Seanmóir ar an Sliabh Maitiú 5:1-48 1 Agus nuair a chonaic sé na sluaite, chuaigh sé suas ar an sliabh; agus nuair a bhí sé ina shuí, tháinig a dheisceabail chuige: 2 Agus d’oscail sé a bhéal, agus mhúin sé iad, ag rá, 3 Is beannaithe iad na daoine atá bocht sa spiorad: óir is leo ríocht na bhflaitheas. 4 Is beannaithe iadsan a bhrónaíonn: óir gheobhaidh siad sólás. 5 Is beannaithe na daoine ciúine: óir gheobhaidh siad an talamh mar oidhreacht. 6 Is beannaithe iad siúd a bhfuil ocras agus tart orthu i ndiaidh na fíréantachta: óir sásófar iad. 7 Is beannaithe na trócaireach: óir gheobhaidh siad trócaire. 8 Is beannaithe iad na daoine atá glan ó chroí: óir feicfidh siad Dia. 9 Is beannaithe na síochánaithe: óir glaofar clann Dé orthu. 10 Is beannaithe iadsan a ndéantar géarleanúint orthu ar son na fíréantachta: óir is leo ríocht na bhflaitheas. 11 Is beannaithe sibh nuair a dhéanfaidh daoine maslú daoibh, agus nuair a dhéanfaidh siad géarleanúint oraibh, agus nuair a labhróidh siad gach sórt uilc in ur n-aghaidh go bréagach, ar mo shonsa. 12 Bígí thar a bheith sásta, óir is mór bhur luach saothair ar neamh: óir is mar sin a ghéarlean siad na fáithe a bhí romhaibh. 13 Is sibhse salann na talún; ach má chailleann an salann a bhlas, cén úsáid a shalannófar é? Níl aon mhaith ann feasta ach le caitheamh amach agus le shaltairt faoi chois daoine. 14 Is sibhse solas an domhain. Ní féidir cathair atá suite ar chnoc a cheilt. 15 Ní lasann daoine coinneal agus cuireann siad faoi bhuideal í, ach ar choinnleoir; agus tugann sí solas do chách atá sa teach. 16 Lonraigh bhur solas mar sin i láthair na ndaoine, ionas go bhfeicfidh siad bhur ndea-oibreacha agus go nglóireoidh siad bhur nAthair atá ar neamh. 17 Ná ceapaigí gur tháinig mé chun an dlí nó na fáithe a scriosadh: níor tháinig mé chun scriosadh, ach chun a chomhlíonadh.
1
Seanmóir ar an Sliabh
18 Óir deirim libh go fírinneach, Go dtí go rachaidh neamh agus talamh thart, ní imeoidh aon phointe nó aon teideal den dlí go dtí go gcomhlíonfar gach rud. 19 Cibé duine a bhrisfidh ceann de na haitheanta is lú seo, agus a mhúinfidh do dhaoine amhlaidh, glaofar an duine is lú air i ríocht na bhflaitheas: ach cibé duine a dhéanfaidh agus a mhúinfidh iad, glaofar mór air i ríocht na bhflaitheas. 20 Óir deirim libh, mura sáróidh bhur bhfíréantacht fíréantacht na scríobhaithe agus na bhFairisínigh, ní rachaidh sibh isteach i ríocht na bhflaitheas ar chor ar bith. 21 Chuala sibh gur dúradh leis na seanóirí, Ná maróidh; agus cibé duine a mharóidh, beidh sé i mbaol an bhreithiúnais. 22 Ach deirim libh, gach duine a bheidh feargach lena dheartháir gan chúis, beidh sé i mbaol an bhreithiúnais: agus gach duine a deir lena dheartháir, Raca, beidh sé i mbaol na comhairle: ach gach duine a deir, A amadán, beidh sé i mbaol tine ifrinn. 23 Dá bhrí sin, má thugann tú do bhronntanas chuig an altóir, agus má chuimhníonn tú ann go bhfuil rud ar bith ag do dheartháir i do choinne; 24 Fág do bhronntanas ansin os comhair na haltóra, agus imigh leat; déan réite ar dtús le do dheartháir, agus ansin tar agus tairg do bhronntanas. 