Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem 2 Raja-raja 18-19 2 Raja-raja 18 1 Ing taun katelune jamane Sang Prabu Hosea bin Ela, ratu ing Israel, Sang Prabu Hizkia bin Ahas, ratu ing Yehuda, wiwit jumeneng ratu. 2 Nalika jumeneng ratu yuswane rong puluh lima taun, lan anggone ngasta paprentahan ing Yerusalem rong puluh sangang taun. Ibune asmane Abi, putrine Zakharia. 3 Panjenengané nindakaké apa sing bener ana ing ngarsané Pangéran, kaya sing ditindakaké déning Dawud, leluhuré. 4 Panjenengane kang nyingkirake tengger-tengger pangurbanan, ngremuk tugu-tugu brahala, ngethok cagak-cagak wit-witan lan ngremuk ula tembaga gaweane Nabi Musa, amarga nganti jaman semana wong Israel isih ngobong kurban kanggo ula iku, lan ula iku dijenengi Nehustan. 5 Panjenengané kumandel marang Pangéran, Allahé Israèl, mula ora ana raja ing Yéhuda sing mèmper karo panjenengané, utawa raja-raja sadurungé panjenengané. 6 Panjenengané rumaket marang Pangéran, ora nyimpang saka ngabekti marang Panjenengané, sarta netepi pepakon-pepakoné kang wis didhawuhaké déning Pangéran marang Nabi Musa. 7 Pangeran Yehuwah nunggil karo panjenengane, lan panjenengane tansah begja menyang ngendi wae panjenengane lunga. Panjenengane mbrontak marang ratu ing Asyur lan ora ngabekti marang panjenengane. 8. Sang Prabu ngalahaké wong Filistin nganti tekan Gaza lan sakubengé, wiwit saka menara penjaga nganti tekan kutha sing dibentengi. 9 Ing taun kaping papat jamané Raja Hizkia, yaiku taun kapitu jamané Hoséa bin Éla, raja Israèl, Salmaneser raja Asyur nyerang Samaria lan ngepung kutha kuwi. 10. Lan sawise telung taun, kutha iku direbut: ing taun kaping enem jamane Hizkia, yaiku taun kaping sangane jamane Hosea, ratu ing Israel, Samaria direbut.
1
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
11 Raja Asyur banjur mboyong wong Israèl menyang Asyur lan manggonaké ing Halah, ing pinggir kali Habor ing Gozan, lan ing kutha-kuthané wong Média. 12 Amarga padha ora nggatekake pangandikane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe, lan nglanggar prajanjiane, yaiku kabeh sing diprentahake dening Nabi Musa, abdine Pangeran Yehuwah, sarta ora gelem ngrungokake lan ora nindakake. 13 Ing taun kaping patbelas jamané Raja Hizkia, Sanhérib, raja Asyur, nyerang kabèh kutha-kuthané Yéhuda sing dibentengi, lan ngrebut kutha-kutha kuwi. 14 Raja Hizkia, raja ing Yéhuda, utusan wong menyang Lakhis, matur, "Kula sampun damel kalepatan. Panjenengan badhé wangsul saking kula. Punapa ingkang panjenengan tanggelaken dhateng kula, badhé kula tanggung." Raja Asyur nugasaken tigang atus talenta pérak lan tigang puluh talenta emas dhateng Hizkia, raja ing Yéhuda. 15 Hizkia banjur masrahake kabeh perak sing ana ing padalemaning Pangeran Yehuwah lan ing gedhong raja-brana kraton. 16 Ing wektu iku Hizkia ngethok emas saka lawang-lawang Padalemaning Yehuwah lan saka sakasaka sing dilapisi dening Hizkia, ratu ing Yehuda, banjur diwenehake marang ratu ing Asyur. 17 Raja Asyur ngutus Tartan, Rabsaris, lan Rabsakeh saka Lakhis menyang Raja Hizkia karo tentara gedhe, nglawan Yerusalem. Wong-wong mau banjur padha maju lan tekan Yerusalem. Bareng wis tekan, wong-wong mau padha ngadeg ing sandhing ilen-ilen blumbang ndhuwur, sing ana ing dalan gedhe menyang lapangan Tukang Penatu. 18 Bareng wis padha ngundang Sang Prabu, Elyakim bin Hilkia, kepala kraton, Sebna, sekretaris negara, lan Yoah bin Asaf, bendahara negara, padha metu nemoni wong-wong mau. 19 Rabsakeh banjur ngandika marang wong-wong mau: “Coba kandhaa marang Hizkia: Mangkene pangandikane ratu agung, ratu ing Asyur: Apa kang kokpercaya iki? 20 Kowé kandha, (nanging iku mung tembung kosong,) "Aku duwé kawicaksanan lan kekuwatan kanggo perang." Saiki, sapa sing kokpercaya, nganti kowé mbalela marang aku?" 21 Saiki, lah kowé ngandelké teken glagah sing remuk iki, yaiku Mesir, sing nèk ana wong sing nyandhak, bakal nusuk tangané lan nembus. Kaya ngono kuwi Firaun, raja Mesir, tumrap sakèhé wong sing ngandelké dhèwèké. 22 Nanging yen kowe kandha marang aku: Kita padha kumandel marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, apa dudu Panjenengane iku, sing tengger-tengger pangurbanan lan misbyah-misbyah-e wis disingkirake dening Hizkia, lan wis ngandika marang Yehuda lan Yerusalem: Kowe kudu nyembah ana ing ngarepe misbyah iki ing Yerusalem? 23 Mulane saiki, tulung wenehana tanggung jawab marang gustiku, ratu ing Asyur, lan aku bakal menehi kowe jaran rong ewu, yen kowe saguh masang penunggange. 24 Kepiye carane kowe bisa ngusir salah sijining perwira abdine gustiku, sing paling cilik wae? Nanging kowe malah ngandelake Mesir kanggo kreta lan prajurit jaranan? 25 Apa aku saiki wis maju nglawan panggonan iki tanpa pitulungané Gusti Allah? Gusti Allah ngandika marang aku, 'Majua nglawan tanah iki lan sirnakna!' 26. Nabi Elyakim bin Hilkia, Sebna lan Yoah banjur kandha marang juru gedhong: “Panjenengan kersa ngandika mawi basa Aram dhateng para abdi panjenengan, amargi kula mangertos. Lan sampun ngandika mawi basa Yahudi dhateng kula, amargi rakyat ingkang wonten ing nginggil balowarti kersa ngandika.” 27 Nanging Rabsakeh ngandika marang wong-wong mau: “Apa bendara kula ngutus kula dhateng bendara panjenengan lan dhateng panjenengan, supados ngaturaken pangandika punika? Apa boten dhateng tiyang-tiyang ingkang sami lenggah ing inggil tembok, supados sami nedha tainipun piyambak lan ngombe uyuhipun piyambak kaliyan panjenengan?” 28. Rabsakeh banjur ngadeg lan nguwuh-uwuh kanthi swara banter nganggo basa Yahudi, pangandikane: “Padha rungokna pangandikane raja agung, raja Asyur: 29 Mangkene pangandikane Sang Prabu: Aja nganti Hizkia ngapusi kowe, amarga dheweke ora bakal bisa ngluwari kowe saka tangane.
