Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir Breithiúna 13 1 Agus rinne clann Iosrael olc arís i súile an Tiarna; agus thug an Tiarna iad i láimh na bhFilistíneach ar feadh daichead bliain. 2 Agus bhí fear áirithe as Zorach, de theaghlach na nDán, darbh ainm Manóach; agus bhí a bhean gan chlann, agus níor rugadh clann di. 3 Agus d’fheic aingeal an Tiarna an bhean agus dúirt sé léi, “Féach anois, tá tú gan leanbh agus níl tú ag beirthe, ach beidh tú torrach agus beirfidh tú mac.” 4 Anois, dá bhrí sin, bí cúramach, impím ort, agus ná hól fíon ná deoch láidir, agus ná hith aon ní neamhghlan: 5 Óir féach, éireoidh tú torrach agus beirfidh tú mac; agus ní thiocfaidh rásúr ar a cheann: óir beidh an leanbh ina Nasaríteach do Dhia ón mbroinn: agus tosóidh sé ag saoradh Iosrael ó láimh na bhFilistíneach. 6 Ansin tháinig an bhean agus d’inis sí dá fear céile, ag rá, Tháinig fear Dé chugam, agus bhí a aghaidh cosúil le héadan aingeal Dé, an-uafásach: ach níor fhiafraigh mé de cá as a bhí sé, agus níor inis sé dom a ainm. 7 Ach dúirt sé liom, ‘Féach, beidh tú torrach agus beirfidh tú mac; agus anois ná hól fíon ná deoch láidir, ná hith aon ní neamhghlan: óir beidh an leanbh ina Nasaríteach do Dhia ón mbroinn go dtí lá a bháis.’ 8 Ansin impigh Manóach ar an Tiarna agus dúirt sé, “A Thiarna, lig don fhear Dé a chuir tú chugainn teacht ar ais chugainn agus múin dúinn cad is ceart dúinn a dhéanamh leis an leanbh a bheirfear.” 9 Agus d’éist Dia le guth Mhanóach; agus tháinig aingeal Dé ar ais chuig an mbean agus í ina suí sa pháirc, ach ní raibh a fear céile Mhanóach léi. 10 Agus rinne an bhean deifir agus rith sí, agus d’inis sí dá fear céile, agus dúirt sí leis, Féach, tá an fear a tháinig chugam an lá cheana feicthe agam. 11 Agus d’éirigh Manóach agus chuaigh sé i ndiaidh a mhná céile, agus tháinig sé chuig an bhfear agus dúirt leis, “An tusa an fear a labhair leis an mbean?” Agus dúirt sé, “Is mise.” 12 Agus dúirt Manóach, “Tarla do bhriathra anois. Conas a ordóimid don leanbh, agus conas a dhéanfaimid leis?”
1
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
13 Agus dúirt aingeal an Tiarna le Manóah, “Bíodh sí cúramach faoi gach a ndúirt mé leis an mbean.” 14 Ní fhéadfaidh sí aon ní a thagann ón bhfíniúna a ithe, ná ní fhéadfaidh sí fíon ná deoch láidir a ól, ná ní fhéadfaidh sí aon ní neamhghlan a ithe: gach a n-ordaigh mé di, coimeádadh sí é. 15 Agus dúirt Manóach le haingeal an Tiarna, “Lig dúinn fanacht i do choinne go dtí go mbeidh meannán réidh againn duit.” 16 Agus dúirt aingeal an Tiarna le Manóach, “Cé go gcoinníonn tú mé, ní ithfidh mé de d’arán; agus má ofrálann tú íobairt uileloiscthe, ní mór duit í a ofráil don Tiarna.” Óir ní raibh a fhios ag Manóach gur aingeal an Tiarna a bhí ann. 17 Agus dúirt Manóach le haingeal an Tiarna, Cad is ainm duit, ionas go dtabharfaimis onóir duit nuair a thiocfaidh do bhriathra i gcrích? 18 Agus dúirt aingeal an Tiarna leis, “Cén fáth a bhfuil tú ag fiafraí mar seo faoi m’ainm, agus é faoi rún?” 19 Ansin thóg Manóach meannán agus ofráil bia, agus d’ofráil sé é ar charraig don Tiarna: agus rinne an t-aingeal go hiontach; agus Manóach agus a bhean ag breathnú air. 20 Óir tharla, nuair a chuaigh an lasair suas go neamh ón altóir, gur ardaigh aingeal an Tiarna i lasair na haltóra. Agus d’fhéach Manóach agus a bhean air, agus thit siad ar a n-aghaidh ar an talamh. 21 Ach níor thaispeáin aingeal an Tiarna do Mhanó ná dá bhean arís. Ansin thuig Manó gurbh aingeal an Tiarna é. 22 Agus dúirt Manóah lena bhean chéile, Gheobhaimid bás cinnte, óir chonaiceamar Dia. 23 Ach dúirt a bhean leis, Dá mbeadh an Tiarna sásta sinn a mharú, ní ghlacfadh sé le híobairt uileloiscthe ná le híobairt bhia uainn, agus ní thaispeánfadh sé na rudaí seo go léir dúinn, agus ní inseodh sé dúinn a leithéid seo mar atá an uair seo. 24 Agus rug an bhean mac, agus thug sí Samson mar ainm air: agus d’fhás an leanbh, agus bheannaigh an Tiarna é. 25 Agus thosaigh Spiorad an Tiarna ag gluaiseacht air uaireanta i gcampa Dhán idir Zora agus Estaol.
