Skip to main content

Ilocano - Stars in Scriptures (Stellar Astronomy)

Page 1

Dagiti Bituen iti Kasuratan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Pentateuko Ket nangaramid ti Dios iti dua a dadakkel a silaw; ti dakdakkel a lawag a mangituray iti aldaw, ken ti basbassit a lawag a mangituray iti rabii: inaramidna met dagiti bituen. Genesis 1:16 Ket inruarna isuna iti ballasiw-taaw, ket kinunana, Kitaem itan nga agturong iti langit, ket ibagam kadagiti bituen, no kabaelam a bilangen ida: ket kinunana kencuana, Kastato ti putotmo. Genesis 15:5 Nga iti bendision bendisionanka, ken iti panagadu paaduekto ti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ken kas iti darat nga adda iti igid ti baybay; ket ti bukelmo tagikuaendanto ti ruangan dagiti kabusorna; Genesis 22:17 Ket paaduekto dagiti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket itedkonto iti bukelmo amin dagitoy a pagilian; ket iti bukelmo mabendisionanto dagiti amin a nasion iti daga; Genesis 26:4 Ket natagtagainepna ti sabali pay a tagtagainep, ket imbagana kadagiti kakabsatna, ket kinunana, Adtoy, natagtagainepko pay ti tagtagainep; ket, adtoy, ti init ken ti bulan ken dagiti sangapulo ket maysa a bituen nagruknoyda kaniak. Genesis 37:9 Laglagipem da Abraham, Isaac, ken Israel, dagiti adipenmo, a nangisapatam iti bagim, ket imbagam kadakuada, Paaduekto ti bin-im a kas kadagiti bituen ti langit, ket amin daytoy a daga a sinaok ket itedkonto kadagiti kaputotam, ket tawidendanto daytoy iti agnanayon. Exodo 32:13 Makitakto isuna, ngem saan nga ita: makitakto isuna, ngem saan nga asideg: umayto ti maysa a Bituen manipud ken Jacob, ket tumakderto ti maysa a Setro manipud iti Israel, ket kabilenna dagiti suli ti Moab, ket dadaelenna amin dagiti annac ni Set. Numeros 24:17 Ni Yahweh a Diosyo pinaadunakayo, ket, adtoy, ita nga aldaw, kas kadagiti bituen ti langit gapu iti kinaadu. Deuteronomio 1:10 Ket di la ket ta itangadmo dagiti matam idiay langit, ket inton makitam ti init, ken ti bulan, ken dagiti bituen, uray dagiti amin a buyot ti langit, maiturongda nga agdayaw kadakuada, ken agserbi


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

kadakuada, nga inbingay ni Jehova a Diosmo kadagiti amin a nasion iti baba ti entero a langit. Deuteronomio 4:19 Simmalog dagiti ammam idiay Egipto a kaduada ti pitopulo ket sangapulo a tattao; ket ita ni Jehova a Diosmo pinagbalinnaca a cas bituen ti langit gapu iti kinaadu. Deuteronomio 10:22 Ket mabatikayto a bassit iti bilang, idinto ta kaskadagiti bituen ti langit gapu iti kinaadu; agsipud ta saanmo a tungpalen ti timek ni Yahweh a Diosmo. Deuteronomio 28:62

Pakasaritaan Nakirangetda manipud langit; dagiti bituen iti kursoda nakirangetda ken Sisera. Uk-ukom 5:20 Ngem saan nga innala ni David ti bilangda manipud iti duapulo ti tawenda ken nababbaba: gapu ta imbaga ni Yahweh a paaduenna ti Israel a kas kadagiti bituen ti langlangit. 1 Cronicas 27:23 Isu a nagbannogkami iti trabaho: ket kagudua kadakuada ti nangtengngel kadagiti pika manipud iti panagsilnag ti bigat agingga a nagparang dagiti bituen. Nehemias 4:21 Pinaaduka met dagiti annakda a kas kadagiti bituen ti langit, ket impanmo ida iti daga, a maipanggep nga inkarim kadagidi ammada, a sumrekda a mangtagikua iti daytoy. Nehemias 9:23 Nasipnget koma dagiti bituen iti sipnget dayta; agsapul koma iti lawag, ngem awan ti maaddaan; saan met a makitana ti panagraniag ti aldaw: Job 3:9 Dayta ti mangibilin iti init, ket saan a sumingising; ket selioanna dagiti bituen. Job 9:7 Saan kadi nga adda ti Dios iti kangato ti langit? ket adtoy ti kangato dagiti bituen, anian a kangatoda! Job 22:12 Kitaenyo uray agingga iti bulan, ket saan nga agsilnag; wen, saan a nadalus dagiti bituen iti imatangna. Job 25:5 Idi agkankanta dagiti bituen iti agsapa, ket amin nga annak ti Dios nagpukkawda gapu iti ragsak? Job 38:7

Daniw No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4 Ti bulan ken bituen nga agturay iti rabii: ta ti asina agtalinaed iti agnanayon. Salmo 136:9 Ibagana ti bilang dagiti bituen; awaganna amin ida iti nagnaganda. Salmo 147:4 Idaydayawyo isuna, init ken bulan: idaydayawyo isuna, dakayo amin a bituen ti lawag. Salmo 148:3 Bayat a ti init, wenno ti lawag, wenno bulan, wenno dagiti bituen, saanda a sumipnget, wenno agsubli dagiti ulep kalpasan ti tudo. Eclesiastes 12:2 2


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Padto Ta dagiti bituen ti langit ken dagiti konstelasionna saandanto nga ited ti lawagda: ti init sumipngetto iti panagruarna, ket ti bulan dinanto pagsilnagen ti lawagna. Isaias 13:10 Ta kinunam iti pusom, Sumalogakto idiay langit, itan-okko ti tronok iti ngatuen dagiti bituen ti Dios: Agtugawakto met iti bantay ti gimong, kadagiti sikigan ti amianan. Isaias 14:13 Nabannogka gapu iti kinaadu dagiti balakadmo. Tumakder koma ita dagiti astrologo, dagiti managbuya iti bituen, dagiti binulan a mangipakpakauna, ket isalakannaka manipud kadagitoy a banag a dumteng kenka. Isaias 47:13 Kastoy ti kuna ni Yahweh, a mangted iti init kas lawag iti aldaw, ken dagiti ordinansa ti bulan ken dagiti bituen kas lawag iti rabii, a mangbingay iti baybay no agngarngaretnget dagiti dalluyon; Ti APO dagiti buybuyot ti naganna: Jeremias 31:35 Ket inton iddepekto, abbongakto ti langit, ket pagsipngetekto dagiti bituen; Abbongakto ti init iti ulep, ket ti bulan saannanto nga ikkan ti lawagna. Ezequiel 32:7 Ket dimmakkel, agingga iti buyot ti langit; ket inwarasna ti sumagmamano kadagiti buyot ken dagiti bituen iti daga, ket sinaplitna ida. Daniel 8:10 Ket dagiti masirib agsilnagdanto a kas iti kinaraniag ti tangatang; ken dagiti mangiturong iti adu iti kinalinteg a kas kadagiti bituen iti agnanayon nga awan inggana. Daniel 12:3 Agkintayegto ti daga iti sanguananda; dagiti langit agpigergerdanto: ti init ken bulan sumipngetdanto, ket dagiti bituen ibaw-ingdanto ti panagraniagda. Joel 2:10 Agsipngetto ti init ken bulan, ket ibaw-ing dagiti bituen ti panagsilnagda. Joel 3:15 Sapulenyo ti mangaramid kadagiti pito a bituen ken Orion, ken mangbalbaliw iti anniniwan ni patay iti bigat, ken mangpasipnget iti aldaw iti rabii: nga umawag iti dandanum ti baybay, ken mangibukbok kadagitoy iti rabaw ti daga: Ni Yahweh isu ti naganna. Amos 5:8 Ngem inawityo ti tabernakulo ni Moloc ken Kiun a ladawanyo, ti bituen ti diosyo, nga inaramidyo para iti bagbagiyo. Amos 5:26 Nupay itan-okmo ti bagim a kas iti agila, ken uray no ikabilmo ti umokmo iti tengnga dagiti bituen, ibabakanto sadiay, kuna ni Yahweh. Abdias 1:4 Pinaadumo dagiti komersiantem iti ngatuen dagiti bituen ti langit: ti cankerworm samsamenna, ket agtayab. Nahum 3:16

