Igbo - The Book of Daniel

Daniel ISI NKE 1 1 N'arọ nke-atọ nke ọbubu-eze nke Jehoiakim, bú eze Juda, ka Nebukadneza, bú eze Babilon, biaruru Jerusalem, nọchigide ya n'agha.

2 YHWH we nye Jehoiakim, bú eze Juda, n'aka-ya, na ufọdu nime ihe nke ulo Chineke: o we bubata n'ala Shaina rue ulo chi-ya; o we bubata ihe ahu n'ulo àkù nke chi-ya.

3 Eze we si Ashpenaz, bú onye-isi ndi-onozi-ya, ka o me ka ufọdu n'etiti umu Israel bia, na nime nkpuru eze, na nime ndi-isi; 4 Umu-ndikom nke ọlu nādighi ha n'aru, kama ndi amara amara, na ndi mara ama n'amam-ihe nile, na ndi-nzuzu n'ihe-ọmuma, na nghọta sayensị, na ndi nwere ike nime ha iguzo n'ulo uku eze, ndi nēzí kwa mmụta na ire ndi Kaldea.

5 Eze we nye ha onyinye-inata-iru-ọma nke ubọchi n'ubọchi-ya sitere n'ihe-oriri eze, na site na manya-vine nke ọ nāṅu: ime ka ha zùa arọ atọ, ka ha we guzo n'iru eze n'ọgwugwu-ya.

6 Ma n'etiti ndia ka ufọdu nime umu Juda, bú Daniel, na Hananaia, na Mishael, na Azaraia: 7 Onye-isi ndi-onozi we kpọ aha-ya: n'ihi na ọ kpọrọ Daniel Belteshaza; na Hananaia, bú nwa Shedrak; na Mishael, bú nke Mishak; na Azaraia, bú onye Abednego.

8 Ma Daniel zubere n'obi-ya na ọ gaghi-ewere òkè nke iheoriri eze na manya-vine ọ nāṅu meru onwe-ya: o we riọ n'aka onye-isi ndi-onozi ka ọ ghara imeru onwe-ya.

9 Ma Chineke wetara Daniel n'amara na ihu-n'anya di nro n'iru onye-isi ndi-onozi.

10 Onye-isi ndi-onozi we si Daniel, Mu onwem nātu egwu onye-nwem, bú eze, onye doworo ihe-oriri-unu na iheọṅuṅu-unu: n'ihi na n'ìhi gini ka ọ gāhu iru-unu ka ha di nma kari umu-ntakiri-unu? unu gēme kwa ka m'tie isi n'iru eze.

11 Daniel we si Melza, onye-isi ndi-onozi doro onye-isi Daniel na Hananaia na Mishael na Azaraia, 12 Biko, gosi ndi-orù-Gi ubọchi iri; ka ha nye kwa ayi uba ka ayi rie, na miri ka ayi ṅua.

13 Ka ewe le iru-ayi anya n'iru gi, na iru umu-ntakiri ndi nēri nri eze: ma dika i nāhu, meso ndi-orù-gi ihe.

14 O we kwere ha n'okwu a, we nwa ha ubọchi iri.

15 Ma n'ọgwugwu ubọchi iri ka ha di n'iru ha di nma n'iru ha kari kwa abuba n'anu-aru kari umu-ntakiri nile ndi nēri òkè nke eze.

16 Otu a Melza wepụrụ òkè nke ihe oriri ha, na mmanya nke ha ga-aṅụ; ma nye ha usu.

17 Ma umu-ntakiri anọ ndia, Chineke nyere ha ọmuma-ihe na nghọta n'akwukwọ na amam-ihe nile: ma Daniel nwere nghọta n'ọhù na nrọ nile.

18 Ma n'ọgwugwu ubọchi ahu nke eze siri ka eme ka ha bata, onye-isi ndi-onozi we me ka ha bata n'iru Nebukadneza.

19 Eze we kpayere ha uka; ọ dighi kwa onye di ka Daniel na Hananaia na Maishael na Azaraia n'etiti ha nile: ha we guzo n'iru eze.

20 Ma n’okwu nile nke amam-ihe na nghọta, nke eze jụrụ n’aka ha, ọ hụrụ na ha ka ndị dibịa afa nile na ndị na-agụ kpakpando nile ndị nọ n’alaeze ya nile mma ub͕ò iri.

21 Daniel we nọgide rue arọ mbu nke Sairọs, bú eze.

ISI NKE 2 1 Ma n'arọ nke-abua nke ọbubu-eze Nebukadneza, Nebukadneza rọrọ nrọ, nke mọ-ya di n'aru, ura-ya we tipue n'aru ya.

2 Eze we si ka akpọ ndi-ode-akwukwọ di nsọ, na ndi-dibia, na ndi-dibia-afa, na ndi Kaldea, ka ha we gosi eze nrọ-ya nile. Ha we bia guzo n'iru eze.

3 Eze we si ha, Arọwom nrọ, ma mọm nāb͕a ujọ imara nrọ ahu.

4 Ndi Kaldea we gwa eze okwu nime Siria, si, Eze, di ndu rue mb͕e ebighi-ebi: kọrọ ndi-orù-gi nrọ ahu, ayi gēgosi kwa isi-ya.

5 Eze zara, si ndi Kaldea, Okwu a esiwo n'akam pua: ọ buru na unu emeghi ka m'mara nrọ ahu na akukọ-isi-ya, agēb͕upia unu, ghọ kwa ulo-unu ka ha ghọ ebe-ikpofu-ihe.

6 Ma ọ buru na unu akọ nrọ ahu na akukọ-isi-ya, unu gānata n'akam onyinye-inata-iru-ọma na ugwọ-ọlu na nsọpuru uku: n'ihi nka gosim nrọ ahu na akukọ-isi-ya.

7 Ha we za ọzọ, si, Ka eze kọrọ ndi-orù-ya nrọ ahu, ayi gēgosi kwa isi-ya.

8 Eze zara, si, Amawom n'ezie na unu nāchọ uzọ, n'ihi na unu huru na okwu a esiwo n'akam pua.

9 Ma ọ buru na unu emeghi ka m'mara nrọ ahu, ọ bu nání otù ukpuru diri unu: n'ihi na unu edoziwo okwu-ugha na okwu-ugha ikwu okwu n'irum, rue mb͕e a gāb͕anwe: n'ihi nka kọrọm nrọ ahu, m'we mara na unu puru igosim isi-ya.

10 Ndi Kaldea zara n'iru eze, si, Ọ dighi nwoke ọ bula n'elu uwa nke puru igosi okwu eze: n'ihi nka ọ dighi eze, ma-ọbu onye-nwe-ayi, ma-ọbu onye-isi, nke nāju ase ihe ndia n'aka onye-dibia ọ bula, ma-ọbu onye-dibia, ma-ọbu onye Kaldea.

11 Ma ọ bu ihe anāchọsi ike nke eze nāchọ, ọ dighi kwa onye ọzọ puru igosi ya n’iru eze, ma-ọbughi chi nile, ndi ebe-obibi-ha nēnweghi n’anu-aru.

12 N'ihi nka ka eze were iwe, iwe di ọku nke-uku, o we nye iwu ka ebibie ndi-amam-ihe nile nke Babilon.

13 Ma iwu ahụ wee pụta na a ga-egbu ndị amamihe; ha we chọ Daniel na ndi-ibe-ya ka ewe nwua.

14 Daniel we were ndum-ọdu na amam-ihe zara Ariọk, bú onye-isi ndi-ob͕ū nke eze, onye puru ib͕u ndi-amam-ihe nke Babilon: 15 Ọ zara, si Ariọk, bú onye-isi eze, N'ìhi gini ka iwu ahu di ngwa ngwa site n'aka eze? Ariok we me ka Daniel mara okwu ahu.

16 Daniel we ba, riọ eze ka o nye ya oge, ka o we gosi eze isi-ya.

17 Daniel we ba n'ulo-ya, me ka Hananaia na Mishael na Azaraia, bú ndi-òtù-ya, mara okwu ahu: 18 Na ha ga-achọ ebere nke Chineke nke elu-igwe gbasara ihe nzuzo a; ka Daniel na ndi-ibe-ya we ghara ila n'iyì, bú ndi-amam-ihe nke Babilon fọduru.

19 Ewe kpughee ihe-nzuzo ahu nye Daniel n'ọhù abali.

Daniel we gọzie Chineke nke elu-igwe.

20 Daniel zara, si, Onye agọziri agọzi ka aha Chineke bu rue mb͕e nile ebighi-ebi: n'ihi na amam-ihe na idi-ike ka ọ bu; 21 Ọ nāb͕anwe kwa mb͕e na mb͕e akara àkà: Ọ nēwezuga ndi-eze, me ka eze guzosie ike: Ọ nēnye ndi mara ihe amam-ihe, nēnye kwa ndi mara nghọta ihe-ọmuma.

22 Ihe-omimi na ihe-nzuzo ka Ọ nēkpughe: Ọ mara ihe di n'ọchichiri, Ìhè nēbi kwa n'aka-Ya.

Daniel

23 Ekelem Gi, nēkele kwa Gi, Elohim nke nnam-hà, Onye nyeworom amam-ihe na idi-uku, I we me ka m'mara ub͕u a ihe ayi riọrọ n'aka-Gi: n'ihi na I mewo ka ayi mara ub͕u a okwu eze.

24 Daniel we bakuru Ariọk, onye eze doro ime ka ndiamam-ihe nke Babilon la n'iyì: o we je, si ya otú a; Ebibikwa-la ndi-amam-ihe nke Babilon: me kam bata n'iru eze, ka m'gēgosi kwa eze isi isi-ya.

25 Ariok we me ngwa me ka Daniel bia n'iru eze, si ya, Achọtawom otù nwoke n'etiti ndi Juda emere ka ha je biri n'ala ọzọ, nke gēme ka eze mara isi-ya.

26 Eze zara, si Daniel, onye aha-ya bu Belteshaza, Ì puru ime ka m'mara nrọ ahu nke m'huworo, na isi-ya?

27 Daniel we za n'iru eze, si, Ihe-nzuzo nke eze nāju ase, ndi-amam-ihe, na ndi-dibia, na ndi-dibia, na ndi-dibia, apughi igosi eze; 28 Ma Chineke di n’elu-igwe nke nēkpughe ihe-nzuzo nile, nēme kwa ka eze, bú Nebukadneza, mara ihe gādi na mb͕e ikpe-azu. Nrọ-gi, na ọhù nile nke isi-gi n'elu ihe-ndina-gi, ndia bu; 29 Ma gi onwe-gi, eze, èchìchè-gi batara n'obi-gi n'elu ihendina-gi, ihe gaje ime ma emesia: Ọzọ, onye nēkpughe ihenzuzo nēme ka i mara ihe gādi.

30 Ma mu onwem, ọ bughi n'ihi amam-ihe nke m'nwere kari onye ọ bula di ndu, ekpughere ihe-nzuzo a, kama ọ bu n'ihi ha nke gēme ka eze mara isi-ya, ka i we mara èchìchè nile nke obi-gi.

