Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa Para Hakim 6 1 Wong Israel banjur nglakoni apa sing ala ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, mula Pangeran Yehuwah ngulungake wong-wong mau menyang ing tangane wong Midian pitung taun lawase. 2. Wong Midian saya kuwat anggone nglawan wong Israel, mula wong Israel banjur nggawe guwaguwa lan beteng-benteng ing gunung-gunung kanggo dheweke. 3 Nalika wong Israel wis nyebar wiji, wong Midian, wong Amalek, lan wong-wong saka ing sisih wetan padha teka nglawan wong-wong mau. 4 Wong-wong mau banjur padha ngedegake kemah nglawan wong-wong mau lan ngrusak pametuning bumi nganti tekan ing Gaza, lan ora ana sing kari pangan kanggo wong Israel, wedhus, sapi, utawa keledai. 5 Wong-wong mau padha teka nggawa raja-kayane lan kémah-kémahé, lan tekané kaya walang kecemplung akèh banget, nganti wong-wong mau lan unta-untané ora kaetung cacahé. Mulané wong-wong mau padha mlebu ing tanah kono arep ngrusak tanah kuwi. 6 Wong Israel dadi mlarat banget merga saka wong Midian; lan wong Israel padha sesambat marang Pangeran Yehuwah. 7 Nalika wong Israel padha sesambat marang Pangeran Yehuwah amarga wong Midian mau, 8 Pangeran Yehuwah ngutus nabi menyang wong Israel, kang kandha marang wong-wong mau: “Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Aku kang nuntun sira metu saka ing Mesir, lan ngentasake sira saka ing omah pangawulan; 9 Lan Aku wis ngluwari kowé saka tangané wong Mesir lan saka tangané saben wong sing nindhes kowé, lan ngusir wong-wong mau saka ngarepmu, lan maringi kowé tanahé; 10 Lan Aku wis ngandika marang kowe: Aku iki Yehuwah, Gusti Allahmu; aja padha wedi marang para allahe wong Amori, kang tanahe padha dienggoni, nanging kowe ora nggatekake dhawuhKu. 11. Malaékaté Pangéran rawuh lan lenggah ing sangisoré wit gedhé ing Ofra, duwèké Yoas, wong Abiezer. Nalika putrané, Gideon, lagi nggiling gandum ing papan pamipitan anggur, supaya ora katon déning wong Midian. 12 Malaékaté Pangéran banjur ngatingal marang dhèwèké lan ngandika, "Pangéran nunggil karo kowé, he pahlawan sing gagah prakosa."
1
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
13 Gideon banjur matur marang panjenengane: “Dhuh Gusti, manawi Pangeran Yehuwah nunggil kaliyan kawula, punapa sababipun kawula ngalami punika sadaya? Lan wonten pundi sadaya mukjijat-mukjijatipun ingkang dipun cariyosaken dening para leluhur kawula, nalika kawula matur: Punapa Pangeran Yehuwah boten nuntun kawula saking Mesir? Nanging sapunika Pangeran Yehuwah sampun nilar kawula lan masrahaken kawula dhateng ing tanganipun tiyang Midian?” 14 Pangeran Yehuwah banjur mirsani marang dheweke sarta ngandika: “Lungaa kalawan kakuwatanmu iki, lan kowe bakal ngluwari Israel saka tangane wong Midian. Apa dudu Aku sing ngutus kowe?” 15 Panjenengane banjur munjuk marang Panjenengane: “Dhuh Gusti, kadospundi anggen kawula badhe nylametaken Israel? Kulawarga kawula punika mlarat wonten ing kitha Manasye, saha kawula punika ingkang paling alit wonten ing brayatipun bapak kawula.” 16 Gusti Allah banjur ngandika marang wong mau, "Aku bakal nunggal karo kowé, lan kowé bakal ngalahaké wong Midian kaya wong siji." 17 Panjenengané banjur ngandika marang wong mau, "Manawi kula sampun manggih sih-rahmat wonten ing ngarsa Paduka, mugi kersa paring pratandha bilih Paduka ngandika kaliyan kula." 18. Panjenengan mugi kersaa nilar mriki ngantos kula sowan dhateng ngarsa panjenengan, mbekta pisungsung kula, saha nyawisaken wonten ing ngarsa panjenengan.” Kandhane wong mau: “Kula badhe ngentosi ngantos panjenengan kondur.” 19 Gideon banjur mlebu lan nyawisake wedhus gembel lan roti tanpa ragi saka glepung sak efa. Daginge dilebokake ing kranjang, duduhe dilebokake ing panci, banjur digawa metu marang Nabi Musa ing sangisore wit elon lan diaturake. 20 Malaékaté Allah banjur ngandika marang malaékaté, "Jupuk daging lan roti tanpa ragi iki, banjur lebokna ing watu iki, lan tuangna duduhé." Malaékaté banjur nindakaké kaya ngono. 