Breithiúna 14 1 Agus chuaigh Samson síos go Timnat, agus chonaic sé bean i Timnat de chlann na bhFilistíneach. 2 Agus tháinig sé aníos, agus d’inis sé dá athair agus dá mháthair, agus dúirt sé, Chonaic mé bean i dTimnat de chlann na bhFilistíneach: faigh í dom mar bhean anois. 3 Ansin dúirt a athair agus a mháthair leis, “Nach bhfuil bean ar bith i measc iníonacha do dheartháireacha, nó i measc mo mhuintire uile, go rachaidh tú chun bean a thógáil de na Filistínigh neamhthimpeallghearrtha?” Agus dúirt Samson lena athair, “Faigh dom í; óir is maith liom í.” 4 Ach ní raibh a fhios ag a athair ná ag a mháthair gurbh ón Tiarna a bhí sé, go raibh sé ag lorg cúise in aghaidh na bhFilistíneach: óir ag an am sin bhí smacht ag na Filistínigh ar Iosrael. 5 Ansin chuaigh Samson síos, a athair agus a mháthair, go Timnat, agus tháinig siad go fíonghoirt Timnat: agus, féach, bhéic leon óg ina choinne. 6 Agus tháinig Spiorad an Tiarna go láidir air, agus stróic sé é mar a stróicfeadh sé meannán, agus ní raibh tada ina láimh aige: ach níor inis sé dá athair ná dá mháthair cad a rinne sé. 7 Agus chuaigh sé síos agus labhair sé leis an mbean; agus thaitin sí le Samson. 8 Agus tar éis tamaill d’fhill sé chun í a thógáil, agus chas sé i leataobh chun corp an leoin a fheiceáil: agus, féach, bhí sciamhóg beach agus meala i gcorp an leoin. 9 Agus thóg sé cuid de ina lámha, agus lean sé air ag ithe, agus tháinig sé chuig a athair agus a mháthair, agus thug sé dóibh, agus d’ith siad: ach níor inis sé dóibh gur bhain sé an mil as corp an leoin. 10 Chuaigh a athair síos chun na mná agus rinne Samson fleá ann, óir ba ghnách leis na fir óga é sin a dhéanamh. 11 Agus nuair a chonaic siad é, thug siad tríocha compánach leo le bheith leis.
2
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
12 Agus dúirt Samson leo, Cuirfidh mé tomhais romhaibh anois: má bhíonn sibh in ann é a insint dom go cinnte laistigh de sheacht lá na féile, agus é a fháil amach, ansin tabharfaidh mé tríocha braidín agus tríocha athrú éadaigh daoibh. 13 Ach mura féidir libh é a insint dom, tabhair tríocha braillín agus tríocha athrú éadaigh dom. Agus dúirt siad leis, Cuir do thomhais amach, ionas go n-éistfimid leis. 14 Agus dúirt sé leo, “Tháinig bia amach as an duine a itheann, agus milseacht as an duine láidir.” Agus ní raibh siad in ann an tomhas a mhíniú i dtrí lá. 15 Agus ar an seachtú lá dúirt siad le bean chéile Samson, “Meall do fhear céile chun an tomhas a insint dúinn, ar eagla go ndófá thú féin agus teach d’athar le tine. An é gur ghlaoigh tú orainn a bhfuil againn a thógáil? Nach ea?” 16 Agus ghuil bean Samson os a chomhair agus dúirt sí, “Níl ach fuath agat domsa, agus níl grá agat dom; chuir tú tomhais amach do chlann mo mhuintire, agus níor inis tú dom é.” Agus dúirt sé léi, “Féach, níor inis mé do m’athair ná do mo mháthair é, agus an n-inseoidh mé duit é?” 17 Agus ghuil sí os a chomhair ar feadh na seacht lá a raibh a bhféasta ar siúl: agus ar an seachtú lá d’inis sé di é, mar gur chuir sí pian air: agus d’inis sí an tomhas do chlann a muintire. 18 Agus dúirt fir na cathrach leis an seachtú lá roimh dhul faoi na gréine, “Cad is milse ná mil? Agus cad is láidre ná leon?” Agus dúirt sé leo, “Mura mbeadh sibh tar éis treabhadh le mo choiligh, ní bhfuair sibh mo thomáiste amach.” 19 Agus tháinig Spiorad an Tiarna air, agus chuaigh sé síos go hAiscealón, agus mharaigh sé tríocha fear díobh, agus ghabh sé a gcreach, agus thug sé malartú éadaigh dóibh siúd a d’eisigh an tomhas. Agus las a fhearg, agus chuaigh sé suas go teach a athar. 20 Ach tugadh bean Shamsóin dá chompánach, a raibh sé tar éis a úsáid mar chara.