31 Gi onwe-gi, eze, hu-kwa-ra, ma, le, otù arusi di uku.

Oyiyi uku a, nke onwunwu-ya di nma, guzoro n'iru gi; ma udi-ya di egwu.

32 Isi ihe oyiyi a bu ezi ọla-edo, obi-ya na ogwe-aka-ya abua bu ọla-ọcha, afọ-ya na apata-ukwu-ya abua bu ọla; 33 Ụkwụ-ya abua bu ígwè, akuku-ya abua bu kwa ígwè na urọ arọ́.

34 I hu-kwa-ra rue mb͕e ewe b͕aputara otù nkume nke anējighi aka, o we tipia ihe oyiyi ahu n'ukwu-ya abua nke bu ígwè na urọ, tipia ha.

35 Ewe tipiakọta ígwè na urọ na ọla ahu na ọla-ọcha ahu na ọla-edo ahu, ha we di ka igbogbo ọka nke ebe-nzọcha-ọka nke mb͕e okpomọkụ; ifufe we bupu ha, ewe hughi ha ebe ọ bula: nkume ahu nke nēti ihe oyiyi ahu ghọ kwa ugwu uku, we juputa uwa nile.

36 Nka bu nrọ ahu; ayi gākọ kwa isi-ya n'iru eze.

37 Gi onwe-gi, eze, bu eze ndi-eze: n'ihi na Chineke nke elu-igwe enyewo gi ala-eze, na ike, na ume, na ebube.

38 Ma ebe ọ bula umu madu bi, anu-ọhia na anu-ufe nke elu-igwe ka O nyeworo n'aka-gi, me kwa gi ka i buru onyendú ha nile. Gi onwe-gi bu isi ọla-edo a.

39 Ma ala-eze ọzọ gādi ala nke di gi ala n'azu gi, na ala-eze nke atọ ọzọ nke ọla, nke gāchi uwa nile.

40 Ma ala-eze nke-anọ gādi ike dika ígwè: n'ihi na ígwè nētipia, nēweda ihe nile: ma dika ígwè nētipia ihe ndia nile ka ọ gātijisi na ntipia.

41 Ma ebe i huru ukwu-ya na nkpisi-ukwu, ufọdu nke urọ ọkpu-ite, na ufọdu nke ígwè, agēkè ala-eze ahu; ma ike nke ígwè gādi nime ya, n'ihi na i huru ígwè ahu ka agwara ya na urọ apiti.

42 Ma dika nkpisi-ukwu nile nke ukwu-ya nile si buru ígwè, na ufọdu nke urọ, otú a ka ala-eze gādi ike, na akuku ufọdu nime ya ka agētiji.

43 Ma ebe i huru ígwè ka agwara ya na urọ apiti, ha gāgwakọta onwe-ha na nkpuru madu: ma ha agaghiarapara n'aru ibe-ha, dika agāgwaghi kwa ígwè na urọ.

44 Ma n’ubọchi nke ndi-eze ndia ka Chineke nke elu-igwe gēme ka otù ala-eze bilie, nke anāgaghi-emebi emebi: alaeze ahu agaghi-arapu kwa ndi ọzọ, ma ọ gētipia, ripia alaeze ndia nile, ọ gēguzo kwa rue mb͕e ebighi-ebi.

45 N’ihi na i huru na eweputara nkume ahu n’ugwu ahu ejighi aka, tipia kwa ígwè, ọla, urọ, ọla-ọcha, na ọla-edo; Chineke uku emewo ka eze mara ihe gaje ime ma emesia: nrọ ahu we buru ihe kwesiri ntukwasi-obi, isi-ya bu kwa ihe kwesiri ntukwasi-obi.

46 Eze, bú Nebukadneza, we da kpue iru-ya n'ala, kpọ isi ala nye Daniel, si ka ha wetara ya onyinye-inata-iru-ọma na ihe ísì utọ.

47 Eze we za Daniel, si, N'ezie, n'ezie, na Chineke-gi bu Chineke nke chi nile, na Onye-nwe ndi-eze, na onye nēkpughe ihe-nzuzo, ebe i puru ikpughe ihe-nzuzo a.

48 Eze we me Daniel onye uku, nye ya ọtutu onyinyeinata-iru-ọma, me ya onye-isi ala anāchi achi nke Babilon, na onye-isi nke ndi-isi nke ndi-amam-ihe nile nke Babilon.

49 Daniel we riọ n'aka eze, o we do Shedrak na Mishak na Abednego ndi-isi ọlu nke ala anāchi achi nke Babilon: ma Daniel nānọdu n'ọnu-uzọ-ama eze.

ISI NKE 3 1 Nebukadneza, bú eze, mere arusi ọla-edo, nke idi-elu-ya di ọgu cubit atọ, cubit isi ka obosara-ya di kwa: o guzoro ya n'ala ihe nādighi nke Dura, n'ala anāchi achi nke Babilon.

2 Nebukadneza, bú eze, we ziga ka kpọkọta ndi-isi, ndi-isi, na ndi-isi, na ndi-ikpe, na ndi-ọkọba, ndi-ndum-ọdu, na ndi-ọchi-agha, na ndi-isi nile nke ala nile, ibia nrara nye ihe oyiyi ahu nke Nebukadneza, bú eze, guzoro, guzo.

3 Ndi-isi, na ndi-isi, na ndi-ọchi-agha, na ndi-ikpé, na ndiọkọba, na ndi-ndum-ọdu, na ndi-ọchi-agha, na ndi-isi nile nke ala anāchi achi, we chikọta onwe-ha rue nrara-aka nke ihe oyiyi ahu nke Nebukadneza, bú eze, guzoro, guzo; + ha wee guzo n’ihu ihe oyiyi ahụ Nebukadneza guzobere.

4 Onye-nkpọsa we tie nkpu, si, Ọ bu unu ka enyeworo iwu, unu ndi di iche iche, na mba nile, na ndi nile di iche iche; 5 na mb͕e ọ bula unu nānu olu opì-ike, na ọjà, na ubọakwara, na ubọ-akwara, na une, na ubọ-akwara, na ubọakwara nile, na unu gāda n'ala kpọ isi ala nye arusi ọla-edo nke Nebukadneza, bú eze, guzobeworo: 6 Ma onye ọ bụla nke na-adaghị n’ala ma fee ofufe ka a gaatụba n’otu awa ahụ n’etiti oke ọkụ nke na-ere ọkụ.

7 Ya mere, na mb͕e ahu, mb͕e ndi Israel nile nuru olu opi, na ọjà, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara nile, na ubọ-akwara nile, ndi nile, na mba nile, na ndi nile di iche iche, we da n'ala kpọ isi ala nye ihe oyiyi ọla-edo ahu nke Nebukadneza, bú eze, guzobeworo.

8 Ya mere, na mb͕e ahu ufọdu ndi Kaldea biaruru nso, bo ndi-Ju ebubo.

9 Ha we kwue, si eze, bú Nebukadneza, Eze, di ndu rue mb͕e ebighi-ebi.

10 Gi onwe-gi, eze, enyewo iwu, na onye ọ bula nke nānu olu opì-ike, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara, na ubọ-akwara nile, gāda n'ala kpọ isi ala nye ihe oyiyi ọla-edo ahu;

Daniel

11 Ma onye ọ bula nke nādaghi n'ala nākpọ isi ala, ka ewe tubà ya n'etiti oké ọku nēre ere.

12 Enwere ndi-Ju ufọdu ndi I doro ndi-isi ọlu nke ala anāchi achi nke Babilon, bú Shedrak, na Mishak, na Abednego; ndikom ndia, eze, eleghi gi anya: ha adighi-efe chi-gi nile òfùfè, ha adighi-akpọ isi ala nye arusi ọla-edo nke I guzobeworo.

13 Mgbe ahụ Nebukadneza n’ọnụma na ọnụma ya nyere iwu ka a kpọta Shedrak na Mishak na Abednego. Ha we kpọta ndikom ahu n'iru eze.

14 Nebukadneza we za, si ha, Ọ̀ bu ezie, Shedrak na Mishak na Abednego, ọ̀ bu ezie na unu fè chim di iche iche òfùfè, unu ekpoghi kwa isi ala nye arusi ọla-edo nke M’guzobereworo?

15 Ma ọ buru na unu di njikere na mb͕e ọ bula unu nānu olu opì-ike, ọjà, ubọ-akwara, une, na ubọ-akwara, na ubọakwara nile, na ubọ-akwara di iche iche, unu da n'ala kpọ isi ala nye arusi ahu nke M'meworo; nke-ọma: ma ọbụrụ na unu akpọghị isi ala, a ga-atụba unu n’otu oge awa ahụ n’etiti oke ọkụ nke na-ere ọkụ; ònye bu kwa Chineke ahu nke gānaputa unu n'akam?

16 Shedrak na Mishak na Abednego we za, si eze, Nebukadneza, ayi eleghi anya iza gi okwu n'okwu a.

17 Ọ buru kwa otú a, Chineke-ayi, bú onye ayi nēfè òfùfè, puru inaputa ayi n'oké ọku nke nēre ere, Ọ gānaputa kwa ayi n'aka-gi, eze.

18 Ma ọ buru na ọ bughi, ka gi mara, eze, na ayi agaghi-efe chi-gi nile òfùfè, ayi agaghi-akpọ kwa isi ala nye arusi ọlaedo nke I guzoworo.

19 Mb͕e ahu Nebukadneza juputara n'ọnuma, udi iru-ya we b͕anwe imegide Shedrak na Mishak na Abed-nego: o we kwue, nye iwu ka ha me ka oké ọku ahu nwue okpukpu asa kari nke anākpọ ọku.

20 O we nye ndi-dike kachasi ike, bú ndi nọ n'usu-ndiagha-ya, ka ha ke Shedrak na Mishak na Abed-nego ab͕u, na itubà ha n'oké ọku nēre ere.

21 Ewe ke ndikom ndia ab͕u n’uwe-ha nile, na okpu-aghaha, na okpu-ha, na uwe nile ha, tubà kwa ha n’etiti oké ọku ahu nke nēnwu ajọ onwunwu.

22 Ya mere, n'ihi na okwu eze di ọku, oké ọku ahu we di ọku nke-uku, ire ọku we tib͕ue ndikom ahu ndi chiri Shedrak na Mishak na Abednego.

23 Ndikom atọ ndia, bú Shedrak, na Mishak, na Abednego, we da n’ab͕u n’etiti oké ọku ahu nke nēre ọku.

24 Ma ibobo nwua Nebukadneza, bú eze, n'aru, o we me ngwa bilie, kwue okwu, si ndi-ndum-ọdu-ya, Ọ̀ bughi ndikom atọ ka ayi we tubàra n'ab͕u n'etiti ọku? Ha zara, si eze, Ọ bu ezie, eze.

25 Ọ zara, si, Le, ahuwom ndikom anọ atọpuru arapu, nējeghari n'etiti ọku, ma ha emerughi ha; ma ọdịdị nke anọ dị ka Ọkpara Chineke.

26 Nebukadneza we biarue nso ọnu oké ọku ahu nke nēre ọku, kwue okwu, si, Shedrak na Mishak na Abednego, unu ndi-orù nke Chineke Nke kachasi ihe nile elu, puta, bia n'ebe a. Shedrak na Mishak na Abednego we si n'etiti ọku ahu puta.