21 Malaékaté Pangéran banjur ngulurake teken sing ana ing astane lan ndemek daging lan roti tanpa ragi mau; banjur ana geni mumbul saka watu karang lan ngobong daging lan roti tanpa ragi mau. Malaékaté Pangéran banjur ilang saka ing ngarsane. 22 Bareng Gideon ngerti yèn wong kuwi malaékaté Pangéran, Gideon banjur ngucap, "Dhuh Pangéran, Allah! Aku wis ndeleng malaékaté Pangéran adhep-adhepan." 23 Pangeran Yehuwah banjur ngandika marang wong mau: “Tentrem rahayu anaa ing kowe, aja wedi, kowe ora bakal mati.” 24. Gideon banjur ngedegake misbyah ana ing kono kanggo Pangeran Yehuwah, lan dijenengi: Pangeran Yehuwah, kang isih ana ing Ofra, kuthane wong Abiezer. 25 Ing wengi iku uga Pangeran Yehuwah ngandika marang wong mau: “Jupuk sapi lanang enom duweke bapakmu, yaiku sapi lanang kapindho sing umur pitung taun, lan rubuhna misbyah Baal duweke bapakmu, lan tegorana saka brahala sing ana ing sandhinge. 26. Lan ngadegna misbyah konjuk marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, ing ndhuwur watu iki, kanthi tata letak sing rapi, banjur jupuk sapi lanang sing nomer loro lan saosna kurban obaran nganggo kayu saka brahala sing bakal koktegori. 27 Gideon banjur ngajak abdine sepuluh wong lan nindakake apa sing wis didhawuhake dening Pangeran Yehuwah marang dheweke. Amarga dheweke wedi karo kulawargane lan wong-wong ing kutha kasebut, mula dheweke ora bisa nindakake ing wayah awan, mula dheweke nindakake ing wayah wengi. 28 Nalika wong-wong ing kutha mau tangi esuk-esuk, misbyah Baal katon wis dirubuhke lan saka brahala sing ana ing sandhinge wis ditegor, lan sapi lanang sing nomer loro wis dikurbanake ing misbyah sing wis dibangun. 29 Wong-wong mau padha takon-takon, "Sapa sing nindakake iki?" Bareng wis ditakoni lan ditakoni, wong-wong mau kandha, "Gidéon bin Yoas sing nindakake iki." 30 Wong-wong ing kutha kono banjur kandha marang Yoas, "Anakmu gawanen metu, supaya dipatèni, merga dhèwèké wis ngrubuhaké misbyah Baal lan ngrubuhaké cagak brahala sing ana ing sandhingé."
2
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
31 Yoas banjur kandha marang kabeh wong sing padha nglawan dhèwèké, "Apa kowé arep mbelani Baal? Apa kowé arep nulungi dhèwèké? Sapa waé sing mbelani Baal, kudu dipatèni nalika isih ésuk. Nèk Baal kuwi allah, kudu mbelani awaké dhéwé, merga misbyahé wis dirubuhké." 32 Mulané ing dina iku Baal diwènèhi jeneng Yerubaal, karo ngucap, "Karebèn Baal mbelani dhèwèké, merga misbyahé dirubuhké." 33 Wong Midian, wong Amalek lan wong-wong saka sisih wetan padha nglumpuk, banjur nyabrang lan masang kemah ing lebak Yizreel. 34 Nanging Rohé Pangéran nedhaki Gideon, banjur ngunèkaké trompet, lan wong Abiezer padha nglumpuk ngetutaké dhèwèké. 35 Panjenengane banjur ngutus utusan menyang sakehing taler Manasye, wong-wong mau uga padha nglumpuk lan ngetutaké panjenengane. Panjenengane uga ngutus utusan menyang Asyer, Zebulon lan Naftali, lan wong-wong mau padha maju methukake wong-wong mau. 36 Gideon banjur munjuk marang Gusti Allah, “Manawi Paduka karsa nylametaken Israel lumantar tangan kawula, kados ingkang sampun Paduka pangandikakaken, 37 Lah, aku arep nyelehake wulu domba ing panukan, lan yen mung wulu domba wae sing ana embune, lan lemah ing sakubenge garing, aku bakal ngerti yen Paduka bakal nylametake Israel lumantar tangan kawula, kaya sing wis Paduka pangandikakake. 38 Lan kelakon mangkono. Esuke umun-umun Nabi Musa tangi, banjur meksa wulune nganti rata lan meres embun saka wulune, nganti kebak banyu sak mangkok. 39 Gideon banjur matur marang Gusti Allah, "Muga-muga Paduka sampun duka dhateng kawula, kawula namung badhe matur sapisan punika kemawon. Kawula mugi keparenga nyobi sapisan punika kemawon, namung sapisan punika kemawon. Sapunika namung wulu kemawon ingkang garing, lan ing siti sadaya mugi wonten embun." 40 Lan Gusti Allah nindakake kaya mangkono ing wayah bengi iku, amarga mung wulu domba sing garing, lan lemah kabeh ana embun.