Breithiúna 15 1 Ach tar éis tamaill ina dhiaidh sin, in am fhómhair na cruithneachta, thug Samson cuairt ar a bhean chéile agus meannán aige; agus dúirt sé, Rachaidh mé isteach chuig mo bhean chéile isteach sa seomra. Ach ní ligfeadh a hathair dó dul isteach. 2 Agus dúirt a hathair, Shíl mé go fírinneach go raibh fuath iomlán agat di; dá bhrí sin thug mé do do chompánach í. Nach áille a deirfiúr níos óige ná í? Glac í, impím ort, ina háit. 3 Agus dúirt Samson fúthu, “Beidh mé níos neamhchiontaí anois ná na Filistínigh, cé go ndéanaim dochar dóibh.” 4 Agus chuaigh Samson agus ghabh trí chéad sionnach, agus thóg sé braillíní tine, agus chas sé eireaball ar eireaball, agus chuir sé braillín tine i lár idir dhá eireaball. 5 Agus nuair a chuir sé na tine ar na tine, scaoil sé isteach i ngrán na bhFilistíneach iad, agus dhóigh sé na tine agus an grán ina sheasamh, mar aon leis na fíonghoirt agus na hológa. 6 Ansin dúirt na Filistínigh, “Cé a rinne seo?” Agus d’fhreagair siad, “Samson, cliamhain an Thimnítigh, mar gur rug sé a bhean leis agus gur thug sé dá chompánach í.” Agus tháinig na Filistínigh aníos agus dhóigh siad í féin agus a hathair le tine. 7 Agus dúirt Samson leo, “Cé gur dhein sibh é seo, díolfaidh mé oraibh, agus ina dhiaidh sin scoirfidh mé.” 8 Agus bhuail sé a gcos agus a gcos le hardú mór: agus chuaigh sé síos agus chónaigh sé ar bharr charraige Etam. 9 Ansin chuaigh na Filistínigh suas, agus chuir siad a gcampa i Iúdá, agus scaip siad iad féin i Lehi. 10 Agus dúirt fir Iúdá, “Cén fáth a bhfuil sibh tagtha aníos inár n-aghaidh?” Agus d’fhreagair siad, “Chun Samson a cheangal atáimid tagtha aníos, chun déanamh leis mar a rinne sé linn.” 11 Ansin chuaigh trí mhíle fear de chuid Iúdá go barr charraige Etam, agus dúirt siad le Samson, “Nach bhfuil a fhios agat gur iad na Filistínigh atá i gceannas orainn? Cad é seo atá déanta agat orainn?” Agus dúirt sé leo, “Mar a rinne siad liomsa, is amhlaidh a rinne mé leo.”
