Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa Dagiti Uk-ukom 13 1 Ket dagiti annac ti Israel inaramidda manen ti dakes iti imatang ni Jehova; ket ni Jehova inyawatna ida iti ima dagiti Filisteo iti uppat a pulo a tawen. 2 Ket adda maysa a lalaki a taga Zora, iti pamilia dagiti Danita, nga agnagan Manoa; ket ti asawana ket lupes, ket saan a nagpasngay. 3 Ket ti anghel ti APO nagparang iti babai, ket kinunana kencuana, Adtoy ita, lupesca, ket saanca nga agpasngay: ngem agsikogcanto, ket agpasngaycanto iti maysa nga anak a lalaki. 4 Ita ngarud, agannadka, pangngaasim, ket dika uminum iti arak wenno naingel nga inumen, ken dika mangan iti aniaman a narugit a banag. 5 Ta, adtoy, agsikogkanto, ket mangipasngayka iti maysa nga anak a lalaki; ket awanto ti labaha nga umay iti ulona: ta ti ubing agbalinto a Nazareo iti Dios manipud iti aanakan: ket rugiannanto nga ispalen ti Israel manipud iti ima dagiti Filisteo. 6 Idin ti babai immay ket imbagana ken lakayna, a kunkunana, Maysa a tao ti Dios ti immay kaniak, ket ti rupana ket kasla langa ti anghel ti Dios, nakabutbuteng unay: ngem diak dinamag kenkuana no sadino ti naggapuanna, wenno diak imbaga kaniak ti naganna. 7 Ngem kinunana caniac, Adtoy, agsikogcanto, ket agpasngaycanto iti maysa nga anak a lalaki; ket ita saan nga uminum iti arak wenno naingel nga inumen, wenno mangan iti aniaman a narugit a banag: ta ti ubing agbalinto a Nazareo iti Dios manipud iti aanakan agingga iti aldaw ti ipapatayna. 8 Kalpasanna, nagpakaasi ni Manoa iti APO, ket kinunana, Apok, umay koma manen kadakami ti tao ti Dios nga imbaonmo, ket isuronakami no ania ti aramidenmi iti ubing a mayanak. 9 Ket dimngeg ti Dios iti timek ni Manoa; ket immay manen ti anghel ti Dios iti babai bayat ti panagtugawna iti talon: ngem awan ken ni Manoa nga asawana. 10 Nagdardaras ti babai, ket nagtaray, ket impakitana ken lakayna, ket kinunana kenkuana, Adtoy, ti lalaki nagparang kaniak, nga immay kaniak idi napan nga aldaw. 11 Ket timmakder ni Manoa, ket simmurot iti asawana, ket immay iti lalaki, ket kinunana kenkuana, Sika kadi ti lalaki a nakisarita iti babai? Ket kinunana, Siak.
1
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
12 Ket kinuna ni Manoa, Ita, matungpal koma dagiti sasaom. Kasanotayo nga ibilin ti ubing, ken kasanotayo nga aramiden kenkuana? 13 Ket ti anghel ni Jehova kinunana ken Manoa, Iti amin nga imbagak iti babai agannad koma. 14 Saanna a mabalin ti mangan iti aniaman nga agtaud iti puon ti ubas, wenno uminum iti arak wenno naingel nga inumen, wenno mangan iti aniaman a narugit a banag. 15 Ket ni Manoa kinunana iti anghel ni Yahweh, Pangngaasim, baludennaka, agingga a makaisaganakami iti maysa nga urbon para kenka. 16 Ket ti anghel iti APO kinunana ken Manoa, Uray no tenglennak, diakto mangan iti tinapaymo: ket no kayatmo nga idaton ti daton a mapuoran, masapul nga idatonmo ken Jehova. Ta saan nga ammo ni Manoa nga isu ket anghel ni Yahweh. 17 Ket ni Manoa kinunana iti anghel ni Jehova, Ania ti naganmo, tapno inton mapasamak dagiti sasaom, dayawenmi? 18 Ket ti anghel ni Jehova kinunana kencuana, Apay a dumawatca iti naganco, ta nalimed? 19 Nangala ngarud ni Manoa iti urbon a urbon nga addaan daton a makan, ket indatonna iti rabaw ti bato ken Jehova: ket nakaskasdaaw ti inaramid ti anghel; ket timmaliaw ni Manoa ken ti asawana. 20 Ta napasamak, idi simmang-at ti gil-ayab nga agturong iti langit manipud iti altar, immuli ti anghel ni Jehova iti gil-ayab ti altar. Ket kinita ni Manoa ken ti asawana, ket nagrukobda iti daga. 21 Ngem saanen a nagparang ti anghel ni Jehova ken Manoa ken iti asawana. Kalpasanna, naammuan ni Manoa nga isu ket maysa nga anghel ni Yahweh. 22 Kinuna ni Manoa iti asawana, Pudno a mataykami, agsipud ta nakitami ti Dios. 23 Ngem kinuna ti asawana kencuana, No mayat ti APO a mangpapatay cadacami, saanna koma nga umawat iti daton a mapuoran ken daton a makan cadagiti im-imami, ken saanna koma nga ipakita cadacami amin dagitoy a banbanag, ken cas iti daytoy a tiempo saanna nga imbaga cadacami a cas cadagitoy. 24 Ket ti babai nangipasngay iti maysa nga anak a lalaki, ket pinanagananna iti Samson: ket dimmakkel ti ubing, ket ni Jehova binendisionanna. 25 Ket ti Espiritu ni Jehova rinugianna a tignayen no dadduma iti kampo ti Dan iti nagbaetan ti Zora ken Estaol.