2
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
30 Aja nganti Hizkia ngajak kowé padha ngandel marang Pangéran kanthi ngucap, ‘Pangéran mesthi bakal nylametaké kita, lan kutha iki ora bakal diulungaké marang tangané raja Asyur.’ 31 Aja ngrungokké Hizkia, merga raja Asyur kandhané, “Gawéa prejanjian karo aku nganggo hadiah, lan metua sowan aku. Saben wong bakal mangan woh wit angguré dhéwé lan woh arané dhéwé, sarta ngombé banyu saka sumuré dhéwé.” 32 Nganti aku teka lan nggawa kowe menyang tanah sing kaya tanahmu dhewe, tanah sing sugih gandum lan anggur, tanah sing sugih roti lan kebon anggur, tanah sing sugih zaitun lan madu, supaya kowe urip lan ora mati. Lan aja ngrungokne Hizkia, nalika dheweke mbujuk kowe, kanthi ngucap: Pangeran Yehuwah bakal ngluwari kita. 33 Apa ana para allahe bangsa-bangsa sing bisa ngluwari tanahe saka tangane ratu ing Asyur? 34 Endi para allahe Hamat lan Arpad? Endi para allahe Sefarwaim, Hena lan Iwa? Apa dheweke wis ngluwari Samaria saka tanganku? 35 Sapa ing antarane para allahe nagara-nagara iki sing wis ngluwari negarane saka tanganku, nganti Pangeran Yehuwah gelem ngluwari Yerusalem saka tanganku? 36 Nanging rakyat padha meneng wae, ora mangsuli babar pisan, amarga Sang Prabu wis dhawuh: “Aja mangsuli.” 37 Sawisé kuwi, Élyakim bin Hilkia, kepala kraton, Sebna, sekretaris negara, lan Yoah bin Asaf, bendahara negara, sowan marang Hizkia karo sandhangan sing wis disuwèk, lan ngaturaké pangandikané Rabsakèh marang dhèwèké. 2 Raja-raja 19 1 Bareng Sang Prabu Hizkia mireng bab iku, banjur nyuwek-nyuwek pangagemane lan nganggo bagor, banjur lumebet ing padalemaning Pangeran Yehuwah. 2 Panjenengané banjur ngutus Élyakim, kepala kraton, lan Sèbna, sekretaris negara, sarta para imam tuwa-tuwa, karo nganggo sandhangan bagor, nemoni Nabi Yésaya bin Amos. 3 Wong-wong mau padha matur marang Sang Prabu Hizkia: “Dina iki dina kangelan, dina pepeling lan dina nyenyamah, amarga bayi-bayi wis tekan ing wektune nglairake, nanging ora ana kekuwatan kanggo nglairake.” 4 Mbok menawa Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, bakal mireng sakehing pangandikane Rabsakeh, kang diutus dening ratu ing Asyur, bendarane, kanggo ngala-ala Gusti Allah kang gesang, lan bakal menehi paukuman marang pangandikane kang wis dirungokake dening Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu. Mulane, ndedongaa kanggo wong-wong kang isih kari. 5 Para abdine Sang Prabu Hizkia banjur sowan marang ngarsane Nabi Yesaya. 6 Nabi Yesaya banjur ngandika marang wong-wong mau: “Kowé padha matura marang bendaramu: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Aja wedi karo tembung-tembung sing wis kokrungu, sing diucapake dening para abdine raja Asyur kanggo nyenyamah Aku. 7 Lah, Ingsun bakal nekakake roh marang dheweke, lan dheweke bakal krungu kabar, banjur bali menyang negarane; lan Ingsun bakal ndadekake dheweke tiwas dening pedhang ing negarane dhewe. 8 Rabsakeh banjur bali lan ketemu karo raja Asyur sing lagi perang nglawan Libna, amarga wis krungu yen raja Asyur wis budhal saka Lakhis. 9 Bareng Sang Prabu mireng kabar bab Tirhaka, ratu ing Etiopia, mangkene: “Lah, panjenengane sampun medal perang nglawan panjenengan,” panjenengane banjur ngutus utusan maneh dhateng ing ngarsanipun Sang Prabu Hizkia, kadhawuhan matur: 10 “Mangkene kandhamu marang Hizkia, raja ing Yehuda: Aja nganti Gusti Allahmu sing kokpercaya ngapusi kowe, kanthi ngucap: Yerusalem ora bakal diulungake marang tangane raja ing Asyur. 11 Lah, kowé wis krungu apa sing ditindakake para raja Asyur marang sakehing nagara, yaiku nalika numpes nagara-nagara iku kabeh; apa kowé bakal slamet? 12 Apa para allahe bangsa-bangsa liya wis ngluwari wong-wong sing wis dirusak dening para leluhurku, yaiku Gozan, Haran, Rezef, lan bani Eden sing ana ing Telasar?