27 Ndi-isi, na ndi-isi, na ndi-ọchi-agha, na ndi-ndú eze, mb͕e ha zukọrọ, we hu ndikom ahu, ndi ọku nēnweghi ike n'aru-ha, ọ dighi kwa otù agiri-isi nke isi-ha nēti egwú, ọ dighi kwa uwe-ha nāb͕anwe, ísì ọku esighi kwa n'aru ha.

28 Nebukadneza we kwue, si, Onye agọziri agọzi ka Chineke nke Shedrak na Mishak na Abednego bu, Onye

zitere mọ-ozi-Ya, we naputa ndi-orù-Ya ndi nātukwasi Ya obi, b͕anwe kwa okwu eze, nye kwa aru-ha, ka ha we ghara ife, ghara ife kwa chi ọ bula, ma-ọbughi Chineke-ha.

29 N'ihi nka ka m'nēnye iwu, na ndi ọ bula, na mba, na asusu nile, nke nēkwu okwu ọjọ megide Chineke nke Shedrak, Mishak na Abednego, agēb͕upia, agēme kwa uloha ka ọ ghọ ebe ikpofu ahihia: n'ihi na ọ dighi Chineke ọzọ puru inaputa otú a.

30 Eze we me ka Shedrak na Mishak na Abednego buru ibu n'ala anāchi achi nke Babilon.

ISI NKE 4 1 Nebukadneza, bú eze, nēdegara ndi nile di iche iche, na mba nile, na asusu nile di iche iche ozi, bú ndi bi n'uwa nile; Udo ka ọ ba uba.

2 Ọ dim nma igosi ihe-iriba-ama na ọlu-ebube nile nke Elohim Nke kachasi ihe nile elu meworom.

3 Lee ka ihe ịrịba ama ya si dị ukwuu! Lekwa ka iheebube-Ya si di ike! ala-eze-Ya bu ala-eze ebighi-ebi, Ọchichi-Ya di kwa site n'ọb͕ọ rue ọb͕ọ.

4 Mu onwem, bú Nebukadneza, nọ n'udo n'ulom, nāb͕a kwa uka n'ulo ukum; 5 Ahurum nrọ nke nēme ka m'tua egwu, Ma èchìchè nile nke di n'elu ihe-ndinam na ọhù nile nke isim nēnyem ujọ.

6 M'we nye iwu ka abata ndi-amam-ihe nile nke Babilon n'irum, ka ha we me ka m'mara isi nrọ ahu.

7 Ndi-ode-akwukwọ di nsọ, na ndi-dibia, na ndi Kaldea, na ndi-dibia, we bata: m'we kọrọ nrọ ahu n'iru ha; ma ha emeghi ka m'mara isi-ya.

8 Ma n'ikpeazụ, Daniel batara n'irum, onye aha-ya bu Belteshaza, dika aha chim si di, onye mọ nke chi nsọ di kwa nime ya: m'we gosi nrọ ahu n'iru ya, si, 9 Belteshaza, bú onye-isi ndi-ode-akwukwọ di nsọ, n'ihi na amawom na mọ nke chi nsọ di nime gi, ọ dighi kwa ihenzuzo nākpab͕u gi, gosim ọhù nke nrọm nke m'huworo, na akukọ-isi-ya.

10 Otú a ka ọhù nke isim di n’ihe-ndinam; Ahụrụm, ma, le, otù osisi n'etiti uwa, ma idi-elu-ya di uku.

11 Osisi ahu we pue, we di ike, idi-elu-ya we rue elu-igwe, na anya-ya rue nsọtu uwa nile; 12 Akwụkwọ-ya mara nma, ma ihe-ọmume-ya bara uba, ihe-oriri nke ihe nile di kwa nime ya: anu-ọhia nwere ndò n'okpuru ya, anu-ufe nke elu-igwe nēbi kwa n'alaka-ya nile, anu-aru nile ka ewe site na ya zùa.

13 M'we hu n'ọhù nke isim n'elu ihe-ndinam, ma, le, onyenche na onye nsọ siri n'elu-igwe ridata; 14 O we tisie nkpu ike, si otú a, B͕ utunu osisi ahu, b͕utu kwa alaka-ya nile, tipu akwukwọ-ya nile, b͕asasia nkpuru-ya: Ka anu-ọhia si n'okpuru ya pua, na anu-ufe n'alaka-ya nile; 15 Otú ọ di, rapunu isi nke nkpọrọgwu-ya n’ala, ọbuná chiri ihe-ọkiké ígwè na ọla, n’ ahihia di nro nke ọhia; ka igirigi di kwa n'elu-igwe, ka òkè-ya di kwa n'akuku anuọhia di iche iche nke uwa.

16 Ka obi-ya gbanwee n'aru madu, Ka enye kwa ya obi anu-ọhia; ka oge asa gabiga kwa n'isi ya.

17 Okwu a sitere n’iwu nke ndi-nche, na ihe aririọ-aririọ site n’okwu ndi nsọ: ka ndi di ndu we mara na Onye kachasi ihe nile elu nāchi achi n’ala-eze nke madu, nēnye kwa onye ọ bula Ọ nāchọ, we me ka onye kachasi nma nke madu di n’isi ya.

Daniel

18 Nrọ a ka mu onwem, bú eze, bú Nebukadneza, huworo.

Ma gi onwe-gi, Belteshaza, kọ akukọ-isi-ya, n'ihi na ndiamam-ihe nile nke ala-ezem apughi ime ka m'mara isi-ya: ma gi onwe-gi puru; n'ihi na mọ nke chi nsọ di nime gi.

19 Ma Daniel, onye aha-ya bu Belteshaza, we nwua n'aru ya otù oge hour, èchìchè-ya nile we ma jijiji. Eze zara, si, Belteshaza, ekwela ka nrọ ahu na akukọ-isi-ya di gi nkpà.

Belteshaza zara, si, Onye-nwem, nrọ a diri ndi nākpọ gi asì, ka akukọ-isi-ya di-kwa-ra ndi-iro-gi.

20 Osisi ahu nke i huru, nke nētó, di kwa ike, nke idi-eluya ruru elu-igwe, hu kwa anya-ya rue uwa nile; 21 Nke akwukwọ-ya nile mara nma, ma nkpuru-ya bara uba, ma ihe-oriri nile di nime ya; n'okpuru nke anu-ọhia nēbi, N'alaka-ha ka anu-ufe nke elu-igwe bi kwa; 22 Ọ bu gi onwe-gi, eze, ka i meworo ka ọ di ike: n'ihi na idi-uku-gi etowo, ru kwa elu-igwe, Ọchichi-Gi ru kwa nsọtu uwa.

23 Ma ebe eze huru onye-nche na onye nsọ ka o siri n’eluigwe ridata, nāsi, B͕ utunu osisi ahu, mebie ya; ma rapu nkpọrọgwu nke nkpọrọgwu-ya n'uwa, ọbuná chiri udọ̀ ígwè na ọla, n' ahihia di nro nke ubi; ka igirigi di kwa n'elu-igwe, ka òkè-ya di kwa n'aru anu-ọhia, rue mb͕e asa-ya gāgabiga n'aru ya; 24 Nka bu isi-isi, eze, ma nka bu iwu Onye kachasi ihe nile elu, nke dakwasiri onye-nwem, bú eze: 25 Na ha gāchupu gi n’aru madu, ebe-obibi-gi gādi kwa n’etiti anu-ọhia, ha gēme kwa gi ka i rie ahihia dika ehi, were igirigi nke elu-igwe b͕asa gi, mb͕e asa gāgabiga kwa n’aru gi, rue mb͕e i gāmara na Onye kachasi ihe nile elu nāchi achi n’ala-eze nke madu, were kwa onye ọ bula Ọ nāchọ nye ya.

26 Ma ebe ha nyere iwu ka a hapụ úkwù nke mgbọrọgwụ osisi ahụ; ala-eze-gi gēkwesi-kwa-ra gi ike, mb͕e i gāmara na elu-igwe bu eze.

27 N'ihi nka, eze, ka ndum-ọdum buru gi ihe nātọ utọ, ma were ezi omume tijipu nmehie-gi nile, na ajọ omume-gi nile n'igosi onye ewedara n'ala ebere; ọ buru na ọ puru ibu ogologo-udo-gi ka ọ di ogologo.

28 Ihe a niile wee dakwasị eze Nebukadneza.

29 N'ọgwugwu ọnwa iri na abua, o jere ije n'ulo uku nke ala-eze Babilon.

30 Eze we kwue, si, Ọ̀ bughi Babilon uku ahu ka M'jiworo wuworo nye ulo ala-eze n'ikem, na n'ihi nsọpuru nke imanmam?

31 Ma mb͕e okwu ahu di n'ọnu eze, otù olu si n'elu-igwe da, si, eze, bú Nebukadneza, gi ka okwu-ya bu; Ala-eze esiwo n'aru gi pua.

32 Ha gāchupu kwa gi n'ebe madu nọ, ebe-obibi-gi gādi kwa n'etiti anu-ọhia: ha gēme ka i rie ahihia dika ehi, ub͕ò asa gāgabiga kwa n'aru gi, rue mb͕e i gāmara na Onye kachasi ihe nile elu nāchi achi n'ala-eze nke madu, Ọ nēnye kwa onye ọ bula Ọ nāchọ.

33 N'otù oge hour ahu ka okwu ahu mezuru n'aru Nebukadneza: ewe chupu ya n'ebe madu nọ, ri kwa ahihia dika ehi, igirigi nke elu-igwe nēde kwa aru-ya, rue mb͕e agiri-isi-ya tolitere dika nbu ugo, ǹtú-ya we di ka nb͕a-aka nnụnụ.

34 Ma n’ọgwugwu ubọchi ndia, Mu onwem, bú Nebukadneza, weliri anyam abua le elu-igwe, nghọtam we laghachikutem, M’we gọzie Onye kachasi ihe nile elu, m’we too Onye ahu Nke di ndu rue mb͕e ebighi-ebi, Onye

ike-ya bu ọchichi ebighi-ebi, ala-eze-Ya di kwa site n’ọb͕ọ nile; 35 Agu-kwa-ra ndi nile bi n'uwa dika ihe-efu: ọ bu kwa dika ọchichọ-Ya ka ọ nēme n'usu-ndi-agha nke elu-igwe na n'etiti ndi bi n'uwa: ma ọ dighi onye ọ bula puru ib͕ochi aka-ya, ma-ọbu si ya, Gini ka i nēme?

36 N'otù mb͕e ahu uchem we laghachikutem; ma maka ebube nke ala-ezem, ebubem na onwunwum laghachiri nyem; ndi-ọdum na ndi-isim we chọm; ewe me ka m’guzosie ike n’ala-ezem, ewe tukwasim ima-nma nkeuku.

37 Ma Mu onwem, bú Nebukadneza, nēkele, nēto kwa, nāsọpuru kwa Eze nke elu-igwe, bú onye ọlu-ya nile bu ezi-okwu, uzọ-Ya nile bu kwa ikpé: Ọzọ, ndi nējeghari n'idi-npa, Ọ puru ime ka ha di ala.

