Debóra, Barac, agus Iael Breithiúna 4 1 Agus rinne clann Iosrael olc arís i súile an Tiarna, tar éis bhás Éahúd. 2 Agus dhíol an Tiarna iad i láimh Iabin rí Chanán, a bhí i réim i Hazor; agus ba é Sisera ceannasaí a shlua, a bhí ina chónaí i Haroset na nGintlithe. 3 Agus ghlaoigh clann Iosrael ar an Tiarna: óir bhí naoi gcéad carbad iarainn aige; agus bhí sé ag cur an-fhoréigean ar chlann Iosrael ar feadh fiche bliain. 4 Agus Debóra, banfháidh, bean Lapidót, bhí sí ina breithiúnas ar Iosrael an tráth sin. 5 Agus bhí cónaí uirthi faoi chrann pailme Dhebóra idir Ráma agus Béitéal i sliabh Eafráim: agus tháinig clann Iosrael suas chuici le haghaidh breithiúnais. 6 Agus chuir sí fios agus ghlaoigh sí ar Bharac mac Abinoam ó Chedesnaftáli, agus dúirt sí leis, Nach ndearna an Tiarna Dia Iosrael ordú, ag rá, ‘Imigh agus tar i dtreo Shliabh Thabor, agus tabhair leat deich míle fear de chlann Naftáli agus de chlann Zabulun?’ 7 Agus tarraingeoidh mé Sisera, captaen arm Iabin, chugat go habhann Chisóin, lena charbad agus lena shlua, agus tabharfaidh mé i do láimh é. 8 Agus dúirt Bárac léi, “Más mian leat dul liom, imeoidh mé; ach mura rachaidh tú liom, ní imeoidh mé.” 9 Agus dúirt sí, “Rachaidh mé leat gan dabht; ach ní bheidh an turas a dhéanfaidh tú chun do chlóire; óir díolfaidh an Tiarna Sisera i láimh mná.” Agus d’éirigh Debóra agus chuaigh sí le Barac go Ceides. 10 Agus ghlaoigh Barac ar Zabulun agus ar Naftali go Cedes; agus chuaigh sé suas le deich míle fear faoina chosa: agus chuaigh Debóra suas leis. 11 Anois bhí Heber an Céineach, a bhí de chlann Hobab, athair céile Mhaois, scartha ó na Céinigh, agus chuir sé a phuball suas go dtí machaire Zaanaim, atá in aice le Cedes. 12 Agus d’inis siad do Shisera go raibh Barac mac Abinoam imithe suas go Sliabh Thabor. 13 Agus bhailigh Sisera a charbad go léir, naoi gcéad carbad iarainn, agus an slua go léir a bhí leis, ó Haroset na nGintlithe go dtí abhainn Chishon. 14 Agus dúirt Debóra le Bárac, “Éirigh suas; óir is é seo an lá a thug an Tiarna Sisera i do láimh: nach bhfuil an Tiarna imithe romhat?” Agus chuaigh Bárac anuas ó Shliabh Tábor, agus deich míle fear ina dhiaidh.