3
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
12 Agus dúirt siad leis, “Tháinig muid anuas chun tú a cheangal, d’fhonn thú a thabhairt ar láimh na bhFilistíneach.” Agus dúirt Samson leo, “Mionnaígí dom nach ndéanfaidh sibh féin ionsaí orm.” 13 Agus labhair siad leis, ag rá, Ní hea; ach ceanglóidh muid go daingean thú, agus tabharfaimid ina láimh thú: ach is cinnte nach maróidh muid thú. Agus cheangail siad é le dhá théad nua, agus thug siad aníos ón gcarraig é. 14 Agus nuair a shroich sé Léihi, rinne na Filistínigh gáireach ina choinne: agus tháinig Spiorad an Tiarna go láidir air, agus rinneadh na cordaí a bhí ar a ghéaga cosúil le líon a dhóitear le tine, agus scaoileadh a cheangail óna lámha. 15 Agus fuair sé cnámh gialla nua asail, agus shín sé amach a lámh, agus rug sé air, agus mharaigh sé míle fear leis. 16 Agus dúirt Samson, Le cnámh giall asail, carn ar charn, le cnámh giall asail mharaigh mé míle fear. 17 Agus nuair a bhí deireadh aige lena chaint, chaith sé an cnámh gialla as a láimh, agus thug sé Ramatlehi ar an áit sin. 18 Agus bhí tart mór air, agus ghlaoigh sé ar an Tiarna, agus dúirt sé, Thug tú an tsaoirse mhór seo i láimh do shearbhónta: agus an bhfaighidh mé bás anois den tart, agus an dtitfidh mé i láimh na neamhthimpeallghearrtha? 19 Ach scoilt Dia log a bhí sa ghiall, agus tháinig uisce amach as; agus nuair a d’ól sé, tháinig a spiorad ar ais, agus d’athbheoigh sé: uime sin thug sé En-Hacore mar ainm air, atá i Léi go dtí an lá inniu. 20 Agus thug sé breithiúnas ar Iosrael i laethanta na bhFilistíneach fiche bliain.
Breithiúna 16 1 Chuaigh Samson ansin go Gaza, agus chonaic sé striapach ann, agus chuaigh sé isteach chuici. 2 Agus dúradh leis na Gazaigh go raibh Samson tagtha anseo. Agus chuir siad timpeall air, agus chuir siad foláireamh ina choinne ar feadh na hoíche i ngeata na cathrach, agus bhí siad ciúin ar feadh na hoíche, ag rá, Ar maidin, nuair a thiocfaidh an lá, maróimid é. 3 Agus luigh Samson go meán oíche, agus d’éirigh sé ag meán oíche, agus rug sé ar dhoirse gheata na cathrach, agus ar an dá phost, agus d’imigh leis leo, an barra agus gach rud, agus chuir sé ar a ghuaillí iad, agus d’iompair sé suas iad go barr cnoic atá os comhair Heabrón. 4 Agus ina dhiaidh sin, tháinig grá aige do bhean i ngleann Shorek, a raibh Deilíla mar ainm uirthi. 5 Agus tháinig tiarnaí na bhFilistíneach aníos chuici, agus dúirt siad léi, “Meall é, agus féach cá bhfuil a neart mór, agus conas is féidir linn é a shárú, ionas gur féidir linn é a cheangal le cur i mbaol é: agus tabharfaimid aon chéad déag píosa airgid duit gach duine againn.” 6 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Inis dom, impím ort, cá bhfuil do neart mór, agus conas a d’fhéadfaí tú a cheangal le tú a phianadh.” 7 Agus dúirt Samson léi, Dá gceanglófaí mé le seacht ngéag ghlasa nár thriomaíodh riamh, ansin beidh mé lag, agus beidh mé cosúil le fear eile. 8 Ansin thug tiarnaí na bhFilistíneach seacht ngiolc glas suas chuici nár triomaíodh, agus cheangail sí é leo. 9 Bhí fir ag fanacht léi sa seomra. Agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus bhris sé na snáitheanna, mar a bhristear snáithe tuaigh nuair a bhaineann sé leis an tine. Mar sin níorbh eol a neart. 10 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Féach, rinne tú magadh fúm agus d’inis tú bréaga dom; inis dom anois, impím ort, conas a d’fhéadfaí tú a cheangal.” 11 Agus dúirt sé léi, Má cheanglaíonn siad mé go daingean le rópaí nua nár úsáideadh riamh, ansin beidh mé lag, agus beidh mé cosúil le fear eile.