ISI NKE 5 1 Belshaza, bú eze, mere oké oriri nye nnù ndi-isi-ya abua, ṅua manya-vine n'iru nnù ndikom ahu.

2 Belshaza, mb͕e ọ nēdetu manya-vine ahu, o we si ka achita ihe ọla-edo na ọla-ọcha nke Nebukadneza, bú nna-ya, chipuru n'ulo uku Chineke nke di na Jerusalem; ka eze na ndi-isi-ya na ndinyom-ya na ndi-iko-ya nwayi we ṅua nime ya.

3 Ha we bubata ihe ọla-edo ahu nke eweputara n'ulo uku nke ulo Chineke nke di na Jerusalem; ma eze, na ndi-isi-ya, na ndinyom-ya, na ndi-iko-ya nwayi, ṅuri nime ha.

4 Ha nāṅu manya-vine, we to chi nile nke ọla-edo, na nke ọla-ọcha, na nke ọla, na nke ígwè, na nke osisi, na nke nkume; 5 N'otù oge hour ahu nkpisi-aka nke aka madu putara, de ihe na ncherita-iru ihe-idọba-oriọna n'elu ihe-idọba-oriọna nke mb͕idi ulo uku eze: eze we hu akuku aka ahu nēde ihe.

6 Mb͕e ahu iru eze b͕anwere, èchìchè-ya nile we me ka ọ ma jijiji, nkwonkwo-ukwu-ya abua we tọpupu, ikpere-ya abua nētita kwa ibe-ya.

7 Eze we tisie nkpu ike ka eme ka ndi-dibia na ndi Kaldea na ndi-dibia bata. Eze we kwue, si ndi-amam-ihe nke Babilon, Onye ọ bula nke gāgu akwukwọ a ma gosim akukọ-isi-ya, agēyikwasi uwe uhie, were iyab͕a ọla-edo n'olu-ya, buru kwa onye-isi nke-atọ n'ala-eze.

8 Ndi-amam-ihe nile nke eze we bata: ma ha apughi igu akwukwọ ahu, ha apughi kwa ime ka eze mara isi-ya.

9 Ma eze, bú Belshaza, we ma jijiji nke-uku, iru-ya we b͕aghari n'aru ya, ibobo we nwua ndi-isi-ya n'aru.

10 Ma eze-nwanyi, n'ihi okwu nile nke eze na ndi-isi-ya, batara n'ulo ọṅuṅu-manya-vine ahu: eze-nwayi we kwue, si, Eze, di ndu rue mb͕e ebighi-ebi: 11 Otù nwoke di n'ala-eze-gi, onye mọ nke chi nsọ nile di nime ya; ma n'ubọchi nna-gi ìhè na nghọta na amam-ihe, dika amam-ihe nke chi nile, ka ahuru nime ya; onye eze, bú Nebukadneza, bú nna-gi, bú eze, asim, nna-gi, mere onyeisi nke ndi-ode-akwukwọ di nsọ na ndi-dibia na ndi Kaldea na ndi-dibia; 12 N'ihi na mọ nke kachasi nma, na ihe-ọmuma, na nghọta, na ịkọwa nrọ, na ikwu okwu di ike, na nkwuwa okwu di iche iche, ka ahuru nime Daniel ahu, onye eze kpọrọ ahaya Belteshaza: ub͕u a ka akpọ kwa Daniel, ọ gēgosi kwa isiya.

13 Ewe me ka Daniel bata n'iru eze. Eze we za, si Daniel, Gì onwe-gi bu Daniel ahu, onye sitere n'umu ndi Juda

Daniel

emere ka ha je biri n'ala ọzọ, onye eze, bú nnam, chiputara na Juda?

14 Mu onwem anuwo kwa okwu bayere gi, na mọ nke chi nile di nime gi, na ìhè na nghọta na amam-ihe nke-uku ka achọtara nime gi.

15 Ma ub͕u a emewo ka ndi-amam-ihe, bú ndi-dibia, bata n’irum, ka ha gua akwukwọ a, me ka m’mara isi-ya: ma ha apughi igosi isi okwu ahu; 16 Ma anuwom ihe bayere gi, na i puru ighọ akukọ, na iwezuga onwe-gi: ub͕u a ọ buru na i puru igu akwukwọ ahu, me ka m'mara isi-ya, uwe uhie ka i gēyi, were iyab͕a ọlaedo n'olu-gi, i gābu kwa onye-isi nke-atọ n'ala-eze.

17 Daniel we za, si n'iru eze, Ka onyinye-gi diri gi onwe-gi, nye kwa onye ọzọ ugwọ-ọlu-gi; ma m'gāguru eze akwukwọ ahu, me ka ọ mara isi-ya.

18 Gi eze, Chineke Nke kachasi ihe nile elu nyere Nebukadneza, bú nna-gi ala-eze, na ima-nma, na nsọpuru, na nsọpuru; 19 N'ihi idi-uku nke O nyere ya, ndi nile di iche iche, na mba nile, na ndi nile di iche iche, na ndi nile di iche iche, nāma jijiji, tu kwa egwu n'iru Ya: onye ọ nāchọ ka o tib͕uru; ma onye ọ chọrọ ka o mere ka ọ dị ndụ; ma onye ọ chọrọ ka o guzoro; ọ bu kwa onye ọ nāchọ ka Ọ nākwada.

20 Ma mb͕e obi-ya di elu, na uche-ya di ike n'anya-uku, ewe chupu ya n'oche-eze-ya, ha we nara ya ebube-Ya; 21 Ewe chupu ya n'etiti umu madu; ewe me ka obi-ya di ka anu-ọhia, ebe-obibi-ya di kwa n'aru inyinya-ibu-ọhia: ha were ahihia nāzù ya dika ehi, igirigi nke elu-igwe nēde kwa aru-ya; rue mb͕e ọ mara na Chineke kachasi ihe nile elu nāchi achi n'ala-eze nke madu, na Ọ nēdo kwa onye-isi ya onye ọ bula Ọ nāchọ.

22 Ma gi onwe-gi, bú nwa-ya, Belshaza, i meghi ka obi-gi di ala, ọ bu ezie na i mara ihe a nile; 23 Ma i weliwo onwe-gi imegide Onye-nwe nke elu-igwe; ha ewebatawo ihe nile nke ulo-ya n'iru gi, gi onwe-gi na ndi-isi-gi na ndinyom-gi na iko-gi ndinyom gāṅu kwa manya-vine nime ha; i we to chi nile nke ọla-ọcha, na ọlaedo, na nke ọla, na nke ígwè, na osisi, na nkume, bú ndi nāhughi ihe, nānughi kwa, ndi nāmaghi kwa: ma Chineke Nke ume-gi di n'aka-Ya, Onye uzọ-gi nile di kwa, I meghi ka ọ di ebube; 24 Ewe ziga òkè aka-ya n'ebe ọ nọ; ma e dere ihe odide a.

25 Ma nka bu ihe-odide ahu nke e deworo, MENE, MENE, TEKEL, PHARSIN. 26 Nka bu akukọ-isi ihe ahu: MENE; Chineke aguwo alaeze-gi, mezue ya.

27 TEKEL; N'ihe-ọtùtù ka atùworo gi, ewe hu gi ihe-efu.

28 PERE; Ekèwo ala-eze-gi, were nye ndi Midia na ndi Peasia.

29 Belshaza we nye iwu, ha we yiwe Daniel uwe uhie, tiye iyab͕a ọla-edo n'olu-ya, kwusa okwu bayere ya, na ọ gābu onye-isi nke-atọ n'ala-eze.

30 N'abali ahu ka egburu Belshaza, bú eze ndi Kaldea.

31 Dariọs, bú onye Midia, we were ala-eze, mb͕e ọ b͕ara ihe ra ka ọgu arọ atọ na abua.

ISI NKE 6 1 Ọ di Daraiọs n'anya ka o guzo ọgu ndi-isi ọgu ndi-isi, bú ndi-isi ala-eze ahu nile; 2 Ma na-achị ndị-isi atọ ndị a; nke Daniel buru uzọ buru ya: ka ndi-isi we nye ha akukọ, ka eze we ghara ibibi ya.

3 Mb͕e ahu Daniel a di elu kari ndi-isi na ndi-isi, n'ihi na mọ nke kachasi nma di nime ya; eze we chè ime ya onyeisi ala-eze ahu nile.

4 Ndi-isi na ndi-isi we chọ ichọta ihe-iriba-ama megide Daniel bayere ala-eze ahu; ma ha enweghị ike ịhụ ihe ọbụla ma ọ bụ mmejọ; ebe ọ bu onye kwesiri ntukwasi-obi, ọ dighi kwa ajọ omume ma-ọbu ajọ omume ahuputara nime ya.

5 Ndikom ndia we si, Ayi agaghi-ahuta ihe-iriba-ama megide Daniel nka, ma ọ buru na ayi ahugh ya n'aru ya bayere iwu Chineke-ya.

6 Ndi-isi ndia na ndi-isi we chikọta onwe-ha n'ebe eze nọ, si ya, Eze Daraiọs, di ndu rue mb͕e ebighi-ebi.

7 Ndi-isi nile nke ala-eze, bú ndi-isi, na ndi-isi, na ndindum-ọdu, na ndi-ọchi-agha, agbawo izu ime ka ukpuru ala-eze guzosie ike, na ime ka iwu guzosie ike, na onye ọ bula nke gāriọ aririọ n'aka Chineke ma-ọbu madu ọ bula rue orú ubọchi na iri, ma-ọbughi n'aka gi, eze, agētubà ya n'olùlù ọdum.

8 Ma ub͕u a, eze, me ka iwu ahu guzosie ike, di-kwa-nu aka n'akwukwọ ahu, ka aghara igbanwe ya, dika iwu nke Midia na Peasia si di, nke nādighi-agbanwe.

9 N'ihi nka eze, bú Daraiọs, biyere aka n'akwukwọ ahu na iwu ahu.

10 Ma mb͕e Daniel mara na edewo n'akwukwọ nsọ, ọ we ba n'ulo-ya; windo-ya meghekwara n'ime-ulo-ya n'akuku Jerusalem, o we b͕ue ikperè-ya n'ala ub͕ò atọ n'ubọchi, kpe ekpere, nēkele kwa n'iru Chineke-ya, dika o mere na mb͕e gara aga.

11 Ndikom ahu we chikọta onwe-ha, hu Daniel ka ọ nēkpe ekpere nāriọ kwa aririọ-amara n'iru Chineke-ya.

12 Ha we biarue nso, kwue okwu n'iru eze bayere iwu eze; Ùnu edebaghi aka n'akwukwọ, na onye ọ bula nke gāriọ aririọ-amara n'aka Chineke ma-ọbu madu ọ bula n'ime orú ubọchi na iri, ma-ọbughi gi, eze, agātubà ya n'olùlù ọdum?

Eze zara, si, Okwu a bu ezi-okwu, dika iwu ndi Midia na Peasia si di, nke nādighi-agabiga.

13 Ha we za, si n'iru eze, na Daniel, nke sitere n'umu ndi Juda emere ka ha je biri n'ala ọzọ, adighi-ele gi anya, eze, ma-ọbu iwu ahu nke i debaworo n'aka, kama ọ nāriọ aririọya ub͕ò atọ n'ubọchi.