3
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
13 Raja Hamat, raja Arpad, raja Sefarwaim, raja Hena lan Iwa ana ing ngendi? 14 Hizkia nampani layang saka para utusan mau lan diwaca. Sawuse mangkono Hizkia banjur lumebu ing padalemaning Pangeran Yehuwah lan mbeberake layang mau ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah. 15 Hizkia banjur ndedonga marang Pangéran, "Dhuh Pangéran, Allahipun Israèl, ingkang adhedhampar ing sanginggilipun para malaékat, Paduka piyambak ingkang jumeneng Allahipun sakathahing kraton ing bumi; Paduka ingkang nitahaken langit lan bumi." 16 Dhuh Yehuwah, mugi karsaa nilingaken talingan Paduka saha midhangetaken; dhuh Yehuwah, mugi karsaa mbuka paningal Paduka saha mirsani: saha midhangetaken pangandikanipun Sanherib, ingkang sampun ngutus piyambakipun kangge nyenyamah Gusti Allah ingkang gesang. 17Dhuh Yehuwah, para raja Asyur sampun numpes bangsa-bangsa lan nagari-nagarinipun, 18 Para allahe wis dibuwang ing geni, amarga iku dudu allah, mung gaweyane tangan manungsa, kayu lan watu; mulane wis dirusak. 19 Mulane saiki, dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, mugi Paduka ngluwari kawula saking tanganipun, supados sakathahipun karajan ing bumi mangertos bilih namung Paduka piyambak ingkang jumeneng Gusti Allah. 20 Nabi Yesaya bin Amos banjur utusan wong menyang ngarsane Hizkia, kadhawuhan nguwuh: “Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Apa kang kokpandongakake marang Ingsun tumrap Sanherib, ratu ing Asyur, wis Dakrungu.” 21 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap dheweke: Prawan, putri Sion, wis ngremehake lan nggeguyu kowe, putri Yerusalem wis nggelengake sirahe marang kowe. 22 Sapa sing kokcela lan kokhina, lan sapa sing kokanggep remeh lan kokanggep dhuwur? Marang Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 23 Liwat utusanmu kowé wis nyenyamah Pangéran, lan kowé kandha, 'Kanthi akèhé kreta perangku aku wis munggah menyang pucuk gunung-gunung, menyang sisih-sisihé Libanon, lan bakal negor wit-witan aras sing dhuwur lan wit-witan cemara sing pilihan. Aku bakal mlebu ing papan panginepan ing tapel watesé, lan menyang alas Karmelé.' 24 Aku wis ndhudhuk lan ngombe banyu manca, lan nganggo tlapakanku aku wis nggaringake sakehing kali ing panggonan-panggonan sing dikepung. 25 Apa kowé durung tau krungu wiwit biyèn, kepriyé Aku wis nindakké iki, lan wiwit jaman kuna Aku wis ngrancang iki? Saiki Aku wis nggawé iki kelakon, supaya kowé nggempur kutha-kutha sing dibenteng dadi tumpukan reruntuhan. 26 Mulane wong-wong ing kono padha kurang kekuwatan, padha kaget lan isin; padha kaya suket ing ara-ara lan kaya suket ijo, kaya suket ing payon omah, lan kaya gandum sing alum sadurunge thukul. 27 Nanging Aku ngerti papan panggonanmu, metumu mlebumu, lan nesumu marang Aku. 28 Amarga nesunira marang Ingsun lan gumunggungira wis tekan ing kupingingSun, mulane Ingsun bakal masang pancing ing irungira lan kendhali ing lambeira, sarta Ingsun bakal ngulihake sira liwat dalan kang sira liwati saka ing kono. 29 Iki bakal dadi pratandha kanggo kowe: Taun iki kowe bakal mangan apa sing thukul dhewe, lan ing taun kapindho apa sing thukul saka panenan kasebut; lan ing taun katelu kowe bakal nyebar, panen, nandur kebon anggur, lan mangan woh-wohane. 30. Lan kekarene turune Yehuda kang isih urip bakal thukul oyode maneh mudhun lan ngetokake woh munggah. 31 Amarga saka Yerusalem bakal metu wong-wong sing isih urip, lan saka gunung Sion wong-wong sing bisa oncat; kaswargan Pangeran Yehuwah Gustine kang maha kuasa bakal nindakake iki. 32 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap ratu ing Asyur: Dheweke ora bakal lumebu ing kutha iki, lan ora bakal nglepasake panah mrana, utawa bakal nemoni kutha iki nganggo tameng, lan ora bakal ngadegake tanggul kanggo nglawan kutha iki.
4
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
33 Dheweke bakal bali liwat dalan sing wis ditempuh, lan ora bakal mlebu kutha iki, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 34 Amarga Ingsun bakal njaga kutha iki, supaya bisa nylametake, marga saka Ingsun dhewe, lan marga saka abdiningSun Dawud. 35 Ing wayah bengi iku uga Malaékaté Pangéran metu lan matèni wong Asyur satus wolung puluh lima èwu. Nalika wong-wong mau tangi ésuk-ésuk, kabèh wis mati. 36 Sanhérib, raja Asyur, banjur budhal lan bali menyang Ninewe sarta manggon ing kono. 37 Nalika panjenengane lagi sujud ing omahe Nisrokh, dewane, Adramelekh lan Sarezer, putraputrane, mateni panjenengane nganggo pedhang, lan banjur padha lolos menyang tanah Armenia. Lan Esarhadon, putrane, banjur jumeneng ratu nggenteni panjenengane.