Para Hakim 7 1 Esuk-esuk Yerubaal, yaiku Gideon, lan kabeh wong sing ndherekake dheweke tangi lan masang kemah ing sandhinge sumur Harod. Pasukan Midian ana ing sisih lor, ing sandhinge gunung More, ing lembah. 2 Gusti Allah banjur ngandika marang Gideon, "Bala-bala sing ndhèrèk kowé iki kakèhané tumrap Aku, nganti Aku ora kepéngin masrahaké wong Midian marang tangané wong-wong kuwi. Wong Israèl aja nganti gumunggung ana ing ngarsané Aku, karo kandha, 'Tanganku dhéwé sing nylametaké aku.'" 3 Mulane saiki, padha ngundhangna marang rakyat, mangkene: Sapa wae sing wedi lan wedi, supaya padha mulih lan budhal saka ing pagunungan Gilead.” Banjur ana rong puluh loro ewu wong saka antarane rakyat mau sing padha mulih, lan mung ana sepuluh ewu sing kari. 4 Pangeran Yehuwah banjur ngandika marang Gideon: “Bala-bala iki isih kakehan; gawanen mudhun menyang banyu, lan Ingsun bakal nyoba dheweke kanggo sira ing kana. Sapa sing Dakkandhakake marang sira: Iki sing bakal melu sira, yaiku wong iku sing bakal melu sira, lan sapa sing Dakkandhakake: Iki ora bakal melu sira, yaiku wong iku ora bakal melu sira.” 5 Gideon banjur digawa mudhun menyang banyu, lan Pangeran Yehuwah ngandika marang Gideon: “Sapa wae sing ngombe banyu nganggo ilate kaya asu, kudu kokpisahake, mangkono uga saben wong sing ngombe nganggo dhengkul.” 6 Cacahe wong sing ngombe banyu karo nyekeli cangkeme nganggo tangane ana telung atus wong, nanging liyane kabeh padha jengkeng ngombe banyu. 7 Pangeran Yehuwah banjur ngandika marang Gideon: “Srana telung atus wong sing ngunjuk banyu mau, Ingsun bakal nylametake sira lan masrahake wong Midian marang tanganira; dene wong-wong liyane kabeh padha mulih menyang panggonane dhewe-dhewe.”
3
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
8. Wong-wong mau banjur padha nggawa sangu lan trompet. Sang Prabu banjur ngutus wong Israel liyane kabeh mulih menyang tendhane dhewe-dhewe, dene telung atus wong mau dicekel, dene bala Midian ana ing ngisore, ing lebak. 9 Ing wengi iku uga Pangeran Yehuwah ngandika marang dheweke: “Tangia, mudhuna menyang pakemahan, amarga Aku wis masrahake iku menyang tanganmu.” 10 Nanging yèn kowé wedi mudhun, kowé kudu mudhun karo abdimu Pura menyang paprangan. 11 Kowé bakal krungu apa sing diomongké wong-wong mau, lan sawisé kuwi kowé bakal kuwat nglawan pasukan perang.” Sawisé kuwi, dhèwèké mudhun karo Pura, abdiné, menyang pinggiré pasukan perang. 12 Wong Midian, wong Amalek lan sakehing wong saka ing sisih wetan padha pating glethak ing lebak kaya walang kecemplung; lan untane ora kaetung kaya wedhi ing pinggir segara. 13 Bareng Gideon teka, ana wong lanang nyritakake impene marang kancane, pangucape: “Aku ngimpi. Ana roti jelai tiba-tiba tiba ing kemahe wong Midian. Kemahe tiba ing kemah siji, kemah mau ambruk lan kebalik. 