1
Debóra, Barac, agus Iael
15 Agus chuir an Tiarna Sisera, a charbad agus a shlua uile i ngreim le faobhar claímh roimh Bharac; agus leag Sisera síos as a charbad agus theith sé ar a chosa. 16 Ach lean Barac na gcarbad agus an slua go Haroset na nGintlithe: agus thit slua Shisera uile ar imeall an chlaímh; agus ní raibh fear fágtha. 17 Ach theith Sisera ar a chosa go puball Iáel, bean Heber an Céineach, óir bhí síocháin idir Iáibín rí Hazór agus teach Heber an Céineach. 18 Agus chuaigh Iáel amach i gcoinne Shisera, agus dúirt sí leis, “Tar isteach, a thiarna, tar isteach chugam; ná bíodh eagla ort.” Agus nuair a chas sé isteach chuici isteach sa phuball, chuir sí brat air. 19 Agus dúirt sé léi, “Tabhair dom beagán uisce le hól, impím ort; óir tá tart orm.” Agus d’oscail sí buidéal bainne, agus thug sí deoch dó, agus chlúdaigh sí é. 20 Dúirt sé léi arís, “Seas i ndoras na pubaill, agus nuair a thiocfaidh aon duine agus a fhiafróidh díot, agus a deir, ‘An bhfuil aon duine anseo?’, go ndéarfaidh tú, ‘Níl.’ 21 Ansin thóg bean Iael Heber tairne den phuball, agus rug sí casúr ina láimh, agus chuaigh sí go réidh chuige, agus bhuail sí an tairne ina theampaill, agus dhaingnigh sí sa talamh é: óir bhí sé ina chodladh go sámh agus tuirseach. Mar sin fuair sé bás. 22 Agus féach, agus Bárac ag tóraíocht Shisera, tháinig Iael amach ina choinne agus dúirt leis, “Tar anseo, agus taispeánfaidh mé duit an fear atá á lorg agat.” Agus nuair a tháinig sé isteach ina puball, féach, bhí Sisera marbh ina luí, agus an tairne ina theampaill. 23 Mar sin chuir Dia Iabin rí Chanán faoi chois an lá sin os comhair chlann Iosrael. 24 Agus d’éirigh le clann Iosrael, agus bhuaigh siad ar Iabin rí Chanán, go dtí gur scrios siad Iabin rí Chanán.
Breithiúna 5 1 Ansin chan Debórá agus Barac mac Abinoam an lá sin, ag rá, 2 Molaimis an Tiarna as díoltas Iosrael, nuair a thairg an pobal iad féin go toilteanach. 3 Éistibh, a ríthe; tabhair cluas, a phrionsaí; canfaidh mise, mise féin, don Tiarna; canfaidh mé moladh don Tiarna Dia Iosrael. 4 A Thiarna, nuair a chuaigh tú amach as Seír, nuair a shiúil tú amach as réimse Eadóm, chrith an talamh, agus thit na flaithis, agus thit uisce ó na scamaill chomh maith. 5 Leagh na sléibhte ó láthair an Tiarna, an Sinai sin ó láthair an Tiarna Dia Iosrael. 6 I laethanta Shamgar mac Anat, i laethanta Iael, bhí na bóithre móra folamh, agus shiúladh na taistealaithe trí bhóithre beaga. 7 Scoir áitritheoirí na sráidbhailte, scoir siad in Iosrael, go dtí gur éirigh mise Debóra, gur éirigh mé mar mháthair in Iosrael. 8 Roghnaigh siad déithe nua; ansin bhí cogadh sna geataí: an raibh sciath nó sleá le feiceáil i measc daichead míle in Iosrael? 9 Tá mo chroí le rialtóirí Iosrael, a thairg iad féin go toilteanach i measc an phobail. Beannaígí an Tiarna. 10 Labhraígí, a mharcaíochta ar asail bhána, a shuíonn i mbreithiúnas, agus a shiúlann ar an mbóthar. 11 Iadsan a shaortar ó thorann na mboghadóirí sna háiteanna tarraingthe uisce, ansin déanfaidh siad aithris ar ghníomhartha fíréanta an Tiarna, fiú na gníomhartha fíréanta i leith áitritheoirí a shráidbhailte in Iosrael: ansin rachaidh pobal an Tiarna síos chun na ngeataí. 12 Dúisigh, dúisigh, a Dheabórá: dúisigh, dúisigh, can amhrán: éirigh, a Bharaic, agus tabhair do bhraighdeanas i mbraighdeanas, a mhic Abinoam. 13 Ansin chuir sé smacht ar uaisle an phobail ar an té a bhí fágtha: chuir an Tiarna smacht ormsa ar na cumhachtaigh. 14 As Ephraim tháinig fréamh díobh in aghaidh Amalek; i do dhiaidh, a Bheniamin, i measc do mhuintire; as Machir tháinig rialóirí anuas, agus as Zabulun iadsan a láimhseálann peann an scríbhneora.
