Poligami Alkitabiah Lamekh njupuk bojo loro, sing siji jenenge Ada, lan sijine Zila. Purwaning Dumadi 4:19 Manawa wong lanang mau njupuk bojo liyane, pangane, sandhangane, lan kuwajibane marang wong wadon mau ora kena dikurangi. Nanging yen wong lanang mau ora nindakake telung perkara iki marang dheweke, wong wadon mau kudu metu kanthi bebas tanpa mbayar dhuwit. Pangentasan 21:10-11 Manawa ana wong lanang duwe bojo loro, sing siji ditresnani, sijine ora disenengi, lan banjur duwe anak, sing ditresnani lan sing ora disenengi; lan yen anak lanang pembarep dadi duweke sing ora disenengi, ing kono nalika wong lanang mau masrahake warisan marang anak-anake lanang, dheweke ora kena ndadekake anak lanang sing ditresnani dadi pembarep luwih dhisik tinimbang anak lanang sing ora disenengi, sing pancen dadi pembarep. Nanging wong lanang mau kudu ngakoni anak lanang sing ora disenengi dadi pembarep, kanthi menehi bagean kaping pindho saka kabeh sing diduweni, amarga iku wiwitaning kekuwatane; hak pembarep iku duweke dhewe. Pangandharing Torèt 21:15-17 Manawa ana sadulur lanang kang manggon bebarengan, lan salah sijine mati lan ora duwe anak, bojone kang wis mati ora kena omah-omah karo wong liya ing njaba. Sadulure lanang kang wis mati kudu omah-omah karo wong wadon mau, lan njupuk dheweke dadi bojone, sarta nindakake kuwajiban sadulure lanang marang dheweke. Anak mbarep kang lair saka wong wadon mau kudu nggenteni jenenge sadulure kang wis mati, supaya jenenge ora ilang saka ing Israel. Lan yen wong lanang mau ora gelem njupuk bojone sadulure lanang, bojone sadulure lanang mau kudu munggah menyang gapura nemoni para pinituwa, lan kandha: Sadulure lanang bojoku ora gelem nguripake jeneng sadulure lanang ing Israel, dheweke ora gelem nindakake kuwajiban sadulure lanang bojoku. Para pinituwa kuthane kudu ngundang wong mau lan rembugan karo dheweke. Lan yen wong lanang mau tetep nekad lan kandha: Aku ora gelem njupuk dheweke, Ing kono garwane sadulure kudu nyedhaki wong mau ana ing ngarepe para pinituwa, nyopot sepatune saka sikile, lan ngidoni raine, sarta ngucap: Kaya mangkono kang bakal ditindakake marang wong kang ora gelem mbangun turune sadulure. Lan jenenge bakal kasebut ing Israel: turune wong kang wis dicopot sepatune. 1
Poligami Alkitabiah
Lan ing dina iku ana wong wadon pitu sing bakal nyekel wong lanang siji, karo ngucap, "Aku lan kowe arep mangan rotiku dhewe lan nganggo sandhanganku dhewe; mung supaya jenengmu sing koksebut, supaya kawiranganku ilang." Yesaya 4:1
Abraham Abram lan Nahor padha omah-omah: garwane Abram jenenge Sarai, lan garwane Nahor jenenge Milka, putrine Haran, bapakne Milka lan Yiska. Purwaning Dumadi 11:29 Sarai, garwane Abram, ora duwe anak, lan dheweke duwe abdi wadon, wong Mesir, jenenge Hagar. Sarai banjur kandha marang Abram: “Lah saiki, Gusti Allah ora ngalang-alangi aku supaya ora duwe anak, mulane aku ndedonga marang abdi wadonku, muga-muga aku oleh anak saka dheweke.” Abram banjur nggatekake panyuwune Sarai. Sarai, garwane Abram, banjur njupuk Hagar, abdine wong Mesir, sawise Abram wis manggon sepuluh taun ing tanah Kanaan, lan menehake marang