Dagiti Ebanghelio ken Aramid Kinunana, Sadino ti ayan ti nayanak nga Ari dagiti Judio? ta nakitami ti bituenna iti daya, ket immaykami nga agdayaw kenkuana. Kalpasanna, idi sililimed nga inayaban ni Herodes dagiti masirib, sinaludsodna a sipipinget kadakuada no ania nga oras ti panagparang ti bituen. Idi nangngegda ti ari, pimmanawda; ket, adtoy, ti bituen, a nakitada iti daya, napan iti immun-una 3


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

kadakuada, agingga a dimteng ken nagtakder iti ayan ti ubing. Idi nakitada ti bituen, nagrag-oda iti kasta unay a rag-o. Mateo 2:2 ,7,9,10 Kalpasan a dagus ti rigat dagidiay nga aldaw, sumipngetto ti init, ket saanton nga ikkan ti bulan ti lawagna, ket agtinnagto dagiti bituen manipud langit, ket agkintayegto dagiti pannakabalin ti langlangit. Mateo 24:29 Ket agtinnagto dagiti bituen ti langit, ket agkintayegto dagiti pannakabalin nga adda idiay langit. Marcos 13:25 Ket addanto dagiti pagilasinan iti init, ken iti bulan, ken kadagiti bituen; ket iti daga rigat dagiti nasion, buyogen ti pannakariro; ti baybay ken dagiti dalluyon nga agngarngaretnget; Lucas 21:25 Wen, innalayo ti tabernakulo ni Moloc, ken ti bituen ti diosyo a ni Remfan, dagiti pigura nga inaramidyo a pagdaydayawan kadakuada: ket ipandakayto iti labes ti Babilonia. Aramid 7:43 Ket idi saan a nagparang ti init wenno bituen iti adu nga aldaw, ken awan ti bassit a bagyo a nagdisso kadakami, amin a namnama a maisalakantayo ket naikkat idin. Aramid 27:20

Dagiti Surat Adda maymaysa a dayag ti init, ken sabali a dayag ti bulan, ken sabali a dayag dagiti bituen: ta ti maysa a bituen ket naiduma iti sabali a bituen iti dayag. 1 Corinto 15:41 Gapuna timmaud sadiay uray ti maysa, ket isu a kasla natay, ti kaadu dagiti bituen iti langit, ken kas iti darat nga adda iti igid ti baybay a di mabilang. Hebreo 11:12 Addaantayo met iti mas sigurado a sao ti padto; isu nga aramidenyo a naimbag no agannadkayo, a kas iti silaw nga agsilsilnag iti nasipnget a disso, agingga iti parbangon ti aldaw, ken tumaud ti bituen iti aldaw kadagiti pusoyo. 2 Pedro 1:19 Agburburek a dalluyon ti baybay, a mangburak iti bukodda a bain; aggargaraw a bituen, a nakaireserba ti kinangisit ti sipnget iti agnanayon. Judas 1:13

Apocalipsis Ket addaan iti makannawan nga imana iti pito a bituen: ket manipud ngiwatna rimmuar ti natadem a kampilan a dua ti tademna: ket ti rupana kasla agsilsilnag ti init iti pigsana. Ti misterio dagiti pito a bituen a nakitam iti makannawan nga imak, ken dagiti pito a balitok a kandelero. Dagiti pito a bituen isuda dagiti anghel dagiti pito nga iglesia: ken dagiti pito a kandelero a nakitam isuda dagiti pito nga iglesia. Apocalipsis 1:16 ,20 Agsuratka iti anghel ti iglesia ti Efeso; Kuna dagitoy ti mangiggem kadagiti pito a bituen iti makannawan nga imana, a magmagna iti tengnga dagiti pito a balitok a kandelero; Apocalipsis 2:1 Ket itedkonto kenkuana ti bituen ti agsapa. Apocalipsis 2:28

4


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket iti anghel ti iglesia idiay Sardis isuratmo; Dagitoy ti kuna ti addaan iti pito nga Espiritu ti Dios, ken dagiti pito a bituen; Ammok dagiti aramidmo, nga addaanka iti nagan a sibibiagka, ken natayka. Apocalipsis 3:1 Ket dagiti bituen ti langit nagtinnagda iti daga, a kas iti kayo a higos a mangipuruak kadagiti di naintiempuan a higosna, no isu ket agtayyek gapu iti napigsa nga angin. Apocalipsis 6:13 Ket naguni ti maikatlo nga anghel, ket nagtinnag ti dakkel a bituen manipud langit, a sumsumged a kasla maysa a pagsilawan, ket natnag iti kakatlo a paset dagiti karayan, ken kadagiti ubbog ti dandanum; Ket ti nagan ti bituen ket maawagan iti Wormwood: ket ti kakatlo ti dandanum nagbalin nga wormwood; ket adu a tattao ti natay gapu iti dandanum, gapu ta napaitda. Ket ti maikapat nga anghel nagpukkaw, ket ti maikatlo a paset ti init nasaplit, ken ti maikatlo a paset ti bulan, ken ti maikatlo a paset dagiti bituen; casta a ti kakatlo a pasetda nasipnget, ket saan a nagsilnag ti aldaw iti kakatlo a pasetna, ken ti rabii met. Apocalipsis 8:10 -12 Ket ti maikalima nga anghel nagpukkaw, ket nakitak ti maysa a bituen a nagtinnag manipud langit nga agturong iti daga: ket naited kenkuana ti tulbek ti awan tukodna nga abut. Apocalipsis 9:1 Ket nagparang ti dakkel a pagsidsiddaawan idiay langit; maysa a babai a nakawesan iti init, ken ti bulan iti baba dagiti sakana, ken iti rabaw ti ulona maysa a korona a sangapulo ket dua a bituen. Ket ti ipusna inguyodna ti kakatlo a paset dagiti bituen ti langit, ket imbellengna ida iti daga: ket ti dragon nagtakder iti sangoanan ti babai a sisasagana a maipasngay, tapno alun-onenna ti anakna apaman a maipasngay. Apocalipsis 12:1 ,4 Siak ni Jesus imbaonko ti anghelko a mangpaneknek kadakayo kadagitoy a banbanag kadagiti iglesia. Siak ti ramut ken kaputotan ni David, ken ti naraniag ken bituen iti agsapa. Apocalipsis 22:16

Apokripa Iti maikapat nga aldaw imbilinmo nga agsilnag ti init, ket ti bulan ti mangsilnag kenkuana, ket agsasaruno dagiti bituen. 2 Esdras 6:45 Ket dagiti rupa dagidiay nagusar iti panagliklik ket agsilnagdanto iti ngatuen dagiti bituen, idinto ta dagiti rupatayo ket nangisit ngem iti sipnget? 2 Esdras 7:55 Agpipinnadakesdanto, ket kabilendanto ti nakaad-adu a bituen iti rabaw ti daga, uray pay ti bukodda a bituen; ket ti dara agtaud iti kampilan agingga iti tian, . Ket tumaudto dagiti napigsa nga angin manipud daya, ket luktandanto daytoy; ket ti ulep nga intag-ayna gapu iti pungtot, ken ti bituen a nagguyoden a mangpataud iti buteng nga agturong iti angin iti daya ken laud, madadaelto. Dagiti dadakkel ken nabileg nga ulep maitan-okdanto a napno iti pungtot, ken ti bituen, tapno pagbutnganda ti amin a daga, ken dagiti agnanaed sadiay; ket ibukbokdanto iti tunggal nangato ken natan-ok a disso ti nakaam-amak a bituen, . Umaydanto kencuana, ket lakubendanto, ti bituen ken amin a pungtot ibukbokdanto kenkuana: kalpasanna ti tapok ken asuk sumang-atdanto idiay langit, ket amin dagiti adda iti aglawlawna agdung-awdanto kenkuana. 2 Esdras 15:35 ,39-40,44 Iti saona naaramid dagiti bituen, ket ammona ti bilangda. 2 Esdras 16:56 Dagiti sirkulo dagiti tawen, ken dagiti posision dagiti bituen: Kinasirib ni Solomon 7:19