Dagiti Uk-ukom 14 1 Ket simmalog ni Samson idiay Timnat, ket nakitana ti maysa a babai idiay Timnat kadagiti annak a babbai dagiti Filisteo. 2 Ket simmang-at, ket imbagana ken amana ken inana, ket kinunana, Nakitak ti maysa a babai idiay Timnat kadagiti annak a babbai dagiti Filisteo: ita ngarud alaenyo nga asawaen. 3 Kalpasanna, kinuna kenkuana ni amana ken ti inana, Awan aya ti babai kadagiti annak a babbai dagiti kakabsatmo, wenno kadagiti amin nga ilik, a mapanka mangasawa iti asawa dagiti di nakugit a Filisteo? Ket ni Samson kinunana ken amana, Alaem isuna para kaniak; ta maay-ayonak a naimbag. 4 Ngem saan nga ammo ni amana ken ni inana a nagtaud ken Jehova, ti panangsapulna iti gundaway maibusor kadagiti Filisteo: ta iti dayta a tiempo dagiti Filisteo addaanda iti panangituray iti Israel. 5 Kalpasanna, simmalog ni Samson, ken ni amana ken ni inana, idiay Timnat, ket dimtengda kadagiti kaubasan ti Timnat: ket, adtoy, maysa nga urbon a leon ti nagngaretnget a maibusor kenkuana. 6 Ket ti Espiritu ni Jehova immay kencuana a sibibileg, ket pinigisna isuna a cas iti panangpisangna iti maysa nga urbon, ket awan iti imana: ngem saanna nga imbaga ken amana wenno ni inana ti inaramidna. 7 Ket simmalog, ket nakisarita iti babai; ket inay-ayona unay ni Samson. 8 Ket kalpasan ti sumagmamano a tiempo nagsubli tapno alaenna, ket timmaliaw tapno kitaenna ti bangkay ti leon: ket, adtoy, adda bunggoy dagiti uyokan ken diro iti bangkay ti leon. 9 Ket innalana iti imana, ket intuloyna ti nangan, ket immay iti amana ken inana, ket intedna ida, ket nanganda: ngem dina imbaga kadakuada nga innalana ti diro manipud iti bangkay ti leon.
2
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
10 Isu a simmalog ni amana iti babai: ket nangaramid ni Samson sadiay iti maysa a padaya; ta kasta ti inusar dagiti agtutubo a lallaki. 11 Ket napasamak, idi nakitada isuna, nangiyegda iti tallopulo a kakaduana a makikadua kenkuana. 12 Ket ni Samson kinunana cadacuada, Mangaramidacto itan cadacayo iti burburtia: no sigurado a mabalinyo nga ideklara caniac iti las-ud ti pito nga aldaw ti piesta, ken maammuanyo, ikkancayo iti tallopulo a lupot ken tallopulo a pagsukatan a pagan-anay. 13 Ngem no saanyo a maideklara kaniak, ikkannak iti tallopulo a lupot ken tallopulo a pagsukatan a pagan-anay. Ket kinunada kencuana, Iparangmo ti burburtia, tapno mangngegmi. 14 Ket kinunana cadacuada, Manipud iti mangan, rimmuar ti taraon, ken manipud iti napigsa rimmuar ti kinasam-it. Ket dida mailawlawag iti tallo nga aldaw ti burburtia. 15 Ket naaramid iti maikapito nga aldaw, kinunada iti asawa ni Samson, Allukoyem ni lakaymo, tapno ipakaammona kadakami ti burburtia, di la ket ta puorannaka ken ti balay ni amam iti apuy: inayabannakami kadi a mangala iti adda kadakami? saan kadi a kasta? 16 Ket ti asawa ni Samson nagsangit iti sanguananna, ket kinunana, Kaguranak laeng, ket saannak nga ay-ayaten: nangikabilka iti burburtia kadagiti annak ti ilik, ket saanmo nga imbaga kaniak. Ket kinunana kenkuana, Adtoy, diak imbaga ni amak wenno ni inak, ket ibagak kadi kenka? 17 Ket nagsangit isuna iti sanguananna iti pito nga aldaw, bayat nga agpaut ti piestada: ket naaramid nga iti maikapito nga aldaw, imbagana kenkuana, agsipud ta nasugat kenkuana: ket insalaysayna ti burburtia kadagiti annac ti ilina. 18 Ket dagiti lallaki iti siudad kinunada kencuana iti maikapito nga aldaw sakbay a lumnek ti init, Ania ti nasamsam-it ngem ti diro? ket ania ti napigpigsa ngem iti leon? Ket kinunana kadakuada, No saankayo koma nga agarado babaen ti urbonko a baka, saanyo koma a naammuan ti burburtia. 19 Ket ti Espiritu ti APO immay kencuana, ket simmalog isuna idiay Askelon, ket pinatayna ti tallopulo a lallaki cadacuada, ket innalana dagiti samsamda, ket intedna ti pagsukatan a pagan-anay cadagiti nangilawlawag iti burburtia. Ket simged ti pungtotna, ket simmang-at iti balay ni amana. 20 Ngem naited ti asawa ni Samson iti kaduana, nga inusarna kas gayyemna.
