku, aku bakal ngupayakake supaya sawise seda aku, sampeyan bisa tansah ngeling-eling prekara-prekara iki. 16 Awit aku kabèh ora ngetutké dongèng-dongèng sing digawé licik, yakuwi nalika aku nduduhké marang kowé bab pangwasa lan rawuhé Gusti kita Yésus Kristus, nanging aku kabèh wis padha weruh kaluhurané. 17 Awit Panjenengané olèh pakurmatan lan kamulyan saka Gusti Allah, Sang Rama, nalika ana swara kang saka kamulyan kang pinunjul, marang Panjenengané, mangkéné, "Iki Putraningsun kang kinasih, kang dadi renaning panggalihe." 18 Lan swara iki saka swarga aku krungu, nalika aku karo Panjenengané ing gunung suci.

186

19 Awaké déwé uga nduwé piwulang bab ramalan sing luwih mantep; Satemene anggonmu padha nggatekake iku becike, kaya pepadhang kang sumunar ana ing panggonan kang peteng ndhedhet, nganti tumeka ing wayah esuke, lan lintang rina katon ing atimu. 20 Kaping pisanan, ngertia, manawa pamedhar wangsit ing Kitab Suci ora katerangan dhewe. 21 Awit pamedhar sabda ing jaman kuna iku dudu saka karsané manungsa, nanging wong-wong suci saka Gusti Allah padha ngucap kanthi kadhawuhaké déning Roh Suci. BAB 2 1 Nanging ana nabi-nabi palsu ing antarane wong-wong mau, kaya uga bakal ana guru-guru palsu ing antaramu, sing kanthi diam-diam bakal nekakake para sesat kang cilaka, malah nyelaki Gusti sing wis numbas wong-wong mau lan numpes awake dhewe kanthi cepet. 2 Lan akeh sing bakal ngetutake lakune sing ala; marga saka sapa dalaning kayekten bakal disalahake. 3 Lan marga saka srakah, wong-wong mau bakal padha ngedol kowe kanthi tembung-tembung palsu; 4 Awit nèk Gusti Allah ora ngéman para malaékat sing nglakoni dosa, nanging diuncalké nang neraka lan dilebokké nang setrapan pepeteng, terus dilebokké nang setrapan. 5 Lan ora ngéman donya sing lawas, nanging nylametake Nuh minangka wong kawolu, sing martakaké kayektèn, ndadékaké banjir gedhé marang jagadé wong duraka; 6 Kutha-kutha Sodom lan Gomora sing didadèkké awu, disalahké karo dirusak, lan didadèkké conto kanggo wongwong sing bakal urip duraka. 7 Lan ngluwari Lut sing adil, sing keganggu karo omongane wong duraka sing kotor. 8 (Amarga wong mursid sing manggon ana ing antarané wong-wong mau, kanthi ndeleng lan krungu, saben dina ngganggu jiwané sing bener karo tumindak sing ora sah;) 9 Pangeran Yehuwah pirsa carane ngluwari wong mursid saka ing panggodha, lan nylametake wong-wong kang ora adil tumeka ing dina pangadilan supaya diukum. 10 Nanging luwih-luwih wong-wong sing nglakoni kedagingan ing hawa-nepsu najis lan ngremehake pamrentahan. Wong-wong kuwi sombong, ora wani ngomong ala marang drajate. 11 Dene para malaékat, kang luwih gedhé pangwasané lan kasektèné, ora padha nyalahaké wong-wong mau ana ing ngarsané Pangéran. 12 Nanging wong-wong iki, kaya kewan kewan sing ora ngerti apa-apa, sing digawe kanggo dicekel lan dirusak, padha nyenyamah bab-bab sing ora dingerteni; lan bakal sirna babar pisan marga saka karusakane dhewe; 13 Lan bakal padha tampa pituwasing piala, kayadene wong kang nganggep remukan ing wayah awan. Padha bintik-bintik lan cacad, padha olah-olah nganggo cidrane dhewe nalika padha mangan bareng karo kowe; 14 Mripate kebak laku jina lan ora kendhat saka dosa; nyipta jiwa sing ora mantep: ati sing ditindakake kanthi laku srakah; bocah-bocah sing dikutuk: 15 kang padha ninggal dalan kang bener lan kesasar, nuruti dalane Bileam bin Bosor, kang remen marang opahing piala;

Surat Petrus kaping pindho

16 Nanging didukani marga saka kaluputane: kuldi bisu ngucap nganggo swaraning manungsa, nglarangi edane nabi. 17 Iki sumur-sumur kang ora ana banyune, mendhung kang kagawa dening prahara; marang kang pedhut pepeteng wis disimpen ing salawas-lawase. 18 Sabab manawa padha ngucapake tembung-tembung kang tanpa guna, iku mbujuk wong-wong kang padha uwal saka pepenginaning daging lan hawa-nepsu kang akehakehe, wong-wong kang padha uwal saka wong-wong kang padha nglakoni kasasar. 19 Nalika padha janji marang wong-wong mau mardika, wong-wong mau padha dadi abdining karusakan; 20 Awit nèk wong-wong kuwi wis pada uwal saka jejibahaning jagat srana wanuh marang Gusti lan Juru Slameté Yésus Kristus, banjur kejiret manèh lan dikalahake, pungkasané wong-wong mau luwih ala tinimbang wiwitan. 21 Awit luwih becik wong-wong mau ora ngerti dalaning kabeneran, ketimbang sawise ngerti, banjur ninggal dhawuh suci kang kaparingake marang dheweke. 22 Nanging wong-wong kuwi kelakon miturut unen-unen sing bener: Asu malih muntah-muntah; lan sow sing wis dikumbah kanggo dheweke kuburan ing bledug. BAB 3 1 Para kekasih, layang kang kapindho iki daktulis marang kowe. ing bab loro iku Aku ngojok-ojoki atine resik srana pangeling-eling. 2 Supaya kowé padha éling marang piwulangé para nabi suci lan piwulangé para rasulé Gusti lan Juru Slamet kita. 3 Kaping pisanan, padha sumurup, yen ing dina-dina pungkasan bakal ana wong-wong kang moyoki, kang padha nglakoni pepénginané dhéwé. 4 Lan matur, "Endi janji tekane?" Amarga wiwit para leluhur padha turu, samubarang kabeh tetep kaya wiwit wiwitaning tumitah. 5 Mulané wong-wong mau ora ngerti nèk swarga kuwi wis mbiyèn mbiyèn mbiyèn srana pangandikané Gusti Allah, lan bumi ngadeg metu saka banyu lan banyu. 6 Mulané jagat sing biyèn ana, kebak banyu, banjur sirna. 7 Nanging langit lan bumi sing saiki ana, nganggo tembung sing padha, disimpen ing geni kanggo dina pangadilan lan karusakan saka wong duraka. 8 Nanging para kekasih, kowé aja padha nyumurupi bab siji iki, yèn ing ngarsané Gusti sadina iku kaya sewu taun, lan sewu taun kaya sadina. 9 Pangéran ora kendho kanggo netepi janjiné, kaya sing dikira déning sawetara wong kendel. nanging Panjenengané iku sabar marang aku kabèh, ora karsa menawa ana wong kang tiwas, nanging supaya kabèh padha mratobat. 10 Nanging dinané Gusti bakal teka kaya maling ing wayah bengi; Ing kono langit bakal sirna kanthi rame banget, lan unsur-unsur bakal lebur amarga panas banget, lan bumi lan karya-karya sing ana ing kono bakal kobong. 11 Mulané, nèk kabèh prekara iki bakal sirna, mulané kowé kudu dadi wong sing nduwèni urip sing suci lan mursid. 12 Padha ngarep-arep lan cepet-cepet tekané dinané Gusti Allah, sing langit sing murub bakal lebur lan unsur-unsur bakal lebur ing panasé?

187

13 Nanging kita, miturut janjiné, ngarep-arep langit anyar lan bumi anyar, sing manggon ing kabeneran. 14 Mulané para kekasih, merga kowé padha ngarep-arep prekara-prekara sing kaya ngono kuwi, padha sregep temenan, supaya kowé bisa ketemu karo Panjenengané kanthi tentrem, tanpa cacad lan tanpa cacad. 15 Lan élinga nèk kasabarané Gusti kita kuwi kaslametan; kayadéné Paulus, sedulur kita sing ditresnani, miturut kawicaksanan sing kaparingaké marang panjenengané, wis ditulis marang kowé. 16 Kaya ing surat-suraté kabèh, sing ngomongké bab-bab kuwi. Ing kono ana prakara kang angèl dimangertèni, sing dicekel déning wong-wong sing ora ngerti lan ora mantep, kaya sing ditindakaké déning Kitab Suci liyané, nganti tumpes dhéwé. 17 Mulané, para kekasih, merga kowé wis ngerti prekaraprekara iki, mulané pada ngati-ati, supaya kowé uga ora dibuwang karo kasangsarané wong-wong duraka, mulané kowé padha ora mantep. 18 Nanging tuwuha ing sih-rahmat lan ing kawruh bab Gusti lan Juru Slamet kita, Yésus Kristus. Dèkné kaluhuran saiki lan ing salawas-lawasé. Amin.

Layang pisanan saka Yohanes

wiwitan. Angger-angger lawas iku pangandika kang wus padha kokrungu wiwit wiwitan mula. 8 Lan aku nulis pepakon anyar marang kowé, yaiku prekara sing bener ana ing Panjenengané lan ana ing kowé, amarga pepeteng wis sirna, lan pepadang sing sejati wis sumunar. 9 Sing sapa ngaku ana ing pepadhang, nanging sengit marang sadulure, iku isih ana ing pepeteng nganti saiki. 10 Sing sapa nresnani sadulure, tetep ana ing pepadhang, lan ora ana sandhungan. 11 Nanging sing sapa sengit marang sadulure, iku ana ing pepeteng, lan lumaku ana ing pepeteng, lan ora sumurup menyang ngendi parane, amarga pepeteng iku wus wuta mripate. 12 He, bocah-bocah, aku nulis marang kowé, amarga dosamu wis diapura marga saka asmané. 13 Para bapak, aku nulis marang kowé, merga kowé wis wanuh karo Panjenengané sing wis ana wiwit wiwitan mula. Aku nulis marang kowé, para nom-noman, merga kowé wis ngalahaké si jahat. Aku nulis marang kowé, bocah-bocah, amarga kowé wanuh marang Sang Rama. 14 Para bapak, aku nulis marang kowé, merga kowé wis wanuh karo Panjenengané sing wis ana wiwit wiwitan mula. Aku nulis marang kowé, para nom-noman, amarga kowé padha kuwat lan pangandikané Gusti Allah tetep ana ing kowé, lan kowé wis padha ngalahaké si ala. 15 Aja padha nresnani donya lan apa sing ana ing donya. Nèk ènèng wong sing nresnani jagat iki, trésna marang Gusti Allah Bapaké ora ana ing dèkné. 16 Awit kabèh sing ana ing donya, yaiku pepénginaning daging, pepénginaning mripat, lan kumingsuning urip, iku dudu saka Sang Rama, nanging saka ing donya. 17 Nanging jagat lan pepénginané bakal sirna, nanging sing sapa nglakoni karsané Gusti Allah tetep langgeng. 18 He, bocah-bocah, iki wektu sing pungkasan, lan kaya sing wis kokrungu nèk Antikristus bakal teka, malah saiki wis akèh antikristus. supaya kita ngerti yen iki pungkasan wektu. 19 Wong-wong mau padha metu saka kita, nanging dudu saka kita; Sabab saupama padha dadi golonganing kita, mesthi padha tetep nunggal karo kita. 20 Nanging kowé wis njebadi saka Kang Mahasuci, lan kowé ngerti samubarang kabèh. 21 Aku nulis marang kowé dudu merga kowé ora ngerti sing bener, nanging merga kowé ngerti, lan ora ana goroh sing asalé saka kayektèn. 22 Sapa ta kang goroh, kajaba wong kang ngaku manawa Yésus iku Kristus? Panjenengané iku antikristus, sing nyélaki Sang Rama lan Sang Putra. 23 Sing sapa nyélaki Sang Putra, iku ora nduwèni Sang Rama; 24 Mulané, apa sing wis kokrungu wiwit wiwitan mula kudu tetep ana ing kowé. Nèk apa sing kokrungu wiwit wiwitan mula tetep ana ing kowé, kowé uga bakal tetep ana ing Sang Putra lan ana ing Sang Rama. 25 Lan iki janji sing wis dijanjèkaké marang kita, yaiku urip langgeng. 26 Iki aku wis nulis marang kowé bab wong-wong sing nyasarké kowé. 27 Nanging jebad kang wis koktampani saka Panjenengané iku tetep ana ing kowé, lan kowé ora prelu ana wong mulangi kowé, nanging kaya jebad kang padha mulangaké marang kowé bab samubarang kabèh, lan iku kayektèn,