5


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ta napimpintas ngem ti init, ken kangrunaan iti amin nga urnos dagiti bituen: no maidilig iti lawag, masarakan iti sanguananna. Kinasirib ni Solomon 7:29 Intedna kadagiti nalinteg a gunggona ti panagbannogda, inwanwanna ida iti nakaskasdaaw a wagas, ken nagbalin kadakuada a pangabbong iti aldaw, ken silaw dagiti bituen iti panawen ti rabii; Kinasirib ni Solomon 10:17 Ngem maibilangda nga apuy, wenno angin, wenno ti napartak nga angin, wenno ti sirkulo dagiti bituen, wenno ti naranggas a danum, wenno dagiti silaw ti langit, kas didiosen a mangiturturay iti lubong. Kinasirib ni Solomon 13:2 Awan ti bileg ti apuy a mabalin a mangted kadakuada iti lawag: saan met a makaibtur dagiti naraniag a gil-ayab dagiti bituen a manglawag iti dayta nakaam-amak a rabii. Kinasirib ni Solomon 17:5 Ti kinapintas ti langit, ti dayag dagiti bituen, maysa nga arkos a mangted lawag kadagiti kangatuan a disso ti Apo. Eclesiastico 43:9 Ngarud impatalgedna kenkuana babaen ti sapata, a bendisionanna dagiti nasion iti bin-ina, ken paaduennanto isuna a kas iti tapok ti daga, ken itan-okna dagiti bukelna a kas kadagiti bituen, ken ipatawidna ida manipud iti baybay agingga iti baybay, ken manipud iti karayan agingga iti kaunggan ti daga. Eclesiastico 44:21 Isu ket kas iti bituen ti agsapa iti tengnga ti ulep, ken kas iti bulan iti napunno. Eclesiasticus 50:6 Nagsilnag dagiti bituen iti panagbantayda, ket nagrag-oda: no awaganna ida, kunada, Adtoytayo; ket kasta met a buyogen ti rag-o impakitada ti lawag iti nangaramid kadakuada. Baruc 3:34 Ta ti init, bulan, ken bituen, gapu ta naraniag ken naibaon a mangaramid kadagiti opisinada, natulnogda. Surat ni Jeremias 1:60 Isu a nagsao ken inkarim, a paaduem ti bin-ida a kas kadagiti bituen ti langit, ken kas iti darat nga adda iti igid ti baybay. Kararag ni Azarias 1:13 O dakayo a bituen ti langit, bendisionanyo ti Apo: idaydayawyo ken itan-okyo isuna iti agnanayon. Kararag ni Azarias 1:41 Ket ti tao, a napanunotna bassit sakbay a makadanon kadagiti bituen ti langit, awan ti tao a makaibtur a mangawit iti di maibturan nga angotna. 2 Macabeo 9:10

Enoc Ket naipakita kaniak ti sirmata a kastoy: Adtoy, iti sirmata inawisnak dagiti ulep ket inayabannak ti maysa nga alingasaw, ket ti panagdaliasat dagiti bituen ken kimat ket nagdardaras ken pinapartaknak, ket dagiti angin iti sirmata pinagtayabdak ken intag-aydak nga agpangato, ket inyakarnak idiay langit. Ti tawana ket kas iti dalan dagiti bituen ken kimat, ket iti nagbaetan dagitoy adda dagiti umap-apuy a kerubin, ken ti langitda ket nalawag a kas iti danum. Ket ti suelona ket apuy, ken iti ngatona adda dagiti kimat ken dalan dagiti bituen, ken ti tawana ket gumilgil-ayab met nga apuy. Enoc 14:8,11,17

6


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket nakitak dagiti disso dagiti silnag ken dagiti pagidulinan kadagiti bituen ken dagiti gurruod ken iti kaunggan a kaadalem, nga ayan ti umap-apuy a pana ken pana ken ti gingetda, ken umap-apuy a kampilan ken amin a kimat. Enoc 17:3 Nakitak dagiti angin ti langit nga agturong ken mangiyeg iti aglawlaw ti init ken amin a bituen iti ilelennekda. Nakitak sadiay ti pito a bituen a kasla dadakkel a sumsumged a bantay, ket kaniak, idi nagsaludsodak maipapan kadakuada, Kinuna ti anghel: ‘Daytoy a lugar isu ti panungpalan ti langit ken daga: daytoy nagbalinen a pagbaludan dagiti bituen ken ti buyot ti langit. Ket dagiti bituen nga agtulidtulid iti apuy isuda dagiti nangsalungasing iti bilin ti Apo iti rugi ti panagngatoda, gapu ta saanda a rimmuar kadagiti naituding a panawenda. Enoc 18:4,12-14 Ket nakitak sadiay ti pito a bituen ti langit a naisinggalut iti dayta, a kasla dadakkel a bantay ken sumsumged iti apuy. Dagitoy ket kaadu dagiti bituen ti langit, a sinalungasingda ti bilin ti Apo, ket naigalut ditoy agingga a makompleto ti sangapulo ribu a tawen, ti panawen nga inraman dagiti basbasolda. Enoc 21:3,6 Ket nakitak no kasano a rummuar dagiti bituen ti langit, ket binilangko dagiti ruangan a paggapuan dagitoy, ket insuratko amin a pagruaran, ti tunggal indibidual a bituen a bukodna, segun iti bilangda ken nagnaganda, dagiti kursoda ken dagiti saadda, ken dagiti panawenda ken dagiti bulanda, kas impakita kaniak ni Uriel a nasantuan nga anghel a kaduak. Enoc 33:3 Babaen ti tunggal maysa kadagitoy a babassit a ruangan lumasat dagiti bituen ti langit ken agtarayda iti kursoda nga agpalaud iti dalan a naipakita kadakuada. Enoc 36:3 Ket nakitak ti dadduma pay a kimat ken dagiti bituen ti langit, ket nakitak no kasano nga inawaganna ida amin iti nagnaganda ket dimngegda Kenkuana. Enoc 43:1 Kasta met ti sabali pay a penomenon a nakitak maipapan kadagiti kimat: no kasano a tumaud ti dadduma kadagiti bituen ken agbalin a kimat ken dida makisina iti baro a pormada. Enoc 44:1 Ket dagitoy dagiti mangukom kadagiti bituen ti langit, Ket itag-ayda dagiti imada a maibusor iti Kangatuan, Ket agdaliasatda iti daga ken agnaed iti dayta. Ket amin nga aramidda iparangarangda ti kinakillo, Ket ti pannakabalinda ket agsaad kadagiti kinabaknangda, Ket ti pammatida adda kadagiti didiosen nga inaramidda babaen kadagiti imada, Ket ilibakda ti nagan ti Apo dagiti Espiritu, Ket idaddadanesda dagiti balbalay dagiti gimongna, Ken dagiti napudno nga agbibitin iti nagan ti Apo dagiti Espiritu. Enoc 46:7-8 Wen, sakbay a naparsua ti init ken dagiti pagilasinan, Sakbay a naaramid dagiti bituen ti langit, Nainaganan ti naganna iti sangoanan ti Apo dagiti Espiritu. Enoc 48:3 Ket dagiti siled dagiti angin, ken no kasano ti pannakabingaybingay dagiti angin, ken no kasano ti pannakatimbangda, ken no kasano ti pannakakuenta dagiti ruangan dagiti angin, tunggal maysa sigun iti bileg ti angin, ken bileg dagiti silaw ti bulan, ken maitunos iti bileg a maitutop: ken dagiti pannakabingbingay dagiti bituen sigun iti nagnaganda, ken no kasano a mabingaybingay dagiti amin a pannakabingbingay. Enoc 60:12 Ket babaen iti dayta a sapata makompleto dagiti bituen ti kursoda, Ket awaganna ida iti nagnaganda, Ket sungbatanda Isuna manipud iti agnanayon agingga iti agnanayon. Enoc 69:21

