Irish - The Letter of Aristeas

LitirAristeas

RÉAMHRÁ

IlitirAristeas,ceanndenahathghabhálachaissuntasaí agusisársasabhailiúchánseo,táimidtaréisteachtibhfad óÁdhamhagusÉabha,ibhfadónDíle.Cuireannan scríbhinnseoradharcarathléimneachtanchinedhaonnai láthair,ad’athdhaonraighanDomhan,lenáisiúin chumhachtachainagcónaíibplúiragusinglóir.

Léifidhtúanseofaoingcéadleabhar-dhuinemór-TolamaesPhiladelphus.Táfonnair"gachleabharar domhan"abhailiúinaleabharlanninAlexandriaFaoi dheireadh,aguséagiarraidhsaotharmóramháinafháil-naDlítheGiúdacha--trádálaíonnsé100,000braighdeach arsonanleabhairsinIsdóchagurbéseoanpraghasis airdeaíocadhriamhassaotharaonairCuireannsécúis neamhghnáchiláthairledeireadhnaBraighdeanaisMhóire.

TharlaimeachtaíanscéilseolelinnshaolrénaBanríona Arsinoecháiliúla,afuairbássabhliain270RCNílandáta cruinnarascríobhadhécinnte

Tásonraíshaolnacúirte,anpléarfhadhbannasóisialtaan lae,tharabheithsuimiúilagusbeogaIsfionnachtain aisteachésaláatáinniuannanríagusaaíonnaafheiceáil agimirtceisteannaagusfreagraílelinnabhféasta.

Seoaleanasstruchtúrnahoibresuimiúlaseo:

1TiomantasanleabhairdoPhilocrates 2Gníomhréamhchéime:

(a)MoladhanLeabharlannaínabraighdeáinGhiúdachaa shaoradharsonleabhair

(b)Antsaoirse

(c)LitirPhiladelfuschuigEleazar.

(d)Anfreagra

(e)Ainmneachaanchoisteaceapadhchunanleabhara aistriú.

3Cursíosarnabronntanaisríoga:

(a)Anbord(isdóchagurbéanpíosatroscáiniscastaa táirgeadhriamh).

(b)Tugannanduineeilealáithriú

4CursíosarIarúsailéim

(a)Anteampall(agusancórasoibreachauisce).

(b)Ansearmanas (c)Ancaisleán

(d)Anchathair.

(e)Antuath

5SlánlehEleasar

6.MíniúEleazararandlí(iseagnadhomhainíseo).

7Anfáiltiú

8Anféasta(72ceistagusfreagra) 9.AistriúchánanLeabhair.

CAIBIDIL1

LelinnBhraighdeanasnanGiúdachsanÉigipt,nochtann TolamaesPhiladelphuséféinmaranchéadleabhardhuinemórTáfonnairgachleabharardomhanabheith inaleabharlann;chunDlítheMhaoisafháil,thairgsé 100,000braighdeachathrádáilarsonnahoibresinagrá, "Isbeagantairbheésingodeimhin!"

1Ósrudégurbhailighméábharlehaghaidhstair shuntasachmochuairtearEleazarArd-Shagartna nGiúdach,agustoiscgurchuirtú,aFhiolacratéis,ganaon deisachailleadhchunamheabhrúdom,an-tábhachtar chuntasafháilarchúiseannaaguscuspóirmomhisin,rinne méiarrachtmíniúsoiléirathabhairtduitaranábhar,mar tuigimgobhfuilgránádúrthaagatdonfhoghlaim,cáilíocht arbíanmhaoinisairdeatáaganduineí-abheithigcónaí agiarraidh'curlenastoceolaisagusgnóthachtála'trí staidéaradhéanamharanstairnótrípháirtaghlacadhsna himeachtaíféin.

2Isaranmbealachseo,trínadúileisuaisleathógáil isteachannféin,abhunaítearant-anaminíonacht,agustar éisdóaaidhmashocrúarangcráifeacht,anspriocis uaislearfad,úsáideannséseomarthreoir neamhearráideachagusmarsinfaigheannsécuspóircinnte 3Baémodhúthrachtdontóirareolasreiligiúnachathug ormanambasáidaghlacadhchuiganbhfearaluaighmé, feararaibhmeasmórairagashaoránaighféinagusag daoineeile,asabhuaagusamhaorgaaraon,agusaraibh doiciméiddenluachisairdeinasheilbhagnaGiúdaighina thírféinagusidtíorthaiasachtachunandlídiagaa léirmhíniú,óirtáandlíthescríofaarpháirceannaleathairi litreachaGiúdacha

4Ghlacméleisanambasáidseoansinledíograis,taréis domdeisafháilardtúschunachainíadhéanamhleisanrí tharceannnambraighdeanGiúdachaiompraíodhóIúdáia godtíanÉigiptagathairanrí,nuairafuairséseilbharan gcathairseodenchéaduairagusnuairaghabhsétalamh nahÉigipte

5Isfiúdomanscéalseoainsintduitfreisin,ósrudégo bhfuilimcinntegon-éistfidhtúníosmóleisanscéalatá beartaitheagamachuriniúl,margheallardochlaonadhi leithnanaofachtaagusdochomhbhrónledaoineatáag maireachtáilderéirandlínaofa,ótháinigtúféinchugainn ledéanaíónoileánagusgobhfuilfonnortgachruda chloisteáilachabhraíonnlehardúananama

6Arócáidroimheseofreisin,chuirmétaifeadchugatde nafíricíacheapméabheithfiúntachainsintfaoingcine Giúdach,--antaifeadafuairméónahard-shagairtba léanntaidtírbaléanntanahÉigipte.

7Ósrudégobhfuilfonnorteolasafháilarnarudaía fhéadfaidhleasabhaintasanintinn,mothaímgurdualgas ormanfhaisnéisuileatáarmochumasathabhairtduit

8Bacheartdomandualgascéannaamhothúileithgach duineabhfuilanmeoncéannaacuachmothaímgoháirithe éidoleithseósrudégobhfuilmiantauaisleagat,agusós rudénachdeartháirdomigcarachtaramháinthú,níníoslú náibhfuil,achgobhfuiltúmaraonliomsafreisinidtóir namaitheasa

9Óirníthugannanpléisiúrafhaightearasórnáasaon cheanneiledenamaoineabhfuilmeasagintinn éadoimhneorthuantairbhechéannaleisangcultúra shaothrúagusanstaidéarachaithimidchunéabhaint amach

10Achlenachgcuirfinntuirseoraibhleréamhrárófhada, rachaidhméaraghaidhláithreachchuigábharmoscéil.

11FuairDemetriusóPhalerum,uachtaránleabharlannan rí,suimollmhórairgid,chunnaleabhairuileardomhana bhailiúlechéile,amhéidabhíarachumas.

12Trícheannachagustríthras-scríobh,chuirsécuspóiran ríigcríchchomhmaithagusabfhéidirleis

13Uairamháinnuairabhíméiláthairfiafraíodhde,Cé mhéadmíleleabharatásaleabharlann?agusd’fhreagairsé, ‘Níosmónádháchéadmíle,arí,agusdéanfaidhmé iarrachtgoluathamachanseoanchuideileabhailiúle chéilefreisin,ionasgosroichfearancúigchéadmílesan iomlánDeirtearliomgurfiúdlíthenanGiúdachathrasscríobhagusgobhfuiláittuillteacuidoleabharlann!’

14‘Cadatáagcurbacortéseoadhéanamh?’arsaanrí ‘Tágachabhfuilriachtanachcurthaarfáilduit!’

15‘Nímóriadaaistriú,’arsaDeimitrius,‘óiridtírna nGiúdachúsáideannsiadaibítirshainiúil(díreachmaratá foirmlitreachaspeisialtaagnahÉigiptighfreisin)agus labhraíonnsiadcanúintshainiúil.’

16Tátharagsúilgon-úsáidfidhsiadanteangaSiriach,ach níhamhlaidhatá;táadteangagohiomlándifriúil'

17Agusnuairathuiganrígachrudfaoingcás,d’ordaigh sélitirascríobhchuigArd-ShagartnanGiúdachchungo gcuirfíachuspóir(atácurthasíoscheanaféin)igcrích

18Agusméagceapadhgoraibhant-amtagthachunantéileamhabhícurthaagamgominicoscomhairSosibiusó TharentumagusAndreas,ceannasaíanghardacoirp,achur ibhfeidhmmaidirlesaoradhnanGiúdachabhídíbritheas Iúdáiaagathairanríóirnuairathugséaionsaíar cheantariomlánChoile-SiriaagusFéiniciachuncríchele meascándea-ádhagusmisneach,aguséagcursceimhlear antír,dhíbirsécuiddánaimhdeaguschuirsécuideilei mbraighdeanas.

19Níorlúnácéadmílelíonnandaoineathugséaraisó thírnanGiúdachgodtíanÉigipt

20Díobhseoarmáladhtríochamílefearroghnaitheaige aguschuirséiadingarastúinsnaceantairthuaithe.

21(AgusfiúroimhanamseobhílíonmórGiúdachtagtha isteachsanÉigiptleisnaPeirsigh,agusidtréimhseníos luaithebhídaoineeilecurthagodtíanÉigiptchuncabhrú lePsammetichusinafheachtasigcoinnerínanEtiopach Achníraibhsiadseochomhlíonmharleisnabraighdea thugTolamaesmacLagusleis)

22Maradúirtmécheana,roghnaighTolamaesnacinnis fearrdíobhseo,nafirabhíimbarrasaoilagusaraibhcáil orthuasamisneach,aguschuirséarmorthu,achchuirsé anchuidismódenafireile,iadsiúdabhírósheannóró-

ógdonchuspóirseo,agusnamnáfreisin,faoichois,nígo raibhséagiarraidhéseoadhéanamhasathoilféin,ach gurchuirashaighdiúiríiallachairiadaéileamhmarluach saothairasnaseirbhísíarinnesiadsachogadh.

23Taréisdeisafháil,maradúradhcheanaféin,chuna saoradhafháil,labhairméleisanríleisnahargóintíseoa leanas‘Nábímischomhmíréasúntasingoligfimiddár ngníomharthabréagathabhairtdármbriathra.’

24ÓsrudégurleisangcineGiúdacharfadandlínach mianlinnathras-scríobhamháinachaaistriúfreisin,cén údarabheimidinannafháildárn-ambasáidaguslíon chomhmórsindíobhfósiriochtsclábhaíochtaidoríocht?

25Ibhfoirfeachtagusisaibhreasdothrócaire,saoriad siúdatáfaoighlasingéibheannchomhtruasin,óir,mara rinnemémodhícheallafháilamach,iséanDiaathuga ndlídóibhanDiaachothaíonndoríocht.

26AdhrannsiadanDiacéannaTiarnaagusCruthaitheoir naCruinne,cosúillegachduineeile,cosúillinneféin,arí, cégodtugaimidainmneachadifriúlaair,amhailZeus1nó Dis

27Bronnadhant-ainmseoairgohan-oiriúnachagár gcéadsinsir,chunaléiriúgurbéanTé,trínambronntar beathaagustrínadtaganngachrudchuncinn,Marcach agusTiarnanaCruinnegoriachtanach

28Tabhairsamplamóráltachtadonchinedaonnauiletrí iadsiúdatáingéibheannascaoileadhsaor’

29Taréistamaillbhig,agusméagguígodícheallach chuigDiagondéanfadhséintinnanríashocrúsachaoiis goscaoilfínabraighdeánaighgoléirsaor--(óiriséDiaa chruthaighancinedaonna,agusiséaspreagannagusa thionchar.)

30Dábhrísin,legoleorpaidreachaéagsúla,ghlaoighmé arantéarialaíonnancroíionasgombeadhanrísástamo iarratasachomhlíonadh.

31Óirbhídóchasmóragammaidirleslánúnabhfearóbhí mécinntegogcomhlíonfadhDiamoghuí

32Óirnuairabhíonndaoineagpleanáilgníomhéiginó bhonníonarmhaithelefíréantachtaguslegníomhartha uaisleadhéanamh,tugannDiaUilechumhachtachagcuid iarrachtaíaguscuspóiríchuncrícherathúil)--thóganría cheannagusagféachaintsuasormlegnúislúcháireach d'fhiafraighsé,'Cémhéadmílteacheapanntúabheidh ann?'

33D’fhreagairAndreas,abhíinasheasamhinaiceláimhe, ‘Beagánoscionncéadmíle’

34‘Isbeagandeontasé,’arsaanrí,‘atáAristeasag iarraidhorainn!’

35AnsindúirtSosibiusaguscuideileabhíiláthair‘Sea, achisómóscuíédobhurmórgachtceadathabhairtdona firseomarghníomhdílseachtadonDiauachtarach’

36TáonóirmhórtugthaduitagDiaUilechumhachtach agustátúardaitheoscionndoshinseargoléiringlóiragus iscuígondéanfáaníobairtbhuíochaisismóisféidirleata thabhairtdó'

37Agusétharabheithsástaleisnahargóintíseo,thugsé orduithegogcuirfíbreisairgidfuascailtelepána saighdiúirí,gon-íocfaífichedrachmaeleisnahúinéiríin aghaidhgachsclábhaí,gon-eiseofaíordúpoiblíagusgo gcuirfícláirnambraighdeanasleis

38Léirighséandíograisbamhósaghnó,óirbaéDiaa thugárgcuspóirchuncríchegohiomlánagusachuir iallachairníhamháiniadsiúdatháinigisteachsanÉigipt

leharmaatharafhuascailtachaonduineatháinigroimh anamsinnóatugadhisteachsaríochtinadhiaidhsin.

39Cuireadhiniúldógombeadhant-airgeadfuascailte níosmónáceithrechéadtallann.

40Sílimgombeidhséúsáideachcóipdenfhorógraachur isteach,mararanmbealachseodéanfarníossoiléireagus níosfollasaímórgachtanrí,afuaircumhachtóDhiachun sluaitechomhmórsinashábháil.

41Seomarabhíforaithneanrí:‘Gachduinead’fhóinin armárn-atharsafheachtasinaghaidhnaSiriaagusna FéiniceagussanionsaíarthírnanGiúdachagusafuair greimarbhraighdeanaGiúdachaagusathugaraisiadgo cathairAlastairagusgotírnahÉigiptenóadhíolledaoine eileiadagusarangcaoichéannaaonbhraighdeanaabhí inárdtírroimhanamsinnóatugadhanseoinadhiaidh sinceanglaítearargachduineabhfuilnabraighdeanasin inasheilbhiadascaoileadhsaorláithreach,agusfiche drachmaeanduineafháilmarairgeadfuascailte

42Gheobhaidhnasaighdiúiríant-airgeadseomar bhronntanasachuirfearlenadtuarastal,anchuideileó chisteanrí

43Isdóighlinngurigcoinnethoilárn-atharagusi gcoinnegachcuibheasarinneadhbraighdedíobhagusgur gníomhmí-úsáidemíleataabhíiscriosadhadtíreagusi ndíbirtnanGiúdachgodtíanÉigipt.

44Anchreachathitarnasaighdiúiríaranbpáircchatha, baísinant-aonchreachbacheartdóibhaéileamh

45Baghníomhéagórauafásachénadaoineachuri sclábhaíochtinatheanntasin

46Dábhrísin,ósrudégon-admhaíteargurgnáchlinn ceartasathabhairtdogachduineagusgoháirithedóibh siúdatáiriochtdaoirsegohéagórach,agusósrudégo ndéanaimidárndíchealldéileáilgocothromlegachduine deréirriachtanaisancheartaisagusnacráifeachta,tá foraithneagainn,maidirleisnadaoinedenaGiúdaighatái riochtdaoirseinaonchuiddárríocht,gobhfaighidhsiad siúdabhfuilsiadinaseilbhantsuimairgidshonraitheagus goscaoilfidhsiadsaoriadagusnachléireoidhaonduine aonmhoillagcomhlíonadhaoibleagáidí

47Laistighdethrílátaréisfoilsiúanfhoraithneseo,ní mórdóibhliostaísclábhaitheadhéanamhdonahoifigigh atáceapthachunárdtoilachurigcrích,agusdaoinena mbraighdeanasathabhairtiláthairláithreach.

48Óirmeasaimidgurbuntáistedúinnféinagusdárgcúrsaí éanscéalathabhairtchuncríche

49Féadfaidhaonduineismianleiseolasathabhairtfaoi aonduineasháraíonnanforaithne,archoinníollmá chruthaítearciontachanfeargombeidhséinasclábhaíaige; áfach,tabharfaramhaoindonchisteríoga’

50Nuairatugadhanforaithneleléamhoscomhairanrí lenacheadú,bhínaforálachaeilegoléirannseachasan frása‘aonbhraighdeanabhísatírroimhanamsinnóa tugadhanseoinadhiaidhsin,’agusinamhórghráagusina chroímhórchuiranríanclásalseoisteachagusthugsé orduithegogcuirfíandeontasairgidabhíriachtanachdon fhuascailtidtaiscegohiomlánlemáistrínabhfórsaíagus leisnabaincéiríríoga,agusmarsinsocraíodhanscéalagus daingníodhanforaithnelaistighdesheachtlá

51B’ionannandeontasdonfhuascailtagusníosmónásé chéadseascatallann;óirsaoradhgoleornaíonánabhíar angcíochinéineachtlenamáithreacha

52Nuairacuireadhancheistanraibhfichetallannlehíoc asnarudaíseo,d’ordaighanrígondéanfaíamhlaidh,agus arangcaoisinchuirséachinneadhigcrícharanmbealach bachuimsithí.