Dagiti Uk-ukom 15 1 Ngem napasamak iti sumagmamano a kanito kalpasan, iti tiempo ti panagani ti trigo, sinarungkaran ni Samson ti asawana a kaduana ti maysa nga urbon; ket kinunana, Sumrekak ken baketko iti siled. Ngem saan nga ipalubos ni tatangna a sumrek. 2 Ket kinuna ni amana, Pudno nga impagarupko a naan-anay a ginuram isuna; ngarud intedko isuna iti kaduam: saan kadi a napimpintas ti ub-ubing a kabsatna a babai ngem isu? alaem, pangngaasim, imbes nga isu. 3 Ket kinuna ni Samson maipanggep kadakuada, Ita ad-adda nga awan pakababalawak ngem dagiti Filisteo, nupay aramidek ida a di makaay-ayo. 4 Ket napan ni Samson ket nangtiliw iti tallo gasut a sora, ket nangala kadagiti tangka ti apuy, ket pinagbalinna ti ipus iti ipus, ket inkabilna ti maysa a rugit ti apuy iti tengnga iti nagbaetan ti dua nga ipus. 5 Ket idi pinuoranna dagiti marka, pinalubosanna ida a mapan iti nakatakder a bukel dagiti Filisteo, ket pinuoranna agpadpada dagiti shock, ken kasta met dagiti nakatakder a mais, agraman dagiti kaubasan ken olibo. 6 Kalpasanna, kinuna dagiti Filisteo, Siasino ti nangaramid iti daytoy? Ket simmungbatda, “Ni Samson, manugang ti Timnita, agsipud ta innalana ti asawana ket intedna iti kaduana.” Ket simmang-at dagiti Filisteo, ket pinuoranda isuna ken ni amana iti apuy. 7 Kinuna ni Samson kadakuada, “Uray inaramidyo daytoy, maibalesakto kadakayo, ket kalpasan dayta agsardengakto.” 8 Ket kinabilna ida iti luppo ken luppo iti dakkel a panangpapatay: ket simmalog ket nagnaed iti tuktok ti bato nga Etam.
3
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
9 Kalpasanna, simmang-at dagiti Filisteo, ket nagkampoda idiay Juda, ket nagsaknapda idiay Lehi. 10 Kinuna dagiti tattao ti Juda, Apay a simmang-atkayo a bumusor kadakami? Ket insungbatda, Tapno galutanmi ni Samson, simmang-atkami, tapno aramidenmi kenkuana ti kas iti inaramidna kadakami. 11 Kalpasanna, tallo ribu a lallaki ti Juda ti napan iti tuktok ti bato nga Etam, ket kinunada ken Samson, Dimo kadi ammo a dagiti Filisteo ket agturay kadatayo? ania daytoy nga inaramidmo kadakami? Ket kinunana kadakuada, Kas iti inaramidda kaniak, kasta met ti inaramidko kadakuada. 12 Ket kinunada kencuana, Bimmabakami a mangigalut kenca, tapno maiyawatcaca iti ima dagiti Filisteo. Ket ni Samson kinunana cadacuada, Isapatacayo caniac, a saancayo met laeng a matnag caniac. 13 Ket nagsaoda kencuana, a kunkunada, Saan; ngem igalutnakami a naimbag, ket iyawatdakanto iti imada: ngem sigurado a saankanto a patayen. Ket ingalutda isuna iti dua a baro a tali, ket insang-atda manipud iti bato. 14 Ket idi immay idiay Lehi, impukkaw dagiti Filisteo a maibusor kenkuana: ket ti Espiritu ti APO immay a sipipinget kenkuana, ket dagiti tali nga adda kadagiti takiagna nagbalinda a kas iti lino a napuoran iti apuy, ket naluktan dagiti singgalutna manipud kadagiti imana. 15 Ket nakasarak iti baro a tulang ti panga ti asno, ket inyunnatna ti imana, ket innalana, ket pinapatayna ti sangaribu a lallaki. 16 Ket kinuna ni Samson, “Babaen ti tulang ti panga ti asno, bunton iti rabaw dagiti bunton, babaen ti panga ti asno pinapatayko ti sangaribu a lallaki.” 17 Ket napasamak, idi nalpasna ti panagsaona, imbellengna ti tulang ti panga manipud iti imana, ket inawaganna dayta a disso iti Ramatlehi. 18 Ket nawaw unay, ket immawag ken Jehova, ket kinunana, Intedmo daytoy naindaklan a panangispal iti ima ti adipenmo: ket ita matayak kadi gapu iti waw, ket matnagak iti ima dagiti di nakugit? 19 Ngem ti Dios pinasangpetna ti maysa nga abut a disso nga adda iti panga, ket rimmuar ti danum; ket idi imminum, immay manen ti espirituna, ket nagbiag: gapuna inawaganna iti Enhakkore, nga adda idiay Lehi agingga ita nga aldaw. 20 Ket inukomna ti Israel idi al-aldaw dagiti Filisteo iti duapulo a tawen.
Dagiti Uk-ukom 16 1 Kalpasanna, napan ni Samson idiay Gaza, ket nakitana sadiay ti maysa a balangkantis, ket simrek kenkuana. 2 Ket naibaga kadagiti Gazita, a kunkunada, Immay ditoy ni Samson. Ket linakubda isuna, ket inururayda isuna iti intero a rabii idiay ruangan ti siudad, ket naulimekda iti intero a rabii, a kunkunada, Inton agsapa, inton aldaw, patayenmi isuna. 3 Ket ni Samson ket nagidda agingga iti tengnga ti rabii, ket timmakder iti tengnga ti rabii, ket innalana dagiti ruangan ti ruangan ti siudad, ken ti dua a poste, ket napan a kaduada, dagiti bara ken amin, ket inkabilna ida kadagiti abagana, ket impan ida agingga iti tuktok ti maysa a turod nga adda iti sango ti Hebron. 4 Kalpasanna, inayatna ti maysa a babai idiay ginget ti Sorek, nga agnagan Dalila. 5 Ket dagiti appo dagiti Filisteo immayda kencuana, ket kinunada kencuana, Allukoyem isuna, ket kitaem no sadino ti ayan ti dakkel a pigsana, ken no ania ti pamay-an a mabalintayo nga agballigi kencuana, tapno galutentayo isuna a mangparigat kencuana: ket itedtayonto kenca tunggal maysa kadatayo iti sangapulo ket maysa a gasut a pedaso ti pirak. 6 Ket ni Dalila kinunana ken Samson: “Ibagam kaniak, pangngaasim, no sadino ti ayan ti dakkel a pigsam, ken no ania ti mabalin a pakaigalutmo a parigaten. 7 Ket ni Samson kinunana kencuana, No igalutdac iti pito a berde a tedted a saan a pulos a namaga, ngarud agkapuyakto, ket agbalinakto a kas iti sabali a tao.
4
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
8 Kalpasanna, inyeg dagiti appo dagiti Filisteo ti pito a berde a babba a saan pay a nagmaga, ket ingalutna. 9 Ita, adda dagiti lallaki a nakaidda, a nakipagnaed kenkuana iti siled. Ket kinunana kencuana, Dagiti Filisteo addada kenka, Samson. Ket binurakna dagiti sinulid, a kas iti pannakaburak ti sinulid ti guyod no masagidna ti apuy. Isu a saan a naammuan ti pigsana. 10 Ket ni Dalila kinunana ken Samson, Adtoy, inuy-uyawnak, ket imbagam caniac: ita ibagam caniac, pangngaasim, no ania ti mabalin a pakaigalutmo. 11 Ket kinunana kencuana, No igalutdac cadagiti baro a tali a saan a pulos a nabusbos, nakapsuttoakto, ket agbalinakto a kas iti sabali a tao. 12 Nangala ngarud ni Dalila kadagiti baro a tali, ket ginalutanna iti dayta, ket kinunana kencuana, Dagiti Filisteo addada kenka, Samson. Ket adda dagiti ulbod nga agur-uray nga agnanaed iti siled. Ket inburakna dagitoy manipud kadagiti takiagna a kasla sinulid. 13 Ket ni Dalila kinunana ken Samson, Agingga ita, inuyawnak, ken ulbodnak. Ket kinunana kencuana, No abelmo ti pito a kandado ti ulok iti ulit. 14 Ket ingalutna daytoy babaen ti pinal, ket kinunana kencuana, Dagiti Filisteo addada kenca, Samson. Ket nariing manipud iti turogna, ket pimmanaw a kaduana ti pin ti bem, ken iti web. 15 Ket kinunana kencuana, Kasano a maibagam, ‘Ay-ayatenka, idinto ta awan kaniak ti pusom? inuyawnak kadagitoy tallo a daras, ket dimo imbaga kaniak no sadino ti ayan ti dakkel a pigsam. 16 Ket napasamak, idi inaldaw a pinilitna isuna babaen kadagiti sasaona, ken indagadagna, iti kasta ti kararuana mariribukan agingga ken patay; 17 Isu nga imbagana kenkuana ti amin a pusona, ket kinunana kenkuana, Awan ti dimteng ti labaha iti ulok; ta maysaak a Nazareo iti Dios manipud iti aanakan ni inak: no mabarbasak, pumanawto ti pigsak manipud kaniak, ket kumapuyakto, ket agbalinak a kas iti asinoman a tao. " Idin dagiti appo dagiti Filisteo immayda kenkuana, ket nangitugotda iti kuarta iti imada. 19 Ket pinaturogna isuna kadagiti tumengna; ket inayabanna ti maysa a lalaki, ket pinagkiskisna dagiti pito a kandado ti ulona; ket rinugianna a parigaten, ket pimmanaw ti pigsana manipud kenkuana. 20 Ket kinunana, Dagiti Filisteo, Samson. Ket nariing manipud iti turogna, ket kinunana, Rummuarak a kas kadagiti dadduma a panawen idi, ket iyugyogko ti bagik. Ket dina ammo a pimmanaw ni Yahweh kenkuana. 21 Ngem innalada dagiti Filisteo, ket inruarda dagiti matana, ket impanda isuna idiay Gaza, ket ingalutda isuna kadagiti kawar a gambang; ket naggiling iti balay ti pagbaludan. 22 Nupay kasta, nangrugi manen nga agtubo ti buok ti ulona kalpasan ti pannakabarbasna. 23 Kalpasanna, inummong ida dagiti appo dagiti Filisteo tapno idatonda ti dakkel a daton ken Dagon a diosda ken tapno agrag-oda: ta kinunada, Inyawat ti diosmi ni Samson a kabusormi iti imami. 24 Ket idi nakita dagiti tattao, indaydayawda ti diosda: ta kinunada, Inyawat ti diosmi kadagiti imami ti kabusormi, ken ti manangdadael iti pagilianmi, a nangpapatay iti adu kadakami. 25 Ket napasamak, idi naragsak ti pusoda, kinunada, Awagam ni Samson, tapno pagayayamennakami. Ket inayabanda ni Samson manipud iti balay a pagbaludan; ket pinagbalinna ida nga ay-ayam: ket inkabilda isuna iti nagbaetan dagiti adigi. 26 Ket kinuna ni Samson iti ubing a nangiggem kenkuana iti imana, Palubosannak tapno mariknak dagiti adigi a nakatakderan ti balay, tapno agsadagak kadakuada. 27 Ita napno ti balay kadagiti lallaki ken babbai; ket amin dagiti appo dagiti Filisteo addada sadiay; ket adda iti rabaw ti atep agarup tallo ribu a lallaki ken babbai, a mangkitkita bayat ti panagay-ayam ni Samson. 28 Ket ni Samson immawag iti APO, ket kinunana, O Apo a Dios, laglagipennak, pangngaasim, ket pabilgennak, pangngaasim, daytoy laeng a maminsan, O Dios, tapno maminsan laeng a maibalesak kadagiti Filisteo gapu iti dua a matak. 29 Ket ni Samson iniggamanna ti dua a makintengnga nga adigi a nakatakderan ti balay, ken nakaibatayanna, ti maysa babaen ti makannawan nga imana, ken ti sabali babaen ti makannigidna.
5
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
30 Kinuna ni Samson, Bay-am a matayak a kadua dagiti Filisteo. Ket nagruknoy iti amin a pigsana; ket ti balay natnag kadagiti appo, ken kadagiti amin a tattao nga adda sadiay. Isu nga ad-adu dagiti natay a pinatayna idi ipapatayna ngem dagiti pinatayna iti biagna. 31 Kalpasanna, bimmaba dagiti kakabsatna ken ti intero a balay ni amana, ket innalada, ket insangatda, ket intabonda iti nagbaetan ti Zora ken Estaol iti pagitaneman ni Manoa nga amana. Ket inukomna ti Israel iti duapulo a tawen.
Komentaryo Ti estoria ni Samson, a masarakan iti Uk-ukom kapitulo 13 agingga iti 16 ti King James Bible (KJV), ket maysa kadagiti dramatiko unay a salaysay iti Kasuratan. Salaysayenna ti biag ti maysa a tao a naisangsangayan a naikkan iti karkarna a pigsa babaen ti Espiritu ti Dios, kaskasdi a nasaplit kadagiti personal a pagkapuyan, naespirituan a panagkompromiso, ken nakalkaldaang a pannakatnag a sinaruno ti ultimo a pannakasubbot.