BAB 1 1 Kang wus ana wiwit wiwitan mula, kang wus padha dakrungu, kang wus padha dakdeleng kalawan mripatku, kang wus padha dakdeleng, lan kang wis dakrampungake dening tanganku, yaiku Sabdaning urip; 2 (Amarga urip iku wis nyata, lan aku wis ndeleng lan nekseni, lan nuduhake marang kowe, yen urip langgeng, sing ana karo Sang Rama lan sing wis dicethakake marang kita;) 3 Apa sing wis padha dakdeleng lan dakrungu, dakkandhani marang kowé, supaya kowé uga padha bisa tetunggalan karo aku, lan satemene tetunggalan karo Sang Rama lan Putrané Yésus Kristus. 4 Iki kabèh daktulis marang kowé, supaya kabungahanmu dadia sampurna. 5 Iki warta sing wis padha dakrungu saka Panjenengané lan dakkandhakaké marang kowé: Gusti Allah iku pepadhang lan ora ana pepeteng babar pisan ing Panjenengané. 6 Nèk awaké déwé ngomong nèk awaké déwé nduwèni tetunggalan karo Dèkné lan mlaku nang pepeteng, awaké déwé goroh lan ora nglakoni sing bener. 7 Nanging manawa kita lumaku ana ing pepadhang, kayadene Panjenengane ana ing pepadhang, kita padha tetunggalan, lan getihe Gusti Yesus Kristus, Putrane, ngresiki kita saka sakabehing dosa. 8 Nèk awaké déwé ngomong nèk awaké déwé ora nduwé dosa, awaké déwé ngapusi awaké déwé, lan kayektèn ora ana ing awaké déwé. 9 Manawa kita ngakoni dosa kita, Panjenengané iku setya lan adil, temah bakal ngapura dosa kita lan nucekake kita saka sakehing piala. 10 Nèk awaké déwé ngomong nèk awaké déwé ora nglakoni dosa, awaké déwé ndadèkké Dèkné goroh, lan pangandikané ora ana ing awaké dhéwé. BAB 2 1 Anak-anakku, aku nulis iki marang kowé, supaya kowé aja padha gawé dosa. Dene manawa ana wong kang gawe dosa, kita padha duwe Juru Pembantu ana ing ngarsane Sang Rama, yaiku Yesus Kristus, kang adil. 2 Lan Panjenengané iku minangka pirukun kanggo dosa kita, lan ora mung kanggo dosa kita, nanging uga kanggo dosa donya kabèh. 3 Mulané awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wanuh karo Dèkné, nèk awaké déwé netepi dhawuhé. 4 Sing sapa kandha, Aku wanuh marang Panjenengané, nanging ora netepi pepakoné, iku goroh, lan kayektèn ora ana ing Panjenengané. 5 Nanging sing sapa netepi pangandikané, katresnané Allah iku sampurna ana ing Panjenengané. 6 Sing sapa kandha nèk ana ing Panjenengané, dhèwèké uga kudu tumindak kaya dèkné. 7 Para Sadulur, aku ora nulis pepakon anyar marang kowé, nanging pepakon lawas sing wis ana ing kowé wiwit

188

Layang pisanan saka Yohanes

dudu goroh, lan kaya kang wis diwulangaké marang kowé. kowé, kowé bakal tetep ana ing Panjenengané. 28 Lan saiki, bocah-bocah, tetepa ana ing Panjenengané; supaya manawa Panjenengane bakal ngatingal, kita padha duwe kapercayan lan aja isin ana ing ngarsane, nalika rawuhe. 29 Nèk kowé ngerti nèk Dèkné kuwi bener, kowé pada ngerti nèk saben wong sing nglakoni kayektèn kuwi lair saka Dèkné. BAB 3 1 Delengen, apa katresnan sing diparingake dening Sang Rama marang kita, nganti kita kasebut para putrane Gusti Allah. 2 Para sedulur sing tak trésnani, saiki awaké déwé wis dadi anaké Gusti Allah, nanging awaké déwé iki durung weruh apa déwé. awit kita bakal padha ndeleng Panjenengané kaya déné. 3 Lan saben wong sing duwe pangarep-arep iki marang dheweke, nucekake awake dhewe, kaya dheweke resik. 4 Sing sapa nglakoni dosa, iku uga nerak angger-anggering Toret, awit dosa iku nerak angger-anggering Toret. 5 Lan kowé ngerti nèk Dèkné wis ngétokké kabetyikané kanggo njabut dosa-dosa kita; lan ora ana dosa ing Panjenengane. 6 Sapa waé sing tetep ana ing Panjenengané, ora bakal gawé dosa; 7 He, anak-anak, aja nganti ana wong sing nasaraké kowé. 8 Wong sing nglakoni dosa kuwi asalé saka Iblis; awit Iblis wis nglakoni dosa wiwit wiwitan mula. Kanggo tujuan iki Putrané Gusti Allah ngétokké kabetyikané, yaiku nyirnakaké panggawéné Sétan. 9 Sapa sing lair saka Gusti Allah ora nglakoni dosa; awit wijiné tetep ana ing dhèwèké, lan dhèwèké ora bisa gawé dosa, merga dhèwèké lair saka Gusti Allah. 10 Dadiné para putrané Gusti Allah lan para anaké Sétan temenan: sing sapa ora nindakaké kayektèn, iku dudu asalé saka Gusti Allah, lan uga wong sing ora nresnani saduluré. 11 Amarga iki pesen sing wis kokrungu wiwit wiwitan mula, yaiku supaya kita padha tresna-tinresnan. 12 Ora kaya Kain, sing asalé saka wong ala lan matèni seduluré. Yagene dheweke mateni dheweke? Amarga panggawene dhewe iku ala, lan tumindake sadulure iku bener. 13 Para Sadulurku, aja gumun, manawa jagad sengit marang kowe. 14 Awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wis liwati sangka pati marang urip, merga awaké déwé nresnani para sedulur. Sing sapa ora tresna marang sadulure, iku tetep ana ing pati. 15 Sapa waé sing sengit marang seduluré kuwi wong sing matèni wong, lan kowé ngerti nèk ora ana wong sing matèni wong sing nduwé urip langgeng. 16 Mulané awaké déwé ngerti nresnani Gusti Allah, awit Dèkné masrahké nyawané kanggo awaké déwé, lan awaké déwé kudu masrahké nyawané kanggo para sedulur. 17 Nanging sing sapa nduwèni kabegjan ing donya iki, lan weruh saduluré kekurangan, banjur nutup rasa welasé marang wong mau, kepriyé anggoné katresnané Gusti Allah tetep ana ing wong? 18 Anak-anakku, aja padha tresna nganggo tembung utawa ilat; nanging ing tumindak lan ing kasunyatan.

189

19 Mulané awaké déwé ngerti nèk awaké déwé iki asalé saka kayektèn, mulané awaké déwé bakal ngyakinké atiné awaké déwé. 20 Awit nèk ati kita nyalahké awaké déwé, Gusti Allah kuwi ngungkuli ati kita lan pirsa samubarang kabèh. 21 Para sedulur sing tak trésnani, nèk ati kita ora ngakoni awaké déwé, awaké déwé nduwé iman marang Gusti Allah. 22 Lan apa wae sing kita suwun, kita tampa saka Panjenengane, amarga kita padha netepi pepakon-pepakon lan nindakake apa kang ndadekake keparenge Panjenengane. 23 Iki dhawuhé, yaiku supaya kita padha precaya marang asmané Yésus Kristus, Putrané, lan padha tresna-tinresnan, kaya sing didhawuhaké déning Panjenengané marang kita. 24 Lan sing sapa netepi dhawuh-dhawuhé, tetep ana ing Panjenengané, lan Panjenengané ana ing Panjenengané. Awit saka iku kita padha sumurup, yen Panjenengane tetep ana ing kita, marga saka Roh kang kaparingake marang kita. BAB 4 1 Para sedulur sing tak trésnani, aja pada pretyaya marang sakèhé roh, nanging nggolèki roh-roh kuwi apa sangka Gusti Allah, awit okèh nabi-nabi palsu sing pada teka nang jagat. 2 Dadiné kowé ngerti Rohé Gusti Allah: Saben roh sing ngakoni nèk Yésus Kristus wis dadi manungsa kuwi asalé saka Gusti Allah. 3 Lan saben roh sing ora ngakoni nèk Yésus Kristus wis teka dadi manungsa, kuwi dudu asalé saka Gusti Allah. lan malah saiki wis ana ing donya. 4 He, bocah-bocah, kowé iku asalé saka Gusti Allah, lan kowé wis padha ngalahaké wong-wong mau, amarga Panjenengané kang ana ing kowé iku ngungkuli kang ana ing donya. 5 Wong-wong kuwi asalé saka donya, mulané wong-wong kuwi ngomongké bab kadonyan, lan jagat iki ngrungokké. 6 Kita iki asalé saka Gusti Allah: sing sapa wanuh marang Gusti Allah, iku ngrungokake kita; Sapa kang dudu saka ing Allah iku ora ngrungokake kita. Mulané awaké déwé ngerti roh sing bener lan roh sing salah. 7 Para sedulur sing tak trésnani, ayo padha nresnani siji lan sijiné, awit katresnan kuwi asalé saka Gusti Allah; lan saben wong sing nresnani, lair saka Gusti Allah lan wanuh marang Gusti Allah. 8 Sing sapa ora nresnani, ora wanuh marang Gusti Allah; awit Gusti Allah iku katresnan. 9 Iki kacetha katresnané Gusti Allah marang kita, amarga Gusti Allah ngutus Kang Putra ontang-anting menyang donya, supaya kita bisa urip liwat Panjenengané. 10 Inggih punika katresnan, dudu kita ingkang sampun nresnani Gusti Allah, nanging bilih Panjenenganipun ingkang nresnani kita lan ngutus Putranipun dados pirukun tumrap dosa-dosa kita. 11 Para sedulur, nèk Gusti Allah nresnani awaké déwé, awaké déwé kudu nresnani siji lan sijiné. 12 Ora ana wong sing tau weruh Gusti Allah. Yen kita padha tresna-tinresnan, Gusti Allah dedalem ana ing kita, lan katresnane iku sampurna ana ing kita.

Layang pisanan saka Yohanes

13 Mulané awaké déwé ngerti nèk awaké déwé manggon ana ing Dèkné lan Dèkné ana ing awaké déwé, awit Dèkné wis maringi Rohé marang kita. 14 Lan aku wis weruh lan neksèni yèn Sang Rama ngutus Sang Putra dadi Juru Slameting jagad. 15 Sapa waé sing ngakoni nèk Yésus kuwi Putrané Gusti Allah, Gusti Allah tetep ana ing dhèwèké lan dhèwèké uga ana ing Gusti Allah. 16 Awaké déwé wis ngerti lan pretyaya marang katresnané Gusti Allah marang awaké déwé. Gusti Allah iku katresnan; lan sing sapa manggon ing katresnan, manggon ana ing Gusti Allah, lan Gusti Allah ana ing wong. 17 Iki katresnan kita dadi sampurna, supaya kita padha duwe kendel ing dina pangadilan, amarga kaya Panjenengane, iya kita ana ing jagad iki. 18 Ing katresnan ora ana rasa wedi; nanging katresnan kang sampurna nundhung rasa wedi, amarga wedi iku nduwèni siksa. Sing sapa wedi iku ora sampurna ing katresnan. 19 Awaké déwé nresnani Dèkné, awit Dèkné nresnani awaké déwé. 20 Nèk ana wong sing ngomong: Aku nresnani Gusti Allah, nanging sengit marang seduluré, wong kuwi goroh. 21 Lan pepakon iki kita tampa saka Panjenengané, supaya wong sing tresna marang Gusti Allah uga tresna marang saduluré. BAB 5 1 Sapa waé sing pretyaya nèk Yésus kuwi Kristus, kuwi lairé saka Gusti Allah, lan saben wong sing nresnani sing wis nglairké kuwi, uga nresnani Anak sing lairé. 2 Mulané awaké déwé ngerti nèk awaké déwé nresnani para anaké Gusti Allah, nèk awaké déwé nresnani Gusti Allah lan netepi pepakoné. 3 Amarga iki katresnan marang Gusti Allah, yaiku supaya kita padha netepi pepakon-pepakoné, lan pepakoné ora abot. 4 Sabab saben wong kang miyos saka Gusti Allah iku ngalahake jagad, lan iki kamenangan kang ngalahake jagad, yaiku pracaya kita. 5 Sapa ta kang bisa ngalahake jagad iki, kajaba wong kang pracaya yen Gusti Yesus iku Putraning Allah? 6 Iya Panjenengané kang rawuh lumantar banyu lan getih, yaiku Yésus Kristus; ora mung nganggo banyu, nanging kanthi banyu lan getih. Lan Roh iku kang nekseni, amarga Roh iku kayektèn. 7 Amarga ana telu sing nekseni ing swarga, yaiku Sang Rama, Sang Sabda lan Sang Roh Suci, lan telu iku siji. 8 Lan ana telu sing nekseni ing bumi, yaiku Roh, banyu lan getih, lan telu iku padha dadi siji. 9 Nèk awaké déwé nampa paseksiné manungsa, paseksiné Gusti Allah kuwi luwih penting, awit iki seksiné Gusti Allah sing diwènèhké marang Anaké. 10 Wong sing pretyaya marang Anaké Gusti Allah kuwi nduwé paseksi ing awaké déwé. amarga ora precaya marang paseksi kang diparingake dening Gusti Allah bab Kang Putra. 11 Iki buktiné, nèk Gusti Allah wis maringi urip langgeng marang awaké déwé, lan urip kuwi ana ing Anaké. 12 Sapa sing nduwèni Putra kuwi nduwèni urip; lan sing sapa ora nduwèni Putraning Allah, ora nduwèni urip.

190

13 Prakara iki daktulis marang kowé, sing padha precaya marang asmané Putraning Allah; supaya kowé ngerti nèk kowé nduwèni urip langgeng, lan kowé pada pretyaya marang jenengé Anaké Gusti Allah. 14 Lan iki kapercayan kita marang Panjenengané, nèk kita nyuwun apa-apa miturut kersané, Panjenengané ngrungokké kita. 15 Lan nèk awaké déwé ngerti nèk Dèkné ngrungokké apa sing tak suwun, awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wis nampa panjaluk sing tak tulung-tinulungi. 16 Nèk ènèng wong weruh seduluré nglakoni dosa sing ora ndadèkké pati, wong kuwi kudu nyuwun, lan Dèkné bakal ngekèki urip marang sedulur kuwi. Ana dosa kang ndadèkaké pati: Aku ora kandha nèk dhèwèké kudu ndedonga. 17 Sakabehing piala iku dosa, lan ana dosa kang ora matine. 18 Awaké déwé ngerti nèk saben wong sing lair saka Gusti Allah ora nglakoni dosa. Nanging sing dadi anaké Gusti Allah kuwi ngreksa awaké déwé, mulané wong duraka kuwi ora ndemèk dhèwèké. 19 Awaké déwé ngerti nèk awaké déwé iki asalé saka Gusti Allah, lan sak jagat iki kagolong piala. 20 Awaké déwé ngerti nèk Anaké Gusti Allah wis teka lan wis maringi pangertèn marang awaké déwé, supaya awaké déwé bisa wanuh karo Panjenengané sing bener, lan kita ana ing Panjenengané sing bener, yaiku Yésus Kristus, Putrané. Iki Gusti Allah sing sejati lan urip langgeng. 21 He, bocah-bocah, padha ngadohi brahala. Amin.