4
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
12 Thóg Deilíle rópaí nua dá bhrí sin, agus cheangail sí é leo, agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus bhí lucht feitheimh ina gcónaí sa seomra. Agus bhris sé iad dá airm amhail is dá mba shnáithe iad. 13 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Go dtí seo rinne tú magadh fúm, agus d’inis tú bréaga dom; inis dom conas a d’fhéadfaí tú a cheangal.” Agus dúirt sé léi, “Má fhíonn tú seacht ndua mo chinn leis an ngréasán.” 14 Agus dhaingnigh sí é leis an biorán, agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus dhúisigh sé as a chodladh, agus d’imigh sé leis an biorán agus leis an ngréasán. 15 Agus dúirt sí leis, “Conas is féidir leat a rá, ‘Is breá liom thú,’ nuair nach bhfuil do chroí liom? Rinne tú magadh fúm na trí huaire seo, agus níor inis tú dom cá bhfuil do neart mór.” 16 Agus tharla, nuair a bhí sí ag brú air gach lá lena focail, agus ag áiteamh air, ionas gur cráite a anam go dtí an bás; 17 D’inis sé a chroí go léir di agus dúirt sé léi: “Níor tháinig rásúr ar mo cheann, óir is Nasaríteach do Dhia mé ó bhroinn mo mháthar. Má bhearrtar mé, imeoidh mo neart uaim agus beidh mé lag agus beidh mé cosúil le haon fhear eile.” 18 Agus nuair a chonaic Deilíleá gur inis sé a chroí go léir di, chuir sí fios ar thiarnaí na bhFilistíneach agus ghlaoigh sí orthu, ag rá, “Tagaigí aníos an uair seo, óir inis sé dom a chroí go léir.” Ansin tháinig tiarnaí na bhFilistíneach aníos chuici agus thug siad airgead leo. 19 Agus chuir sí ina chodladh ar a glúine é; agus ghlaoigh sí ar fhear, agus thug sí air seacht nduilleog a chinn a bhearradh de; agus thosaigh sí á phianadh, agus d’imigh a neart uaidh. 20 Agus dúirt sí, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus dhúisigh sé as a chodladh agus dúirt sé, “Rachaidh mé amach mar a rinne mé roimhe seo, agus croithfidh mé mé féin.” Agus ní raibh a fhios aige go raibh an Tiarna imithe uaidh. 21 Ach rug na Filistínigh air, agus chuir siad a shúile amach, agus thug siad síos go Gaza é, agus cheangail siad é le geimhle práis; agus bhí sé ag meilt sa phríosún. 22 Ach thosaigh gruaig a chinn ag fás arís tar éis a bhearradh. 23 Ansin bhailigh tiarnaí na bhFilistíneach le chéile chun íobairt mhór a ofráil dá ndia Dagon, agus chun lúcháir a dhéanamh: óir dúirt siad, Thug ár ndia Samson, ár namhaid, ar láimh dúinn. 24 Agus nuair a chonaic na daoine é, mhol siad a ndia: óir dúirt siad, Thug ár ndia ár namhaid agus scriostóir ár dtíre, a mharaigh mórán againn, inár lámha. 25 Agus nuair a bhí a gcroíthe ag lúcháir, dúirt siad, Glaoigh ar Samson, ionas go ndéanfadh sé spraoi dúinn. Agus ghlaoigh siad ar Samson as an bpríosún; agus rinne sé spraoi dóibh: agus chuir siad idir na piléir é. 26 Agus dúirt Samson leis an mbuachaill a bhí ina láimh, Lig dom na piléir a bhfuil an teach ina sheasamh orthu a bhrath, ionas go mbeidh mé in ann tacú leo. 27 Bhí an teach lán d’fhir agus de mhná; agus bhí tiarnaí na bhFilistíneach uile ann; agus bhí tuairim is trí mhíle fear agus bean ar an díon, ag breathnú agus Samson ag déanamh spraoi. 28 Agus ghlaoigh Samson ar an Tiarna agus dúirt sé, A Thiarna Dia, cuimhnigh orm, impím ort, agus neartaigh mé, impím ort, an uair seo amháin, a Dhia, ionas go ndíolfar mé láithreach bonn ar na Filistínigh as mo dhá shúil. 29 Agus rug Samson ar an dá cholún lár ar a raibh an teach ina sheasamh, agus ar a raibh sé suite, ceann acu lena lámh dheas, agus an ceann eile lena lámh chlé. 30 Agus dúirt Samson, “Lig dom bás a fháil leis na Filistínigh.” Agus chrom sé é féin le gach neart; agus thit an teach ar na tiarnaí, agus ar na daoine go léir a bhí ann. Mar sin, ba mhéid na mairbh a mharaigh sé le linn a bháis ná iad siúd a mharaigh sé ina shaol. 31 Ansin tháinig a dheartháireacha agus teaghlach a athar go léir anuas, agus thug siad leo é, agus thug siad aníos é, agus chuir siad é idir Zora agus Estaol i n-adhlac Manoah a athar. Agus thug sé breithiúnas ar Iosrael fiche bliain.