Abram, bojone, supaya dadi bojone. Abram banjur nyedhaki Hagar, lan Hagar banjur ngandhut. Bareng Hagar weruh yen wis ngandhut, bendarane diremehake. Banjur Abraham njupuk garwa maneh, jenenge Ketura. Lan dheweke duwe anak Zimran, Yoksan, Medan, Midian, Ishbak, lan Suah. Lan Yoksan duwe anak Syeba lan Dedan. Lan putra-putra Dedan yaiku Asyur, Letushim, lan Leummim. Lan putra-putra Midian: Efa, Efer, Henokh, Abida, lan Eldaa. Kabeh iki putra-putra Ketura. Lan Abraham masrahake kabeh duweke marang Ishak. Nanging marang putra-putra saka gundik-gundik sing diduweni Abraham, Abraham menehi hadiah, lan ngutus dheweke adoh saka Ishak, putrane, nalika isih urip, menyang tanah wetan. Purwaning Dumadi 25:1-6
Ésau , anaké Beeri, wong Het, lan Basmat, anaké Élon, wong Het. Kalorone dadi lara ati Iskak lan Ribka. Sawisé kuwi Ésau lunga nemoni Ismael, lan njupuk Mahalat, anaké Ismael, anaké Abraham, adhine Nébayot, dadi bojoné. Purwaning Dumadi 28:9 Iki turune Esau, yaiku Edom. Esau njupuk bojo saka bocah-bocah wadon Kanaan, yaiku Ada, anake Elon wong Het, lan Oholibama, anake Ana, anake Zibeon wong Hewi, Lan Basmat, putrine Ismael, adhine Nebayot. Purwaning Dumadi 36:1-3
Yakub Yakub banjur kandha marang Laban, "Wenehake bojoku, amarga wektuku wis rampung, supaya aku bisa turu karo dheweke." Laban banjur nglumpukaké kabèh wong ing panggonan kono lan nganakaké pésta. Lan ing wayah sore dheweke njupuk Lea, anake wadon, lan nggawa dheweke menyang Yakub; Yakub banjur turu karo dheweke. Lan Laban menehake Zilpa, abdine wadon, marang Lea, anake wadon, dadi abdine. Esuke, jebul kuwi Lea. Yakub banjur kandha marang Laban, "Apa sing koklakoni marang aku? Apa aku dudu ngenger kowe kanggo entuk Rakhel? Yagene kowe ngapusi aku?" Lan Laban mangsuli, "Ora lumrah ing tanahku iki, ngopeni sing enom ndhisiki sing mbarep." Rampungna pitung dina iki, lan kowé uga bakal dakwènèhi iki minangka gantiné anggonmu ngladèni aku pitung taun manèh. Yakub banjur nindakake mangkono, lan ngrampungi minggu iku; sarta Yakub uga menehake Rakhel, anake wadon, dadi bojone. Lan Laban menehake Bilha, abdine wadon, marang Rakhel, anake wadon, dadi abdine. Yakub uga nyedhaki Rakhel, lan 2
Poligami Alkitabiah
dheweke luwih tresna marang Rakhel tinimbang karo Lea, lan dheweke ngengeri Rakhel pitung taun maneh . Bareng Rakhel weruh yen dheweke ora duwe anak marang Yakub, Rakhel meri marang mbakyune, banjur kandha marang Yakub: “Wenehana aku anak, yen ora, aku bakal mati.” Yakub banjur nesu banget marang Rakhel, sarta ngandika: “Apa aku iki Gusti Allah, sing ora maringi kowe wohing guwa-garba?” Lan dheweke kandha, "Iki Bilha, abdi kula, kumpula karo dheweke, supaya dheweke nglairake anak ing pangkonku, lan aku uga bisa duwe anak saka dheweke." Yakub banjur ngepek Bilha, abdine wadon, dadi bojone. Purwaning Dumadi 30:1-4 Bareng Lea weruh yen wis mandheg nglairake, banjur njupuk Zilpa, abdine wadon, lan menehake marang Yakub dadi bojone. Purwaning Dumadi 30:9
Gideon Gideon nduwé anak lanang pitung puluh saka kulawargané, merga dhèwèké nduwé akèh garwa. Lan gundiké sing ana ing Sikhem uga nglairaké anak lanang, sing diwènèhi jeneng Abimelekh.