Yohanes kapindho BAB 1 1 Para pinituwa marang ibu pilihan lan anak-anaké, sing daktresnani ing kayektèn. lan ora mung aku, nanging uga kabeh wong sing wis ngerti bebener; 2 Marga saka kayektèn, kang dumunung ana ing kita, lan bakal nunggil karo kita ing salawas-lawasé. 3 Sih-rahmat, sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Gusti Allah Sang Rama lan saka Gusti Yesus Kristus, Putraning Sang Rama, anaa ing kowe, ing kayekten lan katresnan. 4 Aku bungah banget nèk aku weruh anak-anakmu sing urip ing kayektèn, kaya sing wis ditampa saka Gusti Allah Bapakku. 5 Lan saiki aku nyuwun marang kowé, Bu, ora kaya-kaya aku nulis pepakon anyar marang kowé, nanging pepakon sing wis kita nduwé wiwit wiwitan mula, yaiku supaya kita padha tresna-tinresnan. 6 Lan iki katresnan, sing kita lumaku miturut pepakoné. Iki pepakon, kaya sing wis kokrungu wiwit wiwitan mula, kowé kudu nglakoni. 7 Awit okèh tukang ngapusi sing wis teka nang jagat, sing ora ngakoni nèk Gusti Yésus Kristus wis dadi manungsa. Iki tukang ngapusi lan antikristus. 8 Padha ngati-ati, supaya kita aja nganti kélangan apa-apa sing wis kita lakoni, nanging supaya kita padha tampa ganjaran sing sampurna. 9 Sapa sing nerak lan ora netepi piwulangé Kristus, kuwi ora nduwé Gusti Allah. Sapa sing tetep ing piwulangé Kristus, iku nduwèni Sang Rama lan Sang Putra. 10 Nèk ana wong sing teka nang nggonmu lan ora nggawa piwulang iki, aja ditrima ing omahmu lan aja diomongi. 11 Awit sapa sing njaluk tulung marang Gusti Allah, kuwi uga nuruti panggawé ala. 12 Kaping pirang-pirang prekara sing arep daktulis marang kowé, aku ora arep nulis nganggo kertas lan tinta, nanging aku ngarep-arep bisa nekani kowé lan omong-omongan adhep-adhepan, supaya kabungahanku dadia sampurna. 13 Sedulur-sedulurmu sing wis dipilih kuwi salam marang kowé. Amin. Yohanes katelu BAB 1 1 Para pinituwa marang Gayus kang kinasih, kang daktresnani ing kayektèn. 2 Kang daktresnani, muga-muga kowe padha slamet lan slamet, kayadene nyawamu kang mulya. 3 Aku bungah banget nalika para sadulur padha teka lan mènèhi paseksi bab kayektèn kang ana ing kowé, kayadene anggonmu lumaku ana ing kayektèn. 4 Aku ora nduwé kabungahan sing ngungkuli krungu nèk anak-anakku urip ing kayektèn. 5 Para sedulur sing tak trésnani, kowé nindakké sing setya marang para sedulur lan wong liya. 6 Wong-wong sing wis nyeksèni katresnanmu ana ing ngarepé pasamuan, lan manawa kowé mimpin wong-wong mau mèlu budhal ing lakuning Allah, kowé bakal tumindak becik. 7 Amarga marga saka asmane, wong-wong mau padha lunga, ora njupuk apa-apa saka bangsa-bangsa liya. 8 Mulané awaké déwé kudu nampa sing kaya ngono kuwi, supaya awaké déwé bisa dadi wong sing nulungi kayektèn. 9 Aku nulis marang pasamuwan, nanging Diotrefès, sing seneng ngutamakké wong-wong kuwi, ora gelem nampa aku. 10 Mulané, nèk aku teka, aku bakal ngéling-éling marang penggawéné sing ditindakké karo ngomongké awaké déwé karo tembung-tembung sing ala, nanging ora marem lan ora nampa sedulur-sedulur, lan wong sing gelem ngélingké wong-wong sing gelem, lan nundhung wong-wong mau saka pasamuan. 11 Para sedulur sing tak trésnani, aja pada nuruti sing ala, nanging sing apik. Sing sapa nindakaké kabecikan kuwi asalé saka Gusti Allah, nanging sing sapa tumindak ala kuwi ora weruh Gusti Allah. 12 Demetrius nduwèni kabar apik marang kabèh wong lan bab kayektèn dhéwé. Lan kowé padha sumurup, yèn paseksi kita iku bener. 13 Akèh prekara sing kudu daktulis, nanging aku ora gelem nulis marang kowé nganggo tinta lan pena. 14 Nanging aku ngarep-arep bakal enggal ketemu karo kowé, lan aku bakal ngomong adhep-adhepan. Tentrem rahayu. Kanca-kancaku padha salam marang kowe. Salam marang kanca kanthi jeneng.

191

Yudha BAB 1 1 Yudas, abdiné Gusti Yésus Kristus lan seduluré Yakobus, marang wong-wong sing wis disucèkké lan dilestarèkké karo Gusti Allah Bapaké. ing Gusti Yesus Kristus, lan disebut: 2 Sih-rahmat lan tentrem-rahayu lan katresnanmu luberna marang kowé. 3 Para sedulur sing tak trésnani, nalika aku ngupaya tenanan nulis marang kowé bab kawilujengan umum, aku kudu Aku nulis marang kowé lan ngongkon kowé mbudidaya kanthi temen-temen kanggo iman sing wis diwènèhaké marang para suci wis dipasrahake. 4 Amarga ana wong-wong sing ora ngerti, sing wis ditemtokake kanggo paukuman iki, wong-wong sing ngowahi sih-rahmaté Gusti Allah kita dadi kamardikan lan siji-sijiné Gusti Allah lan Gusti kita Yésus Kristus nilar 5 Ing kono aku bakal ngélingké kowé, senajan kowé wis ngerti, nèk Gusti Allah ngongkon wong-wong metu nylametaké Mesir, banjur nyirnakaké wong kafir. 6 Lan para malaékat sing ora tetep manggon ing panggonané sing sepisanan, nanging ninggal panggonané dhéwé, Panjenengané dirantai langgeng ing sangisoré. pepeteng katahan nganti pangadilan dina gedhe. 7 Kayadene Sodom lan Gomora lan kutha-kutha ing sakiwa-tengené, iya kaya mangkono iku, padha laku jina lan laku jina. padha ngetutake daging sing aneh, supaya dadi conto, nalika padha nandhang piwales geni langgeng. 8 Mangkono uga wong-wong sing ngipi najis iki najisaké daging, ngrèmèhaké panguwasa lan ngrèmèhaké kamulyan. 9 Nanging Mikhael, panggedhening malaekat, nalika padu karo Iblis, yen dheweke padu bab layone Nabi Musa, ora wani nyalahké dhèwèké, nanging kandha: Pangéran ndhawuhi kowé. 10 Nanging wong-wong mau padha ngrèmèhaké barang-barang sing ora dingertèni; nanging apa sing diweruhi dening alam, kaya kewan sing ora sopan, mula dheweke ngrusak awake dhewe. 11 Bilai wong-wong mau! amarga padha lumaku ing dalane Kain lan srakah ngetutake kesalahane Bileam ganjaran, lan tiwas ing kontradiksi Core. 12 Iki minangka rereged ing pahargyan katresnanmu, nalika padha mangan bareng karo kowe, padha mangan tanpa wedi: mendhung. apa padha tanpa banyu, kabawa angin; wit kang wohe layu, tanpa woh, mati kaping pindho, menyang oyod dicabut; 13 Ombaking segara ngamuk, umpluk kawirangané dhéwé; lintang ngumbara, kang pepeteng ing pepeteng tetep ing salawas-lawase. 14 Lan Henokh, kang kapitu saka Adam, uga medhar wangsit bab wong-wong mau lan ngandika: Lah, Gusti rawuh karo sepuluh ewu wong. kang suci, 15 kanggo nindakaké paukuman marang kabèh wong lan ngukum kabèh wong sing duraka ing antarané wong-wong mau bab sakehing tumindaké sing ala. kang padha tumindak ala, lan saka sakehing tembung kasar kang diucapake dening wong duraka marang Panjenengane. 16 Wong-wong kuwi wong-wong sing nggrundel, wong-wong sing seneng nggrundel, sing mlaku nuruti pepénginané. lan cangkeme padha ngucapake bungah banget tembung, karo admiration kanggo wong kanggo njupuk kauntungan saka. 17 Nanging para kekasih, élinga marang piwulangé para rasulé Gusti kita Yésus Kristus. 18 Wong-wong kuwi wis ngomong marang kowé nèk ing pungkasan wektu bakal ènèng wong moyoki sing manut pialané dhéwé hawa nepsu kudu lumaku. 19 Yaiku wong-wong kang misahake awake dhewe, kanthi hawa nafsu, tanpa Roh.

20 Nanging kowé, para kekasih, padha mbanguna awakmu dhéwé nganggo imanmu sing paling suci, kanthi ndedonga ing Roh Suci, 21 Tetepa ing katresnané Gusti Allah, lan ngarep-arep sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nganti tumeka ing urip langgeng. 22 Lan karo sawetara wong kudu welas asih, sing ndadekake beda. 23 Lan liya-liyané padha nylametaké kanthi wedi, srana ngetokaké wong-wong mau saka ing geni; malah sengit marang rasukan sing dilumuri daging. 24 Lan marang Panjenengané kang bisa njaga kowé aja nganti tiba lan mapanaké kowé tanpa cacad ana ing ngarsané kamulyané. diatur kanthi bungah banget, 25 Mung Gusti Allah sing wicaksana, Juru Slamet kita, kaluhuran lan kamulyan, panguwasa lan panguwasa, saiki lan ing salawas-lawase. Amin

192

Wahyu BAB 1 1 Wahyuné Gusti Yésus Kristus, sing diparingké Gusti Allah marang Panjenengané, kanggo nduduhké marang para abdiné bab-bab sing kudu enggal kelakon. Panjenengané banjur utusan lan mratelakaké marang Yohanes, abdiné. 2 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyaksenin pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa, miwah paseksen Ida Sang Hyang Widi Wasa, miwah sakancan sane sampun kadeleng. 3 Rahayu wong kang maca lan kang ngrungokake pangandikane wangsit iki sarta netepi apa kang katulisan ana ing kono, awit wus cedhak wektune. 4 Yokanan marang pasamuwan pitu ing Asia: Sih-rahmat lan tentrem-rahayu saka Panjenengane, kang ana lan kang ana lan kang bakal rawuh; lan saka Roh pitu kang ana ing ngarepe dhampar; 5 Lan saka Gusti Yésus Kristus, sing dadi seksi sing setya lan sing mbarep karo wong mati, lan ratuné para ratu ing bumi. Dèkné sing nresnani awaké déwé lan sing wis mbilas dosa kita nganggo rahé déwé. 6 Panjenengané wis ngangkat kita dadi raja lan imam marang Gusti Allah Bapaké; Dèkné kaluhuran lan pangwasa ing salawas-lawasé. Amin. 7 Lah Panjenengané rawuh nganggo méga; lan saben mripat bakal weruh Panjenengané, lan uga kang njojoh Panjenengané, lan kabeh bangsa ing bumi bakal sesambat marga saka Panjenengané. Sanadyan mangkono, Amin. 8 Aku iki Alfa lan Oméga, sing wiwitan lan sing pungkasan, pangandikané Pangéran, sing ana lan sing ana lan sing bakal teka, Kang Mahakwasa. 9 Aku Yohanes, sing uga sedulurmu lan kanca ing kasusahan, lan ing Kratoning lan sabar Gusti Yésus Kristus, ana ing pulo kang disebut Patmos, kanggo pangandikané Gusti Allah lan kanggo paseksiné Yésus Kristus. 10 Ing dinané Yéhuwah aku kapenuhan ing Roh, lan ing mburiku krungu swara seru kaya kalasangka, 11 Kandhané, ” Aku iki Alfa lan Oméga, sing wiwitan lan sing pungkasan: lan, Apa sing kokdeleng, tulisen ing buku, lan kirim menyang pasamuwan pitu ing Asia; menyang Éfesus, Smirna, Pergamos, Tiatira, Sardis, Filadelfia lan Laodikia. 12 Aku banjur noleh kanggo ndeleng swara sing ngandika marang aku. Bareng minger, aku weruh padamaran emas pitu; 13 Lan ing tengah-tengahé padamaran pitu mau ana wong sing kaya Putraning Manungsa, nganggo jubah nganti tekan sikilé, lan nganggo sabuk emas ing dhadhané. 14 Sirahé lan rambuté putih kaya wulu wulu, putih kaya salju; lan mripate kaya murub geni; 15 Lan sikilé kaya tembaga alus, kaya diobong ing pawon; lan swarané kaya swarané banyu akèh. 16 Tangané tengen nyekel lintang pitu, lan saka cangkemé metu pedhang sing landhep loro, lan pasuryané kaya srengéngé sing sumorot. 17 Bareng aku weruh Panjenengané, aku sumungkem ing sampéyané kaya wong mati. Panjenengané banjur

193

numpangi astané tengen marang aku, ngandika marang aku: Aja wedi; Aku iki pisanan lan pungkasan: 18 Aku iki sing urip, lan wis mati; lan, lah, Aku urip ing salawas-lawase, Amin; lan duwe kuncine neraka lan pati. 19 Tulisen apa sing wis kokdeleng, apa sing saiki, lan apa sing bakal kelakon sakwisé. 20 Wewadi lintang pitu sing kokdeleng ana ing tanganku tengen, lan padamaran emas pitu. Lintang pitu iku mulékat saka pasamuwan pitu, lan padamaran pitu sing kokdeleng iku pasamuwan pitu. BAB 2 1 Tulisna marang malaékaté pasamuwan ing Éfesus; Iki pangandikane Kang nyekel lintang pitu ing astane tengen, kang lumaku ana ing satengahe padamaran mas pitu; 2 Aku ngerti panggawému, rekasamu, lan sabarmu, lan kowé ora bisa nanggung wong-wong sing ala, lan kowé wis nyoba wong-wong sing ngaku rasul, nanging dudu, lan kowé weruh wong-wong kuwi goroh. 3 Lan wis tabah lan sabar, lan marga saka asmaningSun anggonmu rekasa lan ora kesel. 4 Nanging Aku duwe prakara kanggo kowé, amarga kowé ninggal katresnanmu kang kawitan. 5 Mulané élinga saka ngendi kowé tiba, lan mratobata lan nglakoni panggawé sing wiwitan. Yen ora, aku bakal enggal-enggal nekani kowe lan bakal nyingkirake padamaranmu saka ing panggonane, manawa kowe ora mratobat. 6 Nanging sing ana ing kowé iki, kowé sengit marang panggawéné para Nikolaus, sing uga tak sengiti. 7 Sing sapa nduwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan; Sing sapa unggul, bakal Dakparingi mangan wohing wit panguripan, kang ana ing satengahing pirdus Allah. 8 Lan nulisa marang malaékaté pasamuwan ing Smirna; Iki pangandikane Kang wiwitan lan kang pungkasan, kang wus mati lan urip; 9 Aku ngerti panggawému, kasangsaranmu, lan kamlaratanmu, (nanging kowé sugih) lan aku ngerti panyenyamahé wong-wong sing ngaku wong Yahudi, nanging dudu, nanging padha sinagogé Iblis. 10 Aja wedi marang apa-apa sing bakal nandhang sangsara. lan kowé bakal nandhang sangsara sepuluh dina: kowé setya nganti mati, lan kowé bakal Dakparingi makuthaning urip. 11 Sing sapa nduwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan; Sing sapa unggul, ora bakal nandhang sangsara marga saka pati kang kapindho. 12 Lan nulisa marang malaékaté pasamuwan ing Pergamos; Iki pangandikane Kang duwe pedhang landhep loro; 13 Aku ngerti panggawému, lan ing ngendi panggonanmu, yaiku panggonané Sétan, lan kowé nyekel jenengku lan ora nyélaki imanku, malah nalika Antipas dadi martirku sing setya, sing dipatèni ana ing antaramu, ing panggonan Sétan. manggon. 14 Nanging Aku duwe sawetara prakara kanggo sampeyan, amarga ing kono ana wong-wong sing padha ngugemi piwulange Bileam, sing mulang Bilekh supaya sandhungan ana ing ngarepe wong Israel, mangan sesajen marang brahala lan laku jina.