25 Déan comhaontú le do chéile comhraic go tapaidh, agus tú ar an mbealach leis; ar eagla go dtabharfaidh an chéile comhraic thú don bhreitheamh, agus go dtabharfaidh an breitheamh thú don oifigeach, agus go gcaithfear i bpríosún thú. 26 Deirim leat go fírinneach, ní rachaidh tú amach as sin go dtí go mbeidh an fhiúrtán is mó íoctha agat. 27 Chuala sibh gur dúradh leis na seanóirí, Ná déan adhaltranas. 28 Ach deirimse libh, gach duine a fhéachann ar bhean le mian a bheith aige léi, tá adhaltranas déanta aige léi cheana féin ina chroí. 29 Agus má thugann do shúil dheas oilbheum duit, bain amach í agus caith uait í: óir is fearr duit go gcaillfí ceann de do bhaill agus ná go gcaithfí do chorp ar fad in ifreann. 30 Agus má thugann do lámh dheas oilbheum duit, gearr díot í agus caith uait í: óir is fearr duit go gcaillfí ceann de do bhaill ná go gcaithfí do chorp ar fad in ifreann. 31 Deirtear, Cibé duine a chuirfidh a bhean uaidh, tugadh sé scríbhinn cholscartha di: 32 Ach deirimse libh, cibé duine a chuireann a bhean uaidh, ach amháin ar chúis striapachais, go ndéanann sí adhaltranas; agus cibé duine a phósann bean atá colscartha, déanann sé adhaltranas. 33 Chuala sibh arís gur dúradh leis na seanóirí, Ná tabhair mionn gan chiall, ach comhlíonfaidh tú do mhionn don Tiarna. 34 Ach deirimse libh, Ná mionnaígí ar chor ar bith; ná ar neamh; óir is í ríchathaoir Dé í: 35 Ná bíodh imní ort faoin talamh, óir is é stól a chos é: ná bíodh imní ort faoi Iarúsailéim, óir is í cathair an Rí mhóir í. 36 Ná tabhair mionn ar do cheann, mar ní féidir leat ribín amháin a dhéanamh bán ná dubh. 37 Ach bíodh bhur gcomhrá mar seo, ‘Sea, sea; Ní hea, ní hea: óir aon rud is mó ná seo is ón olc a thagann sé.’ 38 Chuala sibh go ndúirt siad, Súil ar shúil, agus fiacail ar fhiacail. 39 Ach deirimse libh, Ná cuir i gcoinne an uilc: ach cibé duine a bhuaileann thú ar do leiceann deas, cas an leiceann eile chuige freisin. 40 Agus más mian le duine ar bith cás dlí a thabhairt i do choinne, agus do chóta a bhaint díot, lig dó do chlóca a bheith aige chomh maith. 41 Agus cibé duine a chuirfidh iallach ort míle a shiúl, imigh leis dhá mhíle. 42 Tabhair don té a iarrann ort, agus ná tiontaigh uaidh an té a bhfuil fonn air iasacht a fháil uait. 43 Chuala sibh go ndúirt siad, ‘Gráóidh tú do chomharsa agus fuathóidh tú do do namhaid.’ 44 Ach deirimse libh, Gráigí bhur naimhde, beannaighigí iadsan a mhallaíonn sibh, déanaigí maith dóibh siúd a bhfuil fuath acu daoibh, agus guígí ar son na ndaoine a dhéanann drochíde oraibh agus a ghéarleanaíonn sibh;
2
Seanmóir ar an Sliabh
45 Ionnus go mbeadh sibh i bhur gclann ag bhur nAthair atá ar neamh: óir tugann sé a ghrian chun éirí ar an olc agus ar an dea-dhaoine, agus cuireann sé báisteach ar na fíréin agus ar na héagóracha. 46 Óir má bhíonn grá agaibh dóibh siúd a bhfuil grá acu daoibh, cén luach saothair atá agaibh? Nach ndéanann na puiblicánaigh féin an rud céanna? 47 Agus má bheannaíonn sibh do bhur ndeartháireacha amháin, cad a dhéanann sibh thar a chéile? Nach ndéanann na poibleacánaigh féin amhlaidh? 48 Bígí foirfe dá bhrí sin, díreach mar atá bhur nAthair atá ar neamh foirfe.