14 Kancané mangsuli, "Iki ora liya kajaba pedhangé Gideon bin Yoas, wong Israèl! Gusti Allah wis masrahaké wong Midian lan kabèh balané marang tangané." 15 Bareng Gideon krungu critane impen mau lan maknane, banjur sujud, banjur bali menyang kemah Israel sarta kandha, “Padha ngadega, amarga Pangeran Yehuwah wis masrahake kemah Midian marang tanganmu.” 16. Wong telung atus mau banjur diperang dadi telung pasukan, lan saben wong diwènèhi trompet, guci kosong, lan obor ing njero guci-guci mau. 17. Nabi Musa banjur ngandika marang wong-wong mau: “Deloken aku lan lakoni kaya mangkono. Dene yen aku tekan ing sisih njaba kemah, kowe bakal nindakake kaya sing daklakoni.” 18 Nalika aku lan kabeh wong sing ndherek aku ngunekake trompet, kowe uga kudu ngunekake trompet saka sakubenge kemah lan nguwuha, "Pedhange Pangeran Yehuwah lan Gideon!" 19 Gideon lan satus wong sing ndherekake dheweke banjur tekan ing sisih njaba kemah nalika wiwitane jaga tengah wengi; nalika wong-wong lagi wae masang jaga, banjur padha ngunekake trompet lan ngremuk guci sing ana ing tangane. 20 Telung rombongan mau banjur ngunekake trompet lan mecah guci, sarta nyekel obor ing tangan kiwa lan trompet ing tangan tengen kanggo niup, sarta padha nguwuh-uwuh: “Pedhange Pangeran Yehuwah lan Gideon!” 21 Wong-wong mau padha ngadeg ing panggonane dhewe-dhewe ing sakubenge kemah-kemah mau, dene wadya-bala kabeh padha mlayu karo njerit-njerit lan mlayu. 22. Wong telung atus mau banjur ngunekake trompet, lan Pangeran Yehuwah ndadosake pedhang saben wong nglawan kancane, ing sakehing wadya-bala kabeh. Lan wadya-bala mau padha mlayu menyang Bet-Sita ing Zererat lan menyang ing tapel wates Abel-Mehola, menyang Tabat. 23 Wong Israel banjur padha nglumpuk saka Naftali, saka Asyer lan saka Manasye kabeh, sarta padha ngoyak wong Midian. 24. Gideon banjur ngutus utusan menyang sakubenge pagunungan Efraim, karo nguwuh: “Mudhuna, nglawana wong Midian, lan rebuten sumber banyu nganti tekan Bet-Bara lan Yarden.” Banjur kabeh wong Efraim padha nglumpuk lan ngrebut sumber banyu nganti tekan Bet-Bara lan Yarden. 25 Wong Midian mau banjur dicekel, yaiku Oreb lan Zeeb; Oreb dipateni ana ing watu karang Oreb, lan Zeeb dipateni ana ing pamipitan anggur Zeeb. Wong Midian banjur dioyak, sarta sirahe Oreb lan Zeeb digawa menyang Gideon ing sabrange bengawan Yarden.
Para Hakim 8 1 Wong Efraim banjur padha matur marang panjenengane: “Yagene panjenengan tumindak kados mekaten dhateng kula, dene panjenengan boten ngundang kula nalika panjenengan tindak perang nglawan tiyang Midian?” Lan tiyang-tiyang wau lajeng padu kaliyan panjenengane kanthi keras.