Wahyu

15 Mangkono uga kowé uga ana wong-wong kang padha ngugemi piwulangé para Nikolaus, kang daksengiti. 16 Padha mratobata; Yen ora, Ingsun bakal enggal-enggal nemoni sira lan bakal nglawan wong-wong mau nganggo pedhang saka cangkemku. 17 Sing sapa nduwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan; Sing sapa unggul, bakal Dakparingi mangan manna sing didhelikake, lan bakal Dakparingi watu putih, lan ana ing watu kasebut ditulis jeneng anyar, sing ora ana wong sing ngerti kajaba sing nampa. 18 Lan nulisa marang malaékaté pasamuwan ing Tiatira; Iki pangandikane Putraning Allah, kang mripate kaya murub geni, lan sikile kaya tembaga alus; 19 Aku ngerti penggawému, katresnanmu, pengabdianmu, imanmu, kesabaranmu lan penggawému; lan sing pungkasan dadi luwih saka sing pisanan. 20 Nanging Aku duwe sawetara prakara marang kowé, amarga kowé nglilani wong wadon Izebèl, kang ngakungaku nabi wadon, mulang lan ngapusi para abdi-Ku supaya laku jina lan mangan sesajèné brahala. 21 Lan Aku menehi wektu kanggo dheweke mratobat saka laku jina; lan dheweke ora mratobat. 22 Lah, Aku bakal nyelehake dheweke menyang paturon, lan wong-wong sing laku jina karo dheweke menyang kasusahan gedhe, kajaba padha mratobat saka tumindake. 23 Lan Aku bakal matèni anak-anake karo pati; lan sakèhé pasamuwan bakal ngerti yèn Aku iki sing niti-priksa batin lan atiné. 24 Nanging Aku pitutur marang kowé lan marang wongwong liyané ing Tiatira, sing padha ora nduwèni piwulang iki, lan sing ora ngerti dhasaré Iblis, kaya sing diomongké. Aku ora bakal nekakaké beban liya marang kowé. 25 Nanging apa sing wis padha kok pendhet terus nganti Aku teka. 26 Sing sapa unggul lan netepi panggawé-Ku nganti tumeka ing wekasan, iku bakal Dakparingi pangwasa ngwasani para bangsa. 27 Panjenengané bakal ngwasani wong-wong mau nganggo teken wesi; kayadene wadhahe kundhi bakal padha remuk, kaya kang wus daktampa saka RamaKu. 28 Lan Aku bakal menehi lintang esuk. 29 Sing sapa nduwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan. BAB 3 1 Tulisna marang malaékaté pasamuwan ing Sardis; Iki pangandikane Kang kagungan Rohe Gusti Allah pitu lan lintang pitu; Aku ngerti panggawému, sing jeneng sing urip, nanging wis mati. 2 Padha waspada, lan santosa barang-barang kang isih ana, sing wis arep mati, awit aku durung nemu panggawemu sampurna ana ing ngarsaning Allah. 3 Mulané élinga kepriyé anggonmu wis nampa lan krungu, lan tetepa lan mratobata. Mulané, nèk kowé ora waspada, Aku bakal nekani kowé kaya maling, lan kowé ora bakal ngerti kapan Aku bakal nekani kowé. 4 Ing Sardis ana sawetara jeneng sing ora najisaké sandhangané; lan bakal padha lumaku karo Aku nganggo putih, amarga padha pantes.

194

5 Sing sapa unggul, iya bakal nganggo sandhangan putih; Lan ora bakal Daksirnakake asmane saka ing kitab kauripan, nanging Aku bakal ngakoni asmane ana ing ngarsaning RamaKu lan ana ing ngarepe para malaekate. 6 Sing sapa duwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan. 7 Tulisna marang malaékaté pasamuwan ing Filadelfia; Mangkene pangandikane Kang Mahasuci, Kang Sanyata, kang ndarbeni kuncine Sang Prabu Dawud, kang mbukak, ora ana kang nutup; lan nutup, lan ora ana wong mbukak; 8 Ingsun nguningani pakaryanira, lah Ingsun paringake lawang kang mbukak ing ngarepira, lan ora ana wong kang bisa nutupi; 9 Lah, Aku bakal nggawe wong-wong saka papan pangibadah Iblis, sing ngaku wong Yahudi, nanging dudu, nanging ngapusi; Lah, Aku bakal nggawe wong teka lan nyembah ing ngarepe sikilmu, lan ngerti yen Aku tresna sampeyan. 10 Merga kowé netepi piwulangku bab kasabaran-Ku, Aku uga bakal ngreksa kowé saka wektu pacoban, sing bakal nekani jagat kabèh, kanggo nyoba wong-wong sing manggon ing bumi. 11 Lah, Aku teka cepet. 12 Sapa sing menang, bakal Dakdadèkaké tugu ing padalemané Gusti Allahku, lan ora bakal metu menèh, lan jenengé Allahku lan jenengé kuthané Gusti Allahku, yaiku Yérusalèm anyar. , kang tumurun saka ing swarga saka Gusti Allahku: lan Aku bakal nulis jeneng anyar ing wong. 13 Sing sapa duwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan. 14 Lan nulisa marang malaékaté pasamuwan Laodikia; Iki pangandikane Amin, Seksi kang setya lan bener, wiwitaning tumitah Gusti Allah; 15 Aku ngerti panggawému, yèn kowé ora adhem lan ora panas. 16 Mulané, merga kowé adem lan ora adhem lan ora panas, mulané kowé bakal Dakbuwang saka cangkemku. 17 Merga kowé kandha: Aku iki sugih lan sugih bandha lan ora butuh apa-apa; lan ora sumurup, yen kowe apes, sengsara, mlarat, wuta lan wuda. 18 Aku pitutur marang kowé, supaya kowé padha tuku emas saka Aku, supaya kowé dadi sugih; lan sandhangan putih, supaya sampeyan bisa manganggo, lan supaya kawiranganmu wuda ora katon; lan njebadi mripatmu nganggo obat mata, supaya bisa ndeleng. 19 Sapa wae kang daktresnani, iku dakweling lan dakkandhani. 20 Lah, Aku ngadeg ing lawang lan thothok-thothok: yen ana wong krungu swaraku lan mbukak lawang, Aku bakal lumebu lan bakal nedha karo wong, lan dheweke karo Aku. 21 Sing sapa unggul, bakal Dakparingi lungguh karo Aku ana ing dhamparku, kaya Aku uga wis menang lan lenggah karo Bapakku ana ing dhamparé. 22 Sing sapa duwé kuping, ngrungokna apa sing dipangandikakaké déning Roh marang pasamuwanpasamuwan.

Wahyu

BAB 4

mripat pitu, yaiku Roh pitu. saka Gusti Allah dikirim menyang kabeh bumi. 7 Panjenengané banjur rawuh lan njupuk kitab saka ing tangan tengen kang lenggah ing dhampar. 8 Sawisé njupuk kitab mau, makluk papat lan pinituwa patlikur padha sumungkem ing ngarepé Cempé, padha nduwèni clempung lan bokor emas kebak ambuné, yaiku pandongané para suci. 9 Wong-wong mau padha ngidungaké kidung anyar, pangucapé, "Kowé pantes njupuk kitab mau lan mbukak sègelé, awit kowé wis dipatèni lan wis ngluwari aku kabèh marang Gusti Allah srana getihmu saka sakèhing taler, basa lan bangsa. lan bangsa; 10 Kawula sampun panjenengan dalem dados ratu lan imam kagem Gusti Allah kita, saha kawula badhe mrentah ing bumi. 11 Aku banjur mirsani lan krungu swarané malaékat akèh ing sakubengé dhampar lan para kewan lan para pinituwa, lan cacahé sepuluh ewu ping sepuluh ewu lan ewonan ewonan. 12 Kandha karo swara sora: Cempé sing dipatèni kuwi pantes nampa kekuwatan, kasugihan, kawicaksanan, kekuwatan, pakurmatan, kamulyan lan berkah. 13 Lan sakèhé makluk sing ana ing swarga, sing ana ing bumi, lan sing ana ing sangisoré bumi, lan sing ana ing sagara lan saisiné kabèh, aku krungu aku ngomong: Puji, kamulyan, kamulyan lan kekuwatan, dadia. marang kang lenggah ing dhampar, lan marang Sang Cempe ing salawas-lawase. 14 Makhluk papat mau padha ngucap: Amin. Para pinituwa patlikur mau banjur padha sujud nyembah marang Panjenengane kang gesang ing salawas-lawase.

1 Sawuse mangkono aku ndeleng, lah, ana lawang ing swarga kabukak; kang ngandika, "Ayo munggah mrene, lan aku bakal nuduhake marang kowé bab-bab sing kudune mengko." 2 Sanalika aku kadunungan roh, lah ing swarga ana dhampar, lan ana sing lenggah ing dhampar. 3 Kang lungguh iku katon kaya watu yaspis lan sarden, lan ing sakubengé dhampar ana pelangi, katon kaya zamrud. 4 Ing sakubengé dhampar ana kursi patlikur, lan ing kursi kuwi aku weruh para pinituwa patlikur lungguh, nganggo sandhangan putih. lan ing sirahe padha nganggo makutha emas. 5 Saka ing dhampar mau ana bledheg lan gludhug lan swara gumuruh, lan ana obor pitu murub ing ngarepe dhampar, yaiku Rohe Gusti Allah pitu. 6 Ing ngarepe dhampar mau ana sagara kaca kaya kristal, lan ing satengahe dhampar lan ing sakubenge dhampar ana makluk papat kebak mripat ing ngarep lan mburi. 7 Kéwan sing kapisan rupané kaya singa, kéwan sing nomer loro kaya pedhèt, kéwan sing nomer telu rupané kaya manungsa, lan kéwan sing nomer papat kaya manuk garudha sing mabur. 8 Makhluk papat mau saben-saben swiwi nenem ing sakubenge; lan padha kebak mripat ing, lan padha ora ngaso rina-wengi, matur: Suci, suci, suci, Gusti Allah Kang Mahakwasa, kang ana, lan ana, lan bakal teka. 9 Lan nalika kewan-kewan iku padha ngluhurake kamulyan lan pakurmatan lan panuwun marang Panjenengane kang lenggah ing dhampar, kang urip ing salawas-lawase, 10 Para pinituwa patlikur padha sumungkem ana ing ngarsané kang lenggah ing dhampar, lan nyembah marang Panjenengané kang gesang ing salawas-lawasé, sarta nguncalaké makuthané ana ing ngarsané dhampar, karo matur: 11 Dhuh Pangéran, Paduka ingkang pantes nampi kamulyan, pakurmatan, saha pangwaos, awit Paduka ingkang nitahaken samukawis, sarta karsa Paduka, sadaya punika wonten lan katitahaken.

BAB 6 1 Lan aku weruh nalika Cempé mbukak siji segel, lan aku krungu, kaya swara gludhug, salah siji saka papat makluk ngandika, "Ayo ndeleng!" 2 Aku banjur weruh, lah ana jaran putih; Dèkné terus dikèki makutha. 3 Sakwisé dhèwèké mbukak sègel sing nomer loro, aku krungu makluk sing nomer loro ngomong: “Mara, delengen!” 4 Banjur ana jaran liyane metu, werna abang, lan kang nunggang iku kaparingan panguwasa ngilangi tentremrahayu saka ing bumi, lan padha patèn-patènan; 5 Lan nalika Panjenengané mbukak segel katelu, aku krungu makluk katelu ngandika, Ayo lan ndeleng. Aku banjur weruh, lah ana jaran ireng; lan kang njagong ing tangane ana sapasang timbangan. 6 Aku terus krungu swara ing tengahé makluk papat ngomong: Gandum siji dinar lan gandum telu sak dinar; lan aja ngrusak lenga lan anggur. 7 Sakwisé dhèwèké mbukak sègel sing nomer papat, aku krungu swarané makluk sing nomer papat ngomong: Ayo, delengen! 8 Aku banjur weruh, lah ana jaran pucet, lan sing nunggangi jenenge Pati, lan Neraka nututi dheweke. Wong-wong mau diwènèhi pangwasa ngungkuli saprapaté bumi, supaya matèni klawan pedhang, kaliren, pati, lan kéwan-kéwan ing bumi.