5
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
Tráchtaireacht scéal Shamsóin, atá le fáil i gcaibidlí 13 go 16 de na Breithiúna i mBíobla an Rí Séamas (KJV), ar cheann de na hinsintí is drámataí sa Scrioptúr. Déanann sé cur síos ar shaol fear a raibh neart osnádúrtha aige ó Spiorad Dé, ach a bhí cráite ag laigí pearsanta, comhréiteach spioradálta, agus titim thragóideach agus ina dhiaidh sin fuascailt deiridh.
Cuid 1: Miondealú Insinte Véarsa ar Véarsa Caibidil 13: Fógra agus Breith Shamsóin Véarsaí 1–5: Déanann Iosrael olc arís i súile an Tiarna, rud a fhágann go mbíonn daichead bliain de chos ag na Filistínigh. Feictear Aingeal an Tiarna do bhean neamhthorrach Mhanoah (de threibh Dhán), ag fógairt go mbeidh sí torrach agus go mbeidh mac aici. Beidh sé ina Nasaríteach do Dhia ón mbroinn , agus tosóidh sé ag saoradh Iosrael as lámh na bhFilistíneach. Véarsaí 6–14: Insíonn bean chéile Mhanóa faoin gcuairt a thug sí ar a fear céile. Guíonn Manóa go bhfillfeadh an tAingeal chun treoir a thabhairt dóibh maidir le conas an leanbh a thógáil. Feictear an tAingeal arís, ag athrá srianta na Nasaríteach: ní mór don mháthair staonadh ó fhíon, ó dheoch láidir, agus ó bhia neamhghlan, agus ní dhéanfaidh aon rásúr teagmháil le ceann an bhuachalla choíche. Véarsaí 15–23: Ofrálann Manóach meannán mar íobairt loiscthe. Éiríonn an tAingeal suas go neamh i lasair na haltóra, ag nochtadh a chéannacht dhiaga. Tá eagla ar Manóach go bhfaighidh siad bás mar go bhfaca siad Dia, ach dearbhaíonn a bhean dó dá mbeadh sé i gceist ag an Tiarna iad a mharú, nach nglacfadh sé lena n-íobairt ná nach dtaispeánfadh sé na rudaí seo dóibh. Véarsaí 24–25: Rug an bhean mac agus tugann sí Samson mar ainm air . Fásann an leanbh, agus beannaíonn an Tiarna é. Tosaíonn Spiorad an Tiarna ag gluaiseacht air ó am go ham i Mahanehdan , idir Zorah agus Eshtaol. Caibidil 14: An Pósadh agus an Tomhas Véarsaí 1–4: Téann Samson síos go Timnath, feiceann sé bean Filistíneach, agus éilíonn sé go bhfaighidh a thuismitheoirí í mar bhean chéile aige. Déanann a thuismitheoirí agóid i gcoinne pósadh le bean ó na Filistínigh neamhthimpeallghearrtha, ach tugann an téacs faoi deara gur ón Tiarna a tháinig sé seo , a lorg deis i gcoinne na bhFilistíneach, a bhí i réim ar Iosrael ag an am. Véarsaí 5–9: Ar an mbealach go Timnath, béic leon óg i gcoinne Samson. Tagann Spiorad an Tiarna go cumhachtach air, agus stróic sé an leon gan aon lámh amhail is dá mba mheanbh é. Níos déanaí, filleann sé agus faigheann sé sciamhán beach agus meala i gcorp an leoin. Itheann sé an mil agus tugann sé cuid dá thuismitheoirí gan a fhoinse a insint dóibh. Véarsaí 10–20: Reáchtálann Samson féasta bainise le tríocha compánach Filistíneach. Cuireann sé tomhais geallbhunaithe: "As an té a itheann tháinig feoil, agus as an duine láidir tháinig milseacht." Gan a bheith in ann é a réiteach i dtrí lá, bagraíonn na Filistínigh ar bhean chéile Samson, ag cur iallach uirthi an freagra a mhealladh uaidh. Ghuil sí go dtí go n-insíonn sé di, agus nochtann sí do na fir é. Feargach faoina mbrath, maraíonn Samson tríocha fear Filistíneach as Ashkelon chun an geall a íoc, tréig sé a bhean chéile i bhfeirg, agus filleann sé ar theach a athar agus a bhean chéile á tabhairt dá fhear is fearr.