4
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
2. Panjenengane banjur ngandika marang wong-wong mau: “Apa kang daklakoni saiki yen dibandhingake karo kowe? Apa turahan anggur Efraim ora luwih becik tinimbang panen anggur Abiezer?” 3 Gusti Allah wis masrahake para panggedhe Midian, Oreb lan Zeeb, marang tanganmu. Lan apa sing bisa daklakoni yen dibandhingake karo kowe?” Banjur nesune wong-wong mau lilih marang dheweke, nalika Nabi Saul ngandika mangkono. 4. Gideon tekan ing bengawan Yarden, banjur nyabrang karo wong telung atus kang ndherekake, sanajan isih kesel, nanging isih ngoyak mungsuhe. 5 Banjur kandha karo wong-wong ing Sukot, "Aku nyuwun tulung, wenehana roti marang wongwong sing ngetutaké aku, amarga wis kesel banget, lan aku lagi ngoyak Zebah lan Salmuna, raja-raja Midian." 6 Para panggedhe ing Sukot banjur padha ngucap: “Apa Zebah lan Salmuna saiki wis ana ing astamu, kok aku kok kudu menehi roti marang wadya-balamu?” 7 Gideon banjur kandha, "Mulané, nèk Gusti Allah wis masrahaké Zebah lan Salmuna marang tanganku, aku bakal nggebug awakmu nganggo eri lan runggut saka ara-ara samun." 8. Saka ing kono banjur tindak menyang Pnuel lan rembugan karo wong-wong mau kaya mangkono uga. Nanging wong-wong ing Pnuel padha mangsuli kaya wong-wong ing Sukot. 9 Lan dhèwèké uga kandha karo wong-wong Pnuel, "Nalika aku bali kanthi slamet, aku bakal mbubrah menara iki." 10 Nalika semana Zebah lan Salmuna ana ing Karkor karo wadya-balane, kira-kira limalas ewu wong, kabeh isih ana saka wadya-bala wong wetan; wong kang tiwas satus rong puluh ewu wong kang padha asah pedhang. 11 Gideon banjur maju ngliwati dalane wong-wong sing manggon ing tenda-tenda ing sisih wetan Nobah lan Yogbeha, lan nggempur bala tentara mau, amarga bala tentara iku wis aman. 12 Nalika Zebah lan Salmuna mlayu, banjur dioyak lan dicekel raja Midian loro, yaiku Zebah lan Salmuna, sarta kabeh bala padha digawe bingung. 13 Nalika Gideon bin Yoas bali saka perang sadurunge srengenge munggah, 14. Banjur nyekel wong enom saka wong Sukot, lan ditakoni. Wong mau banjur nyathet jeneng para panggedhe lan para pinituwane Sukot, cacahe pitung puluh pitu. 15. Nabi Zebah banjur nemoni wong-wong ing Sukot lan kandha, "Iki Zebah lan Salmuna, sing wis kokanggep remeh marang aku nalika kowe ngucap, 'Apa Zebah lan Salmuna saiki wis ana ing tanganmu, kok aku kokwenehi roti marang wong-wongmu sing wis kesel iki?'" 16. Banjur padha njupuk para pinituwaning kutha, sarta eri saka ara-ara samun lan rerungkudan, sarta nganggo iku padha mulang wong-wong ing Sukot. 17. Panjenengane banjur ngrubuhake menara Pnuel lan mateni wong-wong ing kutha iku. 18. Sang Prabu banjur ndangu marang Zebah lan Salmuna: “Kepriye rupane wong-wong sing kokpateni ing Tabor?” Wangsulane wong-wong mau: “Kaya kowe, iya kaya kowe, saben wong mèmper karo putra-putrane raja.” 19 Wangsulane wong mau: “Kuwi sedulur-sedulurku, anak-anake ibuku. Demi Pangeran Yehuwah kang gesang, saupama kowe padha nguripi wong-wong mau, mesthi kowe ora bakal dakpateni.” 20. Sang Prabu banjur ngandika marang Yeter, anake mbarep: “Tangia, patenana wong-wong mau!” Nanging wong anom mau ora ngunus pedhange, amarga wedi, amarga isih enom. 21 Zebah lan Salmuna banjur kandha, “Kowé waé sing kudu nyerang aku, merga wongé, kekuwatané uga kaya ngono.” Gidéon banjur matèni Zebah lan Salmuna, sarta njupuk perhiasanperhiasan sing ana ing gulu unta-untané. 22 Wong Israel banjur kandha marang Gideon, “Kowé sing nguwasani aku kabèh, kowé lan anakmu, merga kowé sing wis ngluwari aku saka tangané wong Midian.” 23 Gideon banjur kandha marang wong-wong mau, "Aku ora bakal nguwasani kowé lan anakku uga ora bakal nguwasani kowé. Pangéran bakal nguwasani kowé."