BAB 5 1 Aku banjur weruh ing tangan tengen Panjenengané kang lenggah ing dhampar ana buku sing ditulis ing sisih njero lan ing sisih mburi, disegel nganggo segel pitu. 2 Aku terus weruh malaékat sing kuwat ngutakké swara sora, ”Sapa sing pantes mbukak buku kuwi lan mbukak segelé?” 3 Lan ora ana wong siji-sijia ing swarga, utawa ing bumi, utawa ing sangisore bumi, sing bisa mbukak kitab kasebut lan ora ndeleng. 4 Aku banjur nangis banget, amarga ora ana wong sing pantes mbukak lan maca buku kasebut lan ora ndeleng. 5 Lan salah siji saka pinituwa ngandika marang aku, "Aja nangis! Delengen, Singa saka taler Yehuda, ROOT saka Dawud, wis menang kanggo mbukak buku lan mbukak segel pitu." 6 Lan aku weruh, lah, ing tengah-tengahe dhampar lan makluk papat, lan ing tengah-tengah para pinituwa, ana Cempe kaya sing wis disembelèh, nduwèni sungu pitu lan

195

Wahyu

9 Lan nalika dheweke mbukak segel sing kaping lima, aku weruh ing ngisor misbyah nyawane wong-wong sing dipateni merga pangandikane Gusti Allah lan merga paseksene. 10 Wong-wong mau padha nguwuh-uwuh kalawan swara sora, "Nganti pira lawase, dhuh Gusti, kang suci lan sajati, apa Panjenengan ora ngadili lan males getih marang wong kang manggon ing bumi?" 11 Lan saben wong padha kaparingan jubah putih; Wongwong mau padha didhawuhi ngaso sadhela, nganti tumeka tekane para abdine lan sadulur-sadulure, kang bakal dipateni kaya wong-wong mau. 12 Lan aku weruh nalika piyambakipun mbukak segel nem, lan, lah, ana lindhu gedhe; lan srengenge dadi ireng kaya bagor rambute, lan rembulan dadi kaya getih; 13 Lan lintang-lintang ing langit padha tiba ing bumi, kaya wit anjir nguncalake wohe sing durung wayahe, nalika diguncang angin gedhe. 14 Lan langit ilang kaya gulungan sing digulung; lan saben gunung lan pulo padha dipindhah saka panggonane. 15 Para ratu ing bumi, para panggedhe, para wong sugih, para panggedhening prajurit, para panggedhe, para abdi lan saben wong mardika padha ndhelik ana ing guwa-guwa lan ing watu-watu ing gunung-gunung; 16 Lan ngandika marang gunung-gunung lan watu-watu, Aku tiba ing kita, lan ndhelikake kita saka ngarsane kang lenggah ing dhampar lan saka bebendune Sang Cempe. 17 Amarga dina gedhe bebendune wis teka; lan sapa kang bisa ngadeg? BAB 7

10 Lan padha nguwuh-uwuh kanthi swara sora, "Kaslametan iku ana ing Gusti Allah kita kang lenggah ing dhampar lan marang Sang Cempé." 11 Kabèh mulékat padha ngadeg ing sakubengé dhampar lan para pinituwa lan makluk papat, padha sujud nyembah ing ngarsané dhampar lan nyembah marang Gusti Allah. 12 Pangandikané: Amin: Puji, kamulyan, kawicaksanan, panuwun, pakurmatan, kakuwatan, lan kasantosan, katur marang Gusti Allah kita ing salawas-lawasé. Amin. 13 Lan salah siji saka pinituwa mangsuli, matur marang kula, Apa ta sing padha nganggo jubah putih? lan saka ngendi padha teka? 14 Aku banjur matur marang wong mau: Pak, Panjenengan pirsa. Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Iki wong-wong sing padha metu saka kasangsaran gedhé, lan wis ngumbah jubahé lan putih nganggo getihé Sang Cempé." 15 Mulané wong-wong mau padha ana ing ngarepé dhamparé Gusti Allah lan padha ngabekti marang Panjenengané rina wengi ana ing Padaleman Suci, sarta Panjenengané kang lenggah ing dhampar bakal dedalem ana ing satengahé wong-wong mau. 16 Wong-wong bakal ora ngelih menèh lan ora ngelak manèh; srengéngé lan ora bakal panas. 17 Amarga Sang Cempe kang ana ing satengahing dhampar bakal ngengon wong-wong mau lan bakal nuntun wong-wong mau menyang ing sumbering banyu urip, lan Gusti Allah bakal ngusapi sakèhé luh saka ing mripaté. BAB 8 1 Nalika Panjenengané mbukak sègel kang kapitu, swarga meneng watara setengah jam. 2 Aku terus weruh malaékat pitu sing ngadek nang ngarepé Gusti Allah. Wong-wong mau padha kaparingan kalasangka pitu. 3 Ana malaékat liyané teka lan ngadeg ing misbyah, nggawa padupan emas; Dèkné dikèki menyan okèh, supaya diobong karo pandonga sakèhé para suci ing mesbèh emas sing ana ing ngarepe dhampar. 4 Kumelun menyan sing teka karo pandongané para suci, munggah ing ngarsané Allah saka tangané malaékat. 5 Malaékat mau tumuli njupuk padupan, diiseni geni saka misbyah, banjur diuncalaké ing bumi, banjur ana swara, gludhug, bledheg lan lindhu. 6 Malaékat pitu sing nduwèni trompèt pitu kuwi pada siap ngunèkké. 7 Malaékat kang kapisan ngunekake ngunekake, banjur ana udan ès lan geni kang campur getih, banjur kacemplungaké ing bumi, saprateloné wit-witan padha kobong, lan suket ijo padha kobong. 8 Mulékat sing nomer loro ngunèkké uniné, lan kaya ana gunung gedhé sing murub ing geni, dicemplungké ing segara, lan saprateloné segara dadi getih. 9 Lan sapratelon saka makluk kang ana ing sagara, kang padha urip, padha mati; dene saprateloning prau padha sirna. 10 Malaékat sing nomer telu banjur ngunèkaké swarané, banjur ana lintang gedhé sing sumunar saka ing langit, murub kaya dian, lan tiba ing saprateloné kali-kali lan sumbering banyu;

1 Sawisé iku aku weruh malaékat papat jumeneng ing pojoking bumi papat, nyekeli angin papat, supaya angin ora niup ing bumi, utawa ing segara, utawa ing wit-witan apa waé. 2 Aku terus weruh malaékat liyané munggah sangka wétan, nduwèni capé Gusti Allah sing urip, terus nguwuh karo swara banter marang malaékat papat, sing diwènèhi ngrusak bumi lan segara. 3 Pangandikane: Aja gawe cilakane bumi, segara lan witwitan, nganti aku padha nutupi bathuke para abdine Gusti Allah kita. 4 Aku krungu cacahé wong-wong sing dicap, lan ana satus patang puluh papat ewu sing disegel saka sakèhé taler Israèl. 5 Saka taler Yéhuda rolas ewu. Saka taler Ruben rolas ewu. Saka taler Gad padha dicap rolas ewu. 6 Saka taler Aser padha dicap rolas ewu. Saka taler Nepthalim padha disegel rolas ewu. Saka taler Manasye rolas ewu. 7 Saka taler Simeon rolas ewu. Saka taler Lewi padha dicap rolas ewu. Saka taler Isakhar rolas ewu. 8 Saka taler Zabulon padha dicap rolas ewu. Saka taler Yusuf rolas ewu. Saka taler Benyamin padha dicap rolas ewu. 9 Sawisé iku aku weruh, lah, akèh wong, kang ora bisa cacahé wong, saka sakèhing bangsa, taler, bangsa lan basa, padha ngadeg ing ngarepé dhampar lan ing ngarepé Sang Cempé, nganggo jubah putih lan palem. ing tangane;

196

Wahyu

11 Lan jeneng lintang kasebut Wormwood, lan sapratelon saka banyu dadi wormwood; lan akeh wong mati amarga banyu, amarga dadi pait. 12 Malaékat kang kapat banjur ngunekake undha-usuk, temah saprateloné srengéngé lan saprateloné rembulan lan saprateloné lintang-lintang; Dadiné saprateloné dadi peteng, lan saprateloné awan ora sumunar, lan wengi uga. 13 Aku terus weruh lan krungu mulékat mabur nang tengahé langit, ngomong nganggo swara banter: “Iyi, bilai, bilai, wong-wong sing manggon ing bumi, merga swarané malaékat telu, sing padha suwarané. durung muni! BAB 9 1 Malaékat kang kalima banjur ngunekake undha-usuk, lan aku weruh ana lintang tiba ing bumi saka ing langit, banjur kaparingan kunci telenging teleng. 2 Panjenengané banjur mbukak telenging teleng; banjur ana kumelun metu saka ing sumur, kaya kumelun saka pawon gedhe; Srengéngé lan udhara dadi peteng marga saka kumelun ing teleng. 3 Saka ing kumelun ana walang-walang kang metu saka ing bumi, lan padha kaparingan panguwasa kaya kalajengking ing bumi. 4 Wong-wong mau didhawuhi supaya ora ngrusak suket ing bumi, apa waé sing ijo lan wit-witan; nanging mung wong-wong sing ora ana capé Gusti Allah ing bathuké. 5 Lan wong-wong mau diwènèhi supaya ora matèni wongwong mau, nanging disiksa limang sasi. 6 Lan ing dina iku wong bakal padha golek pati, nanging ora bakal nemu; lan bakal kepéngin mati, lan pati bakal oncat saka wong-wong mau. 7 Wujude walang iku kaya jaran sing disiapake kanggo perang; lan ing sirahe ana makutha kaya emas, lan pasuryane kaya pasuryane manungsa. 8 Lan rambute kaya rambute wong wadon, lan untune kaya untu singa. 9 Lan padha duwe tutup dhadha kaya ketutup dhadha saka wesi; lan swarané swiwiné kaya swarané krétané jaran akèh sing padha mlayu perang. 10 Lan buntuté kaya kalajengking, lan buntuté ana stings, lan kuwasané kanggo nglarani wong limang sasi. 11 Wong-wong mau nduwé ratu sing ngwasani wongwong mau, yakuwi malaékaté teleng, sing jenengé ing basa Ibrani Abadon, nanging ing basa Yunani jenengé Apolion. 12 Bilai siji wis kelakon; lan, lah, bakal teka loro bilai maneh. 13 Malaékat kang kaping nem banjur ngunekake swara, aku krungu swara saka sungu papat ing misbyah mas kang ana ing ngarsaning Allah. 14 Kandha marang malaékat sing nomer nem sing nyekel trompèt: “Uculna malaékat papat sing ditangkep ing bengawan Éfrat sing gedhé. 15 Malaékat papat mau banjur kauculaké, kang wis dicawisaké kanggo sajam, dina, sasi, lan taun, kanggo matèni saprateloné manungsa. 16 Cacahé tentara jaranan ana rong atus ewu ewu, lan aku krungu cacahé. 17 Kaya mengkono aku weruh jaran-jaran lan wong-wong sing nunggangi padha nganggo tutup dhadha saka geni, jacinth lan welirang, lan endhase jaran kaya endhas singa;

lan saka cangkeme padha metu geni lan kumelun lan welirang. 18 Wong telu mau dipatèni saprateloné manungsa, yakuwi geni, kumelun lan walirang kang metu saka cangkemé. 19 Amarga pangwasané ana ing cangkem lan buntuté, amarga buntuté kaya ula, lan duwé endhas, lan padha nglarani. 20 Wong-wong liyané sing ora dipatèni déning wewelak iki, nanging ora mratobat saka panggawéné tangané, supaya ora nyembah sétan lan brahala emas, slaka, tembaga, watu lan kayu. ora bisa ndeleng, ora krungu, utawa mlaku. 21 Padha ora mratobat saka matèni, utawa saka sihir, utawa laku jina, utawa nyolong. BAB 10 1 Aku tumuli weruh malaékat liyané kang gagah prakosa tumedhak saka ing swarga, ngagem méga, lan ana pelangi ing sirahé, lan pasuryané kaya srengéngé, lan sikilé kaya tugu geni. 2 Ing tangané ana buku cilik sing mbukak, lan sikilé sing tengen njejegaké ing segara lan sikilé kiwa ing bumi. 3 Lan nguwuh-uwuh kanthi swara seru, kaya singa nggero, lan nalika nguwuh-uwuh, gludhug pitu padha nguwuhuwuh. 4 Bareng gludhug pitu mau banjur ngucap, aku arep nulis, lan krungu swara saka ing swarga ngandika marang aku, "Segel apa sing diomongaké déning gludhug pitu mau, lan aja ditulis." 5 Malaékat kang dakdeleng ngadeg ana ing sagara lan ing bumi ngangkat tangané menyang langit. 6 Lan supaos demi Panjenengané sing urip ing salawaslawasé, sing nitahaké langit lan saisiné, lan bumi lan saisiné, lan segara lan saisiné, bakal ana wektu. ora maneh: 7 Nanging nalika malaékat kang kapitu wiwit ngunèkaké swarané malaékat kang kapitu, mula wewadining Allah bakal rampung, kaya kang wus kapangandikakaké marang para abdiné, para nabi. 8 Swara kang dakrungu saka ing swarga banjur ngandika maneh marang aku, mangkene: "Lungaa, tampanana kitab kang kabukak ana ing tangane malaekat kang jumeneng ana ing sagara lan ing bumi." 9 Aku banjur marani malaékat mau lan kandha, "Aku wènèhna buku cilik." Panjenengané banjur ngandika marang aku: “Tampanana lan panganen; lan bakal gawe wetengmu pait, nanging ing cangkemmu manis kaya madu. 10 Aku banjur njupuk kitab cilik saka tangané malaékat, banjur dakpangan; lan ing cangkemku manis kaya madu, lan bareng aku mangan, wetengku pait. 11 Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Kowé kudu medhar wangsit manèh marang wong akèh, bangsa, basa lan raja." BAB 11 1 Aku banjur diparingi buluh sing kaya teken, lan malaékat banjur jumeneng sarta ngandika, "Ngadega, ngukur Pedalemané Allah lan misbyah lan wong-wong sing nyembah ing kono." 2 Nanging plataran sing ana ing njaba Pedalemané Allah tinggalaké, lan aja ngukur; awit iku wis kaparingaké