2
Debóra, Barac, agus Iael
15 Agus bhí prionsaí Íosácar le Debórá; fiú Íosácar, agus Barac freisin: cuireadh de shiúl na gcos isteach sa ghleann é. Bhí smaointe móra croí ag ranna Reúbaen. 16 Cén fáth a raibh tú i measc na gcró, ag éisteacht le béic na dtréad? Maidir le ranna Reúbaen, bhí machnaimh mhóra croí ann. 17 D’fhan Gilead thar an Iordáin: agus cén fáth ar fhan Dan i longa? D’fhan Áiséar ar bhruach na farraige, agus d’fhan sé ina bhearnaí. 18 Ba phobal iad Zebulun agus Naftáilí a chuir a saol i mbaol go dtí an bás ar ard-áiteanna na páirce. 19 Tháinig na ríthe agus throid siad, ansin throid ríthe Chanán i dTaanach cois uiscí Mhegido; níor ghabh siad aon bhrabús airgid. 20 Throid siad ó neamh; throid na réaltaí ina gcúrsaí i gcoinne Shisera. 21 Scuab abhainn Chishon iad, an abhainn ársa sin, abhainn Chishon. A m’anam, shaltair tú síos neart. 22 Ansin bhris na crúba capall le rámhaíocht na laochra, rámhaíocht a gcuid fear cumhachtach. 23 Mallachtaí sibhse, Meroz, a dúirt aingeal an Tiarna, mallachtaí go searbh a háitritheoirí; mar nár tháinig siad chun cabhrach an Tiarna, chun cabhrach an Tiarna in aghaidh na gcumhachtach. 24 Beannaithe os cionn na mban go mbeadh Iael bean Heber an Céiníteach, beannaithe go mbeadh sí os cionn na mban sa bhothan. 25 D’iarr sé uisce, agus thug sí bainne dó; thug sí im amach i mias uasal. 26 Chuir sí a lámh ar an tairne, agus a lámh dheas ar chasúr na n-oibrithe; agus leis an gcasúr bhuail sí Sisera, bhain sí a cheann de, agus sháigh sí agus bhuail sí trína theampaill. 27 Ag a cosa chrom sé, thit sé, luigh sé síos: ag a cosa chrom sé, thit sé: san áit ar chrom sé, ansin thit sé síos marbh. 28 D’fhéach máthair Shisera amach ar fhuinneog agus scairt sí tríd an laitís, Cén fáth a bhfuil a charbad chomh mall ag teacht? Cén fáth a bhfuil rothaí a charbad ag moilliú? 29 D’fhreagair a mná críonna í, sea, thug sí freagra di féin, 30 Nach ndearna siad deifir? Nach ndearna siad an chreach a roinnt; cailín nó dhó do gach fear; creach il-dhathach do Shisera, creach il-dhathach obair shnáthaide, il-dhathach obair shnáthaide ar an dá thaobh, oiriúnach do mhuineál na ndaoine a thógann an chreach? 31 Mar sin, go rachaidh do naimhde go léir amú, a Thiarna; ach go mbeadh grá acu dó mar an ghrian nuair a théann sí amach ina neart. Agus bhí suaimhneas ag an tír ar feadh daichead bliain.
Tráchtaireacht Cuntas Debórá, Bharaic, agus Iael atá le fáil i gcaibidlí 4 agus 5 de na Breithiúna taifeadann sé ceann de na fuascailtí is suntasaí a rinne Iosrael ó fhoréigean eachtrach. Leagann sé béim ar cheannasacht dhiaga, ceannaireacht chróga, agus an chaoi a n-úsáideann Dia uirlisí gan choinne chun a chuspóirí a bhaint amach.
Cuid 1: Miondealú Véarsa ar Véarsa Breithiúna Caibidil 4: Scéal na Saoirse Véarsaí 1–3: Peaca agus Leid Chruálach Iosrael Tar éis bhás an bhreithimh Ehud, rinne clann Iosrael olc arís i súile an Tiarna. Mar thoradh air sin, thug Dia iad i láimh Iabin, rí Chanán (a bhí i réim i Hazor), a raibh Sisera mar cheannasaí míleata air . Chuir Sisera brú trom ar Iosrael ar feadh fiche bliain ag baint úsáide as fórsa míleata ollmhór de 900 carbad iarainn . Ghlaoigh clann Iosrael ar an Tiarna ag lorg cabhrach.
3
Debóra, Barac, agus Iael
Véarsaí 4–9: Glaoch Dheborá agus Bharaic Debóra , banfháidh agus bean chéile Lapidót, ag breithiúnas Iosrael faoi láthair, ina suí faoi chrann pailme Debóra. Cuireann sí fios ar Bharac mac Abinoam agus tugann sí ordú ó Dhia: tá sé le 10,000 fear de chuid Naftali agus Zabulun a thabhairt go Sliabh Tábor, agus tarraingeoidh Dia Sisera agus a charbad go habhainn Chisóin. Freagraíonn Barac go coinníollach: “Má théann tú liom, imeoidh mé: ach mura rachaidh tú liom, ní imeoidh mé” . Aontaíonn Debórá imeacht, ach déanann sí tairngreacht nach dtabharfaidh an turas onóir phearsanta dó , mar go ndíolfaidh an Tiarna Sisera i láimh mná. Véarsaí 10–16: An Cath ag Sliabh Thabor agus Ciseon Tugann Barac gairm ar Zebulun agus Naftali go Cáidéis, ag bailiú 10,000 leanúna agus Deborah ina theannta. Nuair a chloiseann Sisera faoi seo, bailíonn sé a 900 carbad iarainn agus a chuid trúpaí go léir go dtí abhainn Chishon. Insíonn Deborah do Barac éirí, ag dearbhú, "Nach bhfuil an Tiarna imithe amach romhat?" Treoraíonn Barac a chuid fear síos an sliabh, agus cuireann an Tiarna Sisera agus a arm ar mire . Scriostar arm Sisera go hiomlán le faobhar an chlaímh, gan aon fhear a fhágáil beo, agus tréig Sisera a charbad agus teitheann sé de shiúl na gcos. Véarsaí 17–22: Iáel agus Bua Shisera Teitheann Sisera go puball Iael , bean chéile Heber an Céiníteach, mar gheall ar shíocháin idir teach ríoga Iabin agus teaghlach Heber. Téann Iael amach chun bualadh leis, tugann sí cuireadh dó teacht isteach, agus clúdaíonn sí é. Iarrann Sisera uisce; ina ionad sin, tugann sí im (bainne reoite) dó i mias uasal . Tuirseach agus muiníneach, titeann Sisera ina chodladh go sámh. Tógann Iael tairne puball (biorán) agus casúr ina lámh go ciúin, téann sí go réidh chuige, agus brúnn sí an tairne trína theampaill isteach sa talamh, ag marú láithreach é. Nuair a thagann Barak sa tóir, taispeánann Iael ceannasaí marbh an namhad dó, ag comhlíonadh tairngreacht Dheborá. Véarsaí 23–24: Smachtú Rí Iáibín An lá sin, chuir Dia Iabin rí Chanán faoi chois os comhair chlann Iosrael, agus d’éirigh le lámh Iosrael agus bhuaigh sé air go dtí go scriosadh é. Breithiúna Caibidil 5: Amhrán Dhebórá agus Bharaic Véarsaí 1–5: Moladh don Tiarna Canann Debórá agus Barac amhrán buacach, ag moladh Dé as ceannairí deonacha agus as muintir Iosrael a bhí sásta a bheith sásta. Cuimhníonn siad ar láithreacht mhaorga, chrith talún Dé nuair a shiúil sé ó Sheir agus Eadom. Véarsaí 6–11: Fionnachtain Iosrael iompaithe chun ceartais Tugann an t-amhrán léargas ar laethanta dorcha an leatrom nuair a bhí na mórbhealaí folamh agus muintir na sráidbhaile i bhfolach go dtí gur tháinig Deborah chun cinn mar "mháthair in Iosrael" . Tugann sé cuireadh do rialóirí, breithiúna, agus gnáthmhuintir na cathrach a bhí bailithe ag na huiscí chun aithris a dhéanamh ar ghníomhartha fíréanta agus ar ghníomhartha saoirse an Tiarna. Véarsaí 12–18: Treibheanna Toilteanacha vs. Treibheanna Sásúla Tagann glaoch buacach amach chuig Barac chun an braighdeanas a thabhairt i mbraighdeanas. Tugann an t-amhrán sonraí faoi na treibheanna a thairg go fonnmhar— Ephraim, Benjamin, Machir, Zebulun, Issachar, agus Naphtali —agus cáineann sé go géar iad siúd a d’fhan taobh thiar ag a gcróite nó a gcóstaí, amhail Reuben, Dan, agus Asher .