5
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
24 Gideon banjur kandha marang wong-wong mau, "Aku duwé panyuwunan siji marang kowé, yaiku supaya saben wong kowé mènèhi aku anting-anting saka rampasané." (Amarga wong-wong mau duwé anting-anting emas, merga wong-wong mau wong Ismael.) 25 Wangsulane wong-wong mau: “Inggih, kula badhe ngaturaken kanthi bingah.” Banjur padha nggelar jubah, lan saben wong padha mbuwang anting-anting saka rampasane ing kono. 26 Bobote anting-anting emas sing dijaluk iku sewu pitung atus syikal emas, durung kalebu perhiasan, kalung, lan sandhangan wungu sing dienggo dening para raja Midian, lan uga kalung sing ana ing gulu unta-untane. 27 Gideon banjur gawe efod saka iku, lan dilebokake ing kuthane, ing Ofra. Wong Israel kabeh padha laku jina mrana miturut iku; lan iku dadi jebakan kanggo Gideon lan kulawargane. 28 Kaya mangkono wong Midian padha ditelukake dening wong Israel, nganti ora bisa ndhangak maneh. Negara iku banjur tentrem patang puluh taun suwene nalika jamane Gideon. 29. Sang Yerubaal bin Yoas banjur lunga lan manggon ing omahe dhewe. 30 Gideon nduwé anak lanang pitung puluh, sing lair saka awaké dhéwé, merga bojoné akèh. 31. Seliré sing ana ing Sikhem uga nglairaké anak lanang, sing dijenengaké Abimelekh. 32 Gideon, putrane Yoas, seda nalika wis sepuh banget, banjur dikubur ing makame Yoas, bapakne, ing Ofra, kutha Abiezer. 33 Bareng Gideon wis mati, wong Israel padha laku jina maneh lan nyembah marang para Baal, sarta ndadekake Baal-Berit dadi allahe. 34 Wong Israel ora ngeling-eling marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe, sing wis ngluwari dheweke saka tangane mungsuhe ing sakubenge. 35 Wong-wong mau ora nuduhake kabecikan marang turune Yerubaal, yaiku Gideon, miturut sakehing kabecikan sing wis ditandukake marang wong Israel.
Rincian Ayat demi Ayat Crita Gideon ing Kitab Para Hakim bab 6 nganti 8 minangka salah sawijining narasi sing paling narik kawigaten ing Kitab Suci. Crita iki nyritakake siklus pambrontakan lan penindasan sawijining bangsa, panggilan sing wegah lan wedi saka pahlawan sing ora disangka-sangka, kamenangan militer sing ajaib sing digayuh mung kanthi 300 wong, lan akibat sing rumit saka sukses.
Bab 6: Penindasan, Panggilan, lan Persiapan Ayat 1–6 (Penindasan Wong Midian): Amarga wong Israel nindakake piala ana ing ngarsane Gusti Allah, Gusti Allah ngulungake wong-wong mau menyang tangane wong Midian sajrone pitung taun. Wong Midian, wong Amalek, lan wong-wong saka sisih wetan ngrusak tanah kasebut, ngrusak panenan lan kewan ingon, meksa wong Israel ndhelik ing guwa, guwa, lan gunung. Ayat 7–10 (Teguran Nabi): Nalika Israel sesambat marang Gusti Allah amarga wong Midian, Gusti Allah ngutus nabi kanggo ngelingake dheweke babagan sih-rahmate—kepriye Gusti Allah nggawa dheweke metu saka Mesir lan dhawuh supaya ora wedi marang para allahe wong Amori—nanging dheweke ora ngrungokake swarane. Ayat 11–16 (Malaikaté Pangéran Ngatingal): Malaékaté Pangéran rawuh lan lenggah ing sangisoré wit ek ing Ofra, duwèké Yoas, wong Abiezer. Putrané, Gideon , lagi nugel gandum ing cedhak papan pamipitan anggur kanggo ndhelikké saka wong Midian. Malaékat mau ngumumaké, "Pangéran nunggil karo kowé, he wong gagah prakosa." Gideon takon bab iki, nuduhaké kamlaratané Israèl lan statusé dhéwé sing kurang ing kulawargané bapakné. Pangéran njamin dhèwèké, pangandikané, "Aku mesthi bakal nunggil karo kowé."