197

Wahyu

marang bangsa-bangsa liya lan kutha suci bakal diidak-idak patang puluh loro sasi. 3 Ingsun bakal paring panguwasa marang seksi-Ku loro, lan bakal padha medhar wangsit sajrone sewu rong atus sawidak dina, kanthi manganggo bagor. 4 Iki wit jaitun loro lan padamaran loro sing ngadeg ana ing ngarsane Gusti Allahe bumi. 5 Nèk ènèng wong sing kepéngin nglarani wong-wong kuwi, mula cangkemé metu geni lan mangsané mungsuhé. 6 Wong-wong kuwi nduwé kuwasa nutup langit, supaya ora ana udan ing jamané wong-wong kuwi medhar wangsit, lan nduwé kuwasa ngungkuli banyu dadi getih, lan nggebug bumi klawan wewelak sak karepé. 7 Lan nalika padha rampung paseksene, kewan sing metu saka jurang teleng bakal perang nglawan wong-wong mau, lan bakal ngalahake lan mateni wong-wong mau. 8 Layoné wong-wong mau bakal padha gubug ana ing lurung-lurungé kutha gedhé, sing miturut kasukmané diarani Sodom lan Mesir, panggonané Gusti kita uga disalib. 9 Lan wong-wong saka bangsa lan taler lan basa lan bangsa bakal ndeleng mayite telung dina setengah, lan ora bakal nglilani mayite dikubur. 10 Wong-wong sing manggon ing bumi bakal padha bungah-bungah lan bungah-bungah, lan padha ngirim pisungsung. amarga nabi loro iki nyiksa wong-wong sing manggon ing bumi. 11 Sawisé telung dina setengah dina, Roh kauripan saka Gusti Allah lumebet ing wong-wong mau lan padha ngadeg. Wong-wong sing weruh wong-wong mau pada wedi banget. 12 Lan padha krungu swara gedhe saka swarga ngandika marang wong-wong mau, padha munggaha mrene. Lan padha munggah menyang swarga ing méga; lan mungsuhe padha weruh. 13 Ing wektu iku uga ana lindhu gedhe, lan saprasepuluhe kutha ambruk, lan ing lindhu mau ana wong pitung ewu tiwas, lan kekarene padha wedi lan ngluhurake Gusti Allah ing swarga. 14 Bilai kapindho wis liwat; lan, lah, bilai katelu teka cepet. 15 Malaékat kang kapitu banjur ngunèkaké swarané. Lan ing swarga ana swara-swara seru, pangucape: Kratoning jagad iki wis dadi karajan Gusti kita lan Kristus; lan Panjenengané bakal jumeneng raja ing salawas-lawase. 16 Para pinituwa patlikur, sing padha lungguh ana ing ngarsané Allah, padha sujud nyembah marang Gusti Allah. 17 Pangandikané, "Dhuh Pangéran, Gusti Allah ingkang Mahakwasa, kawula ngaturaken panuwun dhumateng Paduka, ingkang jumeneng lan sampun wonten, saha ingkang badhe rawuh; awit Paduka sampun ngasta pangwaos Paduka ingkang agung, saha sampun jumeneng ratu. 18 Para bangsa padha nepsu, lan bebendu Paduka tumeka, lan wektune wong mati, bakal padha diadili, lan bakal paring ganjaran marang para abdi Paduka, para nabi, para suci, lan wong-wong sing ngabekti marang asma Paduka. cilik lan gedhe; lan sampeyan kudu nyirnakake wong-wong sing ngrusak bumi. 19 Pedalemané Allah banjur mbukak ing swarga, lan ing Pedalemané Allah katon pethi prajanjian, lan ana kilat, swara, gludhug, lindhu lan udan ès.

198

BAB 12 1 Banjur ana mukjijat gedhe ing swarga; wong wadon nganggo srengéngé, lan rembulan ing sangisore sikilé, lan ing sirahé ana makutha lintang rolas. 2 Wong wadon mau lagi ngandheg, nangis nglarani, lan krasa lara arep nglairake. 3 Lan ana mukjijat liyane katon ing swarga; Lah ana naga abang gedhe, endhase pitu lan sungune sepuluh, lan endhase ana makutha pitu. 4 Buntuté narik saprateloné lintang-lintang ing langit lan diuncalaké menyang bumi, lan naga mau ngadeg ana ing ngarepé wong wadon sing wis arep nglairaké, arep nguntal anaké nalika lair. 5 Lan dheweke nglairake anak lanang, sing bakal mrentah kabeh bangsa nganggo teken wesi. 6 Wong wadon mau banjur mlayu menyang ara-ara samun, ing kono wis dicawisaké déning Allah, supaya dipangan ana ing kono suwene sewu rong atus sawidak dina. 7 Ing swarga ana perang: Mikhael lan para malaékaté perang nglawan naga; lan naga perang lan para malaékaté, 8 Lan ora menang; lan ora ana panggonan maneh ing swarga. 9 Naga gedhé mau banjur diuncalaké, yaiku ula tuwa, sing aran Sétan lan Sétan, sing nasaraké jagat kabèh. 10 Aku terus krungu swara seru nang swarga ngomong: Saiki wis teka karahayon, lan kekuwatan, lan Kratoné Gusti Allah kita, lan pangwasané Kristus, awit sing nuduh sedulur-sedulur kita dibuwang, sing nuduh wong-wong mau ing ngarepé Gusti Allah kita. lan wengi. 11 Wong-wong mau padha ngalahaké Panjenengané srana getihé Sang Cempé lan marga saka paseksiné wong-wong mau; lan padha ora tresna marang nyawane nganti mati. 12 Mulané padha bungah-bungaha, hé langit lan kowé sing manggon ing kono! Bilai wong kang manggon ing bumi lan ing segara! Awit sétan wis tumedhak marang kowé, kanthi nepsu banget, amarga ngerti yèn wektuné mung kari. 13 Bareng naga mau weruh, yèn diuncalaké ing bumi, banjur nganiaya wong wadon kang nglairaké anak lanang. 14 Wong wadon mau diparingi swiwi manuk garudha gedhé loro, supaya bisa mabur menyang ara-ara samun, menyang panggonané, ing kono diopeni nganti sawatawis, pira-pira lan setengah mangsa, saka ing ngarepe ula. 15 Ula mau nuli nguncalaké banyu saka ing cangkemé kaya kali, ngubengi wong wadon mau, supaya wong wadon mau kebawa banjir. 16 Bumi nulungi wong wadon mau, lan bumi mbuka cangkeme lan nguntal kali sing dibuwang déning naga saka cangkemé. 17 Naga mau banjur nesu marang wong wadon mau, nuli tindak perang karo kekarene turunane, kang padha netepi dhawuh-dhawuhe Gusti Allah lan ndarbeni paseksene Gusti Yesus Kristus. BAB 13 1 Aku banjur ngadeg ing wedhi ing sagara, lan weruh ana kewan njedhul saka ing sagara, endhase pitu lan sungune sepuluh, lan ing sungu-sungune ana makutha sapuluh, lan ing sirahe ana jeneng nyenyamah. 2 Kéwan sing dakdeleng kuwi kaya macan tutul, sikilé kaya sikil bruwang, lan cangkemé kaya cangkemé singa,

Wahyu

lan naga mau diparingi kekuwatan, kursi lan panguwasa sing gedhé. 3 Lan aku weruh siji saka sirahe kaya tatu mati; lan tatuné kang matèni wis mari: lan kabèh donya padha gumun marang kéwan. 4 Lan padha nyembah naga sing menehi panguwasa marang kewan iku, lan padha nyembah marang kewan, matur: "Sapa sing kaya kewan iku?" Sapa sing bisa perang karo dheweke? 5 Dèkné diparingi cangkem sing ngomongké bab-bab sing nggumunké lan nyenyamah. lan kaparingan panguwasa supaya bisa urip patang puluh loro sasi. 6 Panjenengané banjur mbuka cangkemé nyenyamah marang Gusti Allah, nyenyamah marang asmané, lan tarubé, lan wong-wong sing manggon ing swarga. 7 Panjenengané diparengaké perang nglawan para suci lan bisa ngalahake wong-wong mau, sarta kaparingan panguwasa marang sakèhing taler, basa lan bangsa. 8 Lan sakèhé wong sing manggon ing bumi bakal nyembah marang Panjenengané, sing jenengé ora katulisan ing buku kauripané Sang Cempé sing wis dipatèni wiwit wiwitané jagat. 9 Nèk ènèng wong nduwé kuping, rungokna. 10 Sing sapa matèni nganggo pedhang, bakal dipatèni nganggo pedhang. Punika sabar lan iman para suci. 11 Aku banjur weruh kéwan liyané njedhul saka ing bumi; lan sungune loro kaya cempé, lan ngandika kaya naga. 12 Dèkné nindakké kabèh pangwasané kéwan sing kapisan ana ing ngarsané, lan ndadèkké bumi lan wong-wong sing manggon ing kono nyembah marang kéwan sing kapisan, sing tatuné matèni wis mari. 13 Lan Panjenengané nindakaké mukjijat-mukjijat kang gedhé, nganti Panjenengané nurunaké geni saka swarga menyang bumi ana ing ngarepé manungsa. 14 Lan ngapusi wong-wong sing manggon ing bumi srana mujijat-mujijat sing dikwasani kanggo nindakké kewan ing ngarepé kewan; kandha marang wong-wong sing manggon ing bumi, supaya padha gawé reca kanggo kewan sing tatuné pedhang, lan urip. 15 Dhèwèké nduwèni pangwasa kanggo nguri-uri reca kéwan mau, supaya reca kéwan mau bisa ngomong lan njalari wong sing ora nyembah marang reca kéwan mau dipatèni. 16 Lan kabeh wong, cilik lan gedhe, sugih lan mlarat, wong mardika lan batur, diwenehi tandha ing tangan tengen utawa ing bathuk. 17 Lan supaya ora ana wong sing bisa tuku utawa ngedol, kejaba sing nduwèni tandha, utawa jenengé kéwan, utawa nomeré jenengé. 18 Punika kawicaksanan. Sing sapa duwe pangerten, ngetung cacahe kewan, amarga iku wilangane manungsa; dene gunggunge nem atus sawidak enem.

3 Wong-wong mau padha nyanyi kaya kidung anyar ing ngarepe dhampar lan ing ngarepe makluk papat lan para pinituwa, lan ora ana wong siji-sijia kang bisa nyinau tembang iku kajaba mung satus patang puluh papat ewu, kang padha ditebus saka ing bumi. 4 Yaiku wong-wong kang ora najisake karo wong wadon; amarga padha prawan. Yaiku wong-wong sing ngetutké Sang Cempé menyang ngendi waé tindaké. Wong-wong mau padha ditebus saka ing antarané manungsa, dadi woh kapisan kanggo Gusti Allah lan kanggo Sang Cempé. 5 Lan ing cangkeme ora tinemu cidra, amarga padha tanpa cacad ana ing ngarsane dhamparing Allah. 6 Aku terus weruh malaékat liyané mabur ing tengahing langit, nduwèni Injil sing langgeng kanggo diwartakké marang wong-wong sing manggon ing bumi, lan marang sakèhé bangsa, taler, basa lan bangsa. 7 Kandha karo swara sora, "Wah wedi-asih marang Gusti Allah lan mulyakaké Panjenengané!" awit wis tekan wektuné pangadilané, lan sujuda marang Panjenengané sing nitahaké langit lan bumi, segara lan sumberé banyu. 8 Ana malaékat liyané mèlu ngomong: “Babil wis rubuh! 9 Malaékat sing nomer telu terus mèlu wong-wong kuwi, ngomong nganggo swara seru, ”Sapa sing nyembah kewan lan recané, terus nampani tandha ing bathuk utawa ing tangané, 10 Wong-wong kuwi bakal ngombé anggur bebenduné Gusti Allah, sing diwutahake tanpa dicampur ing tuwung bebenduné; lan bakal disiksa nganggo geni lan walirang ana ing ngarsané para malaékat suci lan ing ngarsané Sang Cempé. 11 Kumelun siksané padha munggah ing salawas-lawase, lan wong-wong sing padha nyembah kewan lan recaé, lan sing padha nampa tandha asmané, padha ora bisa ngaso. 12 Inggih punika kasabaranipun para suci, inggih punika tiyang-tiyang ingkang netepi dhawuh-dhawuhipun Allah saha pitados dhateng Gusti Yesus. 13 Aku banjur krungu swara saka ing swarga ngandika marang aku: Tulisen: Rahayu wong mati, kang mati ana ing Gusti wiwit saiki. lan panggawene padha nututi. 14 Aku banjur weruh, lah ana méga putih, lan ing méga kuwi ana sing lungguh kaya Putrané Manungsa, nganggo makutha emas ing sirahé lan arit landhep ing tangané. 15 Lan malaekat liyane metu saka Padaleman Suci, nguwuh-uwuh kanthi swara sora marang kang lenggah ing méga, "Aritmu, lan reen! awit panèn ing bumi wis mateng. 16 Wong sing lenggah ing méga kuwi terus ngunèkké arit ing bumi. lan bumi iki diunèni. 17 Lan malaékat liyané metu saka Padaleman Suci ing swarga, uga nggawa arit landhep. 18 Lan malaékat liyané metu saka misbyah, kang kuwasa nglawan geni; lan nguwuh-uwuh marang kang nduwèni arit landhep, pangandikané, "Aritmu landhepé lan klumpukna gugusané wit anggur ing bumi." awit angguré wis mateng. 19 Malaékat mau banjur nguncalaké arit ing bumi, nuli diklumpukake wit anggur ing bumi, banjur dicemplungaké ing pamipitan gedhé, yaiku bebenduné Allah. 20 Lan pamipitan anggur diidak-idak ing njaba kutha, lan saka ing pamipitan anggur metu getih nganti tekan kekang jaran, dawane sewu nem atus kilometer.

BAB 14 1 Aku banjur weruh: Lah, ana Cempé jumeneng ing gunung Sion, lan karo wong satus patang puluh papat ewu, lan asmane Ramane ditulis ing bathuk. 2 Aku banjur krungu swara saka ing swarga, kaya swarane banyu akeh lan kaya swarane gludhug gedhe, lan aku krungu swarane para juru clempung padha clempunge.