7


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket impakitana kaniak dagiti amin a palimed dagiti ungto ti langit, Ken amin a siled dagiti amin a bituen, ken amin a silnag, No sadino ti paggapuan dagitoy iti sangoanan dagiti nasantoan. Enoc 71:4 Ket nakitak ti innem a ruangan a pagsilnagan ti init, ken innem a ruangan a paglemmengan ti init ken sumingising ken lumnek ti bulan kadagitoy a ruangan, ken dagiti mangidadaulo kadagiti bituen ken dagidiay idauluanda: innem iti daya ken innem iti laud, ken amin a sumurot iti maysa ken maysa iti umiso a maitunos nga urnos: kasta met nga adu a tawa iti kannawan ken kannigid dagitoy a ruangan. Enoc 72:3 Ket ti sobra ti init ken dagiti bituen ket aggatad iti innem nga aldaw: iti 5 a tawen 6 nga aldaw iti kada tawen dumteng iti 30 nga aldaw: ket ti bulan matnag iti likudan ti init ken bituen agingga iti bilang ti 30 nga aldaw. Ket ti init ken dagiti bituen iyegda amin a tawen nga eksakto, tapno saanda nga umabante wenno itantan ti saadda iti uray maysa laeng nga aldaw agingga iti agnanayon; ngem kompletuen dagiti tawen buyogen ti naan-anay a hustisia iti 364 nga aldaw. Enoc 74:11-12 Ket dagiti panguluen dagiti ulo dagiti rinibu, a naikabil iti rabaw ti intero a panamarsua ken iti rabaw dagiti amin a bituen, adda met pakainaiganna kadagiti uppat nga intercalary nga aldaw, a di maisina iti opisinada, sigun iti pannakakuenta ti tawen, ket dagitoy agserbida kadagiti uppat nga aldaw a saan a nakuenta iti panagkuenta iti tawen. Enoc 75:1 Ta dagiti pagilasinan ken dagiti panawen ken dagiti tawen ken dagiti aldaw nga impakita kaniak ni anghel Uriel, nga inkabil ti Apo ti dayag iti agnanayon kadagiti amin a silaw ti langit, iti langit ken iti lubong, tapno agturayda iti rabaw ti langit ken makitada iti daga, ken agbalinda a mangidadaulo para iti aldaw ken rabii, kayatna a sawen ti init, bulan, ken bituen, ken amin dagiti agserserbi a parsua a mangaramid kadakuada rebolusion kadagiti amin a karuahe ti langit. Enoc 75:3 No maipapan kadagiti sangapulo ket dua a ruangan iti langit, kadagiti ungto ti daga, a rummuar ti init, bulan, ken bituen, ken amin nga aramid ti langit iti daya ken iti laud. Adu dagiti tawa a silulukat iti kannigid ken kannawan dagitoy, ket ti maysa a tawa iti naituding a panawenna ket mangpataud iti pudot, a katupag a kas kadagitoy nga aramiden kadagidiay a ruangan a paggapuan dagiti bituen sigun iti imbilinna kadakuada, ken a nakaikabilanda a katupag ti bilangda. Ket nakitak dagiti karuahe idiay langit, nga agtartaray iti lubong, iti ngatuen dagidiay a ruangan a pagrikrikus dagiti bituen a di pulos lumnek. Ket dakdakkel ti maysa ngem iti amin a dadduma, ket isu dayta ti mangaramid iti kursona iti intero a lubong. Enoc 75:6-9 Enoc 79 1 Ket ita, anakko, impakitak kenka ti amin, ket nalpasen ti linteg ti amin a bituen ti langit. 2 Ket impakitana kaniak dagiti amin a linteg dagitoy maipaay iti tunggal aldaw, ken iti tunggal panawen ti panagturay, ken iti tunggal tawen, ken iti panagruarna, ken iti urnos a naikeddeng kenkuana iti tunggal bulan ken iti tunggal lawas. 3 Ket ti panagkurang ti bulan a mapaspasamak iti maikanem a ruangan: ta iti daytoy maikanem a ruangan mairingpas ti lawagna, ket kalpasan dayta adda pangrugian ti panagkurang. 4 Ket ti panagkapuy a mapasamak iti umuna a ruangan iti panawenna, agingga a matungpal ti sangagasut pitopulo ket pito nga aldaw: mabilang a maitunos iti lawas, duapulo ket lima a lawas ken dua nga aldaw. 5 Agtinnag iti likudan ti init ken ti urnos dagiti bituen iti eksakto a lima nga aldaw iti las-ud ti maysa a periodo, ket inton nalasat daytoy a lugar a makitam. 6 Kasta ti ladawan ken sketch ti tunggal luminary nga impakita kaniak ni Uriel nga arkanghel, nga isu ti liderda.

8


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket kadagidi nga aldaw simmungbat ni anghel Uriel ket kinunana kaniak: Adtoy, impakitak kenka ti amin, Enoc, ket impalgak kenka ti amin a rumbeng a makitam daytoy nga init ken daytoy a bulan, ken dagiti mangidadaulo kadagiti bituen ti langit ken amin dagidiay mangiturong kadakuada, dagiti trabaho ken panawen ken ipapanawda. Enoc 80:1 Ket adu a panguluen dagiti bituen ti manglabsing iti urnos a naikeddeng. Ket dagitoy baliwandanto dagiti panagrikus ken trabahoda, Ket saanda nga agparang kadagiti panawen a naikeddeng kadakuada. Ket mailemmengto ti intero nga urnos dagiti bituen kadagiti managbasol, Ket agkamalito dagiti pampanunot dagidiay adda iti daga maipanggep kadakuada, Ket mabaliwandanto manipud iti amin a dalanda, Wen, agkamalidanto ket alaenda ida a kas didiosen. Enoc 80:6-7 Nagasat amin dagiti nalinteg, nabendisionan dagiti amin a magmagna iti dalan ti kinalinteg ken agbasol saan a kas kadagiti managbasol, iti panangkuenta kadagiti amin nga aldawda a lumasat ti init iti langit, a sumrek ken pumanaw kadagiti ruangan iti tallopulo nga aldaw a kaduada dagiti ulo ti rinibu nga agsasaruno dagiti bituen, agraman dagiti uppat a nagsisilpo a mangbingay kadagiti uppat a paset ti tawen, a mangiturong kadakuada ken sumrek a kaduada iti uppat aldaw. Enoc 82:4 Ket addaan iti pannakabalin iti rabii ken aldaw idiay langit a mangted iti lawag iti lawag kadagiti tattao--init, bulan, ken bituen, ken amin a pannakabalin ti langit nga agturong kadagiti nagtimbukel a karuaheda. Ket dagitoy ti urnos dagiti bituen, a nagdisso kadagiti lugarda, ken kadagiti panawen ken piesta ken bulanda. Enoc 82:8-9 Ket idi rimmuarak iti baba ket nakitak ti langit, ken ti init a sumingsingising iti daya, ken ti bulan a lumlumnek iti laud, ken sumagmamano a bituen, ken ti intero a daga, ken amin a kas iti ammona idi punganay, kalpasanna binendisionak ti Apo ti panangukom ken intan-ok Isuna gapu ta inaramidna ti init a rummuar manipud kadagiti tawa ti daya, ket immuli ken bimmangon iti rupa ti langit, . ket nagluas ken nagtultuloy a limmasat iti dalan a naipakita kenkuana. Enoc 83:11 Ket nakitak manen babaen kadagiti matak bayat ti pannaturogko, ket nakitak ti langit iti ngato, ket adtoy ti maysa a bituen a natnag manipud langit, ket timmakder ken mangan ken nagrabs iti tengnga dagidiay a baka. Ket kalpasan dayta nakitak dagiti dadakkel ken nangisit a baka, ket adtoy binaliwanda amin dagiti puesto ken pagpastoranda ken dagiti bakada, ket rinugianda ti makipagnaed iti tunggal maysa. Ket nakitak manen iti sirmata, ket kimmitaak iti langit, ket adtoy nakitak ti adu a bituen a bumaba ken nagdisso manipud langit iti dayta umuna a bituen, ket nagbalinda a toro iti tengnga dagidiay a baka ken nakipagpastor kadakuada iti tengngada. Enoc 86:1-3 Ket kinuna kaniak ti maysa: Agtalinaedka ditoy agingga a makitam ti amin a mapaspasamak kadagidi elepante, kamelio, ken asno, ken dagiti bituen ken baka, ken amin kadakuada. Enoc 87:4 Ket nakitak ti maysa cadagidi uppat nga immuna a rimmuar, ket tiniliwna daydi immuna a bituen a natnag manipud langit, ket ingalutna ti ima ken sakana ket impuruakna iti maysa a mangliwengliweng: ita dayta a mangliwengliweng ket akikid ken nauneg, ken nakaam-amak ken nasipnget. Ket maysa kadakuada ti nangguyod iti kampilan, ket intedna kadagidi elepante ken kamelio ken asno: kalpasanna rinugianda ti nagpipinnateg, ket nagkintayeg ti entero a daga gapu kadakuada. Ket bayat ti panagkitkitak iti sirmata, adtoy, maysa kadagidiay uppat a rimmuar ti nangbato kadakuada manipud langit, ket inummongna ken innalana amin dagiti dadakkel a bituen a dagiti privy-da a kameng ket kas kadagiti kabalio, ket ingalutna ida amin dagiti ima ken saka, ket intapuakna ida iti maysa a mangliwengliweng iti daga. Enoc 88:1-3