Paset 1: Bersikulo-iti-Bersikulo a Panagbingay ti Salaysay Kapitulo 13: Ti Pannakaipakaammo ken Pannakaipasngay ni Samson Bersikulo 1–5: Aramiden manen ti Israel ti dakes iti imatang ti Apo, a nagresulta iti uppat a pulo a tawen a panangirurumen dagiti Filisteo. Agparang ti Anghel ti Apo iti lupes nga asawa ni Manoa (iti tribu ni Dan), nga ipakaammona nga agsikog ken mangipasngay iti anak a lalaki. Isu ket agbalinto a Nazareo iti Dios manipud iti aanakan , ket rugiannanto nga ispalen ti Israel manipud iti ima dagiti Filisteo. Bersikulo 6–14: Salaysayen ti asawa ni Manoa ti isasarungkar iti asawana. Ikararag ni Manoah nga agsubli ti Anghel tapno ibilinna kadakuada no kasano ti panangpadakkel iti ubing. Agparang manen ti Anghel, nga ulitenna dagiti restriksion dagiti Nazareo: masapul nga agkedked ti ina iti arak, naingel nga inumen, ken narugit a taraon, ket awan ti labaha a pulos a mangsagid iti ulo ti ubing. Bersikulo 15–23: Mangidaton ni Manoa iti maysa nga urbon a kas daton a mapuoran. Sumalog ti Anghel nga agpalangit iti gil-ayab ti altar, nga ipalgakna ti nadiosan a kinasiasinona. Mabuteng ni Manoa a matayda gapu ta nakitada ti Dios, ngem ipasigurado ti asawana a no pinanggep ti Apo a patayen ida, dina koma inawat ti datonda wenno impakitana kadakuada dagitoy a banag. Bersikulo 24–25: Mangipasngay ti babai iti anak a lalaki ket pinanagananna iti Samson . Dumakkel ti ubing, ket bendisionan ti Apo. Mangrugi ti Espiritu ti Apo a mangtignay kenkuana no dadduma idiay Mahaneh-dan , iti nagbaetan ti Zora ken Estaol. Kapitulo 14: Ti Panagasawa ken ti Burburtia Bersikulo 1–4: Sumalog ni Samson idiay Timnath, nakitana ti maysa a Filisteo a babai, ket kalikagumanna nga alaen dagiti dadakkelna para iti asawana. Protesta dagiti dadakkelna ti panangasawada iti maysa a babai manipud kadagiti di nakugit a Filisteo, ngem kuna ti teksto a daytoy ket nagtaud iti Apo , a nagsapul iti okasion maibusor kadagiti Filisteo, a nangdominar idi iti Israel. Bersikulo 5–9: Iti dalan nga agturong idiay Timnat, agngarngaretnget ti maysa nga urbon a leon a maibusor ken ni Samson. Ti Espiritu ti Apo umay kenkuana a sipipinget, ket pigisenna ti leon a di
6
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
makabael a kasla maysa nga urbon. Idi agangay, agsubli ket makasarak iti bunggoy dagiti uyokan ken diro iti bangkay ti leon. Kanenna ti diro ket itedna ti dadduma kadagiti dadakkelna a dina ibaga kadakuada ti nagtaudanna. Bersikulo 10–20: Mangsangaili ni Samson iti padaya ti kasar a kaduana ti tallopulo a Filisteo a kakaduana. Isu ket mangidatag ti burburtia a sinuportaran ti taya: "Manipud iti mangan rimmuar ti karne, ken manipud iti napigsa rimmuar ti kinasam-it." Gapu ta dida masolbar dayta iti tallo nga aldaw, pinangtaan dagiti Filisteo ti nobia ni Samson, a pinilitda a mangallukoy iti sungbat manipud kenkuana. Agsangit agingga nga ibagana kenkuana, ket ipalgakna dayta kadagiti lallaki. Gapu ta nakapungtot iti panangliputda, pinatay ni Samson ti tallopulo a Filisteo a lallaki ti Ascalon tapno bayadanna ti taya, binaybay-anna ti asawana gapu iti pungtot, ket nagsubli iti balay ni amana bayat a maited ti asawana iti kasayaatan a lalakina. Kapitulo 15: Panagibales, ti Tulang ti Panga, ken Pannakaispal Bersikulo 1–8: Bayat ti panagani ti trigo, sarungkaran ni Samson ti asawana nga addaan iti urbon, tapno laeng masarakanna nga inted ni tatangna iti kaduana ket idatonna ketdi ti ub-ubing a kabsatna a babai. Gapu iti pungtot, matiliw ni Samson ti tallo gasut a sora , igalutna ida iti ipus agingga iti ipus babaen kadagiti marka ti apuy iti nagbaetan, ket palubosanna ida kadagiti nakatakder a mais, kaubasan, ken kaolibuan dagiti Filisteo, a puoranna ida a naan-anay. Kas pammales, pinuoran dagiti