199

Wahyu

BAB 15 1 Aku banjur weruh pratandha liyane ing swarga, gedhe lan nggumunake, pitu malaékat sing duwe pitung wewelak pungkasan; amarga ing wong-wong mau kapenuhan bebendune Gusti Allah. 2 Aku terus weruh kaya segara kaca campur geni, lan wong-wong sing wis menang nglawan kewan lan patungé, lan tandhané lan nomer jenengé, padha ngadeg ing sagara kaca. , gadhah clempunging Allah. 3 Lan padha ngidungaké kidungé Musa, abdiné Gusti Allah, lan kidungé Sang Cempé, kanthi ngucap, "Dhuh Pangéran, Allah ingkang Mahakwasa!" adil lan bener dalan Paduka, dhuh ratuning para suci. 4 Sapa kang ora wedi marang Panjenengane, dhuh Yehuwah, lan ora ngluhurake asmane? awit mung Paduka ingkang suci: sakehing bangsa bakal padha sowan lan sujud nyembah marang Paduka; awit paukuman Paduka sampun kacethakaken. 5 Sakwisé kuwi aku weruh, lah Gréja Gedé ing swarga wis mbukak. 6 Malaékat pitu mau banjur metu saka Padaleman Suci, nggawa wewelak pitu, nganggo mori putih sing resik, lan dhadhané nganggo sabuk emas. 7 Makhluk papat mau siji masrahké marang malaékat pitu mau bokor emas pitu sing isiné bebenduné Gusti Allah, sing urip saklawasé. 8 Padaleman Suci kebak kumelun saka kamulyaning Allah lan saka pangwasané; lan ora ana wong siji-sijia kang bisa lumebu ing Padaleman Suci, nganti wewelak pitu kang saka malaekat pitu mau kalakon. BAB 16 1 Aku terus krungu swara banter sangka Gréja Gedé ngomong marang malaékat pitu mau: “Padha lungaa, bokor-bokor bebenduné Gusti Allah suntokna ing bumi!” 2 Kang kapisan tindak lan nyuntak bokor ing bumi; Wongwong sing nduwé tengeré kewan mau lan wong-wong sing nyembah recané ketaman lara sing ora apik lan nglarani. 3 Malaékat sing nomer loro nyuntak bokoré ing segara. lan dadi kaya getihe wong mati, lan kabeh sing urip mati ing segara. 4 Malaékat sing nomer telu banjur nyuntak bokoré ing kalikali lan etuking banyu; lan padha dadi getih. 5 Aku banjur krungu malaékaté banyu ngandika, "Dhuh Pangéran, Paduka punika adil, dhuh Gusti, ingkang wonten lan wonten, saha ingkang wonten, awit Paduka sampun ngadili ingkang makaten." 6 Awit wong-wong kuwi wis ngwutahake getihé para suci lan para nabi, lan kowé wis ngekèki getih kanggo ngombé wong-wong kuwi. amarga padha pantes. 7 Aku banjur krungu wong liya saka ing misbyah kandha, ”Dhuh Pangéran, Gusti Allah ingkang Mahakwasa, pangadilan Paduka punika leres lan adil.” 8 Malaékat sing nomer papat nyuntak bokoré marang srengéngé; lan kaparingan panguwasa kanggo ngobong manungsa nganggo geni. 9 Wong-wong padha panas banget lan nyenyamah asmane Gusti Allah, kang nguwasani wewelak-wewelak mau, lan padha ora mratobat kanggo ngluhurake Panjenengane.

200

10 Malaékat kang kalima nyuntak bokoré ing dhamparing kéwan mau; lan kratoné kebak pepeteng; lan padha nggeget ilat amarga lara, 11 Lan nyenyamah marang Gusti Allah ing swarga marga saka lara lan larané, sarta ora mratobat saka panggawéné. 12 Malaékat sing nomer enem nyuntak bokoré ing bengawan Éfrat sing gedhé; lan banyune dadi garing, supaya dalane para ratu ing sisih wetan bisa dicawisake. 13 Lan aku weruh roh jahat telu kaya kodhok metu saka cangkeme naga, lan saka cangkeme kewan lan saka cangkeme nabi palsu. 14 Awit para rohé sétan-sétan sing gawé mukjijat-mukjijat, sing marani raja-raja ing bumi lan sak jagat, kanggo nglumpukké wong-wong mau kanggo perang ing dinané Gusti Allah sing Mahakwasa. 15 Lah, Aku teka kaya maling. Rahayu wong kang waspada lan njaga pangagemane, supaya aja nganti lumaku wuda lan padha weruh kawirangane. 16 Banjur padha diklumpukake menyang panggonan kang ing basa Ibrani diarani Armageddon. 17 Malaékat kang kapitu nyuntak bokoré menyang awangawang; banjur ana swara banter saka ing Padaleman Suci, saka dhampar, pangandikane: Wis rampung. 18 Banjur ana swara, gludhug lan kilat; Lan ana lindhu gedhe, sing durung tau ana wiwit manungsa ana ing bumi, lindhu sing nggegirisi lan nggegirisi. 19 Kutha gedhé mau kapérang dadi telu, lan kutha-kuthané bangsa-bangsa padha rubuh, lan Babil gedhé dieling-eling ana ing ngarsané Allah, supaya diparingi tuwung anggur saka bebenduné bebenduné. 20 Lan saben pulo padha mlayu, lan gunung-gunung ora ketemu. 21 Banjur ana udan es gedhe saka ing langit, saben watu bobote sak talenta, lan wong-wong padha nyenyamah Gusti Allah marga saka wewelak udan ès. awit wewelakipun nggegirisi sanget. BAB 17 1 Ana salah siji saka mulékat pitu sing nggawa bokor pitu teka lan ngomong karo aku: Ayo mrene! Ingsun bakal ndhatengake paukuman tumrap wanita tuna-susila kang lenggah ing banyu akeh. 2 Para ratu ing bumi wis padha laku jina, lan wong-wong ing bumi wis padha mendem anggur saka laku jina. 3 Aku banjur digawa dening roh menyang ara-ara samun, lan aku weruh wong wadon nitih kewan abang, kebak jeneng nyenyamah, duwe sirah pitu lan sungu sepuluh. 4 Wong wadon mau nganggo klambi wungu lan jingga, sarta dihias nganggo emas, watu larang lan mutiara, lan tangane nduwèni tuwung emas sing kebak isi nistha lan najis saka laku jina. 5 Lan ing bathuké ana tulisan jeneng, "Wani, Babil Agung, ibune tuna-susila lan nistha ing bumi." 6 Lan aku weruh wong wadon mendem getihé para suci lan getihé para martir Gusti Yésus, lan nalika aku weruh wong wadon mau, aku gumun banget. 7 Malaékat mau banjur ngandika marang aku, "Yagéné kowé gumun? Ingsun bakal nyritakake wewadine wong wadon mau lan bab kewan kang nggendhong dheweke, kang endhase pitu lan sungune sepuluh.

Wahyu

8 Kéwan sing kokdeleng kuwi wis ana, nanging ora saiki; lan bakal minggah saka telenging teleng, lan lumebu ing karusakan: lan wong-wong sing manggon ing bumi bakal padha gumun, sing jenenge ora katulis ing kitab kauripan wiwit wiwitaning jagad, nalika padha ndeleng kewan sing ana, lan ora, lan durung. 9 Lan ing kene iku pikiran kang nduweni kawicaksanan. Endhase pitu iku gunung pitu, kang dilungguhi wong wadon. 10 Lan ana ratu pitu: lima wis tiwas, siji saiki, lan sijiné durung teka; lan nalika rawuh, iku kudu nerusake wektu cendhak. 11 Kéwan kang mauné ana lan ora ana, iya iku kang kawolu, lan kalebu saka pitu, lan bakal katumpes. 12 Lan sungu sepuluh sing kokdeleng iku raja sepuluh, sing durung nampa karajan; nanging nampa panguwasa minangka raja siji jam karo kéwan. 13 Wong-wong mau padha siji waé, lan bakal masrahké kekuwatan lan kekuwatané marang kéwan. 14 Iki bakal perang nglawan Sang Cempé, lan Sang Cempé bakal ngalahake wong-wong mau, amarga Panjenengané iku Gustiné para gusti lan Rajané para ratu. 15 Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Banyu sing kokdeleng, sing dilungguhi déning wanita tuna-susila iku, yaiku wong-wong, golongan, bangsa lan basa." 16 Lan sungu sepuluh sing kokdeleng ing kewan iku bakal sengit marang wanita tunasusila, lan bakal ngrusak lan kawudan, lan bakal mangan daginge lan diobong ing geni. 17 Awit Gusti Allah wis ngekèki atiné wong-wong kuwi kanggo netepi kersané lan mupakat lan masrahké Kratoné marang kéwan galak, nganti tembungé Gusti Allah kelakon. 18 Lan wong wadon sing kokdeleng iku kutha gedhé, kang ngwasani raja-raja ing bumi. BAB 18 1 Sakwisé kuwi aku weruh malaékat liyané sangka swarga, nduwèni pangwasa gedé. lan bumi padhang marga saka kamulyane. 2 Panjenengané banjur nguwuh-uwuh klawan swara banter, pangandikané, "Babil gedhé wis rubuh, wis rubuh, wis dadi panggonané sétan-sétan, lan kuwasané saben roh jahat, lan kurungan saben manuk sing najis lan disengiti." 3 Amarga kabeh bangsa wis padha ngombe anggur saka bebendune laku jina, lan para ratu ing bumi padha laku jina karo dheweke, lan para sudagar ing bumi padha dadi sugih marga saka akehe pangane. 4 Aku banjur krungu swara liyané saka ing swarga, kang ngandika, "He, umatingSun, padha sumingkira saka ing kono, supaya kowé aja padha panduman ing dosa-dosané, lan aja nganti kena ing wewelaké." 5 Amargi dosanipun sampun dumugi ing swarga, lan Gusti Allah ngengeti piawonipun. 6 Ganjarana kaya kang diganjari marang kowe, lan tikel loro miturut panggawene; 7 Satemene wong wadon iku anggone ngluhurake awake dhewe lan uripe seneng-seneng, nganti kaya mangkono wenehana kasangsaran lan kasusahan, awit ing sajroning atine dheweke kandha: Aku iki dudu randha, lan ora bakal nandhang susah.

201

8 Mulané bakal teka ing sedina wewelak, yaiku pati, kasusahan lan pailan; lan dheweke bakal diobong babar pisan ing geni; 9 Para ratu ing bumi, kang padha laku jina lan senengseneng karo dheweke, bakal padha sesambat lan nangisi dheweke, yen padha ndeleng kebule genine, 10 Padha ngadeg ing kadohan amarga wedi marang siksane, lan kandha, "Adhuh, cilaka, kutha gedhe Babil, kutha sing kuwat! amarga mung sak jam, pangadilanmu bakal teka. 11 Lan para sudagar ing bumi bakal nangis lan sedhih amarga dheweke; amarga wis ora ana wong kang tuku dagangane maneh. 12 Dagangane emas, selaka, watu larang regane, mutyara, lena alus, wungu, sutra, jingga, lan sakehing kayumu, lan sakehe piranti gadhing, lan sakehe piranti saka kayu kang aji. , lan saka tembaga, lan wesi, lan marmer, 13 Kayu manis, mambu, lenga jebad, menyan, anggur, lenga, glepung, gandum, kewan, wedhus, jaran, kreta, batur tukon lan nyawane manungsa. 14 Lan woh-wohan sing dipéngini atimu wis ilang saka sampeyan, lan kabeh sing enak lan apik wis ilang saka sampeyan, lan sampeyan ora bakal nemokake maneh. 15 Para sudagar barang-barang mau, kang padha dadi sugih marga saka dheweke, bakal padha ngadeg ing kadohan marga saka wedi marang siksane, padha nangis lan sesambat. 16 Lan matur, "Adhuh, cilaka, kutha gedhe, sing nganggo mori alus, wungu lan abang, lan dihiasi nganggo emas, watu larang lan mutiara! 17 Amarga ing sawijine jam, kasugihan kang gedhe iku sirna. Lan saben juragan kapal, lan kabeh pasukan kapal, lan nelayan, lan kabeh wong dagang ing segara, padha ngadeg ing kadohan. 18 Bareng wong-wong padha surak-surak weruh kumelun saka kobongané, pangucapé, "Kutha apa sing kaya kutha gedhé iki?" 19 Wong-wong mau banjur ngunèkaké bledug ing sirahé, lan padha sesambat karo nangis lan sesambat, pangucapé, "Adhuh, adhuh, kutha gedhé, sing dadi sugih marang kabèh wong sing duwé prau ing sagara marga saka regané larang!" amarga mung sak jam dheweke dadi sepi. 20 He swarga, padha bungaha marga saka dheweke, para rasul lan para nabi kang suci; amarga Gusti Allah wis males kowe marang dheweke. 21 Ana malaékat sing gagah prakosa ngangkat watu kaya watu panggilingan, banjur diuncalaké ing sagara, pangandikané, "Babil kutha gedhé iki bakal dibubrahaké kanthi panganiaya lan ora bakal ketemu manèh." 22 Swarané para juru clempung, juru musik, juru suling lan trompet, ora bakal keprungu menèh ana ing kowé. lan ora ana tukang, saka apa pakaryan, bakal ketemu maneh ing sampeyan; lan swarane watu panggilingan ora bakal keprungu maneh ana ing kowe; 23 Lan padhanging dimar bakal ora sumunar menèh ana ing kowé; lan swarane penganten lanang lan putri ora bakal keprungu maneh ana ing kowe, amarga para sudagarmu iku wong gedhe ing bumi; awit marga saka pakaryanmu iku kabeh bangsa padha diapusi. 24 Ing kono tinemu getihé para nabi lan para suci lan sakèhé wong sing dipatèni ing bumi.