14 Mb͕e ahu eze, mb͕e ọ nuru okwu ndia, iwe-ya di ọku nkeuku, o we tukwasi obi-ya na Daniel inaputa ya: o we gbalịsie ike rue ọdida-anyanwu inaputa ya.

15 Ndikom ndia we chikọta onwe-ha n'ebe eze nọ, si eze, Mara, eze, na iwu ndi Midia na ndi Peasia bu, ka aghara ib͕anwe ukpuru ma-ọbu ukpuru nke eze nēguzobe.

16 Eze we nye iwu, ha we me ka Daniel bia, tubà ya n'olùlù ọdum. Ma eze kwuru okwu, si Daniel, Chineke-gi, Onye gi onwe-gi nēfè mb͕e nile, Ya onwe-ya gānaputa gi.

17 Ewe bute nkume, tukwasi ha n'ọnu olùlù ahu; eze we were nb͕a-aka-akàrà-ya, were kwa nb͕a-aka-akàrà nke ndiisi-ya, b͕achie ya; ka ewe ghara igbanwe èchìchè ahu bayere Daniel.

18 Eze we ba n'ulo uku ya, nọ ọnọdu-abali nēbu ọnu: ewebataghi kwa ihe abù n'iru ya: ura-ya we si n'ebe ọ nọ pua.

19 Eze we bilie n'isi-ututu, je ngwa ngwa ba n'olùlù ọdum.

20 Ma mb͕e ọ biaruru olùlù ahu, were oké olu tikue Daniel: eze we za, si Daniel, Daniel, orù nke Chineke di ndu, Chineke-gi, onye gi onwe-gi nēfè mb͕e nile, ọ̀ puru inaputa gi n'aka ọdum?

Daniel

21 Daniel we si eze, Eze, di ndu rue mb͕e ebighi-ebi.

22 Chinekem ezitewo mọ-ozi-Ya, we mechibido ọnu ọdum nile, ka ha we meru m ihe: n'ihi na n'iru Ya ka ahuru n'arum ihe-nmehie; ọzọ kwa, n'iru gi, eze, ọ dighi ihe-otiti m'meworo.

23 Mb͕e ahu eze ṅuriri ya nke-uku, o we si ka ha kuputa Daniel n'olùlù ahu. Ewe me ka Daniel si n'olùlù ahu rigota, ahughi kwa ihe ọjọ ọ bula n'aru ya, n'ihi na o kwere na Chineke-ya.

24 Eze we nye iwu, ha we me ka ndikom ahu bia, bú ndi boro Daniel ebubo, tubà ha n'olùlù ọdum, ha na umu-ha na ndinyom-ha; ma ọdum ahu nwere ike n'aru ha, tipia kwa ọkpukpu-ha nile, ma-ọbu mb͕e ha biaruru n'ala olùlù ahu.

25 Eze, bú Daraiọs, we degara ndi nile di iche iche, na mba nile, na asusu nile, ndi bi n'uwa nile akwukwọ; Udo ka ọ ba uba.

26 Anamenye iwu, na n'ala-eze ọ bula nke ala-ezem ka madu ma jijiji, tu kwa egwu n'iru Chineke nke Daniel: n'ihi na Ya onwe-ya bu Chineke di ndu, nēguzosi kwa ike rue mb͕e ebighi-ebi, ala-eze-Ya bu kwa nke anāgaghi-emebi emebi, ọchichi-Ya gādi kwa rue ọgwugwu ihe nile.

27 Ọ nānaputa, nānaputa kwa, Ọ nēme kwa ihe-iriba-ama na ọlu-ebube n'elu-igwe na n'uwa, Onye naputaworo Daniel n'aka ọdum.

28 Daniel a we nāga nke-ọma n'ọbubu-eze Daraiọs, na n'ọbubu-eze Sairọs, bú onye Peasia.

ISI NKE 7 1 N'arọ mbu nke Belshaza, bú eze Babilon, Daniel rọrọ nrọ, na ọhù isi-ya n'elu ihe-ndina-ya: o we de nrọ ahu de, gosi nzute okwu nile.

2 Daniel we kwue, si, Ahurum n'ọhùm n'abali, ma, le, ifufe anọ nke elu-igwe nēfekwasi oké osimiri uku ahu.

3 Anu-ọhia anọ we si n'oké osimiri rigota, ha di iche iche n'ebe ibe-ya nọ.

4 Nke-mbu dika ọdum, nwe-kwa-ra nkù ugo: M'we hu rue mb͕e ewepuru nkù-ya, ewe welie ya n'ala, me ka o guzo n'ukwu-ya abua dika madu, ewe nye ya obi madu.

5 Ma le, anu-ọhia ọzọ, nke-abua, nke di ka bear, o we welie onwe-ya n'otù akuku, ọgiriga atọ di kwa n'ọnu-ya n'etiti ezé-ya: ha we si ya, Bilie, ripia ọtutu anu.

6 Ma mb͕e ihe ndia gasiri m’huru, ma, le, ọzọ, dika agụ, nke nwere nkù anọ nke anu-ufe n’azu ya; anụ ọhịa ahụ nwekwara isi anọ; ewe nye ya ike.

7 Ma mb͕e ihe ndia gasiri m’huru n’ọhù nile nke abali, ma, le, anu-ọhia nke anọ, di egwu, di kwa egwu, di kwa ike nke-uku; o nwe-kwa-ra ezé ígwè uku: o nēripia, tipia, were ukwu-ya abua zọpia nke fọduru: ọ di kwa iche n'aru anuọhia nile nke di n'iru ya; o nwe-kwa-ra mpi iri.

8 M'we hu mpi ahu, ma, le, mpi ntà ọzọ rigoro n'etiti ha, n'iru ya atọ nime mpi mbu ahu ndi ewepuru na nkpọrọgwu: ma, le, n'elu mpi a ka anya dika anya madu di, na ọnu nēkwu ihe uku.

9 Ahurum rue mb͕e ewetuda oche-eze nile, Onye ochie nānọdu kwa ala, onye uwe-ya nācha ọcha dika snow, na aji isi-ya dika aji-anu ọcha: oche-eze-ya di ka ire-ọku, wiil-ya nile di kwa ka ọku nēre ere.

10 Oké iyi nke nēre ọku nērù, nēsi kwa n'iru Ya puta: nnù ndikom abua na ọgu iri nējere ya ozi, Orú nnù ndikom na nnù ise nēguzo kwa n'iru ya: edowo ikpé ahu, ewe saghe akwukwọ nile.

11 M’we hu-kwa-ra n’ihi olu okwu uku nile nke mpi ahu nēkwu: a m hu-kwa-ra rue mb͕e eb͕uru eb͕u anu-ọhia ahu, we bibie aru-ya, were ya nye ire-ọku ahu.

12 Ma anu-ọhia nke fọduru, ewezugara ha ike-ha: ma ubọchi-ha di ogologo rue otù mb͕e na mb͕e.

13 M'we hu n'ọhù nke abali, ma, le, otù onye dika Nwa nke madu ka O ji igwe-oji nke elu-igwe bia, biakute Onye ochie ahu, ha we kuru ya nso n'iru Ya. 14 Ewe nye ya ike, na ebube, na ala-eze, ka ndi nile na mba nile na ndi nile di iche iche we fè Ya òfùfè: ọchichi-Ya bu ọchichi ebighi-ebi, nke nāgaghi-agabiga, ala-eze-Ya bu kwa nke anāgaghi-ebibi.

15 Mu onwem, bú Daniel, we nēwuta mọm n'etiti arum, ọhù nile nke isim we me ka m'ma jijiji.

16 M’we biakute otù onye nime ndi guzoro nso, jua ya eziokwu nke ihe a nile. O we gosim, me ka m'mara akukọ-isi ihe ndia.

17 Anu uku ndia, nke di anọ, bu eze anọ, ndi gēsi n'uwa bilie.

18 Ma ndị-nsọ nke Onye Kasị Elu ga-ewere ala-eze ahụ, ma nweta ala-eze ahụ ruo mgbe nile, ọbụna ruo mgbe nile na mgbe nile.

19 M’gēme kwa ka m’mara ezi-okwu nke anu-ọhia nkeanọ ahu, nke di iche na ndi ọzọ nile, nke di egwu nke-uku, onye ezé-ya bu ígwè, na ntú-ya bu ọla; onye nēripia, tipia, were ukwu-ya abua zọpia nke fọduru; 20 Site kwa na mpi iri ahu nke di n'isi-ya, na nke mpi ọzọ rigoro, nke atọ dakwasiri n'iru ya; ọbuná mpi ahu nke nwere anya, na ọnu nke nēkwu ihe uku nke-uku, onye anya-ya di uku kari ndi-ibe-ya.

21 Ahụrụ m, ma otu mpi ahụ busoro ndị-nsọ agha, wee merie ha; 22 Rue mb͕e Onye ochie biara, ewe nye ndi-nsọ nke Onye kachasi ihe nile ikpé; ma oge ruru na ndị-nsọ ga-enweta ala-eze ahụ.

23 Otú a ka ọ siri, Anu nke-anọ gābu ala-eze nke-anọ n'elu uwa, nke gādi iche n'ala-eze nile, ọ gēripia kwa uwa nile, zọda ya, tipia ya.

24 Ma mpi iri ahu sitere n'ala-eze nka bu eze iri ndi gēbili: ọzọ gēbili kwa n'azu ha; ọ gādi kwa iche na nke mbu, ọ bu kwa eze atọ ka ọ gēme ka ọ ruru ala.

25 Ọ gēkwu kwa okwu uku megide Onye kachasi ihe nile elu, me kwa ka ike gwu ndi-nsọ nke Onye kachasi ihe nile elu, we nēchè ịgbanwe mb͕e na iwu nile: ewe nye ha n'akaYa rue oge na mb͕e na nkewa nke oge.

26 Ma ikpé ahu gānọdu, ma ha gēwepu ọchichi-ya, ime ka ọ gwusia na ibibi ya rue ọgwugwu ihe nile.

27 Ma ala-eze na ọchịchị, na ịdị ukwuu nke ala-eze nke dị n’okpuru elu-igwe nile ka a ga-enye ndị nke ndị-nsọ nke Onye Kasị Elu, nke ala-eze ha bụ ala-eze ebighi-ebi, ma ọchịchị nile ga-ejere ya ozi ma rubere ya isi.

28 rue ub͕u a ka okwu agwugwu. Ma mu onwem, Daniel, ọchichọ-obim jurum anya nke-uku, irum we b͕aghari n'arum: ma m'debere okwu ahu n'obim.

ISI NKE 8 1 N'arọ nke-atọ nke ọbubu-eze nke eze, bú Belshaza, emere ka m'hu ọhù, bú Daniel, mb͕e ihe ahu emere ka m'hu ya anya na mbu.

Daniel

2 M'we hu n'ọhù; o rue, mb͕e m'huru, na anọm na Shushan, n'ulo uku Chineke, nke di n'ala anāchi achi nke Ilam; m'we hu n'ọhù, ma mu onwem nọ n'akuku osimiri Ulai.