6
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
Caibidil 15: Díoltas, an Cnámh Giall, agus Saoradh Véarsaí 1–8: Le linn fhómhar na cruithneachta, tugann Samson cuairt ar a bhean chéile agus meannán aici, ach faigheann sé amach gur thug a hathair í dá chompánach agus gur thairg sé a deirfiúr níos óige ina háit. Le fearg, gabhann Samson trí chéad sionnach , ceanglaíonn sé eireaball le heireaball iad le tine eatarthu, agus scaoileann sé saor iad isteach san arbhar, sna fíonghoirt agus sna garraí olóige atá ina seasamh ag na Filistíneach, ag dó go hiomlán iad. Mar dhíoltas, dónn na Filistíneach bean chéile agus athair céile Samson chun báis. Agus é ag gealladh díoltais, mharaigh Samson líon mór Filistíneach ("cromán agus pluide le sárú mór") agus teitheann sé go carraig Etam. Véarsaí 9–13: Campaíonn na Filistínigh in Iúdá chun Samson a aimsiú. Téann trí mhíle fear de chuid Iúdá go carraig Etam, agus eagla orthu go ndéanfaidh na Filistínigh díoltas orthu féin. Cheangail siad Samson le dhá rópa nua agus thug siad don namhaid é. Véarsaí 14–20: Agus Samson ag druidim leis na Filistíneach ag Léihi agus é ag béicíl i mbua, tagann Spiorad an Tiarna go cumhachtach air. Bíonn na rópaí ar a airm cosúil le líon a dhóitear le tine, agus leáíonn a chriosanna. Agus cnámh gialla úr asail faighte aige , buaileann sé míle Filistíneach. Ina dhiaidh sin, agus tart air, glaonn sé ar Dhia; scoilteann Dia áit log i Léihi, agus steallann uisce amach chun é a athbheochan (ag tabhairt En-hacóire ar an áit ). Bhreathnaigh Samson ar Iosrael i laethanta na bhFilistíneach ar feadh fiche bliain . Caibidil 16: Delilah, Braighdeanas, agus Bua Deiridh Véarsaí 1–3: Téann Samson go Gaza, tugann sé cuairt ar striapach, agus gabhann na Gazaigh é agus tá sé beartaithe acu é a mharú ag breacadh an lae. Ag meán oíche, éiríonn Samson, stróicfidh sé geataí na cathrach dá gcuid post mar aon leis an dá phost agus an barra, tógann sé ar a ghuaillí iad, agus iompraíonn sé suas go barr an chnoic iad os comhair Heabrón. Véarsaí 4–14: Titeann Samson i ngrá le Delilah i ngleann Shorek. Tugann tiarnaí na bhFilistíneach breab di le hairgead ollmhór chun rún a neart mhóir a fháil amach. Déanann Delilah croscheistiú air arís agus arís eile: An chéad bhréag: Ceangail mé le seacht ngaoth ghlasa (téada bog fliucha) nár thriomaigh riamh, agus beidh mé lag. (Teipeann air; bristeann sé iad cosúil le snáithe). An dara bréag: Ceangail mé go daingean le rópaí nua nár úsáideadh riamh. (Teipeann air; briseann sé iad dá ghéaga cosúil le snáithe). An tríú bréag: Fí seacht nglas mo chinn le gréasán an tseoltóra. (Teipeann air; tarraingíonn sé an biorán agus an bhíoma uaidh). Véarsaí 15–22: Tuirseach ag a caoineadh agus a crá croí laethúil, insíonn Samson an fhírinne iomlán di sa deireadh: níor bhain rásúr lena cheann riamh, óir is Nasaríteach do Dhia é ó bhreith; má bhearrtar a cheann, imeoidh a neart uaidh. Luíonn Delilah chun codlata ar a glúine é, glaonn sí ar fhear chun a sheacht nglas a bhearradh de, agus cuireann sí faoi chois é. Baintear a shúile amach ag na Filistínigh, ceanglaítear é i ngéibheanna práis, agus cuirtear iallach air grán a mheilt i dteach an phríosúin i nGaza. Idir an dá linn, tosaíonn a chuid gruaige ag fás ar ais. Véarsaí 23–31: Bailíonn tiarnaí na bhFilistíneach le chéile le haghaidh íobairt mhór dá ndia Dagon , ag ceiliúradh go bhfuil a ndia tar éis a namhaid a thabhairt ina lámha. Tugann siad Samson dall
7
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
isteach sa réimse chun magadh a dhéanamh de. Iarrann Samson ar an mbuachaill a bhí á threorú ligean dó na piléir a bhraitheann atá ag tacú leis an teampall. Ag guí go dícheallach ar Dhia ar son borradh deiridh neart chun díoltas a dhéanamh as a dhá shúil dhall, teannaíonn Samson é féin i gcoinne an dá cholún lárnacha. Le brú mór ag béicíl, "Lig dom bás a fháil leis na Filistíneach!" , titeann an teach, ag marú níos mó Filistíneach ina bhás ná le linn a shaoil ar fad. Faigheann a theaghlach a chorp ar ais agus adhlacann siad é idir Zorah agus Eshtaol.