4
Debóra, Barac, agus Iael
Véarsaí 19–23: An Cath Cosmach agus Mallacht Meroz Throid ríthe Chanán, ach "throid na réaltaí ina gcúrsaí i gcoinne Shisera" (rud a thugann le fios go raibh idirghabháil dhiaga ann, is dócha gur tharla báisteach throm a d’iompaigh abhainn Chishon ina tuile a chuir bac ar na carbaid iarainn). Scuab abhainn ársa Chishon an namhaid ar shiúl. Tá mallacht shearbh curtha ar chathair Meroz mar nár tháinig siad amach "chun cabhair an Tiarna in aghaidh na gcumhachtach". Véarsaí 24–27: Onóir a thabhairt do Mhisneach Iael Déantar ceiliúradh ar Iáel mar dhuine "beannaithe os cionn na mban" sa phuball. Déanann an tamhrán cur síos beoga ar a gníomh cinntitheach—ag síneadh amach don chasúr agus ag brú an tairne trí cheann Shisera, áit ar thit sé go tóin poill agus gur thit sé marbh ag a cosa. Véarsaí 28–30: Íoróin Mháthair Shisera Bogann pictiúr drámatúil, íorónta go dtí máthair Shisera ag breathnú amach a fuinneog laitíse, ag déanamh iontais go himníoch cén fáth go bhfuil carbad a mic chomh mall ag filleadh. Tugann a mná críonna sólás di leis an mbréagscéal nach bhfuil sé ach ag roinnt na gcreach - braighdeánaigh agus bróidnéireacht shaibhir - gan a fhios aige go bhfuil sé marbh cheana féin. Véarsa 31: Paidir Deiridh Críochnaíonn an t-amhrán le paidir chumhachtach: "Mar sin, go rachaidh do naimhde go léir amú, a Thiarna: ach go mbeadh siadsan a bhfuil grá acu dó mar an ghrian nuair a théann sé amach ina neart." Tar éis an bhua seo, bíonn suaimhneas ag an tír ar feadh daichead bliain .
Cuid 2: Príomhcheachtanna agus Feidhmeanna Saoil Úsáideann Dia an Neamhghnách agus an Gnáth: Níor tháinig an tsaoirse trí arm impiriúil traidisiúnta le hairm den scoth, ach trí bhean ghnáth (Iael) ag baint úsáide as biorán pubaill tí agus casúr, rud a léiríonn go bhfuil áthas ar Dhia uirlisí umhal a úsáid chun críocha neamhghnácha. Guais na Neodrachta Spioradálta agus na Sásamhachta: Cáineann amhrán Dhebórá na treibheanna a d’fhan sa bhaile (cosúil le Reuben agus Dan) go géar agus mallaíonn sé Meroz as diúltú cabhrú. Meastar gur freasúra atá i neodracht spioradálta i dtréimhsí géarchéime morálta; glaotar ar chreidmhigh chun rannpháirtíocht ghníomhach seachas stádas compordach mar lucht féachana. Cumhacht na Comhpháirtíochta agus an Spreagtha: D’aithin Barak a riachtanas le haghaidh bunús spioradálta, agus d’iarr sé ar Deborah dul leis chun catha. Is minic a dhearann Dia ár mbua spioradálta agus praiticiúla timpeall ar phobal, cuntasacht fhrithpháirteach, agus comhpháirtíocht dhiaga seachas ar indibhidiúlacht scoite amach. Ag Tabhairt na Glóire ar Ais do Dhia: Díreach tar éis dóibh rath míleata ollmhór a bhaint amach, níor bhraith Deborah agus Barak as a ngile oirbheartaíochta féin; ina ionad sin, phléasc siad amach ag canadh amhrán adhartha ag cur gach glóire, cumhacht stairiúil agus bua ar ais chuig an Tiarna. I dtréimhsí bua pearsanta nó gairmiúla, coinníonn moladh agus umhlaíocht d'aon ghnó ár bhfócas ar fhíorfhoinse ár neart.
5