2 Babad 32:1-23 1 Sawisé lelakon-lelakon mau lan katetepané, Sanhérib, raja Asyur, teka lan nyerang Yéhuda. Sawisé kuwi, dhèwèké ngepung kutha-kutha sing ana bètèngé, lan ngrancang arep ngrebut kutha-kutha mau. 2 Bareng Hizkia ngerti yen Sanherib wis teka lan wis niyat arep nglawan Yerusalem, 3 Sang Prabu banjur rembugan karo para panggedhe lan para prajurite supaya nutupi banyu saka sumber-sumber ing njaba kutha, lan wong-wong mau banjur padha mbantu. 4 Wong akeh padha nglumpuk, lan padha nutupi sakehing sumber lan kali sing mili saka tengahing tanah kono, karo ngucap, "Yagene para raja Asyur kudu teka lan nemokake banyu akeh?" 5 Panjenengane uga nguwataké dhiri, mbangun manèh kabèh témbok sing wis rusak, lan ngadegaké témbok mau nganti tekan menara, lan témbok liyané ing njaba. Panjenengané uga ndandani Milo ing kuthané Dawud, sarta nggawé panah lan tameng akèh banget. 6 Sang Prabu banjur ngangkat para panglima perang kang ngereh rakyat, banjur nglumpukake wongwong mau ana ing alun-alun gapura kutha, sarta ngandika kanthi nglipur wong-wong mau, pangandikane: 7. Kuwatna lan kendelna atimu, aja wedi lan ora wedi marang raja Asyur utawa marang sakehing bala kang ndherekake, amarga kang ndherekake kita luwih akeh tinimbang kang ndherekake dheweke. 8 Panjenengane iku tangan manungsa, nanging Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, kang nunggil karo kita, bakal mbantu kita lan perang kita.” Lan rakyat padha ngandel marang pangandikane Hizkia, ratu ing Yehuda. 9 Sawisé kuwi, Sanhérib, raja Asyur, ngutus para punggawané menyang Yérusalèm, sing lagi ngepung Lakhis karo kabèh wadya-balané, supaya padha nemoni Hizkia, raja Yéhuda, lan marang sakèhing wong Yéhuda sing ana ing Yérusalèm, matur, 10 Mangkene pangandikane Sanherib, ratu ing Asyur: “Apa sing kokanggep amanat, dene kowe tetep ana ing Yerusalem nalika dikepung?” 11 Apa Hizkia ora ngapusi kowé kabèh supaya kowé mati keluwen lan ngelak, karo kandhané, ‘Pangéran Allah kita bakal ngluwari kita saka tangané raja Asyur?’ 12 Apa Hizkia dudu sing nyingkirake tengger-tengger pangurbanan lan misbyah-misbyahé, lan ndhawuhi wong Yehuda lan Yerusalem, "Kowé kudu nyembah ing ngarepe misbyah siji lan ngobong dupa ing ndhuwuré misbyah kuwi?" 13 Apa kowé ora ngerti apa sing wis tak lakoni lan leluhurku marang bangsa-bangsa liya? Apa para allahé bangsa-bangsa ing kono bisa ngluwari tanahé saka tanganku? 14 Ing antarane para allahe bangsa-bangsa sing wis ditumpes dening para leluhurku, sapa sing bisa ngluwari bangsane saka tanganku, nganti Gusti Allahmu bisa ngluwari kowe saka tanganku? 15 Mulane saiki aja nganti Hizkia ngapusi lan nggorohi kowe kaya ngene iki, lan aja ngandel marang dheweke, amarga ora ana allah saka bangsa utawa kerajaan sing bisa ngluwari umate saka tanganku lan saka tangane para leluhurku, apa maneh Allahmu sing bakal ngluwari kowe saka tanganku?
5
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
16 Para abdine malah ngucapake bab-bab sing nglawan marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allah, lan marang Hizkia, abdine. 17 Panjenengané uga nulis layang kanggo ngremehake Pangéran, Allahé Israèl, lan ngucapaké tembung-tembung nglawan Panjenengané, "Kaya déwa-déwané bangsa-bangsa liya sing ora bisa ngluwari bangsané saka tanganku, Gusti Allahé Hizkia uga ora bakal ngluwari bangsané saka tanganku." 18 Banjur padha nguwuh-uwuh nganggo basa Yahudi marang wong-wong ing Yerusalem sing ana ing ndhuwur tembok, supaya padha wedi lan ngganggu, supaya bisa ngrebut kutha iku. 19 Wong-wong mau padha ngucapake bab Gusti Allahe Yerusalem, kaya bab para allahe bangsabangsa ing bumi, sing digawe dening tangane manungsa. 20 Amarga saka iku, Sang Prabu Hizkia lan Nabi Yesaya putrane Amos ndedonga lan sesambat marang swarga. 21 Pangeran Yehuwah banjur ngutus malaekat kang mateni sakehing prajurit kang gagah prakosa, para panggedhe lan para perwira ing kémahe ratu Asyur. Sang Prabu banjur kondur menyang ing nagarane kanthi isin. Bareng panjenengane lumebu ing omahe allahe, para turune dhewe banjur mateni panjenengane nganggo pedhang ana ing kono. 22 Kaya mangkono Pangeran Yehuwah ngluwari Hizkia lan para pedunung Yerusalem saka ing tangane Sanherib, ratu ing Asyur, lan saka ing tangane sakehing wong liyane, sarta nuntun wongwong mau saka sakubenge. 23 Akeh wong sing nggawa pisungsung marang Pangeran Yehuwah menyang Yerusalem lan uga barang-barang kanggo Hizkia, ratu ing Yehuda. Mula wiwit wektu iku Hizkia misuwur banget ing ngarepe kabeh bangsa.
Yesaya 36-37 Yesaya 36 1 Ing taun kaping patbelas jamané Raja Hizkia, Sanhérib, raja Asyur, nyerang kabèh kutha-kuthané Yéhuda sing bètèng, lan ngrebut kutha-kutha kuwi. 2 Raja Asyur ngutus juru laden saka Lakhis menyang Yerusalem menyang ing ngarsane Sang Prabu Hizkia karo wadya-bala gedhe, banjur ngadeg ing sandhing ilen-ilen blumbang ndhuwur, ing dalan gedhe menyang ing lapangan Tukang Penatu. 3 Banjur metu sowan marang ing ngarsane Elyakim bin Hilkia, sing dadi panggedhe kraton, Sebna, sekretaris negara, lan Yoah bin Asaf, bendahara negara. 4. Rabsakeh banjur ngandika marang wong-wong mau: “Coba kandhaa marang Hizkia: Makaten pangandikanipun ratu agung, ratu ing Asyur: Kapercayan punapa ingkang panjenengan andelaken punika? 5 Apa kowé kandha, -- nanging iku mung tembung-tembung kosong -- aku duwé kawicaksanan lan kekuwatan kanggo perang? Saiki, sapa sing kokpercaya, nganti kowé mbrontak marang aku? 6 Lah, kowé ngandelaké teken glagah sing wis tugel iki, yaiku Mesir, sing nèk ana wong sing nyender bakal nusuk tangané lan nembus; kaya ngono kuwi Firaun, raja Mesir, tumrap sakèhing wong sing ngandelaké marang dhèwèké. 7 Nanging yen kowe kandha marang aku: Kita padha kumandel marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, apa dudu Panjenengane kang tengger-tengger pangurbanan lan misbyah-misbyah-e wis disingkirake dening Hizkia, sarta ngandika marang Yehuda lan Yerusalem: Kowe kudu nyembah ana ing ngarepe misbyah iki? 8 Mulane saiki, tulung wenehana tanggung jawab marang gustiku, raja Asyur, lan aku bakal menehi kowe jaran rong ewu, yen kowe saguh masang wong nunggangi. 9 Kepriye carane kowe bisa ngusir salah sijining perwira abdine gustiku, sing paling cilik wae, lan ngandelake Mesir kanggo kreta lan prajurit jaranan?