3 M'we welie anyam abua, hu, ma, le, otù ebulu nēguzo n'iru osimiri Nail, nke nwere mpi abua: ma mpi abua ahu di elu; ma otu dị elu karịa ibe ya, ma nke dị elu gbagoro ikpeazụ.

4 M'we hu ebulu ahu ka ọ nēwuda akuku Ọdida-anyanwu, na akuku Ugwu, na akuku Ndida; ka ọ dighi anu-ọhia we ghara iguzo n'iru ya, ọ dighi kwa onye ọ bula nānaputa n'aka-ya; ma o mere dịka uche ya siri dị, ma bụrụ nnukwu.

5 Ma ka m’nātukwasi uche, ma, le, otù nkpi siri n’Ọdidaanyanwu bia n’elu uwa nile, ma o metughi ala: ma nkpi ahu nwere mpi di egwu n’etiti anya-ya abua.

6 O we biakute ebulu ahu nke nwere mpi abua, nke m'huru ka o nēguzo n'iru osimiri, b͕akuru ya n'ọnuma nke ike-ya.

7 M'we hu ya ka ọ nābiaru nso ebulu ahu nso, o we di ọku n'obi imegide ya, o we tie ebulu ahu, b͕aji mpi-ya abua: ọ dighi kwa ebulu ahu nwere iguzo n'iru ya, ma ọ tudasiri ya n'ala, zọkwasi ya: ma ọ dighi onye nānaputa ebulu ahu n'aka-ya.

8 Nkpi ahu we di uku nke-uku: ma mb͕e o siri ike, b͕ajiri mpi uku ahu; ma anọ ndị a ma ama gbagoro n’ihu ifufe anọ nke eluigwe.

9 Ma site n’otu n’ime ha ka otu mpi nta siri pụta, nke dị ukwuu nke ukwuu, n’akụkụ ndịda, na n’akụkụ ọwụwa anyanwụ, na n’akụkụ ala ahụ mara mma.

10 O we di uku, rue usu nile nke elu-igwe; o we tuda ufọdu nime usu-ndi-agha na ufọdu nime kpakpando n'ala, zọkwasi ha.

11 Ọ bu kwa onye-isi usu-ndi-agha ka o mere onwe-ya ka ọ di uku, ọ bu kwa n’aka-ya ka ewepuru àjà-nsure-ọku anēsure mb͕e dum, ewe kwatue ọnọdu nke ebe nsọ Ya. 12 Ewe nye ya usu-ndi-agha megide àjà-nsure-ọku anēsure mb͕e dum n'ihi njehie, ọ we tuda ezi-okwu n'ala; o we me ihe, we ga nke-ọma.

13 M'we nu ka otù onye-nsọ nēkwu okwu, ma onye-nsọ ọzọ nāsi onye-nsọ ahu nke nēkwu okwu, Rùe ole mb͕e ka ọhù ahu gādi, bayere àjà-nbuli, na njehie nke itọb͕ọ-n'efu, inye ma ebe nsọ ma ọmuma-ulo-ikwū ka a zọda n'okpuru ukwu?

14 Ọ sim, Rue nnù ubọchi abua na ọgu iri; ewe me ka ebe nsọ di ọcha.

15 O rue, mb͕e Mu onwem, bú Daniel, huru ọhù ahu, we chọ isi-ya, ma, le, guzoro n'irum dika nwoke.

16 M'we nu olu otù nwoke n'etiti usọ Ulai, o we kpọ òkù, si, Gebriel, me ka nwoke a ghọta ọhù ahu.

17 O we biarue nso n’ebe m’guzo: o we bia, m’we tua egwu, da kpue irum n’ala: ma ọ sirim, Ghuta, nwa nke madu: n’ihi na na mb͕e ọgwugwu ihe a ka ọhù ahu gādi.

18 Ma mb͕e ọ nākpayerem uka, m’we di n’oké ura n’irum iru n’ala: ma ọ nēmetum aka, guzom ọtọ.

19 Ọ si, Le, M'gēme ka i mara ihe gādi n'ikpe-azu nke iwe: n'ihi na na mb͕e akara àkà ka ọgwugwu ihe nile gādi.

20 Ebulu ahu nke i huru ka o nwere mpi abua bu eze Midia na Peasia.

21 Ma nkpi ahu nke nādighi nma bu eze Gris: ma mpi uku nke di n'etiti anya-ya abua bu eze mbu.

22 Ma ebe e tijiri etiji, ebe anọ guzoro ya, ala-eze anọ gaesi na mba ahụ pụta, ma ọ bụghị n’ike ya.

23 Ma na mb͕e ikpe-azu nke ala-eze-ha, mb͕e ndi nēmebi iwu zuru okè, otù eze nke iru-ya di ọku, nke nāghọta kwa okwu-ugha, gēguzo ọtọ.

24 Ma ike-ya gādi ike, ma ọ bughi n'aka-ya ka ọ gāla n'iyì: ọ gāla kwa n'iyì, ọ gāga-kwa-ra ya nke-ọma, me ihe, me kwa ka ndi-dike na ndi di nsọ la n'iyì.

25 Ma site n’iwu-ya ka ọ gēme ka aghughọ ga nke-ọma n’aka-ya; ọ gābu kwa onwe-ya uku n'obi-ya, ọ bu kwa udo ka ọ gēji la n'iyì ọtutu madu: ọ gēguzo kwa imegide Onyeisi nke ndi-isi; ma ọ dighi aka ka agātiji ya.

26 Ma ọhù nke anyasi na ututu, nke emere ka ọ hu eziokwu: n'ihi nka mechibido ọhù ahu; n'ihi na ọtutu ubọchi ka ọ gādi.

27 Mu onwem, bú Daniel, we gwu arum, ria kwa ọria ubọchi ufọdu; emesia m'we bilie, je ozi eze; ọhù ahu we tukwam anya, ma ọ dighi onye nāghọta ya.

ISI NKE 9 1 N'arọ mbu nke Daraiọs nwa Ahasuerọs, nke sitere na nkpuru ndi Midia, nke emere ka eze buru eze ala-eze ndi Kaldea; 2 N'arọ mbu nke ọbubu-eze-ya mu onwem, Daniel, we ghọta n'akwukwọ, ọnu-ọgugu arọ ahu, nke okwu Jehova ruru Jeremaia, bú onye-amuma, nti, na ọ gēme ọgu arọ atọ na iri na nkpọnkpọ ebe nke Jerusalem.

3 M'we che irum n'ebe Onye-nwe-ayi Jehova nọ, ichọ n'ekpere na aririọ-amara, n'obubu-ọnu, na ákwà-nkpe, na ntu; 4 M'we kpere YHWH, bú Elohimm, nkwuputa, si, Jehova, bú Chineke uku di egwu, nēdebe ọb͕ub͕a-ndu na ebere n'ebe ndi nāhu Ya n'anya nọ, nēdebe kwa ndi nēdebe ihe nile Ọ nyere n'iwu; 5 Ayi emehiewo, me ajọ omume, me ajọ omume, nupu kwa isi, ọbuná n'iwezugara onwe-ha n'ukpuru-Gi nile na n'ikpé-Gi nile; 6 Ayi egeghi kwa nti ndi-orù-Gi, bú ndi-amuma, ndi gwara ndi-eze-ayi, bú ndi-isi-ayi, na nna-ayi-hà, gwa kwa ndi nile nke ala nka okwu n'aha-Gi. 7 Onye-nwe-ayi, ezi omume diri Gi, ma ayi ka iru-ya di, dika ọ di ta; ziga-kwa-ra ndikom Juda, ziga-kwa-ra ndi bi na Jerusalem, ziga-kwa-ra Israel nile, ndi nọ nso na ndi nọ n'ebe di anya, n'ala nile ebe I chupuworo ha, n'ihi nmekpuha nke ha mekpuworo megide gi.

8 Jehova, ayi nwe iru-ihere iru, di-kwa-ra ndi-eze-ayi, dikwa-ra ndi-isi-ayi, na nna-ayi-hà, n'ihi na ayi emehiewo megide Gi. 9 Jehova, bú Chineke-ayi, nwe obi-ebere na nb͕aghara, ọ bu ezie na ayi anupuwo isi megide Ya; 10 Ma ayi egeghi nti olu Jehova, bú Chineke-ayi, ijeghari n'iwu-Ya nile, nke O tiyere n'iru ayi n'aka ndi-orù-Ya, bú ndi-amuma.

11 E, Israel nile agabigawo iwu-Gi, ọbuná n'ipu, ka ha we ghara ige nti olu-Gi; ya mere anāwukwasi anyị ọbụbụ ọnụ ahụ, na iyi nke e deworo n’iwu nke Moses bụ́ orù nke Chineke, n’ihi na anyị emehiewo megide ya.

12 O mewo kwa ka okwu-Ya guzosie ike, bú nke O kwuru megide ayi, megide kwa ndi-ikpé-ayi ndi kpeworo ayi, n'iweta ihe ọjọ uku biakwasi ayi: n'ihi na ọ bughi n'okpuru elu-igwe nile ka emeghi ihe emere Jerusalem.

13 Dika edeworo ya n'akwukwọ iwu Moses, ihe ọjọ a nile abiakwasiwo ayi: ma ayi ekpeghi ekpere-ayi n'iru Jehova,

Daniel

bú Chineke-ayi, ka ayi we si n'ajọ omume-ayi chigharia, ghọta kwa ezi-okwu-Gi. 14 YHWH we lekwasi ihe ọjọ ahu anya, we me ka ọ biakwasi ayi: n'ihi na Jehova, bú Chineke-ayi, bu onye ezi omume n'ọlu-Ya nile nke Ọ nēme: n'ihi na ayi egeghi nti n'olu-Ya. 15 Ma ub͕u a, Onye-nwe-ayi, bú Chineke-ayi, Onye ji aka di ike me ka ndi-Gi si n’ala Ijipt puta, me kwa ka amara Gi, dika o si di ta; ayi emehiewo, emewo ajọ omume.

16 Jehova, dika ezi omume-Gi nile si di, aririọm Gi, ka iwe-Gi na ọnuma-Gi si n'obodo-Gi laghachi, bú Jerusalem, bú ugwu nsọ Gi: n'ihi na n'ihi nmehie-ayi, na n'ihi ajọ omume nile nke nna-ayi-hà, Jerusalem na ndi-Gi aghọwo ihe-ita-uta nye ndi nile di ayi buruburu.

17 Ma ub͕u a, Chineke-ayi, nuru ekpere orù-Gi, na aririọamara-ya nile, me kwa ka iru-Gi nwukwasi n'ebe nsọ Gi nke tọb͕ọrọ n'efu, n'ihi Onye-nwe-ayi.

18 Chinekem, tọ nti-Gi n'ala, nu; saghe anya-gi, hu ebe tọb͕ọrọ n'efu-ayi, na obodo ahu nke akpọkwasiri aha-Gi: n'ihi na ayi egosighi aririọ-amara-ayi n'iru Gi bayere ezi omume-ayi, kama ọ bu n'ihi ebere-Gi bara uba.