Yair Sawisé dhèwèké, Yair, wong Gilead, jumeneng hakim ing Israèl suwéné rong puluh loro taun. Dhèwèké duwé telung puluh anak lanang sing nunggang telung puluh keledai lanang, lan wongwong mau duwé telung puluh kutha ing tanah Gilead, sing nganti saiki diarani Hawot-Yair.
Ibzan Sawisé kuwi, Ébzan saka Bètléhèm dadi hakim ing Israèl. Dhèwèké duwé telung puluh anak lanang lan telung puluh anak wadon, sing banjur dikon mlebu menyang luar negeri, lan telung puluh anak wadon saka luar negeri digawa mlebu kanggo anak-anaké lanang. Dhèwèké dadi hakim ing Israèl pitung taun.
Abdon Sawisé kuwi, Abdon bin Hillel, wong Piraton, dadi hakim ing Israèl. Dhèwèké duwé anak lanang patang puluh lan telung puluh keponakan lanang, sing nunggang kuldi pitung puluh. Dhèwèké dadi hakim ing Israèl wolung taun.
Elkana Ana sawijining wong saka Ramataim-Zofim, ing pagunungan Efraim, jenenge Elkana bin Yeroham, bin Elihu, bin Tohu, bin Zuf, wong Efraim, Wong mau duwé bojo loro, sing siji jenengé Hana, lan sijiné jenengé Penina. Penina duwé anak, nanging Hana ora duwé anak. Wong iki saben taun lunga saka kuthane kanggo nyembah lan kurban marang Pangeran Yehuwah Gustine kang mahakwasa ing Silo. Putrane Eli loro, Hofni lan Pinehas, imam-imam Pangeran Yehuwah, ana ing kono. Nalika Elkana saos kurban, Penina, bojone, lan kabeh anak lanang lan wadon padha diwenehi bageanbagean. Nanging Hana diparingi bagean sing cukup, amarga Hana tresna marang dheweke, nanging Pangeran Yehuwah wis nutup guwagarbane. Mungsuhé uga nggawé dhèwèké nesu banget, merga Gusti Allah wis nutup guwagarbané. Lan kaya mangkono tumindake saben taun, saben wong wadon 3
Poligami Alkitabiah
mau menyang padalemane Pangeran Yehuwah, wanita mau tansah gawe nesune, mulane dheweke nangis lan ora mangan. Elkana, bojone, banjur takon marang Hana: “Hana, yagene kowe nangis? lan yagene kowe ora mangan? lan yagene atimu sedhih? Apa aku ora luwih becik tinimbang anak lanang sepuluh kanggo kowe?” 1 Samuel 1:1-8
Saulus Garwane Saul jenenge Ahinoam, putrine Ahimaas … 1 Samuel 14:50 Saul duwé selir, jenengé Rizpa, putriné Aya… 2 Samuel 3:7
Dawud Mulané Dawud banjur tindak karo balané, dhèwèké lan para prejurité matèni wong Filistin rong atus wong. Dawud nggawa kulit kulup wong-wong mau, lan diwènèhaké kabèh marang raja, supaya Saul dadi mantuné raja. Saul banjur mènèhaké Mikhal, putriné, marang Saul dadi bojoné. 1 Samuel 18:27 Abigail banjur enggal-enggal ngadeg, nunggang kuldi, dikancani karo limang prawan wadon sing ngetutake dheweke; dheweke ngetutake utusane Dawud lan dadi garwane. Dawud uga njupuk Ahinoam saka Yizreel; lan loro-lorone uga dadi garwane. 1 Samuel 25:42-43 Para putrane Dawud lair ing Hebron; putrane sing mbarep yaiku Amnon, saka Ahinoam, wong wadon saka Yizreel; putrane sing nomer loro yaiku Kileab, saka Abigail, garwane Nabal, wong Karmel; putrane sing nomer telu yaiku Absalom, putrane Maakha, putrine Raja Talmai ing Gesur; putrane sing nomer papat yaiku Adonia, putrane Hagit; putrane sing nomer lima yaiku Sefaca, putrane Abital; putrane sing nomer enem yaiku Yitream, saka Egla, garwane Dawud. Iki kabeh lair saka Dawud ing Hebron. 