6
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
10 Apa saiki aku maju nglawan tanah iki tanpa pitulungané Pangéran? Pangéran ngandika marang aku, 'Majua nglawan tanah iki lan sirnakna!' 11 Elyakim, Sebna lan Yoah banjur kandha marang Rabsakeh: “Panjenengan kersa ngandika mawi basa Aram dhateng para abdi panjenengan, amargi kula mangertos. Lan sampun ngandika mawi basa Yahudi dhateng kula, supados tiyang-tiyang ingkang wonten ing nginggil balowarti saged mirengaken.” 12 Nanging Rabsakeh mangsuli, "Apa bendara kula ngutus kula dhateng bendara panjenengan lan dhateng panjenengan supados ngaturaken pangandika punika? Punapa boten dhateng tiyang-tiyang ingkang sami lenggah ing inggil balowarti, supados sami nedha tainipun piyambak lan ngombe uyuhipun piyambak kaliyan panjenengan?" 13 Rabsakeh banjur ngadeg lan nguwuh-uwuh kanthi swara banter nganggo basa Yahudi, pangandikane: “Padha rungokna pangandikane ratu agung, ratu ing Asyur.” 14 Mangkene pangandikane Sang Prabu: Aja nganti Hizkia ngapusi kowe, amarga dheweke ora bakal bisa ngluwari kowe. 15 Aja nganti Hizkia ngajak kowé padha ngandel marang Pangéran kanthi ngucap, ‘Pangéran mesthi bakal nylametaké kita; kutha iki ora bakal diulungaké marang tangané raja Asyur.’ 16 Aja ngrungokké Hizkia, merga raja Asyur kandhané, “Gawéa prejanjian karo aku nganggo hadiah lan metua sowan ing ngarsaku. Saben wong mangan woh wit anggur lan woh ara, sarta ngombé banyu saka sumuré dhéwé-dhéwé. 17 Nganti aku teka lan nggawa kowe menyang tanah sing kaya tanahmu dhewe, tanah sing sugih gandum lan anggur, tanah sing sugih roti lan kebon anggur. 18 Ati-ati aja nganti Hizkia ngapusi kowé nganggo tembungé, ‘Pangéran bakal nylametaké kita.’ Apa ana déwa-déwa bangsa-bangsa sing wis nylametaké negarané saka tangané raja Asyur? 19 Endi para allahe Hamat lan Arpad? Endi para allahe Sefarwaim? Apa dheweke wis ngluwari Samaria saka tanganku? 20 Sapa ing antarane para allah ing nagara-nagara iki sing wis ngluwari tanahe saka tanganku, nganti Pangeran Yehuwah ngluwari Yerusalem saka tanganku? 21 Nanging wong-wong mau meneng waé lan ora mangsuli babar pisan, merga ana prentahé raja, "Aja mangsuli." 22. Sawuse mangkono Elyakim bin Hilkia, kepala kraton, Sebna, sekretaris nagara, lan Yoah bin Asaf, bendahara negara, sowan marang ngarsane Hizkia kalawan sandhangane sing suwek, sarta ngaturake pangandikane juru unjukan mau marang panjenengane. Yesaya 37 1 Bareng Sang Prabu Hizkia mireng bab iku, banjur nyuwek-nyuwek pangagemane lan nganggo bagor, banjur lumebet ing padalemaning Pangeran Yehuwah. 2 Panjenengané banjur ngutus Élyakim, kepala kraton, lan Sèbna, sekretaris negara, sarta para imam tuwa-tuwa, karo nganggo sandhangan bagor, nemoni Nabi Yésaya bin Amos. 3 Wong-wong mau padha matur marang Sang Prabu Hizkia: “Dina iki dina kangelan, dina pepeling lan dina nyenyamah, amarga bayi-bayi wis tekan ing wektune nglairake, nanging ora ana kekuwatan kanggo nglairake.” 4 Mbok menawa Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, mireng pangandikane Rabsakeh, kang diutus dening ratu ing Asyur, bendarane, kanggo nyenyamah Gusti Allah kang gesang, lan bakal menehi paukuman marang pangandikane kang wis dirungokake dening Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu. Mulane, ndedongaa kanggo wong-wong kang isih kari. 5 Para abdine Sang Prabu Hizkia banjur sowan marang ngarsane Nabi Yesaya. 6 Nabi Yesaya banjur ngandika marang wong-wong mau: “Kowé kudu matur marang bendaramu: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Aja wedi karo tembung-tembung sing wis kokrungu, sing diucapake dening para abdine raja Asyur marang Ingsun.
7
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
7 Lah, Ingsun bakal nekakake roh marang dheweke, lan dheweke bakal krungu kabar lan bali menyang negarane; lan Ingsun bakal ndadekake dheweke tiwas dening pedhang ing negarane dhewe. 8 Rabsakeh banjur bali lan ketemu karo raja Asyur sing lagi perang nglawan Libna, amarga wis krungu yen raja Asyur wis budhal saka Lakhis. 9 Nalika krungu kabar bab Tirhaka, raja Etiopia, yèn dhèwèké wis maju perang nglawan kowé, banjur ngutus utusan menyang Hizkia, matur, 10 “Mangkene kandhamu marang Hizkia, raja ing Yehuda: Aja nganti Gusti Allahmu, sing kokpercaya, ngapusi kowe kanthi ngucap: Yerusalem ora bakal diulungake marang tangane raja ing Asyur. 11 Lah, kowé wis krungu apa sing ditindakake para raja Asyur marang sakehing nagara, yaiku nalika numpes nagara-nagara mau; lan apa kowé bakal slamet? 12 Apa para déwa bangsa-bangsa wis nylametaké wong-wong sing wis dirusak déning para leluhurku, kaya ta Gozan, Haran, Rezef, lan bani Èden sing ana ing Telasar? 