19 Jehova, nuru; Jehova, gbaghara; Jehova, Ṅa nti me; Ebila azu, n'ihi Gi onwe-gi, Chinekem: n'ihi na akpọwo obodo-Gi na ndi-Gi n'aha-Gi. 20 Ma mb͕e m'nēkwu okwu, nēkpe kwa ekpere, nēkwuputa kwa nmehiem, na nmehie nke ndim, bú Israel, nēche kwa aririọ-amaram n'iru Jehova, bú Chinekem, bayere ugwu nsọ nke Chinekem; 21 E, mgbe m na-ekwu okwu n’ekpere, ọbụna nwoke ahụ Gebriel, onye m hụworo n’ọ́hụ̀ ahụ ná mmalite, ebe e mere ka ọ fepụ ọsọ ọsọ, metụrụ m n’ihe dị ka oge nke onyinye mgbede.

22 O we gosim, kpayerem uka, si, Daniel, ub͕u a ka m'putaworo inye gi nghọta na nghọta.

23 Na nmalite aririọ-amara-gi nile ka ihe enyere n'iwu putara, m'we bia igosi gi; n'ihi na ihe anāhu n'anya nke-uku ka i bu: n'ihi nka ghọta okwu a, tukwasi-kwa-nu ọhù ahu.

24 Ọgu izu iri-na-asa ka edoziworo n'aru ndi-Gi na n'aru obodo-Gi di nsọ, imezu njehie ahu, na ime ka ha kwusi nmehie nile, na ime ka udo-ha di n'ajọ omume, na iweta ezi omume ebighi-ebi, na imechi ọhù ahu na ibu-amuma, na ite Onye Nsọ kachasi ihe nsọ manu.

25 Ya mere mara ma ghọta, na site n'ọputa nke iwu iwughachi na iwu Jerusalem rue Kraist, bú Onye-isi, gādi izu asa, na ọgu izu atọ na abua; 26 Ma mb͕e ọgu izu atọ na abua gasiri agēbipu Kraist, ma ọ bughi n'onwe-ya: ma ndi nke onye-isi nke gābia gēbibi obodo ahu na ebe nsọ ahu; ma ọgwugwu-ya gādi na ideimiri, ma rue ọgwugwu ihe-nbibi nile nke agha ka edoziworo.

27 Ọ gēme kwa ka ọb͕ub͕a-ndu ahu guzosie ike n'etiti ya na ọtutu madu otù izu: ma n'etiti izu ahu ọ gēme ka àjà na onyinye-inata-iru-ọma kwusi, ma n'ihi mgbasa nke ihe-árú nile ka ọ gēme ya ka ọ ghọ ebe tọb͕ọrọ n'efu, rue mb͕e gwusiri, na agēwukwasi kwa ihe ikpé ahu n'aru onye tọb͕ọrọ n'efu.

ISI NKE 10 1 N'arọ nke-atọ nke Sairọs, bú eze Peasia, ekpughere Daniel ihe, onye anākpọ aha-ya Belteshaza; ma okwu ahu

bu ezi-okwu, ma mb͕e akara àkà di anya: o we ghọta okwu ahu, ghọta kwa ọhù ahu.

2 N'ubọchi ahu Mu onwem Daniel nēru újú izu atọ zuru okè.

3 Ọ dighi nri ọ bula m'riworo, ọ dighi kwa anu-aru ma-ọbu manya-vine abataghi n'ọnum, eteghikwam manu ma-ọli, rue mb͕e izu atọ zuru okè zuzuru.

4 Ma n’ubọchi nke-orú-na-anọ nke ọnwa mbu, mb͕e mu onwem nọ n’akuku osimiri uku ahu, nke ahu bu Hidekel; 5 M'we welie anyam abua, hu, ma, le, otù nwoke nke nēyi uwe ọcha, nke ewerewo ọla-edo ọma nke Ufaz ke úkwù: 6 Aru-ya di kwa ka beryl ahu, iru-ya di kwa ka àmùmà, anya-ya abua di kwa ka oriọna ọku, ogwe-aka-ya abua na ukwu-ya abua di kwa ka ihe nācha acha dika ọla achawara awara, olu okwu-ya di kwa ka olu ìgwè madu.

7 Ma mu onwem, bú Daniel, huru ọhù ahu, nání ya: n'ihi na ndikom ndi mu na ha yikọrọ ahughi ọhù ahu; ma oké ịma jijiji dakwasịrị ha, nke mere na ha gbapụrụ ichebe onwe ha.

8 N'ihi nka ka m'rapuru náním, hu kwa oké ọhù a, ma ọ dighi ike fọduru nimem: n'ihi na ima-nmam chighariri n'arum n'iyì, ma ọ dighi ike ọ bula m'nwere.

9 Ma anurum olu okwu-Ya nile: Ma mb͕e m'nuru olu okwuYa nile, M'we di n'oké ura n'irum, irum nēche kwa ala.

10 Ma, le, otù aka nēmetum, nke tukwasim n'ikperèm abua na n'ọbu-akam abua.

11 Ọ sim, Daniel, bú nwoke anāchọsi ike nke-uku, ghọta okwu nile nke Mu onwem nāgwa gi, guzo kwa: n'ihi na ub͕u a ka ezitewom biakute gi. Ma mb͕e ọ gwasirim okwu a, m'we guzo nāma jijiji.

12 O we sim, Atula egwu, Daniel: n'ihi na site n'ubọchi mbu nke i mere ka obi-gi ghọta na idọ onwe-gi aka na nti n'iru Chineke-gi, anuru okwu-gi, m'we bia n'ihi okwu-gi.

13 Ma onye-isi ala-eze Peasia nēguzo n'irum orú ubọchi na otù: ma, le, Maikael, otù nime ndi-isi ndi-isi, biara iyerem aka; m'we nọdu n'ebe ahu n'etiti ndi-eze Peasia.

14 Ma ub͕u a abiawom ime ka i ghọta ihe gādikwasi ndi-gi na mb͕e ikpe-azu: n'ihi na ọhù ahu di ọtutu ubọchi.

15 Ma mb͕e ọ gwaworom okwu di otú a, m’we che irum che iru n’ala, m’we da ogbi.

16 Ma, le, otù onye dika oyiyi umu madu meturu eb͕ub͕ereọnum abua aka: m'we saghe ọnum, kwue okwu, si onye nēguzo n'irum, Onye-nwem, n'ọhù ahu ka iru-újúm chighariworo n'arum, ma m'nwere ike ọ dighi.

17 N'ihi na òrù nke onye-nwem a gēsi aṅa pu igwa onyenwem nka okwu? n'ihi na mu onwem, ngwa ngwa ọ dighi ike fọduru nimem, ọ dighi kwa ume fọduru nimem.

18 O we bia kwa ọzọ metum otù onye dika nwoke anya, o we me ka m'di ike; 19 Ọ si, Nwoke a huru n'anya nke-uku, atula egwu: udo diri gi, di ike, e, di ike. Ma mb͕e ọ gwasirim okwu, ewe dim ike, si, Ka onye-nwem kwue; n'ihi na I mewo ka m'di ike.

20 Ọ si, Ì mara n'ìhi gini ka m'nābiakute gi? ma ub͕u a ka m'gālaghachi ibuso onye-isi Peasia agha: ma mb͕e m'gāpu, le, onye-isi Gris gābia.

21 Ma m’gēgosi gi ihe edeworo n’akwukwọ nsọ nke eziokwu: ma ọ dighi onye nāraparam n’ihe ndia, ma-ọbughi Maikael, bú onye-isi-unu.

ISI NKE 11 1 Ọzọ kwa, n'arọ mbu nke Daraiọs, bú onye Midia, mu onwem guzoro ka m'guzosie ike na ime ka ọ di ike.

Daniel

2 Ma ub͕u a ka m’gēgosi gi ezi-okwu. Le, eze atọ gēbili kwa na Peasia; ma nke-anọ gāba uba nke-uku kari ha nile: ma site n'ike-ya site n'àkù-ya ka ọ gēji kpalite ihe nile imegide ala-eze Gris.

3 Ma otù eze di ike gēbili, bú onye nāchi n'ọchichi di uku, me kwa dika ọchichọ-ya si di.

4 Ma mgbe ọ ga-ebili, a ga-agbaji ala-eze ya, ma a gaekewa ya n’akụkụ ifufe anọ nke elu-igwe; ọ bughi kwa umu-ndikom-ya, ma-ọbu dika ọchichi-Ya si di nke ọ nāchi: n'ihi na agēwepu ala-eze-ya, ọbuná nye ndi ọzọ nāgughi ndi ahu.

5 Ma eze Ndida gādi ike, na otù nime ndi-isi-ya; ọ gādi kwa ike n'elu ya, we nwe ike; Ọchichi-ya gābu ọchichi di uku.

6 Ma n’ọgwugwu arọ ha ga-ejikọta onwe ha ọnụ; n'ihi na ada eze nke Ndida gābiakute eze Ugwu ime ọb͕ub͕a-ndu: ma ọ gaghi-anagide ike nke ogwe-aka; ọ gaghi-eguzo kwa, maọbu ogwe-aka-ya: ma agērapu ya nye ya, na ndi kutara ya, na onye muru ya, na onye nēme ka ọ di ike na mb͕e ndia.

7 Ma otù onye gēsi na alaka nke nkpọrọgwu-ya bilie n'alaeze-ya, nke gēji usu-ndi-agha bia, ba n'ebe ewusiri ike nke eze Ugwu, meso ha ihe, we nwe ike: 8 Ọ bu kwa chi-ha, bú chi-ha, na ndi-isi-ha, na ihe nile ha di oké ọnu-ahia nke ọla-ọcha na nke ọla-edo, gādọta n'agha la n'Ijipt; ọ gādi kwa arọ kari eze Ugwu.

9 Ma eze Ndida gābà n'ala-eze-ya, laghachi n'ala-ya.

10 Ma umu-ya ndikom gākpali, we chikọta ọtutu usu nile nke ndi-agha: ma otù onye gābia, rubiga ókè, gabiga: mb͕e ahu ka ọ gālaghachi, kpalie, rue ebe ewusiri ike ya.

11 Ma eze Ndida gāb͕a aghara n'obi, ọ gāputa kwa buso ya agha, bú eze Ugwu: ọ gēme kwa ka oké ìgwè madu puta; ma a ga-enye igwe mmadụ ahụ n’aka ya.

12 Ma mb͕e ọ nēwepuwo ìgwè madu ahu, obi-ya gādi elu; ọ gāwuda kwa ọtutu nnù ndikom abua na ọgu iri: ma ọ gaghi-adi ike site na ya.

13 N'ihi na eze ugwu gālaghachi, me ka ìgwè madu di uku kari ndi mbu, ma ọ gēji oké usu-ndi-agha na ọtutu àkù di arọ́ bia.

14 Ma na mb͕e ahu ọtutu madu gēbili imegide eze Ndida: ọzọ kwa, ndi nāpunara madu ihe nke ndi-gi gēbuli onwe-ha elu ime ka ọhù ahu guzo; ma ha gāda.

15 Eze Ugwu gābia kwa, wulie ugwu, were obodo nile ewusiri ike: ma ogwe-aka nke Ndida agaghi-eguzosi ike, ma ndi-Ya arọputara arọputa, ọ dighi kwa ike ọ bula gādi.