6
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
Ayat 17–24 (Tandha Panampa): Gideon njaluk pratandha kanggo mbuktekake yen pancen Gusti Allah sing ngandika, sing nyiyapake daging lan roti tanpa ragi. Nalika Malaekat ndemek kurban nganggo pucuke tekene, geni metu saka watu karang lan ngobong watu karang kasebut, lan Malaekat kasebut ilang. Nalika ngerti sapa iku, Gideon wedi karo nyawane, nanging Gusti Allah ngandika marang dheweke, "Tentrem rahayu anaa ing kowe; aja wedi: kowe ora bakal mati." Gideon mbangun misbyah ing kono sing jenenge Yehuwa-shalom (Gusti Allah Iku Tentrem Rahayu). Ayat 25–32 (Pangrusakan Mezbah Baal): Ing wengi iku uga, Gusti Allah ndhawuhi Gideon supaya njupuk sapi lanang nomer loro duweke bapakne lan ngrubuhake mezbah kanggo Baal duweke bapakne, ngethok wit-witan alas (Asyera) ing sandhinge. Gideon nindakake iki ing wayah wengi karo sepuluh abdine amarga wedi karo kulawargane lan wong-wong kutha. Nalika ditemokake esuke, wong-wong kutha nuntut supaya dheweke dipateni, nanging Yoas mbela dheweke, ujar, "Apa kowe bakal mbela Baal?... supaya dheweke mbela perkarane dhewe." Amarga iki, Gideon dijenengi Yerubaal ("Aja Baal mbela dheweke"). Ayat 33–35 (Rohé Gusti Allah Nduwèni Kuwasa marang Gideon): Wong Midian lan wong Amalek padha nglumpuk lan masang kemah ing lembah Yizreel. "Rohé Pangéran nedhaki Gideon" (tegesé ngrasuk dhèwèké), lan dhèwèké ngunèkaké trompet, nglumpukaké golongan Abiezer, Asyer, Zebulon, lan Naftali supaya ngetutaké dhèwèké. Ayat 36–40 (Tandhane Bulu Domba): Isih nggoleki kepastian, Gideon njaluk pratandha marang Gusti Allah nggunakake wulu domba. Kapisan, dheweke njaluk embun mung ing wulu domba nalika lemah isih garing; Gusti Allah ngabulake. Sabanjure, dheweke njaluk supaya wulu domba garing nalika lemah isih ana embun; Gusti Allah uga nindakake iku.
Bab 7: Tentara sing Tipis lan Kemenangan nglawan Midian Ayat 1–3 (Ngethok Tentara): Yerubaal (Gideon) lan tentarane ngedegake kemah cedhak sumur Harod, dene wong Midian ana ing sisih lor. Gusti Allah ngendika marang Gideon yen wong-wonge wis kakehan , supaya Israel ora ngaku ngluhurake awake dhewe tinimbang Gusti Allah. Gusti Allah ndhawuhi Gideon supaya ngumumake yen sapa wae sing wedi bisa lunga. 22.000 wong lunga , ninggalake 10.000 wong. Ayat 4–8 (Uji Banyu): Gusti Allah ngendika yen isih akeh banget. Panjenengane dhawuh marang Gideon supaya nggawa wong-wong mau mudhun menyang banyu, ing ngendi Panjenengane bakal misahake wong-wong mau. Wong-wong sing ngusap banyu nganggo ilate kaya asu (300 wong) dipisahake. Wong-wong sing ndhodhok ngombe diutus mulih. Kanthi mung 300 wong, Gusti Allah janji bakal masrahake Midian menyang tangane Gideon. Ayat 9–15 (Impene Wong Midian): Wengi iku, Gusti Allah ndhawuhi Gideon supaya mudhun menyang kemah mungsuh amarga Panjenengane wis masrahake menyang tangane. Dikancani abdine, Pura, Gideon krungu prajurit Midian nyritakake impen marang kancane babagan roti jelai sing tiba menyang kemah Midian, nabrak tenda nganti ambruk. Prajurit liyane nerangake: "Iki ora liya kajaba pedhange Gideon... amarga Gusti Allah wis masrahake wong Midian menyang tangane." Nyembah Gusti Allah, Gideon bali menyang wong-wonge kanthi yakin. Ayat 16–22 (Strategi Lampu lan Kendi): Gideon mbagi 300 wong dadi telung regu. Dheweke menehi saben wong trompet, kendi kosong, lan obor (lampu) ing njero kendi . Ngepung kemah ing wayah wengi, dheweke ngunekake trompet, mecah kendi, nyekel obor ing tangan kiwa lan trompet ing tangan tengen, lan nguwuh, "Pedhange Pangeran Yehuwah lan Gideon." Kemah
7
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
wong Midian dadi gupuh, lan Pangeran Yehuwah ndadekake saben wong adu pedhang nglawan kancane ing saindenging kemah. Ayat 23–25 (Ngoyak): Wong Israel saka Naftali, Asyer, lan Manasye ngoyak wong Midian sing mlayu. Gideon ngirim utusan nyabrang Gunung Efraim kanggo ngrebut sumber banyu ing ngarepe wong-wong mau ing Bet-bara lan Yordania, nyekel lan ngukum pati rong pangeran Midian, Oreb lan Zeeb , sing sirahe digawa bali menyang Gideon.