9


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket inayaban ti Apo dagidiay a lallaki dagiti pito nga immuna a puraw, ket imbilinna nga iyegda iti sanguananna, mangrugi iti umuna a bituen a mangiturong iti dalan, amin dagiti bituen a dagiti privy a kamengda ket kasla kadagidiay kabalio, ket inyegda amin ida iti sanguananna. Enoc 90:21 Ket ti panangukom naangay nga umuna kadagiti bituen, ket naukomda ken naduktalan a nakabasol, ket napanda iti lugar a nakakondenar, ket naitapuakda iti maysa a mangliwengliweng, a napno iti apuy ken gumilgil-ayab, ken napno kadagiti adigi nga apuy. Enoc 90:24 Wenno adda kadi asinoman a makailasin iti kaatiddog ti langit ken no kasano kadakkel ti kangatona, ken no ania ti nakaibatayanna, ken no kasano kadakkel ti bilang dagiti bituen, ken no sadino ti pagsaadan dagiti amin a silaw? Enoc 93:14 Ket ita, ammoyo a manipud kadagiti anghel agsaludsodto no maipapan kadagiti aramidyo idiay langit, manipud iti init ken manipud iti bulan ken manipud kadagiti bituen maipapan kadagiti basolyo gapu ta iti daga ipatungpalyo ti panangukom kadagiti nalinteg. Enoc 100:10

Jasher Jaser nga 8 1 Ket iti rabii a pannakayanak ni Abram, nga immay dagiti amin nga adipen ni Tare, ken amin dagiti masirib a lallaki ni Nimrod, ken dagiti mangmangged kenkuana ket nangan ken imminumda iti balay ni Tare, ket nakipagrag-oda kenkuana iti dayta a rabii. 2 Ket idi rimmuar amin dagiti masirib a lallaki ken mammakder manipud iti balay ni Tare, intangadda dagiti matada nga agturong iti langit iti dayta a rabii tapno kitaenda dagiti bituen, ket nakitada, ket adtoy ti maysa a dakkel unay a bituen nga immay manipud daya ket nagtaray iti langit, ket inalun-onna dagiti uppat a bituen manipud iti uppat a sikigan ti langit. 3 Ket amin dagiti masirib a lallaki ti ari ken dagiti managsalamangkana nasdaawda iti pannakakitada, ket naawatan dagiti masirib daytoy a banag, ket ammoda ti pategna. 4 Ket kinunada iti tunggal maysa, Daytoy ti mangipasimudaag laeng iti ubing a nayanak ken Tare ita a rabii, a dumakkel ken agbunga, ken umadu, ken tagikuaenna ti isuamin a daga, isu ken dagiti annakna iti agnanayon, ket isu ken ti bin-ina patayendanto dagiti dadakkel nga ari, ket tawidenna dagiti dagada. 5 Ket nagawid dagiti masirib a lallaki ken agsalamangka iti dayta a rabii, ket iti bigat amin dagitoy a masirib a lallaki ken agsalamangka bimmangonda a nasapa, ket naguummongda iti naituding a balay. 6 Ket nagsaoda ket kinunada iti tunggal maysa, Adtoy ti buya a nakitami idi rabii ket nailemmeng iti ari, saan pay a naipakaammo kenkuana. 7 Ket no maammoan ti ari daytoy a banag iti ud-udina nga al-aldaw, kunaenna kadatayo, Apay nga inlemmengyo kaniak daytoy a banag, ket kalpasanna agsagabatayo amin iti ipapatay; ngarud, ita intayo ibaga iti ari ti buya a nakitatayo, ken ti pannakaipatarusna, ket agtalinaedtayo ngarud a nalawag. 8 Ket inaramidda ti kasta, ket napanda amin iti ari ket nagruknoyda kenkuana iti daga, ket kinunada, Agbiag koma ti ari, agbiag koma ti ari. 9 Nangngegmi a naipasngay ti maysa nga anak a lalaki ni Tare nga anak ni Nahor, ti prinsipe ti buyotmo, ket dimtengkami idi rabii iti balayna, ket nangankami ken imminumkami ken nakipagragokami kenkuana iti dayta a rabii. 10 Ket idi rimmuar dagiti adipenmo manipud iti balay ni Tare, tapno mapanda kadagiti bukodmi a pagtaengan tapno agtaengda sadiay iti rabii, intangadmi dagiti matami nga agturong iti langit, ket nakitami ti maysa a dakkel a bituen nga umay manipud daya, ket ti isu met laeng a bituen nagtaray iti dakkel a kapartak, ket inalun-onna ti uppat a dadakkel a bituen, manipud iti uppat a sikigan ti langit.

10


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

11 Ket nasdaaw dagiti adipenmo iti buya a nakitami, ket nagbutengda unay, ket inaramidmi ti panangukommi iti buya, ket naammuanmi babaen ti kinasiribmi ti umno a panangipaulog iti dayta, a daytoy a banag ket agaplikar iti ubing a naipasngay ken ni Tera, a dumakkel ken umadu iti kasta unay, ken agbalin a nabileg, ken patayen amin nga ari ti daga, ken agtawid amin kadakuada daga, isu ken ti bin-ina iti agnanayon. Ket nakita ni Abram dagiti bituen ken bulan iti sanguananna, ket kinunana, Pudno a daytoy ti Dios a nangparsua iti intero a daga ken kasta met ti tao, ket adtoy dagitoy nga adipenna ket didiosen iti aglawlawna: ket nagserbi ni Abram iti bulan ket nagkararag iti dayta iti intero a rabii. Ket iti bigat idi lawag ken nagsilnag ti init iti daga a kas iti gagangay, nakita ni Abram ti amin a banbanag nga inaramid ni Yahweh a Dios ditoy daga. Ket kinuna ni Abram iti bagina Pudno a dagitoy ket saan a didiosen a nangaramid iti daga ken amin a sangatauan, ngem dagitoy ket ad-adipen ti Dios, ket nagtalinaed ni Abram iti balay ni Noe ket sadiay naam-ammona ti Apo ken dagiti dalanna’ ket nagserbi iti Apo iti amin nga aldaw ti panagbiagna, ket amin dayta a kaputotan nalipatanda ti Apo, ken nagserbi iti sabali a didiosen ti kayo ken bato, ken nagrebelde iti amin nga al-aldawda. Jaser 9:17-19 Ket idi dimtengen ni Abram, nakita dagiti mangkukulam ti ari ken dagiti masirib ni Abram, ket impukkawda iti ari, a kunkunada, ‘Apotayo a soberano, sigurado a daytoy ti tao nga ammotayo nga isu ti ubing a ti naindaklan a bituen inalun-onna dagiti uppat a bituen, nga indeklaratayo iti ari ita limapulo a tawenen manipud idi. Jaser 12:9 Ket ita ngarud no dumngegka iti timekko ken tungpalem dagiti bilinko, dagiti paglintegak ken dagiti lintegko, ngarud pagtupakakto dagiti kabusormo iti sanguanam, ket paaduekto ti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket ipatulodko ti bendisionko kadagiti amin nga aramid dagiti imam, ket awanto ti kurangmo. Tumakderka ita, alaem ti asawam ken amin a kukuam ket mapanka iti daga ti Canaan ket agtalinaedak sadiay, ket addaakto sadiay kenka a kas maysa a Dios, ket bendisionanka. Ket timmakder ni Abram ket innalana ti asawana ken amin a kukuana, ket napan iti daga ti Canaan kas imbaga ti Apo kenkuana; ket limapulo ti tawen ni Abram idi naggapu idiay Haran. Ket dimteng ni Abram iti daga ti Canaan ket nagnaed iti tengnga ti siudad, ket sadiay nga impatakderna ti toldana iti tengnga dagiti annac ti Canaan, nga agnanaed iti daga. Ket nagparang ti Apo ken Abram idi dimteng iti daga ti Canaan, ket kinunana kenkuana, Daytoy ti daga nga intedko kenka ken kadagiti kaputotam a sumaruno kenka iti agnanayon, ket pagbalinekto dagiti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket itedkonto kadagiti bukelmo a tawid amin dagiti daga a makitam. Jaser 13:4-7 Iti dayta a tiempo nagparang manen ti Apo ken Abram idiay Hebron, ket kinunana kenkuana, Dika agbuteng, dakkel unay ti gunggona iti sanguanak, ta saankanto a baybay-an, agingga a mapaaduka, ken bendisionanka ken pinagbalinko ti bukelmo a kas kadagiti bituen idiay langit, a saan a marukod wenno mabilang. Jaser 16:20 Ket kinuna ni Isaac, O Apo a Dios ti langit ken daga, a ti kinaimbag ken asina ti mangpunno iti daga, sika a nangala iti amak manipud iti balay ni amana ken manipud iti nakaiyanakanna, ken nangipan kenkuana iti daytoy a daga, ket kinunam kenkuana, Iti kaputotam itedko ti daga, ket inkarimon ken inwaragawagmo kenkuana, paaduekto ti kaputotam kas kadagiti bituen ti langit ken kas iti darat ti baybay, ita mapaneknekan koma dagiti balikasmo nga imbagam ken amak. Jaser 26:6 Ket ni Jacob rimmuar intuloyna ti dalanna nga agturong idiay Haran, ket dimteng agingga iti bantay Moria, ket nagtalinaed sadiay iti intero a rabii iti asideg ti siudad ti Luz; ket nagparang ti Apo sadiay ken Jacob iti dayta a rabii, ket kinunana kenkuana, Siak ti Apo a Dios ni Abraham ken ti Dios ni Isaac nga amam; ti daga a nakaiddaam itedko kenka ken kadagiti bukelmo. Ket adtoy addaak kenka 11