CAIBIDIL2

Agtaispeáintconasacoimeádadhnataifidiscúramachar chúrsaístáitBia-ReachtaireachtanRialtaisCeaptar coisteseisearchundulchuiganArd-Shagartin Iarúsailéimagussocruitheadhéanamhdonmhalartú CuirtearAristeasigceannasarantoscaireacht

1Nuairabhísésindéanta,d’ordaighsédoDhéimitrius leachtcuimhneacháinadhréachtúmaidirletrascríobhna leabharGiúdach

2ÓirbhíodhnarítheÉigipteachaseoagdéanamhgachgnó stáittrífhorálachaagusleisangcruinneasismó,agusní dhearnadhaonrudarbhealachneamhrialtanárandamach 3Agusmarsinchuirméisteachcóipeannaden chuimhneachánagusdenalitreacha,líonnambronntanasa seoladhaguscineálgachceannacu,ósrudégoraibhgach ceannacutharbarróthaobháilleachtaagusscileanna teicniúlade

4SeoaleanascóipdenchuimhneachánCuimhne Dhéimitriusdonrímór.‘Óthugtútreorachadom,arí,go mbaileofaílechéilenaleabhairatáriachtanachchundo leabharlannachomhlánú,agusgondéanfaínaleabhair lochtachaadheisiú,táimtiomantagohiomlándodo mhiantaachomhlíonadh,agustáantograseoaleanas agamlecurosdochomhairanois’

5TáleabhairdhlínanGiúdach(aguscúplaceanneile)as láthairónleabharlann

6TásiadscríofaigcarachtairagusidteanganahEabhraise agusrinneadhiadaléirmhíniúgofaillíoch,agusníionann iadagusantéacsbunaidhmaradeirnadaoineabhfuil eolasaculiom;óirníraibhcúramríriamhorthuchuniada chosaint.

7Isgáiadseoadhéanamhcruinndodoleabharlannósrud égobhfuilandlíatáiontu,amhéidisgurdebhunadh diagaé,lánd’eagnaagussaorógachsmál.

8Arangcúisseo,sheachainfirlitearthaagusfilíagusslua nascríbhneoirístairiúlatagairtadhéanamhdonaleabhair seoagusdonafiramhairagusatáagmaireachtáildáréir, toiscgobhfuilagcoincheapdensaolchomhnaofaagus chomhreiligiúnach,maradeirHecataeusóAbdera 9Mástoilleaté,arí,scríobhfarlitirchuiganArd-Shagart inIarúsailéim,áiarraidhairseisearseanóiríasgachtreibh asheoladh–firabhfuilansaolisuaisleacuagusatáanchumasachinandlí–ionasgobhfaighfimidamachna pointíinabhfuilformhóracuaraonintinn,agusarangcaoi sin,taréisdúinnaistriúcháncruinnafháil,go bhféadfaimidéachurináitfheiceálacharbhealachatá fiúntachdonobairféinagusdodochuspóir

10Goraibhrathleanúnachort!

11Nuairacuireadhancuimhneachánseoiláthair, d’ordaighanrílitirascríobhchuigEleazarfaoinábhar, aguscuntasathabhairtintifreisinarshaoradhna mbraighdeanasGiúdach

12Agusthugsécaogatallannóiragusseachtótallann airgidaguscuidmhórclochaluachmharachunbabhlaí agusfialannaagusbordaguscupáindeochannaa dhéanamh

13Thugséorduithefreisindóibhsiúdaraibhachiste faoinachúramligeandonaceardaitheroghaadhéanamh d’aonábhairad’fhéadfadhabheithagteastáiluathudon chuspóir,aguscéadtallannairgidasheoladhchuníobairtí asholáthardonteampallagusdoriachtanaiseile.

14Tabharfaidhmécuntasiomlánduitaranobairtaréis domcóipeannadenalitreachaachurosdochomhairSeo aleanaslitiranrí:

15‘SeolannanRíTolamaesbeannachtagusbeannacht chuiganArd-ShagartEileazar

16ÓsrudégobhfuilgoleorGiúdachlonnaitheinárríocht atugadharshiúlóIarúsailéimagnaPeirsightrátha gcumhachtaagusgoleoreileatháiniglem’athairgodtían Éigiptmarbhraighdeana-chuirsélíonmórdíobhseosan armagusd’íocsépáníosairdeleonámarisgnách,agus nuairachruthaighsédílseachtagceannairí,thógsédúnta aguschuirséfaoinagcúramiadionasgogcuirfidíseaglaar nahÉigiptighdhúchasacha

17Agusmise,nuairachuaighmésuasaranríchathaoir, ghlacmédearcadhcineáltaileithmochuidábhargoléir, agusgoháiritheileithnandaoineabhíinasaoránaigh agaibh-scaoilmésaorníosmónácéadmílebraighdeach, agíocanpraghasmargaidhcuílenan-úinéirídóibh,agus márinneadholcriamharbhurbpobaltríphianantslua, rinnemécúiteamhleo.

18Iséanchúisaspreagmoghníomhnáanfonngníomhú gocráifeachagusbuíochasaghabháilleisanDia uachtarachasmoríochtachoinneáilisíocháinagusi nglóirmhórarfudandomhain

19Thairissin,iadsiúddedomhuintirabhíimbarrasaoil, rinneméiadacheapadhimoarm,agusiadsiúdabhí oiriúnachlebheithimophearsaagusarfiúmuinínna cúirteabheithiontu,bhunaighméiadibpoistoifigiúla

20Anois,ósrudégobhfuilfonnormmobhuíochasachur iniúldonafirseoagusdonaGiúdaigharfudandomhain agusdonaglúntaatáleteacht,shocraighmégonaistreofarbhurndlíónEabhraisatáinúsáidagaibhgodtí anGhréigis,ionasgogcuirfearnaleabhairseoleisna leabhairríogaeileimoleabharlann

21Beidhséinachineáltasuaitagusinaluachsaothairar modhíograisdároghnófáseisearseanóirasgachtreibhde dochuid,firuaisleabhfuilscilacuardodhlíagusatáin annéaléirmhíniú,ionasgombeimidinannteachtaran mbreithlenan-aontaíonnantromlachigcásceisteanna díospóide,óirtáant-imscrúdútharabheithtábhachtach 22Tásúilagamgombainfidhméclúaguscáilamachasan obairseoachurigcrích

23ChuirméAndreas,ceannasaímoghardacoirp,agus Aristeas–firabhfuilardmheasagamorthu–chugatchun anscéalachurosdochomhairaguscéadtallannairgida thabhairtduit,céadtorthaímothairiscintdonteampallagus nan-íobairtíagusnadeasghnáthareiligiúnachaeile.

24Máscríobhanntúchugamfaoidomhiantasnacúrsaí seo,déanfaidhtúfabharmórdomagusgeallfaidhtú cairdeasnuadom,óircomhlíonfardomhiantagoléir chomhluathagusisféidirSlánleat!

25D’fhreagairEleazaranlitirseogocuímarseoaleanas: ‘SeolannEleazarantArd-ShagartbeannachtaíchuiganRí Tolamaes,acharadílis

26Isiadmomhiantaisairdenádoleasféinagusleasna BanríonaArsinoe,dodheirfiúr,agusdochlann

27TáimgomaithfreisinFuairmédolitiragustááthas mórormfaoidochuspóiragusfaoidochomhairleuasal. 28Ghlaoighméanpobalarfadlechéileagusléighmé dóibhéionasgombeadhafhiosacufaoibhurndílseacht dárnDia.

29Thaispeáinmédóibhfreisinnacupáinachuirtúchucu, ficheóragustríochaairgid,nacúigbhabhlaagusbordan choisreacain,agusancéadtallannairgidlehaghaidhofráil nan-íobairtíagussolátharnarudaíabhfuilgáleoagan teampall

30TugadhnabronntanaisseochugamóAndreas,duinede dosheirbhísighismóonóir,agusóAristeas,firmhaithe agusfhírinneachaaraon,araibhcáilorthuasagcuid foghlama,agusabhífiúntachargachslíbheithinanionadaitheardophrionsabailardaagusardochuspóirí fíréanta.

31Chuirnafirseodotheachtaireachtiniúldomagusfuair siadfreagrauaimabhíagteachtledolitirAontóidhméle gachrudabheidhchuntairbheduit,cégobhfuild’iarratas an-neamhghnách

32Óirbhronntúbuntáistímóranachndéanfardearmad orthugodeoargoleorbealaídársaoránaigh.

33Dábhrísin,d’ofráilméíobairtíláithreachardoshon,ar sondodheirféar,dochlann,agusdochairde,agusghuigh anpobalgoléirgon-éireodhledophleanannaigcónaí, agusgogcoimeádfadhDiaUilechumhachtachdoríochti síocháinlehonóir,agusgombeadhaistriúchánandlínaofa tairbheachduitagusgogcuirfíigcríchgorathúilé.

34Iláthairanphobailuileroghnaighméseisearseanóirías gachtreibh,firmhaitheagusfhírinneacha,aguschuirmé chugaibhiadlecóipdárndlí.

35Iscineáltasé,arífíréan,dádtabharfátreoirdúinngo gcuirfearnafiraraischugainnislánsábháiltealuaithea bheidhaistriúchánandlícríochnaithe.Slánleat!

36Seoiadainmneachanaseanóirí:Denchéadtreibh, Iósaef,Eiziciá,Zachairias,Eoin,Eiziciá,Eilíseá

37Dendaratreibh,Iúdás,Síomón,Samúéil,Ádéus, Mathataias,Eiscéilia

38Dentríútreibh,Neheme,Iósaef,Theodosius,Baseas, Ornias,Dáicis.

39Dencheathrútreibh,Ionatán,Abraeus,Eilíseá,Ananias, Chabrias

40Denchúigiútreibh,Íosác,Iacób,Íosa,Sabataeus, Síomón,Léiví

41Denséútreibh,Iúdás,Iósaef,Síomón,Zachairias, Samúéil,Seilemas.

42Denseachtútreibh,Sabataeus,Zediciá,Iacób,Íosác, Iósaias,Natthaeus.

43Denochtútreibh,Teodosius,Iasón,Íosa,Teodotus, Eoin,Ionatán

44Dennaoútreibh,Teophilus,Abrahám,Arsamos,Iason, Endeemias,Dainéil.

45Dendeichiútreibh,Irimia,Eleazar,Zachairias,Baneas, Eliseá,Dataeus

46Denaonútreibhdéag,Samúéil,Iósaef,Iúdás,Ionatés, Chabú,Dositheus

47Dendaratreibhdéag,Isaelus,Eoin,Theodosius, Arsamos,Abietes,Ezekiel

48BhíseachtóadósaniomlánannSinéanfreagraathug Eleasaragusachairdearlitiranrí.

CAIBIDIL3

Inabhfuilcursíosaranmbordisgalántaagusisáillea táirgeadhriamhChomhmaithlebronntanaisshaibhre eile,SuimiúilibhfianaisetochailtíledéanaísanÉigipt

1Rachaidhméaraghaidhanoischunmoghealltanasa fhuascailtaguscursíosathabhairtarnasaothairealaíne

2Rinneadhiadashaothrúlescileannaeisceachtúla,óir níorshábháilanríaonchostasagusrinnesémaoirseacht phearsantaarnahoibritheinan-aonar

3Dábhrísin,nífhéadfaidísaonchuiddenobaira scriosadhnáíachríochnúgofaillíoch

4Ardtúsbáiretabharfaidhmécursíosduitarantábla.

5Bhíanríimníochgombeadhanpíosaoibreseothara bheithmór,aguschuirséfaoidearafiosrúcháina dhéanamharnaGiúdaighsacheantarmaidirleméidan bhoirdabhísateampallinIarúsailéimcheanaféin

6Agusnuairarinnesiadcursíosarnatomhais,thosaigh séagfiafraíanbhféadfadhséstruchtúrníosmóa dhéanamh

7Agusd’fhreagaircuiddenasagairtagusnaGiúdaigheile nachraibhaonrudannachuirfeadhbacair.

8Agusdúirtségoraibhséfonnmharéadhéanamhcúig oireadníosmó,achleisceairareaglagombeadhsé neamhúsáideachdosheirbhísíanteampaill.

9Bhífonnairnachmbeadhabhronntanassuitesateampall amháin,óirbheadhséibhfadníosmópléisiúirdódá mbeadhnafiraraibhsédedhualgasorthunahíobairtícuí aofráilinannésinadhéanamhgocuíaranmbordarinne sé

10Níorcheapségurmargheallareaspaóirarinneadhan chéadbhordbeag,achiscosúil,adúirtsé,goraibhcúis éiginleisanméidseo

11Óirdámbeadhant-ordútugtha,níbheadhaon ghanntanasacmhainníann

12Dábhrísin,níceadmhachdúinndultharantomhas ceartnádulinaleith.

13Aganamcéannad’ordaighsédóibhgachcineálealaíne achuribhfeidhm,óirbafhearéaraibhnacoincheapais airdeaigeagusbhísamhlaíochtghéartugthadóagandúlra achuirarachumasanchumaabheadharansaothar críochnaitheashamhlú

14Thugséorduithefreisin,igcásnachraibhaontreoracha leagthasíossnaScrioptúirGhiúdacha,gondéanfaígach rudchomhhálainnagusabfhéidir

15Nuairaleagadhsíosnatreorachasin,bhísiadlecuri gcríchgobeacht

16Rinnesiadanborddháchobhadarfhad,cubhadar leithead,aguscubhadgoleitharairde,agusrinneadhasór íoné

17Níórtanaíaleagadhtharfhondúireachteileatááchur síosagam,achórollmhórabhítáitelechéilesastruchtúr arfad

18Agusrinnesiadimeallleitheadláimhetimpeallair

19Agusbhícoróinoibretonntaann,greantaibhfoirm rópaíabhídéantagohiontacharathríthaobh

20Óirbhícruthtriantánachairagusbhístílnahoibre díreachmarachéileargachtaobh,ionasgombeadhan chumachéannaorthucibétaobharaibhsiadcasta

21Denadháthaobhfaointeorainn,baphíosaoibreanálainnanceannachlaonsíosgodtíanbord,achbaéan taobhseachtrachamheallsúilanluchtféachana

22Anois,bhíimealluachtarachandáthaobh,ósrudégo raibhséardaithe,géaróir,maradúirtmuid,bhítríthaobh aranimeall,iscumaóthaobhadtéadhduinechuige

23Agusbhísraitheannaclochaluachmharaairiláran téad-oibrecabhartha,agusbhísiadfitefuaitelechéilele gléasealaíontagansamhail

24Armhaitheleslándáil,socraíodhiadgoléirlesnáthaidí óiracuireadhibpollsnaclocha.

25Arnataobhannabhísiadceangailtelechéilele daingneáinchuniadachoinneáildaingean

26Arangcuiddenimealltimpeallanbhoirdabhíclaonta suasagusabhuailleisnasúile,bhípatrúnuibheachai gclochaluachmharagreanta,greantagomionlepíosa leanúnachd’obairfaoisimhflutáilte,ceangailtegodlúthle chéiletimpeallanbhoirdarfad

27Agusfaoinaclochaabhísocraithechunuibheachaa léiriú,rinnenahealaíontóirícoróininaraibhgachsaghas torthaí,agusarabarrbraislífíonchaoraaguscluasaarbhair, dátaíagusúllafreisin,aguspomegranáitíagusaleithéid, socraithegofeiceálach

28Rinneadhnatorthaíseoasclochaluachmhara,dendath céannaleisnatorthaíféinaguscheangailsiadiadarimeall gachtaobhdenbhordlebandaóir

29Agustaréiscoróinnadtorthaíachurair,cuireadh patrúneileuibheachaigclochaluachmhara,agusobair sliotánaguscabharthaeilefaoi,ionasgobhféadfaíandá thaobhdenbhordaúsáid,deréirmhiantanan-úinéiríagus arangcúisseosíneadhanobairthonntaagusanteorainn síosgodtícosaanbhoird

30Rinnesiadplátaollmhórceithremhéarartiúsfaoi leitheadiomlánanbhoirdagusdhaingnighsiadé,ionasgo bhféadfaínacosaachuristeachann,agusdhaingnighsiad godaingeanélebioráinad’oiristeachisoicéidfaoin imeall,ionasgobhféadfaícibétaobhdenbhordabfhearr leisnadaoineaúsáid

31Dábhrísin,bhísésoiléirgoraibhsébeartaithean saotharaúsáidaraonnós.

32Aranmbordféinghreansiad‘maeander,’agusclocha luachmharainalár,rubíagusemeraldagusóinicsfreisin agusgoleorcineálachaeileclochaabhfuiláilleachtden scothorthu

33Agusinaiceleisan'maeander'cuireadhpíosaiontach líonra,rudachuircumaromboidarláranbhoird,agusbhí criostalagusómra,marathugtarair,saothraitheair,ruda chruthaightuiscintdochreidtearnabreathnóirí

34Rinnesiadcosaanbhoirdlecinncosúillelilí,ionasgo raibhcumalilíorthuaglúbadhsíosfaoinmbord,agusna codannaabhílefeiceáil,léirighsiadduilleogaasheasina seasamh

35Bhíbunnacoisearantalamhdéantaasrubínagusbhí séleitheadláimhearairdearfad

36Bhícumabróigeairagusbhíséochtméararleithead.

37Airsinluighfairsingeiomlánnacoise

38Agusrinnesiadanchoscosúilleeidhneánagfásas cloch,fitefuaitelehakanthusagustimpeallaitheagfíniúna achuirbraislífíonchaortimpealluirthi,abhíoibrithei gclocha,suasgobarrnacoise.