13 Raja Hamat, raja Arpad, raja Sefarwaim, Hena lan Iwa ana ing ngendi? 14 Hizkia nampani layang saka para utusan mau lan diwaca. Hizkia banjur menyang ing padalemaning Pangeran Yehuwah lan mbeberake layang mau ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah. 15 Hizkia banjur ndedonga marang Pangeran Yehuwah, unjuke: 16 Dhuh Yehuwah, Gustining kang mahakwasa, Gusti Allahe Israel, ingkang adhedhampar ing antawisipun para kerub, Paduka piyambak ingkang jumeneng Gusti Allahipun sakathahing karajan ing bumi; Paduka ingkang nitahaken langit lan bumi. 17 Dhuh Yehuwah, mugi karsaa nilingaken talingan Paduka lan mirengaken, dhuh Yehuwah, mugi karsaa mbukak paningal Paduka lan mirsani; saha mirengaken sakathahing pangandikanipun Sanherib, ingkang sampun dipunkintunaken kangge nyenyamah Gusti Allah ingkang gesang. 18 Dhuh Yehuwah, para raja Asyur sampun ngremuk sadaya bangsa lan nagari-nagarinipun, 19 Para allahe wis dibuwang ing geni, amarga iku dudu allah, mung gaweyane tangan manungsa, kayu lan watu; mulane wis dirusak. 20 Mulane saiki, dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, mugi Paduka ngluwari kawula saking astanipun, supados sakathahipun karajan ing bumi mangertos bilih namung Paduka piyambak ingkang jumeneng Pangeran Yehuwah. 21 Nabi Yesaya bin Amos banjur utusan wong menyang ngarsane Hizkia, kadhawuhan nguwuh: “Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Panjenengan sampun ndedonga dhateng Ingsun tumrap Sanherib, ratu ing Asyur, 22 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap dheweke: Prawan, putri Sion, wis ngremehake lan nggeguyu kowe, putri Yerusalem wis nggelengake sirahe marang kowe. 23 Sapa sing wis kokcela lan kokhina, lan sapa sing wis kokluhurake swaramu lan koktinggikake mripatmu? Marang Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel? 24 Lumantar para abdimu kowé wis nyenyamah Pangéran, lan kowé kandha, 'Kanthi kreta perangku sing akèh banget aku wis munggah menyang pucuk gunung-gunung sing dhuwur, menyang sisihsisihé Libanon; lan aku bakal negor wit-witan aras sing dhuwur lan wit-witan cemara sing pilihan; lan aku bakal mlebu menyang pucuking wilayahé, lan alas Karmelé.' 25 Aku wis ndhudhuk lan ngombe banyu, lan nganggo tlapakanku aku wis nggaringake sakehing kali ing panggonan-panggonan sing dikepung. 26 Apa kowé durung tau krungu wiwit biyèn, kepriyé Aku wis nindakké iki, lan wiwit jaman kuna, kepriyé Aku wis ngrancang iki? Saiki Aku wis nggawé iki kelakon, supaya kowé nggempur kuthakutha sing bètèng dadi reruntuhan. 27 Mulane wong-wong ing kono padha kurang kekuwatan, padha kaget lan isin; padha kaya suket ing ara-ara lan kaya suket ijo, kaya suket ing payon omah, lan kaya gandum sing alum sadurunge thukul. 28 Nanging Aku ngerti papan panggonanmu, metumu mlebumu, lan nesumu marang Aku.
8
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
29 Amarga nesunira marang Ingsun lan gumunggungira wis tekan ing kupingingSun, mulane Ingsun bakal masang pancing ing irungira lan kendhali ing lambeira, sarta Ingsun bakal ngulihake sira liwat dalan kang sira liwati saka ing kono. 30 Iki bakal dadi pratandha kanggo kowe: Taun iki kowe bakal mangan apa sing thukul dhewe, lan taun kapindho apa sing thukul saka panenan iku; lan ing taun katelu kowe bakal nyebar, panen, nandur kebon anggur, lan mangan woh-wohane. 31 Lan sisa-sisa turune Yehuda sing isih urip bakal thukul oyot maneh mudhun lan ngetokake woh munggah. 32 Amarga saka Yerusalem bakal metu wong-wong sing isih urip, lan saka gunung Sion wong-wong sing bisa oncat; kaswargan Pangeran Yehuwah Gustine sakehing manungsa bakal nindakake iki. 33 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap ratu ing Asyur: Dheweke ora bakal lumebu ing kutha iki, lan ora bakal nglepasake panah mrana, utawa bakal nemoni kutha iki nganggo tameng, lan ora bakal ngadegake tembok kanggo nglawan kutha iki. 34 Dheweke bakal bali liwat dalan sing wis ditempuh, lan ora bakal mlebu kutha iki, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 35 Amarga Ingsun bakal njaga kutha iki lan nylametake kanggo karahayoningSun dhewe lan kanggo karahayoning abdiningSun Dawud. 36 Malaékaté Pangéran banjur miyos lan matèni wong Asyur satus wolung puluh lima èwu. Nalika wong-wong mau tangi ésuk-ésuk, kabèh wis mati. 37 Sanhérib, raja Asyur, banjur budhal lan kondur sarta manggon ing Niniwé. 38 Nalika panjenengane lagi sujud ing omahe Nisrokh, allahe, Adramelekh lan Sarezer, putraputrane, mateni panjenengane nganggo pedhang, lan banjur padha lolos menyang tanah Armenia. Lan Esarhadon, putrane, banjur jumeneng ratu nggenteni panjenengane.