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

ket salimetmetanka iti sadinoman a papanam, ket paaduekto dagiti bukelmo a kas kadagiti bituen ti Langit, ket pagtinnagkonto amin dagiti kabusormo iti sanguanam; ket inton makigubatda kenka saandanto nga agballigi kenka, ket isublikanto iti daytoy a daga buyogen ti rag-o, buyogen dagiti annak, ken buyogen ti dakkel a kinabaknang. Ket nariing ni Jacob manipud iti turogna ket nagrag-o unay iti sirmata a nakitana; ket pinanagananna dayta a lugar iti Bethel. Jaser 30:1-3 Ket dadduma aramidenda ida kadagiti pigura dagiti tattao, a balitok ken pirak, ket mapan kadakuada kadagiti panawen nga ammoda, ket dagiti pigura umawatda iti impluensia dagiti bituen, ket ibagada kadakuada dagiti banag iti masakbayan, ket iti kastoy a wagas adda dagiti ladawan a tinakaw ni Raquel manipud iti amana. Jaser 31:43 Siak ti Apo a Dios ni amam nga Abraham ken ti Dios ni Isaac, kenka itedko daytoy a daga ken dagiti bukelmo kalpasan kenka, ket pagbalinekto ti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket agsaknapkanto iti uppat a bangir ti langit, ket kenka ken iti bukelmo mabendisionanto dagiti amin a pamilia ti daga. Jaser 32:17 Ket ni Isaac nga anak ni Abraham nagkararag iti Apo para kadagiti annakna, ket kinunana, O Apo a Dios, inkarim ni amak, a kinunam, Paaduekto ti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket inkarim met kaniak, ken ipasdekmo ti saom, ita ta umad-adanin dagiti ari ti Canaan, a makigubat kadagiti annakko gapu ta awan ti inaramidda a kinaranggas. Jaser 34:65 Ket kalpasan daytoy nagtagtagainep ni Jose iti sabali pay a tagtagainep ket insalaysayna ti tagtagainep iti amana iti imatang dagiti kakabsatna, ket kinuna ni Jose iti amana ken kakabsatna, Adtoy nagtagtagainepak manen iti tagtagainep, ket adtoy nagruknoy kaniak ti init ken bulan ken dagiti sangapulo ket maysa a bituen. Jaser 41:14 Ket ni Isaac inkabilna dagiti imana kadagiti amin nga annak ni Jacob, ket iniggamanna ida ket inarakupna ida, ket inagkanna ida a saggaysa, ket ni Isaac binendisionanna ida iti dayta nga aldaw, ket kinunana kadakuada, Bendisionannakayo koma ti Dios dagiti ammayo ken paaduennakayo ti biniyo a kas kadagiti bituen ti langit iti bilang. Jaser 47:5 Ket imbilinna ida nga iyegda iti sanguananna ti mapana kadagiti bituen, nga ammo ni Jose iti amin a panawen, ket kinuna ni Jose ken Benjamin, Nangngegko a dagiti Hebreo am-ammoda ti amin a sirib, adda kadi ammom maipapan iti daytoy? Ket kinuna ni Benjamin, Ammo met ti adipenmo iti amin a sirib nga insuro kaniak ni amak, ket kinuna ni Jose ken Benjamin, Kitaem itan daytoy nga instrumento ket maawatanmo no sadino ti ayan ti kabsatmo a ni Jose idiay Egipto, nga imbagam a simmalog idiay Egipto. Ket nakita ni Benjamin dayta nga instrumento nga addaan iti mapa dagiti bituen ti langit, ket nasirib ket kimmita sadiay tapno maammuanna no sadino ti ayan ti kabsatna, ket biningay ni Benjamin ti intero a daga ti Egipto iti uppat a benneg, ket nasarakanna a ti agtugtugaw iti trono iti sanguananna ket ni Jose a kabsatna, ket ni Benjamin nagsiddaaw unay, ket idi nakita ni Jose a nasdaaw unay ti kabsatna a ni Benjamin, kinunana ken Benjamin, Ania ti nakitam, ken no apay nga ar-aramidem nasdaawka? Jaser 53:18-20

Dagiti Jubileo Dagitoy uppat a naindaklan nga aramid pinarsua ti Dios iti maikatlo nga aldaw. Ket iti maikapat nga aldaw pinarsuana ti init ken bulan ken dagiti bituen, ket inkabilna ida iti tangatang ti langit, tapno mangted iti lawag iti amin a daga, ken mangituray iti aldaw ken rabii, ken mangbingay iti lawag manipud iti sipnget. Jubileo 2:8