39Rinneadhnaceithrechosarfadsastílchéanna,agus rinneadhgachrudashaothrúagusafheistiúchomhsciliúil sin,aguscaitheadhscilaguseolaschomhsuntasachsin chunéadhéanamhfíordondúlra,gurthuganáilgaoithe

gluaiseachtdonaduilleoga,agusrinneadhgachruda mhúnlúchunfreagairtdonréaltachtiarbhíraléirighsé.

40Agusrinnesiadbarranbhoirdinathríchuidcosúille triptichon,agusbhísiadfeistitheagusceangailtelechéile lespigóidífeadhleitheadiomlánnahoibre,nachbhféadfaí teachtlechéilenan-altnáfiúafháilamach

41Níraibhtiúsanbhoirdníoslúnáleathchubhad,agus marsiniscinntegurchosainanobairarfadgoleortallann.

42Óirósrudénártheastaighónríamhéidamhéadú, chaithséantsuimchéannaairgidarnasonraíabheadhag teastáildámbeadhanbordníosmó

43Aguscríochnaíodhgachrudderéiraphlean,ar bhealachtharabheithiontachagussuntasach,lehealaín gansárúagusáilleachtgansárú

44Denababhlaímeascáin,rinneadhdhácheanndíobhin ór,agusónmbungodtíanlárbhíobairfaoisimhgreanta orthuibpatrúnscálaí,agusidirnascálaícuireadhclocha luachmharaisteachlescileannaealaíontamóra

45Ansinbhí'maeander'cubhadarairde,agusadhromchla déantaasclochaluachmharadedhathannaéagsúla,ag taispeáintiarrachtaíealaíontaagusáilleachtmhór

46Airseobhímósáic,déantaibhfoirmrombais,cuma líontáinairaguséagsíneadhsuasgodtíanbarr

47Salár,chuirsciathabeagadéantaasclochaluachmhara éagsúla,suitegomalartach,aguséagsúilóthaobhcineáil de,nachlúnáceithremhéararleithead,feabhasar áilleachtagcuma

48Arbharranimeallbhímaisiúchándelilífaoibhláth, agusbraislífíonchaorfitefuaitegreantatimpeallair

49Marsinabhínababhlaíóirdéanta,agusbhíníosmóná dháfhirciningachceannacu.

50Bhídromchlaréidharnababhlaíairgid,agusbhísiad déantagohálainnamhailisdámbalehaghaidhscáthána bhísiadbeartaithe,ionasgoléiríodhgachrudatugadhin aiceleoníossoiléirefósnáiscátháin

51Achníféidircursíosadhéanamharanbhfíor-thuiscint achruthaighnasaothairealaíneseoaranintinnnuairabhí siadcríochnaithe

52Óir,nuairabhínasoithíseocríochnaitheaguscurtha taobhletaobhiad,babhlaairgidardtúsagusansinbabhla óir,ansinbabhlaairgideile,agusansinbabhlaóireile,is léirgoraibhanchumaabhíorthudochreidtearfad,agus níraibhsiadsiúdatháinigchuniadafheiceáilinanniad féinascaradhónradharclonrachagusónradharc mealltach

53Bhínahionchaisatháinigasanradharcéagsúil.

54Nuairad’fhéachnafirarnasoithíóir,agusnuaira rinnesiadscrúdúiomlánargachmionsonradenobair,bhí an-anamachalánlehiontas

55Arísnuairabhífearagiarraidhashúileadhíriúarna soithíairgid,agusiadinaseasamhosachomhair, dhealraighségoraibhgachrudaglonrúlesolastimpeall naháiteinaraibhséinasheasamh,agusthugsésinníos mófósáthaisdonaluchtféachana

56Marsin,níféidiráilleachtealaíontanasaotharachur síosindáiríre

57Rinnesiadcoróinfhíniúnaaghreanadhilárna bhfialannaóir

58Agustimpeallnan-imealld’fhitearfleasceidhneáin agusmirteagusolóigeisaotharfaoisimhaguschuirsiad clochaluachmharaann

59Rinnesiadnacodannaeiledenobairfaoisimhibpatrúin éagsúla,ósrudégurbhéanrudbamhóarinnesiadná gachrudachríochnúarbhealachabheadhfiúntachdo mhórgachtanrí.

60Imbeagánfocal,isféidiraránachraibhaonsaothairin aonchisteánanrínáinaonáiteileabhíchomhcostasach náchomhscileealaíontaleoseo

61Óirchaithanrímóránairdeorthu,óirbabhreáleisglóir abhaintamachassármhaitheasachuidsmaointe

62Óirisminicadhéanfadhséfaillíinaghnóoifigiúil,agus achaithfeadhséachuidamaleisnahealaíontóiríagusé buarthagogcríochnódhsiadgachrudarbhealachabheadh cuídonáitaraibhnabronntanaisleseoladhchuici.

63Marsinrinneadhgachrudarmhórscála,arbhealacha bhífiúntachdonríasheolnabronntanaisagusdonardshagartabhíigceannasarantír.

64Níraibhaonghanntanasclochaluachmharaann,óir úsáideadhcúigmhílearalaghadagusbhísiaduilemór

65Baineadhúsáidasanscilealaíontaiseisceachtúla,sa chaoiisgoraibhcostasnagclochagusnaceardaíochta cúigoireadníosmónácostasanóir

CAIBIDIL4

Sonraíbeogafaoiníobairt.Tácruinneasganearráidna sagartsuntasachOrgaíochtfhiáinCursíosaran teampallagusaoibreachauisce

1Thugméancursíosseoarnabronntanaisduitmarcheap mégoraibhsériachtanach

2Iséanchéadphointeeilesascéalnácuntasarárdturas gohEleasar,achtabharfaidhmécursíosduitarantírar fadardtús

3NuairashroicheamartírnanGiúdachchonaiceamaran chathairsuiteilárIúdáiaarfadarbharrsléibheardgoleor.

4Aranmullachbhíanteampalltógthainaghlóiruile

5Bhítríbhallatimpeallair,níosmónáseachtócubhadar airdeagusarfhadagusarleitheadabhícomhfhreagrachle struchtúranfhoirgnimh

6Bhíáilleachtaguscostasganfasachagbaintleisna foirgnimhuile.

7Bhísésoiléirnárspáráladhaonchostasarandorasagus nadaingneáin,acheangailéleisnapostaídorais,agusar chobhsaíochtanlintil.

8Bhístílanchuirtíngohiomlánigcomhréirlestílan bhealaighisteachfreisin

9Bhíafabraicingluaiseachtigcónaímargheallarshruth nagaoithe,agusótharlagoraibhanghluaiseachtseoácur iniúlónmbunagusancuirtínagbolgadhamachgodtía mhéidisairde,thugséradharctaitneamhachnach bhféadfadhfearéféinascaradhuaidharéigean

10Bhítógáilnahaltóraigcomhréirleisanáitféinagus leisnahíobairtíloiscthealoiscantineuirthi,agusbhían bealachchuigearanscálacéanna

11Bhífánaderéirachéileagdulsuaschuige,socraithego háisiúilarmhaitheledea-bhéasa,agusbhínasagairtabhí agobairiróbaílínéadaigh,síosgodtíarúitíní 12TáaghaidhanTeampaillaranoirthearagusachúlaran iarthar

13Táant-urlárarfadpábháilteleclochaagusfánaíonnsé síosgodtínaháiteannaceaptha,ionasgurféidiruiscea iomparchunanfhuilaníónahíobairtí,óirdéantarna míltebeithíochaíobairtannarlaethantanaféile

14Agustásolátharuisceganteorainnann,margobhfuil tobarnádúrthaflúirseachagstealladhaníosócheantaran teampaill

15Thairissin,táumairiontachaagusdothuigthefaoi thalamh,maraléirighsiaddom,agacharcúigfurlong timpeallshuíomhanteampaill,agustápíopaíganáireamhi ngachceannacuionasgodtagannnasruthannaéagsúlale chéile.

16Agusbhíluaidheceangailteleisanmbunagusleisna taobhbhallaíarfad,agusbhícuidmhórplástairscaipthe orthu,agusbhígachcuiddenobairdéantagohanchúramach

17Tágoleorbealaíuisceagbunnahaltóranachféidirle cáchafheiceáilachamháindóibhsiúdatáaggabháildon tseirbhís,ionasgonightearfuilnan-íobairtígoléira bhailítearigcainníochtaímóraigcnapánnasúl.

18Sinémothuairimmaidirletréithenadtaiscumairagus taispeánfaidhméduitanoisconasadeimhníodhé

19Threoraighsiadméníosmónáceithrefurlonglasmuigh denchathairagusd’ordaighsiaddombreathnúsíosidtreo áiteáiritheaguséisteachtleisantorannabhíádhéanamh agteachtlechéilenan-uiscí,ionasgurléirighméméid ollmhórnadtaiscumair,maraluadhcheanaféin

20Táseirbhísnasagartgansárúargachslí,idir sheasmhachtchoirpagussheirbhísordúilchiúin.

21Óiroibríonnsiaduilegospontáineach,cégombíonn an-struspianmharigceist,agustátascspeisialtasanntado gachduineacu.

22Leanannantseirbhísaraghaidhgancuristeach-soláthraíonncuidant-adhmad,cuideileanola,cuideilean plúrcruithneachtamín,cuideilenaspíosraí;tuganncuid eilearísnapíosaífeoladoníobairtloiscthe,agléiriúneart iontach

23Óirtógannsiadgéagalaoledhálámh,gachceannacu níosmónádháthallann,aguscaitheannsiadiadlegach lámharbhealachiontacharard-áitnahaltóraagusní chailleannsiadriamhiadachursanáitcheart.

24Arangcumachéanna,isiontachpíosaínagcaorach agusnangabhararaonóthaobhameáchainagusaraimhre de.

25Igcásnandaoinesinabhfuilsédechúramorthu, roghnaíonnsiadigcónaínabeithíghatágansmálagusatá goháiritheramhar,agusarangcaoisindéantaraníobairta ndearnamécursíosuirthi

26Tááitspeisialtacurthaarleithlighdóibhlescíthaligean inti,áitasuíonnsiadsiúdatáfaoiseamhónandualgas.

27Nuairatharlaíonnséseo,éiríonnsiadsiúdatáscíthithe cheanaféinagusréidhlefilleadharandualgaisina seasamhgospontáineachósrudénachbhfuilaonduine annchunorduitheathabhairtmaidirlesocrúnan-íobairtí

28Tátostiomlánannsachaoiisgobhféadfaíashamhlú nachraibhaonduineiláthair,cégobhfuilseachtgcéad fearimbunnahoibreindáiríre,chomhmaithleisanlíon mórdíobhsiúdatáagtabhairtsuasnan-íobairtí

29Déantargachrudlehurraimagusarbhealachatá fiúntachdonDiamór

30BhíionadhmórorainnnuairachonaiceamarEleasari mbunnaseirbhíse,faoinastíléadaíagusfaoinamhórgacht abhílefeiceáilsaróbaachaithséagussnaclocha luachmharaabhíair.

31Bhícloigíníórgaaranéadachashroichsíosgodtía chosa,agseinmcineálceoilaisteach,agusarandáthaobh

díobhbhípomegranáitílebláthannailchineálachadedhath iontach.

32Bhícriosálainnfeiceálachair,fitefuaitesnadathanna isáille.

33ArabhrollachchaithséoracalDé,marathugtarair, agusdháchlochdhéag,dechineálachaéagsúla,curtha orthu,ceangailtelechéilelehór,agusainmneacha cheannairínadtreibheannaorthu,deréiran-ordbunaidh, agusdatharleithargachceannacuaglonrúamachar bhealachdothuigthe

34Aracheannchaithsétiara,marathugtarair,agusair seoiláraéadainturbangansamhail,andiademríogalán glóireagusainmDégreantailitreachanaofaarphláta óirtaréisdóabheithmeasaithegoraibhséfiúntachna siombailíseoachaitheamhsnaseirbhísí

35Chuiragcumauafásagusmearbhallintinneardhuine gurmhothaighségoraibhsétagthailáthairfearabhainle saoleile

36Táimcinntegolíonfaraonduineaghlacannpáirtsa radharcatácurthasíosagamlehiontasaguslehiontas dothuigtheagusgombeidhtionchardomhainag smaoineamharannaofachtabhaineannlegachmionsonra dentseirbhísaraintinn

37Achd’fhonneolasiomlánafháil,dhreapamarsuasgo barranchaistéilinaiceláimheagusd’fhéachamarthart orainn

38Tásésuiteináitan-ard,agustásédaingnithelegoleor túr,atátógthasuasgobarr,asclochaollmhóra,leisan aidhm,maradúradhlinn,gardaadhéanamharthearmainn anteampaill,ionasdámbeadhionsaí,nóéiríamachnó ionsaíónnamhaidann,nachmbeadhaonduineinanndul isteachsnaballaíathimpeallaíonnanteampall

39Arthúiranchaitéilcuireadhinnillchogaidhagus cineálachaéagsúlameaisíní,agusbhíansuíomhibhfad níosairdenáanciorcalballaíaluaighmé

40Bhínatúirfaoighardaagfiriontaofaaraibhan cruthúnasisfearrtugthaacuarandílseachtdádtír.

41Níraibhceadagnafirseoancaisleánafhágáilriamh, achamháinarlaethantaféileagusansiningrúpaíamháin, agusníorcheadaighsiadd’aonstrainséirdulisteachann.

42Bhísiadan-chúramachfreisinnuairatháinigaonordú ónbpríomhoifigeachchunaonchuairteoiríaligeanisteach chunanáitainiúchadh,maramhúinárdtaithíféindúinn.

43Bhísiadan-leisceachsinnaligeanisteach-cénach raibhionainnachbeirtfhearganarm-chunféachaintar ofráilnan-íobairtí.

44Agusdhearbhaighsiadgoraibhsiadfaoicheangalag mionnnuairatugadhaniontaobhasdóibh,óirbhímionn tugthaacuuileagusfaoicheangalanmionna chomhlíonadhgonaofagodtíanlitir,cégoraibhcúig chéadduineacuinalíonnachligfidísníosmónácúigear fearisteachaganamcéanna.

45Baéancaisleáncosaintspeisialtaanteampaillagusbhí sédaingnithechomhláidirsinagabhunaitheoirlego bhféadfadhsééachosaintgohéifeachtach

CAIBIDIL5

CursíosarangcathairagusarantuathDéancomparáid idirVéarsa11agusdálaíanlaeinniu.Nochtannvéarsaí 89-41anchaoiameasannnaseanóiríscoláireagusfear uasal

1Táméidmeasarthaagbaintleisangcathair

2Táséthartardaicheadfurlongarimlíne,chomhfada agusisféidirathomhas

3Táathúrleagthaamachigcruthamharclainne,agus bealaímóraeatarthu.Anoistácrosbhóithrenadtúr íochtarachlefeiceáilachisminiceabhíonndaoineag cuairteoiríarchrosbhóithrenadtúruachtarach

4Óirardaíonnantalamh,ósrudégobhfuilanchathair tógthaarshliabh

5Tácéimeannaannfreisinathreoraíonnsuasgodtían crosbhóthar,agusbíonndaoineáiritheigcónaíagdulsuas, agusdaoineeileagdulsíosagusfanannsiadchomhfada ónachéileagusisféidiraranmbótharmargheallarna daoineatáfaoicheangalagrialachanahíonachta,areagla gombainfidíslehaonrudatámídhleathach

6Níganchúisgurthógbunaitheoiríbunaidhnacathrachí deréirnagcionmhaireachtaícuí,óirbhíléargassoiléiracu araraibhriachtanach

7Óirtáantírfairsingagusálainn.

8Tácodannaáirithedecothrom,goháirithenaceantaira bhaineannleisantSamáir,marathugtarair,agusatáar theorainnletírnanIdúmach,tácodannaeilesléibhtiúil,go háiritheiadsiúdatátadhlachletírIúdáia

9Dábhrísin,tásédedhualgasarnadaoineiadféina thiomnúdontalmhaíochtagusdoshaothrúnatalúnionas gombeidhsolátharflúirseachbarraacuaranmbealachseo 10Aranmbealachseo,déantarsaothrúdegachcineálagus baintearfómharflúirseacharfudnatalúnthuasluaite.

11Bíonnnacathrachamóraabhfuilanrathcéannaorthu lánledaoine,achníthugannsiadairdarnaceantair thuaithe,ósrudégombíonnclaonadhaggachduinesaol taitneamhachachaitheamh,marbíonnclaonadhnádúrtha aggachduinepléisiúrashaothrú

12TharlaanrudcéannainAlexandria,asháraíonngach cathairóthaobhméideagusrathúnaisde 13Tríimirceónaceantairthuaitheagustríshocrúsíossa chathair,thugsiaddrochchlúarantalmhaíocht:aguschun coscachurorthusocrúsíossachathair,d’ordaighanrígan fanachtintiarfeadhníosmónáfichelá

14Agusaranmbealachcéannathugsétreorachai scríbhinndonabreithiúna,dámbeadhgátoghairma eisiúintigcoinneaonduineachónaighsatír,gogcaithfían cásashocrúlaistighdechúiglá.

15Agusósrudégurcheapségoraibhan-tábhachtleisan ábhar,cheapséoifigighdlífreisindogachceantarmaraon lenagcúntóirí,ionasnachndéanfadhnafeirmeoiríagusa n-abhcóidí,armhaithelegnó,gránaighnacathracha fholmhúdethoradhfeirmeoireachta.

16LigmédonimeachtseomargurbhéEleasaraléirigh gosoiléirnapointíaluadh

17Óirismóranfuinneamhachaitheannsiadarshaothrú nahithreach.