Maitiú 6:1-34 1 Tabhair aire nach ndéanann sibh bhur ndéirc i láthair daoine, le go bhfeicfidís sibh; nó ní bheidh aon luach saothair agaibh ó bhur nAthair atá ar neamh. 2 Dá bhrí sin, nuair a dhéanann tú do dhéirc, ná séid trumpa os do chomhair, mar a dhéanann na bréagchráifigh sna sinagóga agus sna sráideanna, chun go mbeadh glóir ag daoine orthu. Go deimhin a deirim libh, tá a luach saothair faighte acu. 3 Ach nuair a dhéanann tú déirce, ná lig do lámh chlé a fhios cad a dhéanann do lámh dheas: 4 Ionnus go mbeidh do dhéirc i bhfolach: agus tabharfaidh d’Athair, a fheiceann i bhfolach, luach saothair duit go hoscailte. 5 Agus nuair a bheidh tú ag guí, ná bí mar a bhíonn na bréagchráifigh: óir is breá leo guí ina seasamh sna sinagóga agus i gcúinní na sráideanna, le go bhfeicfidh daoine iad. Go deimhin a deirim libh, tá a luach saothair acu. 6 Ach tusa, nuair a bhíonn tú ag guí, téigh isteach i do sheomra codlata, agus nuair a bheidh do dhoras dúnta agat, guigh ar d’Athair atá i bhfolach; agus tabharfaidh d’Athair a fheiceann i bhfolach luach saothair duit go hoscailte. 7 Ach nuair a bhíonn sibh ag guí, ná húsáid athrá gan bhrí mar a dhéanann na págánaigh: óir ceapann siad go n-éistfear leo as a líon cainte. 8 Ná bígí cosúil leo, dá bhrí sin: óir tá a fhios ag bhur nAthair cad atá de dhíth oraibh, sula n-iarrann sibh air. 9 Guígí mar seo dá bhrí sin: Ár nAthair atá ar neamh, go naomhófar d’ainm. 10 Go dtaga do ríocht. Go ndéantar do thoil ar talamh mar a dhéantar ar neamh. 11 Tabhair dúinn inniu ár n-arán laethúil. 12 Agus maith dúinn ár bhfiacha, mar a mhaithimidne dár bhféichiúnaithe. 13 Agus ná treoraigh sinn i gcathú, ach saor sinn ó olc: Óir is leatsa an ríocht, agus an chumhacht, agus an ghlóir, go deo na ndeor. Amen. 14 Óir má mhaithfidh sibh a gcionta do dhaoine, maithfidh bhur nAthair neamhaí daoibhse freisin: 15 Ach mura maithfidh sibh a gcionta do dhaoine, ní mhaithfidh bhur nAthair bhur gcionta féin ach an oiread. 16 Agus nuair a bhíonn sibh ag troscadh, ná bíodh gruaim agaibh mar na bréagchráifigh: óir déanann siad a n-aghaidheanna a mhilleadh, ionas go bhfeicfear do dhaoine iad ag troscadh. Go deimhin a deirim libh, tá a luach saothair faighte acu. 17 Ach tusa, nuair a bheidh tú ag troscadh, ung do cheann agus nigh d’aghaidh; 18 Chun nach le feiceáil do dhaoine go bhfuil tú ag troscadh, ach do d’Athair atá i bhfolach: agus tabharfaidh d’Athair, a fheiceann i bhfolach, luach saothair duit go hoscailte. 19 Ná bailigh seoda daoibh féin ar talamh, áit a dtruaillíonn an leamhan agus an meirg, agus áit a mbriseann gadaithe isteach agus a ghoidfidh siad: 20 Ach bailigh seoda daoibh féin ar neamh, áit nach dtruaillíonn leamhan ná meirg, agus nach mbrisfidh gadaithe isteach ná nach ngoidfidh siad: 21 Óir san áit a bhfuil do stór, is ann a bheidh do chroí freisin. 22 Is í an tsúil solas an choirp: dá bhrí sin má bhíonn do shúil glan, beidh do chorp ar fad lán solais.