Cuid 2: Príomhcheachtanna agus Feidhmeanna Saoil 1. An Guais a bhaineann le Comhréiteach Morálta agus Spioradálta An Ceacht: D’imir Samson leis an tine arís agus arís eile. Bhíodh sé ag sárú a mhionnanna Nasaréadaigh go rialta (ag teagmháil le corpáin mhairbh, ag idirghníomhú le mná neamhghlana eachtracha, agus ag tabhairt aghaidh ar a chuid paisean feola). Ghlac sé leis go raibh a bhronntanas diaga ag tabhairt díolúine dó ó pheaca pearsanta. Feidhm Saoil: Ní dhíolmhaíonn bronntanais spioradálta, tallann ná poist cheannaireachta aon duine ó chuntasacht mhorálta. Creimeann comhréitigh bheaga gan srian, peacaí rúnda agus réasúnaíochtaí ionracas pearsanta de réir a chéile, rud a fhágann go mbíonn dallphointe spioradálta ann nach dtugtar faoi deara leochaileacht go dtí go dtarlaíonn tubaiste. 2. Úsáideann Dia Soithí Lochtacha chun a Chuspóirí a Bhaint Amach An Ceacht: In ainneoin lochtanna ollmhóra, a dhíograis agus a fhéin-thógáil Samson, d'úsáid Dia é mar uirlis chun cosc a chur ar fhoréigean na bhFilistíneach. Ón tús, d'oibrigh Dia trí roghanna ceannairceacha Samson chun a phlean fuascailte d'Iosrael a chomhlíonadh. Feidhm Saoil: Cé go bhfuil Dia ceannasach agus gur féidir leis oibriú trí laigí agus teipeanna daonna, bíonn iarmhairtí tromchúiseacha ag baint le heasumhlaíocht. Fuascann grásta, ach ní scriosann sí pian agus coilm droch-roghanna. Ba chóir dúinn ár ndícheall a dhéanamh freastal ar Dhia le humhlaíocht ó chroí seachas brath ar a ghrásta chun sinn a tharrtháil ó shaol meargánta. 3. Cumhacht an Choisricthe agus Foinse an Neart Fhíor An Ceacht: Ní raibh neart fisiciúil riamh i ndáiríre i Samson; ba chumas osnádúrtha é a bhí ceangailte go díreach lena chaidreamh conartha le Dia, siombailithe ag a dhíograis do Nasaráitigh. Nuair a gearradh a chuid gruaige - ní toisc go raibh airíonna draíochta ag baint leis an ghruaig, ach toisc gur léirigh sé a ghéilleadh deiridh ar dhílseacht don chonartha - d'imigh Spiorad an Tiarna uaidh. Feidhm Saoil: Tagann fíor-neart spioradálta, athléimneacht agus tionchar go hiomlán ó bheith ceangailte le Dia. Nuair a bhriseann muid ár dtiomantas dó agus nuair a bhraitheann muid ar ár nacmhainní féin, faighimid muid féin gan chumhacht spioradálta, leochaileach, agus faoi sclábhaíocht ag fórsaí an tsaoil. 4. Aithrí, Athchóiriú, agus Trócaire Deiridh Dé An Ceacht: Fiú tar éis dó bun na carraige a bhaint amach—dall, náirithe, agus grán á mheilt aige i gcill phríosúin—thug Samson athrú mór. Rud ríthábhachtach, thosaigh a chuid gruaige ag fás arís . Ina nóiméid dheireanacha, chas Samson ar ais chuig Dia i paidir éadóchasach, agus d’fhreagair Dia, ag tabhairt an neart dó a ghlao deiridh a chomhlíonadh. Feidhm Saoil: Ní rómhall riamh casadh ar ais chuig Dia. Is cuma cé chomh fada agus atá tú tite, cé chomh dona is atá do chomhréiteach déanta agat, nó cé chomh briste is atá do shaol, is Dia
8
Samson: Mair go Láidir, Faigh Bás Níos Láidir
athchóirithe é Dia. Is féidir le croí aithrí agus paidir dheiridh géillte trócaire agus cuspóir a fháil ina lámha fós.
9