18Óirtáantalamhlánlecrannolóige,lebarraarbhair aguspónairí,lefíniúnafreisin,agustáneartmealaann

19Níchuirtearcineálachaeilecranntorthaíagusdátaísan áireamhigcomparáidleoseo

20Táeallachdegachcineálannigcainníochtaímóraagus féarachflúirseachdóibh

21Dábhrísin,aithníonnsiadgoceartgobhfuildaonra móragteastáilónaceantairthuaithe,agusgobhfuilan caidreamhidiranchathairagusnasráidbhailterialaithei gceart

22TugannnahArabaighisteachsatírméidmórspíosraí agusclochaluachmharaagusóir.

23Óirtáantíroiriúnachgomaithníhamháindon talmhaíochtachdontrádáilchomhmaith,agustáan chathairsaibhirsnahealaíonaagusnílaoncheanndena hearraíathugtartrasnanafarraigeineasnamhuirthi

24TácalafoirtoiriúnachaagusfairsingeaiciinAscalon, Ioppe,agusGaza,chomhmaithlePtolemaisabhunaighan Ríagusatáiláranaonaighigcomparáidleisnaháiteanna eileaainmníodh,ganabheithibhfadóaoncheannacu

25Táirgeannantírgachrudgoflúirseach,óirtásíuiscithe gomaithingachtreoaguscosantagomaithóstoirmeacha

26SníonnabhainnnahIordáine,marathugtaruirthi,nach dtriomaíonnchoíche,trídantír

27Ardtús,níraibhníoslúná60milliúnacrasatír-cégur rinnenapobailchomharsanachtaionradhuirthiinadhiaidh sin-agussocraíodh600,000fearuirthiibhfeirmeacha céadacraanceann

28ÉiríonnanabhainncosúilleisanNílinamanfhómhair agusuiscíonnsícuidmhórdentalamh

29InaiceleceantarmhuintirPtolemais,sreabhannsé isteachinabhainneileagussreabhannséseoamachsan fharraige

30Sníonnsrutháinsléibheeile,marathugtarorthu,síos isteachsamhachaireaguscuimsíonnsiadnacodanna timpeallarGhazaagusceantarAshdod

31Táfálnádúrthatimpeallnatíreagustáséan-deacair ionsaíadhéanamhuirthiagusníféidirlefórsaímóraionsaí adhéanamhuirthi,margheallarnabealaícúnga,nahaillte agcrochadhtharnahaillteagusnangleanntadoimhne, agustréithegarbhanaréigiúnsléibhtiúilathimpeallaíonn antírarfad

32Dúradhlinngurfhaigheadhcoparagusiarannó shléibhtecomharsanachanahAraibetráth.

33Cuireadhstopleisseo,áfach,lelinnriailnaPeirse,ó scaipúdaráisnahaimsiretuairiscbhréagachgoraibhoibriú namianachganúsáidaguscostasachd’fhonnadtírachosc óbheithscriostaaganmianadóireachtsnaceantairseo agusb’fhéidirgombainfíuathuímargheallarriailna Peirse,ósrudélecúnamhantuairiscbhréagaighseofuair siadleithscéalchundulisteachsacheantar

34Anois,adheartháirdhílisPhilocrates,táanfhaisnéis riachtanachgoléirfaoinábharseotugthaagamduitgo hachomair

35Déanfaidhmécursíosarobairanaistriúcháinsa seicheamh.

36RoghnaighantArd-Shagartfirdenscothagusden chultúrisairde,marabheifeáagsúilleisónan-uaisle.

37Firabhíiontuníhamháinaraibhlíofachtbainteamach acuilitríochtnanGiúdachacharaibhstaidéaranchúramachdéantaacuarlitríochtnanGréagachchomh maith.

38Dábhrísin,bhísiadcáilithegospeisialtachunfónamh arambasáidíagusghlacsiadleisandualgasseoaonuaira bhígáleis

39Bhíáisiontachaculehaghaidhcomhdhálachaagusplé fadhbannaabhainleisandlí.

40Ghlacsiadleisanmeánchúrsa--agusiséseoancúrsa isfearrleleanúintigcónaí

41Shéansiadannósgarbhagusmíbhéasach,achbhísiad arfadoscionnuabharagusníorghlacsiadriamhlecuma

uachtarachardhaoineeile,agusigcomhrábhísiadréidhle héisteachtagusfreagracuíathabhairtargachceist.

42Aguschomhlíonsiaduileanriailseogocúramachagus bhísiadtharaonrudeiledírithearachéileashárúina comhlíonadhagusbhísiaduilefiúntachdágceannaireagus dábhua

43Agusbhísésoiléircéchomhmórisabhígráacu d’Eleasartrínaneamhthoilteanasabheithscaradhuaidh aguscéchomhmórisabhígráaigedóibhsean

44Ibhfadchomhmaithleisanlitirascríobhséchuiganrí maidirlenabhfilleadhslán,d’impighségodícheallachar Andreasoibriúchunnacríchecéannaagusghríosséormsa freisincabhrúleochomhmaithagusabfhéidirliom.

45Aguscégurgheallamargodtabharfaimisárndícheall donábhar,dúirtségoraibhséfósan-bhuartha,óirbhía fhiosaigegurbhéanrí,debharrmhaitheasanádúir,an phribhléidbamhóamheas,aonuairachloisfeadhsétrácht arfhearabhíníosfearrnáachomhghleacaitheigcultúr agusineagna,éaghairmchuigachúirt.

46Óirchualaméráiteasbreáuaidhárágurbhéan chosaintbamhóabheadhaigedáríochtnádaoinecóra agusstuamaafháil,ósrudégodtabharfadhcairdedensórt sinanchomhairlebathairbhídóganaonagó

47Agusganamhrasbhínacáilíochtaíseoagnafirabhíá seoladhchuigeagEleazaranois.

48Agusdhearbhaighségominicfaoimhionnnach scaoilfeadhséleisnafirimeachtchoíchedámbarudé gurbhéleaspríobháideachdáchuidféinabhímarchúis leis-achgurchunleasachoiteannnasaoránachuileabhí séáseoladh

49Óir,amhínighsé,iséatásasaolmaithnácloíle hachtuitheandlí,agusbaintearanspriocseoamachibhfad níosmótríéisteachtnátríléamh

50Ónráiteasseoagusóráitischomhchosúlaeile,bhísé soiléircadabhíinachuidmothúchánileithnandaoinesin

CAIBIDIL6

Mínithearnósannanandaoinealéiríonncadisbríleisan bhfocal"Neamhghlan"Bunúsagusbunúsan"Chreidimhi nDia"Tugannvéarsaí48-44cursíospictiúrthaar Dhiadhaíochtnafiseolaíochta

1Isfiútráchtgohachomairaranbhfaisnéisathugsémar fhreagraarárgceisteanna

2Óirisdóighliomgombíonnfiosrachtagformhórna ndaoineileithcuiddenahachtuithesadlí,goháiritheiad siúdabhaineannlebiaagusdeochannaagusainmhithea aithnítearmarneamhghlan.

3Nuairad’fhiafraíomardíobhcénfáth,ósrudénach bhfuilachfoirmamháincruthaitheann,gomeastargo bhfuilroinntainmhitheneamhghlanlehithe,agusgobhfuil cinneileneamhghlanfiúdonteagmháil(óircégobhfuilan dlídianarangcuidismódenapointí,tásétharabheith dianarnithemarseo)thosaighséafhreagramarseoa leanas:

4‘Tuganntúfaoideara,’adúirtsé,‘antioncharabhíonn agárnósannamaireachtálaagusagárgcaidreamhorainn; tríbheithigcomhluadarnandrochdhaoine,gabhanndaoine androch-chlaontaíagusbíonnsiadmíshástaarfeadha saoil;achmámhaireannsiadleisnadaoinecríonnaagus stuama,faigheannsiadbealachchunéalúónaineolasagus asaolaleasú’

5Leagárreachtóirsíosprionsabailnacráifeachtaagusna fíréantachtaardtúsaguschuirséibhfeidhmiadpointear phointe,níhamháintríthoirmiscachtríshamplaíaúsáid chomhmaith,agléiriúéifeachtaídíobhálachaanpheaca agusnapionóisachuireannDiaarnaciontaigh.

6ÓirchruthaighséardtúsnachbhfuilachDiaamháinann agusgobhfuilachumhachtlefeiceáilarfudnacruinne,ós rudégobhfuilgacháitlándácheannasachtagusnach dtéannaoncheanndenarudaíadhéananndaoineingan fhiosarantalamhasaeolas

7Óirisléirdógachandéanannduineagusgacha tharlóidhamachanseo

8Agusnafírinníseoán-oibriúamachgocúramachagus taréisdóibhabheithsoiléir,léirighsénachn-éalódhduine óbhrathfiúdásmaoineodhséarolcadhéanamhgan tráchtaréachurigcríchindáiríre,óirléirighségosoiléir goraibhcumhachtDéibhfeidhmarfudandlí

9Agtosúónaphointetosaigh,leanséairagléiriúgo gcreideannancinedaonnaarfadseachassinnféinimbith goleordéithe,cégobhfuilsiadféinibhfadníos cumhachtaínánacréatúiraadhraíonnsiadgodiomhain 10Óirnuairabhíonndealbhacloicheagusadhmaiddéanta acu,deirsiadguríomhánnaiaddíobhsiúdachumrud éiginúsáideachdonbheathaagusadhrannsiadiad,cégo bhfuilcruthúnassoiléiracunachbhfuilaonmhothúchán acu

11Óirbheadhségohiomlánamaideachacheapadhgur tháinigdiaaraonduinedebhuaaaireagán.

12Óirghlacnahinneogóirírudaíáiritheabhícruthaithe cheanaféinagustrínagcomhcheangallechéile,léirighsiad goraibhúsáideachtúracu:níorchruthaighsiadféin substaintanruda,agusmarsinisruddiomhainagus amaideachédodhaoinedéitheadhéanamhasfircosúilleo féin.

13Óirinárlinnetágoleordaoineannatáibhfadníos cruthaitheachagusibhfadníosléanntanáfirnaseanlaethantaandearnadhdiaorthu,agusfósníthiocfadhsiad choíchechunadhradhathabhairtdóibh

14Ceapannluchtdéantaagusúdairnamiotasseogurb iadsannaGréagaighiscríonna.

15Cénfáthagcaithfimidlabhairtfaoidhaoineeileatáfaoi gheasa,nahÉigiptighagusaleithéidí,achuireannamuinín inainmhithefiáineagusinanchuidismódenacineálacha ainmhithesneachtaaguseallach,agusaadhranniad,agusa ofrálanníobairtídóibhagusiadbeoagusmarbharaon?

16Anois,ósrudégurfearcríonnaéárReachtóiragusgur thugDiabronntanasspeisialtadóchungachrudathuiscint, thugséléargascuimsitheachargachmionsonra,aguschuir séballaíiarainnagusballaídosháraithetimpeallorainn, ionasnachmeascfaimisarchorarbithlehaoncheannde nanáisiúineile,achfanachtíonigcorpagusinanam,saor ógachsamhlaíochtdhíomách,agadhradhanaonDia Uilechumhachtachamháinatáoscionnnacruthaitheuile 17Dábhrísin,taréisdophríomhshagairtnahÉigipte scrúdúcúramachadhéanamhargoleorcúrsaí,aguseolas abheithacuarárgcúrsaí,tugannsiad“firDé”orainn 18Níleisangcuideiledenchinedaonnaabhaineannan teidealseoachleosiúdaadhrannanfíor-Dhiaamháin 19NífiróDhiaiadanchuideileachdaoineóbhiaagusó dheochagusóéadaí.

20Óirisiadamheonarfadathugannsólásdóibhsna rudaíseonachmeastarabheithtábhachtach,achtrína gcuidrudaíféin

21Imeascárndaoinearfad,iséflaitheasDéa bpríomhábharimní.

22Dábhrísin,areaglagondéanfaíaonghráinorainna thruailliú,nógogcuirfíclaonadharársaolledrochchumarsáid,chuirséclaítimpeallorainnargachtaobhle rialachaíonachta,agdulibhfeidhmaranméidaitheann muid,nóaólannmuid,nóadteagmhaímid,nóachloisimid, nóafheicimid

23Óircégobhfuilgachrudmarachéile,igcoitinne,ós rudégobhfuilsiaduilefaoirialúagangcumhacht chéanna,tácúisdhomhainingachcásaonaircénfátha staonannmuidóúsáidrudaíáiritheagusgombainimid taitneamhasúsáidchoiteannrudaíeile.

24Armhaitheleléiriú,déanfaidhméathbhreithniúar phointenódhóagusmíneoidhméiadduit

25Óirníorcheartduittitimisteachsatuairimdhíspeagúil gurasairdarluchaagusareasógaagusarrudaíeileden chineálsinadhréachtaighMaoisadhlíthelecúramchomh mórsin.

26Rinneadhnahorduitheseogoléirarmhaitheleisan bhfíréantachtchuncabhrúleisantóraíochtarbhuaagus chuncarachtarafheabhsú.

27Óirisiadnahéinuileaúsáidimidnáiadféinatáciúin agusaitheantamargheallaranglanacht,agithecineálacha éagsúlagráinaguspónairí,amhailcolúir,colmáin,lócaist, patrais,géannafreisin,agusgachéaneiledenaicmeseo

28Achgheobhaidhtúamachgobhfuilnahéinatá toirmiscthefiáinagusfeoiliteach,agdéanamhtíorántachta arnacinneileleisanneartatáacu,agusagfáilbiago cruálachtríchreicheadhéanamharnahéincheansaitheatá liostaithethuas.

29Agusníhamháinsin,achgabhannsiaduainagus meabhair,agusgortaíonnsiaddaoinefreisin,marbhnóbeo, agusmarsintríiadaainmniúneamhghlan,thugsé comharthatrínagcuidoibregoraibhsiadsan,arasonan nuairaordaíodhreachtaíocht,caithfidhsiadfíréantachta chleachtadhinagcroíagusganaonduineathréigeanag bratharaneartféinnáaonrudaghoiduathu,achcúrsaa saoilastiúradhderéirancheartais,díreachmaraitheann nahéincheanta,aluadhcheana,nacineálachaéagsúla pónairíafhásannarantalamhagusnachndéananntréigean chunscriosangaoltaféin

30Mhúinárreachtóirdúinn,dábhrísin,gurbiadna modhannaseoathuganncomharthaídonadaoinecríonna, nachmórdóibhabheithcóiragusganaonrudadhéanamh leforéigean,agusstaonadhóbheithagrialúdaoineeiletrí bhratharaneartféin

31Óirósrudégomeastargurmí-oiriúnachfiúteagmháila dhéanamhlehainmhitheneamhghlanadensórtsin,mara luadh,margheallaranósannasonracha,nachceartdúinn gachréamhchúramaghlacadhareaglagoscriosfaíár gcarachtarféingodtíanpointecéanna?

32Dábhrísin,narialachauileatáleagthasíosaigemaidir leisanméidatáceadaitheigcásnan-éanseoagus ainmhitheeile,táséachtaitheaigechunceachtmoráltaa mhúineadhdúinn

33Óiriséatáigceistledeighiltanchrúbagusdeighiltna gcrúbanáamhúineadhdúinngogcaithfimididirdhealúa

dhéanamhidirárngníomharthaaonaird’fhonncleachtadh nasuaimhneadhéanamh.

34Óirbraitheannneartárgcorparfadagusa ghníomhaíochtarárnguaillíagusarárngéaga.

35Dábhrísin,cuireannséiallachorainnaaithintgurgá dúinnárngníomharthauileadhéanamhlehidirdhealúde réirchaighdeánnafíréantachta,--goháirithetoiscgo bhfuilscarthagosoiléirsinnóngcuideiledenchine daonna

36Óirtruaillíonnformhórnabhfeareileiadféintrí chaidreamhmídhleathach,agusarangcaoisindéanann siadaingidheachtmhór,agusbíonntíorthaaguscathracha iomlánabródúilasnalochtannasin.

37Óirníhamháingombíonncaidreamhcollaíaculefir achtruaillíonnsiadamáithreachaféinagusfiúaniníonacha.

38Achcoimeádadhsinnarleithlighópheacaídensórtsin

39AgustréithríonnanReachtóirnadaoineatáscarthaar anmbealachthuasluaitemardhaoineabhfuilbronntanas nacuimhneacufreisin

40Igcásgachainmhí"abhfuilcosascoilteacuagusa chogantanciúb"isionannéagussiombailnacuimhnedon téathionscnaíonn

41Óirnílingníomhanchíorachogaintachcuimhneamh aransaolagusaranmbith.

42Óirisgnáchgombíonnanbheathaácothútríbhia,agus dábhrísinspreagannsésinnsaScrioptúrsnafocailseo freisin:"CuimhneoidhtúgocinntearanTiarnaarinnena rudaímóraagusiontachasinionat"

43Óirnuairacheaptarigceartiad,isléirgobhfuilsiad móragusglórmhar;ardtús,léiríonntógáilanchoirpagus socrúanbhiaagusdeighiltgachgéagaonairagus,tharaon rudeile,eagrúnagcéadfaí,oibriúagusgluaiseacht dofheicthenahintinne,luasagníomharthaarleithagusa fionnachtainarnahealaíona,acmhainneachtganteorainn 44Dábhrísinimpíonnséorainncuimhneamhgo gcoinnítearnacodannathuasluaitelechéileagan gcumhachtdhiagalescileannaiomláine

45Óirtágachamagusáitleagthaamachaigeionasgo gcuimhneoidhmuidigcónaíaranDiaarialaíonnagusa choinníonnsinn

46Óirigcásbiaagusdeochannaiarrannséorainnardtús cuiddenbhiaaofráilmaríobairtagusansintaitneamha bhaintasármbéileláithreach

47Thairissin,thugsésiombailchuimhneacháindúinnar árn-éadaí,agusarangcaoichéannad’ordaighsédúinnna hóibreáindhiagaachurarárngeataíagusarárndoirsemar chuimhneachánarDhia.