16 Ma onye nābia imegide ya gēme dika ihe nātọ ya utọ si di, ọ dighi kwa onye nēguzo n'iru ya: ọ gēguzo kwa n'ala ahu mara nma nke anēme ka ọ gwusia n'aka-ya.

17 Ọ gēdo kwa iru-ya ibà n'ike nke ala-eze-ya nile, ndi ziri ezi so-kwa-ra ya; otú a ka ọ gēme: ọ gēnye kwa ya ada ndinyom, ibibi ya: ma ọ gaghi-eguzo n'akuku ya, ọ bughi kwa ya ka ọ gādi.

18 Mb͕e ihe a gasiri ọ gēchighari iru-ya le agwe-etiti nile, were ọtutu: ma onye-isi n'ihi onwe-ya gēme ka ita-uta-ya kwusi; nēnweghi ita-uta-ya ka ọ gēme ka ọ biakwasi ya.

19 Ọ gēche kwa iru-ya che iru ebe ewusiri ike nke ala-ya: ma ọ gāsu ngọngọ da, agaghi-ahu kwa ya.

20 Mb͕e ahu onye nānara usu-ndi-agha gēguzo ọtọ n'ọnọduya n'ebube nke ala-eze: ma n'ubọchi ole-na-ole ka agēme ya ka ebibie ya, ọ bughi n'iwe ma-ọbu n'agha.

21 Ma n'ọnọdu-ya ka onye-nzuzu gēbili, onye ha nāgaghienye nsọpuru ala-eze: ma ọ gābia n'udo, were ire-utọ were ala-eze nweta.

22 Ma ọbu-aka nile nke idei-miri ka ha gēsi n'iru ya rubiga ókè, ewe tijie ha; e, kwa onye-isi nke ọb͕ub͕a-ndu ahu.

23 Ma mb͕e ọb͕ub͕a-ndu nke ya na ya gasiri ọ gālu ọlu aghughọ: n'ihi na ọ bu ndi di ntà ka ọ gārigo, me kwa ka ọ di ike.

24 Ọ gābà n'udo ọbuná n'ebe kachasi abuba nke ala anāchi achi; ọ gēme kwa ihe nna-ya-hà na nna nna-ya-hà nēmeghi; ihe-nkwata na ihe-nkwata na àkù ka ọ gāfesa n'etiti ha: e, ọ bu kwa èchìchè-ya nile ka ọ gābu imegide ebe ewusiri ike, ọbuná rue mb͕e ebighi-ebi.

25 Ma ọ gēwere oké usu nile nke ndi-agha kpalie ike-ya na ume-ya imegide eze Ndida; ma eze Ndida ka agēme ka ha bilie ibu agha, ya na usu-ndi-agha di uku di kwa ike; ma ọ gaghi-eguzo: n'ihi na ha gēbu àkà megide ya.

26 Ọzọ, ndi nāta nri sitere n'ihe-oriri-ya gāla ya n'iyì, usundi-agha-ya gērubiga kwa ókè: ọtutu madu gāda kwa eb͕u eb͕u.

27 Ma obi-eze abua ndia gādi ime ihe ọjọ, ma ha gēkwu okwu-ugha n’otù table; ma ọ gaghi-aga nke-ọma: n'ihi na ọgwugwu ihe nile gādi na mb͕e akara àkà.

28 Ọ gēwere kwa àkù uku laghachi n'ala-ya; obi-ya gādi kwa megide ọb͕ub͕a-ndu nsọ; ọ gēme kwa ihe-ike, laghachi n'ala-ya.

29 Na mb͕e akara àkà ọ gālaghachi, bia rue Ndida; ma ọ gaghi-adi ka nke mbu, ma-ọbu dika nke-ikpe-azu.

30 N'ihi na ub͕ọ Kitim gābiakwasi ya: n'ihi nka ka ọ gēwuta ya, laghachi, wesa ọb͕ub͕a-ndu nsọ iwe di ọku: otú a ka ọ gēme; Ọ gālaghachi kwa, nwe uche n'aka ndi nārapu ọb͕ub͕a-ndu nsọ.

31 Ma ogwe-aka gēguzo kwa n'akuku-ya, ha gēmeru kwa ebe nsọ nke idi-ike, ha gēwepu kwa àjà-nsure-ọku anēsure mb͕e dum, do kwa ihe-árú nke nēme ka ọ ghọ ebe tọb͕ọrọ n'efu.

32 Ma ndi nēmebi iwu megide ọb͕ub͕a-ndu ahu ka Ọ gēji ire-utọ mebie: ma ndi mara Chineke-ha gādi ike, me kwa ihe-ike.

33 Ma ndi-nghọta n'etiti ndi Israel gēzí ọtutu madu: ma ha gāda site na mma-agha, na n'ire-ọku, site na ndọta-n'agha, na site n'ihe-nkwata, ọtutu ubọchi.

34 Ma mb͕e ha gāda, agēji ntà ntà ka enyeworo ha aka: Ma ọtutu madu gēji ire-utọ rapara n'aru ha.

35 Ma ufọdu nime ndi-nghọta gāda, inwa ha, na ime ka ha di ọcha, na ime ka ha nwue ọcha, rue mb͕e ikpe-azu: n'ihi na ọ fọduru mb͕e akara àkà.

36 Ma eze gēme dika ọchichọ-ya si di; ọ gēbuli kwa onweya, me onwe-ya ka ọ di uku kari chi nile ọ bula, kwue oké ọlu di iche iche megide Chineke nke chi di iche iche, ọ gāga-kwa-ra ya nke-ọma rue mb͕e iwe-ya gēmezu: n'ihi na ihe ahu emeworo ka agēme.

37 Ọ gaghi-ahu kwa Chineke nke nna-ya-hà, ma-ọbu ọchichọ nke ndinyom, ọ gaghi-ahu kwa chi ọ bula: n'ihi na Ọ gēbuli onwe-ya elu kari ihe nile.

38 Ma n'ọnọdu-ya ka ọ gāsọpuru Chineke nke usu nile nke ndi-agha: ọzọ, chi nke nna-ya-hà nāmaghi ka ọ gēji ọla-edo, na ọla-ọcha, na nkume di oké ọnu-ahia, na ihe anāchọsi ike, sọpuru.

39 Otú a ka ọ gēme n'ebe nile ewusiri ike n'ebe chi ala ọzọ di, bú onye ọ gāma, we ba uba n'ebube: Ọ gēme kwa ka ha buru onye-isi ọtutu madu, Ọ gēkesa kwa ala n'uru.

40 Ma na mb͕e ikpe-azu ka eze Ndida gāmagide ya: ma eze Ugwu gābiakwasi ya dika oké ifufe, chiri ub͕ọ-ala, chiri

Daniel

kwa ndi-inyinya, chiri kwa ọtutu ub͕ọ; ọ gābà kwa n'ala nile, nērubiga ókè, gabiga.

41 Ọ gābà kwa n'ala ahu mara nma, agākwatu kwa ọtutu ala: ma ndia gāb͕apu n'aka-ya, bú Edom, na Moab, na ndiisi umu Amon.

42 Ọ gēseti kwa aka-ya n'aru ala nile: Ma ala Ijipt agaghiab͕apu ab͕apu.

43 Ma ọ gēnwe ike n'aru àkù ọla-edo na nke ọla-ọcha, na n'aru ihe nile di oké ọnu-ahia nke Ijipt: ndi Libia na ndi Etiopia gānọ kwa na nzọ-ukwu-ya nile.

44 Ma akukọ nke si n’Ọwuwa-anyanwu na site n’Ugwu gēme ka ọ ma jijiji: n’ihi nka ka ọ gēji oké iwe pua ibibi, na ibibi ọtutu madu ka ebibie ya.

45 Ọ gāma kwa ulo-ikwū nile nke ulo uku Ya n’etiti oké osimiri nile n’ugwu nsọ nke ebube; ma ọ gābiaru ọgwugwu-ya, ọ dighi kwa onye nēyere ya aka.

ISI NKE 12 1 Ma na mb͕e ahu Maikael gēbili, bú onye-isi uku nke nēguzoro umu ndi-Gi: ma oge ahu gādi, nke nādighi mb͕e ọ bula site na mba diworo rue mb͕e ahu: ma na mb͕e ahu ndiGi ka agānaputa, onye ọ bula nke agāhu ka edeworo ya n'akwukwọ.

2 Ma ọtụtụ n’ime ndị ahụ na-arahụ ụra n’ájá nke ụwa gaeteta, ụfọdụ gaa ndụ ebighị ebi, ma ụfọdụ gaa n’ihere na nlelị ebighị ebi.

3 Ma ndị mara ihe ga-enwu dị ka onwunwu nke mbara igwe; na ndị na-atụgharị ọtụtụ mmadụ n'ezi omume dị ka kpakpando ruo mgbe ebighị ebi.

4 Ma gi onwe-gi, Daniel, mechibido okwu nile, mechie akwukwọ, rue mb͕e ọgwugwu ihe nile: ọtutu madu gāb͕aghari jeghari, ọmuma-ọmuma gāba kwa uba.

5 Mu onwem, bú Daniel, we hu, ma, le, ndikom abua nēguzo, otù n'otù akuku osimiri Nail, na ibe-ya n'ofè osimiri.

6 Otù onye we si nwoke ahu nke yiri uwe ọcha, nke di n'elu miri nke osimiri Nail, Rùe ole mb͕e ka ọ gāru ọgwugwu ihe-ebube ndia?

7 M'we nu nwoke ahu nke yiri uwe ọcha, nke di n'elu miri nke osimiri Nail, mb͕e o weliri aka-nri-ya na aka-ekpe-ya rue elu-igwe, were kwa Onye di ndu rue mb͕e ebighi-ebi ṅu iyi na ọ gādi otù oge, na oge na nkera; ma mgbe ọ gaemecha gbasaa ike nke ndị nsọ, ihe ndị a nile ka a ga-agwụ.

8 M'we nu, ma amaghm: m'we si, Onye-nwe-ayi, gini gābu ọgwugwu ihe ndia?

9 Ọ si, Je, Daniel: n'ihi na emechiwo okwu ahu, mechie kwa okwu ahu rue mb͕e ọgwugwu ihe nile.

10 Ọtutu ka agēme ka ha di ọcha, me ka ha nwue ọcha, we nwaputa; ma ndi nēmebi iwu gēme ajọ omume: ma ọ dighi onye nime ndi nēmebi iwu gāghọta; Ma ndi mara ihe gāghọta.

11 Ma site na mb͕e ewepuru àjà-nsure-ọku nke ubọchi n'ubọchi-ya, na ime ka ihe-árú nke nēme ka ọ ghọ ebe tọb͕ọrọ n'efu gādi, nnù ubọchi abua na ọgu iri-na-iteghete gādi.

12 Ngọzi nādiri onye nēchere, we bia rue nnù ubọchi abua na ọgu iri na iri na ise.

13 Ma gi onwe-gi je rue ọgwugwu ihe nile: n'ihi na i gāzu ike, guzo kwa n'ife-nzà-gi n'ọgwugwu ubọchi nile.