2 Samuel 3:2-5 Lan Dawud ngerti yen Pangeran Yehuwah wis netepake dheweke dadi ratu ing Israel, lan Panjenengane wis ngunggahake kratone kanggo Israel umate. Lan Dawud njupuk selir lan garwa liyane saka Yerusalem, sawise dheweke teka saka Hebron; lan ana putra lan putri sing lair saka Dawud. 2 Samuel 5:12-13 Nalika garwane Uria krungu yen Uria, bojone, wis seda, dheweke nangisi bojone. Bareng wis rampung tangisane, Dawud utusan njupuk wong wadon mau menyang omahe, lan dheweke dadi bojone lan nglairake anak lanang. Nanging apa sing ditindakake Dawud ndadekake Gusti Allah ora seneng. 2 Samuel 11:26-27 Nabi Natan banjur ngandika marang Dawud: “Kowé iku wongé. Mangkene pangandikané Pangéran, Allahé Israèl: Aku wis njebadi kowé dadi ratu ing Israèl, lan Aku wis ngluwari kowé saka tangané Saul. Aku wis maringaké omahé bendaramu marang kowé, lan garwa-garwané bendaramu ing pangkonmu, lan maringaké turuné Israèl lan Yéhuda marang kowé. Lan yèn iku isih kurang, Aku mesthi bakal maringi kowé bab-bab iki lan iku manèh. Yagéné kowé nyepelekaké dhawuhé Pangéran, kanthi nindakaké apa sing ala ana ing ngarsané? Kowé wis matèni Uria wong Het nganggo pedhang, lan njupuk garwané dadi garwamu, lan matèni dhèwèké nganggo pedhang bani Amon.” 2 Samuel 12:7-9 Sang Prabu banjur miyos lan sakulawargane kabeh nderek panjenengane. Sang Prabu ninggalake sepuluh wong wadon, yaiku selir, supaya njaga kraton. 2 Samuel 15:16
4
Poligami Alkitabiah
Bareng Dawud rawuh ing Yerusalem, Sang Prabu banjur njupuk selir sepuluh kang ditinggal njaga kraton, banjur dilebokake ing tahanan lan diwenehi pangan, nanging ora dirawuhi. Wong-wong mau dikurung nganti tekan dina patine, urip dadi randha. 2 Samuel 20:3
Sulaiman Nanging Sang Prabu Suleman tresna marang akeh wanita manca, bebarengan karo putrine Sang Prabu Firaun, wanita-wanita Moab, Amon, Edom, Sidon, lan Het; Saka bangsa-bangsa kang wis didhawuhake dening Pangeran Yehuwah marang wong Israel: “Kowe ora bakal sesrawungan karo wong-wong iku lan wong-wong iku uga ora bakal sesrawungan karo kowe, amarga mesthi wongwong iku bakal ngarahake atimu marang para allahe.” Suleman tresna marang para allah iku. Lan panjenengane duwe pitung atus garwa, putri-putri putri, lan telung atus gundik; para garwane padha ngobahake atine. Nalika Sulaiman wis sepuh, para garwane nggegerake atine supaya ngabekti marang allah-allah liyane. Lan atine ora sampurna karo Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe, kaya atine Dawud, ramane. Amarga Sang Prabu Suleman ngetutaké Asytoret, déwi-déwi wong Sidon, lan ngetutaké Milkom, déwi kanisthan sesembahané wong Amon. Lan Suleman nindakake apa sing ala ana ing paningaling Pangeran Yehuwah, lan ora kanthi temen ngetutaké Pangeran Yehuwah kaya Dawud, bapakné. Nalika semono Suléman ngedegaké tengger pangurbanan kanggo Kamos, déwa kanisthan sesembahané wong Moab, ing gunung madhep Yérusalèm, lan kanggo Molokh, déwa kanisthan sesembahané wong Amon. Lan uga iya nindakake iku kanggo kabeh garwane wong manca, sing padha ngobong dupa lan kurban marang para allahe. Lan Pangeran Yehuwah duka marang Sang Prabu Suleman, amarga panggalihe wis nyimpang saka Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel, sing wis ngatingal kaping pindho marang panjenengane, Lan wis dhawuh marang dhèwèké bab iki, supaya aja nganti ngetutaké allah-allah liyané, nanging dhèwèké ora netepi apa sing didhawuhaké déning Pangéran. 1 Raja-raja 11:1-10