48Agusarárlámhafreisin,ordaíonnségosainráitean tsiombailacheangal,agléiriúgosoiléirgurcheartdúinn gachgníomhadhéanamhibhfíréantacht,agcuimhneamh arárgcruthúféin,agustharaonrudeileeaglaDé.

49Iarrannséardhaoinefreisin,agusiadagluísíosa chodladhagusagéiríarís,machnamhadhéanamhar oibreachaDé,níhamháinibhfocail,achtríbhreathnúgo soiléiraranathrúagusantuiscintathagannorthu,nuaira bhíonnsiadagdulachodladh,agusfreisinandúiseacht,cé chomhdiagaagusdothuigtheisatáant-athrúócheannde nastáitseogodtíanceanneile

50Tásármhaitheasnahanalaímaidirlehidirdhealúagus cuimhnecurthainiúlduitanois,deréirárléirmhínithear "ancrúbscoilteaguscogaintnaciúd"

51Óirníorceapadhárndlíthegorandamachnáderéiran chéadsmaoineamhócáideachatháinigchunnahintinne, achd’fhonnnafírinneagusléiriúnaréasúnaceartaa bheithmaraidhmacu.

52Óirtrínatreorachaathugannsémaidirlebiaagus deochaguscásannasonrachateagmhála,iarrannséorainn ganaonrudadhéanamhnáéisteachtleisgo neamhshuimiúilnádulimuinínéagóirtrímhí-úsáid chumhachtnaréasúin

53Igcásnan-ainmhithefiáine,freisin,isféidiran prionsabalcéannaafháilamach

54Óirismillteachtréithaneasóigeagusnaluchaagus ainmhithedensórtsin,aluaiteargosonrach.

55Truaillíonnagusdéanannluchadamáistedogachrud,ní hamháindámbiaféinachfiúgodtíanpointegondéanann siadganúsáidarbithdonduinecibérudathagannina mbealachchundamáisteadhéanamhdó

56Táanaicmeeasóigeaisteachfreisin:marchomhmaith leisanméidadúradh,tátréithaiciatásalach:Gabhannsí trínacluasaagusbeireannsítrídanmbéal

57Agusiséanfáthandearbhaíteargobhfuilcleachtasden chineálcéannaneamhghlanimeascdaoine.

58Óirtrígachabhfaigheannsiadtrínacluasaa ionchorprúinagcaint,cuireannsiaddaoineeilei ndrochghníomharthaagusnídhéanannsiadaon neamhíonachtghnáth,agusiadféintruaillithegohiomlán agtruailliúnamídhílseachta

59Agusdéanannbhurrí,maradeirtearlinn,anceartgo leornuairascriosannséfirdensórtsin’

60Ansindúirtmé‘Isdóighliomguriadnaluchtfaisnéise atáigceistagat,óirbíonnséigcónaíánochtadhdo chéasadhagusdochineálachapianmharabáis’

61‘Sea,’ad’fhreagairsé,‘isiadseonafiratáigceist agam;óirisrudmínaofaéfaireamachdoscriosdaoine.’

62Agustoirmiscíonnárndlíorainndocharadhéanamh d’aonduinelefocalnálegníomh

63Bacheartgombeadhmochuntasgairidarnanitheseo taréisachurinaluíortgurceapadhárrialacháinuile d’fhonnnafíréantachta,agusnárachtaíodhaonrudsa Scrioptúrgansmaoineamhnáganchúischuí,achiséan cuspóiratáleisnágogcuirfimidarárgcumas,arfeadhár saoilarfadagusinárngníomharthauile,anfíréantachta chleachtadhoscomhairnan-uiledhuine,agusDia Uilechumhachtacháchoinneáiligcuimhneagainn

64Agusmarsinmaidirlebiaagusrudaíneamhghlana, ainmhithecrainnte,agusainmhithefiáine,táancórasarfad dírithearfhíréantachtagusarchaidrimhfhíréantaidirfear agusfear.’

65Shílmégurchosainségomaitharnapointíuile;óir maidirleisnalaonna,nareitheagusnagabhairaofráiltear, dúirtségoraibhsériachtanachiadathógáilónatréada agusnahainmhitheceansa,agusainmhitheceansaaíobairt agusganaonrudfiáinaofráil,ionasgodtuigfeadhluchtna n-íobairtbríshiombalachanreachtóraagusnachmbeadh siadfaoithioncharféinfhiosachtasotalach

66Óirantéaofrálanníobairt,déanannséofráildáanam féiningachgiúmarabhíonnann.

67Isdóighliomgurfiúnasonraíseomaidirlenárbpléa insint,agusmargheallarnaofachtagusbrínádúrthaandlí, tugadhormiadamhíniúgosoiléirduit,aFhiolacratéas, margheallardodhúthrachtféindonléann

CAIBIDIL7

Teachtnadtoscairílelámhscríbhinnanleabhair luachmhairagusnabronntanaisUllmhúcháindofhéasta ríogaDíreachtaréisdósuíagbord,cuireannant-óstach ceisteannaagusfreagraíarfáildáaíonnaRoinnttuairimí críonnaarantsocheolaíocht

1Agustaréisdóaníobairtaofráil,nateachtairíaroghnú, agusgoleorbronntanasaullmhúdonrí,chuirsésinnarár dturasgosábháilte

2AgusnuairashroicheamarAlexandria,cuireadhanríar aneolasláithreachfaoinárdteacht

3Nuairaligeadhisteachsaphálássinn,chuirmiseagus Andreasfáiltechroíúilroimhanríagusthugamardóan litirascríobhEleazar

4Bhíanrían-díocasachbualadhleisnatoscairí,agusthug séorduithenahoifigigheilegoléirascaoileadhagusna toscairíaghairminaláthairláithreach

5Anoisant-iontasginearáltacorraitheachseo,óirisgnách leosiúdathagannchunéisteachtleisanríarchúrsaí tábhachtachaabheithligtheisteachinaláthairaran gcúigiúlá,agustoscairíóríthenóóchathrachaantábhachtachaagiarraidhdulisteachsaChúirtidtríochaláachmheassénafirseoabheithfiúntachlehonóirníosmó, ósrudégoraibhmeaschomhhardsinaigearamáistir, agusmarsinchuirséarshiúlláithreachiadsiúdnárcheap séaláithreachtabheithiomarcachagusleanséaraghaidh agsiúlthartgodtígurtháinigsiadisteachagusguréirigh leisfáilteachurrompu

6Nuairatháinigsiadisteachleisnabronntanaisaseoladh leoagusnapárluachmhara,araraibhandlígreantainóri litreachaGiúdacha,óirbhíanpárullmhaithegohiontach agusbhíanceangalidirnaleathanaighdéantasachaoiis nachraibhsélefeiceáil,thosaighanríagfiosrúfaoina leabhairaluaitheachonaicséiad

7Agusnuairabhainsiadnarollaíasagclúdaighagus nuairad’fhillsiadnaleathanaigh,sheasanrígosocairar feadhtamaillfhadaagusansin,agdéanamhumhlaíochta dóféinthartarsheachtn-uaire,dúirtsé:

8‘Gabhaimbuíochaslibh,achairde,agusgabhaim buíochasníosmófósleisantéachuiruaidhsibh,agusthar aonrudeileleDia,abhfuilnabriathraseoaige’ 9Agusnuairascairtnatoscairíagusnadaoineeileabhíi láthairamachinaonfhocalamháin:‘GoraibhDiasásta leisanRí!’phléascséamachledeoraáthais

10Óirchuirardúmeanmaagusanonóirmhóratugadhdó iallachaircaoineadhfaoinaádhmór

11D’ordaighsédóibhnarollaíachuraraisinan-áitagus ansintaréisdóbeannúdonafir,dúirtsé:‘Bacheart,afhir Dé,godtabharfainnmomheasardtúsarnaleabhairarar thugmécuairtoraibhanseoagusansinnuairabheadhsin déantaagam,lámhdheasnacairdisashíneadhchugaibh.’ 12Isarangcúisseoarinnemééseoardtús

13D’ordaighmégondéanfaranláseo,artháinigtú,a cheiliúradhmarlámóragusgondéanfaréacheiliúradh gachbliainarfeadhmoshaoil

14Tarlaíonnséfreisingurbécomóradhmobhua cabhlaigharAntigonuséDábhrísinbeidháthasorm féastaadhéanamhlibhinniu

15‘Gachambeidhdeisagaibhaúsáid,’adúirtsé, ‘ullmhófardaoibhéarbhealachcuíagusdomsamaraon libh’

16Taréisdóibhan-áthasachuriniúl,thugséorduithego sannadhdóibhnaháitribhisfearrinaiceleisangcathair, agusgondéanfaíullmhúcháindonfhéasta

17AgusghairmNiocánórant-ard-stiúrthóir,Dorotheus,an t-oifigeachspeisialtaaceapadhchunaireathabhairtdona Giúdaigh,agusd’ordaighsédóant-ullmhúchán riachtanachadhéanamhdogachduineacu

18Óirrinneanríansocrúseoagusissocrúéafheiceann túáchoinneáilibhfeidhminniu

19Óiranoireadsincathrachaabhfuilnósannaspeisialta acumaidirlehól,itheagusluísíos,bíonnoifigigh speisialtaceapthaacuchunaireathabhairtdáriachtanais 20Agusaonuairathagannsiadchuncuairtathabhairtar naríthe,déantarullmhúcháinderéiranósannaféin,ionas nachmbeidhaonmhíchompordannachuirfeadhisteachar thaitneamhagcuairte.

21Glacadhanréamhchúramcéannaigcásnadtoscairí Giúdacha

22Anois,fearan-choinsiasachabeaDorotheus,anpátrún aceapadhchunaireathabhairtd’aíonnaGiúdacha

23Nastóraisuileabhífaoinasmachtagusacuireadhar leataobhchunfáilteachurroimhnahaíonnasin,thugsé amachdonfhéastaiad

24Shocraighsénasuíocháinindáshraithderéir threorachaanrí.

25Óirbhíordaitheaigeleathnabhfearachurinashuíara dheisagusanchuideileinadhiaidh,lenachgcuirfeadhsé anonóirisairdearcealuathu.

26Nuairabhísiadinasuí,d’ordaighsédoDhóraitéas gachrudadhéanamhderéirnanósannaabhíibhfeidhmi meascaaíonnaGiúdacha.

27Dábhrísin,chuirsédeireadhleseirbhísínadteachtairí naofaagusnasagartíobairtíagusnandaoineeileabhíodh agdéanamhpaidreacha,agusghlaoighséardhuinedárlíon, Eleazar,anduinebashinedenasagairtGiúdacha,paidira dhéanamhinaionad

28Agusd’éirighsésuasagusrinnesépaidiriontach.‘Go saibhreDiaUilechumhachtachthú,arí,leisnarudaí maitheuileachruthaighséagusgodtugaséseilbh leanúnachorthuduitféinagusdodobheanchéileagusdo dochlannagusdodochomrádaithefadbhurmbeo!’

29Arnafocailseo,phléascbualadhbosardlúcháireach amachamhairtamallmaith,agusansindhírighsiadaran taitneamhabhainsiadasanbhféastaabhíullmhaithe

30Rinneadhnasocruitheuilemaidirleseirbhísagan mbordderéirorduitheDhóróitéas.

31Imeascnabhfreastalaithebhíleathanaighanríagus daoineeilearaibhionaidonóraacuigcúirtanrí.

32Agusdeiságlacadhaigedebharrsossafhéasta, d’fhiafraighanrídentoscaireabhíinashuísasuíochán onóra(óirbhísiadsocraithederéirsinsearachta),conasa d’fhéadfadhséaríochtachoinneáilganbhacgodtían deireadh?

33Taréisdómachnamhadhéanamharfeadhnóiméid, d’fhreagairsé,‘Isfearrad’fhéadfáashlándáilabhunúdá ndéanfáaithrisarchineáltasganstadDéÓirmáléiríonntú trócaireagusmáchuireanntúpionóiséadromaorthusiúda bhfuilsiadtuillteacuderéiradtuillteanas,casfaidhtúón olciadagustreoróidhtúchunaithríiad’ 34Mholanríanfreagraagusansind’fhiafraighséden chéadfheareile,conasad’fhéadfadhségachruda dhéanamhchunanleasainaghníomharthauile?

35Agusd’fhreagairsé,‘Máchoinníonnfeariomparcóiri leithgachduine,gníomhóidhséigceartigcónaíaggach ócáid,agcuimhneamhgobhfuilgachsmaoineamhareolas agDia.MághlacanntúeaglaDémarphointetosaigh,ní chaillfidhtúanspriocchoíche.’

36Mholanríanfearseofreisinasafhreagraagus d’fhiafraighsédedhuineeile,conasad’fhéadfadhsé cairdeabheithaigearaibhanintinnchéannaaigeleisféin?

37D’fhreagairsé,‘Máfheiceannsiadtúagdéanamh staidéirarleasannanasluaiteabhfuiltúigceannasorthu; ismaithanrudduitafheiceáilconasabhronnannDiaa shochairarangcinedaonna,agsolátharsláinteagusbia agus-gachrudeiledóibhinamtrátha.’

38Taréisdóaaontúleisanbhfreagraachuriniúl, d’fhiafraighanrídenchéadaoieile,conasad’fhéadfadh sémoladhafháilfiúónadaoinenáréirighleoan-agóida bhaintamach,aguséagtabhairtéisteachtaagusagtabhairt breithiúnais?

39Agusdúirtsé,‘Mábhíonntúcothromidochaintle gachduinearaonagusmurangníomhaíonntúgo míshuaimhneachnágotíorántaidochóireáilarchiontóirí Agusdéanfaidhtúéseomáthuganntúairdaranmodh trínangníomhaíonnDiaComhlíontarachainíochana ndaoinefiúntachaigcónaí,aguscuirteararaneolasiad siúdnachbhfaigheannfreagraaragcuidpaidreachatrí bhrionglóidínóeachtraífaoinarudaíabhídíobhálachina n-iarrataisagusnachmbuaileannDiaiadderéirabpeacaí námhéidaneart,achgongníomhaíonnsélefoighneina leith’

40Mholanríanfeargofonnmharasafhreagraagus d’fhiafraighsédenchéadfheareileinord,conasa d’fhéadfadhséabheithdochloíteigcúrsaímíleata?

41Agusd’fhreagairsé,‘Muraraibhmuiníniomlánaigeas ashluaitenáasafhórsaícogaíochta,achgurghlaoighséar Dhiaigcónaíchunachuidfiontarathabhairtchuncríche gorathúil,aguséféinagcomhlíonadhadhualgasgoléiri spioradancheartais.’

42Agusfáiltecurthaaigeroimhanbhfreagraseo, d’fhiafraighsédedhuineeileconasad’fhéadfadhséa bheithinaábharscanrúildánaimhde.

43Agusd’fhreagairsé,‘Dágcuimhneodhsé,agussoláthar ollmhórarmagusfórsaíáchoinneáilaige,nachraibhna rudaíseoinanntoradhbuanaguscinntitheachabhaint amachÓircuireannDiaféineaglain-intinnnandaoinetrí mhaitheamhathabhairtagusganachtaispeántasa dhéanamharmhéidachumhachta.’

44Mholanríanfearseoagusansindúirtséleisangcéad fheareile,‘Cadéanmhaithisairdesasaol?’

45Agusd’fhreagairsé,‘AfhiosabheithagainngurbéDia TiarnanaCruinne,agusnachsinnféinabhaineannrath amachinárngnóthachtálachaisfearrachDiaathugann gachrudchuncríchetrínachumhachtagusathreoraíonn sinnchuigansprioc’

46D’éilighanrígurfhreagairanfeargomaithagusansin d’fhiafraighsédenchéadfheareileconasad’fhéadfadhsé achuidmaoinegoléirachoinneáilslánagusiada thabhairtdáchomharbaísariochtcéannasadeireadh?

47Agusd’fhreagairsé,‘TríghuíigcónaíarDhiago spreagfaíardspreagadhionatingachandearnatúagustrí rabhadhathabhairtdodoshliochtganligeandochlúnádo shaibhreasdulibhfeidhmorthu,óiriséDiaabhronnann

nabronntanaisseogoléiragusníbhíonnanceannasagfir leoféinchoíche.’

48Chuiranríiniúlgoraibhsésástaleisanbhfreagraagus d’fhiafraighsédenaoieile,conasad’fhéadfadhséaonrud atharladóafhulaingtlesocair?

49Agusdúirtsé,‘Mátátuiscintmhaithagataran smaoineamhgobhfuilgachduineceapthaagDiachunan t-olcismóchomhmaithleisanmhaithismóaroinnt,ós rudénachféidirleduineatáinafhearabheithsaoróna rudaíseoAchDia,archeartdúinnguíleisigcónaí, spreagannsémisneachionainnchunleanúintaraghaidh’

50Agusanrísástalefreagraanfhir,dúirtségoraibha gcuidfreagraígoléirmaith.‘Cuirfidhméceistarachéile,’ adúirtsé,‘agusansinstadfaidhmédonnóiméad:ionasgur féidirlinnárn-airdadhíriúaranbhféastaathaitneamh agusamtaitneamhachachaitheamh.’