12


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Ket nakasarak iti maysa a sinurat nga inkitikit dagiti immun-una a kaputotan iti bato, ket binasana ti adda iti dayta, ket insuratna ken nagbasol gapu iti dayta; ta naglaon dayta iti pannursuro dagiti Agbanbantay a maitunos iti dayta inusarda a paliiwen dagiti pagilasinan ti init ken bulan ken bituen kadagiti amin a pagilasinan ti langit. Jubileo 8:3 Ket iti maikanem a lawas, iti maikalima a tawen dayta, nagtugaw ni Abram iti intero a rabii iti baro a bulan iti maikapito a bulan tapno paliiwenna dagiti bituen manipud iti rabii agingga iti bigat, tapno makitana no ania ti kababalin ti tawen no maipapan kadagiti tudo, ket agmaymaysa bayat ti panagtugawna ken panangpaliiwna. Ket adda sao a dimteng iti pusona ket kinunana: Amin dagiti pagilasinan dagiti bituen, ken dagiti pagilasinan ti bulan ken ti init addada amin iti ima ti Apo. Apay a sapulek ida? No tarigagayanna, pagtudoenna, agsapa ken rabii; Ket no tarigagayanna, lapdanna dayta, Ket amin a banag adda iti imana. Jubileo 12:16-18 Ket inruarna isuna iti ballasiw-taaw, ket kinunana kenkuana: Kitaem nga agturong iti langit ket bilangem dagiti bituen no kabaelam a bilangen ida. Ket timmaliaw iti langit, ket nakitana dagiti bituen. Ket kinunana kenkuana: Kasta ti bukelmo. Ket namati isuna iti Apo, ket naibilang kenkuana a kinalinteg. Jubileo 14:4-6 Ket kinunana: Babaen iti Bukodko insapatak, kuna ti Apo, Gapu ta inaramidmo daytoy a banag, Ket saanmo nga inlimed ti anakmo, ti ay-ayatem nga anak, manipud Kaniak, nga iti panangbendision bendisionankanto, Ket iti panagadu paaduekto ti bukelmo. Kas kadagiti bituen ti langit, Ken kas iti darat nga adda iti igid ti baybay. Ket ti bukelmo tawidendanto dagiti siudad dagiti kabusorna, Ket iti bukelmo mabendisionanto dagiti amin a nasion iti daga; Gapu ta nagtulnogka iti timekko, Ket impakitak kadagiti amin a napudnoka Kaniak iti amin nga imbagak kenka: Inka a sitatalna. Jubileo 18:15-16 Ta kenka ken kadagiti bukelmo itedkonto amin daytoy a daga, ket ipasdekko ti sapatak nga insapatak ken ni Abraham nga amam, ket paaduekto ti bukelmo a kas kadagiti bituen ti langit, ket itedkonto iti bukelmo amin daytoy a daga. Jubileo 24:10 Ket paaduenna koma dagiti annakmo bayat ti panagbiagmo, Ket tumakderda koma sigun iti bilang dagiti bulan ti tawen. Ket agbalin koma nga adu ken naindaklan dagiti annakda iti labes dagiti bituen ti langit, Ket ad-adu koma ti bilangda ngem ti darat ti baybay. Jubileo 25:16 Laglagipenyo, annakko, ti Apo a Dios ni Abraham nga amayo, ken no kasano a nagdaydayawak met Kenkuana ken nagserbiak Kenkuana iti kinalinteg ken iti rag-o, tapno paaduennakayo ken paaduennakayo ti bin-iyo a kas kadagiti bituen ti langit iti kinaadu, ken ipasdekkayo ditoy daga a kas mula ti kinalinteg a saan a ma-ramut kadagiti amin a kaputotan iti agnanayon. Jubileo 36:6

Napukaw a Libro ti Biblia Siasino ti nagkuna, Sadino ti nakayanakan ti ari dagiti Judio? Ta nakitami ti bituenna iti daya, ket immaykami tapno agdayaw kenkuana. Protevangelion 15:2 Insungbatda kenkuana, Nakitami ti maysa a naisangsangayan a dakkel a bituen nga agsilsilnag iti tengnga dagiti bituen ti langit, ket nalablabes ngem dagiti amin a dadduma a bituen, a saan a makita, ket naammuanmi babaen iti dayta a naipasngay ti maysa a naindaklan nga ari idiay Israel, ket ngarud immaykami nga agdayaw kenkuana. Isu a rimmuar dagiti masirib, ket adtoy, ti bituen a nakitada iti

13


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

daya ket napan iti umun-una kadakuada, agingga a dimteng ken nagtakder iti rabaw ti rukib nga ayan ti ubing a kaduana ni Maria nga inana. Protevangelion 15:7,9 Ket iti dayta met la a tiempo nagparang kadakuada ti maysa nga anghel iti langa dayta a bituen a dati a mangiwanwan kadakuada iti panagdaliasatda; ti lawag a sinurotda agingga a nagsublida iti bukodda a pagilian. 1 Ebanghelio ti Kinaubing ni Jesucristo 3:3 Ngem idi immay a mangkita kenkuana, nadlawna iti nagbaetan dagiti matana dagiti pagilasinan ti kukutel a kas iti bituen, ket kalpasanna indeklarana a nawaswas ken awan serserbina ti panagasawa. 1 Ebanghelio ti Kinaubing ni Jesucristo 12:9 Siasino ti nakaidda a natay iti tanem, ket bumaba a sibibiag kadakami, ket iti ipapataymo nagpigerger dagiti amin a parsua, ket amin a bituen nagkullayawda, ket ita, nawayamon kadi iti tengnga dagiti natay, ket mangtedka iti riribuk kadagiti lehionmi? Ebanghelio ni Nicodemo 17:6 Ket kinunana manen: ket ti Dios inruarna ni Abraham, ket kinunana kencuana; Kitaem itan ti langit, ket ibagam kadagiti bituen, no kabaelam a bilangen ida: kastanto ti bukelmo. 1 Clemente kadagiti taga Corinto 5:10 Ti init ken bulan, ken amin dagiti sumagmamano a bunggoy ken konstelasion dagiti bituen, tarayenda dagiti kurso nga intudingna kadakuada a sangsangkamaysa, a dida uray sangkabassit a sumina kadakuada. 1 Clemente kadagiti taga Corinto 9:7 Saan met a dagiti dadduma a tribuna iti aniaman a bassit a dayag: Inkari ti Dios a ti bin-im (kunana) agbalindanto a kas kadagiti bituen ti langit. 1 Clemente kadagiti taga Corinto 14:18 Ket ania ti kunana, Ket naginana iti maikapito nga aldaw: kayatna a sawen daytoy; nga inton umay ti Anakna, ket ikkatenna ti panawen ti Nadangkes, ket ukomenna dagiti saan a nadiosan; ket baliwannanto ti init ken bulan, ken dagiti bituen; kalpasanna aginananto a nadayag iti dayta a maikapito nga aldaw. Sapasap a Surat ni Bernabe 13:6 Kasano ngarud a naiparangarang ti Mangisalakantayo iti lubong? Maysa a bituen ti nagsilnag idiay langit iti labes ti amin a dadduma pay a bituen, ket di maiyebkas ti lawagna, ket ti kinabarona ti nangtignay iti buteng iti panunot dagiti tattao. Amin dagiti dadduma a bituen, agraman ti init ken bulan, ti koro iti daytoy a bituen; ngem dayta ti nangipatulod iti lawagna a nalabes ngem kadakuada amin. Ket nangrugin a mariribukan dagiti tattao a mangpanunot no sadino ti naggapuan daytoy baro a bituen a naiduma unay kadagiti amin a dadduma. Surat ni Ignacio kadagiti taga Efeso 4:11-12 Ita idi nailansa, adda sipnget iti intero a lubong, ket nalidem ti init iti kagudua nga aldaw, ket nagparang dagiti bituen, ngem awan ti nakita a kinaraniag kadakuada; ket napukaw ti bulan ti kinaraniagna, a kasla nalamuyot iti dara; ket naalimon ti lubong dagiti pimmanaw; isu a ti mismo a santuario ti templo, kas pangawagda iti dayta, saan a nagparang kadagiti Judio a mismo idi natnagda, no di ket nakitada ti maysa a rangkis iti daga, ken ti panagtulid dagiti agsasaruno a gurruod. Ita idi nailansa iti krus, dimteng ti sipnget iti intero a lubong; naan-anay a nailemmeng ti init, ket agparang a nasipnget ti langit bayat nga aldaw pay, isu a nakita dagiti bituen, nupay nalidem pay laeng ti kinasilengda, gapuna, pagarupek a saan a di ammo ti kinatan-okmo nga iti amin a lubong sinilawanda dagiti lamparada manipud maikanem nga oras agingga iti rabii. Ket ti bulan, a kasla dara, saan a nagsilnag iti intero a rabii, nupay napunno, ket dagiti bituen ken Orion nagdung-awda kadagiti Judio, gapu iti salungasing nga inaramidda. Manipud kadagiti Surat da Herodes ken Pilato