3
Seanmóir ar an Sliabh
23 Ach má bhíonn do shúil olc, beidh do chorp ar fad lán de dhorchadas. Dá bhrí sin, má bhíonn an solas atá ionat ina dhorchadas, nach mór an dorchadas sin! 24 Ní féidir le duine ar bith freastal ar dhá mháistir: óir beidh fuath aige don duine acu agus grá aige don duine eile; nó beidh sé ag cloí leis an duine acu agus ag déanamh neamhshuime den duine eile. Ní féidir libh freastal ar Dhia agus ar Mhamón. 25 Dá bhrí sin, deirim libh, Ná bíodh imní oraibh faoi bhur saol, cad a ithefaidh sibh, nó cad a ólfaidh sibh; ná faoi bhur gcorp, cad a chuirfidh sibh oraibh. Nach mó an bheatha ná an bia, agus an corp ná an t-éadach? 26 Féachaigí ar éanlaith an aeir: óir ní chuireann siad síol, ní bhaineann siad, ná ní bhailíonn siad i sciobóil; ach beathaíonn bhur nAthair neamhaí iad. Nach fearr sibhse i bhfad ná iad? 27 Cé agaibh a fhéadann, trí aird a thabhairt air, cubhad amháin a chur lena airde? 28 Agus cén fáth a mbíonn sibh ag déanamh imní faoi éadaí? Féachaigí ar na lilí sa réimse, conas a fhásann siad; ní shaothraíonn siad, ná ní sníomhann siad: 29 Agus deirim libh fós, nach raibh Solamh féin ina ghlóir uile gléasta mar cheann acu seo. 30 Dá bhrí sin, má chuireann Dia éadaí ar an bhféar atá ann inniu agus a chaitear san oigheann amárach, nach mó ná sin a chuireann sé éadaí oraibhse, a dhaoine ar bheagán creidimh? 31 Dá bhrí sin ná bíodh imní oraibh, ag rá, Cad a ithefaimid? nó Cad a ólfaimid? nó Cad a chuirfimid orainn? 32 (Óir is iad na nithe seo uile a lorgaíonn na Gintlithe:) óir tá a fhios ag bhur nAthair neamhaí go bhfuil gá agaibh leis na nithe seo uile. 33 Ach iarraigí ar dtús ríocht Dé agus a fhíréantacht; agus cuirfear na rudaí seo uile chugaibh. 34 Dá bhrí sin ná bíodh imní ort faoin lá amárach: óir beidh imní ar an lá amárach faoi a chuid féin. Is leor olc an lae.