51Ansind’fhiafraighsédenfhear,‘Cadéfíorchuspóirna misnigh?’

52Agusd’fhreagairsé,‘Máchuirtearpleanceartigcrích inuairanchontúirtederéiranbhunaidhÓirdéanannDia gachníchundoleasa,arí,ósrudégobhfuildochuspóir maith.’

53Nuairaléirighcáchlenambuaileadhbualadhbosgo raibhsiadaraonintinnleisanbhfreagra,dúirtanríleisna fealsúna(marbhílíonmóracuiláthair),‘Isémothuairim gobhfuilnafirseotharbarróthaobhbuannadeagusgo bhfuileolasurghnáchacu,óirthugsiadfreagraíoiriúnacha arnaceisteannaseoachuirméorthuganchoinne,agus chuirsiadDiamarphointetosaighdágcuidfocal’

54AgusdúirtMenedemus,fealsamhEretria,‘Isfíor,a Ríóirósrudégobhfuilanchruinneárialúagforáilagus ósrudégodtuigimidigceartgurbécruthúDéanduine, leanannsésinguróDhiaathaganngachcumhachtagus áilleachtnacainte.’

55Nuairachroithanríacheannathoiliúleisantuairim seo,stadanchaintaguschuaighsiadagbainttaitnimhas féin.Nuairatháinigantráthnóna,chríochnaighanfleá.

CAIBIDIL8

TuilleadhceisteannaagusfreagraíTabhairfaoideara Véarsa20inathagairtdoneitilttrídanaerascríobhadh sabhliain150RC

1Anládárgcionnshuighsiadsíoschunboirdarísagus leansiadleisanbhféastaderéirnasocruithecéanna

2Nuairacheapanrígoraibhdeisoiriúnachtagthachun ceisteannaachuraraaíonna,chuirséceisteannabreisear nafirabhíinasuíinadhiaidhinorddóibhsiúdathug freagraíanlároimhesin

3Thosaighséagtosúanchomhráleisanaonúfeardéag, óirbhídeichniúrannaraibhceisteannacurthaorthuanuair dheireanach.

4Nuairabunaíodhtost,d’fhiafraighséconasa d’fhéadfadhséleanúintdebheithsaibhir?

5Taréismachnaimhghairid,d’fhreagairanfearacuireadh ancheistair‘Murandearnaséaonrudnachraibh fiúntachdáphost,nárghníomhaighségomímhacánta riamh,nárchaithsécostasriamharshaothairfholamha agusgantábhacht,achtríghníomharthadea-chroíochais rinneséachuidábhargoléirdea-chroíochleisféin.Óiris éDiaúdarnan-uilerudmaithaguscaithfidhanduine géilleadhdó’

6Thuganrímoladhdóagusansind’fhiafraighséde dhuineeileconasad’fhéadfadhséanfhírinneachoinneáil?

7Marfhreagraarangceistdúirtsé,‘Trídaaithintgo dtugannbréagnáiremhórargachduine,agusgoháirithear ríthe.Ósrudégobhfuilanchumhachtacucibérudismian leoadhéanamh,cénfátharachaidísimuinínbréaga? Chomhmaithleissin,nímórduitcuimhneamhigcónaí,a Rí,gobhfuilgráagDiadonfhírinne.

8Ghlacanríleisanbhfreagraleháthasmóragusag féachaintardhuineeiledúirtsé,‘Cadéteagascnaheagna?’ 9Agusd’fhreagairanduineeile,‘Marismianleatnach dtarlódhaonolcduit,achgombeadhtúpáirteachingach rudmaith,marsinbachóirduitgníomhúaranbprionsabal céannaileithdochuidábharagusdochiontaigh,agusba chóirduitrabhadhathabhairtgoréidharanuasalagusar andea-dhuine.ÓirmeallannDiagachduinechuigeféin lenachineáltas’

10Mholanríéagusd’fhiafraighsédenchéadduineeilein ordconasad’fhéadfadhséabheithinacharaagnafir?

11Agusd’fhreagairsé,‘Trídathabhairtfaoidearago bhfásannancinedaonnaagusgombeirteariadlegoleor trioblóideagusfulaingthemór:dábhrísinnímórduit pionóséadromnácéasadhachurorthu,ótáafhiosagatgo bhfuilsaolnandaoinecomhdhéantadephiantaagusde phionóis.Óirdádtuigfeágachrud,líonfaítúletrua,óiris truaDiaéfreisin!’

12Ghlacanríleisanbhfreagraleceadúagusd’fhiafraigh sédenchéadduineeile,‘Cadéancháilíochtisriachtanaíle haghaidhrialú?’

13‘Chuntúféinachoinneáilsaoróbhreabaireacht,’a d’fhreagairsé,‘agusmeasarthachtachleachtadharfeadh anchuidismódedoshaol,anfhíréantachtaurramúos cionngachníeile,aguscairdeadhéanamhledaoineden chineálseo.ÓirisbreáleDiaancheartasfreisin!’

13Taréisdóacheadúachuriniúl,dúirtanríleduineeile, ‘Cadéfíor-chomharthanacráifeachta?’

14Agusd’fhreagairsé,‘AthuiscintgobhfuilDiaagobair igcónaísaCruinneagusgobhfuilafhiosaigegachrud, agusnachféidirlehaonduineaghníomhaíonngo héagórachagusadhéanannolcéalúónaaird.Ósrudégurb éDiadea-thoilandomhainarfad,marsinnímórduitse aithrisadhéanamhairagusabheithsaoróchiontacht!’

15Chuiranríachomhaontúiniúlagusdúirtséleduine eile,‘Cadisbríleisanríogacht?’

16Agusd’fhreagairsé,‘Rialúmaithadhéanamhortféin agusganabheitháchuramúagsaibhreasnáclúagusag miantamíchuínómíthaitneamhacha,iséseoan fíorbhealachrialaithemádhéananntúréasúnúmaitharan ábharÓirisleatsagachabhfuildedhíthortindáiríre, agustáDiasaoróriachtanasaguscineáltaleisBíodhdo chuidsmaointeoiriúnachdodhuine,agusnábíodhfonnort móránrudaíachamháinnarudaíisgálehaghaidh rialaithe!’

17Mholanríéagusd’fhiafraighsédefheareile,conasa d’fhéadfadhachuidmachnaimhabheithchunleasa?

18Agusd’fhreagairsé,‘Dámbeadhséigcónaíagcuran cheartaisosachomhairingachrudagusagceapadhgurbh ionannéagóiraguscailleadhbeathaÓirgeallannDiana beannachtaíisairdeigcónaídonafíréin!’

19Taréisdómoladhathabhairtdó,d’fhiafraighanríden chéadduineeile,conasad’fhéadfadhséabheithsaoró smaointesuaiteachainachodladh?

20Agusd’fhreagairsé,‘Chuirtúceistormatáan-deacaira fhreagairt,marníféidirlinnárbhfíor-fhéinachuri bhfeidhmlelinnuaireantacodlata,achcoinnítearsinngo daingeansnasamhlaíochtaíseonachféidirarialúleréasún. Óirbíonnanmothúagárn-anamachagobhfeiceannsiad narudaíathagannisteachinárgconaiclelinncodlataAch déanaimidbotúnmácheapannmuidgobhfuilimidag seoladharanbhfarraigeimbáidnóageitilttrídanaernó agtaistealchuigréigiúineilenóaonrudeiledenchineál céannaAgusfósféinsamhlaímidgobhfuilrudaídensórt sinagtarlú’

21Amhéidisféidirliomsacinneadhadhéanamh,táimtar éisteachtarangconclúidseoaleanas.Caithfidhtú,aRí, dobhriathraagusdoghníomharthaarialúderéirriailna cráifeachtaionasgombeidhafhiosagatgobhfuiltúag cothabháilnabuannaagusnachroghnaíonntúriamhtú féinashásamharchostasnaréasúinagusnachndéananntú riamhdrochmheasaranbhfíréantachttrímhí-úsáida bhaintasdochumhacht.

22Óirbíonnanintinngnóthachdenchuidismóina codladhleisnarudaícéannaabhíonnángnóthúaicinuair abhíonnsíinadúiseacht.Agusantéabhfuilachuid smaointeagusgníomharthagoléirdírithearnacríochais uaisle,bunaíonnsééféinibhfíréantachtnuairabhíonnsé inadhúiseachtagusnuairabhíonnséinachodladh.Dábhrí sin,nímórduitabheithdaingeanindisciplínleanúnachan fhéin

23Mholanríanfearagusdúirtsélefeareile‘Óstusaan deichiúduineafhreagraíonn,nuairabheidhtútaréis labhairt,déanfaimidsinnféinathiomnúdonfhéasta’Agus ansinchuirséancheist,conasisféidirliomaonrudnach fiúdomféinasheachaint?

24Agusd’fhreagairsé,‘Bíagfaireigcónaíardochlúféin agusardosheasamhuachtarachféin,ionasnachlabhróidh agusnachsmaoineoidhtúacharnarudaíathagannleis, agustúaraneolasgosmaoiníonnagusgolabhraíonndo chuidábhargoléirfút.Óirníorcheartduitabheithníos measanánahaisteoirí,adhéanannstaidéarcúramacharan rólatáriachtanachdóibhaimirt,agusamhúnlaíonna ngníomharthagoléirdáréir.Níltúaggníomhúpáirte,ach isríthúindáiríre,ósrudégurbhronnDiaúdarásríogaort deréirdocharachtair’

25Nuairabhíanrítaréisbualadhbosardagusfadaa thabhairtaranmbealachbaghrástúla,spreagadhna haíonnachunsuaimhneasalorgMarsin,nuaira chríochnaighancomhrá,dhírighsiadiadféinarangcéad chúrsaeiledenfhéasta

26Anládárgcionn,rinneadhansocrúcéanna,agusnuaira fuairanrídeisceisteannaachurarnafir,chuirséancheist arangcéadduinedíobhsiúdabhífágthadonchéad cheistiúeile,Cadéanfhoirmrialtaisisairde?

27Agusd’fhreagairsé,‘Rialúadhéanamhortféinagus ganligeandomhiantadulamúÓirbíonnclaonadh nádúrthaáiritheaggachfearIsdóchagombíonnclaonadh agformhórnabhfearidtreobiaagusdeochaguspléisiúir, agusclaonadhagrítheidtreocríochaagusclúmórafháil Achismaithanrudégombeadhmeasarthachtingachrud.’

28AnrudathugannDiaduit,glacaguscoimeádé,achná bíodhfonnortriamhrudaínachbhfuilinrochtanaagat

29Agusnafocailseosástaleis,d’fhiafraighanríden chéadduineeile,conasad’fhéadfadhséabheithsaoróéad?

30Agustaréissosgairidd’fhreagairsé,‘Másmaoiníonn túardtúsgurbéDiaabhronnannglóiragussaibhreasmór argachríagusnachbhfuilaonduineinarídebharra chumhachtaféin.Táfonnargachduineanghlóirseoa roinntachníféidirleo,óirisbronntanasDéí!

31Mholanríanfearigcaintfhadaagusansind’fhiafraigh sédedhuineeile,conasad’fhéadfadhséanaimhdea dhíspeagadh?

32Agusd’fhreagairsé,‘Máléiríonntúcineáltaslegach duineagusmábhuaightúagcairdeas,nígáduiteaglaa bheithortroimhaonduineIséanbronntanasisfearris féidirafháilóDhianáabheithcoitiantaimeascgach duine!’

33Taréisdóanfreagraseoamholadh,d’ordaighanrídon chéadfheareilefreagraathabhairtarangceist,conasa d’fhéadfadhséachlúmórachoinneáil?

34Agusd’fhreagairsé‘Mábhíonntúflaithiúilagus mórchroíochagustúagtabhairtcineáltaisagus gníomharthagrástadodhaoineeile,níchaillfidhtúdochlú choíche,achmásmianleatgoleanfaidhnagrásta thuasluaiteort,nímórduitglaocharDhiaigcónaí’

35Chuiranríacheadiniúlagusd’fhiafraighsédenchéad duineeile,Céleisarcheartdodhuineflaithiúlachta thaispeáint?

36Agusd’fhreagairsé,‘Aithníonngachduinegurcheart dúinnflaithiúlachtaléiriúdóibhsiúdatádea-chroíochinár leith,achisdóighliomgurcheartdúinnanspioradcéanna flaithiúlachtaaléiriúdóibhsiúdatáinárgcoinneionasgur féidirlinnaranmbealachseoiadamhealladhchunna ceartaguschunanrudisbuntáistedúinnféinAchnímór dúinnguíarDhiagondéanfaréseo,óiriséarialaíonn intinngachduine’

37Taréisdóachomhaontúleisanbhfreagraachuriniúl, d’iarranríaranséúduinefreagraathabhairtarangceist, céleisarcheartdúinnbuíochasaghabháil?

38Agusd’fhreagairsé,‘Dárdtuismitheoiríigcónaí,óir thugDiaaithnetharabheithtábhachtachdúinnmaidirleis anonóiratádlitedothuismitheoiríSachéadáiteile, áiríonnsédearcadhcaraileithcaraóirlabhraíonnséfaoi “charaatácosúilled’anamféin.”Déananntúgomaith iarrachtgachduineathabhairtigcairdeasleatféin’

39Labhairanrígocineáltaleisagusansind’fhiafraighsé denchéadduineeile,Cadéatácosúilleháilleachtóthaobh luachade?

40Agusdúirtsé,‘Cráifeacht,óirisíanfhoirmáilleachtais suntasaíí,agustáacumhachtsaghrá,arbronntanasDéé. Táséseofaighteagatcheanaféinagusleissingach beannachtsasaol.’

41Bhuailanríbosleisanbhfreagraaranmbealachis grástaagusd’fhiafraighsédedhuineeile,conas,dá dteipfeadhair,ad’fhéadfadhséachlúafháilaraisaran leibhéalcéanna?

42Agusdúirtsé,‘Níféidirleatteip,óirchuirtúsíoltana buíochaisingachduineathugannfómhardea-thoil,agustá séseoníoscumhachtaínánahairmisláidreagusráthaíonn séantslándáilismóAchmátheipeannaraonduine,ní mórdónarudaísinabachúislenatheipadhéanamharís, achcaithfidhsécairdeasadhéanamhagusgníomhúgocóir ÓirisbronntanasDééabheithinanngníomharthamaithe adhéanamhagusníamhalairt.’

43Agusanrísástaleisnafocailseo,d’fhiafraighséde dhuineeile,conasad’fhéadfadhséabheithsaoróbhrón?

44Agusd’fhreagairsé,‘Murandearnasédochard’aon duineriamh,achgurdheinsémaitheasdocháchagusgur leansécosánnafíréantachta,óirtugannathorthaísaoirseó bhrón.AchnímórdúinnguíarDhianachdtiocfaidholc ganchoinneorainnamhailbásnógalarnópiannóaonrud denchineálseoagusnachndéanfaidhsiaddochardúinn Achósrudégobhfuilsibhtiomantadondiadhacht,ní thiocfaidhaonmhí-ádhdenchineálsinoraibhchoíche.’

45Thuganrímoladhmórdóagusd’fhiafraighséden deichiúduine,Cadéancineálglóireisairde?

46Agusdúirtsé,‘ChunonóirathabhairtdoDhia,agusní lebronntanaisagusíobairtíadhéantaréseoachlehíonacht anamaagusledearbhúnaofa,ósrudégondéanannDia gachrudamhúnlúagusarialúderéiratholaTáan cuspóirseoiseilbhleanúnachagatmarisféidirlegach duineafháilódochuidéachtaísanamatáthartagussan amiláthair’

47Leguthard,chuiranrífáilterompugoléiraguslabhair ségocineáltaleo,agusléirighgachduineabhíiláthaira gcead,goháirithenafealsúnaÓirbhísiadibhfadníos fearrnáiad[ienafealsúna]igcúrsaíiompairagusi gcúrsaídíospóireachta,ósrudégurbhainsiadúsáidasDia igcónaí

48Inadhiaidhsin,chunadhea-mhothúchánaléiriú, thosaighanríagóldeochshláinteaaíonna.

CAIBIDIL9

Léiríonnvéarsa8luachaneolaisVéarsa28,gean tuismitheoiríTabhairfaoidearagoháiritheancheisti Véarsa26agusanfreagra.Tabhairfaoidearafreisinan cheistiVéarsa47agusanfreagraIscomhairle chiallmharíseodofhirghnó

1Anládárgcionnrinneadhnasocruithecéannadon fhéasta,agusaluaitheabhídeisaige,thosaighanríagcur ceisteannaarnafirabhíinasuíinaiceleosiúdabhítaréis freagraathabhairtcheanaféin,agusdúirtséleisangcéad duine‘Anféidireagnaamhúineadh?’

2Agusdúirtsé,‘Táant-anamcomhdhéantasachaoiisgo bhfuilséinann,trídangcumhachtdhiaga,anmhaithgo léiraghlacadhagusanrudeileadhiúltú’

3Chuiranríacheadiniúlagusd’fhiafraighsédenchéad fheareile,Cadéanrudismóabhfuiltairbhedontsláinte aige?

4Agusdúirtsé,‘Meastacht,agusníféidiríseoafháil muragcruthaíonnDiaclaonadhchuige.’

5Labhairanrígocineáltaleisanbhfearagusdúirtséle feareile,‘Conasisféidirlefearanfiachbuíochaisaíocgo fiúntachlenathuismitheoirí?’

6Agusdúirtsé,‘Ganpianachurorthuchoíche,agusní féidiréseoadhéanamhmuragcuireannDiaanintinni dtreonagcríochisuaisle.’

7D’aontaighanríleisagusd’fhiafraighsédenchéadduine eile,conasad’fhéadfadhséabheithinaéisteoir díograiseach?

8Agusdúirtsé,‘Trídamheabhrúgobhfuilgacheolas úsáideach,margogcuireannséardochumas,lecabhair Déinaméigeandála,cuiddenarudaíatáfoghlamthaagat aroghnúagusiadachuribhfeidhmaranngéarchéimatá romhat.Agusmarsincomhlíontariarrachtaínandaoinele cabhairDé’

9Mholanríéagusd’fhiafraighsédenchéadduineeile Conasad’fhéadfadhséaonrudasheachaintadhéanamh contrárthadondlí?

10Agusdúirtsé,‘MáaithníonntúgurbéDiaachuirna smaointeigcroínareachtóiríchunbeathadaoinea shábháil,leanfaidhtúiad’

11D’admhaighanrífreagraanfhiragusdúirtsélefear eile,‘Cadébuntáisteanghaolta?’

12Agusd’fhreagairsé,‘Másmaoinímidgobhfuilimidféin buailteagnamí-ádhathiteannarárngaoltaagusmá thagannagcuidfulaingtíchunbheithinárgcuidféinansinisléirláithreachneartanghaoil,óirnígheobhaimid onóiragusmeasinasúileachamháinnuairaléirítearan mothúchánsinÓirisnascdosháraitheécabhair,nuaira bhíonnsínascthalecineáltas,intiféinAgusiláa rathúnaisnímórdúinnganamaoinaiarraidh,achnímór dúinnguíarDhiagachcineálmaitheasaabhronnadhorthu’ 13Agustaréisdóanmoladhcéannaathabhairtdóagusa thuganchuideiledó,d’fhiafraighanrídedhuineeile, conasad’fhéadfadhsésaoirseabhaintamachóeagla?

14Agusdúirtsé,‘Nuairabhíonnanintinnfeasachnach ndearnasíaonolc,agusnuairathreoraíonnDiaíchuig gachcomhairleuasal’

15Chuiranríacheadiniúlagusd’fhiafraighsédedhuine eile,conasad’fhéadfadhsébreithiúnasceartachoinneáili gcónaí?

16Agusd’fhreagairsé,‘Dágcuirfeadhsénamí-ádha tharlaíonndodhaoineosachomhairigcónaíagusdánaithneodhségurbéDiaabhaineannrathúnasóchuidacu agusathugannonóiragusglóirmhórdochuideile’

17Chuiranrífáiltechroíúilroimhanbhfearagusd’iarrsé arangcéadfheareileancheistafhreagairt,conasa d’fhéadfadhsésaolsuaimhneachaguspléisiúira sheachaint?

18Agusd’fhreagairsé,‘Dámbeadhséigcónaíag cuimhneamhgurrialóirimpireachtmhóirabhíannagus tiarnasluaitemóra,agusnárcheartdóabheithgnóthachle rudaíeile,ach,gurcheartdóabheithigcónaíag machnamharangcaoiisfearrad’fhéadfadhséaleasa churchuncinn.CaithfidhséguífreisinleDianach ndéanfaífaillíaraondualgas’

19Taréisdómoladhathabhairtdó,d’fhiafraighanríden deichiúduine,conasad’aithinséiadsiúdabhíagdéileáil gofealltachleis?

20Agusd’fhreagairséancheist,‘Dámbeadhséag tabhairtfaoidearaanraibhiomparnandaoinetimpeallair nádúrthaagusangcoimeádfaidísanriailchearttosaíochta agfáiltitheaguscomhairlí,agusinangnáthchaidrimh,gan dulthartheorainneachanacuímhéineigcomhghairdeasná igcúrsaíiompaireileAchclaonfaidhDiad’intinn,aRí, chuiggachabhfuiluasal’

21Nuairaléirighanríacheadosardagusamholsiadgo léirinan-aonar(imeascmoladhógachduineabhíi láthair),chassiadaranbhféastaathaitneamh

22Agusanládárgcionn,nuairathairgandeisdó, d’fhiafraighanrídenfheareile,Cadéancineálfaillíis measa?

23Agusd’fhreagairsé,‘Muradtugannfearairedáchlann agusmurandéanannségachiarrachtaran-oideachasÓir guímidigcónaíarDhianíhamháinarársonféinachar sonárgclanngombeadhgachbeannachtacuNíféidirár

LitirAristeas miangombeadhféinsmachtagárgclannachamháintrí chumhachtDé.’

24Dúirtanrígurlabhairségomaithagusansin d’fhiafraighsédedhuineeile,conasad’fhéadfadhséa bheithtírghrách?

25‘Trídansmaoineamhachoinneáiligcuimhneduit,’a d’fhreagairsé,‘gurrudmaithémaireachtáilagusbása fháilidothírdhúchaisféin.Tuganncónaítharlear drochmheasarnaboichtagusnáirearnasaibhreamhailis dámbarudégurdíbríodhiadascoirMábhronnanntú buntáistíarchách,maradhéananntúigcónaí,tabharfaidh Diafabharduitimeasccháchagusmeasfargurtírghrách thú.’

26Taréiséisteachtleisanbhfearseo,d’fhiafraighanrí denchéadfheareileinord,conasad’fhéadfadhsé maireachtáilgocairdiúillenabheanchéile?

27Agusd’fhreagairsé,‘Trídaaithintgobhfuilancine daonnaceanndánaagusfuinniúilónádúragusiadag iarraidhamiantaféinabhaintamach,agusgombíonnsiad faoiréirathruithetobanntuairimetríréasúnaíocht bhréagach,agusgobhfuilanádúrlagóbhonnIsgá déileáilgociallmharleoagusganachrannaspreagadh. Chungon-éireoidhleisansaol,nímórdonstiúrthóira bheitharaneolasfaoinspriocarcheartdóachúrsaa threorúidtreo.Níféidirlefircúrsafíorsaoilastiúradhi gcónaíachtríghlaocharchabhairDé’

28Chuiranríachomhaontúiniúlagusd’fhiafraighséden chéadduineeile,conasad’fhéadfadhséabheithsaoró earráid?

29Agusd’fhreagairsé,‘Mághníomhaíonntúigcónaígo cúramachagusmuradtuganntúcreidiúintdomhaslaí riamh,achmáchruthaíonntúduitféinnarudaíadeirtear leatagusmáchinneanntúderéirdobhreithiúnaisféinna hiarrataisadhéantarortagusmáchomhlíonanntúgachrud ibhfianaisedobhreithiúnais,beidhtúsaoróearráid,aRí AchisobairchumhachtDhiagaeolasaguscleachtadhna rudaíseo.’

30Agusanrísástaleisnafocailseo,d’fhiafraighséde dhuineeile,conasad’fhéadfadhséabheithsaorófhearg?

31Agusdúirtsémarfhreagraarangceist,‘Dán-aithneodh ségoraibhcumhachtaigethargachduinefiúchunbása churorthu,dádtabharfadhséslídonfhearg,agusgo mbeadhséganúsáidagustruadámbainfeadhséan bheathademhórán,díreachtoiscgurtiarnaé’

32Céngáabhílefearg,nuairabhígachduinefaoi ghéilleadhagusganaonduinenaimhdeachleis?Isgáa aithintgorialaíonnDiaandomhanarfadlespioradna cineáltaisagusganaonfheargarchorarbith,agus‘adúirt sé,aRí,caithfidhtúashamplaachóipeáil’

33Dúirtanrígurfhreagairségomaithagusansin d’fhiafraighsédenchéadfheareile,Cadiscomhairle mhaithann?

34‘Gníomhúgomaithigcónaíagusmachnamhcuía dhéanamh,’amhínighsé,‘agcomparáididiranrudatá buntáisteachdármbeartasféinagusnahéifeachtaí díobhálachaabheadhmarthoradharandearcadheilea ghlacadh,ionasgombeidhcomhairlemhaithagainntrí gachpointeamheáagusgombainfearárgcuspóiramach Agusanrudistábhachtaíarfad,tríchumhachtDé, comhlíonfargachpleanatáagatmargogcleachtanntú cráifeacht’

35Dúirtanrígurfhreagairanfearseogomaith,agus d’fhiafraighsédedhuineeile,Cadisfealsúnachtann?

36Agusmhínighsé,‘Machnamhmaithadhéanamharaon cheistathagannchuncinnagusganligeandomhiantadul amúriamh,achmachnamhadhéanamharnadíobhálachaa eascraíonnasnapaisin,agusgníomhúigceartderéirmara éilíonnnahimthosca,agusmeasarthachtachleachtadh AchnímórdúinnguíarDhiagogcuirfeadhséairdarna rudaíseoinárn-intinn’

37Thuganríathoiliúlefiosagusd’fhiafraighséde dhuineeile,conasad’fhéadfadhséaitheantasafháilagusé agtaistealtharlear?

38‘Tríbheithcothromlegachduine,’ad’fhreagairsé, ‘agustríbheithagtabhairtlefiosgurduineníosísleéná iadsiúdaraibhséagtaistealinameascÓirisprionsabal aitheantaégonglacannDiaderéiranádúirleisnadaoine umhalAgusisbreáleisangcinedaonnaiadsiúdatásásta abheithumhaldóibh’

39Taréisdóacheadachuriniúlleisanbhfreagraseo, d’fhiafraighanrídedhuineeile,conasad’fhéadfadhsé tógáilarbhealachamhairfeadhastruchtúirinadhiaidh?

40Agusd’fhreagairséancheist,‘Dámbeadhachuid cruthaitheachtaíarscálamóragusuasal,ionasgo sábhálfadhnabreathnóiríiadmargheallaran-áilleacht, agusmurandiúltódhsériamhd’aonduinedíobhsiúda rinneoibreachadensórtsinagusmuragcuirfeadhsé iallachardhaoineeilefreastalarariachtanaisganphá’

41ÓsrudégobhfeiceannséconasasholáthraíonnDia donchinedaonna,agtabhairtsláinteaguscumas meabhrachdóibhagusgachbronntanaseile,bachóirdó féinashamplaaleanúinttríluachsaothairathabhairtdo dhaoineasasaotharcruaÓirisiadnagníomharthaa dhéantaribhfíréantachtamhaireannigcónaí!

42Dúirtanrígurfhreagairanfearseogomaithfreisin agusd’fhiafraighsédendeichiúfear,Cadétoradhna heagna?

43Agusd’fhreagairsé,‘Gombeadhafhiosagfearnach ndearnaséaonolcagusgogcaithfeadhséashaolsan fhírinneÓirisasnarudaíseo,aRícumhachtach,a thagannanlúcháiragusanseasmhachtismósananam agusancreideamhláidirinDiachugatmárialaíonntúdo ríochtlecráifeacht’

44Agusnuairachualasiadanfreagra,scairtsiadgoléirle bualadhbosard,agusinadhiaidhsinthosaighanríilána lúcháireagólandeochannasláinte

45Agusanládárgcionnleananfleáancúrsacéannaagus abhíarócáidíroimheseo,agusnuairathabharfadhandeis dóféinchuiranríceisteannaarnahaíonnaabhífágtha, agusdúirtséleisangcéadduine,‘Conasisféidirlefearé féinachoinneáilóuabhar?’

46Agusd’fhreagairsé,‘Máchoinníonnsécomhionannas agusmáchuimhníonnséigcónaígurfearéatáigceannas ardhaoineAgusmáchuireannDianadaoineuaibhreacha arneamhní,agusmáardaíonnsénadaoineciúineagus umhal!’

47Labhairanrígocineáltaleisagusd’fhiafraighséden chéadduineeile,Cébachóirdofheararoghnúmar chomhairleoirídó?

48Agusd’fhreagairsé,‘Iadsiúdandearnadhtástáilorthui móráncúrsaíagusachoinníonndea-thoilganmheascadh leisagusabhfuilpáirtacuinamheonféinAgusnochtann

Diaéféindóibhsiúdatáfiúntachchunnacríochaseoa bhaintamach.’

49Mholanríéagusd’fhiafraighsédedhuineeile,Cadé anmhaoinisriachtanaídorí?

50‘Cairdeasagusgráachuidábhar,’ad’fhreagairsé,‘óir istrídseoadhéantarnascnadea-thoildosháraitheAgusis éDiaachinntíonngodtarlóidhséseoderéirdomhianta’

51Mholanríéagusd’fhiafraighsédedhuineeile,Cadé cuspóirnacainte?Agusd’fhreagairsé,‘Dochéile comhraicachurinaluítrínabhotúinathaispeáintdói sraithargóintídea-ordaithe’

52Óiraranmbealachseobuaightúd’éisteoir,nítrína fhreasúra,achtrímholadhathabhairtdód’fhonnéachur inaluíAgusistríchumhachtDéadhéantarancurinaluí’

53Dúirtanrígurthugséfreagramaith,agusd’fhiafraigh sédedhuineeile,conasad’fhéadfadhsémaireachtáilgo cairdiúilleisnacineéagsúlaiomadúlaabhíinandaonra inaríocht?

54‘Tríanchuidcheartadhéanamhileithgachduine,’a d’fhreagairsé,‘agusanfhíréantachtaghlacadhmarthreoir duit,maratáádhéanamhagatanoislecabhairanléargaisa bhronnannDiaort.’

55Bhíanrían-sástaleisanbhfreagraseo,agus d’fhiafraighsédedhuineeile,‘Cénchaoiarcheartdo dhuinebrónafhulaingt?’

56‘Snamí-ádhatharlaíonndárgcairde,’ad’fhreagairsé, ‘nuairafheicimidgobhfuilsiadfadaagusdochloíteNí cheadaíonnanréasúndúinnbrónadhéanamharsonna ndaoineatámarbhagussaoróolc,achbíonnbrónargach duinefúthumarnísmaoiníonnsiadachorthuféinagusara leasféin.IslecumhachtDéamháinisféidirlinnéalúó gacholc!’

57Dúirtanrígurthugséfreagraoiriúnach,agus d’fhiafraighsédedhuineeile,conasachailltearclú?

58Agusd’fhreagairsé,‘Nuairabhíonnuabharagus féinmhuinínganteorainniréim,gintearnáireagus cailliúintclú.ÓiriséDiaTiarnanaclúagusbronnannséé marismianleis’

59Dheimhnighanríanfreagra,agusd’fhiafraighséden chéadfheareile,Céleisarcheartdodhaoinemuinínachur?

60‘Dóibhsiúd,’arseisean,‘afhreastalaíonnoraibhledeathoilagusníleheaglanáleféinleas,agusnachbhfuilag smaoineamhacharaleasféin.Óiriscomharthaanghráan ceannacu,aguscomharthaanmailísagusantsaothairan ceanneile’

61Óiranfearabhíonnagfaireamachigcónaídáleasféin, isfealltóiréóchroíAchtágeandochuidábharuileagat tríchabhairnacomhairlemhaitheathugannDiaduit.

62Dúirtanrígurfhreagairségociallmhar,agus d’fhiafraighsédedhuineeile,Cadéachoinníonnríocht slán?

63Agusd’fhreagairséancheist,‘Bícúramachagus réamhmhachnamhachnachndéanfaidhsiadsiúdatáiriocht údaráisaranbpobalaonolc,agusdéananntúéseoigcónaí lecabhairDéaspreagannbreithiúnastromchúiseachionat’

64Labhairanrífocailspreagúlaleis,agusd’fhiafraighsé dedhuineeile,Cadéachothaíonnbuíochasagusonóir?

65Agusd’fhreagairsé,‘Bua,óirisícruthaitheoirnandeaghníomharthaí,agustrídsinscriostarant-olc,díreachmar aléiríonntúuaisleachtileithgachduinetrídan mbronntanasabhronnannDiaort’

66D’admhaighanríanfreagragográstúilagus d’fhiafraighsédenaonúduinedéag(ósrudégoraibhbeirt níosmónáseachtóann),conasad’fhéadfadhsé suaimhneasanamaachoinneáilinamcogaidh?

67Agusd’fhreagairsé,‘Trídamheabhrúnárdheinséaon olcd’aonduinedáchuidábhar,agusgodtroidfeadhgach duinearashonarsonnasocharafuairsiad,agustúaran eolas,fiúdágcaillfidísambeatha,godtabharfáairedóibh siúdatáagbrathorthuÓirnítheipeannortriamhcúiteamh adhéanamhd’aonduine-sinancineáltasaspreagDiathú’ 68Bhuailanríbosmórdóibhgoléiraguslabhairségo cineáltaleoagusansind’ólsédeochfhadaarmhaithele sláintegachduineacu,agtabhairtsuasdontaitneamh,agus agcuranchairdisisflaithiúlaagusislúcháiríileitha aíonna

CAIBIDIL10

Leanannnaceisteannaagusnafreagraíaraghaidh.Ag taispeáintconasbachóiroifigighanairmaroghnúCén fearatáfiúntachmeasagusfadhbannaeiledensaol laethúilatáchomhfíorinniuagusatá2000bliainóshin. Távéarsaí15-17suntasachasanamharclannamholadh Déanannvéarsaí21-22cursíosareagnauachtarána thoghadhnóríabheithagat.

1Aranseachtúlárinneadhullmhúcháinibhfadníos fairsinge,agusbhígoleoreileiláthairónacathracha éagsúla(inameasclíonmórambasadóirí).

2Nuairatharladeis,d’fhiafraighanrídenchéadduine díobhsiúdnárcuireadhceistorthufós,conasad’fhéadfadh séasheachaintgombeadhréasúnaíochtbhréagachagcur amúair?