Filisteo ti asawa ken katugangan ni Samson agingga a natay. Iti panagkarina nga agibales, ni Samson ket nangparti ti adu a bilang dagiti Filisteo ("luppo ken luppo nga addaan iti dakkel a panagparti") ken nagsanud iti bato ti Etam. Bersikulo 9–13: Agkampo dagiti Filisteo idiay Juda tapno birokenda ni Samson. Tallo ribu a lallaki ti Juda ti mapan iti bato ti Etam, gapu ta maamakda iti panagibales dagiti Filisteo iti bagbagida. Igalutda ni Samson iti dua a baro a tali ket inyawatda iti kabusor. Bersikulo 14–20 : Bayat ti yaasideg ni Samson kadagiti Filisteo idiay Lehi nga agpukpukkaw iti balligi, umay a sipipinget kenkuana ti Espiritu ti Apo. Agbalin a kasla lino a napuoran iti apuy dagiti tali kadagiti takiagna, ket marunaw dagiti bandana. Gapu ta masarakanna ti presko a tulang ti panga ti asno , sinaplitna ti sangaribu a Filisteo. Kalpasanna, a nabusbos iti waw, agpukpukkaw iti Dios; Biningay ti Dios ti maysa nga abut a lugar idiay Lehi, ket agburburek ti danum a mangpabiag kenkuana (panagananna ti lugar iti En-hakkore ). Ukom ni Samson ti Israel idi kaaldawan dagiti Filisteo iti duapulo a tawen . Kapitulo 16: Dalila, Pannakautibo, ken Maudi a Balligi Bersikulo 1–3: Napan ni Samson idiay Gaza, sinarungkaranna ti maysa a balangkantis, ket nasiluan dagiti Gazita a mangiplano a mangpapatay kenkuana iti parbangon. Iti tengnga ti rabii, bumangon ni Samson, rip-akenna dagiti ruangan ti siudad manipud kadagiti posteda agraman ti dua a poste ken bara, intag-ayna ida kadagiti abagana, ket ibaklayna ida agingga iti tuktok ti turod iti sango ti Hebron. Bersikulo 4–14: Naayat ni Samson ken ni Dalila iti ginget ti Sorek. Pasuksok dagiti appo dagiti Filisteo iti nakaad-adu a pirak tapno matakuatanda ti palimed ti dakkel a pigsana. Maulit-ulit a kruseksamen ni Dalila: Umuna a kinaulbod: Igalutnak iti pito a berde a withes (nadam-eg a kuerdas ti pana) a saan a pulos a namaga, ket kumapuyakto. (Mapaay; i-snap-na dagitoy a kasla thread).
7
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
Maikadua a kinaulbod: Napartak a galutandak kadagiti baro a tali a pulos a di naokupar. (Mapaay; i-snapna dagitoy kadagiti takiagna a kasla sinulid). Maikatlo a kinaulbod: Abelmo ti pito a kandado ti ulok babaen ti web ti pagabel. (Mapaay; guyodenna ti pin ken beam). Bersikulo 15–22: Nabannog gapu iti inaldaw a panagsangit ken panagsasaona, kamaudiananna ibaga kenkuana ni Samson ti naan-anay a kinapudno: saan a pulos a sinagid ti labaha ti ulona, ta isu ket Nazareo iti Dios manipud pannakayanakna; no nabarbasan ti ulona, panawan ti pigsana. Ni Dalila ti manglusot kenkuana tapno maturog a nakaparintumeng, inayabanna ti maysa a lalaki a mangkiskis kadagiti pito a kandadona, ken parmekenna. Iruar dagiti Filisteo dagiti matana, igalutda kadagiti kawar a gambang, ken pilitenda nga agiling iti bukbukel iti balay a pagbaludan idiay Gaza. Kabayatanna, mangrugin nga agsubli ti buokna. Bersikulo 23–31: Agtataripnong dagiti appo dagiti Filisteo para iti naindaklan a daton iti diosda a ni Dagon , a mangrambak a ti diosda inyawatna ti kabusorda kadagiti imada. Iyegda ti bulsek a Samson iti arena tapno pagbalinenna nga isports. Kiddawen ni Samson iti ubing a mangiturturong kenkuana a bay-anna a mariknana dagiti adigi a mangsuporta iti templo. Iti sipapasnek nga ikarkararagna iti Dios para iti maysa a maudi a panagpangato ti pigsana a mangibales iti dua a nabulsek a matana, ni Samson ket iggamanna ti bagina iti dua a makintengnga nga adigi. Buyogen ti nabileg a panangiduron a mangipukpukkaw, "Bay-am a matayak a kadua dagiti Filisteo!" , marpuog ti balay, a nakatayan ti ad-adu a Filisteo iti ipapatayna ngem bayat ti intero a panagbiagna. Alaen ti pamiliana ti bangkayna ket itabonda iti nagbaetan da Zora ken Estaol.
Paset 2: Dagiti Kangrunaan nga Adalen ken Panag-aplikar iti Biag 1. Ti Peligro ti Moral ken Naespirituan a Panagkompromiso Ti Leksion: Maulit-ulit nga agay-ayam ni Samson iti apuy. Kanayon a sinalungasingna dagiti karina a Nazareo (panangsagid kadagiti natay a bangkay, pannakilangen kadagiti narugit a ganggannaet a babbai, ken panangipalubos kadagiti nainlasagan a tarigagayna). Impagarupna a ti nadiosan a sagutna ti nangted kenkuana iti imunidad iti personal a basol. Panag-aplikar iti Biag: Dagiti naespirituan a sagut, talento, wenno saad ti panangidaulo ket saan a mangilaksid iti asinoman manipud iti moral a panagsungbat. Dagiti di makontrol a babassit a panagkompromiso, nalimed a basol, ken rasionalisasion in-inut a dadaelenda ti personal a kinatarnaw, nga agturong iti naespirituan a bulsek a sadiay ti kinalaka a maapektaran agingga a dumteng ti didigra. 2. Agus-usar ti Dios kadagiti Nakurkurang a Bahas tapno Matungpalna dagiti Panggepna Ti Leksion: Iti laksid ti nakaad-adu a pagkurangan, kinadarasudos, ken kinamanagimbubukod ni Samson, inusar ti Dios kas instrumento a mangsukimat iti panangirurumen dagiti Filisteo. Manipud idi damo, nagtrabaho ti Dios babaen kadagiti nasukir a pili ni Samson tapno matungpal ti planona a mangsubbot para iti Israel. Panangyaplikar iti Biag: Nupay soberano ti Dios ken makatrabaho babaen ti kinakapuy ken pannakapaay ti tao, nakaro ti ibunga ti kinasukir. Masubbot ti parabur, ngem dina punasen ti saem ken pilat dagiti nakapuy a pili. Rumbeng nga ikagumaantayo ti agserbi iti Dios buyogen ti naimpusuan a panagtulnog imbes nga agpannuray iti paraburna a mangisalakan kadatayo manipud iti di nainsiriban a panagbiag.
8
Samson: Agbiag a Napigpigsa, Matay a Napigpigsa
3. Ti Bileg ti Konsagrasion ken Gubuayan ti Pudno a Pigsa Ti Leksion: Ti pigsa ni Samson ket saan a pulos nga aktual a pisikal a piskel; dayta ket karkarna a pannakabalin a naisilpo a direkta iti naitulag a relasionna iti Dios, nga insimbolo ti Nazareo a dedikasionna. Idi naputed ti buokna—saan a gapu ta addaan ti buok kadagiti mahiko a tagikua, no di ket gapu ta inrepresentarna ti maudi a panagsukona iti kinasungdo iti katulagan—simmanaw kenkuana ti Espiritu ti Apo. Panangyaplikar iti Biag: Ti pudno a naespirituan a pigsa, kinaandur, ken epekto ket agtaud nga interamente manipud iti panagtalinaed a konektado iti Dios. No dadaelentayo ti panagkumittayo Kenkuana ken agpannuraytayo kadagiti bukodtayo a gameng, masarakantayo ti bagitayo nga awan ti naespirituan a pannakabalin, nalaka a maapektaran, ken naadipen kadagiti nailubongan a puersa. 4. Panagbabawi, Pannakaisubli, ken Maudi nga Asi ti Dios Ti Leksion: Uray kalpasan a nadungparna ti baba ti bato —bulsek, naibabain, ken nagiling iti bukbukel iti selda ti pagbaludan —napadasan ni Samson ti panagbalbaliw. Ti napateg, nangrugi manen a nagtubo ti buokna . Kadagiti maudi a kanitona, nagsubli ni Samson iti Dios iti desperado a kararag, ket simmungbat ti Dios, a nangted kenkuana iti pigsa a mangtungpal iti ultimo nga awag. Panangyaplikar iti Biag: Saan a pulos a naladaw nga agsubli iti Dios. Uray kasano ti kaadayo ti pannakatnagmo, kasano ti kinadakes ti panagkompromisom, wenno kasano ti pannakadadael ti biagmo, ti Dios ket maysa a Dios ti pannakaisubli. Ti managbabawi a puso ken ti maudi a kararag ti panagsuko ket makasarak pay laeng iti asi ken panggep kadagiti imana.
9