Rincian Ayat demi Ayat Narasi sejarah Hizkia, Yesaya, Sanherib, lan Rabsyake kacathet ing telung lokasi utama ing Prajanjian Lawas: 2 Raja-raja 18–19 , Yesaya 36–37 , lan 2 Babad 32 . Ing ngisor iki rincian ayat demi ayat sing cocog karo petikan paralel saka Kitab Suci King James Version , diterusake karo piwulang kunci. 1. Kasetyané Hizkia lan Reformasi Awal 2 Raja-raja 18:1–3 – Hizkia miwiti mrentah ing Yehuda nalika umur 25 taun lan nindakake "apa sing bener ana ing paningaling Pangeran Yehuwah." 2 Raja-raja 18:4-18 JAV - Panjenengane nyingkirake tengger-tengger pangurbanan, ngremuk tugutugu brahala, ngethok cagak-cagak brahala, lan ngremuk ula tembaga (Nehushtan) sing digawe Nabi Musa, amarga wong Israel wis wiwit ngobong dupa kanggo ula iku. 2 Para Raja 18:5–7a – "Panjenengane kumandel marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel, mula sawise panjenengane ora ana sing kaya panjenengane ing antarane para ratu ing Yehuda..." Pangeran Yehuwah nunggil karo panjenengane, lan panjenengane tansah begja ing ngendi wae papan panggonane. 2 Raja-raja 18:7b–8 – Dhèwèké mbrontak nglawan raja Asyur (ora gelem ngabdi marang dhèwèké) lan ngalahaké wong Filistin nganti tekan Gaza. 2 Babad 32:1–8 – Ndeleng Sanherib nyedhaki, Hizkia rembugan karo para panggedhene kanggo nutup sumber banyu ing njaba Yerusalem, mbangun tembok lan menara, nggawe senjata, lan nyemangati rakyat: "Kuwatna lan kendelna... sing ana ing sisihe wong iku tangan manungsa;
9
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
nanging sing ana ing sisihe kita Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, bakal mbantu kita lan nglawan perang kita" (2 Babad 32:7–8). 2. Runtuhé Samaria lan Invasi Asyur 2 Raja-raja 18:9–12 – Ing taun kaping 4 Hizkia, Salmaneser, raja Asyur, ngepung Samaria (Kerajaan Israel Lor), ngrebut ing taun kaping 6 Hizkia amarga Israel "ora manut karo swarane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe." 2 Raja-raja 18:13 / Yesaya 36:1 – Ing taun kaping 14 jamané Hizkia, Sanherib, raja Asyur, nyerang kabèh kutha-kutha ing Yéhuda sing dibentengi lan direbut. 2 Raja-raja 18:14–16 – Nalika wedi, Hizkia ngirim upeti marang Sanherib ing Lakhis, karo ngucap, "Aku wis nglakoni dosa, muliha saka aku: apa sing koktanggung marang aku, aku bakal nanggung." Dhèwèké mbayar 300 talenta perak lan 30 talenta emas, malah ngrucat emas saka lawang lan sakasaka ing Padaleman Suci Yéhuwah. 3. Ejekan lan Perang Psikologis Rabshake 2 Raja-raja 18:17–18 / Yesaya 36:2–3 – Sanherib ngutus Tartan, Rabsaris, lan Rabshakeh saka Lakhis karo pasukan gedhe menyang Yerusalem. Dheweke ngadeg ing cedhak saluran blumbang ndhuwur. Elyakim, Sebna, lan Yoah metu nemoni dheweke. 2 Raja-raja 18:19–21 / Yesaya 36:4–6 – Rabshake ngaturake pesen Sanherib: "Apa kapercayanmu iki?" Dheweke ngece Yehuda amarga percaya marang Mesir, nyebut Mesir minangka "gulang sing tugel" sing bakal nembus tangane sapa wae sing nyandhak. 2 Raja-raja 18:22 / Yesaya 36:7 – Rabsakeh nyoba ngowahi reformasi agama Hizkia, kanthi ngeklaim yen Hizkia nglarani ati Gusti Allah kanthi nyingkirake tengger-tengger pangurbanan lan altar. 2 Raja-raja 18:23–25 / Yesaya 36:8–10 – Rabsakeh kanthi ngece nawakake 2.000 jaran yen Yehuda bisa nyedhiyakake penunggang kanggo dheweke. Banjur dheweke ngaku yen Gusti Allah dhewe sing ngutus dheweke kanggo ngrusak Yehuda: "Gusti Allah ngandika marang aku, Maju nglawan tanah iki lan sirnakake." 2 Raja-raja 18:26 / Yesaya 36:11 – Elyakim, Sebna, lan Yoah njaluk Rabshake supaya ngomong nganggo basa Siria (Aram) tinimbang basa Yahudi (Ibrani) supaya wong-wong biasa ing tembok ora panik. 2 Raja-raja 18:27–35 / Yesaya 36:12–20 – Rabshake ora gelem, mbengok nganggo basa Ibrani marang wong-wong sing ana ing tembok. Dheweke njaluk supaya aja nganti Hizkia ngapusi wongwong mau nganggo janji yen Gusti Allah bakal nylametake dheweke. Dheweke gumunggung yen ora ana dewa-dewa Hamat, Arpad, Sefarwaim, utawa Samaria sing nylametake tanah-tanah kasebut saka Asyur—dadi "sapa ing antarane para dewa ing negara-negara kasebut, sing wis nylametake negarane saka tanganku, nganti Pangeran Yehuwah bisa nylametake Yerusalem saka tanganku?" (2 Raja-raja 18:35). 2 Raja-raja 18:36–37 / Yesaya 36:21–22 – Rakyat meneng lan ora mangsuli babar pisan, kaya sing diprentahake Hizkia ("Aja mangsuli"). Para pejabat bali menyang Hizkia karo sandhangan sing wis suwek. 4. Hizkia Nggoleki Yesaya & Janji Kapisan saka Gusti 2 Raja-raja 19:1–5 / Yesaya 37:1–5 – Raja Hizkia nyuwek-nyuwek pangagemane, nutupi awake nganggo kain karung, banjur mlebu ing padalemane Pangeran Yehuwah, lan ngutus Elyakim, Sebna,
10
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