3Agusd’fhreagairsé,‘Tríairdchúramachathabhairtaran gcainteoir,aranrudalabhraítear,agusaranábharatáfaoi chaibidil,agustrínaceisteannacéannaachurarístaréis sosibhfoirmeachadifriúlaAchisbronntanasmaithDé intinnairdeallachabheithagatagusbreithiúnasfóntaa thabhairtingachcás,agustáséagat,aRí’

4Bhuailanríbosmórleisanbhfreagraagusd’fhiafraigh sédedhuineeile,Cénfáthnachmbíonnformhórnabhfear riamhfíréanta?

5‘Mar,’ad’fhreagairsé,‘tágachduineneamh-mheasartha deréirnádúiragusclaontaidtreopléisiúir.Dábhrísin, eascraíonnéagóiragustuilesanntachtaIsbacénósna buannadóibhsiúdatátiomantadoshaolpléisiúirmargo gcuireannséorthuroghanameasarthachtaagusna fíréantachtaaroghnúÓiriséDiaatáigceannasarna rudaíseo.’

6Dúirtanrígurfhreagairségomaith,agusd’fhiafraighsé, Cadbachóirdoríthegéilleadhdó?Agusdúirtsé,‘Na dlíthe,d’fhonngobhféadfaidísbeathanandaoinea athbhunútríachtuithecearta.Díreachmarachuirtú cuimhneachánsíoraíidtaisceduitféintríiompardensórt sininumhlaíochtdonordúDé’

7Dúirtanrígurlabhairanfearseogomaithfreisin,agus d’fhiafraighsédenchéadfheareile,Cébachóirdúinna cheapadhmarghobharnóirí?

Agusd’fhreagairsé,‘Gachduineabhfuilfuathaigedon olc,agusadhéanannaithrisardoiomparféin,déanann siadgofíréantachungogcoimeádfaidhsiaddea-cháili gcónaíÓiriséseoadhéananntú,aRícumhachtach,’a dúirtsé,‘agusiséDiaabhronncoróinnafíréantachtaort’

9D’fhógairanríanfreagragohardagusansinagféachaint aranbhfeareiledúirtsé,‘Cébachóirdúinnacheapadh maroifigigharnafórsaí?’

10Agusmhínighsé,‘Iadsiúdabhfuilmisneachagus fíréantachtiontuagusiadsiúdabhfuilníosmóimníorthu faoishábháilteachtagcuidfearnáfaoibhuaabhaint amachtrínasaolachurimbaoltrídheifirÓirmara ghníomhaíonnDiagomaithileithgachduine,marsin freisinistusa,trínaaithris,tairbhídodochuidábhargo léir’

11Dúirtanrígurthugséfreagramaithagusd’fhiafraighsé dedhuineeile,Cénfearatáfiúntachlemeas?

12Agusd’fhreagairsé,‘Anfearabhfuilclúagussaibhreas aguscumhachttugthadóagusabhfuilanamaigeatá cothromleisanuilerudLéiríonntúféintrído ghníomharthagurfiúmeasabheithorttríchabhairDéa chuireanncúramortfaoinarudaíseo’

113Chuiranríacheadiniúlagusdúirtséleduineeile, ‘Cadiadnacúrsaíarcheartdorítheanchuidismódá gcuidamaachaitheamhleo?’

14Agusd’fhreagairsé,‘Chunléamhagusstaidéara dhéanamharthaifidnadturasoifigiúil,atáscríofaidtaca leisnaríochtaíéagsúla,d’fhonnathchóiriúaguscaomhnú nandaoineAgusistríghníomhaíochtdensórtsina shroichtúglóirnárshroichaonduineeileriamh,lecabhair Déachomhlíonanndomhiantagoléir’

15Labhairanrígodíograiseachleisanbhfearagus d’fhiafraighsédedhuineeile,conasbachóirdofhearé féinaghabháillelinnauaireantascítheaguscaitheamh aimsire?

16Agusd’fhreagairsé,‘Isfiúntachagusoiriúnach féachaintarnadrámaísinisféidiraléiriúgocuíagus radhaircónsaolachuroscomhairduineagusaléiriúle dínitagusledeaslámhacht.’

17Óirtároinntfoghlamalefáilfiúsnasiamsaíochtaíseo, óirisminicamhúintearceachtinmhianaithetríchúrsaíis lútábhachtsasaol.Achtríchleachtadhanchuibhiúlachtis móidoghníomharthagoléir,táséléiritheagatgur fealsamhthúagusgobhfuilonóiragDiaduitmargheallar dobhua.

18Bhíanrísástaleisnafocailadúradh,agusdúirtséleis annaoúfear,conasbachóirdofhearéféinaiomparag fleá?

19Agusd’fhreagairsé,‘Bachóirduitgairmathabhairtdo dothaobharfhirléinnagusardhaoineatáinannleideanna úsáideachaathabhairtduitmaidirlecúrsaídoríochtaagus saoldochuidábhar(óirníbhfaighfeáaontéamaníos oiriúnaínáníosoideachasúlanáseo)ósrudégobhfuilfir densórtsinan-tógthaleDiamargobhfuilan-intinnoilte acuchunmachnamhadhéanamharnatéamaíisuaisle-maratátúféinádhéanamh,ósrudégobhfuildo ghníomharthagoléirtreoraitheagDia.’

20Agusanrísástaleisanbhfreagra,d’fhiafraighséden fheareile,“Cadisfearrdonphobal?Gondéanfaíríorthu deshaoránachpríobháideachnódebhalldenteaghlach ríoga?”

21Agusd’fhreagairsé,‘Antéisfearrderéirnádúir.Óiris minicabhíonnrítheathagannóshliochtríogacruálach agusdianileithan-ábharAgusisamhlaidhatáfósigcás cuiddíobhsiúdad’éirighasrangannanasaoránach príobháideach,abhíonn,taréisdóibhant-olcafhulaingt

agusasciardenbhochtaineachtaiompar,níoscruálaíná natíoránaighgandianuairarialaíonnsiadtharshluaite.’

22Ach,maradúirtmé,táduinemaithatáoilteigceartin annrialú,agusisrímórthú,níhamháintoiscgobhfuiltú tharbarringlóirdoriailagusidoshaibhreasachtoiscgur sháraightúgachduineidtrócaireagusindaonchairdeas, buíochasleDiaabhronnnacáilíochtaíseoort’

23Chaithanrítamallagmoladhanfhirseoagusansin d’fhiafraighsédenduinedeireanachdenadaoineuile,Cad éanéachtismóarinnetúirialúimpireachta?

24Agusd’fhreagairsé,‘Gombeadhnagéillsinighigcónaí iriochtsíochána,agusgogcuirfíceartasibhfeidhmgo prasigcásannadíospóide.’

25Baintearnatorthaíseoamachtríthioncharanrialóra, nuairisfearéabhfuilfuathaigedonolcagusabhfuilgrá aigedonmhaithagusachaitheannachuidfuinnimhag sábháilbeathadaoine,díreachmaramheasanntúanéagóir marancineálolcismeasaagustrídoriaracháncóirtáclú buancruthaitheagatduitféin,ósrudégombronnannDia intinníonortatáganaonolc’

26Agusnuairastadsé,phléascbualadhbosard lúcháireachamacharfeadhtamaillmhaith.Nuairastadsé, thóganrícupánagusthugsétóstainonóirachuidaíonna goléiragusnabhfocaladúirtsiad

27Ansinmarfhocalscoirdúirtsé,“Isasdoláithreachta bhainméanleasismóBhainméan-leasasangceacht críonnaathugtúdommaidirlehealaínanrialaithe”

28Ansind’ordaighsétríthallannairgidathabhairtdo gachduineacu,aguscheapséduinedásclábhaithechunan t-airgeadasheachadadh

29Ghlaodhgachduineagceadúgotobann,agusrinneadh radharcáthaisdenfhéasta,agusanríagtabhairtfaoi shraithcheiliúrthaleanúnach

CAIBIDIL11

Lehaghaidhtráchtaranstenagrafaíochtársa,féach Véarsa7Cuirtearant-aistriúchánfaoibhráidanphobail lenacheadúagusglactarleismaratáséléite,agus (Véarsa23)tógtarvótaformheasaagardúagusglactar leisd’aonghuth

1Scríobhmégomionaguscaithfidhmédoleithscéala ghabháil,aFhiolacratéis.

2Bhíionadhormfaoinafiragusfaoingcaoiarthugsiad freagraíganchoinneathógtamallfadaleceapadh

3Óircégursmaoinighanceistitheoirgomórargachceist arleith,bhífreagraínagceisteannaréidhláithreachagna daoinead’fhreagairduineindiaidhachéileagusmarsin bachosúildomsaagusdocháchabhíiláthairagusgo háirithedonafealsúnagurfiúmoladhathabhairtdóibh 4Agusisdóighliomgombeidhanruddochreidtedóibh siúdaléifidhmoscéalamachanseo.

5Achnícuífíricíatátaifeadtasnacartlannapoiblía mhíléiriú

6Agusníbheadhséceartdomsasárúadhéanamhigcás marseoInsímanscéaldíreachmaratharlasé,ag seachaintaonbhotúingocoinsiasach.

7Bhíméchomhtógthaleneartagcuidcaintegurrinnemé iarrachtduligcomhairleleosiúdaraibhsédechúram orthutaifeadadhéanamhdegachatharlaagéisteachtaí agusagféastaíanrí

8Óirisgnách,mariseoldaoibh,ónnóiméadathosaíonn anríagdéanamhgnógodtíant-amathéannséarscor, taifeadadhéanamharachuidráitisagusgníomharthago léir-socrútharabheithdenscothagusúsáideach.

9Óiranládárgcionnléitearmiontuairiscí ghníomhaíochtaíagusráitisanlaeroimhesinsula dtosaíonngnó,agusmábhíonnaonmhírialtachtann, cuirtearanscéalinacheartláithreach.

10Dábhrísin,maradúradh,fuairméfaisnéischruinnóna taifidphoiblí,agusleagméamachnafíricísanordceartós rudégobhfuilafhiosagamcéchomhfonnmharisatátú faisnéisúsáideachafháil

11TríláinadhiaidhsinthugDeimitriusnafirleisagusag dulfeadhbhallanafarraige,seachtstaidiamarfhad,godtí ant-oileán,thrasnaighséandroicheadagusrinneséa dhícheallidtreocheantairthuaidhPharos.

12Ansinchruinnighséiadidteachatógadharangcladach, teachabhítharabheithálainnagussuiteisuíomhiargúlta, agusthugsécuireadhdóibhanobairaistriúcháina dhéanamh,ósrudégoraibhgachrudabhíagteastáil uathuchuigesincurthaarfáildóibh

13Marsinchuirsiadtúsleisanobairagcomparáida dhéanamhidiragcuidtorthaíéagsúlaagusagiarraidhiada chomhaontú,aguscibérudaraontaighsiadair,cóipeáladh amachgocuíéfaoithreoirDhéimitrius.

14Agusmhairanseisiúngodtíannaoúhuair;inadhiaidh sinscaoileadhsaoriadchunfreastalarariachtanaischoirp 15Cuireadhgacharaibhuathuarfáildóibhgoflúirseach. Inatheanntasin,rinneDorotheusnahullmhúcháinchéanna dóibhgolaethúilagusarinneadhdonríféin-óiris amhlaidhabhíordaitheaganrídó.

16Gomocharmaidin,bhíodariláthairgolaethúilagan gcúirt,agustaréisdóibhbeannúd’fhillanríaran-áitféin

17AgusmarisgnáchleisnaGiúdaighuile,nighsiada lámhasabhfarraigeagusghuighsiadchunDéagusansin chaithsiadagcuidamaagléamhagusagaistriúansliocht arleitharaibhsiadagpléleis,aguschuirméancheist orthu,Cénfátharnighsiadalámhasulandearnasiadurnaí?

18Agusmhínighsiadgurbhchomharthaénachraibhaon olcdéantaacu(óirdéantargachcineálgníomhaíochtatrína lámha)óirinambealachuasalagusnaofameasannsiad gachrudmarshiombaildenfhíréantachtagusdenfhírinne 19Maradúirtmécheana,bhuailsiadlechéilegolaethúil sanáitabhítaitneamhachmargheallarachiúineasagusa ghileagusdhírighsiadorthuféinlenagcúram

20Agustharlagurcríochnaíodhanobairaistriúcháini gceannseachtóadólá,amhailisdámbarudégur socraíodhédechuspóirsocraithe.

21Nuairabhíanobaircríochnaithe,bhailighDeimitriusle chéilepobalnanGiúdachsanáitinarrinneadhantaistriúchán,agusléighséoscomhaircháchéiláthairnanaistritheoirí,araibhfáiltemhórrompuimeascanphobail freisin,margheallarnabuntáistímóraabhainsiadamach dóibh

22ThugsiadmoladhmórdoDhéimitriusfreisin,agus d’áitighsiadairandlíarfadascríobhsíosaguscóipdea thabhairtdágceannairí.

23Taréisnaleabhairaléamh,sheasnasagairtagus seanóirínan-aistritheoiríaguspobalnanGiúdachagus ceannairíanphobailsuasagusdúirtsiad,ótharlagur rinneadhaistriúchánchomhdenscothaguschomhnaofa

aguschomhcruinnsin,gurcheartgobhfanfadhsémara bhíséagusnachndéanfaíaonathrúair.

24Agusnuairaléirighancomhluadararfadan-aontas, d’ordaighsiaddóibhmallachtafhógairtderéirangnáisar aonduineadhéanfadhaonathrú,bíodhsétrírudarbitha churleisnótríathrúaraonbhealacharaoncheanndena focailascríobhadhnótríaonrudafhágáilarlár

25Baréamhchúraman-chríonnaéseochunachinntiúgo bhféadfaíanleabharachaomhnúganathrúarfeadhanama amachanseo

26Nuairatuairiscíodhanscéaldonrí,bhíáthasmórair, óircheapségurcuireadhanpleanacheapséigcríchgo sábháilte.

27Léadhanleabhararfaddóaguschuirspioradan reachtóraiontasmórair

28AgusdúirtséleDeimitrius,‘Cénfáthnárcheapaon duinedenastaraithenádenafilíriamhgurfiútráchta dhéanamharéachtchomhhiontachsin?’

29Agusd’fhreagairsé,‘Margobhfuilandlínaofaagusde bhunadhdiagaAguscuiddenadaoineabhíigceistacu déileáilleis,bhuailDiaiadagusdábhrísinscoirsiaddá gcuspóir.’

30DúirtségurchualaséóTheopompusgurcuireadhasa mheabhairéarfeadhníosmónátríochalámargheallgo raibhséigceistaigecuiddenaheachtraíónahaistriúcháin níosluaitheagusrudbeagneamhiontaofadendlíachur isteachinastair

31Nuairabhítéarnamhbeagdéantaaige,d’impighséar Dhiagomíneodhsédócénfáthartharlaanmhí-ádhdó

32Agusnochtadhdóimbrionglóid,gurmianleis,debharr fiosrachtadíomhaoin,fírinnínaofaachuriniúldo ghnáthdhaoine,agusdáscoirfeadhsédesingombeadha shláinteaigearís

33ChualaméfreisinóbhéalTheodectes,duinedenafilí tragóideacha,nuairabhíséartícuiddenaheachtraía taifeadadhsaleabharaoiriúnúdocheanndádhrámaí,gur bhuailcatarachtéinadháshúil.

34Agusnuairathuigsécénfáthartharlaanmhí-ádhdó, ghuighséchunDéarfeadhlaethantafadaagusinadhiaidh sinfuairsésláné.

35Agustaréisdonrí,maradúirtmécheana,míniú Dhéimitriusafháilaranbpointeseo,rinneséumhlaíocht agusd’ordaighséairemhórathabhairtdonaleabhair, agusiadachosaintgonaofa

36Agusd’áitighséarnahaistritheoirícuairtathabhairtair gominictaréisdóibhfilleadharIúdáia,óirbacheart,a dúirtsé,gogcuirfeadhséabhaileiadanois

37Achnuairathiocfadhsiadarais,dhéanfadhsécairde leo,marbacheart,agusgheobhaidísbronntanaismhóra uaidh

38D’ordaighséullmhúcháinadhéanamhdóibhfilleadh abhaile,aguschaithségohan-fialleo.

39Thugsétríróbadenscoth,dháthallannóir,bordtaobh amheáchanaonthallannamháin,agustroscándothrítholg dogachduineacu

40Agusleisangcoimhdeachtchuirsédeichdtolglecosa airgidagusantrealamhriachtanachgoléirchuigEleazar, bordtaobharfiútríochatallanné,deichróbacorcra,agus coróiniontach,aguscéadpíosadenlínéadachfiteisfearr, chomhmaithlebabhlaíagusmiasa,agusdháchupánóirle coisriúdoDhia

41D’áitighséairfreisinilitir,dámbeadhaonduinedena firagiarraidhfilleadhair,ganbacachurorthu.

42Óirmheasségurpribhléidmhórétaitneamhabhaintas comhluadarnandaoineléanntasin,agusb’fhearrleisa shaibhreasachaitheamhorthunáardhíobhálacha.

43AgusanoisaFhiolacratéis,táanscéaliomlánagatde réirmoghealltanais

44Sílimgobhfuilníosmópléisiúiragatsnanitheseonái scríbhinnínamiotaseolaithe

45Óirtátútiomantadostaidéaradhéanamharnarudaía fhéadannleasabhaintasananam,aguscaitheanntúgo leoramaairDéanfaidhméiarrachtaonimeachtaíeileis fiúathaifeadadhainsint,ionasgobhfaighidhtúanluach saothairisairdeasdodhíograistríiadascrúdú