14


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

Nalipatan a Libro ti Eden Inyegda iti sango ti rupak dagiti panglakayen ken agtuturay kadagiti urnos ti bituen, ket impakitada kaniak ti dua gasut nga anghel, a mangiturturay kadagiti bituen ken dagiti serbisioda kadagiti langit, ken agtayab a kadua dagiti payakda ken umay a manglikmut kadagiti amin nga aglayag. Dagiti Sekreto ti Enoc 4:1 Ti panaglabas ken panagsublina ket nabuyogan iti uppat a dadakkel a bituen, ket tunggal bituen ket addaan iti sirokna iti sangaribu a bituen, iti kannawan ti pilid ti init, ken iti uppat iti kannigid, a tunggal maysa ket addaan iti sirokna iti sangaribu a bituen, nga agdagup iti walo ribu, nga agtultuloy a rumrummuar iti init. Dagiti Sekreto ni Enoc 11:4 Ket manipud sadiay innaladak dagidiay a lallaki ket inyakardak iti maikanem a langit, ket sadiay nakitak ti pito a bunggoy dagiti anghel, naraniag unay ken nadayag unay, ken ad-adda nga agsilsilnag ti rupada ngem ti agsilsilnag ti init, agsilsilnag, ket awan ti nagdumaan ti rupada, wenno kababalin, wenno wagas ti panagkawkawesda; ket dagitoy ti mangaramid kadagiti urnos, ken masursuroda ti panagturong dagiti bituen, ken ti panagbalbaliw ti bulan, wenno panagrikus ti init, ken ti nasayaat a gobierno ti lubong. Dagiti Sekreto ni Enoc 19:1 Ket ibagbagana kaniak dagiti amin nga aramid ti langit, daga ken baybay, ken amin nga elemento, dagiti panaglabas ken panaglabasda, ken dagiti gurruod dagiti gurruod, ti init ken bulan, dagiti panaglabas ken panagbaliw dagiti bituen, dagiti panawen, tawen, aldaw, ken oras, dagiti panagsilnag ti angin, dagiti bilang dagiti anghel, ken ti pannakabukel dagiti kantada, ken amin a natauan a banag, ti dila ti tunggal kanta ti tao ken biag, dagiti bilin, instruksion, ken nasam-it ti timekna a panagkanta, ken amin a banag a maitutop nga adalen. Dagiti Sekreto ni Enoc 23:1 Ket imbilinko nga adda maala manipud iti lawag ken sipnget, ket kinunak: ‘Agkapuskolka,’ ket nagbalin a kastoy ket inwarasko dayta a kadua ti lawag, ket nagbalin a danum, ket inwarasko dayta iti rabaw ti sipnget, iti baba ti lawag, ket kalpasanna pinatibkerko dagiti danum, kayatna a sawen dagiti awanan lansad, ket inaramidko ti pundasion ti lawag iti aglawlaw ti danum, ket pinarsuak ti pito a sirkulo manipud iti uneg, ket inladawak a kasla kristal nabasa ken namaga, kayatna a sawen a kasla sarming, ken ti panagkugit dagiti dandanum ken dagiti dadduma nga elemento, ket impakitak iti tunggal maysa kadakuada ti dalanna, ken dagiti pito a bituen tunggal maysa kadakuada iti langitna, a mapanda kastoy, ket nakitak a nasayaat dayta. Dagiti Sekreto ti Enoc 27:1 Iti maikapat nga aldaw imbilinko nga adda koma dadakkel a silaw kadagiti nailangitan a sirkulo. Iti umuna a kangatuan a sirkulo inkabilko dagiti bituen, ni Kruno, ken iti maikadua nga Aphrodit, iti maikatlo nga Aris, iti maikalima a Zeus, iti maikanem nga Ermis, iti maikapito a nababbaba a bulan, ket inarkosak dayta kadagiti babbabassit a bituen. Ket iti baba inkabilko ti init para iti lawag ti aldaw, ken ti bulan ken bituen para iti lawag ti rabii. Dagiti Sekreto ni Enoc 30:3-5 Ket intudingko kenkuana ti nagan, manipud iti uppat a paset a paset, manipud daya, manipud laud, manipud abagatan, manipud amianan, ket nangitudingak kenkuana iti uppat nga espesial a bituen, ket innaganko kenkuana ti Adan, ket impakitak kenkuana ti dua a dalan, ti lawag ken ti sipnget, ket imbagak kenkuana: ‘Nasayaat daytoy, ken dayta dakes,’ tapno maammuak no adda ayatna kaniak, wenno gura, a nalawag no siasino iti pulina ti mangay-ayat kaniak. Ta nakitak ti kinataona, ngem dina nakita ti bukodna a kinatao, ngarud babaen ti saan a pannakakitana ket nakarkaro ti panagbasolna, ket kinunak 'Kalpasan ti basol ania ti adda malaksid iti ipapatay?' Ket pinaturogko kenkuana ket naturog. Ket nangalaak kenkuana iti gurong, ket pinarsuak kenkuana ti asawa, tapno

15


Biblikal a Selenolohia - Ti Naraniag a Bulan No usigek dagiti langitmo, ti aramid dagiti ramaymo, ti bulan ken dagiti bituen, nga inordenam; Ania ti tao, a sipapanunotka kenkuana? ken ti anak ti tao, a sumarungkarka kenkuana? Salmo 8:3-4

umay kenkuana ni patay babaen ti asawana, ket innalak ti maudi a saona ket inawagak iti ina, kayatna a sawen, Eva. Dagiti Sekreto ni Enoc 30:13-16 Rinukod ken inladawak dagiti bituen, ti dakkel a di mabilang a kaaduda. Dagiti Sekreto ni Enoc 40:3 Pinutedko dagiti bituen manipud iti apuy, ket inarkosak ti langit, ket inkabilko iti tengngada. Dagiti Sekreto ni Enoc 47:6 Rinukodna dagiti langit ken inurnosna dagiti bituen: ket impasdekna ti parsua ken impasdekna: Odes ni Solomon 16:11 Agrag-oka ngarud, nasin-aw ti kararuam nga ina, ta ti namnama ti panagibturmo ket sigurado iti ima ti Dios. Saan unay a natan-ok ti bulan iti tengnga dagiti bituen idiay langit a kas kenka, a sinilawmo ti dalan dagiti pito a kasla bituen nga annakmo nga agturong iti kinalinteg, agtakderka a nadayaw iti Dios; ket naisaadca idiay langit a kaduada. Ta ti panaganakmo ket nagtaud iti anak ni Abraham. 4 Macabeo 8:4-6 Ket kinuna ni Abiqâm kenkuana, O apok! kaslaka iti bulan, ket dagiti natan-okmo kaslada kadagiti planeta ken bituen. Ket ni Faraon kinunana kencuana, Inka, ket inton bigat umayka ditoy. Estoria ni Ahicar 5:41,46 Ket kinuna ni Haiqâr kenkuana: Ti apok ti Dios ti langit, ket dagiti natan-okna ket dagiti kimat ken gurruod, ket no kayatna agpuyot dagiti angin ken agtudo. Ket ibilinna ti gurruod, ket lumawag ken agtudo, ket iggamanna ti init, ket saanna nga ited ti lawagna, ken ti bulan ken dagiti bituen, ket saanda nga aglikmut. Ket ibilinna ti bagyo, ket agpuyot ken agtudo ket iyap-atenna ti Abril ken dadaelenna dagiti sabongna ken dagiti balbalayna. Estoria ni Ahicar 5:50-52 Kalpasanna, mangbangonto ti Apo iti baro a padi. Ket maipalgakto kenkuana dagiti amin a balikas ti Apo; ket ipatungpalnanto ti nalinteg a panangukom iti daga iti adu nga aldaw. Ket tumaudto ti bituenna idiay langit a kas iti ari. Tulag ti Levi 5:13-15 Ket kalpasan dagitoy a banbanag tumaudto kadakayo ti maysa a bituen manipud ken Jacob a sitatalna, Ket tumakderto ti maysa a tao manipud iti bukelko, a kas iti init ti kinalinteg, Magmagna a kadua dagiti annak ti tao iti kinaemma ken kinalinteg; Ket awanto ti basol a masarakan kenkuana. Tulag ni Juda 4:20-23 Init ken bulan ken bituen, saan nga agbaliw ti urnosda; kasta met a saanyo met a baliwan ti linteg ti Dios iti kinagulo dagiti ar-aramidyo. Tulag ti Neftali 1:24

16


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook