Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Pentateuch Mozis wee setịpụ mkpara ya n'eluigwe: Jehova wee ziga égbè eluigwe na akụ́ mmiri ígwé, ọkụ wee fesa n'ala, Jehova wee mee ka akụ́ mmiri ígwé zoo n'ala Ijipt. Rịọnụ Jehova (n'ihi na o zuola) ka égbè eluigwe na akụ́ mmiri ozuzo ghara ịdị ọzọ; m ga-ahapụkwa unu ka unu laa, unu agaghịkwa anọkwa ọzọ. Mozis wee sị ya: Ozugbo m si n'obodo pụta, m ga-agbasa aka m nye Jehova; égbè eluigwe gaakwụsị, akụ́ mmiri ígwé agaghịkwa adị ọzọ; ka i wee mara na ụwa bụ nke Jehova. Mozis wee si n'obodo ahụ pụọ n'ebe Fero nọ, gbasaa aka ya nye Jehova. Ebili mmiri na akụ́ mmiri ígwé wee kwụsị, mmiri ozuzo adịghịkwa n'elu ụwa. Fero we hu na mmiri ozuzo na ákú-miri-ígwé na égbé-igwe akwụsịla, o mehiekwara ọzọ, mee ka obi-ya sie ike, ya na ndi-orù-ya. Ọpụpụ 9:23 , 28-29, 33-34 O wee ruo n'ụbọchị nke atọ n'ụtụtụ, na égbè eluigwe na àmụ̀mà dara, ígwé ojii dị oké njọ n'elu ugwu ahụ, olu opi ike dịkwa oke ike, ndị niile nọ n'ọmụma ụlọikwuu ahụ wee maa jijiji. Ọpụpụ 19:16 Ndị mmadụ niile wee hụ égbè eluigwe na àmụ̀mà, na olu opi ike, na ugwu ahụ na-akwụ anwụrụ: mgbe ndị mmadụ hụrụ ya, ha fepụrụ, guzoro n'ebe dị anya. Ọpụpụ 20:18
Akụkọ ihe mere eme A ga-etipịa ndị iro Jehova; site n'eluigwe ka ọ ga-eti mkpu n'elu ha: Jehova ga-ekpe nsọtụ ụwa ikpe, Ọ ga-enyekwa eze Ya ike, Ọ ga-ebulikwa mpi nke onye Ya e tere mmanụ elu. 1 Samuel 2:10 Mgbe Samuel na-achụ àjà nsure ọkụ ahụ, ndị Filistia bịaruru nso ịlụso Izrel ọgụ: Jehova wee jiri nnukwu égbè eluigwe mee ka ndị Filistia maa jijiji n'ụbọchị ahụ, o wee mee ka ha maa jijiji, e wee tigbuo ha n'ihu Izrel. 1 Samuel 7:10 Ọ́ bụghị taa ka owuwe ihe ubi ọka wit ga-abụ? M ga-akpọku Jehova, O wee zite égbè eluigwe na mmiri ozuzo; ka unu wee mara ma hụ na ihe ọjọọ unu mere dị ukwuu, nke unu mere n'ihu Jehova, site n'ịrịọ unu eze. Samuel wee kpọọkuo Jehova; Jehova wee ziga égbè eluigwe na mmiri ozuzo n'ụbọchị ahụ: ndị Izrel niile wee tụọ egwu Jehova na Samuel nke ukwuu. 1 Samuel 12: 17-18
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Jehova si n'eluigwe wụlie égbè eluigwe, Onye Kasị Elu wee kpọọ olu ya. O wee tụọ akụ́, fesaa ha; àmụ̀mà, wee mee ka ha daa mba. 2 Samuel 22: 14-15
Abụ Lee, ndị a bụ akụkụ nke ụzọ ya: ma ole ka a na-anụ obere akụkụ banyere ya? Ma ònye ga-aghọta égbè eluigwe nke ike ya? Job 26:14 Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28: 26-28 Ọ na-eduzi ya n'okpuru eluigwe dum, na àmụ̀mà ya ruo nsọtụ ụwa. Mgbe ọ gasịchara, olu na-ada ụda: Ọ na-eji olu nke ịdị ebube ya agbọpụta égbè eluigwe; ọ gaghịkwa egbochi ha mgbe a nụrụ olu ya. Chineke ji olu ya mee ka égbè eluigwe maa jijiji nke ukwuu; Ọ na-eme ihe ukwu dị iche iche, nke anyị na-apụghị ịghọta. Job 37: 3-5 Ònye kewara ụzọ mmiri maka oke mmiri, ma ọ bụ ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe; Iji mee ka mmiri zoo n'ụwa, ebe mmadụ na-adịghị; n'ọzara, ebe mmadụ na-adịghị; Iji mee ka afọ ju ala tọgbọrọ n'efu na nke tọgbọrọ n'efu; na ime ka osisi nke ahịhịa dị nro pupụta? Job 38: 25-27 Ị̀ pụrụ izipu àmụ̀mà, ka ha wee gaa, sị gị, Lee anyị? Job 38:35 Ì nyere ịnyịnya ike? Ì yikwasịwo olu ya égbè eluigwe? Ọ na-ekwu n'etiti opi, sị, Ha, ha; Ọ na-esikwa isi agha ahụ n'ebe dị anya, olu ndị isi na mkpu. Job 39 :19,25 Ì nwere ogwe aka dị ka Chineke, ma ọ bụ ị̀ pụrụ iji olu dị ka ya gbaa égbè eluigwe? Job 40:9 Jehova jikwa oké olu kpọọ n'eluigwe, Onye Kasị Elu wee mee ka olu ya daa: nkume mmiri ozuzo na icheku ọkụ. Ee, o tinyere akụ́ ya, wee gbasaa ha; ọ gbakwara àmụ̀mà, wee mee ka ha daa. Abụ Ọma 18: 13-14 Olu Jehova dị n'elu mmiri: Chineke nke ebube na-eti mkpu ákwá: Jehova nọ n'elu ọtụtụ mmiri. Abụ Ọma 29:3 Olu nke égbè eluigwe gị dị n'eluigwe: àmụ̀mà na-enye ìhè n'ụwa; ụwa mara jijiji ma jijiji. Abụ Ọma 77:18 O nyeferekwa ehi ha n'aka akụ́ mmiri ígwé, nyekwa ìgwè ewu na atụrụ ha n'aka égbè eluigwe dị ọkụ. Abụ Ọma 78:48 I kpọkuru n'oge nsogbu, M'we napụta gị; Azara m gị n'ebe nzuzo nke égbè eluigwe: Anwalewo m gị n'akụkụ mmiri Meriba. Sela. Abụ Ọma 81:7 Àmụ̀mà Ya mere ka ụwa mara ìhè: ụwa hụrụ, wee maa jijiji. Abụ Ọma 97:4 Mgbe ha na-abara mba, ha gbapụrụ; mgbe ha nụrụ olu égbè eluigwe gị, ha gbapụrụ ọsọ ọsọ. Abụ Ọma 104:7
2
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Ọ na-eme ka uzuoku si na nsọtụ ụwa rịgo; Ọ na-eme ka àmụ̀mà nye mmiri ozuzo; Ọ na-eme ka ifufe si n'ụlọ nkwakọba ihe Ya pụta. Abụ Ọma 135:7 Tụpụ àmụ̀mà, gbasasịa ha: Tụpụ akụ́ gị, bibie ha. Abụ Ọma 144:6
Amụma Jehova nke ụsụụ ndị agha ga-eji égbè eluigwe, ala ọma jijiji, na oké mkpọtụ, oké ifufe na oké ifufe, na ire ọkụ nke ọkụ na-eripịa, leta gị. Aịsaịa 29:6 Mgbe o kwuru olu ya, ọtụtụ mmiri na-ada n'eluigwe, ọ na-emekwa ka uzuoku si na nsọtụ ụwa pụta; Ọ na-eme ka àmụ̀mà na mmiri ozuzo na-apụta, ọ na-emekwa ka ifufe si n'akụ̀ ya pụta. Jeremaịa 10:13 Mgbe o kwuru olu ya, ọtụtụ mmiri na-ada n'eluigwe; Ọ na-emekwa ka uzuoku si na nsọtụ ụwa rịgo: Ọ na-eme ka àmụ̀mà na mmiri ozuzo na-apụta, Ọ na-emekwa ka ifufe si n'akụ̀ ya pụta. Jeremaịa 51:16 Ma ihe oyiyi nke ihe ndị dị ndụ, ọdịdị ha dị ka icheku ọkụ na-ere ere, dị ka oriọna: ọ na-arịgo elu ma na-agbada n'etiti ihe ndị dị ndụ, ọkụ ahụ na-enwukwa, àmụ̀mà sikwa n'ọkụ ahụ pụta. Ihe ndị dị ndụ wee gbaa ọsọ laghachi dịka àmụ̀mà. Ezikiel 1: 13-14 M wee welie anya m elu, hụ otu nwoke yi uwe linin, onye e kekwara n'úkwù ya ọlaedo ọma nke Ufaz. Ahụ ya dịkwa ka beryl, ihu ya dịkwa ka àmụ̀mà, anya ya dịkwa ka oriọna ọkụ, ogwe aka ya na ụkwụ ya dịkwa ka ọla e ji kpụọ akpụ, olu okwu ya dịkwa ka olu ìgwè mmadụ. Daniel 10: 5-6 Ụgbọala na-agba ọsọ n'okporo ámá, ha na-agba ọsọ megide ibe ha n'okporo ámá: ha ga-adị ka ọkụ, ha ga-agba ọsọ dị ka àmụ̀mà. Nahum 2:4 A ga-ahụkwa Jehova n'elu ha, akụ́ ya ga-apụkwa dị ka àmụ̀mà: Onyenwe anyị Jehova ga-afụ opi, ọ ga-efekwa ya na oké ifufe nke ndịda. Zekaraya 9:14
Oziọma N'ihi na dịka àmụ̀mà si n'ọwụwa anyanwụ pụta ma na-enwu ruo n'ọdịda anyanwụ, otú ahụ ka ọbịbịa nke Nwa nke mmadụ ga-adị. Matiu 24:27 Ma le, ala ọma jijiji di uku: n'ihi na mọ-ozi nke Onye-nwe-ayi si n'eluigwe rida, bia kwapu nkume ahu n'ọnu-uzọ, we nọdu n'elu ya. Ihu ya dị ka àmụ̀mà, uwe ya dịkwa ọcha dị ka snoo: Ndị nche mara jijiji n'ihi egwu ya, wee dị ka ndị nwụrụ anwụ. Matiu 28: 2-4 na Jemes nwa Zebedi, na Jọn nwanne Jemes; o wee kpọọ ha Boanerges, nke bụ, Ụmụ égbè eluigwe. Mak 3:17 O wee sị ha, Ahụrụ m Setan ka ọ na-ada site n'eluigwe. Luk 10:18 N'ihi na dịka àmụ̀mà nke si n'otu akụkụ dị n'okpuru eluigwe na-enwu ruo n'akụkụ nke ọzọ n'okpuru eluigwe, otú ahụ ka Nwa nke mmadụ ga-adị n'ụbọchị ya. Luk 17:24
3
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Ya mere, ìgwè mmadụ ahụ, ndị guzo nso, nụrụ ya, kwuru na égbè eluigwe dara: ndị ọzọ sịrị, Mmụọ ozi gwara ya okwu. Jọn 12:29
Mkpughe Àmụ̀mà na égbè eluigwe na olu si n'oche eze ahụ pụta: ọwa ọkụ asaa na-enwukwa n'ihu ocheeze ahụ, nke bụ Mmụọ asaa nke Chineke. Mkpughe 4:5 M wee hụ mgbe Nwa Atụrụ ahụ meghere otu n'ime akara ndị ahụ, m wee nụ, dị ka olu nke égbè eluigwe, otu n'ime anụ anọ ahụ na-asị, Bịa lee. Mkpughe 6:1 Mmụọ ozi ahụ wee were ihe e ji eghe ihe ọṅụṅụ ahụ, jupụta ya n'ọkụ sitere n'ebe ịchụàjà ahụ, wee tụba ya n'ụwa: olu, égbè eluigwe, àmụ̀mà, na ala ọma jijiji wee pụta. Mkpughe 8:5 O wee tie mkpu n'olu dị elu, dị ka mgbe ọdụm na-eti mkpu: mgbe o tiri mkpu, égbè eluigwe asaa kwuru olu ha. Mkpughe 10:3 Ma mgbe égbè eluigwe asaa ahụ kwuru olu ha, achọtara m ide ihe: m wee nụ olu si n'eluigwe na-asị m, Kpuchie ihe égbè eluigwe asaa ahụ kwuru, edekwala ha. Mkpughe 10:4 E meghekwara ụlọ nsọ Chineke n'eluigwe, a hụkwara igbe ọgbụgba ndụ ya n'ụlọ nsọ Ya: àmụ̀mà na olu, na égbè eluigwe, na ala ọma jijiji, na nnukwu akụ́ mmiri ígwé. Mkpughe 11:19 M wee nụ olu sitere n'eluigwe, dị ka olu nke ọtụtụ mmiri, dị ka olu nke nnukwu égbè eluigwe; m wee nụ olu ndị na-akpọ ụbọ akwara na-akpọ ụbọ akwara ha. Mkpughe 14:2 E wee nwee olu, égbè eluigwe, na àmụ̀mà; e nwekwara oké ala ọma jijiji, nke na-adịghị otú a kemgbe mmadụ nọ n'ụwa, ala ọma jijiji dị ike otú a, nke dịkwa oke egwu. Mkpughe 16:18 M wee nụ ihe dị ka olu nke nnukwu ìgwè mmadụ, dị ka olu nke ọtụtụ mmiri, dị ka olu nke nnukwu égbè eluigwe, na-asị, “Haleluya: n'ihi na Onyenwe anyị Chineke, Onye Pụrụ Ime Ihe Niile, na-achị achị.” Mkpughe 19:6
Apokrịfa Tupu égbè eluigwe apụta ma mee ka ìhè gbaa ya, ma ọ bụ tupu e tinye ntọala paradaịs, 2 Esdras 6:2 Ọ ga-atụ àmụ̀mà, ònye na-agaghị atụ egwu? Ọ ga-atụ àmụ̀mà, ònye na-agaghị atụkwa egwu? 2 Esdras 16:10 Lee mkpọtụ nke mkpọtụ, égbè eluigwe, ala ọma jijiji, na mkpọtụ n'ala ahụ; Mgbakwunye na Esta 11:5 Mgbe ahụ ka égbè eluigwe nke na-eche ihu n'aka nri ga-apụ; ha ga-efegakwa site n'ígwé ojii, dị ka site n'ụta a dọpụtara nke ọma, ruo n'ebe akara ahụ dị. Amamihe nke Solomọn 5:21 Ntaramahụhụ bịakwasịrị ndị mmehie ahụ, ọ bụghị n'enweghị ihe ịrịba ama mbụ site n'ike égbè eluigwe: n'ihi na ha tara ahụhụ n'ụzọ ziri ezi dịka ajọ omume ha si dị, ebe ha mere omume siri ike na ịkpọasị karịa n'ebe ndị bịara abịa nọ. Amamihe nke Solomọn 19:13 4
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Tupu égbè eluigwe agawa, àmụ̀mà ga-agakwa n'ihu onye ihu ya na-eme ihere. Ecclesiasticus 32:10 Akụ̀ ndị ajọ omume ga-akpọnwụ dị ka osimiri, mkpọtụ ga-apụkwa n'anya, dị ka oké égbè eluigwe n'ime mmiri ozuzo. Ecclesiasticus 40:13 Site n'iwu Ya ka O ji mee ka snow daa, Ọ na-ezigakwa àmụ̀mà ikpe Ya ngwa ngwa. Olu nke égbè eluigwe na-eme ka ụwa maa jijiji: otú a ka oké ifufe nke ugwu na oké ifufe si eme: dị ka nnụnụ naefe efe, ka Ọ na-agbasa snoo, ọdịda ya dịkwa ka ìhè nke igurube. Ecclesiasticus 43:13 , 17 Jehova wee jiri oké olu kpọọ égbè eluigwe, meekwa ka a nụ olu ya. Ecclesiasticus 46:17 N'ihi na anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, ebe ha na-enwu gbaa ma na-eziga ha ịrụ ọrụ ha, ha na-erube isi. N'otu aka ahụ, àmụ̀mà na-apụta mgbe ọ na-apụta dị mfe ịhụ; otu a ka ifufe na-efekwa n'obodo niile. Akwụkwọ ozi nke Jeremaya 1:6 0-61 Unu àmụ̀mà na ígwé ojii, gọzienụ Onyenwe anyị: toonụ ma bulienụ ya elu karịa ihe niile ruo mgbe ebighị ebi. Ekpere nke Azaraịa 1:51 Ha meghekwara ọnụ ụzọ dị n'elu ụlọ ahụ, tụọ nkume dị ka égbè eluigwe, tie onyeisi ndị agha ahụ ihe, bee ha iberibe, bepụ isi ha wee tụba ha nye ndị nọ n'èzí. 2 Ndị Maccabee 1:16 Ma mgbe agha ahụ siri ike, ndị iro ise mara mma pụtara ìhè n'ihu ndị iro ha site n'eluigwe n'elu ịnyịnya, ndị ji eriri ọlaedo, mmadụ abụọ n'ime ha duru ndị Juu, wee jide Maccabeus n'etiti ha, kpuchie ya n'akụkụ niile nke ngwa agha, chebe ya, ma gbaa akụ na àmụ̀mà megide ndị iro ya: nke mere na ha nwere mgbagwoju anya n'ihi ikpu ìsì, juputara n'ihe isi ike, e gburu ha. 2 Maccabees 10:29-30
Enoch, Jasher, na Jubilee E gosiri m ọhụụ a otú a: Lee, n'ọhụụ ahụ, igwe ojii kpọrọ m òkù, igwe ojii kpọrọ m òkù, kpakpando na àmụ̀mà na-agba ọsọ ma mee ka m dị ngwa ngwa, ifufe dị n'ọhụụ ahụ mere ka m felie elu, bulie m elu, buru m gaa n'eluigwe. M wee banye ruo mgbe m rutere nso mgbidi e ji kristal wuo, nke e ji ire ọkụ gbaa gburugburu: o wee malite ịtụ m ụjọ. M wee banye n'ime ire ọkụ, bịaruo nnukwu ụlọ e ji kristal wuo: mgbidi ụlọ ahụ dịkwa ka ala e ji kristal rụọ, ala ya dịkwa ka kristal. Elu ụlọ ya dị ka ụzọ kpakpando na àmụ̀mà, n'etiti ha ka cherubim na-ere ọkụ dị, eluigwe ha dịkwa ọcha dị ka mmiri. Enoch 14:8-11 M wee hụ ọhụụ, lee! e nwere ụlọ nke abụọ, nke ka ukwuu karịa nke mbụ, ọnụ ụzọ ámá ahụ dum meghere n'ihu m, e ji ire ọkụ rụọ ya. N'akụkụ niile, ọ mara mma nke ukwuu n'ịma mma na ịdị ebube na oke ya nke na enweghị m ike ịkọwara gị ịma mma ya na oke ya. Ala ya bụkwa ọkụ, n'elu ya ka àmụ̀mà na ụzọ kpakpando dị, elu ụlọ ya bụkwa ọkụ na-ere ọkụ. Enoch 14:15-17 M wee hụ ebe ndị na-enye ìhè na ebe nchekwa nke kpakpando na égbè eluigwe na n'ime omimi kachasị omimi, ebe ụta na akụ na akụ ha dị, na mma agha na-ere ọkụ na àmụ̀mà niile. Enoch 17:3 N'ebe ahụ ka anya m hụrụ ihe nzuzo nke àmụ̀mà na nke égbè eluigwe, na ihe nzuzo nke ifufe, otú e si kewaa ha ka ha fegharịa n'elu ụwa, na ihe nzuzo nke igwe ojii na igirigi, ma n'ebe ahụ ka m hụrụ ebe ha si apụta n'ebe ahụ na ebe ha si apụta ka ájá jupụtara. Enoch 41:3
5
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
M wee hụ àmụ̀mà ndị ọzọ na kpakpando nke eluigwe, ahụrụ m otú O si kpọọ ha niile aha ha, ha wee gee Ya ntị. Ahụkwara m ka a na-atụ ha n'ihe nguzozi ziri ezi dịka nha ìhè ha si dị: Ahụrụ m obosara nke oghere ha na ụbọchị ha pụtara, na otú mgbanwe ha si emepụta àmụ̀mà: ahụrụ m mgbanwe ha dịka ọnụọgụgụ ndị mmụọ ozi si dị, na otú ha si anọgide na-ekwere ibe ha. Enoch 43:1-2 Ihe ọzọ m hụrụ gbasara àmụ̀mà: otu ụfọdụ kpakpando si apụta ma ghọọ àmụ̀mà ma ghara ikewapụ onwe ha n'ụdị ọhụrụ ha. Inọk 44:1 N'oge ahụ, anya m hụrụ ihe nzuzo nke àmụ̀mà, na nke ìhè, na ikpe ndị ha na-eme, ha na-enwukwa ìhè maka ngọzi ma ọ bụ nkọcha dịka Onyenwe Mmụọ si chọọ. N'ebe ahụ ka m hụrụ ihe nzuzo nke égbè eluigwe, na otú mgbe ọ na-ada n'elu n'eluigwe, a na-anụ olu ya, o wee mee ka m hụ ikpe ndị e mere n'ụwa, ma ọ bụ maka ọdịmma na ngọzi, ma ọ bụ maka nkọcha dịka okwu Onyenwe Mmụọ si dị. Mgbe nke ahụ gasịrị, e gosiri m ihe nzuzo nile nke ìhè na àmụ̀mà, ha na-enwukwa ìhè maka ngọzi na maka afọ ojuju. Enoch 59:1-3 Nakwa égbè eluigwe dịka ebe ha dara, na nkewa niile e kewara n'etiti àmụ̀mà ka o wee mee ka ọ dị ọkụ, na ndị agha ha ka ha wee rube isi ozugbo. N'ihi na égbè eluigwe nwere ebe izu ike nke e kenyere ya mgbe ọ na-eche ka ọ daa; égbè eluigwe na àmụ̀mà adịghịkwa ekewa, ọ bụ ezie na ha abụghị otu na nke na-ekewaghị ekewa, ha abụọ na-agakọ site na mmụọ ma ghara ikewapụ onwe ha. N'ihi na mgbe àmụ̀mà na-enwu, égbè eluigwe na-akpọ olu ya, mmụọ ahụ na-emekwa ka a kwụsịtụ n'oge a na-akpọ, ma kewaa ha n'otu aka ahụ; n'ihi na ụlọ akụ nke peals ha dị ka ájá, onye ọ bụla n'ime ha ka ọ na-akpọ nkụ na-ejide ya na bridle, ike nke mmụọ na-atụgharịkwa ya azụ, a naakwalikwa ya n'ihu dịka ọtụtụ akụkụ ụwa si dị. Enoch 60:13-15 E chekwara olu nke égbè eluigwe na ìhè nke àmụ̀mà n'ebe ahụ: e chekwara ụlọ nke akụ́ mmiri ígwé na ụlọ nke oyi, na ụlọ nke ígwé ojii, na ụlọ nke mmiri ozuzo na igirigi. Enoch 69:23 N'ụbọchị ahụ, Jehova mere ka ụwa dum maa jijiji, anyanwụ gbakwara ọchịchịrị, ntọala ụwa wee maa jijiji, ụwa dum wee maa jijiji nke ukwuu, àmụ̀mà na-enwukwa, égbè eluigwe wee daa, isi iyi niile dị n'ụwa gbawara, nke ndị bi na ya na-amaghị na mbụ; Chineke wee mee ihe dị egwu a, iji tụọ ụmụ mmadụ ụjọ, ka ihe ọjọọ wee ghara ịdị ọzọ n'ụwa. Jasher 6:11 Jehova wee hụ ahụhụ Josef, Onyenwe anyị wee tie ndị ikom a ihe ọzọ, ma taa ha ahụhụ, Onyenwe anyị wee mee ka ọchịchịrị kpuchie ha n'ụwa, àmụ̀mà na-enwu, égbè eluigwe na-adakwa, ala wee maa jijiji n'olu égbè eluigwe na ifufe dị ike, ndị ikom ahụ wee tụọ egwu, ha amaghịkwa ebe ha gaaga. Jasher 42:44 N'ihi na n'ụbọchị mbụ O kere eluigwe dị n'elu na ụwa na mmiri na mmụọ niile na-eje ozi n'ihu Ya, ndị mmụọ ozi nke ọnụnọ, na ndị mmụọ ozi nke nsọ, na ndị mmụọ ozi nke ọkụ na ndị mmụọ ozi nke ifufe, na ndị mmụọ ozi nke igwe ojii, na ọchịchịrị, na snow na akụ mmiri ígwé na oyi, na ndị mmụọ ozi nke olu na égbè eluigwe na àmụ̀mà, na ndị mmụọ ozi nke mmụọ oyi na okpomọkụ, na nke oyi na nke oge opupu ihe ubi na nke oge mgbụsị akwụkwọ na nke okpomọkụ, na nke mmụọ niile nke ihe ndị o kere n'eluigwe na n'elu ụwa, O kere abyss na ọchịchịrị, anyasị na abalị, na ìhè, ụtụtụ na ehihie, nke O doziri n'ihe ọmụma nke obi Ya. Jubilee 2:2
6
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Akwụkwọ Baịbụl Ndị Furu Efu Na mgbe ha na-eche ili Jisọs nche, ala ọma jijiji mere; anyị wee hụ mmụọ ozi Chineke ka ọ naakwapụ nkume nke ili ahụ wee nọdụ n'elu ya; Ihu ya dịkwa ka àmụ̀mà, uwe ya dịkwa ka snow; anyị wee dị ka ndị nwụrụ anwụ site n'egwu. Oziọma Nikọdimọs 10:3-4 Mgbe Setan na onyeisi ala mmụọ na-akparịta ụka otu a n'etiti onwe ha, na mberede, olu dị ka égbè eluigwe na ifufe na-efe, na-asị, “Bulienụ ọnụ ụzọ ámá unu elu, unu ndị isi; ka e buliekwa unu elu, unu ọnụ ụzọ ámá ebighị ebi, Eze nke otuto ga-abata.” Mgbe ahụ, olu dị ukwuu dị ka ụda égbè eluigwe na-asị, “Bulienụ ọnụ ụzọ ámá unu elu, unu ndị isi; ka e buliekwa unu elu, unu ọnụ ụzọ ámá ala mmụọ, Eze nke ebube ga-abatakwa.” Oziọma Nikọdimọs 16:1,13 Mgbe m na-aga n'ụzọ, agbaara m akaebe ihe ndị a: na Herọd mere ihe ndị a site n'aka m, na o mere ndụmọdụ, manye m ka m kee aka m megide ya, na ikpe onye na-ekpe ikpe niile ikpe, na iti Onye Ezi Omume ahụ ihe, Onyenwe ndị ezi omume. Mgbe anyị bịarutere nso, Herọd, a nụrụ olu dị ukwuu site n'eluigwe, na égbè eluigwe dị egwu, ụwa wee maa jijiji, wee ree isi dị ụtọ, nke a na-ahụtụbeghị ọbụna n'ụlọ nsọ Jerusalem. Ugbu a, mgbe m guzoro n'ụzọ, Onyenwe anyị hụrụ m ka ọ na-eguzo ma na-agwa ndị na-eso ụzọ ya okwu. Ma ekpeere m ekpere n'obi m, n'ihi na amaara m na ọ bụ ya ka ị nyefere n'aka m, na ọ bụ Onyenwe ihe e kere eke na Onye Okike nke ihe niile. Ma anyị, mgbe anyị hụrụ ya, anyị niile dara n'ala n'ihu ụkwụ ya. M wee sị n'olu dị elu, 'Emehiewo m, Onyenwe anyị, n'ihi na m nọdụrụ ala kpee gị ikpe, onye na-abọ ọbọ n'eziokwu. Ma lee, amaara m na ị bụ Chineke, Ọkpara Chineke, ahụkwara m mmadụ gị, ọ bụghị chi gị.' Ma Herọd, ya na ụmụ Izrel, manyere m ime gị ihe ọjọọ. Ya mere, meere m ebere, Chineke nke Izrel! Akwụkwọ ozi nke Paịlet na Herọd Mgbe a kpọgidere ya n'obe, ọchịchịrị gbachiri ụwa niile, anyanwụ kpuchiri ya ruo ọkara ụbọchị, kpakpando pụtara ìhè, mana ọ dịghị ìhè ọ bụla dị n'ime ha; ọnwa tụfuru ìhè ya, dị ka a ga-asị na ọbara jupụtara n'ọbara; ụwa nke ndị nwụrụ anwụ wee loda; nke mere na ebe nsọ nke ụlọ nsọ ahụ, dịka ha si akpọ ya, apụtaghị ndị Juu n'onwe ha n'oge ọdịda ha, kama ha hụrụ olulu n'ụwa, na mkpọtụ nke égbè eluigwe na-esochi. N'etiti egwu a, ndị nwụrụ anwụ pụtara ọzọ, dịka ndị Juu n'onwe ha gbara akaebe, ma kwuo na ọ bụ Abraham, na Aịzik, na Jekọb, na ndị nna ochie iri na abụọ ahụ, na Mozis, na Job, bụ ndị nwụrụla mbụ, dịka ha si kwuo, ihe dị ka puku afọ atọ na narị ise. Ọtụtụ ndị mụ onwe m hụrụ ka ha pụtara n'ime ahụ, ha kwakwara ákwá maka ndị Juu, n'ihi mmebi iwu nke ha mere, na n'ihi mbibi nke ndị Juu na iwu ha. Akwụkwọ ozi nke Paịlet na Herọd Oké egwu nke ala ọma jijiji ahụ wee nọgide site n'awa nke isii nke nkwadebe ruo awa nke itoolu; mgbe o ruru mgbede n'ụbọchị mbụ nke izu, ụda si n'eluigwe daa, eluigwe wee nwuo okpukpu asaa karịa ụbọchị ndị ọzọ niile. N'awa nke atọ nke abalị, anyanwụ pụtara ìhè karịa ka ọ na-enwu, na-enwu gburugburu ụwa dum. Ka àmụ̀mà na-enwu na mberede n'oké ifufe, otú a ka a hụrụ ndị mmadụ, ndị dị elu n'ogologo, ndị karịrị akarị n'ebube, ndị agha a na-apụghị ịgụta ọnụ, na-eti mkpu, a nụkwara olu ha dị ka égbè eluigwe dị oke egwu, Jizọs onye a kpọgidere n'obe a kpọlitere ọzọ: si na Hedis rịgo unu ndị ohu n'ime ala dị n'okpuru ala nke Hedis. Ọgba dị n'ụwa dị ka a ga-asị na ọ nweghị ala; ma o mere ka ntọala ụwa pụta ìhè, ya na ndị tiri mkpu n'eluigwe, ndị jere ije n'ime ahụ n'etiti ndị nwụrụ anwụ e mere ka ha si n'ọnwụ bilie. Onye kpọlitere ndị nwụrụ anwụ niile ma kee Hedis n'ime ụlọ wee sị, Gwa ndị na-eso ụzọ m na ọ na-aga Galili, n'ebe ahụ ka unu ga-ahụ Ya. Akwụkwọ ozi nke Paịlet na Herọd N'ụbọchị mbụ nke izu, ihe dị ka awa nke atọ nke abalị, anyanwụ pụtara dịka ọ na-enwubeghị mbụ, eluigwe dum wee na-enwu. Dị ka àmụ̀mà si abịa n'oké ifufe, otu a ka ụfọdụ ndị ikom dị elu, yi uwe mara mma, na ebube a na-apụghị ịkọwa akọwa, pụtara n'eluigwe, ha na ọtụtụ ndị mmụọ ozi na-eti
7
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
mkpu, na-asị, "Otuto dịrị Chineke n'ebe kachasị elu, udo dịkwa n'ụwa, ezi uche dị n'etiti mmadụ: Si na Hedis pụta, unu ndị nọ n'agbụ n'ime omimi nke Hedis." N'olu ha, ugwu na ugwu niile gbanwere, nkume ndị ahụ gbawara agbawa, e mekwara nnukwu olulu n'ụwa, nke mere na a hụrụ ebe ndị dị n'ime abis ahụ anya. Akwụkwọ ozi Paịlet na Herọd Mgbe a mara ọnwụ Paịlet, Siza kwuru, sị, N'ezie, ọ nwụọla ọnwụ ihere, onye aka ya emeghị ka ọ dị ndụ. Ya mere, e kegidere ya n'elu nnukwu nkume ma mikpuo ya n'osimiri Taịba. Ma ndị mmụọ ọjọọ na ndị na-adịghị ọcha, na-aṅụrị ọṅụ n'ahụ ọjọọ ya na-adịghị ọcha, ha niile na-agagharị n'ime mmiri, wee mee ka àmụ̀mà na oké ifufe dị egwu, égbè eluigwe na akụ mmiri ígwé, nke mere na mmadụ niile ji egwu dị egwu jide ha. N'ihi ya, ndị Rom dọkpụrụ ya n'osimiri Taịba, buru ya gaa Vienne n'ọchị, ma tụba ya n'osimiri Rhone. N'ihi na Vienne pụtara, dị ka a pụrụ isi kwuo ya, Ụzọ Gehena, n'ihi na ọ bụ ebe a na-akọcha mmadụ mgbe ahụ. Ndị mmụọ ọjọọ nọkwa ebe ahụ ma mee otu ihe ahụ. Akwụkwọ ozi nke Paịlat na Herọd
Akwụkwọ Iden Echefuru Echefu Mgbe ahụ, Chineke were iwe, iwe wee dị ukwuu n'ọnwụ Ebel; O wee jiri égbè eluigwe kpọọ, àmụ̀mà wee na-aga n'ihu Ya, Okwu Chineke wee si n'eluigwe bịakwute Ken, wee sị ya, "Olee ebe Ebel nwanne gị nọ?" 1 Akwụkwọ nke Adam na Iv 79:16 Ọ na-agwa m ọrụ niile nke eluigwe, ụwa na oké osimiri, na ihe niile dị n'ime ya, ụzọ ha na-agafe na njem ha, na égbè eluigwe, anyanwụ na ọnwa, njem na mgbanwe nke kpakpando, oge, afọ, ụbọchị, na awa, mpụta nke ifufe, ọnụọgụgụ nke ndị mmụọ ozi, na nhazi nke abụ ha, na ihe niile mmadụ, ire nke abụ na ndụ mmadụ ọ bụla, iwu, ntuziaka, na abụ olu ụtọ, na ihe niile kwesịrị ịmụta. Ihe Nzuzo nke Inọk 23:1 Maka ndị agha eluigwe niile, emere m onyinyo na ihe dị mkpa nke ọkụ, anya m lere nkume siri ike nke ukwuu, site n'ìhè anya m, àmụ̀mà ahụ natara ọdịdị ya dị ebube, nke bụ ma ọkụ n'ime mmiri na mmiri n'ọkụ, otu anaghị emenyụ nke ọzọ, otu anaghịkwa akpọnwụ nke ọzọ, ya mere àmụ̀mà ahụ naenwu karịa anyanwụ, dị nro karịa mmiri ma sie ike karịa nkume siri ike. Ihe nzuzo nke Inọk 29:1 Anyanwụ ka ọ na-aga dịka anụmanụ ọ bụla si dị (ihe ịrịba ama nke zodiac), iri na abụọ, m wee nye iwu ka ọnwa ndị ahụ na aha ha na ndụ ha, égbè eluigwe ha, na akara awa ha, otu ha ga-esi nwee ihe ịga nke ọma. Ihe Nzuzo nke Inọk 30:6 Ị na-anụ okwu egbugbere ọnụ m, ka m nụrụ okwu Jehova, dị ka nnukwu égbè eluigwe na-aga n'ihu mgbe niile na oké ígwé ojii. Ihe Nzuzo nke Inọk 39:7 M wee nyochaa ihe niile, deekwa ụzọ nke égbè eluigwe na àmụ̀mà, ha gosikwara m mkpịsị ugodi na ndị nche ha, mpụta ha, ụzọ ha na-aga; a na-ewepụta ya n'ọtụtụ nha (nwayọọ) site na agbụ ígwè, ka ọ ghara iji agbụ ígwè dị arọ na ike tụọ igwe ojii iwe wee bibie ihe niile dị n'ụwa. Ihe Nzuzo nke Inọk 40:6 Osimiri ukwu bụ ike nke Onyenwe anyị: Ha na-ebukwa ndị na-eleda Ya anya n'ihu, na-agbagọkwa ụzọ ha: Ha na-ebupụkwa ebe ha na-asọ asọ, na-ejide ozu ha, na-ebibikwa ndụ ha. N'ihi na ha dị ọsọ karịa àmụ̀mà, ha dịkwa ngwa ngwa karịa, ndị gafere ha n'okwukwe adịghịkwa akwali; Ndị na-eje ije n'elu ha na-enweghị ntụpọ agaghị atụ egwu. Odes of Solomon 39:1-5
8
Àmụ̀mà na Égbè Eluigwe
Mgbe o mere iwu maka mmiri ozuzo, na ụzọ maka àmụ̀mà nke égbè eluigwe: Mgbe ahụ ka ọ hụrụ ya, wee kọwaa ya; o doziri ya, ee, wee chọpụta ya. Ọ sịkwara mmadụ, "Lee, egwu Jehova, nke ahụ bụ amamihe; ịpụ n'ihe ọjọọ bụ nghọta." Job 28:26-28
Mgbe ahụ, ndị nchụàjà nọ n'ụlọ nsọ ahụ na ụmụ nwanyị na ụmụaka rịọrọ Chineke ka ọ bịa zọpụta Ebe Nsọ Ya nke a na-emebi emebi; mgbe Apollonius na ndị agha ya ji ngwa agha batara ijide ego ahụ, ndị mmụọ ozi si n'eluigwe pụta, na-agba ịnyịnya, àmụ̀mà na-enwu site n'aka ha, wee tụba nnukwu egwu na ịma jijiji n'ahụ ha. 4 Maccabees 2:23 Haịkara wee sị ya: Onyenwe m bụ Chineke nke eluigwe, ndị ya bụ ndị ama ama bụ àmụ̀mà na égbè eluigwe, mgbe ọ chọrọ, ifufe na-efe, mmiri ozuzo na-ada. Ọ na-enyekwa égbè eluigwe iwu, ọ naenwu, mmiri na-ezokwa, ọ na-ejidekwa anyanwụ, ọ naghị enye ìhè ya, ọnwa na kpakpando, ha anaghịkwa agba gburugburu. Akụkọ banyere Ahikar 5:50-51
9