lan para pinituwa imam menyang Nabi Yesaya . Dheweke ngumumake: "Dina iki dina kasangsaran, lan dina paukuman, lan pitenah... mulane ndedonga kanggo sisa-sisa sing isih ana." 2 Raja-raja 19:6–7 / Yesaya 37:6–7 – Yesaya mangsuli nganggo pangandikané Gusti Allah: "Aja wedi karo tembung-tembung sing wis kokrungu, sing diucapaké déning para abdiné raja Asyur kanggo nyenyamah Aku. Lah, Aku bakal nekakaké roh marang dhèwèké, lan dhèwèké bakal krungu kabar lan bali menyang negarané; lan Aku bakal nggawé dhèwèké tiba déning pedhang ing negarané." 5. Layangé Rabshake sing nyenyamah lan Pandongané Hizkia 2 Raja-raja 19:8–13 / Yesaya 37:8–13 – Rabshakeh bali lan nemokake Sanherib lagi perang nglawan Libna. Krungu yen Tirhaka, raja Etiopia, wis metu kanggo nglawan dheweke, Sanherib ngirim layang maneh menyang Hizkia, menehi peringatan yen Gusti Allah ora bisa ngluwari Yerusalem lan nyathet negara-negara sing dirusak (Gozan, Haran, Rezef, Telasar). 2 Raja-raja 19:14 / Yesaya 37:14 – Hizkia nampa layang saka utusan mau, maca layang mau, banjur mlebu ing padalemaning Pangeran Yehuwah, lan mbeber layang mau ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah . 2 Raja-raja 19:15–19 / Yesaya 37:15–20 – Hizkia ndedonga: "Dhuh Yehuwah, Gusti Allahipun Israel, ingkang lenggah ing antawisipun kerubim, Paduka piyambak ingkang dados Gusti Allahipun sakathahing karajan ing bumi... Dhuh Yehuwah, mugi karsaa nilingaken talingan Paduka, lan mirengaken: dhuh Yehuwah, mugi karsaa mbukak paningal Paduka, lan mirsani: saha mirengaken pangandikanipun Sanherib, ingkang sampun ngutus piyambakipun kangge nyenyamah Gusti Allah ingkang gesang." Panjenenganipun ngakoni bilih Asyur numpes bangsa-bangsa sanes amargi allahallahipun namung kayu lan watu, lan ndedonga: "Pramila sapunika, dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, kawula nyuwun Paduka, mugi karsaa ngluwari kawula saking tanganipun, supados sakathahing karajan ing bumi mangertos bilih Paduka piyambak punika Gusti Allah." 6. Wangsulané Gusti Allah liwat Nabi Yesaya 2 Raja-raja 19:20 / Yesaya 37:21–22 – Yesaya ngirim pesen marang Hizkia: "Apa sing wis kokdongakake marang Ingsun babagan Sanherib, raja Asyur, wis Dakrungu." 2 Raja-raja 19:21–28 / Yesaya 37:22–29 – Pangéran ngukum Sanhérib amarga umuke: "Sapa sing kokcela lan kokhina?... malah marang Kang Mahasuci, Gusti Allahé Israèl." Gusti Allah nyathet yèn kamenangan Asyur mung diidinake déning pangreksa ilahi ("Apa kowé durung tau krungu kepriyé Aku wis nindakké iki?"). Amarga nesune Sanhérib, Gusti Allah ngumumaké: "Aku bakal masang pancing-Ku ing irungmu lan kekang-Ku ing lambemu, lan Aku bakal mbalekake kowé liwat dalan sing kokliwati." 2 Raja-raja 19:29–31 / Yesaya 37:30–32 – Gusti Allah maringi Yehuda pratandha kaslametan lan tuwuh: sisa-sisa turune Yehuda bakal thukul oyot maneh mudhun lan ngasilake woh munggah. 2 Raja-raja 19:32–34 / Yesaya 37:33–35 – Gusti Allah janji bab raja Asyur: "Dheweke ora bakal mlebu ing kutha iki, utawa nglepasake panah ing kana, utawa maju nganggo tameng, utawa ngedegake tanggul kanggo nglawan kutha iki... Amarga Aku bakal njaga kutha iki lan nylametake kutha iki, kanggo kepentingan-Ku dhewe lan kanggo kepentingan abdi-Ku Dawud." 7. Campur Tangan Ilahi & Kejatuhan Sanherib 2 Raja-raja 19:35 / Yesaya 37:36 / 2 Babad 32:21 – Ing wayah wengi iku uga, Malaékaté Pangéran metu lan matèni 185.000 wong ing kémahé wong Asyur . Nalika wong-wong tangi ésukésuk, "lali, kabèh wis mati."
11
Malaékaté Pangéran Kang Mahakuwasa Njaga Yerusalem
2 Raja-raja 19:36 / Yesaya 37:37 – Sanherib budhal, bali menyang Niniwe, lan manggon ing kana. 2 Raja-raja 19:37 / Yesaya 37:38 / 2 Babad 32:21 – Nalika Sanherib lagi nyembah ing omahé Nisrokh, déwané, putra-putrané, Adramelekh lan Sarezer, mateni dhèwèké nganggo pedhang, banjur mlayu menyang tanah Armenia. Esarhadon, putrané, nggentèni dhèwèké dadi raja.
Piwulang Penting saka Narasi Bedane Antarane Kompromi Manungsa lan Pambebasan Ilahi Hizkia wiwitane nyoba tuku Sanherib kanthi ngrebut emas saka Padaleman Suci (2 Raja-raja 18:1416), nanging Asyur tetep bali kanggo nelukake kanthi lengkap. Nentremake mungsuhe Gusti Allah arang banget berhasil; tentrem sing langgeng mung teka nalika Hizkia mandheg ngandelake perak lan ndedonga kanthi lengkap. Persiapan Praktis Digabungake karo Kepercayaan Spiritual Sadurunge pengepungan diwiwiti, Hizkia mungkasi pasokan banyu, nguatake tembok, lan ngatur pertahanan (2 Babad 32:2–5). Iman marang Gusti Allah ora ateges nglirwakake tanggung jawab praktis, nanging Hizkia ndasari kapercayane marang Kang Mahakuwasa tinimbang benteng-bentenge. Pambeda Spiritual Nglawan Ejekan lan Penipuan Rabsyake nggunakake taktik psikologis—ngowahi Kitab Suci, nyebar rasa wedi, mangu-mangu kekuwataning Gusti Allah, lan nyoba misahake kepemimpinan saka rakyat (2 Raja-raja 18:22, 28– 35). Prentahe Hizkia supaya "Aja mangsuli dheweke" mulangake kawicaksanan supaya ora mbantah nganggo ejekan sing nyenyamah, nanging milih nggawa masalah kasebut langsung menyang Gusti Allah. Nyebarake Masalah Kita Ana Ing Ngarsane Gusti Nalika Hizkia nampa layang saka Sanherib sing medeni, dhèwèké langsung nggawa layang mau menyang Padaleman Suci lan "mbukak layang mau ing ngarsané Pangéran" (2 Raja-raja 19:14). Iki menehi conto kanggo pandonga: nggawa ancaman, rasa wedi, lan kuatir sing nyata langsung menyang ngarsané Gusti Allah lan mbukak layang mau ing ngarsané Panjenengané. Kamulyaning Gusti Allah minangka Prioritas Paling Dhuwur ing Pandonga Hizkia ora mung ndedonga kanggo slamet pribadi; dhèwèké ndedonga supaya Gusti Allah tumindak "supaya kabèh kraton ing bumi ngerti yèn mung Panjenengané Pangéran, Allah" (2 Raja-raja 19:19). Pandonga-pandonga sing fokus marang pakurmatan Gusti Allah cocog karo kersané. Keagungan Manungsa vs. Kedaulatan Gusti Allah Sanherib percaya yen penaklukan militere minangka asil saka kekuwatane dhewe (2 Raja-raja 19:2324). Gusti Allah ngelingake dheweke yen dheweke mung instrumen ing rencana Gusti Allah sing paling jembar (2 Raja-raja 19:25-28). Gusti Allah nglawan wong sing sombong, lan ora ana kekuwatan donya sing bisa ngalahake tujuane sing paling dhuwur.
12