Maitiú 7:1-29 1 Ná tugaigí breithiúnas, le nach dtabharfar breithiúnas oraibh. 2 Óir an breithiúnas a thugann sibh, déanfar breith oraibh; agus an tomhas a thomhaisfidh sibh, tomhaisfear arís daoibh. 3 Agus cén fáth a bhfeiceann tú an smúitín atá i súil do dhearthár, ach nach dtugann tú aird ar an mbíoma atá i do shúil féin? 4 Nó conas a déarfaidh tú le do dheartháir, ‘Lig dom an smúitín a bhaint as do shúil,’ agus, féach, tá gath i do shúil féin? 5 A bhréagchráifeach, bain an bhíoma as do shúil féin ar dtús; agus ansin beidh sé soiléir duit an smúitín a bhaint as súil do dhearthár. 6 Ná tabhair an rud atá naofa do na madraí, agus ná caith bhur bpéarlaí os comhair na muc, ar eagla go sámhfaidh siad faoina gcosa iad, agus go bhfillfidh siad ar ais agus go stróicfidh siad sibh. 7 Iarraigí, agus tabharfar daoibh; lorgaigí, agus gheobhaidh sibh; buailigí, agus osclófar daoibh: 8 Óir gach duine a iarrann, faigheann sé; agus an té a lorgaíonn, gheobhaidh sé; agus don té a bhuaileann, osclófar é. 9 Nó cé agaibh a thabharfaidh cloch dá n-iarrfadh a mhac arán air? 10 Nó má iarrann sé iasc, an dtabharfaidh sé nathair dó? 11 Más eol daoibhse, atá olc, conas bronntanais mhaithe a thabhairt do bhur gclann, cé mhéad is mó a thabharfaidh bhur nAthair atá ar neamh rudaí maithe dóibh siúd a iarrann air? 12 Dá bhrí sin, gach ní is mian libh go ndéanfadh daoine daoibh, déanaigí amhlaidh dóibhsean freisin: óir is é seo an dlí agus na fáithe. 13 Téigí isteach an geata cúng: óir is leathan an geata, agus is leathan an bealach a threoraíonn chun scriosta, agus is iomaí duine a théann isteach ann: 14 Óir is cumhang an geata agus is cúng an bealach a threoraíonn chun na beatha, agus is tearc iad a aimsíonn é. 4
Seanmóir ar an Sliabh
15 Seachain na fáithe bréagacha, a thagann chugaibh in éadaí caorach, ach is mac tíre creiche iad istigh ionaibh féin. 16 Aithneoidh sibh iad de réir a dtorthaí. An mbailíonn daoine fíonchaora ó dhreallóga, nó figí ó fheochadáin? 17 Mar sin tugann gach crann maith toradh maith uaidh; ach tugann crann truaillithe drochthoradh uaidh. 18 Ní féidir le crann maith drochthoradh a thabhairt, agus ní féidir le crann truaillithe dea-thoradh a thabhairt ach an oiread. 19 Gach crann nach dtugann toradh maith uaidh, gearrtar síos é agus caitear sa tine é. 20 Dá bhrí sin is as a dtorthaí a aithneoidh sibh iad. 21 Ní gach duine a deir liom, A Thiarna, a Thiarna, rachaidh sé isteach i ríocht na bhflaitheas; ach an té a dhéanann toil m’Athar atá ar neamh. 22 Déarfaidh mórán liom an lá sin, A Thiarna, a Thiarna, nach ndearnamar fáistine i d’ainm? agus nach ndearnamar deamhain a theilgean amach i d’ainm? agus nach ndearnamar go leor oibreacha iontacha i d’ainm? 23 Agus ansin admhóidh mé dóibh, Ní raibh aithne agam riamh oraibh: imigh uaim, a lucht déanta na héagóra. 24 Dá bhrí sin, cibé duine a chloiseann na briathra seo uaimse agus a dhéanann iad, déanfaidh mé comparáid idir é agus fear críonna a thóg a theach ar charraig: 25 Agus tháinig an bháisteach anuas, agus tháinig na tuilte, agus shéid na gaotha, agus bhuail siad ar an teach sin; agus níor thit sé: óir bhí sé bunaithe ar charraig. 26 Agus gach duine a chloiseann na briathra seo uaimse agus nach ndéanann iad, beidh sé i gcomparáid le fear amaideach a thóg a theach ar an ngaineamh: 27 Agus tháinig an bháisteach, agus tháinig na tuilte, agus shéid na gaotha, agus bhuail siad ar an teach sin; agus thit sé: agus ba mhór an titim a bhí air. 28 Agus tarlaíonn sé, nuair a bhí na briathra seo críochnaithe ag Íosa, gur ghabh a theagasc ionadh na sluaite: 29 Óir mhúin sé iad mar dhuine a raibh údarás aige, agus ní mar na scríobhaithe.
5