Bab 8: Pengejaran, Konflik, lan Akibaté Ayat 1–3 (Resolusi Diplomatik karo Efraim): Wong-wong Efraim sambat kanthi rasa sengit amarga dheweke ora ditimbali perang luwih awal. Gideon nanggapi kanthi andhap asor lan bijaksana: "Apa sing wis daklakoni saiki yen dibandhingake karo kowe? Apa sisa-sisa woh anggur Efraim ora luwih apik tinimbang panen anggur Abiezer?" Wangsulane sing alus nyingkirake nesune wong-wong mau. Ayat 4–9 (Nolak ing Sukot lan Pnuel): Gideon lan 300 wongé sing kesel nyabrang Kali Yordan kanggo ngoyak raja-raja Midian sing isih ana, Zebah lan Zalmuna. Wong-wong mau njaluk roti marang para pinituwa Sukot lan Pnuel kanggo ngopeni pasukan sing kesel, nanging para pemimpin ngece Gideon lan ora gelem, ujar manawa dheweke durung nyekel para raja. Gideon ngelingake yen dheweke bakal bali kanggo ngukum nganggo eri lan runggut. Ayat 10–17 (Paukuman lan Penangkapan): Gideon ngagetké pasukan Midian sing isih ana lan nyekel raja Zebah lan Zalmuna . Nalika bali, dhèwèké ngadili para pinituwa Sukot nganggo eri lan rerungkudan ara-ara samun, lan dhèwèké ngrubuhké menara Penuel lan matèni wong-wong ing kutha kuwi. Ayat 18–21 (Nasib Para Raja): Gideon takon marang Zebah lan Salmuna wong lanang apa sing dipateni ing Tabor, lan nemokake yen iku sedulur-sedulure dhewe. Dheweke ndhawuhi putrane sing mbarep, Yeter, supaya mateni dheweke, nanging bocah lanang kasebut wedi amarga isih enom. Raja loro kasebut banjur njaluk Gideon supaya mateni dheweke dhewe, lan Gideon mateni dheweke, njupuk perhiasan bulan sabit saka gulu unta. Ayat 22–27 (Efod Emas lan Kekalahan Israel): Israel nyoba ngangkat Gideon lan keturunane dadi pamimpin turun-temurun, nanging Gideon ora gelem, kanthi ngutarakake, "Gusti Allah sing bakal nguwasani kowe." Nanging, Gideon njaluk: supaya saben wong menehi anting-anting saka jarahane. Dheweke nglumpukake 1.755 syikal emas lan nggawe efod , lan dilebokake ing kutha Ofra. Tragisnya, kabeh wong Israel laku jina ngetutake efod ing kana , lan dadi jebakan kanggo Gideon lan kulawargane. Ayat 28–35 (Patiné Gideon lan Kelalené Israèl): Midian wis ditaklukaké, lan tanah kono tentrem suwéné 40 taun nalika Gideon isih urip. Gideon tilar donya nalika wis tuwa lan dikubur ing makam bapakné Yoas. Sanalika sawisé tilar donya, wong Israèl bali laku jina rohani, nyembah Baal-berit lan ora nuduhake kabecikan marang kulawargané Yerubaal (Gideon) kanggo kabèh kabecikan sing wis ditindakake.
8
Gideon, Wong sing Perkasa lan Gagah Prakosa
Piwulang Penting saka Crita Gideon Gusti Allah Migunakake Sing Ora Dikarepake lan Sing Ringkih: Gideon miwiti ndhelik kanthi wedi lan nganggep klan-e minangka sing paling ringkih ing antarane Manasye. Gusti Allah sengaja nyuda pasukane saka 32.000 dadi 300 kanggo mbuktekake yen kamenangan asale saka kekuwatan ilahi, dudu kekuwatan manungsa. Sabar karo Keraguan Manungsa: Gusti Allah nangani rasa ora aman Gideon sing jero lan panjaluk pratandha (geni lan wulu domba) kanthi sabar lan sih-rahmat sing luar biasa, kanthi alon-alon mbangun imané langkah demi langkah. Kepemimpinan Sejati Nglibatake Andhap Asor: Gideon kasil ngatur politik kesukuan sing ringkih (nentremake wong Efraim) lan kanthi tegas nolak kekuasaan raja, ngakoni yen mung Gusti Allah sing kudu mrentah Israel. Bebaya Kompromi ing Kasuksesan: Senadyan kamenangane sing luar biasa, gaweyane Gideon nganggo efod emas dadi jebakan spiritual (penyembahan brahala) kanggo kulawargane lan bangsane, mbuktekake manawa kewaspadaan spiritual dibutuhake sanajan—lan utamane—sawise kamenangan gedhe.
9