Rehabeam Rehabeam banjur ngalap Mahalat, putrine Yerimot, putrane Dawud, dadi garwane, lan Abihail, putrine Eliab, putrane Isai. Iku nglairaké anak-anak lanang, yaiku Yeush, Semarya lan Zaham. Sawusé iku, Sang Prabu banjur nggarwa Maakha, putriné Absalom, sing peputra Abia, Atai, Ziza lan Selomit. Rehabeam luwih tresna marang Maakha, putrine Absalom, tinimbang karo kabeh garwane lan gundik-gundik liyane. (dheweke njupuk wolulas garwa lan selir sewidak; lan duwe anak lanang rong puluh wolu lan putri sewidak.) 2 Babad 11:18-21
Abia Nanging Abia saya tambah kuwat, lan omah-omah karo patbelas garwa, lan duwe anak lanang rong puluh loro lan nembelas putri. 2 Babad 13:21
Ahab Sang Prabu Benhadad, ratu ing Siria, nglumpukaké sakehing wadyabalane, lan ana telung puluh loro ratu kang ndhèrèk panjenengané, karo jaran, lan kréta perang. Panjenengané banjur nglumpuk lan ngepung Samaria sarta perang nglawan Samaria. Panjenengané banjur ngutus utusan menyang kutha Akhab, ratu ing Israèl, sarta matur, "Makaten pangandikanipun Sang Prabu Benhadad: Pérak lan emas panjenengan kagungan kula, garwa-garwa panjenengan lan anak-anak panjenengan, ingkang paling ayu, inggih kagungan kula." Sang Prabu mangsuli, "Gusti, kados ingkang panjenengan
5
Poligami Alkitabiah
ngandikakaken, kula lan sadaya gadhahan kula kagungan panjenengan." Para utusan mau banjur bali lan matur, "Makaten pangandikanipun Sang Prabu Benhadad: Sanadyan kula sampun ngintun utusan dhateng panjenengan, matur: Pérak lan emas panjenengan, garwa-garwa panjenengan lan anak-anak panjenengan kedah panjenengan paringaken dhateng kula, nanging kula badhé ngutus para abdi kula dhateng panjenengan sesuk kira-kira wekdal mekaten, lan tiyang-tiyang wau badhé nggeledah griya panjenengan lan griya-griya para abdi panjenengan; lan punapa kemawon ingkang panjenengan pikiraken badhé dipuncepeng lan dipungawa." Raja Israèl banjur nimbali kabèh para pinituwa ing tanah kono, sarta ngandika, "Coba gatekna lan delengen kepriyé wong iki ngupaya piala, amarga dhèwèké utusan nemoni aku njaluk garwa-garwaku, anak-anakku, pérakku, lan emasku, nanging aku ora nolak." Kabèh pinituwa lan rakyat padha kandha, "Aja ngrungokaké utawa setuju karo dhèwèké." 1 Raja-raja 20:1-8 Akhab duwé pitung puluh putra lanang ing Samaria… 2 Raja-raja 10:1
Yoas Yoas yuswa pitung taun nalika jumeneng ratu, lan ngasta patang puluh taun ing Yerusalem. Ibune asma Zibia saka Bersyeba. Yoas nindakake apa sing bener ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah sajrone uripe Imam Yoyada. Yoyada njupuk garwa loro kanggo dheweke; lan dheweke duwe anak lanang lan wadon. 2 Babad 24:1-3
6