Wahyu

BAB 19 1 Sakwisé kuwi aku krungu swarané wong okèh nang swarga, ngomong: Haleluya! Kawilujengan, kamulyan, kamulyan lan kekuwatan, marang Gusti Allah kita. 2 Amarga paukumané bener lan adil, amarga Panjenengané wis ngadili laku sundel sing gedhé, sing ngrusak bumi karo laku jina, lan males getihé para abdiné. 3 Wong-wong mau terus ngomong: Haleluya! Lan kumelun dheweke munggah ing salawas-lawase. 4 Para pinituwa patlikur lan makluk papat padha sujud nyembah marang Gusti Allah kang lenggah ing dhampar, kandha, "Amin; Alleluia. 5 Banjur ana swara metu saka dhampar mengkéné, "Pinujia Allah kita, hé para abdiné lan kowé sing ngabekti marang Panjenengané, sing cilik lan sing gedhé." 6 Aku banjur krungu kaya swarané wong akèh, kaya swarané banyu akèh, lan kaya swarané gludhug kang gedhé, pangucapé: Haleluya! 7 Ayo padha bungah-bungah lan padha ngluhurake Panjenengane, amarga wis teka ing omah-omah Sang Cempe, lan garwane wis siyap-siyap. 8 Dhèwèké diparengaké nganggo mori alus, resik lan putih, awit mori alus iku kayektèné para suci. 9 Panjenengané banjur ngandika marang aku: Tulisen: Rahayu wong kang katimbalan ing bujana nikahé Sang Cempé. Dèkné terus ngomong marang aku: “Iki pangandikané Gusti Allah sing bener. 10 Aku banjur sujud nyembah marang Panjenengané. Dhèwèké banjur ngandika marang aku: Aja nglakoni, aku iki kanca-kancamu lan sedulur-sedulurmu sing nduwèni paseksi bab Gusti Yésus. 11 Aku banjur weruh swarga menga lan jaran putih; Lan sing nunggangi diarani Setia lan Sejati, lan kanthi adil Panjenengane ngadili lan perang. 12 Mripate kaya murub geni, lan ing sirahe ana makutha akeh; lan wis ditulis jeneng, sing ora ana wong ngerti, nanging piyambak. 13 Dèkné nganggo klambi sing dicelup ing getih, lan jenengé diarani Sabdané Gusti Allah. 14 Lan wadya-bala ing swarga ngetutaké Panjenengané nunggang jaran putih, nganggo mori alus, putih lan resik. 15 Lan saka cangkeme metu pedhang landhep, kang bakal nggebag bangsa-bangsa, lan bakal nguwasani wong-wong mau nganggo teken wesi, lan ngidak-idak pamipitan anggur, yaiku bebendune Gusti Allah Kang Mahakwasa. 16 Ana ing jubahé lan ing pupuné katulis jeneng: RATU PARA RAJA lan Gustiné para Pangéran. 17 Aku banjur weruh malaékat jumeneng ing srengéngé; nuli nguwuh-uwuh kalawan swara sora, matur marang sakehing manuk kang mabur ana ing satengahing langit: “Padha ngumpula ing bujananing Allah kang agung; 18 supaya kowé padha mangan dagingé para ratu, dagingé perwira, dagingé para prawira, dagingé jaran, lan dagingé wong sing nunggangi, lan dagingé kabèh wong, wong merdika lan batur-tukon. cilik lan gedhe. 19 Aku banjur weruh kéwan mau lan raja-raja ing bumi lan wadya-balané padha nglumpuk arep perang nglawan kang nunggang jaran lan balané. 20 Kéwan mau dicekel lan nabi palsu sing nindakké mujijat-mujijat ana ing ngarsané. Wong loro mau dibuwang urip-uripan ing sagara geni murub welirang.

202

21 Lan kekarene padha dipateni nganggo pedhang sing nunggang jaran, pedhang sing metu saka cangkeme, lan kabeh manuk padha kebak daginge. BAB 20 1 Aku tumuli weruh mulékat tumedhak saka ing swarga, nduwèni kunciné teleng lan ranté gedhé ing tangané. 2 Naga kuwi terus dicekel, yaiku si Sétan lan Sétan, yakuwi ula sing wis tuwa. 3 Panjenengané banjur kacemplungaké ing jurang mau, banjur dikurung lan dicap, supaya ora nasaraké para bangsa manèh, nganti tumeka sewu taun; 4 Lan aku weruh dhampar, lan padha linggih ing, lan paukuman marang wong-wong mau, lan aku weruh nyawa wong-wong sing dipenggal sirahé kanggo paseksiné Yésus, lan kanggo pangandikané Gusti Allah, lan kang ora nyembah marang kéwan. sanadyan gambar kang, utawa wis nampa tandha ing bathuk, utawa ing tangan; lan padha urip lan mrentah karo Kristus sewu taun. 5 Nanging wong-wong sing wis mati liyané ora bisa urip menèh nganti sèwu taun rampung. Iki patangen pisanan. 6 Rahayu lan suci wong kang nduwèni panduman ing patangen kang kapisan. 7 Lan nalika sewu taun wis entek, Iblis bakal diuculaké saka ing pakunjaran. 8 Lan bakal metu kanggo ngapusi bangsa-bangsa ing papat pojok bumi, Gog lan Magog, kanggo nglumpukake perang, sing cacahe kaya wedhi ing sagara. 9 Banjur padha munggah ing ambane bumi, lan ngubengi pakemahane para suci lan kutha sing ditresnani, banjur ana geni tumurun saka ing swarga saka Gusti Allah lan numpes wong-wong mau. 10 Sétan sing nasaraké wong-wong mau banjur diuncalaké menyang sagara geni lan walirang, panggonané kéwan galak lan nabi palsu, lan bakal disiksa rina wengi ing salawas-lawasé. 11 Aku banjur weruh dhampar putih gedhe, lan kang lenggah ing, saka kang pasuryan bumi lan langit mlayu adoh; lan ora ana panggonan kanggo wong-wong mau. 12 Lan aku weruh wong mati, cilik lan gedhe, ngadeg ana ing ngarsane Gusti Allah; buku-buku mau kabukak, lan buku liyané dibukak, yaiku kitab kauripan. 13 Lan segara masrahaké wong mati kang ana ing; lan pati lan neraka masrahake wong mati kang ana ing wong-wong mau, lan saben wong padha diadili miturut panggawene. 14 Lan pati lan neraka dibuwang menyang sagara geni. Iki pati kaping pindho. 15 Lan sing sapa ora tinemu ditulis ing kitab kauripan, banjur kacemplungake menyang sagara geni. BAB 21 1 Aku banjur weruh langit anyar lan bumi anyar, amarga langit sing kapisan lan bumi sing kapisan wis sirna; lan ora ana segara maneh. 2 Aku Yohanes weruh kutha suci, Yérusalèm anyar, tumedhak saka ing swarga saka ing Allah, disiapake kaya penganten putri sing dihias kanggo bojoné. 3 Aku banjur krungu swara gedhé saka ing swarga ngandika: Lah, Tarubé Allah ana karo manungsa, lan Panjenengané bakal dedalem karo wong-wong mau, lan

Wahyu

wong-wong mau bakal dadi umaté, lan Gusti Allah piyambak bakal nunggil karo wong-wong mau lan dadi Allahé. 4 Lan Gusti Allah bakal ngusapi sakèhé luh saka ing mripaté; lan ora bakal ana pati manèh, ora ana kasusahan, tangis, lan lara manèh; 5 Kang lenggah ing dhampar ngandika, "Lah, Aku nggawe samubarang kabeh anyar." Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Tulis, amarga tembung iki bener lan setya." 6 Panjenengané banjur ngandika marang aku: Wis rampung. Aku iki Alfa lan Omega, wiwitan lan wekasan. Aku bakal menehi wong sing ngelak saka sumbering banyu urip kanthi gratis. 7 Sing sapa unggul bakal tampa samubarang kabèh; Aku bakal dadi Allahé, lan dhèwèké bakal dadi anakku. 8 Nanging wong-wong sing wedi, sing ora pretyaya, sing nistha, sing tukang matèni, sing laku jina, sing tukang sihir, sing nyembah brahala, lan kabèh wong sing ngapusi, bakal nduwèni panduman ing tlaga sing murub geni lan walirang, yaiku pati sing kapindho. 9 Lan ana salah siji saka malaékat pitu sing nggawa bokor pitu kebak wewelak pitu sing pungkasan, lan ngandika karo aku, matur: Ayo mrene, aku bakal nuduhake sampeyan putri, bojoné Cempé. 10 Lan ing roh aku digawa menyang gunung sing gedhe lan dhuwur, lan nuduhake marang aku kutha gedhe, yaiku Yerusalem sing suci, mudhun saka swarga saka Gusti Allah. 11 Padha nduwèni kamulyaning Allah, lan padhangé kaya watu sing aji banget, kaya watu yaspis, bening kaya kristal; 12 Dhèwèké nduwèni bètèng sing gedhé lan dhuwur, lan gapurané rolas, lan ing gapurané ana malaékat rolas, lan ing kono ditulis jenengé, jenengé taler Israèl rolas. 13 Ing sisih wetan telung gapura; ing sisih lor telung gapura; ing sisih kidul telung gapura; lan ing sisih kulon telung gapura. 14 Bètèngé kutha mau ana dhasaré rolas, lan ing kono ana jenengé rasulé Sang Cempé rolas. 15 Wong sing omong-omongan karo aku iki nduwé buluh emas kanggo ngukur kutha lan gapurané lan témboké. 16 Kutha mau mapan pesagi, dawané kaya ambané, banjur ngukur kutha mau nganggo buluh, rolas ewu mèter. Dawane lan ambane lan dhuwure padha. 17 Banjur ngukur temboké, satus patang puluh papat asta, manut ukurané manungsa, yaiku ukurané malaékat. 18 Bètèngé yaspis, lan kuthané emas murni kaya kaca bening. 19 Pondasi bètèng kutha mau dihias nganggo watu laranglarang. Pondasi sing kapisan yaspis; kapindho, safir; katelu, kalsedon; kaping papat, zamrud; 20 Kang kaping lima, sardonyx; kaping enem, sardius; kapitu, chrysolite; kaping wolu, beryl; sanga, topaz; kaping sepuluh, chrysoprasus; kaping sewelas, jacinth; kang kaping rolas, amethyst. 21 Gapura rolas kuwi mutyara rolas; saben gapura siji mutiara, lan dalane kutha iku mas murni, kaya kaca bening. 22 Lan aku ora weruh Padaleman Suci ing kono, amarga Gusti Allah Kang Mahakwasa lan Sang Cempe iku padalemane. 23 Kutha mau ora butuh srengéngé lan rembulan kanggo madhangi, awit kamulyané Gusti Allah sing madhangi, lan Sang Cempé sing dadi pepadhangé.

203

24 Lan bangsa-bangsa sing padha dislametaké bakal lumaku ana ing pepadhangé, lan para ratu ing bumi padha nggawa kamulyan lan kaluhurané. 25 Lan gapurane ora kena ditutup babar pisan ing wayah awan, amarga ing kono ora bakal ana bengi. 26 Lan bakal nggawa kamulyan lan kamulyan para bangsa menyang ing kono. 27 Lan ing kono ora bakal ana barang kang najis, apadene wong kang nistha utawa goroh, nanging kang katulisan ana ing kitab kauripan Sang Cempe. BAB 22 1 Gusti Yésus terus nduduhké marang aku kali banyu urip sing bening kaya kristal, sing metu saka dhamparé Gusti Allah lan Sang Cempé. 2 Ing satengahe lurung-lurung lan ing sakiwa tengene bengawan iku ana wit panguripan, kang metokaké woh rolas maneka warna, saben sasi metokaké wohé, lan godhongé wit iku kanggo marasake wong. bangsa-bangsa. 3 Lan ora bakal ana ipat maneh, nanging dhampare Gusti Allah lan Sang Cempe bakal ana ing kono; lan para abdiné bakal ngawula marang Panjenengané. 4 Lan bakal padha ndeleng pasuryan; lan asmane bakal ana ing bathuk. 5 Lan ing kana ora bakal ana bengi; lan padha ora butuh dian utawa cahya srengenge; awit Gusti Allah paring pepadhang marang wong-wong mau lan bakal dadi raja ing salawas-lawase. 6 Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Pangandika iki setya lan bener, lan Pangéran, Allahé para nabi suci, ngutus malaékaté kanggo ndhawuhaké marang para abdiné apa sing kudu enggal kelakon." 7 Lah, Aku enggal teka. 8 Aku, Yohanes, ndeleng lan krungu bab iku. Lan nalika aku krungu lan ndeleng, aku sujud nyembah ana ing ngarepe malaékat sing nduduhké bab iki marang aku. 9 Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Kowé aja padha nglakoni, amarga aku iki kancamu, lan para nabi para sadulurmu, lan wong-wong sing padha netepi pangandika ing kitab iki. 10 Panjenengané banjur ngandika marang aku, "Aja nutupi wedharing wangsit ing kitab iki, amarga wektuné wis cedhak." 11 Sing sapa ora adil, tetepa tumindak ora adil, lan sapa sing najis, tetep najis, lan sing sapa mursid, tetep mursid, lan sing suci, tetep suci. 12 Lan, lah, Aku teka cepet; lan ganjaraningSun ana ing Aku, kanggo menehi saben wong miturut panggawene. 13 Aku iki Alfa lan Oméga, sing wiwitan lan sing pungkasan, sing wiwitan lan sing pungkasan. 14 Begja wong sing nglakoni dhawuhé, supaya nduwèni hak kanggo wit panguripan lan lumebu ing kutha liwat gapura. 15 Amarga ing njaba ana asu, tukang sihir, wong jina, tukang matèni, nyembah brahala, lan sapa waé sing nresnani lan ngapusi. 16 Aku Yésus wis ngutus malaékatéku kanggo nyekseni kowé kabèh ing pasamuwan-pasamuwan. Aku iki oyod lan turune Dawud, lan lintang esuk sing padhang. 17 Lan Roh lan panganten putri ngandika, Ayo! Lan sapa sing ngrungokké, kudu ngomong: Ayo! Lan sing ngelak

Wahyu

ayo teka. Lan sapa sing kepéngin, njupuk banyu panguripan kanthi gratis. 18 Awit aku mènèhi paseksi marang saben wong sing ngrungokké tembungé ramalan ing kitab iki: Yèn ana wong sing nambahi prekara-prekara mau, Gusti Allah bakal nekakaké wewelak-wewelak sing wis ditulis ing kitab iki. 19 Lan manawa ana wong sing nyopot saka tembungtembung ing kitab ramalan iki, Gusti Allah bakal ngilangi bageane saka kitab kauripan lan saka kutha suci, lan apa sing ditulis ing kitab iki. 20 Panjenengané kang neksèni iku mau, ngandika, " Satemené Aku bakal teka cepet." Amin. Sanadyan mangkono, rawuh, Gusti Yesus. 21 Sih-rahmaté Gusti kita Yésus Kristus nunggil karo kowé kabèh. Amin.

204